Internacia Pedagogia Revuo: la teksto, 1989-1991

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgiftekantoor: Antwerpen X Jarkolekto 18 Trimonata jan.-mar. 1989

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

REDAKTA KOMITATO

Carlevaro, T. (CH) Maitzen, M. (A) Formizzi, G. (I) Mallia, C. (M) Lins, U. (D) Mizuno, Y. (J) Ludwig, E. (F) Szerdahelyi I. (H) |

Redaktisto: Istvan Ertl, Universitato ELTE, Budapest Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 131 A, B-2180 Kalmthout

Redaktejo: Esperanto-fako, Universitato ELTE/BTK H-1364 Budapest, Pf. 107

IPR 8 36 1180966/185 Presado: Grafika Centro Antverpeno,

Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140, B-2000 Antwerpen, 9 -r32-3-234 34 00

— paĝo 2 de la PDF —

Jarkolekto 19 jan.-mar. 1988 N-ro 1, 1989

«Internacia Pedagogia Revuo» estas sendependa forumo de la tutmonda pedagogaro. Ĝi aperas kvarfoje jare. La redakta komitato rajtigas sin mallongigi aŭ korekti la manuskriptojn nur laŭ lingvaj vidpunktoj. Manuskriptojn ni ne resendas. Reproduktaĵoj, tradukaĵoj estas permesataj, eĉ rekomendataj, kune kun fontindiko.

LABORPLANO de ILEI (1989-1991) ENKONDUKO

Laborplano estu pli ol nura elnombrado de farendaĵoj. Ĝi ankaŭ enhavu revuon de ĉiuj celoj kaj celeroj de nia asocio, el kiuj ni devas elekti, ofte laŭ la cirkonstancoj kaj la ebloj, kelkajn prioritatojn, kaj samtempe proponi rimedojn — homajn kaj materiajn —, necesajn por realigi la diversajn programerojn. Ĝi enhavu sugestojn pri strategio kaj metodo, disdivido de la taskoj. Plano estas orientigilo, gvidilo. Ĝi ne estas rigida, tamen la grandaj decidoj kaj datoj estu respektataj. Pro la rapide evoluantaj sociaj, politikaj kaj ekonomiaj cirkonstancoj kaj pro la granda diverseco de la geografiaj bezonoj kaj situacioj, la plano estu adaptebla al novaj, neantaŭvideblaj situacioj. Pro tio ni ĉiuj, estraranoj kaj membroj ĉie en la mondo, estu atentaj pri favoraj cirkonstancoj por agi. Nur tiel eblas realigi almenaŭ parton de niaj belaj intencoj.

STRATEGIO

Se ni konsentas, ke la fina celo de la Esperanto-movado estas la ĝeneraligita uzo de Esperanto kiel internacia dua lingvo, ni provos listigi ĉiujn konstituantajn elementojn necesajn por atingi tiun celon. Laŭ ni, la baza donitaĵo estas: sen oficiala instruado de Esperanto en la lernejoj de pluraj landoj samtempe, ne eblos iam atingi tiun celon, certe ne per la nun aplikataj labormetodoj.

La eventuala enkonduko de Esperanto en la lernejojn samtempe, devige aŭ libervole, okazos nur pere de leĝaj aranĝoj en tiuj landoj samtempe. Tio verŝajne eblos nur post rekomendo de iu internacia organizo (UNESKO, UN, Eŭropa Komisiono/Parlamento k. a.) al la membro-ŝtatoj.

Tio implicas siavice, ke tiuj internaciaj organizoj, same kiel la naciaj registaroj/parlamentoj, funde kaj daŭre estu informataj pri Esperanto laŭ realismaj, modernaj, adaptitaj strategio kaj argumentado. Tiu informado estu unu el

IPRel

— paĝo 3 de la PDF —

la prioritataj taskoj kaj okupoj de ILEI (kaj UEA), ĉar sen sisteme funkcianta larĝskala kaj profesie gvidata informado en ĉiuj respondecaj kaj decidpovaj pedagogiaj medioj, ni NENIAM atingos nian celon. Paralele kaj samtempe kun tiu informado, necesas prepari la homan kaj materian infrastrukturon por apogi kaj kompletigi la informan laboron kaj esti pretaj, se iam, kontraŭ ĉies atento, iu instanco faros unuan paŝon en la de ni esperatan direkton!

LA ROLO DE ILEI

1. ILEI ne estas celo en si mem. Kiel faka asocio, ĝi estas peranto, kunordiganto kaj inspiranto por la fina celo. Laŭ art. 732 de la Strategia Plano de UEA, ILEI estas “…ĝia ĉefa konsilanto kaj plenumanto sur la tereno de instruado de Esperanto.”

Sed, por ludi efike tiun rolon, ILEI devas

e esti forta asocio, kun plej multaj aktivaj membroj en plej multaj landoj. La kvanto ja gravas por influi oficialajn instancojn kaj fortigi la financan bazon de la asocio;

e esti kiel eble plej prestiĝa dank” al sia profesieco, seriozeco kaj internacieco por akceptigi sin en neesperantistaj profesiaj kaj politikaj medioj. La kvalito ankaŭ gravas!

e funkcii efike kaj harmonie, surbaze de strikta disdivido de taskoj laŭ ĉies specialeco kaj engaĝiteco;

La interna forto kaj organizeco, funkciado kaj kohero ja estas nepraj antaŭkondiĉoj por agi eksteren kaj realigi la proponitajn celojn.

2. La plej gravaj taskoj de ILEI estas

e profesie kaj sciencnivele pristudi ĉiujn problemojn, internajn kaj eksterajn, rilate al la instruado de internacia lingvo;

e ellabori kaj produkti diverstipajn internaciajn instruprogramojn, regularojn, ekzamensistemojn, postularojn, praktikajn dokumentojn rilate al Esperanto-instruado;

e pristudi kaj produkti didaktikan materialon kaj fiksi normojn, kriteriojn, laŭ kiuj aliaj instancoj, precipe naciaj, povos realigi adaptitan materialon;

e pliperfektigi kaj eduki la instruistaron laŭ konvenaj metodoj kaj rimedoj;

e organizi kaj iniciati diversajn pedagogiajn eksperimentojn;

e kunordigi kaj stimuli la pedagogian laboron en ĉiuj landoj, en kiuj ĝi disponas pri aktivaj membroj;

e kunlabori kun la Terminologia Esperanto-Centro (TEC) de UEA por ellabori internacian pedagogian terminaron;

e kunlabori en la Fonduso Zamenhof en Bjalistoko;

2e IPR

e kunlabori en la Fondaĵo Azio; e kontroli la nivelon de la ekzamenoj, kiuj eventuale estos organizataj laŭ la Internacia Unueca Ekzamensistemo.

