Jes: ekzistas ekzamenoj de B1 ĝis C2, sed ne ĉiuj atestiloj havas la saman agnoskon.
Skriba sesio de la KER-ekzamenoj en Cali (Kolombio), la 8-an de junio 2013.
Kiam iu diras, ke li aŭ ŝi akiris C1-nivelon de la angla, la franca aŭ la germana, ni kutime imagas Oficialan Lingvolernejon aŭ iun el la grandaj internaciaj ekzamenaj organizoj. Sed kion signifas havi C1-nivelon de Esperanto? Kiu ĝin eldonas? Ĉu tiu atestado plu ekzistas? Kaj ĉu ĝi estas «oficiala» diplomo?
La mallonga respondo estas, ke jes, oni ja povas atesti la konon de Esperanto. La ĉefa internacia atestado estas nuntempe la ekzameno UEA-KER, kiu ebligas atesti la nivelojn B1, B2, C1 kaj C2 de la Komuna Eŭropa Referenckadro por Lingvoj. Krome, en Hungario plu ekzistas ŝtata ekzameno pri Esperanto administrata de ORIGO.
La konfuzo devenas de tio, ke la du sistemoj estis kunligitaj dum pli ol jardeko kaj disiĝis en 2021.
La internacia ekzameno UEA-KER
KER estas la esperanta mallongigo de Komuna Eŭropa Referenckadro, tio estas, la komuna eŭropa referenckadro por lingvoj — CEFR en la angla. La ekzamenoj UEA-KER estas organizataj de la Universala Esperanto-Asocio (UEA), pere de ĝia ekzamena centro kaj kunlabore kun Edukado.net. En la nivelo C2 partoprenas ankaŭ la Akademio de Esperanto.
En 2026 estas proponataj kvar niveloj:
| Nivelo | Proksimuma priskribo |
|---|---|
| B1 | Sendependa uzanto, kiu kapablas komuniki en multaj kutimaj situacioj |
| B2 | Progresinta sendependa uzanto, kapabla esprimi opiniojn kaj argumenti |
| C1 | Kompetenta uzanto, kun fleksebla kaj preciza uzo de la lingvo |
| C2 | Tre altnivela regado, inkluzive de tekstoj kaj situacioj de granda komplekseco |
Ene de tiu ĉi sistemo ne ekzistas ekzamenoj A1 aŭ A2: la atestado komenciĝas ĉe B1.
La provoj povas esti kunvokataj ĉeeste — ofte samtempe kun Esperanto-kongresoj — kaj ankaŭ interrete. La reta modalo, enkondukita en 2022, ebligas ekzameniĝi sen devi vojaĝi al kongreso aŭ al specifa sidejo. En la momento de verkado de ĉi tiu artikolo, la publika datumbazo pri atestitaj personoj de Edukado.net registras 2945 sukcesintojn: 889 de B1, 865 de B2, 1122 de C1 kaj 69 de C2.
Skriba, parola aŭ kompleta: ne ĉiuj «C1» estas samaj
La kompleta ekzameno taksas la kvar kutimajn lingvajn kompetentojn:
- skriba komprenado;
- skriba esprimado;
- parola komprenado;
- parola esprimado.
Tamen eblas prezentiĝi nur al la skriba parto aŭ al la parola. La kodo de la atestilo ebligas distingi ilin:
| Kodo | Kion ĝi atestas |
|---|---|
| C1S | Skriba parto (skriba) de la nivelo C1 |
| C1P | Parola parto (parola) de la nivelo C1 |
| C1K | Kompleta ekzameno (kompleta): skriba kaj parola |
La sama distingo validas por la aliaj niveloj. Tial, kiam iu diras, ke li aŭ ŝi havas «la C1-nivelon de Esperanto», konvenas kontroli, ĉu temas pri la kompleta C1 aŭ nur pri unu el la du partoj. Tio ne estas malgrava diferenco: nur la kompleta atestilo atestas kune la kvar kompetentojn.
Kial tiom da homoj asocias tiujn ekzamenojn kun Hungario?
La internacia sistemo ekfunkciis fine de 2008 danke al interkonsento inter UEA kaj la Idegennyelvi Továbbképző Központ (ITK), ekzamena centro ligita al la Universitato Eötvös Loránd de Budapeŝto. La centro poste adoptis la nomon ELTE Origó Nyelvi Centrum, kutime mallongigatan kiel ORIGO.
