Kio estas Aperu, kio estas Tubaro, kiel uzi ĝin por trovi videojn en Esperanto sen perdiĝi en YouTube, kaj kiel vi povas helpi. Por tiuj, kiuj neniam uzis ĝin kaj ne scias pri komputiko.
1 · Kio estas Aperu
Aperu! estas projekto por kolekti kaj diskonigi tion, kio aperas en Esperanto en la reto. Ĝia devizo diras tion per tri vortoj: «Trovu, kolektu, diskonigu!».
Ĝin faras malgranda grupo de volontuloj, kiuj programas kaj verkas. Laŭ ĝia propra retejo, la plej konata homo en la teamo estas Pablo Busto, kunkreinto de la kanto «Dek Bovinoj» kaj kunestro de la muzika kanalo Muzikumejo.
Aperu havas blogon, liston de la plej spektataj videoj kaj unuan subprojekton, kiun oni vere uzas: Tubaro.
2 · Kio estas Tubaro
Tubaro estas montrofenestro de videoj en Esperanto aŭ pri Esperanto, ĉiuj kune en unu sola paĝo. La nomo estas vortludo: la «tubo» de YouTube, kaj tubaro, aro da tuboj.
Ĝi ne konservas la videojn: ĝi trovas ilin en YouTube kaj montras ilin al vi ordigitaj. Je la 3-a de oktobro 2026 ĝi havis 38.798 videojn de 542 kanaloj. Ĝi funkcias almenaŭ ekde aprilo 2021, kiam Aperu publikigis siajn unuajn statistikojn.
La retejo estas en Esperanto, kaj la menuoj estas mallongaj kaj facile kompreneblaj: bona ekzercado, se vi ankoraŭ lernas.
3 · Kiel ĝi funkcias interne
La laboron faras robotoj, programoj, kiuj laboras memstare tage kaj nokte. Ili faras du aferojn:
- Ili serĉas en YouTube per kelkaj ŝlosilvortoj kaj kolektas la rezultojn.
- Ili kontrolas liston de esperantlingvaj kanaloj, kiu estas daŭre ĝisdatigata, kaj kiam iu el ili alŝutas videon, ili alportas ĝin.
Por ke rubaĵoj ne enŝteliĝu, ekzistas listo de kanaloj, kiujn la robotoj neniam rigardas, kaj homoj, kiuj kontrolas tion, kion la uzantoj raportas kiel malĝustan.
Kaj grava afero, se vi faras videojn: kiam iu spektas vian videon per Tubaro, la spekto kalkuliĝas ankaŭ en YouTube. Tubaro nur ligas al la video de YouTube kaj montras ĝin; ĝi forprenas nenion de vi.
4 · Kiel uzi ĝin
Vi ne bezonas konton. Fakte, oni ankoraŭ ne povas krei konton: vi eniras tubaro.aperu.net, kaj jen ĉio.
Supre estas tri filtriloj, kaj per ili vi trovas tion, kion vi serĉas:
| La filtrilo | Por kio ĝi utilas |
|---|---|
| Ordo | Laste trovitaj de la robotoj, plej freŝaj, laste diskutataj, plej spektitaj, plej ŝatataj aŭ plej diskutitaj |
| Lingvo | «Nur Esperanto» lasas nur la videojn parolatajn en Esperanto. La aliaj estas alilingvaj videoj pri Esperanto, ankaŭ en la hispana |
| Ĝenro | Dudek temoj: muziko, lernado de lingvoj, scienco, kuirado, vojaĝoj, ludoj, novaĵoj, ŝercoj… |
Ĉiu video havas proprajn komentojn en Tubaro, aparte de tiuj en YouTube, kaj butonon por ŝati ĝin. Tio, kion vi ŝatas aŭ markas por spekti poste, restas en viaj kolektoj, kiuj konserviĝas en via retumilo.
Atentu pri la kuketoj: por spekti la videojn vi devas akcepti tiujn de YouTube, ĉar la video venas de tie. La aliaj servas por memori viajn agordojn kaj kolektojn.
5 · La plej spektataj kaj la premioj
En la ĉefpaĝo de aperu.net estas la listo de la plej popularaj videoj de Tubaro, kun tri medaloj: ora por la plej popularaj dum la pasintaj semajnoj, arĝenta por tiuj de la pasintaj tagoj kaj bronza por tiuj de la pasintaj horoj. Kaj ĉiumonate la blogo publikigas la plej ŝatitajn videojn.
«Populara» ne signifas nur «multfoje spektita»: kalkuliĝas ankaŭ kiom da malsamaj homoj spektis ĝin, la komentoj, la ŝatoj, ĉu oni diskonigis ĝin kaj ĉu oni poste spektis aliajn videojn. Ili klarigas tion en «Kiel ni mezuras popularecon».
Per tiu kalkulo ili organizas konkursojn kun monpremioj por tiuj, kiuj faras videojn en Esperanto. En la unua, kies rezultoj aperis la 18-an de aŭgusto 2025, la venka video ricevis 25 €, la dua 15 € kaj la tria 10 €. En marto 2026 ili rakontis, ke Fundación Esperanto donis al ili 700 €, kaj ke 500 € estos disdonataj inter la videofarantoj; ili malfermis afiŝon por decidi kune, kiel disdoni ilin.
6 · Kiel vi povas helpi
- Proponi videon aŭ kanalon, kiu ankoraŭ ne aperis. Supre estas butono, «Proponu»: vi algluas la YouTube-adreson kaj diras, ĉu ĝi estas en Esperanto aŭ en alia lingvo.
- Proponi temojn por la videoj, kiuj ankoraŭ ne havas temon: vi trovas ilin elektante «Senkategoria» en la temo-filtrilo; en ĉiu video estas la butono «Proponu kategoriojn». Homo kontrolas la proponon antaŭ ol aldoni ĝin.
- Raporti videon, kiu tute ne rilatas al Esperanto: la robotoj eraras pri markoj, stratoj aŭ teamoj kun esperantaj nomoj. Ĉiu video havas sian butonon por raporti.
- Diskonigi la videojn per Tubaro anstataŭ per YouTube. Tio ne forprenas spektojn de la aŭtoro, kaj tiel pli da homoj malkovras Tubaron.
Se vi uzas Telegramon, Tubaro havas kanalon: @TubaroAperu, kun 250 abonantoj je la 3-a de oktobro 2026. Kaj por skribi al la teamo, kontaktu@aperu.net.
7 · Kion ĝi ne havas, klare dirite
- Ĝi alportas nur videojn de YouTube. Tio, kio estas en PeerTube, ekzemple en
espertubo.eu, ne aperas. - Ne ekzistas apo por poŝtelefono: oni uzas ĝin per la retumilo.
- Ne ekzistas kontoj, do viaj kolektoj loĝas en la retumilo: se vi forigas la kuketojn aŭ ŝanĝas telefonon, vi perdas ilin.
- La robotoj foje eraras kaj enmetas videojn, kiuj ne rilatas al Esperanto. Tial oni povas raporti ilin.
8 · Resume
Aperu estas volontula projekto por kolekti tion, kio aperas en Esperanto, kaj Tubaro estas ĝia montrofenestro de videoj: preskaŭ 39.000 videoj de YouTube en Esperanto aŭ pri Esperanto, en unu sola paĝo, kun temaj filtriloj kaj sen konto. Se vi serĉas ion por spekti en Esperanto, komencu ĉe tubaro.aperu.net.