3. La plej gravaj rimedoj, pri kiuj ILEI devas disponi, estas

a, homaj

e kerno de entuziasmaj, respondecaj, kapablaj kaj organizemaj homoj por gvidi kaj kunordigi internaciskale la diversajn taskojn de la laborplano;

e aro da naciaj — fidindaj kaj agemaj — kunlaborantoj, kapablaj agi en teamoj laŭplane;

e aktivuloj por agi, laŭ konkretaj interkonsentoj, kun ĉiuj ekzistantaj Esperanto-asocioj, Centroj, Institutoj (AIS, TEC, k.a.) kaj aranĝoj (IMS, SIS k.a.);

e internacia teamo de spertaj geinstruistoj por eduki gekolegojn laŭ la instrurajtiga programo de ILEI;

e internacia teamo por organizi vastajn informkampanjojn en ĉiuj pedagogiaj medioj;

e aktivuloj por agi en la diversaj komisionoj de ILEI (statistiko, didaktikaj ludoj k. a.);

e aktivuloj por organizi en ekzistantaj Centroj ekzamenojn pri lingvokono laŭ la Internaciaj Ekzmenoj de ILEI/UEA;

e spertaj kunlaborantoj por verki lernolibrojn, programojn, produkti didaktikan materialon, organizi rapidkursojn, agi en la perkoresponda kurso internacia, kiun ILEI intencas verki.

Rimarko: per aparta alvokilo ILEI klopodas kolekti nomojn de kunlaborantoj tra la mondo.

b, materiaj

e sanaj financoj, kiuj fontas el kotizoj, donacoj, subvencioj, heredaĵoj ktp.;

e valoraj informiloj kaj kontaktiloj kiel IPR, intertempa informbulteno, faldfolioj, broŝuroj k. s.;

e Centra Sekretariejo kun konstanta adreso kaj ejaro por arkivoj, biblioteko, dokumentado ktp.;

e materialo por prezenti al esperantistaj instruistoj informojn pri mondaj problemoj, mondaj institucioj ktp. pere de Esperanto;

e propra eldona fako por publikigi lernolibrojn, programojn, informbroŝurojn, metodologiajn kaj didaktikajn verkojn ktp:

IPR e 3

— paĝo 4 de la PDF —

c, pedagogiaj

e seminarioj, studtagoj, kolokvoj, kongresoj k. s. por sciencnivele pristudi ĉiujn problemojn rilate al la realigo de niaj pedagogiaj taskoj;

e verkado de universitataj kaj altlernejaj disertacioj kaj tezoj pri la instruproblemaro de Esperanto;

e profesiaj eldonaĵoj pri pedagogio, metodologio, didaktiko, kursgvidado..

LA ROLO DE LANDAJ, REGIONAJ, LOKAJ ASOCIOJ KAJ GRUPOJ

e organizi Esperanto-lingvokursojn je diversaj niveloj en ĉiuj lokoj kie tio eblas, ĉu laŭ propraj programoj kaj regularoj, ĉu laŭ la Internaciaj Ekzamenoj de ILEI/UEA;

e organizi, kunlabore kun ILEI, instru-rajtigajn kursojn kaj ekzamenojn por geinstruantoj kaj -istoj;

e kolekti informojn naciskale pri

— ĉiuj oficialaj iniciatoj je ĉiuj niveloj rilate al Esperanto-instruado; — ĉiuj Esperanto-kursoj, kiaj ajn, je ĉiu nivelo; — ĉiuj altrangaj, prestiĝaj, influriĉaj personoj, kiuj iamaniere favoras Esperanton kaj komuniki la kolektitajn informojn al la koncernaj respondeculoj de ILEI;

e kunlabori en translimaj informkampanjoj organizitaj de ILEI en pedagogiaj medioj;

e produkti adaptitajn lernilojn en kunlaboro kun la koncerna servo de ILEI;

e ĝenerale, informi ILEI (ĉu la prezidanton, ĉu la ĝeneralan sekretarion) pri ĉiuj iniciatoj rilate al la instruado de Esperanto;

e verki artikolojn por IPR.

ILEI KAJ UEA

Art. 732 de la Strategia Plano de UEA:

“UEA fortigos siajn rilatojn kun ILEI, kiu restos ĝia ĉefa konsilanto kaj plenumanto sur la tereno de instruado de Esperanto. La du organizaĵoj ellaboros komunan agadplanon kaj UEA buĝetos specifan sumon por akceli la evoluigon de bonaj lerniloj por Esperanto.”

ILEI organizas la Tagon de la Lernejo kaj la Internaciajn Ekzamenojn dum la Universalaj Kongresoj de UEA; uzas, se necese, la infrastrukturon de UEA por realigi siajn celojn; kunlaboras, sur sia tereno, en la nova centro en Bjalistoko. Kompense, UEA povas subvencii plurajn aktivecojn de ILEI post interkonsento.

4 e IPR

LAŬJARA PLANADO Ĝis aŭgusto 1989

e Aperigi 4 numerojn de IPR en la jaro anstataŭ 3.

e Okazigi sesiojn de la Internaciaj Ekzamenoj de UEA/ILEI ekster la UK kaj aperigi klarigan libreton pri la ekzamenoj.

e Trakti la dosieron “Internacia Unueca Ekzamensistemo pri lingvokono je la elementa, meza kaj supera niveloj”.

e Organizi la duan Internacian Pedagogian-Metodikan Chaux-de-Fonds (10-22 de julio 1989); instrurajtiga kurso.

e Organizi la unuan Seminarion Internacian pri lingvo-didaktiko en La Chaux-de-Fonds (23-27 de julio 1989).

kurson en La

e Finpretigi la materialon verkitan de Irena Szanser por la instru-rajtiga kurso.

e Pristudi la eblojn starigi propran eldonfakon de ILEI (materialo por informado en pedagogiaj medioj, lernolibroj, instrumaterialo, programoj, pedagogiaj, didaktikaj kaj metodologiaj verkoj).

e Partopreni en la Internacia Metodologia Seminario en Poprad.

: e Partopreni en la Internacia Kongreso en Nijmegen (NL) 1989, organizota de la Eŭropa Instruista Asocio pri la temo “Esti Eŭropa instruisto”.

e Starigi Terminologian Komisionon, fiksi la labormetodon kaj -strategion.

e Prepari vastan kampanjon pri informado en pedagogiaj medioj, i.a. en la Eŭropa Komunumo (forigo de la landlimoj en la Komunumo ekde 1992 kaj senlimaj kontaktoj inter la Eŭropaj civitanoj).

e Daŭrigo de la interna plifortigo de la Ligo, starigo de novaj sekcioj, nomado de novaj reprezentantoj.

e Organizi kampanjon por pligrandigi la financajn rimedojn laŭ koheraj plano kaj strategio.

IPR e 5

— paĝo 5 de la PDF —

Ĝis aŭgusto 1990

e Aperigi, krom IPR, jare po 4 numerojn de Informbulteno.

e Eldoni la kompletan dosieron pri Internaciaj Unuecaj Ekzamenoj. —W

e Organizi, laŭ tiu sistemo, en diversaj partoj de la mondo, ekzamenojn laŭ la lokaj ebloj kaj preteco.

e Organizi la Trian Internacian Pedagogian-Metodikan Kurson en La Chaux-de-Fonds kaj eble en aliaj lokoj, laŭ la surlokaj ebloj kaj garantioj pri kapableco kaj seriozeco. : =

e Organizi, se la unua sukcesos, duan Seminarion Internacian pri lingvodidaktiko.

e Eldoni la koncernajn kursmaterialojn.

e Daŭrigi la eldonprojekton de pedagogiaj verkoj.

e Ellabori, krom la Internaciaj Ekzamenoj, rapidkurson kaj perkorespondan kurson.

e Daŭrigi la kampanjojn pri interna plifortigo kaj pri ekstera informado en pedagogiaj medioj.

