Poŝtelefonoj sen Google: la alternativoj al Android, klarigite sen teknikaĵoj

Ĉu oni povas meti ilin en Esperanton, kion Google preparas kaj kie komenci.

Mallonge: ekzistas poŝtelefonoj, kiuj funkcias sen la Android de Google. Iuj havas Android sen la aplikaĵoj kaj servoj de Google —GrapheneOS, LineageOS, /e/OS kaj CalyxOS— kaj aliaj eĉ ne estas Android —Sailfish OS, Ubuntu Touch kaj Nura—. Oni povas perdi la aplikaĵon de la banko kaj la pagadon per la poŝtelefono, sed kelkaj bankoj permesas operacii per la retumilo kun SMS-kodo aŭ kun la karto de koordinatoj.

1 · Kio estas alternativa sistemo al Android?

La operaciumo estas la programo, kiu funkciigas la poŝtelefonon: ĝi montras la hejmekranon, malfermas la aplikaĵojn kaj konektiĝas al la reto. La Android-poŝtelefonoj kun la atestilo de Google enhavas la servojn de Google: Play Store, la Google-konton, Maps, Gmail.

La alternativoj estas de du specoj:

  • Android sen Google. Ili baziĝas sur la malfermita kodo de Android kaj forigas el ĝi tion, kio estas de Google. La Android-aplikaĵoj plu funkcias.
  • Sistemoj, kiuj ne estas Android. Ili baziĝas sur Linukso, kiel la sistemo de iuj komputiloj. La aplikaĵoj estas aliaj, kvankam iuj el tiuj sistemoj povas malfermi tiujn de Android.

2 · Kiuj havas Android sen Google?

  • GrapheneOS. Neprofitcela projekto, kiu prezentas sin kiel privatan kaj sekuran sistemon. Ĝia retejo diras, ke ĝi neniam enhavos la servojn de Google, sed ĝi permesas instali Play Store izolitan en sia propra spaco, kiel unu plian aplikaĵon kaj sen specialaj permesoj. Oficiale, ĝi kongruas nur kun Google Pixel, de Pixel 6 ĝis Pixel 10.
  • LineageOS. Libera kaj farita de komunumo el la tuta mondo. Ĝi funkcias en poŝtelefonoj de pli ol 20 fabrikantoj kaj donas sekurecajn ĝisdatigojn ĉiumonate. La aplikaĵoj de Google ne venas ene: kiu volas ilin, instalas ilin aparte.
  • /e/OS. De la e Foundation. Ĝi anstataŭigas la servojn de Google per microG, peco, kiu faras ilian laboron, por ke la aplikaĵoj, kiuj petas ilin, plu funkciu. Oni povas aĉeti la poŝtelefonon kun /e/OS jam instalita, en la vendejo Murena; alie, ĝia instalilo diras al vi, ĉu via poŝtelefono taŭgas.
  • CalyxOS. De la Calyx Institute, neprofitcela organizaĵo el Usono. Ĝi enhavas microG, por ke multaj aplikaĵoj funkciu sen la servoj de Google, kaj ĝi ne metas viajn datumojn en la nubon de Google. La 1-an de oktobro 2026 ĝi eldonis sian version 8.0, kun Android 17. Ĝi funkcias en Pixel de 6 ĝis 10, en Fairphone 5 kaj 6, en kelkaj Motorola kaj en SHIFTphone 8.

3 · Kaj tiuj, kiuj ne estas Android?

  • Sailfish OS. De Jolla, finnlanda firmao, kiu prezentas ĝin kiel la eŭropan alternativon. Ĝi estas farita per Linukso kaj povas malfermi Android-aplikaĵojn, izolitajn aparte. Ĝi vendiĝas laŭ du manieroj: licenco kontraŭ 24,90 € por malnovaj poŝtelefonoj Sony Xperia, kaj la Jolla Community Phone, kiun oni mendas en ĝia vendejo kaj kiu vendiĝas nur en la Eŭropa Unio, Britio, Norvegio kaj Svislando.
  • Ubuntu Touch. De UBports, neprofitcela fondaĵo, kaj ĝin faras pli ol 800 volontuloj. Ĝia listo havas 111 aparatojn, inter ili PinePhone, pluraj Fairphone, la Volla kaj kelkaj malnovaj Pixel. Se vi konektas la poŝtelefonon al ekrano, ĝi fariĝas labortablo, kiel komputilo.
  • Nura, kiu antaŭe nomiĝis postmarketOS: la 27-an de septembro 2026 ĝi anoncis sian novan nomon. Ĝi estas vera Linukso por poŝtelefonoj, kreita por ke la aparatoj restu utilaj ĝis ili rompiĝos. Oni povas uzi ĝin kun pluraj hejmekranoj: GNOME, KDE Plasma Mobile, Phosh aŭ Sxmo. Ĝia propra retejo avertas, ke ĝi ankoraŭ ne pretas por ĉiuj.

4 · Kion oni perdas?

