Kategorioj
La 19-an de oktobro 2026 la valencia ĵurnalo Las Provincias publikigis raporton de Jorge Alacid pri la esperantistoj de Valencio, faritan en la apartamento de la strato Duque de Calabria, kie sidas la Esperanto-Fondaĵo de la Valencia Komunumo. La ĉefroluloj…
La 29-an de oktobro 2024 la DANA —hispana mallongigo por «izolita depresio en altaj niveloj» de la atmosfero— mortigis 233 homojn en la provinco Valencio, laŭ la jura kalkulo de septembro 2026. Sep semajnojn antaŭe, Cheste gastigis la Hispanan Kongreson…
La 14an de oktobro 1957, hodiaŭ antaŭ sesdek naŭ jaroj, la rivero Turia dufoje elbordiĝis en unu sama tago kaj inundis duonon de Valencio. La Hispana Esperanto-Federacio tiam havis sian sidejon en la urbo, kaj ĉi tie oni presis ĝian…
La artikolo «Kial Esperanto malsukcesis?» listigas kvin kaŭzojn de la malsukceso de Esperanto. Unu el ili estas la persekuto fare de nazia Germanio kaj de la Sovetunio de Stalin. La fontoj permesas aldoni efikon, kiu estas malpli videbla. La persekutoj…
La prelego, kiun Gisela Alcón Vidal dediĉis al Maria Julivert Aulés (El Vendrell, 1888-1968) la 10-an de oktobro 2026, dum la 41-a Kataluna Kongreso de Esperanto okazinta en Reus, jam estas spektebla komplete en video, inkluzive de la fina diskuto.…
Laŭ la socilingvisto Joshua Fishman, la hebrea estas la sola konata kazo de lingvo, kiu ne havis denaskajn parolantojn kaj fine fariĝis la ĉiutaga lingvo de tuta socio. Tion ne atingis unu sola homo. Necesis reto de lernejoj, sindikato de…
Esperanto estis kreita por paroli pri io ajn, kaj tre granda parto de tio, kio estas produktata en ĝi, parolas pri Esperanto. Du el ĉiuj kvin libroj en la katalogo de Universala Esperanto-Asocio temas pri la lingvo mem, pri ĝia…
Esperanto kapablas esprimi ajnan sciencon. Tamen esploristo ne havas kialon publikigi en ĝi siajn rezultojn. Hodiaŭ preskaŭ ĉiu esploro estas publikigata en la angla. Ĉirkaŭ 97 % de la naturscienc-artikoloj, kiujn indeksas la Web of Science, estas en la angla.…
Ne necesas forlasi WhatsApp por provi Telegram, kaj preskaŭ neniu faras tion: homoj aldonas aplikaĵojn, ili ne anstataŭigas ilin. La du servas por malsamaj aferoj. WhatsApp estas la loko de la homoj, kiujn vi jam konas, kaj defaŭlte ĝi pli…
Du el ĉiuj kvin libroj en Esperanto temas pri Esperanto mem. Ili traktas kiel lerni ĝin, kiel ĝi funkcias, ĝian historion kaj la homojn, kiuj parolas ĝin. Aliaj du estas literaturo, pli ofte tradukita ol originala. La kvina dividiĝas inter…
Dum la milito Luis Hernández Lahuerta faris en Valencio la plej konatan esperantlingvan bultenon el ĉiuj, kiujn eldonis la respublikana flanko: kvardek kvar numerojn, por rakonti al la mondo la hispanan lukton kontraŭ la faŝismo. Fine oni kondamnis lin al…
La dek kvin jaroj dum kiuj la Hispana Esperanto-Federacio havis ĉi tie sian sidejon: la nokto de 1947 kiam alvenis la permeso, la unua estraro —kiu devis atendi la aprobon de «la Superioridad»—, la tri adresoj de la Boletín kaj…