PERSONE DIFINITAJ TASKOJ POR 1989

STEFAN MACGILL MO enpaĝigos IPR, kompilos statistikon pri E-instruado en lernejoj kaj kunordigos la laboron pri la Internaciaj Ekzamenoj de ILEI/UEA kaj preparos prespretan dosieron surbaze de la jam ekzistantaj dokumentoj kaj novaj informoj kaj spertoj. Temas pri la lingvokono je la elementa, meza kaj — poste — supera niveloj.

IRENA SZANSER Sa Evo respondecas pri la definitiva preparo de la dosiero “Instru-rajtigaj kursoj kaj

ekzamenoj”.

TILL DAHLENBURG ERAN fake superrigardos la enhavon de la Ekzamenaj dokumentoj kaj prizorgos la partoprenon de ILEI en la Internaciaj Metodologiaj Seminarioj. Li ankaŭ klopodos starigi ILEI-sekcion en GDR.

BERTIL ANDREASSON

klopodos pligrandigi la financajn rimedojn de ILEI surbaze de la koncernaj diskutoj en Kerkrade kaj novaj sugestoj de E. S.

6 e IPR

AUDREY CHILDS-MEE inventaros la membraron de ĉiuj sekcioj surbaze de la listoj, kiujn E. S. havigos al ŝi kaj kiujn ŝi daŭre ĝisdatigos. Ĉar la Grafika Centro sendas por kelkaj landoj IPR-on rekte al la unuopaj membroj, Audrey havigos al la Centro la necesajn informojn. Okaze de sia restado en Bjalistoko en februaro 1989, Audrey informiĝos pri tio, kion la estraro de la Fondumo Zamenhof konkrete atendas de ILEI en la tuja estonto kaj poste.

ZHANG DANCHEN aktive sekvos la evoluon de la Fondaĵo Azio, restos en kontakto kun prof. Wei kaj Umeda kaj raportos al E. S. Li ankaŭ daŭrigos la organizadon de la Ĉina sekcio per starigo de subsekcioj kun respondecaj estroj, laŭ la ricevitaj sugestoj. Li klopodos trovi en tiuj landoj de Azio, en kiuj ne jam troviĝas ILEI-sekcio, esperantistajn instruistojn, kiuj konsentas funkcii kiel oficiala ILEI-reprezentanto, atende je la eblo starigi veran sekcion.

MALCOLM JONES okupiĝos, kiel sekretario de la LKK, pri la 23-a ILEI-Konferenco en Britio.

EDWARD SYMOENS j daŭrigos siajn klopodojn starigi novajn sekciojn kaj nomi novajn reprezentantojn, pri la starigo de aŭtonoma Eldona Fako de ILEI, pri la partopreno de ILEI en la Internacia Kongreso en Nijmegen, pri la starigo de Terminologia Komisiono, pri la informkampanjo en la Eŭropa Komunumo.

ISTVAN ERTL

respondecas, interkonsulte kun la vicprezidanto MACGILL, pri IPR. Li klopodos fari la neceson por ke la 4 numeroj aperu en 1989. La kompostado kaj enpaĝigo fariĝas en Budapeŝto kaj la prespretaj paĝoj estas senditaj registrite kaj eksprese al PAUL PEERAERTS, direktoro de la Grafika Centro en Antverpeno, por presado kaj ekspedo. Pro la decido aperigi numeron 4/1988, n-roj 1 kaj 2/1989 verŝajne malfruiĝos, sed Ertl faros sian eblon por reguligi la situacion.

Kalmthout, 11-11-1988.

Edward Symoens Prezidanto de ILEI

IPR e 7

— paĝo 6 de la PDF —

Ni kaj la strategio Stefan MacGILL

Universala Esperanto-Asocio tradicie, almenaŭ de post 1955, funkcias pere de Bazaj Laborplanoj, da kiuj ĝi konsumis ĝis nun kvar. Por la sekva periodo ĝi naskis iom alispecan dokumenton, kiun ĝi prezentis al ĝia Komitato en Roterdamo kaj al ĝia membraro pere de la oktobra numero de la revuo Esperanto. La dokumento nomiĝas ”Strategia Plano” kaj ne havas fiksitan validec-periodon; ĝi aliras la planadon laŭ iom alia koncepto.

ILEI celas nun labori pli proksime kun UEA sur la eduka kampo, sekve gravas analizi tiun planon kaj konstati la priedukajn menciojn, kaj demandi nin kiel niaj planoj kaj projektoj povas iĝi parto de la ”Strategio’. Unue, mi provos resumi la Planon, due eltiri la edukaĵojn kaj laste mi donos personan pritakson de la plano — cele al debato inter niaj membroj pri ĝi kaj pri nia propra planado.

RESUMO DE LA PLANO

La Plano havas dek ĉapitrojn. La unua estas enkonduka, kiu skizas la historion kaj trajtojn de la antaŭaj planoj kaj la prepar-paŝojn por la nuna. Gi klopodas karakterizi sin mem jene: ”evoluanta dokumento, kiun la Asocio devas konstante kontroli, elprovi kaj modifi … do, ĝi restas matrico, aŭ kerno, de la planada procedo. Verŝajne ja necesos plidetaligi aspektojn de tiu ĉi strategia dokumento en formo de specifaj sub-planoj.” Ĝi tion diras kadre de dilemado ĉu krei ĉion-ampleksan planon kiel la antaŭaj, aŭ pli rigoran, kiu klare donas prioritaton al kelkaj kampoj kaj ĉesigas agadon pri ĉio cetera. Esperante je la trovo de meza vojo, la ĉapitro vokas por decentrigo de laborfortoj direktitaj per konsento pri centraj principoj.

La dua ĉapitro prezentas la kvar celojn de UEA el la Statuto kaj prikomentas ilin. La tria librotenas la rimedojn je dispono — financajn, organizajn, homajn, organajn kaj agadajn.

La kvara kaj kvina estas la plej esencaj, nur ili kaj la unua prezentas multon novan. La kvara ĉapitro prezentas superrigardon de la strategia situacio de UEA kaj la Esperanto-movado en la nuna mondo. Ĝi estas la rezulto de diskutoj en kelkaj rondoj dum la pasinta jaro, kie oni starigis la jenajn demandojn:

1. Listigu la ses plej elstarajn fortojn de UEA nuntempe.

2. Listigu la ses plej malfortajn flankojn de UEA nuntempe.

3. Listigu la ses plej favorajn evoluojn por la Internacia Lingvo.

8 e IPR

4. Listigu la ses ĉefajn minacojn kontraŭ la disvastigado de la IL. La plano prezentas la interkonsentitajn ses punktojn al ĉiu demando, per tio donante, kune kun la unuaj tri preparaj ĉapitroj, la necesan bazon por pluiri al la kerna kvina ĉapitro, en kiu la plano difinas klarajn prioritatojn. Ĝi tion faras surprize rigore, per tri ĉefaj prioritatoj, kiuj ententas dek subpunktojn: A. Disvastigo de Esperanto 1. Informado pri Esperanto al ĉiuj eksteraj instancoj 2. Instruado de Esperanto B. Utiligo de Esperanto 3. Praktika aplikado de E en ĉiuj sferoj de la homa vivo 4. Riĉigo de la kulturo kaj lingvo de E kaj konservado de lingva unueco 5. Klerigo de la membraro pri Esperanto 6. Fortigo de la E-movado laŭnombre kaj kvalite 7. Fortigode UEA | C. Edukado al tutmonda konscio 8. Informado pri la celoj de internaciaj organizaĵoj, precipe UN kaj Unesko 4 9. Informado kaj studado pri mondaj demandoj, en kulturo, scienco, ekologio, homaj rajtoj kaj aliaj

10. Kontribuo de nia scio pri lingvaj demandoj al la ekstera socio, kaj studado de la teoria kaj praktika bazo de E kiel solvo de la monda lingva problemo.