  • Kelkajn bankajn aplikaĵojn. GrapheneOS klarigas, ke la plimulto el ili multe dependas de la servoj de Google, kaj ke ĝi ne trapasas unu el la kontroloj de Google, ĉar ĝi ne estas atestita de Google. Ĝi ankaŭ ne provas eviti tiun kontrolon. Kion vi povas fari: vidu la sekcion 5.
  • La senkontaktan pagadon per Google Wallet. Google diras, ke ĝi ne funkcias en poŝtelefonoj kun propra ROM —sistemo, kiun oni mem instalis—, kun malŝlosita startigilo aŭ sen la atestilo de Google Play Protect.
  • La aplikaĵojn, kiuj bezonas la servojn de Google. GrapheneOS kaj LineageOS permesas instali ilin aparte, kaj /e/OS kaj CalyxOS anstataŭigas ilin per microG.
  • Tion, kion vi havas en la poŝtelefono. Laŭ la instalgvidilo de GrapheneOS, malŝlosi la poŝtelefonon por instali GrapheneOS forviŝas ĉiujn datumojn. Antaŭe, faru kopion de ĉio.

5 · Kaj la banko?

Se la aplikaĵo de via banko ne funkcias en la nova poŝtelefono, vi havas du eblojn: provi ĝin ĉiukaze, aŭ uzi la bankon per la retumilo.

  • Provu la aplikaĵon antaŭ ol ŝanĝi. Multaj kontrolas, ĉu la poŝtelefono havas la atestilon de Google, kaj kun ĉi tiuj sistemoj la provo malsukcesas. Sed ne kun ĉiuj: en la listo, kiun verkas la uzantoj de /e/OS, kontrolita la 18-an de oktobro 2026, oni rakontas, ke en /e/OS tiuj de BBVA (laŭ raporto de oktobro 2025) kaj Santander funkcias kaj ke tiu de N26 malsukcesas ĉe la ensaluto. Kaj aplikaĵo, kiu funkcias hodiaŭ, povas ĉesi funkcii post ĝisdatigo.
  • Aŭ uzu la bankon per la retumilo. Kelkaj bankoj permesas konfirmi la operaciojn kaj la retajn aĉetojn sen instali ion ajn: per kodo, kiun ili sendas al vi per SMS, aŭ per la karto de koordinatoj. Laŭ iliaj paĝoj, kontrolitaj la 18-an de oktobro 2026:
    • Openbank: la operacioj kaj la kontraktoj en la retejo estas konfirmataj per unufoja SMS-kodo.
    • Unicaja: la operacioj, kiuj movas monon, estas konfirmataj per la karto de koordinatoj, kaj la plej gravaj ankaŭ per kodo per SMS.
    • Kutxabank: kiu ne havas la aplikaĵon, rajtigas la retajn aĉetojn per SMS, sed la banko instigas transiri al la aplikaĵo.
  • Antaŭ ol malfermi konton, demandu skribe: «Ĉu mi povas konfirmi la ensalutojn, la transpagojn kaj la retajn kartpagojn nur per SMS, sen instali la aplikaĵon? Ĉu vi pagigas ion pro tio?». Neniu el la kontrolitaj paĝoj diras, ĉu ili pagigas pro la SMS-oj.
  • La SMS havas malfortan punkton: per duplikato de via SIM-karto, tiu, kiu vin trompas, ricevas viajn kodojn. Se la banko permesas, aldonu duan ŝlosilon, kiel la subskriban ŝlosilon de Openbank, kiun oni povas postuli laŭ speco de operacio aŭ ekde certa sumo.

6 · Ĉu ili disponeblas en Esperanto?

  • Android, LineageOS kaj GrapheneOS: ne. En ilia kodo, kontrolita la 17-an de oktobro 2026, ne estas traduko al Esperanto de la bazaj tekstoj de la sistemo.
  • Ubuntu Touch: duone. Ĝi havas tradukon al Esperanto, sed ne finitan: la 17-an de oktobro 2026, tiu de la agordoj estis farita je 80 % kaj tiu de la hejmekrano je 51 %.
  • Nura: depende de la hejmekrano. Phosh, unu el tiuj, kiujn vi povas elekti, havas sian tradukon al Esperanto.

7 · Kaj tio, kion Google preparas?

Google postulos, ke ĉiu Android-aplikaĵo venu de iu registrita, ankaŭ tiuj, kiujn oni instalas ekster Play Store, kaj en Hispanio ĝi aplikos tion «en 2027». La paĝo de Google parolas nur pri la atestitaj poŝtelefonoj, tiuj kun ĝiaj servoj. GrapheneOS diras en sia retejo, ke ĝi ne estas atestita de Google.

Kio ŝanĝiĝos kaj kion vi povas fari, en Android kaj aplikaĵoj ekster Play Store: kio ŝanĝiĝos en 2027.

8 · Kie mi komencu?

  • Se vi volas aĉeti poŝtelefonon kun la sistemo jam instalita: poŝtelefonon kun /e/OS de Murena, Fairphone kun /e/OS aŭ la Jolla Community Phone.
  • Se vi havas Pixel, de la 6 pluen: GrapheneOS aŭ CalyxOS.
  • Se vi havas alian poŝtelefonon: serĉu vian modelon en la listo de LineageOS, en la instalilo de /e/OS aŭ en la listo de Ubuntu Touch.
  • Se vi volas provi sen timo: faru tion en malnova poŝtelefono, kiun vi ne plu uzas, kaj ne en tiu, kiun vi uzas ĉiutage.

Por legi pli

Fontoj

Konsultitaj la 17-an kaj la 18-an de oktobro 2026.

Legi en: