Komenciĝas la lernojaro, kaj inter la revuoj kiuj cirkulas en la instruistaro estas unu verkita en Esperanto: la Internacia Pedagogia Revuo, organo de la internacia ligo de esperantistaj instruistoj. Ĝi estas vere tutmonda kaj vere eta reto —690 membroj en 2024, el kiuj 294 ricevas la paperan version kaj 10 loĝas en Hispanio—, kaj ĝi pasis ankaŭ tra ĉi tie: ĝia monda kongreso okazis en Valencio en 1993 kaj instruisto el Callosa de Segura estis ĝia vicsekretario
La cifero kiu plej bone priskribas la Internacian Ligon de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) ne estas la nombro de landoj kien ĝi atingas, sed la eldonkvanto de ĝia revuo. La lasta kompleta tutmonda statistiko kiun ĝi publikigis, tiu de 2024, kalkulas 690 membrojn disigitajn en 72 teritorioj —nur 60 kun iu ajn membro— kaj, apud ĉiu lando, kiom da homoj ricevas la Internacian Pedagogian Revuon (IPR) sur papero: 294 en la tuta mondo. En Hispanio, 10 membroj kaj 2 ekzempleroj. (oficiala statistiko, PDF)
ILEI mem prezentas sin alimaniere: «ĝi havas 37 naciajn sekciojn kaj membrojn en pli ol 70», diras ĝia ĉefpaĝo, kun la frazo tranĉita kiel ĝi aperas tie (ilei.info). Ambaŭ aferoj estas veraj kaj konvenas legi ilin kune, ĉar «ĉeesto en sepdek landoj» kaj «tricent ekzempleroj» priskribas la saman objekton de tre malsamaj distancoj.
Ĝuste tio faras la kazon interesa. Malantaŭe ne estas amasa socia bazo: estas kelkcent disaj homoj kiuj dum jardekoj vivtenis specialigitan revuon, ĉiujaran kongreson, ekzamenojn kaj kelkajn instruajn projektojn. Kaj parto de tiu historio skribiĝis en la Valencia Lando.
Esperantistaj instruistoj, ne instruistoj de Esperanto
La nomo enhavas distingon kiun la ligo prenas serioze. Esperantistaj instruistoj signifas instruistojn kiuj estas esperantistoj, ne instruistoj de Esperanto, tio estas instruistoj de la lingvo mem. La redaktoro de la revuo ekde 1995, la hungaro Jozefo Németh, skribe fiksis tion en prelego pri la historio de la titolo:
«ILEI = Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ne EO-instruistoj) · IPR = Internacia Pedagogia Revuo (ne ILEI-revuo)»
Tio estas: nek la ligo estas ligo de instruistoj de Esperanto, nek la revuo estas la bulteno de la ligo. En la sama prezentado, farita en 2022, li kvantigas tion: en la kvar antaŭaj numeroj, la artikoloj pri ILEI estis 23 % de la tekstoj kaj 23 % de la paĝoj; la cetero temis pri aliaj aferoj (prezentado, PDF).
Ke oni ne troigu tion, diras la nuna laborplano, aprobita en 2026: trejnado de instruistoj de Esperanto, kursoj, ekzamenoj, lernejaj projektoj, didaktikaj materialoj (PDF). ILEI estas esperantista organizaĵo specialigita pri edukado, ne ĝenerala asocio de eduksciencoj. Sed la devizo kiun ĝi portas en la titolkapo —«…ni instruas Esperante!»— montras la alian duonon de la ideo: la lingvon kiel instrumenton por paroli pri instruado, kaj ne nur kiel lernobjekton.
Kio estas interne de la revuo
Kovrilo de la Internacia Pedagogia Revuo 2024/1
Kovrilo de la numero 2024/1, tiu kiun ILEI proponas kiel specimenon. Supre, la ISSN kaj la poŝta ekspedoficejo en Antverpeno; sube, la redakta komitato kaj la dek ses kunlaborantoj de la numero.