Tuj poste sekvas la atentigo ”El tiuj tri ĉefaj prioritatoj, la unua — informado kaj instruado — estas la ĉefa. Ĉiuj agadoj de UEA devas esti juĝataj laŭ ilia kontribuo al plenumo de la listigitaj prioritatoj.”

La restantaj kvin ĉapitroj estas malpli interesaj; ne ligitaj al tiuj nove starigitaj prioritatoj de la 5a ĉapitro, sed al la kategorioj el la 3a ĉapitro pri rimedoj.

La sesa, do, temas pri financoj kaj listigas manierojn grandigi la materian bazon de la Asocio. La sepa detaligas la rilatojn inter UEA kaj diversaj movadaj organizaĵoj, La. ILEI. La oka titoliĝas “Homaj rimedoj” kaj havas subdividojn ”Stabanoj’,

IPRe9

— paĝo 7 de la PDF —

“Estraranoj, ”Komitatanoj’, “Gvidantoj de unuopaj agadoj, Landaj kaj Fakaj Asocioj”, ”Delegitoj’, ”Individuaj membroj”, ‘Aligitaj membroj”, ‘Aliaj esperantistoj” kaj ”’Simpatiantoj’. La naŭa ĉapitro titoliĝas “Organoj kaj agadoj”, inter kiuj ĉefrolas prikongresaj konstatoj.

La konkluda ĉapitro insistas pri la grandigo de la rimedoj ĉiuspecaj kaj cele al tio listigas la jenajn paŝojn:

a) intensa laboro por varbi donacojn, novajn membrojn ktp.

b) pli bona vendado de niaj servoj

c) pligrandigo de niaj homaj rimedoj

ĉ) pliperfektigo de la ekzistantaj homaj rimedoj

d) pli racia utiligo de niaj homfortoj

e) preteco trovi por ĉiu laborpreta homo niĉon en la strukturo

LA EDUKA KOMPONENTO

Ciuj el la kvar ĉefaj statutaj celoj de UEA listigitaj en la dua ĉapitro havas edukan komponenton. Unue, la disvastigo de la lingvo evidente postulas ĝian efikan instruadon. Due, nia agado por solvi la lingvan problemon kaj faciligi internacian komunikadon tuŝas nin, unuflanke ĉar nia solvo estas lingvo, kiun necesas instrui, kaj aliflanke ĉar nia instruado devas inkluzivi konsciigon pri la ekzisto de lingvaj problemoj kaj pri la nunaj klopodoj superi, mildigi aŭ eviti ilin. La tria kaj kvara celoj postulas plifaciligon de spiritaj kaj materiaj rilatoj inter homoj sendiskriminacie, kaj disvolvon de kompreno kaj estimo por aliaj popoloj. Tion rekte reeĥas niaj streboj pri edukado por la paco, por toleremo kaj respekto al kulturaj diferencoj. Resume, eĉ unu ĉefa celo de UEA ne malhavas esencan edukan enhavon.

Punkto 352 listigas naŭ ĉefajn agadojn (kontraste al rutinaj taskoj) de la centra UEA. Edukado ne figuras inter ili, ĉar: ”Kelkaj iom gravaj funkcioj ne aperas en la ĉi-supra listo. […] Mankas ankaŭ informado kaj instruado — denove ĉar ni ankoraŭ ne sukcesis difini adekvate la rolon de UEA en tiuj agadoj (precipe la unua). […] Do, ni konstatas la nunan situacion, ne la idealon.”

Same en la kvara ĉapitro, ni konstatas la farendaĵojn ĉefe per negativa deduktado. Ni figuras tie kiel unu el la ses ĉefaj malfortoj de la movado: Manko de lerniloj kaj instruiloj: kompare kun la etnaj lingvoj, la lerniloj por Esperanto estas ofte tre primitivaj aŭ malmodernaj.” Saman distingon ni atingas inter la ses ĉefaj minacoj, sed ĉi-foje temas pri posta stadio de la eduka gamo: ”Nesufiĉa scio pri Esperanto: multaj esperantistoj restas komencantoj, aŭ nesufiĉe laboras por plibonigi sian lingvoscion. Sen granda nukleo de fluaj uzantoj, Esperanto ne povas daŭrigi sian ekziston.” Tiujn mankojn kompensas nur parte du pozitivaj aludoj. Unu el la ses fortoj estas: ”la ekzisto de multaj instruistoj inter la membraro de UEA”. Unu el la ses ekspluateblaj okazoj estas: ”la

10 e IPR

perspektivoj de moderna komunika tekniko”, kiu povus inkluzivi: “evoluigo de novaj instrumetodoj”.

La centran rolon de instruado en la prioritatoj de la kvina ĉapitro ni jam skizis, necesas iri pluen por trovi praktikan konkretigon de tio. La ŝlosila punkto tiurilate estas 732, kiu tekstas:

UEA fortigos siajn rilatojn kun ILEI, kiu restos ĝia ĉefa konsilanto kaj plenumanto sur la tereno de instruado de Esperanto. La du organizaĵoj ellaboros komunan agadplanon kaj UEA buĝetos specifan sumon por akceli la evoluon de bonaj lerniloj por Esperanto.

Ni povas aldone trovi edukajn aludojn dise tra deko da pliaj punktoj. Punktoj 65 kaj 921 ripetas saman informon: ”La Universalaj Kongresoj restos grandaj ĝeneralaj aranĝoj. La Asocio klopodos varbi kiel kongresanojn ankaŭ lernantojn de Esperanto, familianojn, kaj aliajn grupojn nun ofte neglektatajn, kaj pretigos specialajn programerojn por ili.” Multaj el tiuj programeroj havos signifan instruan enhavon, en kiun ILEI-anoj povos plektiĝi.

Punkto 723 traktas kunlaboron kun Landaj Asocioj, kaj: ”evoluigon de lerniloj kaj instruiloj” kadre de tio; punkto 916 afirmas, ke lerniloj okupas prioritatan lokon en la eldona agado de UEA mem; punkto 952 la intencon liveri” lernilojn al Afriko.

Punkto 841 temas pri UEA kaj gvidantoj: UEA pli aktive laboros por ligi la estraranojn de […] fakaj asocioj […] por krei efikan komunik-reton de ĉiuj ĉefaj kunlaborantoj. Ĝi kunvokos grupojn de tiuj homoj por komunaj konsultiĝoj de tempo al tempo, aranĝos seminariojn por perfektigi iliajn kapablojn kaj sciojn, kaj sendos al ili cirkulerojn kaj informilojn. ILEI estas kompreneble faka asocio de UEA, do tio povas koncerni nin. Punkto 924 larĝigas ĉi tiun eblon: “UEA organizos […] konferencojn kaj seminariojn ktp., precipe je regiona nivelo, eventuale en kunlaboro kun LA kaj FA. Ĝi aparte atentos la neceson […] plialtigi la lingvan nivelon kaj pretigi instruantojn de Esperanto.”

Triloke ILEI estas specife menciita. En punkto 882: “UEA dediĉos apartan atenton al la bezonoj de esperantistaj infanoj, kaj al la infanoj de esperantistoj, per aperigo de gepatraj konsilaroj kaj taŭgaj eldonaĵoj, aranĝado de specialaj dumkongresaj programeroj, ktp. Ĉi interkonsiliĝos kun ILEI kaj TEJO pri tiu ĉi temo.” Punkto 943 rilatas al eksteraj rilatoj, ĉefe kun internaciaj ne-registaraj organizaĵoj: “UEA celos pli sisteme kaj kun pli limigita fokuso direkti siajn energiojn sur tiu ĉi tereno, kaj kunlaboros proksime kun TEJO kaj ILEP. Punkto 961 plektas ILEI en la planadon pri Centro Zamenhof en Bjalistoko.

La konkluda ĉapitro ne specife aludas edukadon, sed la ses listigitaj paŝoj gravas same por ILEI kiom por UEA.

IPR e 11

— paĝo 8 de la PDF —

Jen do la plano el nia vidpunkto. Ni devas nun decidi kiel nia propra ILEI- agado povas kontribui al UEA-celoj, kiujn novajn komunajn agadojn ni povas starigi, kaj kiujn UEA-rimedojn ni povas ekuzi por nia laboro. La Plano starigas defiojn; post du/tri jaroj ni povas mezuri nian progreson laŭ ĝiaj esperoj, por tiel testi la kvaliton de nia laboro kaj prijuĝi la amplekson kaj valoron de la kunlaboro inter ILEI kaj UEA.

PERSONA PRIJUĜO

Sekvas teksto nur iomete koncizigita de persona prijuĝo de la plano sendita en februaro al UEA. Ĝi estos ricevinta multajn similajn prijuĝojn kaj surbaze de tiuj reviziita formo de la plano venos antaŭ la komitaton (kaj ILEI) en julio/aŭgusto.

”Ĉi tiu plano havas similan strukturon al klasika ŝekspira tragedio. Komence la fundamento estas bone establita, ĉio bonaŭgure kaj paŝpostpaŝe evoluas ĝis atingo de mezvoja pivota sceno. Ekde tie ĉio malboniĝas kontraŭ la atendoj kaj imagoj de la centra figuro, kies finan pereon kaŭzas nur etaj sed fatalaj difektetoj ene de si mem. : ĝi

Ĉapitroj unu kaj du bone difinas la celojn de la plano kaj de UEA. Ĉapitro tri taŭge resumas la rimed-fontojn, kvankam parto de ĝi impresas kiel reludo de la Financa Kampanjo, sen motivigo, kial la ideoj devos funkcii pli bone nun ol tiam. Aparte valora estas la kvara ĉapitro, skizante nian strategian situacion pozitive kaj negative. Tiu ĉapitro, kiel kulmino de la antaŭaj tri premisaj, donas bonegan lanĉon en la veran planadon. ”Nun ni atingas la viandon en la sandviĉo” rajte pensas leganto.

La kvina ĉapitro estas nepre la vianda krusto, eĉ bonege pretigita. Kuraĝa kaj klara dismeto de prioritatoj — surprize kaj laŭdinde malmultaj — multe pli rigore elektitaj ol tiuj siatempe en Bad Saarow, kie fakte oni deklaris pli ol la duonon de ĉio ‘prioritata’. La elstarigo de ”informado kaj instruado” kiel la ĉefa prioritato estas laŭdinda. La frazo tie ‘Ĉiuj agadoj de UEA devas esti juĝataj laŭ ilia kontribuo al la plenumo de la supre listigitaj prioritatoj” levas la esperon, ke la sekvaj ĉapitroj komencos detaligi aŭ almenaŭ skizi planojn por realigi la plej urĝajn bezonojn sur tiuj prioritataj kampoj kaj decidos kiel mobilizi la necesajn rimedojn. La kvina ĉapitro estas la pivota.

Bedaŭrinde, ekde la sesa ĉapitro la plano seniluziigas, kaj apenaŭ plu meritas la nomon ”Plano’. Fakte temas sume pri ‘Strategia Superrigardo”. Anstataŭ pluiri, ĝi reiras — al pli detala ekzamenado de la situacio. Ĝi rekuras al la pli sekura grundo de ĝeneraligoj kaj pritaksado. Ĝi falas precize en tiun saman puton, kiel antaŭaj planoj, pri kio eĉ avertas la enkonduko al la nuna plano: ”Laborplano, kiu simple listigas ĉiujn jam.faratajn agadojn kaj proponas pliin-

12 e IPR

]

tensigon, ne helpas orientiĝi.” Tion precize faras ĉapitroj ses ĝis naŭ. Ili impresas kiel reeho de Estrara tagordo aŭ la Jarraporto kun la specifaĵoj eltiritaj. Ili simple katalogas (preskaŭ ĝiselĉerpe) la fakojn kaj agadojn, kaj atentigas, ke ni devas fari tion, kion ni klopodas fari kun varia sukceso de jaroj: Pri sekcio 86 ekzemple: Ni klopodas de deko da jaroj pliinternaciigi la delegitan reton, aliri pli da junaj IM, revizii la efikon de membro-kategorioj, bonvenigi novajn membrojn, aktivigi la membraron, revarbi nepagintojn, pli bone atenti SZ, ktp. ktp. Nenio vere klarigas kial aŭ kiel ni pli bone sukcesos nun. Kaj plej grave, nenio el tio servas rekte (apenaŭ eĉ nerekte) al la plenumo de la prioritatoj establitaj en ĉapitro 5, kiuj preskaŭ forgesiĝas. Do, mia respondo al la marĝena demando ĉe la konkludo ”Cu la plano respondas al la prioritatoj” estas klare negativa.

Tamen, ĝojinde, ke ekzistas ne-plano. Ĝi donas bonan kaj zorge trapensitan bazon por la kreo de specifaj sub-planoj. Mi akceptas la danĝeron esprimitan en la enkonduko, ke la dokumento povus esti tro specifa, kaj sekve ne sufiĉe vaste akceptebla. Tamen laŭ mi la provo trovi kompromison nepre eraris je la flanko de troa ĝeneraligo. Kompreneble, la veraj detaloj, kiel altigi, ekzemple, la kvanton, kvaliton kaj oficialecon de Esperanto-instruado kuŝu en sub-planoj, eĉ en planoj de ILEI kaj ne UEA. Tamen, la Strategia Plano devus almenaŭ listigi en sesa ĉapitro dekon da klare plej urĝaj projektoj, kompletige al tiu punkto 51(a). La ĉefa maniero imagi konkretaĵojn el la nuna formo de la plano estas retro-dedukti ilin el la manko-listo en la kvara ĉapitro.

Difininta la plej bezonatajn projektojn, posta ĉapitro devus indiki, kiuj estas la plej verŝajnaj plenumantoj kaj kiujn rimedojn ili povas uzi tiucele. Se la centra UEA ne havas mem la necesajn laborfortojn, ĝi devus delegi tiujn specifaĵojn al Landaj aŭ Fakaj Asocioj, regionaj centroj aŭ unuopuloj. La komunik-rimedoj de la Asocio, ekzemple, devas servi multe pli klare al la plenumo de tiuj prioritataj celoj, ĉar alternativoj apenaŭ ekzistas.