Tiu kunlaboro estis grava, ĉar ĝi ebligis kunigi la internacian amplekson de UEA kun la teknika sperto kaj la institucia agnosko de hungara ekzamena centro. Dum tiu etapo, la diplomoj povis montri la nomojn de UEA kaj de ITK aŭ ORIGO.
En 2021 UEA volis enkonduki du ŝanĝojn: krei la nivelon C2 kaj permesi, ke la ekzamenoj okazu tute interrete. ORIGO komunikis al UEA, ke ĝi ne povas proponi tiujn novaĵojn «en proksima periodo», kaj la du institucioj interkonsentis fini la kunlaboran kontrakton «lasante al UEA la rajtojn pri la validigita ekzamensistemo». Dum la dek du jaroj de la interkonsento sukcese ekzameniĝis 2463 personoj el 76 landoj. Ekde julio 2021 UEA zorgas pri ĝi sole.
Tiel, la historion oni povas resumi jene:
- 2008–2021: internaciaj ekzamenoj UEA–ITK/ORIGO de B1, B2 kaj C1;
- ekde julio 2021: UEA administras aŭtonome la ekzamenojn UEA-KER;
- ekde 2022: la unuaj tute retaj ekzamenoj (junio) kaj la debuto de la nivelo C2 (aŭgusto, en la Universala Kongreso en Montrealo).
Sekve, kio malaperis, ne estis la atestado pri Esperanto, sed la institucia kunlaboro inter UEA kaj ORIGO. La internaciaj ekzamenoj daŭris kaj, fakte, ampleksigis sian oferton.
La kialo pro kiu Hungario finfine iĝis la ekzamencentro de Esperanto ne estas hazarda, kaj meritas apartan historion: dum dudek jaroj oni tie ne povis ricevi la universitatan diplomon sen lingva atestilo, kaj Esperanto validis. Ni rakontis tion en Kiam Esperanto helpis akiri universitatan diplomon en Hungario.
La hungara ŝtata ekzameno ankaŭ plu ekzistas
La disiĝo ankaŭ ne signifis, ke ORIGO ĉesis ekzameni pri Esperanto. En la momento de verkado de ĉi tiu artikolo, la hungara organizo plu proponas sian propran ekzamenon en la niveloj B1, B2 kaj C1: ĝia kalendaro de 2026 kunvokas Esperanton en februaro kaj en oktobro, kun la parola parto en la sidejo de Budapeŝto. La Eduka Oficejo de Hungario inkluzivas Esperanton inter la lingvoj de la akreditita sistemo ORIGO, en la dulingva modalo.
Tamen, ne temas pri la sama ekzameno kiel UEA-KER. La ORIGO pri Esperanto estas dulingva hungara–esperanta provo: krom la kvar lingvaj kompetentoj, ĝi taksas la peradon inter la du lingvoj, kaj la formulado mem de la taskoj estas en la hungara. Tial ĝi estas antaŭvidita ĉefe por personoj, kiuj scipovas la hungaran.
| Sistemo | Niveloj | Ĉefaj karakterizaĵoj | Agnosko |
|---|---|---|---|
| UEA-KER | B1, B2, C1 kaj C2 | Unulingva en Esperanto; ĉeesta aŭ reta laŭ la kunvoko | Referenca internacia atestado ene de la Esperanto-mondo |
| Hungara ORIGO | B1, B2 kaj C1 | Dulingva hungara–esperanta; inkluzivas peradon | Ekzameno akreditita de la hungara ŝtato |
Por persono, kiu ne regas la hungaran, la logika elekto estas normale UEA-KER.
Ĉu ĝi estas «oficiala» diplomo?
La vorto oficiala povas erarigi, ĉar ĝi miksas tri malsamajn demandojn:
- ke la ekzameno uzu la nivelojn de la Eŭropa Referenckadro;
- ke solida institucio eldonu la atestilon;
- ke konkreta publika administracio estu devigata agnoski ĝin.
La ekzamenoj UEA-KER estas konstruitaj laŭ la KER kaj konsistigas la plej disvastigitan internacian atestadon de Esperanto. UEA krome aperas kiel asociita membro de la Association of Language Testers in Europe (ALTE).
Tamen, oni ne konvertu tiujn faktojn en ekvivalentigon, kiu ne ekzistas. ALTE mem avertas, ke la asociitaj membroj ne estas plenrajtaj membroj kaj ke aparteno al tiu kategorio ne implicas, ke la asocio garantias la kvaliton de iliaj ekzamenoj. Same, la Konsilio de Eŭropo klarigas, ke ĝi nek kontrolas nek validigas la korespondon de ĉiu aparta diplomo kun la niveloj de la KER.
Tio signifas, ke C1 UEA-KER:
- atestas serioze lingvan nivelon ene de la Esperanto-komunumo;
- uzas skalon kompreneblan kaj kompareblan kun tiu de aliaj lingvoj;
- ne aŭtomate egalvaloras, en Hispanio, al atestilo de Oficiala Lingvolernejo;
- povas esti akceptata de universitato, asocio aŭ selektada procezo, se la reguloj tion permesas, sed ne ekzistas ĝenerala administracia agnosko.
La ORIGO, male, ja estas parto de la ekzamensistemo akreditita de la hungara ŝtato. Tio donas al ĝi oficialan agnoskon en Hungario, sed ankaŭ ne nepre devigas aliajn landojn egaligi ĝin al siaj propraj diplomoj.
Kaj la atestiloj akiritaj antaŭ 2021?
Malnova diplomo ne perdas sian validecon pro tio, ke finiĝis la interkonsento inter la institucioj, kiuj ĝin administris. Se atestilo akirita inter 2008 kaj 2021 portas la nomojn UEA, ITK aŭ ORIGO, ĝi verŝajne apartenas al la unua etapo de la internacia sistemo UEA-KER.
Se, male, la dokumento estas parte redaktita en la hungara, aludas dulingvan ekzamenon aŭ montras nur ORIGO, ĝi povas korespondi al la hungara ŝtata sistemo. La plej certa maniero identigi ĝin estas observi:
- la instituciojn, kiuj aperas en la kapo;
- la kodon de la nivelo — ekzemple, C1K, C1S aŭ C1P —;
- ĉu la diplomo parolas pri unulingva aŭ dulingva ekzameno;
- la jaron kaj la lokon de la kunvoko.
En neniu el la du kazoj la atestilo estis nuligita per la ŝanĝo de 2021.
Ĉu ekzistas aliaj ekzamenoj pri Esperanto?
Jes. Diversaj naciaj organizoj tenas aŭ tenis proprajn sistemojn. Edukado.net kolektas, interalie, ekzamenojn el Francio, Germanio, Italio kaj Japanio. Kelkaj celas ĝeneralan lernadon; aliaj atestas altnivelan kapablon aŭ preparitecon por instrui la lingvon.
Tiuj diplomoj povas havi valoron ene de la asocio aŭ de la lando, kiu ilin organizas, sed ili ne formas unusolan internacian sistemon nek nepre egalvaloras al la niveloj UEA-KER. Tial, se la celo estas disponi pri atestilo facile komprenebla de esperantistoj el aliaj landoj, UEA-KER estas nuntempe la ĉefa referenco.
Ankaŭ lingvo sen ŝtato povas ekzameni
Esperanto ne havas ŝtaton, kiu reguligu la lingvon, nek publikan reton de oficialaj lernejoj, nek ministerion, kiu eldonu diplomojn tra la mondo. Tio igas la vorton oficiala pli problema ol ĉe aliaj lingvoj.
Sed la manko de ŝtato ne signifas la mankon de taksado. La Esperanto-movado kreis internacian sistemon bazitan sur la Eŭropa Referenckadro, kun skribaj kaj parolaj provoj, komunaj kriterioj kaj ĉeestaj kaj retaj kunvokoj. Samtempe, la hungara kazo montras, ke ankaŭ ŝtato povas inkluzivi Esperanton en sian oficialan ekzamensistemon.
La konkludo do estas duobla: jes, eblas akiri C1-nivelon — kaj eĉ C2-nivelon — de Esperanto; sed, antaŭ ol paroli pri «oficiala diplomo», necesas demandi, kiu ĝin eldonas kaj antaŭ kiu institucio oni volas ĝin valorigi.
Informoj kontrolitaj la 5-an de septembro 2026.
La fotografio de la ekzamensesio en Cali (2013) estas de Remux kaj estas publikigita en publika havaĵo (CC0).
Legi en:
Ĉi tiu afiŝo ankoraŭ ne havas komentojn. Estu la unua persono, kiu komentas ĝin el la fediverso.