Jes: ekzistas ekzamenoj de B1 ĝis C2, sed ne ĉiuj atestiloj havas la saman agnoskon.
Skriba sesio de la KER-ekzamenoj en Cali (Kolombio), la 8-an de junio 2013.
Kiam iu diras, ke li aŭ ŝi akiris C1-nivelon de la angla, la franca aŭ la germana, ni kutime imagas Oficialan Lingvolernejon aŭ iun el la grandaj internaciaj ekzamenaj organizoj. Sed kion signifas havi C1-nivelon de Esperanto? Kiu ĝin eldonas? Ĉu tiu atestado plu ekzistas? Kaj ĉu ĝi estas «oficiala» diplomo?
La mallonga respondo estas, ke jes, oni ja povas atesti la konon de Esperanto. La ĉefa internacia atestado estas nuntempe la ekzameno UEA-KER, kiu ebligas atesti la nivelojn B1, B2, C1 kaj C2 de la Komuna Eŭropa Referenckadro por Lingvoj. Krome, en Hungario plu ekzistas ŝtata ekzameno pri Esperanto administrata de ORIGO.
La konfuzo devenas de tio, ke la du sistemoj estis kunligitaj dum pli ol jardeko kaj disiĝis en 2021.
La internacia ekzameno UEA-KER
KER estas la mallongigo de Komuna Eŭropa Referenckadro por Lingvoj (angle: CEFR). La ekzamenoj UEA-KER estas organizataj de la Universala Esperanto-Asocio (UEA), pere de ĝia ekzamena centro kaj kunlabore kun Edukado.net. En la nivelo C2 partoprenas ankaŭ la Akademio de Esperanto.
En 2026 estas proponataj kvar niveloj:
| Nivelo | Proksimuma priskribo |
|---|---|
| B1 | Sendependa uzanto, kiu kapablas komuniki en multaj kutimaj situacioj |
| B2 | Progresinta sendependa uzanto, kapabla esprimi opiniojn kaj argumenti |
| C1 | Kompetenta uzanto, kun fleksebla kaj preciza uzo de la lingvo |
| C2 | Tre altnivela regado, inkluzive de tekstoj kaj situacioj de granda komplekseco |
Ene de tiu ĉi sistemo ne ekzistas ekzamenoj A1 aŭ A2: la atestado komenciĝas ĉe B1.
La provoj povas okazi ĉeeste — ofte samtempe kun Esperanto-kongresoj — kaj ankaŭ interrete. La reta ekzamenado, enkondukita en 2022, ebligas ekzameniĝi sen devi vojaĝi al kongreso aŭ al specifa sidejo. La 4-an de oktobro 2026, la publika listo de atestiloj de Edukado.net enhavas 2945: 889 de B1, 865 de B2, 1122 de C1 kaj 69 de C2. Pli sube videblas, kiel ili dividiĝas laŭ jaroj.
Skriba, parola aŭ kompleta: ne ĉiuj «C1» estas samaj
La kompleta ekzameno taksas la kvar kutimajn lingvajn kompetentojn:
- skriba komprenado;
- skriba esprimado;
- parola komprenado;
- parola esprimado.
Tamen eblas aliĝi nur al la skriba aŭ nur al la parola parto. La kodo de la atestilo ebligas distingi ilin:
| Kodo | Kion ĝi atestas |
|---|---|
| C1S | Skriba parto (skriba) de la nivelo C1 |
| C1P | Parola parto (parola) de la nivelo C1 |
| C1K | Kompleta ekzameno (kompleta): skriba kaj parola |
La sama distingo validas por la aliaj niveloj. Tial, kiam iu diras, ke li aŭ ŝi havas «la C1-nivelon de Esperanto», konvenas kontroli, ĉu temas pri la kompleta C1 aŭ nur pri unu el la du partoj. Tio ne estas malgrava diferenco: nur la kompleta atestilo atestas kune la kvar kompetentojn.
Kiom da atestiloj estas eldonataj ĉiujare
La jaro kun plej multaj UEA-KER-atestiloj estis 2012, kun 464; ekde 2023 neniu jaro superis 104. Inter 2013 kaj 2019 estis eldonitaj inter 160 kaj 290 jare; en 2020, 56; en 2021, neniu. En 2022, la unua jaro de UEA sola kaj la jaro de la debuto de C2, estis 187, kaj poste 104, 70 kaj 64. Ĝis oktobro 2026, 57.
