Kiom da homoj lernas Esperanton, kaj kien iras la movado
Kie oni lernas hodiaŭ, kio okazas en la kongresoj, kiu alvenas nun, kion faras la asocioj kiuj ja kreskas, la artefarita inteligenteco kaj senpaga vojo por komenci.
Etikedo esploro
Kategorioj
Kial agordi aplikaĵojn kaj aparatojn al Esperanto: kion oni ne elektas, tion oni ne kalkulas
Kial tio gravas, kio jam estas en Esperanto kaj kiel agordi la poŝtelefonon, la komputilon kaj la aplikaĵojn al Esperanto, paŝon post paŝo.
La inundo de 1957, rakontita de la esperantistoj de Valencio
La 14an de oktobro 1957, hodiaŭ antaŭ sesdek naŭ jaroj, la rivero Turia dufoje elbordiĝis en unu sama tago kaj inundis duonon de Valencio. La Hispana Esperanto-Federacio tiam havis sian sidejon en la urbo, kaj ĉi tie oni presis ĝian…
Maria Julivert, la esperantista kaj feminisma voĉo de El Vendrell
La prelego, kiun Gisela Alcón Vidal dediĉis al Maria Julivert Aulés (El Vendrell, 1888-1968) la 10-an de oktobro 2026, dum la 41-a Kataluna Kongreso de Esperanto okazinta en Reus, jam estas spektebla komplete en video, inkluzive de la fina diskuto.…
Kiel oni fabrikas retan efikon: la hebrea, la indonezia kaj la svahila
Laŭ la socilingvisto Joshua Fishman, la hebrea estas la sola konata kazo de lingvo, kiu ne havis denaskajn parolantojn kaj fine fariĝis la ĉiutaga lingvo de tuta socio. Tion ne atingis unu sola homo. Necesis reto de lernejoj, sindikato de…
La lingvo por paroli pri ĉio, kiu specialiĝis paroli pri si mem
Esperanto estis kreita por paroli pri io ajn, kaj tre granda parto de tio, kio estas produktata en ĝi, parolas pri Esperanto. Du el ĉiuj kvin libroj en la katalogo de Universala Esperanto-Asocio temas pri la lingvo mem, pri ĝia…
Oni povas fari sciencon en Esperanto. Kial necesus fari ĝin?
Esperanto kapablas esprimi ajnan sciencon. Tamen esploristo ne havas kialon publikigi en ĝi siajn rezultojn. Hodiaŭ preskaŭ ĉiu esploro estas publikigata en la angla. Ĉirkaŭ 97 % de la naturscienc-artikoloj, kiujn indeksas la Web of Science, estas en la angla.…
Pri kio temas la libroj en Esperanto
Du el ĉiuj kvin libroj en Esperanto temas pri Esperanto mem. Ili traktas kiel lerni ĝin, kiel ĝi funkcias, ĝian historion kaj la homojn, kiuj parolas ĝin. Aliaj du estas literaturo, pli ofte tradukita ol originala. La kvina dividiĝas inter…
La legema koboldeto
Dum la milito Luis Hernández Lahuerta faris en Valencio la plej konatan esperantlingvan bultenon el ĉiuj, kiujn eldonis la respublikana flanko: kvardek kvar numerojn, por rakonti al la mondo la hispanan lukton kontraŭ la faŝismo. Fine oni kondamnis lin al…
Ruzafa 7, Valencio (Hispanio)
La dek kvin jaroj dum kiuj la Hispana Esperanto-Federacio havis ĉi tie sian sidejon: la nokto de 1947 kiam alvenis la permeso, la unua estraro —kiu devis atendi la aprobon de «la Superioridad»—, la tri adresoj de la Boletín kaj…
«Ĉu vi aŭdas nin?»: la lastaj 54 sekundoj de Polskie Radio en Varsovio
La 30-an de septembro 1939, kiam la urbo jam kapitulacis kaj la germanaj unuoj jam estis interne, la pola publika radio legis sian lastan komunikon el Varsovio. Ĝi daŭris 54 sekundojn, ĝi konserviĝis, kaj ĝi estas tio, kio restas el…
Nomo «tute senlogika»: kial Esperanto nomiĝas Esperanto
Ke Esperanto signifas «tiu, kiu esperas», scias ĉiuj. Ke ĝia aŭtoro konsideris ĝin nomo «tute senlogika», malpli multaj. En 1890, kiam kelkaj legantoj petis lin ŝanĝi ĝin, Ludwik Lejzer Zamenhof respondis, ke se oni devus elpensi ĝin intence, oni «sendube»…
HALE kaj SATeH: kiel disiĝis la hispana laborista esperantismo
La 14-an de decembro 2002 grupo de SAT-anoj, la internacia asocio de la laborista esperantismo, fondis en Madrido SAT-en-Hispanio (SATeH), kiu hispane nomiĝas Asociación Izquierda y Esperanto. Sep monatojn poste SAT akceptis ĝin kiel sian kunlaboran asocion en Hispanio, la…
Kial la bahaa kredo rekomendas Esperanton, kaj kial ĝi neniam adoptis ĝin
En decembro de 1911, la revuo de la britaj esperantistoj publikigis leteron de la estro de la bahaa kredo, kiu diris ke studi Esperanton estus por ĝiaj fideluloj «religia devo». Cent dek kvin jarojn poste, la bahaa kredo ne adoptis…
Claude Piron: la tradukisto de UN kiu verkis «Gerda malaperis!»
Claude Piron (1931-2008) tradukis por UN kaj por la Monda Organizaĵo pri Sano, praktikis psikoterapion kaj instruis psikologion en Ĝenevo dum dudek jaroj. Kun tiu sperto li faris tri malsamajn aferojn en Esperanto: li verkis krimromanojn kiujn legis dekmiloj da…
Kial ni konvinkiĝas: la biasoj de la debatoj pri Esperanto
La problemo de movado kiu rigardas sin mem ne estas ke la homoj rezonas malbone: estas ke tiu kiu restas interne estas observebla kaj tiu kiu foriras emas malaperi el la fontoj kiujn la movado mem produktas. Esperanto-grupo vidas tiujn…
La argumentoj pri Esperanto, unu post la alia: kion ĉiu pruvas kaj kion ne
Multaj el la argumentoj uzataj pri Esperanto —kaj kontraŭ ĝi kaj favore al ĝi— ekiras de reala observo. La problemo aperas kiam oni konkludas el ĝi pli ol tiu observo permesas. Jen dek kvin el ili, ekzamenitaj laŭ premisoj kaj…
Kio restas el la esperantista argumento kontraŭ la angla post Brexit?
De kiam Britio eliris el la Eŭropa Unio, la 31-an de januaro 2020, la angla estas la gepatra lingvo de 1 % de la civitanoj de la Unio, kaj plu estas ĝia komuna lingvo. Tio drase reduktas la plej videblan…
«-ata» aŭ «-ita»: tridek kvin jaroj da kverelado pri du literoj
La polemiko pri -ata/-ita: pri kio oni diskutis, kial la fonda teksto ne povis solvi ĝin, kion publikigis la hispana bulteno dume — kaj la aliaj lokoj kie Esperanto ne estas tiel facila kiel oni diras En junio de 1932,…
Zamenhof en Valencio
Kvar tagoj de septembro 1909, rekonstruitaj per la kroniko kiun la grupo verkis en tiu sama jaro kaj per la du gazetoj de la urbo: la alveno, la remparo de Sagunto kiu falis sur kvin kongresanojn kaj okula operacio pri…
Dek kvin jaroj da ĉiutagaj eroj kun la teksto apude: la Esperanta Retradio
Kiam Radio Polonio definitive ĉesigis sian Esperanto-programon, aŭstro ekpublikigis propran eron ĉiutage — kaj ekde la unua tago li publikigis ankaŭ la tekston La Esperanta Retradio publikigas ekde la 26-a de februaro 2011 mallongan eron en Esperanto ĉiutage, kaj ĉiam…
Gratulon! La formularo, kie finiĝis la kurso de Duolingo
Ekzistas paĝo kiu ankoraŭ hodiaŭ estas enrete, ĉe duolingo.esperanto.net, kaj kiu portas la piednoton «UEA-2016». Ĝin trovis tiu, kiu finis la Esperanto-kurson de Duolingo. Ĝi gratulas vin —«Gratulon! Vi sukcese atingis la finon de la Duolingo kurso! Nun, vi parolas…
Ci, la pronomo kiu naskiĝis ekster la uzo
Zamenhof skribis, ke plej bone estus ci por unu kaj vi por multaj, kaj klarigis, kial li rezignis pri tio Esperanto ne distingas inter la unuopa kaj la multnombra alparolato: vi validas por unu persono kaj por kvindek. Ĝi havas…
Esperanto en la ekstera komunikado de Ĉinio
En 1979, la Esperanto-revuo El Popola Ĉinio presis en Pekino ĉirkaŭ 11.000 ekzemplerojn monate, kaj ĉirkaŭ 10.000 eliris el la lando. Tiu proporcio estas la tuta artikolo: revuo farita preskaŭ tute por eksporto, en lingvo kun malmultaj parolantoj, subtenata de…
1,6 milionoj da eŭroj en dek ok jaroj: kion la Eŭropa Komisiono pagis al Esperanto
La Eŭropa Komisiono publikigas ĉiujn siajn buĝetajn engaĝojn, ricevanto post ricevanto. Se oni filtras la jarojn de 2007 ĝis 2024, aperas la tuta serio de la mono kiu atingis esperantajn organizojn: 1.630.032 €. La plej granda subvencio el ĉiuj ne…