Kategorioj
La 29-an de oktobro 2024 la DANA —hispana mallongigo por «izolita depresio en altaj niveloj» de la atmosfero— mortigis 233 homojn en la provinco Valencio, laŭ la jura kalkulo de septembro 2026. Sep semajnojn antaŭe, Cheste gastigis la Hispanan Kongreson…
La artikolo «Kial Esperanto malsukcesis?» listigas kvin kaŭzojn de la malsukceso de Esperanto. Unu el ili estas la persekuto fare de nazia Germanio kaj de la Sovetunio de Stalin. La fontoj permesas aldoni efikon, kiu estas malpli videbla. La persekutoj…
Esperanto estis kreita por paroli pri io ajn, kaj tre granda parto de tio, kio estas produktata en ĝi, parolas pri Esperanto. Du el ĉiuj kvin libroj en la katalogo de Universala Esperanto-Asocio temas pri la lingvo mem, pri ĝia…
Esperanto kapablas esprimi ajnan sciencon. Tamen esploristo ne havas kialon publikigi en ĝi siajn rezultojn. Hodiaŭ preskaŭ ĉiu esploro estas publikigata en la angla. Ĉirkaŭ 97 % de la naturscienc-artikoloj, kiujn indeksas la Web of Science, estas en la angla.…
FAI en Valencio en 1927, la propono de Ángel Pestaña en la III-a Internacio, Esperanto en la milito, CNT-AIT kaj kio restas hodiaŭ.
Du el ĉiuj kvin libroj en Esperanto temas pri Esperanto mem. Ili traktas kiel lerni ĝin, kiel ĝi funkcias, ĝian historion kaj la homojn, kiuj parolas ĝin. Aliaj du estas literaturo, pli ofte tradukita ol originala. La kvina dividiĝas inter…
En Zamoro, la Esperanton de la tridekaj jaroj movis instruisto, Amado Hernández Pascual, kiu gvidis kursojn en la urbo kaj, somere, por la tagdungitoj de sia vilaĝo. Post la milita puĉo de julio 1936 li estis murdita, same kiel la…
Kiu legas la dokumentaron de la hispana postmilita esperantismo, tiun frapas, kiom da religio troviĝas en ĝi: mesoj dum kongresoj, pastroj en la estraroj, internacia unuiĝo de katolikaj esperantistoj. La facila konkludo estas, ke Esperanto allogas religiemajn homojn. Kompare kun…
La 14-an de decembro 2002 grupo de SAT-anoj, la internacia asocio de la laborista esperantismo, fondis en Madrido SAT-en-Hispanio (SATeH), kiu hispane nomiĝas Asociación Izquierda y Esperanto. Sep monatojn poste SAT akceptis ĝin kiel sian kunlaboran asocion en Hispanio, la…
La registaro rajtigis la Hispanan Esperanto-Federacion en decembro 1947, kun sidejo en Valencio, sed tiu permeso ne revenigis la movadon per unu fojo. Ĉiu urbo revenis siamaniere kaj laŭ sia propra ritmo. En Zaragozo, la grupo Frateco neniam vere fermiĝis…
En decembro de 1911, la revuo de la britaj esperantistoj publikigis leteron de la estro de la bahaa kredo, kiu diris ke studi Esperanton estus por ĝiaj fideluloj «religia devo». Cent dek kvin jarojn poste, la bahaa kredo ne adoptis…
Claude Piron (1931-2008) tradukis por UN kaj por la Monda Organizaĵo pri Sano, praktikis psikoterapion kaj instruis psikologion en Ĝenevo dum dudek jaroj. Kun tiu sperto li faris tri malsamajn aferojn en Esperanto: li verkis krimromanojn kiujn legis dekmiloj da…