La 30-an de septembro 1939, kiam la urbo jam kapitulacis kaj la germanaj unuoj jam estis interne, la pola publika radio legis sian lastan komunikon el Varsovio. Ĝi daŭris 54 sekundojn, ĝi konserviĝis, kaj ĝi estas tio, kio restas el…
Ke Esperanto signifas «tiu, kiu esperas», scias ĉiuj. Ke ĝia aŭtoro konsideris ĝin nomo «tute senlogika», malpli multaj. En 1890, kiam kelkaj legantoj petis lin ŝanĝi ĝin, Ludwik Lejzer Zamenhof respondis, ke se oni devus elpensi ĝin intence, oni «sendube»…
En Zamoro, la Esperanton de la tridekaj jaroj movis instruisto, Amado Hernández Pascual, kiu gvidis kursojn en la urbo kaj, somere, por la tagdungitoj de sia vilaĝo. Post la milita puĉo de julio 1936 li estis murdita, same kiel la…
Kiu legas la dokumentaron de la hispana postmilita esperantismo, tiun frapas, kiom da religio troviĝas en ĝi: mesoj dum kongresoj, pastroj en la estraroj, internacia unuiĝo de katolikaj esperantistoj. La facila konkludo estas, ke Esperanto allogas religiemajn homojn. Kompare kun…
La 14-an de decembro 2002 grupo de SAT-anoj, la internacia asocio de la laborista esperantismo, fondis en Madrido SAT-en-Hispanio (SATeH), kiu hispane nomiĝas Asociación Izquierda y Esperanto. Sep monatojn poste SAT akceptis ĝin kiel sian kunlaboran asocion en Hispanio, la…
La registaro rajtigis la Hispanan Esperanto-Federacion en decembro 1947, kun sidejo en Valencio, sed tiu permeso ne revenigis la movadon per unu fojo. Ĉiu urbo revenis siamaniere kaj laŭ sia propra ritmo. En Zaragozo, la grupo Frateco neniam vere fermiĝis…
En decembro de 1911, la revuo de la britaj esperantistoj publikigis leteron de la estro de la bahaa kredo, kiu diris ke studi Esperanton estus por ĝiaj fideluloj «religia devo». Cent dek kvin jarojn poste, la bahaa kredo ne adoptis…
Claude Piron (1931-2008) tradukis por UN kaj por la Monda Organizaĵo pri Sano, praktikis psikoterapion kaj instruis psikologion en Ĝenevo dum dudek jaroj. Kun tiu sperto li faris tri malsamajn aferojn en Esperanto: li verkis krimromanojn kiujn legis dekmiloj da…
La problemo de movado kiu rigardas sin mem ne estas ke la homoj rezonas malbone: estas ke tiu kiu restas interne estas observebla kaj tiu kiu foriras emas malaperi el la fontoj kiujn la movado mem produktas. Esperanto-grupo vidas tiujn…
Multaj el la argumentoj uzataj pri Esperanto —kaj kontraŭ ĝi kaj favore al ĝi— ekiras de reala observo. La problemo aperas kiam oni konkludas el ĝi pli ol tiu observo permesas. Jen dek kvin el ili, ekzamenitaj laŭ premisoj kaj…
De kiam Britio eliris el la Eŭropa Unio, la 31-an de januaro 2020, la angla estas la gepatra lingvo de 1 % de la civitanoj de la Unio, kaj plu estas ĝia komuna lingvo. Tio drase reduktas la plej videblan…
La polemiko pri -ata/-ita: pri kio oni diskutis, kial la fonda teksto ne povis solvi ĝin, kion publikigis la hispana bulteno dume — kaj la aliaj lokoj kie Esperanto ne estas tiel facila kiel oni diras En junio de 1932,…
Kvar tagoj de septembro 1909, rekonstruitaj per la kroniko kiun la grupo verkis en tiu sama jaro kaj per la du gazetoj de la urbo: la alveno, la remparo de Sagunto kiu falis sur kvin kongresanojn kaj okula operacio pri…
Pri ĉio, kio okazis al la esperantismo de Cheste inter 1939 kaj 1949, preskaŭ nenia skriba spuro restas. La Urbodomo de Cheste publikigis en januaro 2026 la memoraĵojn de vilaĝano kiu tion travivis —Vicente Tarín Tarín, la oficiala veterinaro de…
Kiam Radio Polonio definitive ĉesigis sian Esperanto-programon, aŭstro ekpublikigis propran eron ĉiutage — kaj ekde la unua tago li publikigis ankaŭ la tekston La Esperanta Retradio publikigas ekde la 26-a de februaro 2011 mallongan eron en Esperanto ĉiutage, kaj ĉiam…
Ekzistas paĝo kiu ankoraŭ hodiaŭ estas enrete, ĉe duolingo.esperanto.net, kaj kiu portas la piednoton «UEA-2016». Ĝin trovis tiu, kiu finis la Esperanto-kurson de Duolingo. Ĝi gratulas vin —«Gratulon! Vi sukcese atingis la finon de la Duolingo kurso! Nun, vi parolas…
Zamenhof skribis, ke plej bone estus ci por unu kaj vi por multaj, kaj klarigis, kial li rezignis pri tio Esperanto ne distingas inter la unuopa kaj la multnombra alparolato: vi validas por unu persono kaj por kvindek. Ĝi havas…
En 1979, la Esperanto-revuo El Popola Ĉinio presis en Pekino ĉirkaŭ 11.000 ekzemplerojn monate, kaj ĉirkaŭ 10.000 eliris el la lando. Tiu proporcio estas la tuta artikolo: revuo farita preskaŭ tute por eksporto, en lingvo kun malmultaj parolantoj, subtenata de…
La Internacia Junulara Kongreso —la IJK— estas la ĉiujara renkontiĝo de la esperantista junularo de la mondo, kaj la 82-a okazis antaŭ unu monato tute apude: de la 9-a ĝis la 16-a de aŭgusto 2026 en Tiana, inter Barcelono kaj…
Valencio havas du stratojn kun nomo ligita al Esperanto: tiun de Doktoro Zamenhof, nomitan en 1934, kaj tiun de Esperantisto Hernández Lahuerta, dediĉitan la 9-an de februaro 1984. La du nomoj rakontas parton de la historio de la movado ĉi…
Ĉe TEJO, la tutmonda organizo de la esperantista junularo, hodiaŭ junas tiu, kiu ne havas pli ol 35 jarojn la 1-an de januaro. En 1990 la limo estis 30, kaj pli frue 25 aŭ 26: la esperantista juneco plilongiĝis je…
En la statuto kaj la ĝenerala regularo de Universala Esperanto-Asocio — la monda Esperanto-asocio, fondita en 1908 kaj sidanta en Roterdamo — la vortoj klubo, grupo kaj subvencio aperas nul fojojn. Loka grupo ne estas membro de UEA, ne povas…
La Eŭropa Komisiono publikigas ĉiujn siajn buĝetajn engaĝojn, ricevanto post ricevanto. Se oni filtras la jarojn de 2007 ĝis 2024, aperas la tuta serio de la mono kiu atingis esperantajn organizojn: 1.630.032 €. La plej granda subvencio el ĉiuj ne…
Inter 1920 kaj 1923, tricent tridek knaboj kaj knabinoj el Aŭstrio loĝis unu jaron aŭ pli en hejmoj de dek unu hispanaj provincoj. Venigis ilin nek registaro nek granda humanitara organizo: venigis ilin reto de homoj kiuj konis unu la…
Dum kelkaj jaroj, kiu ajn malfermis Duolingon trovis tie Esperanton apud la angla kaj la germana. La hispanlingvan kurson konstruis teamo de sep volontuloj, kaj unu el ili estis valenciano. Hodiaŭ, dek jarojn poste, la kurso ankoraŭ ekzistas sed ne…
La 19-an de majo 2018 la ĝenerala direktoro de Universala Esperanto-Asocio faris kalkulon kaj subskribis ĝin: se la asocio ne estus subvenciinta sin mem per la rentoj kaj la elprenoj el sia propra havaĵo, ĝi estus fininta kun perdo ĉiun…
Dum kvin jaroj la tutmonda organizo de la esperantista junularo demandis al siaj landaj sekcioj kiel ili fartas, kaj jaron post jaro pli ol duono deklaris sin «aktivaj». Kiam en 2014 TEJO mem anstataŭigis tiun demandon per poenta sistemo bazita…
Inter 1920 kaj 1922, dek kvar knaboj kaj knabinoj el Graz loĝis en Cheste, kampara vilaĝo de la Foia de Bunyol. Ili estis pli multaj ol tiuj akceptitaj de la urbo Valencio, kiu havis kvar. Venigis ilin la esperantistoj, kaj…
Esperanto prezentiĝas de jarcento kiel «internacia helpa lingvo», kaj la lasta adjektivo estas tiu, kiu malaktivigas la plej evidentan kontraŭdiron: ĝi ne celas anstataŭi ion ajn. Sed tiu adjektivo preskaŭ ne estas de Zamenhof. En la Originala Verkaro —la kolekto…
La 11-an de septembro 2026, Hoy por Hoy Zaragoza (Radio Zaragoza, Cadena SER) finis per tri minutoj kaj duono da Esperanto elsendon dediĉitan al la lokoj kie oni praktikas lingvojn en la urbo. David Marqueta intervjuis Alberto Granados Orcero, prezidanton…
Fine de la sesdekaj jaroj oni instruis Esperanton en la Universitato de Ĉilio. La kursoj, laŭ la historio publikigita de la ĉilia asocio mem, daŭris ĝis septembro 1973 («perduró hasta septiembre de 1973»): la monato de la milita puĉo, kiu…
Unua prezidanto de la Valencia Esperanto-Federacio, direktoro de lernejo en Arrancapins kaj konversacia instruisto de la grupo dum jardekoj. Kvar enkadrigitaj diplomoj sur la muro de lia kabineto rakontas lian tutan vojon, de Callosa de Segura en 1979 ĝis Parizo…
Esperanto-asocio povas resti profunde esperantisma eĉ se esperanto ĉesis esti la kutima lingvo de ĝiaj membroj. Tio ne estas nia impreso: la Boletín de la Hispana Esperanto-Federacio jam de duonjarcento diagnozas la malmultan internan uzon de la lingvo, kaj la…
En oktobro 2001, asocio membro de la Hispana Esperanto-Federacio voĉdonis aliĝi al establo kiu nomas sin Civito kaj havas Konstitucian Ĉarton, Parlamenton, Senaton, konsulon kaj kortumon. Ok jarojn poste, la estraro de HEF skribe deklaris, ke la federacio havas «neniun…
Ekde 1980 la esperantismo diskutas kio valoras kiel sukceso: ĉu ke Esperanto finfine iĝu la dua lingvo de ĉiuj —la finvenkismo— ĉu ke la komunumo kiu ĝin jam parolas estu ĉio kion oni povas gajni —la raŭmismo—. La Manifesto de…
Komenciĝas la lernojaro, kaj inter la revuoj kiuj cirkulas en la instruistaro estas unu verkita en Esperanto: la Internacia Pedagogia Revuo, organo de la internacia ligo de esperantistaj instruistoj. Ĝi estas vere tutmonda kaj vere eta reto —690 membroj en…
La landnomoj funkcias laŭ du malkongruaj sistemoj, la divido inter ambaŭ estas arbitra, kaj la Hispana Federacio disputas pri tio ekde 1949 En Esperanto, el Kanado venas kanadano: la radiko nomas la teritorion kaj la sufikso -an- eltiras el ĝi…
Jam preskaŭ jarcenton oni ripetadas, ke unu jaro da Esperanto akcelas la postan lernadon de iu ajn alia lingvo. La studoj ja vere ekzistas, sed tio, kion ili asertas, estas multe pli modesta: ke ĝi lerniĝas facile, ke ĝi eble…