UEA-KER-atestiloj laŭ jaro kaj nivelo, de 2008 ĝis oktobro 2026. Fonto: publika listo de Edukado.net.
Ankaŭ la nivelo ŝanĝiĝis. En la unuaj jaroj superregis C1: 78 el la 117 atestiloj de 2009 kaj pli ol duono de tiuj de 2010 kaj 2011. Ekde 2012, C1 en neniu jaro superis la duonon. C2 sumas 69 atestilojn ekde 2022.
| Jaro | B1 | B2 | C1 | C2 | Sume |
|---|---|---|---|---|---|
| 2008 | — | 3 | 5 | — | 8 |
| 2009 | 17 | 22 | 78 | — | 117 |
| 2010 | 27 | 45 | 74 | — | 146 |
| 2011 | 36 | 67 | 123 | — | 226 |
| 2012 | 153 | 151 | 160 | — | 464 |
| 2013 | 99 | 78 | 112 | — | 289 |
| 2014 | 81 | 86 | 93 | — | 260 |
| 2015 | 55 | 63 | 59 | — | 177 |
| 2016 | 63 | 39 | 62 | — | 164 |
| 2017 | 48 | 40 | 73 | — | 161 |
| 2018 | 83 | 61 | 86 | — | 230 |
| 2019 | 74 | 46 | 45 | — | 165 |
| 2020 | 25 | 18 | 13 | — | 56 |
| 2021 | — | — | — | — | 0 |
| 2022 | 55 | 58 | 45 | 29 | 187 |
| 2023 | 27 | 32 | 31 | 14 | 104 |
| 2024 | 12 | 20 | 21 | 17 | 70 |
| 2025 | 9 | 20 | 26 | 9 | 64 |
| 2026 (ĝis oktobro) | 25 | 16 | 16 | — | 57 |
| Sume | 889 | 865 | 1122 | 69 | 2945 |
Temas pri atestiloj, ne pri personoj. Kiu trapasas la skriban kaj la parolan partojn en malsamaj sesioj havas du atestilojn — ekzemple C1S kaj C1P —, kaj kiu altiĝas je nivelo havas po unu por ĉiu nivelo. El la 2945, 1292 estas de kompleta ekzameno, 1387 nur de la skriba parto kaj 266 nur de la parola. Kalkulante laŭ la nomo, estas ĉirkaŭ 1770 malsamaj personoj; la cifero estas proksimuma, ĉar la sama nomo povas aparteni al du personoj kaj unu persono povas aperi skribita en du manieroj.
Edukado.net mem donas la sumojn en personoj: «2463 personoj el 76 landoj» por la dek du jaroj de kunlaboro kun ORIGO, kaj «2888 sukcesintoj» ĝis decembro 2025. Ambaŭ ciferoj ekzakte koincidas kun la nombro de atestiloj en la listo: 2463 atestiloj el 76 landoj inter 2008 kaj 2020. En la sama paĝo, la dua cifero aperas ankaŭ kiel «2888 atestilojn».
Laŭ landoj, Francio gvidas la liston kun 633 atestiloj, sekvata de Brazilo (312), Rusio (182), Ĉinio (158), Meksiko (147) kaj Usono (138). Hispanio, kun 126, estas la sepa.
La listo havas serĉilon laŭ nomo kaj laŭ atestila numero, do ĉiu povas kontroli diplomon. Edukado.net publikigas ĝin por videbligi la atestadon, kaj ĉiu posedanto povas, serĉante la numeron de sia atestilo, aprobi aŭ malaprobi la publikigon de siaj datumoj.
Kial tiom da homoj asocias tiujn ekzamenojn kun Hungario?
La internacia sistemo ekfunkciis fine de 2008 danke al interkonsento inter UEA kaj la Idegennyelvi Továbbképző Központ (ITK), ekzamena centro ligita al la Universitato Eötvös Loránd de Budapeŝto. La centro poste adoptis la nomon ELTE Origó Nyelvi Centrum, kutime mallongigatan kiel ORIGO.