La problemo de movado kiu rigardas sin mem ne estas ke la homoj rezonas malbone: estas ke tiu kiu restas interne estas observebla kaj tiu kiu foriras emas malaperi el la fontoj kiujn la movado mem produktas. Esperanto-grupo vidas tiujn…
Multaj el la argumentoj uzataj pri Esperanto —kaj kontraŭ ĝi kaj favore al ĝi— ekiras de reala observo. La problemo aperas kiam oni konkludas el ĝi pli ol tiu observo permesas. Jen dek kvin el ili, ekzamenitaj laŭ premisoj kaj…
De kiam Britio eliris el la Eŭropa Unio, la 31-an de januaro 2020, la angla estas la gepatra lingvo de 1 % de la civitanoj de la Unio, kaj plu estas ĝia komuna lingvo. Tio drase reduktas la plej videblan…
La polemiko pri -ata/-ita: pri kio oni diskutis, kial la fonda teksto ne povis solvi ĝin, kion publikigis la hispana bulteno dume — kaj la aliaj lokoj kie Esperanto ne estas tiel facila kiel oni diras En junio de 1932,…
Kiam Radio Polonio definitive ĉesigis sian Esperanto-programon, aŭstro ekpublikigis propran eron ĉiutage — kaj ekde la unua tago li publikigis ankaŭ la tekston La Esperanta Retradio publikigas ekde la 26-a de februaro 2011 mallongan eron en Esperanto ĉiutage, kaj ĉiam…
Ekzistas paĝo kiu ankoraŭ hodiaŭ estas enrete, ĉe duolingo.esperanto.net, kaj kiu portas la piednoton «UEA-2016». Ĝin trovis tiu, kiu finis la Esperanto-kurson de Duolingo. Ĝi gratulas vin —«Gratulon! Vi sukcese atingis la finon de la Duolingo kurso! Nun, vi parolas…
En 1979, la Esperanto-revuo El Popola Ĉinio presis en Pekino ĉirkaŭ 11.000 ekzemplerojn monate, kaj ĉirkaŭ 10.000 eliris el la lando. Tiu proporcio estas la tuta artikolo: revuo farita preskaŭ tute por eksporto, en lingvo kun malmultaj parolantoj, subtenata de…
La Internacia Junulara Kongreso —la IJK— estas la ĉiujara renkontiĝo de la esperantista junularo de la mondo, kaj la 82-a okazis antaŭ unu monato tute apude: de la 9-a ĝis la 16-a de aŭgusto 2026 en Tiana, inter Barcelono kaj…
Valencio havas du stratojn kun nomo ligita al Esperanto: tiun de Doktoro Zamenhof, nomitan en 1934, kaj tiun de Esperantisto Hernández Lahuerta, dediĉitan la 9-an de februaro 1984. La du nomoj rakontas parton de la historio de la movado ĉi…
La Eŭropa Komisiono publikigas ĉiujn siajn buĝetajn engaĝojn, ricevanto post ricevanto. Se oni filtras la jarojn de 2007 ĝis 2024, aperas la tuta serio de la mono kiu atingis esperantajn organizojn: 1.630.032 €. La plej granda subvencio el ĉiuj ne…
Inter 1920 kaj 1923, tricent tridek knaboj kaj knabinoj el Aŭstrio loĝis unu jaron aŭ pli en hejmoj de dek unu hispanaj provincoj. Venigis ilin nek registaro nek granda humanitara organizo: venigis ilin reto de homoj kiuj konis unu la…
Dum kvin jaroj la tutmonda organizo de la esperantista junularo demandis al siaj landaj sekcioj kiel ili fartas, kaj jaron post jaro pli ol duono deklaris sin «aktivaj». Kiam en 2014 TEJO mem anstataŭigis tiun demandon per poenta sistemo bazita…
Esperanto prezentiĝas de jarcento kiel «internacia helpa lingvo», kaj la lasta adjektivo estas tiu, kiu malaktivigas la plej evidentan kontraŭdiron: ĝi ne celas anstataŭi ion ajn. Sed tiu adjektivo preskaŭ ne estas de Zamenhof. En la Originala Verkaro —la kolekto…