La numero 2024/1, legebla tutplene, donas la ĝustan mezuron de tio, kio estas IPR: la ĉeesto de Esperanto en la Ĝenerala Konferenco de Unesko, artikolo de Renato Corsetti pri kiu devas okupiĝi pri la universitata instruado de la lingvo, kroniko de la Esperanto-Muzeo de la Universitato de Zaozhuang, dek paĝoj da novaĵoj el naŭ naciaj sekcioj kaj intervjuo pri la teorio Nakamura (PDF).
Prezenti tion kiel akademian revuon estus trompi la leganton, kaj tiu kiu diras ĝin plej klare estas la redaktoro mem. Ekzistas scienca komitato ekde 2006 —ĝin prezidas Humphrey Tonkin, el la Universitato de Hartford— sed ĝi agas nur kiam necesas: «Se al la redakcio venas duba artikolo, ni petas la opinion de la Scienca Komitato». Kaj poste, la frazo kiu plej bone priskribas la realan funkciadon:
«Fakte – krom kelkaj esceptoj – ni aperigas ĉion, kion ni ricevas.»
Ĝi estas faka kaj asocia revuo kun pedagogiaj enhavoj, kun artikoloj de tre malegala nivelo, kaj estas ILEI mem kiu tion diras.
La lastatempaj numeroj montras pri kio ĝi okupiĝas hodiaŭ: en 2025 malfermiĝas rubriko pri artefarita inteligenteco en la instruado, prizorgata de Françoise Noireau (enhavo); en 2026, serio de Ekaterina V. Bebenina pri la eksperimento de Paderborn —la germana provo uzi Esperanton kiel preparon por aliaj lingvoj—, kroniko de kolokvo pri Freinet-pedagogio subskribita de Renée Triolle kaj artikolo de TIDA Syuntaro pri la instruado de Esperanto en la japanaj universitatoj (2026/1 · 2026/2).
Ke eksperimento aperas en IPR ne signifas ke ĝi estas pruvita: pri Paderborn kaj la ceteraj propedeŭtikaj spertoj ni jam vidis ĉi tie ke la evidenteco estas multe pli malforta ol oni ripetas. Kion la revuo ebligas estas alia afero: sekvi kion provas, kion diskutas kaj kion kredas la esperantistaj instruistoj, jardekon post jardeko.
Valencio, 1993: la monda kongreso de la instruistoj
Ĉi tie la historio ĉesas esti historio de aliuloj. La 27-a Konferenco de ILEI okazis en Valencio la unuan semajnon de aŭgusto 1993, tuj post la 78-a Universala Kongreso. La kronikon verkis la 5-an de aŭgusto la envenanta prezidanto, Duncan Charters, kaj la Valencia Luno publikigis ĝin en la numero 38, de decembro de tiu jaro:
«La 50 partoprenintoj el 16 landoj inkluzivis 10 gejunulojn kiuj lernis en la Internacia Lingvo Esperanto pri diversaj studfakoj kiel matematiko kaj geografio, inkluzive lecionon pri la hispana lingvo. Tiun gimnazion por 13- ĝis 16-jaraj lernejanoj gvidis du studentinoj de la pedagogia branĉo de la Esperanto-fako ĉe la Universitato ELTE en Budapeŝto, Hungario.»
Charters, profesoro ĉe la Principia College en Usono, estis elektita prezidanto de la ligo en tiu valencia sesio. Tridek unu jarojn poste li plu figuras en la scienca komitato de IPR, apud Tonkin kaj Corsetti. Pri la loka organiza komitato, la bulteno de la grupo atestas ke helpis Ana Montesinos de Gomis kaj Augusto Casquero de la Cruz, kiu jarojn poste ricevus la titolon de instruisto de Esperanto de ILEI (Valencia Luno n-ro 38).
Tio ne estis izolita epizodo. La valencia ligiteco kun la ligo venas de pli frue kaj daŭras poste:
- Francisco Zaragoza Ruiz (1909-1997), instruisto en publika lernejo en Callosa de Segura, estis vicsekretario de ILEI. Lia Método frásico · Perfraza metodo, libro kun dudek lecionoj, estis farita en la nacia lernejo de tiu urbo sub la aŭspicioj de la ligo; la duan eldonon, de kvin mil ekzempleroj, pagis la Ŝparkaso de Alacant kaj Murcio.
- En decembro 1984, la koncerna servo de la Valencia Generalitato akceptis proponon «de la gvidantoj de ILEI en Callosa de Segura» por fari Esperanto-kurson dum la lernohoroj en publika lernejo de la urbo. La bulteno kiu tion rakontis, interesita parto, prezentis ĝin kiel «la unuan fojon en Hispanio» ke tio okazis (Valencia Luno n-ro 13, januaro 1985).
- Félix Navarro Clemente, delegito de UEA pri instruado en Valencio, estis delegito de ILEI en 1990.
- En decembro 1995, la bulteno anoncis ke Julio Tarín transprenis la postenon de ĉefdelegito de ILEI en Hispanio el la Esperanto-Grupo de Valencio, kun du taskoj: ekscii kiuj hispanaj membroj volis resti membroj kaj rekomenci la ekzamenojn de la ligo (Valencia Luno n-ro 41).
Tio kontrastas kun la nuna mapo. En la listo de sekcioj kun reprezentiĝo en la komitato —ĝisdatigita la 14-an de julio 2025— estas Ĉinio kun 69 membroj, Francio kaj Germanio kun 38 ĉiu, Italio kun 31, Koreio kaj Hungario kun 25, Usono kaj Kanado kun 26 kune… kaj Hispanio ne aperas, kvankam la statistiko de 2024 ĝin ankoraŭ kalkulis kiel sekcion (komitato).
Tridek oraj horoj, kaj kio vere rezultis el ili
La plej ellaborita projekto de ILEI estas 30 Oraj Horoj, ekigita en Italio en 2021 kun la Itala Esperanto-Instituto: 20 horoj da videokurso kaj 10 da memstara laboro por mezlernejaj instruistoj, kun la ideo ke poste ili instruu la lingvon al siaj lernantoj (prezento de ILEI).
Ĝi eliris el la esperantista rondo: en 2023 ĝi kondukis la Italan Instituton al la ricevo de la European Language Label de Erasmus+ kaj INDIRE, kaj en 2025 Alessandra Madella prezentis ĝin ĉe EuroCALL, la internacia kongreso pri komputile helpata lingvolernado, kun publikigo ĉe la eldonejo de la Politeknika Universitato de Valencio.
Kaj la komunikaĵo de EuroCALL estas multe pli sincera ol iu ajn faldfolio. Ĝi diras ke 32 instruistoj petis la atestilon de la kurso —27 en 2022, 10 en 2023, 3 en 2024, 2 ĝis aŭgusto 2025—, ke la aliĝoj malkreskas, kaj ke la dua fazo, tiu de rekonduki ĝin al la klasĉambro, «okazis malmultajn fojojn»: nur unu instruisto, Carlo Nicola Colacino, sukcesis fari kompletan elementan kurson ene de la instruplano, en scienca liceo en Cascina, apud Pizo, kaj la teksto kvalifikas lian kazon kiel «unicum». Colacino ne estas lingvoinstruisto sed instruisto de matematiko kaj fiziko, kaj li proponis Esperanton kiel CLIL-projekton por montri al siaj lernantoj ke ankaŭ matematiko estas lingvo, sed sen esceptoj. Liaj lernantoj fine korespondis en la ĉina kaj en Esperanto kun la studentoj de Zaozhuang.
La kaŭzo de la bremso, kiun indikas la aŭtorino, ne estas pedagogia: la Itala Instituto ne sukcesis eniri la platformon SOFIA de la itala Edukministerio, tiel ke al la instruistoj kiuj faras la kurson ĝi ne validas kiel formado (kompleta teksto, PDF). Dokumentita kaj agnoskita iniciato, kun klasĉambraj rezultoj de unu sola kazo: tio estas kio estas, kaj diri ĝin ne malpliigas ĝian meriton.
La alia viva projekto estas EToSo (Esperanto-Kursaro Tibor Sekelj), de 2020, kun la Irana Esperanto-Asocio kaj ideo de Renato Corsetti: senpagaj kursoj per Zoom kun malmulte prizorgataj pontolingvoj —la svahila, la indonezia, la vjetnama, la araba—. El tie eliris serio de laborrondoj pri origamio en Esperanto kiu jam superas la centon, kio estas la plej laŭvorta pruvo de la devizo: ne lerni Esperanton, sed lerni ion alian en Esperanto.
Kial ne simple en la angla
Por lingvoinstruisto la obĵeto estas evidenta: la angla donas al li nekompareble pli grandan fakan komunumon, bibliografion, kongresojn kaj indeksitajn revuojn en kiu ajn fako. Lerni Esperanton nur por paroli kun aliaj instruistoj ne estas efika decido, kaj ne havas sencon ŝajnigi la malon.
La intereso estas alia. Unu parto estas eksperimenta —kio okazas kiam homoj kun malsamaj gepatraj lingvoj intence elektas planlingvon kiel komunan idiomon—; alia estas ke neniu el la kunparolantoj devas ludi la rolon de denaska parolanto antaŭ la aliaj; kaj la tria, la plej simpla, estas ke tiuj homoj jam havis komunan Esperanton antaŭ ol havi komunan metion.
Tio faras el ILEI niĉon ene de niĉo, kio ne forprenas de ĝi institucian ekziston: ĝi estas unu el la nur kvar internaciaj unulingvaj asocioj kiuj apartenas al la FIPLV, la internacia federacio de instruistoj de vivantaj lingvoj fondita en Parizo en 1931. La aliaj tri estas LATEUM por la angla, IDV por la germana kaj MAPRYAL por la rusa (FIPLV).
Titolo el 1908, kun kalkulitaj interrompoj
Kovrilo de la unua volumo de la Internacia Pedagogia Revuo, 1908-1910
Unua volumo de la revuo (1908-1910), «oficiala organo de la Internacia Asocio de Instruistoj», redaktita de Theodor Čejka en Bystřice-Hostýn, tiam en Moravio, Aŭstrio-Hungario.
La nomo venas de malproksime, sed la publikigado ne estis kontinua kaj estus facile vendi ĝin kvazaŭ ĝi estus. La referenca bibliografia skedo kalkulas kvin seriojn inter 1908 kaj 1939, unu sesan francan fine de la kvindekaj jaroj kaj tiun, kiu aperas nun. La unua iras de novembro 1908 ĝis la fino de 1910: kvar kajeroj, 114 paĝoj, ĉirkaŭ 400 ekzempleroj, eldonitaj de Theodor Čejka kaj Josef Krumpholc. La dua kaj la tria pasas tra Antverpeno, Pirna kaj Dresdeno ĝis 1922. La kvara kaj la kvina estas la organo de TAGE —fondita de ducent instruistoj dum la universala kongreso de Vieno en 1924— ĝis 1939, kun 883 ekzempleroj en 1930 kaj 600 en 1932. Kaj la sesa, franca, iras de 1958 ĝis 1960 (BitArkivo, kiu gastigas la ciferecigitajn numerojn).
La nuna redaktoro ne kalkulas same. En sia prelego li parolas pri tri antaŭaj epokoj, avertas ke la klasifiko kiu cirkulas «verŝajne eraras» pri la findatoj de la unuaj du, kaj aldonas informon kiun la skedo ne donas: ke en 1958 IPR fariĝis organo de ILEI kaj unu jaron poste ĉesis aperi. La nuna serio ekas el decido de la komitato de la ligo kunveninta en Helsinko en 1969; la unua numero aperis en 1970, kun Helmut Sonnabend kiel redaktoro (historia arkivo de ILEI). La du versioj kontraŭdiras sin ĉe la randoj, kaj neniu el ambaŭ estas la nia: ni lasas ilin ambaŭ ĉi tie.
Ekde 1995 ĝin faras Németh. Ĝis la numero 2022/2 li estis publikiginta 110 numerojn kaj 4.712 paĝojn. Tiun jaron li kalkulis kiom da ekzempleroj li sendis: 336 sur papero, el kiuj 145 senpage al bibliotekoj, funkciuloj kaj honoraj membroj, kaj 221 elektronikaj.
Kiel legi ĝin, nun kiam komenciĝas la lernojaro
IPR aperas kvarfoje jare. Ekde 2026 estas 40 paĝoj po numero, 160 jare, post kiam la estraro malgrandigis la jarfinan numeron por ŝpari duonon de la afranko kaj povi konservi la paperan eldonon (noto de la prezidanto). Tio estas reveno, ĝuste, al la amplekso kiun la revuo havis inter 1995 kaj 2008.
- La tuta arkivo estas libera, kaj tio estas la plej utiligebla el ĉio: de la unua numero de 1908 ĝis la lasta de 2026, numero post numero, en la arkivo de IPR. Ne necesas esti membro nek peti ion ajn.
- Se oni volas specimenon sen elekti, la numero 2024/1 (PDF).
- La historiaj numeroj troviĝas ankaŭ en BitArkivo, kun la bibliografia skedo de ĉiu serio.
- La kotizo de ILEI kun papera kaj cifereca revuo estas 25 € jare por la landoj de kategorio A kaj 12,50 € por tiuj de kategorio B; nur cifereca, la duono. Aboni la revuon sen membriĝi kostas 30 € (kondiĉoj).
Ĉi-julie la kongreso de la ligo okazis en la Universitato de Zaozhuang, en Ŝandongo, kun la temo «eduki profesiajn esperantistojn kaj protekti la kulturon de Esperanto» kaj simpozio pri lingva konscio «en tempoj de artefarita inteligenteco». Tio estas malproksime. La 27-a Konferenco, ne: tiu okazis ĉi tie, kaj ankoraŭ estas homoj kiuj memoras ĝin.
Se vi instruis Esperanton en valencia klasĉambro —aŭ se vi iam aliĝis al la ekzamenoj de ILEI, aŭ konservas materialojn de tiuj kursoj de Callosa—, tio interesas nin.
Vidu ankaŭ
- Ĉu Esperanto helpas lerni aliajn lingvojn?
- Augusto Casquero, duonan vivon instruante Esperanton tra la mondo
Fontoj
- ILEI. Membraro en 2024, oficiala statistiko de membroj kaj paperaj abonoj laŭ landoj (PDF).
- ILEI. Ĉefpaĝo (sekcioj kaj internacia ĉeesto) kaj Komitato (reprezentataj sekcioj kaj nombro de membroj, ĝisdatigo de julio 2025).
- ILEI. Internacia Pedagogia Revuo: priskribo, redakcio, kotizoj kaj abonkondiĉoj · arkivo de numeroj.
- Németh, Jozefo. IPR – hieraŭ, hodiaŭ kaj morgaŭ, prelego ĉe VEKI-3, la 24-an de julio 2022 (PDF): historio de la titolo, redaktoroj, eldonkvantoj kaj funkciado de la redakcio.
- Internacia Pedagogia Revuo 2024/1 (PDF) kaj enhavlistoj de 2025/3, 2026/1 kaj 2026/2.
- Mamduhi, Ahmad Reza. Ŝanĝo de paĝonombro de IPR en 2026 (noto).
- ILEI. Laborplano de ILEI (2026-) (PDF) kaj internacia prezento de la projektoj (30 Oraj Horoj, EToSo).
- ILEI. Historio: fondo de la ligo en 1949, unua numero de la nuna serio (1970) kaj administra dokumentaro.
- Madella, Alessandra. «The “30 Golden Hours” project to learn and teach Esperanto», en EuroCALL 2025: Advancing CALL: New Research Agendas, Editorial Universitat Politècnica de València, 2025, p. 398-404. DOI 10.4995/EuroCALL2025.2025.21289 · PDF · skedo en RIUNET.
- FIPLV. Organisation: profilo de la federacio kaj listo de membroasocioj.
- BitArkivo. Internacia Pedagogia Revuo: bibliografia skedo de la serioj kaj ciferecigitaj numeroj ekde 1908, inter ili la unua, de novembro 1908.
- Valencia Luno: n-ro 13 (januaro 1985), pri la kurso dum lernohoroj en Callosa de Segura; n-ro 38 (decembro 1993), kun la kroniko de la 27-a Konferenco de ILEI subskribita de Duncan Charters; n-ro 41 (decembro 1995), pri la nomumo de Julio Tarín. Transskribitaj en Valencia Luno 1982-1990 kaj Valencia Luno 1991-2002.
Legi en:
Ĉi tiu afiŝo ankoraŭ ne havas komentojn. Estu la unua persono, kiu komentas ĝin el la fediverso.