Tiu kunlaboro estis grava, ĉar ĝi ebligis kunigi la internacian amplekson de UEA kun la teknika sperto kaj la institucia agnosko de hungara ekzamena centro. Dum tiu etapo, la diplomoj povis montri la nomojn de UEA kaj de ITK aŭ ORIGO.
En 2021 UEA volis enkonduki du ŝanĝojn: krei la nivelon C2 kaj permesi, ke la ekzamenoj okazu tute interrete. ORIGO komunikis al UEA, ke ĝi ne povas proponi tiujn novaĵojn «en proksima periodo», kaj la du institucioj interkonsentis fini la kunlaboran kontrakton «lasante al UEA la rajtojn pri la validigita ekzamensistemo». Dum la dek du jaroj de la interkonsento sukcese ekzameniĝis 2463 personoj el 76 landoj. Ekde julio 2021 UEA zorgas pri ĝi sole.
Tiel, la historion oni povas resumi jene:
- 2008–2021: internaciaj ekzamenoj UEA–ITK/ORIGO de B1, B2 kaj C1;
- ekde julio 2021: UEA administras aŭtonome la ekzamenojn UEA-KER;
- ekde 2022: la unuaj tute retaj ekzamenoj (junio) kaj la debuto de la nivelo C2 (aŭgusto, en la Universala Kongreso en Montrealo).
Sekve, kio malaperis, ne estis la atestado pri Esperanto, sed la institucia kunlaboro inter UEA kaj ORIGO. La internaciaj ekzamenoj daŭris kaj, fakte, ampleksigis sian oferton.
La kialo pro kiu Hungario finfine iĝis la ekzamencentro de Esperanto ne estas hazarda, kaj meritas apartan historion: dum dudek jaroj oni tie ne povis ricevi la universitatan diplomon sen lingva atestilo, kaj Esperanto validis. Ni rakontis tion en Kiam Esperanto helpis akiri universitatan diplomon en Hungario.
La hungara ŝtata ekzameno ankaŭ plu ekzistas
La disiĝo ankaŭ ne signifis, ke ORIGO ĉesis ekzameni pri Esperanto. En la momento de verkado de ĉi tiu artikolo, la hungara organizo plu proponas sian propran ekzamenon en la niveloj B1, B2 kaj C1: ĝia kalendaro de 2026 planas ekzamenojn pri Esperanto en februaro kaj oktobro, kun la parola parto en la sidejo de Budapeŝto. La Eduka Oficejo de Hungario inkluzivas Esperanton inter la lingvoj de la akreditita sistemo ORIGO, en la dulingva modalo.
Tamen, ne temas pri la sama ekzameno kiel UEA-KER. La ORIGO pri Esperanto estas dulingva hungara–esperanta provo: krom la kvar lingvaj kompetentoj, ĝi taksas la peradon inter la du lingvoj, kaj la formulado mem de la taskoj estas en la hungara. Tial ĝi estas antaŭvidita ĉefe por personoj, kiuj scipovas la hungaran.
| Sistemo | Niveloj | Ĉefaj karakterizaĵoj | Agnosko |
|---|---|---|---|
| UEA-KER | B1, B2, C1 kaj C2 | Unulingva en Esperanto; ĉeesta aŭ reta laŭ la kunvoko | Referenca internacia atestado ene de la Esperanto-mondo |
| Hungara ORIGO | B1, B2 kaj C1 | Dulingva hungara–esperanta; inkluzivas peradon | Ekzameno akreditita de la hungara ŝtato |
Por persono, kiu ne regas la hungaran, la logika elekto estas normale UEA-KER.
Ĉu ĝi estas «oficiala» diplomo?
La vorto oficiala povas erarigi, ĉar ĝi miksas tri malsamajn demandojn:
- ke la ekzameno uzu la nivelojn de la Eŭropa Referenckadro;
- ke solida institucio eldonu la atestilon;
- ke konkreta publika administracio estu devigata agnoski ĝin.
La ekzamenoj UEA-KER estas konstruitaj laŭ la KER kaj konsistigas la plej disvastigitan internacian atestadon de Esperanto. UEA krome aperas kiel asociita membro de la Association of Language Testers in Europe (ALTE).
Tamen, oni ne interpretu tiujn faktojn kiel egalvalorigon, kiu ne ekzistas. ALTE mem avertas, ke la asociitaj membroj ne estas plenrajtaj membroj kaj ke aparteno al tiu kategorio ne implicas, ke la asocio garantias la kvaliton de iliaj ekzamenoj. Same, la Konsilio de Eŭropo klarigas, ke ĝi nek kontrolas nek validigas la korespondon de ĉiu aparta diplomo kun la niveloj de la KER.
Tio signifas, ke C1 UEA-KER:
- atestas serioze lingvan nivelon ene de la Esperanto-komunumo;
- uzas skalon kompreneblan kaj kompareblan kun tiu de aliaj lingvoj;
- ne aŭtomate egalvaloras, en Hispanio, al atestilo de Oficiala Lingvolernejo;
- povas esti akceptata de universitato, asocio aŭ selektada procezo, se la reguloj tion permesas, sed ne ekzistas ĝenerala administracia agnosko.
La ORIGO, male, ja estas parto de la ekzamensistemo akreditita de la hungara ŝtato. Tio donas al ĝi oficialan agnoskon en Hungario, sed ankaŭ ne nepre devigas aliajn landojn egaligi ĝin al siaj propraj diplomoj.
Kaj la atestiloj akiritaj antaŭ 2021?
Malnova diplomo ne perdas sian validecon pro tio, ke finiĝis la interkonsento inter la institucioj, kiuj ĝin administris. Se atestilo akirita inter 2008 kaj 2021 portas la nomojn UEA, ITK aŭ ORIGO, ĝi verŝajne apartenas al la unua etapo de la internacia sistemo UEA-KER.
Se, male, la dokumento estas parte redaktita en la hungara, aludas dulingvan ekzamenon aŭ montras nur ORIGO, ĝi povas korespondi al la hungara ŝtata sistemo. La plej certa maniero identigi ĝin estas observi:
- la instituciojn, kiuj aperas en la kapo;
- la kodon de la nivelo — ekzemple, C1K, C1S aŭ C1P —;
- ĉu la diplomo parolas pri unulingva aŭ dulingva ekzameno;
- la jaron kaj la lokon de la kunvoko.
En neniu el la du kazoj la atestilo estis nuligita per la ŝanĝo de 2021.
Ĉu ekzistas aliaj ekzamenoj pri Esperanto?
Jes. Diversaj naciaj organizoj tenas aŭ tenis proprajn sistemojn. Edukado.net kolektas, interalie, ekzamenojn el Francio, Germanio, Italio kaj Japanio. Kelkaj celas ĝeneralan lernadon; aliaj atestas altnivelan kapablon aŭ preparitecon por instrui la lingvon.
Tiuj diplomoj povas havi valoron ene de la asocio aŭ de la lando, kiu ilin organizas, sed ili ne formas unusolan internacian sistemon nek nepre egalvaloras al la niveloj UEA-KER. Tial, se la celo estas disponi pri atestilo facile komprenebla de esperantistoj el aliaj landoj, UEA-KER estas nuntempe la ĉefa referenco.
Ankaŭ lingvo sen ŝtato povas ekzameni
Esperanto ne havas ŝtaton, kiu reguligu la lingvon, nek publikan reton de oficialaj lernejoj, nek ministerion, kiu eldonu diplomojn tra la mondo. Tio igas la vorton oficiala pli problema ol ĉe aliaj lingvoj.
Sed la manko de ŝtato ne signifas la mankon de taksado. La Esperanto-movado kreis internacian sistemon bazitan sur la Eŭropa Referenckadro, kun skribaj kaj parolaj provoj, komunaj kriterioj kaj ĉeestaj kaj retaj kunvokoj. Samtempe, la hungara kazo montras, ke ankaŭ ŝtato povas inkluzivi Esperanton en sian oficialan ekzamensistemon.
La konkludo do estas duobla: jes, eblas akiri C1-nivelon — kaj eĉ C2-nivelon — de Esperanto; sed, antaŭ ol paroli pri «oficiala diplomo», necesas demandi, kiu ĝin eldonas kaj ĉe kiu institucio oni volas uzi ĝin.
Informoj kontrolitaj la 5-an de septembro 2026.
La fotografio de la ekzamensesio en Cali (2013) estas de Remux kaj estas publikigita en publika havaĵo (CC0).
Legi en: