Kial agordi aplikaĵojn kaj aparatojn al Esperanto: kion oni ne elektas, tion oni ne kalkulas

Kial tio gravas, kio jam estas en Esperanto kaj kiel agordi la poŝtelefonon, la komputilon kaj la aplikaĵojn al Esperanto, paŝon post paŝo.

Agordi la aplikaĵojn kaj aparatojn al Esperanto ne estas nur komforto. Tio estas unu el la malmultaj manieroj, per kiuj homoj ekster la movado vidas, ke la lingvo estas uzata. En nia propra retejo, inter la 1-a de aŭgusto kaj la 4-a de septembro de 2026, el 385 vizitoj nur tri alvenis kun la retumilo agordita al Esperanto.

Kion neniu elektas, tion neniu kalkulas

Ĉiufoje kiam vi malfermas retpaĝon, via retumilo diras al la servilo en kiu lingvo vi volas legi. Tiu mesaĝo nomiĝas Accept-Language, kaj el ĝi naskiĝas preskaŭ ĉiuj statistikoj pri lingvoj en la reto. La aliaj spuroj estas kiom da homoj instalas ĉiun lingvopakaĵon kaj kiom da homoj tradukas en la projektoj.

Kaj jen la malvirta cirklo: malmultaj elektas la lingvon → ŝajnas ke ĝi ne interesas → oni ĉesas traduki → restas malpli da lokoj kie elekti ĝin. Estas la sama malvirta cirklo, en kiu troviĝas la minorigitaj lingvoj.

Ĝi funkcias ankaŭ inverse. Ĉiu persono, kiu agordas al Esperanto sian poŝtelefonon, aplikaĵon, retumilon aŭ klavaron, aldonas unu al la kalkulo, kaj tio estas argumento por ke la lingvo plu ekzistu en la listo.

Kio jam pretas hodiaŭ

(mezurita la 5-an de septembro 2026, kaj GNOME kaj la aplikaĵoj la 20-an de oktobro — la ciferoj ŝanĝiĝas ĉiutage)

En la poŝtelefono

  • Android 13 kaj postaj permesas elekti la lingvon de ĉiu aplikaĵo aparte, en la lingvaj agordoj de la sistemo, ĉe la aplikaĵoj kiuj tion ebligas.
  • Aplikaĵoj en Esperanto: Firefox, Telegram (per sia lingvopakaĵo), Delta Chat, Thunderbird por Android kaj la vendejo de liberaj aplikaĵoj F-Droid.
  • La klavaro: la pakaĵo «Esperanto for AnySoftKeyboard», el F-Droid, ebligas skribi ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ.

En la komputilo

  • GNOME 51, la stabila versio: la interfaco estas tradukita je 97 % — 29.234 el 30.035 ĉenoj.
  • LibreOffice: la interfaco je 99,9 % — 41.280 el 41.282 ĉenoj.
  • Debian: el 1.187.416 ĉenoj, 394.096 tradukitaj al Esperanto, kaj oni povas instali la tutan sistemon elektante «Esperanto» en la instalilo.
  • Firefox: ekzistas oficiala lingvopakaĵo por la nuna versio.

En la reto

  • Vikipedio: 389.012 artikoloj, la 38-a el 363 Vikipedioj.
  • Tatoeba: 821.252 frazoj en Esperanto — la kvara lingvo de la retejo — el kiuj 82.354 havas sonregistraĵon.
  • Mastodon: la retejo estas tradukita al Esperanto.

Kie estas la limo

Ne ĉiuj aplikaĵoj estas tradukitaj. Signal ne estas tradukita al Esperanto, kaj Thunderbird por komputilo ne plu havas Esperantan lingvopakaĵon: la versio 158 ne havas ĝin.

La dokumentado. La helpo de LibreOffice estas tradukita nur je 33,7 %, kaj la dokumentado de GNOME 51 je 60 %. La interfaco estas preta; la manlibroj, ne.

KDE havas aktivan skipon, sed pli malgrandan ol tiu de GNOME.

Apertium, la libera tradukilo, havas kvin parojn kun Esperanto: oni povas traduki al Esperanto el la valencia, la hispana, la franca kaj la angla, sed el Esperanto nur al la angla.

Kiel agordi ĉion al Esperanto, paŝon post paŝo

  1. Unue la retumilo — ĝin vidas ĉiuj retejoj. En la lingvaj agordoj, aldonu Esperanton al la preferataj lingvoj kaj metu ĝin supre de la listo.
  2. La poŝtelefono — en Android 13 aŭ posta, eniru la lingvajn agordojn de la sistemo kaj elektu Esperanton por ĉiu aplikaĵo, kiu havas ĝin. Por skribi, instalu AnySoftKeyboard kaj la pakaĵon «Esperanto for AnySoftKeyboard» el F-Droid.
  3. La aplikaĵoj — rigardu la lingvajn agordojn de ĉiu. En Telegram oni malfermas la ligilon t.me/setlanguage/eo, kaj la lingvo ŝanĝiĝas aŭtomate.
  4. La komputilo — instalu Debian aŭ Ubuntu elektante «Esperanto» en la instalilo. Se la sistemo jam estas instalita, generu la lokaĵaron per sudo dpkg-reconfigure locales kaj elektu eo.UTF-8. Uzu GNOME, kiu estas la plej bone tradukita: Agordoj ▸ Sistemo ▸ Regiono kaj lingvo ▸ Esperanto. Aldonu la klavaran aranĝon eo (per la senmova klavo ^).
  5. La komputilaj programoj — LibreOffice kun la lingvopakaĵo kaj la literumilo hunspell-eo; Firefox kun sia lingvopakaĵo; LanguageTool por la gramatiko. En Debian, sudo apt install task-esperanto instalas ankaŭ la vortarojn.

Kaj se vi volas helpi

Ĉiu ajn povas traduki. Komencu ĉe la platformo de la projekto, kiu interesas vin — Weblate por LibreOffice, Pontoon por Mozilla, l10n.gnome.org por GNOME, translations.telegram.org por Telegram —, kreu konton kaj aliĝu al la skipo eo.

Kie vi plej utilas: ĉe la dokumentado, kiu plej postrestas.

Kaj por la vortoj ekzistas referenco: Komputeko (komputeko.net), kiu kolektas la komputilajn vortojn en Esperanto kaj aliaj lingvoj.

Kial Esperanto kaj libera programaro iras kune: Esperanto kaj libera programaro: du ideoj kiuj parolas la saman lingvon.

Fontoj

Ciferoj prenitaj la 5-an de septembro 2026, krom tiuj de GNOME kaj la aplikaĵoj, de la 20-a de oktobro 2026.

Etikedoj