Do, la vojo antaŭen estas starigi koncentritajn laborgrupojn por formuli ti-

ujn planojn kaj sub-planojn ĉirkaŭ la prioritatoj. ILEI evidente volonte ludos aktivan rolon en tio, laŭ la senco, unuavice, de alineo 732.”

ix Lj x x x x x

IPR e 13

— paĝo 9 de la PDF —

LUDOJ POR KOMENCANTOJ Jacques MANCEAU

Ludo de la naŭ familioj

Ĝi utilas por lernigi la korelativojn en elementa kurso, ĉar pro la simileco de tiuj vortetoj, la lernantoj-komencantoj iom miksas ilin. Post plurfojaj tiaj ludoj videbliĝis pliboniĝo.

La familioj estas: TEMPO, AĴO-ECO, LOKO, MANIERO, KAŬZO, PO- SEDO, INDIVIDUO, KVANTO, KVALITO.

La kvin membroj de ĉiu familio estas: DEMANDA-RILATA, MONTRA, NEGATIVA, KOLEKTIVA, MALPRECIZA.

La celo de la ludo estas arigi tutan familion. Oni ludas ĉu per la postulo ”Bonvolu doni al mi en la familio loko, KVANTO la montran karton TIE” ktp., ĉu per eltiro de unu ludanto al alia, ĉu per eltiro MONTRA el restanta stako ktp.

Danke al la traduko, la komencanto enkapigas senrimarke la signifon, sed la demandoj-postuloj kaj diroj devas okazi nur en Esperanto.

Plie, ksi unu ludanto arigis tutan TIOM familion, por ke la poento valoru, li unue devas eldiri simplan frazon, en kiu li. laŭelekte uzu unu el la vortetoj de la arigita familio.

Ĉi-apude ni montras specimenon de tia karto kun traduko nacilingven. Ni lieno opinias, ke ludoj pri karto-familioj estas vaste konataj, tial ni ne multon diras pri la ludo mem. Tamen, ni atentigas, ke grava estas la relativa grandeco de la diversaj indikoj.

TANT (AUTANT)

Alfabeta vortludo

Por tiu ludo oni bezonas neniun materialon. La kunludantoj sidiĝu en rondo, kaj oni lotas la unuan por ludi. Tiu diras vorton komenciĝantan per A; la

14 e IPR

dua ankaŭ, same la tria kaj la kvara ktp., ĝis ludanto, kiu ne plu trovos vorton: li metos unu poenton al sia konto kaj nomos vorton komenciĝantan per B, kaj la ludo daŭras tiel.

Fine, oni sumigas la poentojn de ĉiu, gajnanto estas tiu, kies sumo estas la plej malgranda.

Lertkapulo

La ideo pri tiu ludo originas de alia ludo aperinta en la ĝenerala komerco antaŭ pluraj jaroj; tiu nomiĝas iom bombaste ”Master mind” (majstra menso), kaj konsistis el diveno de pluraj koloroj pripensitaj laŭvice.

En Lertkapulo oni anstataŭas la kolorojn per literoj. Tiel, ĉar literoj nombras 28, la kombin-nombro estas multe pli granda ol kiam oni uzas kolorojn. Sed ne tiom pli multa ol unuavide aperas, ĉar la literoj elektitaj devas kunmetite formi vorton. Tiu elektita vorto devas esti senelizie kompleta, kaj por la substantivoj kaj adjektoj, kun la markoj de nominativo, akuzativo kaj pluralo aŭ ne, de direkto aŭ ne por la adverboj, de ĉiu ajn tempo- aŭ modo-finaĵo por la verboj, kaj kompreneble sen finaĵo por vortoj memkompletaj, kiel ”kvar, kvin, tiam, ĉiom, kiel … apud, post, krom…”. L

Ni rekomendas limigi sin al vortoj kvar-literaj, por ke la ludoj ne estu tro komplikaj kaj longaj.

La ludo estas ludebla inter proponanto ”A” kaj alia aŭ tuta rondo, kies partoprenantoj ludas laŭvice. Oni bezonas tabulon sur kiun la proponanto skribos laŭvice la vortojn provitajn de la rond-ludantoj, kun apude la nombro de literoj, kiuj kongruas ĝustaloke kun la lia. Tiun vorton, elektitan de la proponanto, li antaŭe sekrete skribis sur kaŝitan paperon. La rond-ludantoj rajtas ĝis dek provoj; poste ili perdos la ludon. Se la vorto estas trovita antaŭ aŭ ĝis dek provoj, la lasta diranto prenas la lokon de la proponanto.

Ekzemplo (simpla) La proponanto kaŝe skribis la vorton TURO

B provas AKVO – A skribas 1 apud akvo (la fina litero de akvo) C provas KOLO – A skribas 1 apud kolo (ĉiam nur la fina litero) C konkludas, ke la fina litero estas ĝusta, ĉar ĉiuj aliaj ŝanĝiĝis. Ĉ provas do TASO – A skribas 2 apud taso (literoj T kaj O) D provas MASO – A skribas 1 apud maso (litero O) E konkludas, ke nur T povas esti ĝusta litero (nek A, nek S) E proponas TERO – A skribas 2 apud tiu vorto

“F konkludas, ke la literoj E kaj M estas neĝustaj. F provas TUBO – A skribas 3 apud tiu vorto

IPR e 15

— paĝo 10 de la PDF —

G konkludas, ke unu el la literoj U aŭ B estas ĝusta.

G provas TULO – A skribas 3 apud tiu vorto

G konkludas, ke la litero U estas ĝusta, kaj preskaŭ kun certeco proponas Ĝ provas TURO – A perdis la ludon kaj Ĝ prenas lian lokon.

La pendigota kriminto Tiun ludon vi eble ludis infanaĝe. Ni tre e malmulte ŝanĝis ĝin. Okazis krimo. Pro ĝi oni 6 e

divenos la personan nomon de la vera krimin- 5| to. La detektivo donas al li la unuan literon kaj la lastan de la nomo kun la liternombro. Ekzemple AS NS o por Aŭgusteno. La ludanto devas provi literon post litero; ki- ——

am li fiaskis, oni konstruas por li pendumilon 1

ĉiufoje per unu streko; li perdas, kiam la pendumilo estas finkonstruita antaŭ ol li trovis la nomon.

Oni povas faciligi la ludon metante samtempe ĉiujn samajn literojn aŭ tre malfaciligi ĝin, postulante samtempe la ĝustan lokon de la litero. Apude, oni vidas por la simpla ludo 5-strekan pendumilon kaj 12-strekan por la malsimpla. La nomojn oni elektu el fidinda vortaro. Oni povas varii demandante la landon de la kriminto anstataŭ la persona nomo.

N.B. La sola internacia traduko por ”Prĉnom” ne estas ”antaŭnomo” nek ”baptonomo”, sed ”persona nomo”. Preskaŭ ĉiuj azianoj kaj kelkaj Eŭropanoj metas siajn ”personajn nomojn” poste, kaj ne estas baptitaj.

akuzas ludanton, kiu estos pendigota, se li ne 3 |

3 A 12.

2.

Oni nombras

Oni rondire nombras, sed ĉiun nombron entenantan la ciferon sep aŭ kiu estas oblo de sep, oni anstataŭas per DING! Ekzemple: unu, du, … kvin, ses, ding! ok, naŭ … dek-du, dek-tri, ding! dek-kvin, dek-ses, ding! dek-ok, deknaŭ, dudek, ding! dudek-du … Kiu eraras, eliras el la rondo ĝis restas nur unu: la venkinto. Tiun ludon oni povas fari kun komencantoj, sed ĝi estas malpli facila ol unuavide… (atendu ĝis vi atingos sepdek!)

Daŭrigota.

16 e IPR

KONKLUDOJ KAJ REKOMENDOJ DE LA 7-A INTERNACIA METODIKA SEMINARIO (IMS), POPRAD (ĈS), 1989-04-26/30

La temaro de IMS-oj pli kaj pli vastiĝas, tiel ili fariĝas prefere lingvopedagogiaj seminarioj ol strikte nur instrumetodikaj. La 7a IMS okazis en la Kleriga Centro de Slovakia E-o-Asocio. 42 personoj partoprenis ĝin el 5 landoj: Bulgario (3), Ĉeĥoslovakio (18), Hungario (19), Pollando (1) kaj Vjetnamo (1). ILEI-n reprezentis ĝia vicprezidanto, Stefan MACGILL. Komisie de D-ro Till DAHLENBURG, estrarano de ILEI pri pedagogiaj aferoj, la seminarion fake gvidis BARCSA Y Zsuzsa.

La kadrotemo de la 7-a IMS estis:

— kapabligo de instruistoj kaj de lernantoj je lingvaj komparoj (konsciigo pri interferoj k. s.); :

Lo de lingvaj scioj (transiro de receptivaj kapabloj al produktivaj) cele

— morala edukado kaj plivastigo de ĝenerala klereco.

La faka programo disvolviĝis en formo de 17 prelegoj, 2 praktikaj prezentoj, krome ampleksaj, viglaj alparoloj kaj diskutoj. La kontribuaĵoj grupiĝis laŭ iliaj temoj jene:

Lingvaj komparoj, lingvaj interferoj

— SZANSER (ŝanser), Irena (PL): Psikolingvistikaj kialoj de lingvaj interferoj. Kiel trakti kaj preventi erarojn

— KOUTNY (kutni) Ilona (H): Lingva interfero kaj la vortaro

— JUHASZ (juhas) Magdolna (H): Kiel instrui uzadon de dulingva vortaro por konsciigi gelernantojn pri interferoj

— BALLA Karoly (H): Esploro de la E-a leksiko. E-o kiel propedeŭtiko al aliaj fremdaj lingvoj

Evoluigo de lingvaj kapabloj

— SZANSER, Irena (PL): Psikolingvistikaj bazoj de receptivaj kaj produktivaj kapabloj

~— BALOGH (balog) Viktoria (H): Kiel helpas la E-o-instruadon la matematika pensmaniero

IPR e 17

— paĝo 11 de la PDF —

— BARCSAY (barĉai) Zsuzsa (H): Tekstoprilaborado en la servo por elformi produktivajn kapablojn (praktika prezento)

Teorio de instruado

— ŜATURA (ŝatura), Frantiŝek Dr. (ĈS): Didaktiko estas scienco

Lerneja lingvopolitiko

— BARANDOVSKA, Vera Dr. (ĈS): Ĉu Esperanto instruendas? Kiuj lingvoj estas bezonataj?

— KOVACS (kovaĉ) Mŝrta (H): Kiujn lingvojn instrui; Reformpropono en Hungario

Instruhelpiloj kaj lerniloj

— ŜATUROVA (ŝaturova), Magda Dr.

(ĈS): Lernolibroj de fremdaj lingvoj

— MACGILL (mekgil), Stefan (NZ/H): Survoje al internacia lernolibro

— BARTHA (barta) Emma (H): Komputilaj programoj en E-o-instruado (praktika prezento)

— KERESZTHEGYI (keresthedji) Tivadar (H): Kiel mi aplikas en la instruado de E-o la skribsistemon ”Vidling” por aktivigi la latentan lingvoscion

Psikologiaj, edukaj, klerigaj aspektoj

— HRADIL (hradjil), Jozef Dr. (CS): La instruisto kaj la nekonata lernan- ” to (psika analizo de korespondaj kursoj)

— BACEV, Marin I. (BG): Internacia korespondado kiel motivo por lerni E-on

— POSPIŜIL, Vaclav (ĈS): E-o en eklezioj; E-o inter infanoj

— UZUNOV, Nikola (BG): Rolo de lingvaj ludoj en E-o-instruado

— BARCSAY Zsuzsa (H): E-o-instruado cele al morala edukado

Pli detala, analiza ekspliko de la programo aperos en IPR.

Porokaza komisiono — kiu konsistis el MacGill (ILEI); Dr. Nemec, Dr-ino Ŝaturovi, Zachariŝs, Zvara (ĈS); Bacev, Bujuklieva (BG); Barcsay, Kovŝcs (H); Szanser (PL) — post pridiskuto kompilis jenajn konstatojn kaj rekomendojn:

1. La prepariteco de la seminario estis kontentiga, same tiel la disponigo de tre taŭga seminariejo kaj ĉiuj bezonataj instrumentoj, dokumentoj k. s. Dankon pro tio al SEA kaj al la Slovakia ILEI-sekciestro, Anton ZACHARIAS. Tamen, la invito al unuopaj personoj iom malfrue alvenis, pro tio kelkaj devis rezigni pri partopreno.

18 e IPR

2. Bedaŭrinde neniu ŝtata, politika, urba, faka institucio reprezentis sin en la seminario, nek publika komunikilo (gazetaro, radio, televido) diskonigis la internacian fakan eventon malgraŭ tio, ke la rekomendoj de la 6-a IMS alvokas je tio, krome dum la prepara traktado reprezentanto de ILEI aparte atentigis la organizantojn pri tio.

Praktikaj prezentoj, kiuj aktivigis la partoprenantojn, okazis nur du (Barcsay, Bartha).

4, Sufiĉe da diskuttempo estis je dispono, kaj tion la seminarianoj tre bone utiligis. :

5. Sekretario de SEA, inĝ. Milan ZVARA promesis eldoni la materialon de la 7-a IMS, pro tio la seminarianoj esprimis sian ĝojon.

Rekomendoj por la 8-a kaj venontaj IMS-oj

1. La kadrotemo estu pli detale disvolvita kaj tiel prezentita al la prelegontoj, kiuj mem notu, al kiu subgrupo de la kadrotemo apartenas lia/ŝia prelego.

2. Pri la prelegproponoj decidu komisiono faka.

3. Organizantoj instigu partoprenontojn por prezenti modellecionojn.

4. La seminarianoj laŭeble povu spekti studhoron de loka kurso (en Slovakio bedaŭrinde la programo preteratentis kurson en najbara ĉambro!)

5. La formo de IMS-oj estu pli varia: ĝi inkluzivu spert-interŝanĝojn, forumojn, tablodiskutojn ekz-e por kompari postulojn ktp. de diverslandaj instrup-

IPR e 19

— paĝo 12 de la PDF —

rogramoj kaj rezultoj. Reprezentantoj de unuopaj LA-oj preparu kaj prezentu la necesan materialon.

6. IMS-oj estus aranĝataj en periodo, kiam en la gastiganta lando/regiono estas lernejaj ferioj, por ke pli da surlokaj instruistoj povu partopreni ilin.

7. La 8-a IMS okazu en iu Sovetia respubliko, laŭeble en Litovio aŭ Estonio. La organizanto de la 7-a IMS estas komisiita kontakti la menciitajn Asociojn por esplori la eblecojn kaj peti respondon de ili ĝis 30 septembro 1989.

8. Proponataj temoj por la 8-a IMS:

A) Teoria temo:

ĝeneralaj psikologiaj faktoroj en la fremdlingvo-instruado: rolo de konigaj, afekciaj, volaj procezoj (temo el imavopea aan! kurso de ILEI)

B) Praktika temo:

enlingvaj interferoj en E-o: ilia “astro a praktike (modellecionoj bazitaj sur kaj enkondukotaj per lingvistikaj kaj metodikaj principoj)

AB) Kaj teoria kaj praktika temo:

la rolo de lernolibro kiel ĉefa instruhelpilo en la instruprocezo; kompletigaj instruhelpiloj (prezento kaj analizo de ekzistantaj aŭ pretigataj instruhelpiloj)

Poprad, 1989-04-30 Stefan MACGILL, Anton ZACHARIAS, BARCSAY Zsuzsa

Internaciaj kursoj en Karlskoga, Svedio

”La 8-semajnaj E-o-kursoj ĉe nia popola altlernejo sukcese daŭras. Nun ni havas la 5an longan kurson sinsekve kun gelernantoj diversaĝaj. Oni studas ĉ. 25 horojn semajne E-on kaj en ĉiu grupo ordinare estas 10 —

. 12 partoprenantoj.

La 13an de marto komenciĝos kurso por progresantoj kaj aŭtune estos kursoj por komencantoj (de 21a de aŭgusto ĝis la 23a de oktobro) kaj por progresantoj (de la 16a de oktobro ĝis 8a de decembro). Ni vere bonvenigas eksterlandanojn. Krom E-o oni povas elekti aliajn temojn de studo, ekz. ceramikon, muzikon, bazan komputadon ktp. Modernaj studĉambroj, lingvolaboratorio, agrablaj loĝejoj, belaj ĉirkaŭaĵoj. Kostoj, ekskl. vespera kaj semajnfina manĝado: 3700 svedaj kronoj.(…)

La lernejo krome proponas en julio (3-7) unu-semajnan kurson je tri niveloj, por kiu la kosto por studado, loĝigo kaj manĝoj estas SEK 1100.

Pliaj informoj: Karlskoga folkhogskola, S-691 24 Karlskoga, Svedio, Tel. 0586 – 503 60. Lars Forman, kursgvidanto”

20 e IPR

LETERKESTO =

Mi specife deziras skribi pri la artikolo de E. Csiszĝr, ”Antinomio de la lerneja lingvaĵo al la aplikebla”. Sendube pesimista registro de la vero estas “malbongusta al ĉies lango, sed mi miras pri la redaktora noto sur p. 17. Kiel povus iu ajn dubi pri la fakto, ke Csiszar diris la puran veron en sia artikolo? Ĉu post 100 jaroj da vana klopodado edukadi la mondon per enkonduko de E-o en la lernejojn ni ankoraŭ ne povas agnoski, ke nia strebado fiaskis kaj plu fiaskos se ni daŭrigos nian stultan kutimon kaŝi la kapon en la sablo?

Csiszar ne skribis pri nur hungara problemo, li skribis pri tutmonda problemo. Se oni rigardas la statistikojn eldonatajn jaron post jaro, ekde la fino de la dua mondmilito multaj centmiloj da infanoj registriĝis en lernejaj klasoj de E-o. Kial do la aktiva e-istaro en 1989 ne estas pli granda ol en 1950? Kien forvaporis tiuj fantomecaj lernintoj? Nu, tiom fantomaj ili ne estas. Mi renkontis tre multajn personojn en Usono kaj en Aŭstralio, kiuj komentis al mi ke ili studis E-on en la lernejo…kaj nuntempe nenion memoras pri ĝi. E-o estis altrudita studobjekto. Kaj oni forgesis ĝin tiel rapide kiel la latinajn kaj trigonometriajn klasojn, post la lernejo. Dum pluraj jardekoj post la dua Mondmili-

to E-o estis oficiala subjekto en la Kvakera Lernejo en Hobarto, Tasmanio (Aŭstralia ŝtato), akceptata de la edukdepartemento registara kiel subjekto rajtiganta eniron en universitaton. Nu, la Aŭstralia E-o-Asocio havas naŭ membrojn en ‘Tasmanio. La konkludo estas memevidenta. Anstataŭ ektimi rigardi la faktojn, kial ne serioze akcepti la atentigojn de Csiszĝr kaj pripensi kiel fari novan strategion por akceptigi E-on en la mondo? Donald Broadribb Redaktoro de THE AUSTRALIAN ESPERANTIST kaj eks-lingvoinstruisto

Mi ĵus tralegis la n-ron de okt.- dec. 1988 de IPR, kaj mi decidis komuniki al vi, ke mi multe aprecas ĝian altnivelan enhavon.

Al mi speciale plaĉis la artikolo ”Priparolata tempo – relaiva tempo”. E-istaj instruistoj ja amas ofte legi pri la aferoj gramatikaj de E-o.

Altestime

Carlos I. de Jesus, Taunton, Massachusets, Usono

En la artikolo ”Antinomio de lerneja lingvaĵo al la aplikebla” Erno Csiszĝr tute bone analizas la lingvoinstruadon en Hungariaj lernejoj. La sama situacio tute regas ankaŭ en Estonio. En niaj lernejoj estas same devigaj fremdlingvoj rusa, angla aŭ germana (ekde la nova lernojaro ankaŭ E-o). La rusan niaj gelernantoj eklernas ekde dua klaso. Dum dek jaroj ili lernas en lernejo la lingvon, sed

IPR e 21

— paĝo 13 de la PDF —

post la fino de mezlernejo ili malmulte kapablas ĝin uzi, kvankam la rusan ni povas praktiki preskaŭ ĉiutage. Kontraŭ rusa lingvo niaj homoj estas malestimaj pro politikaj kaŭzoj kaj pro tio ankaŭ multaj ĝin ne ŝatas lerni. La anglan aŭ germanan oni lernas dum 8 jaroj kaj la situacio estas preskaŭ sama, ke plimulto la lingvon ne konas eĉ elemente. Por tiuj lingvoj niaj gelernantoj ne havas stimulojn, ĉar post lernejo ili neniel povas uzi ilin. La sama situacio regas ankaŭ rilate al E-o. Nura ebleco ĝin uzi estas korespondado, kaj ankaŭ tio estas tre malfacila afero. Multaj leteroj perdiĝas survoje, al multaj oni ne respondas, multaj eksterlandanoj ne deziras korespondi kun homoj el Sovetio ktp. Kion devas mi, kiel instruisto, diri al miaj gelernantoj, kiam ili demandas min: ”Por kio mi eklernas ankoraŭ unu fremdan lingvon, se mi ĝin ne povos uzi libere dum mia vivo?” La demando estas aktuala, sed kion respondi? Rein Saag, Viljandi,

Estonio, Sovetio

Plaĉegis la artikolo de Ern6 Csiszar en la lasta numero. Ĉiam tio plaĉas, kiam oni preskaŭ same opini- -as! Sed espereble venos kontraŭargumentoj por estigi pensigan diskuton.

Edmond Ludwig, Munster, Francio

(…)Pri via respondo al J. Dony rilate al mia. broŝuro (IPR, okt.-dec. 1988, p. 23): fakte ”La oficiala situacio de la E-instruado en la mondo” havebla en la serio ”E-dokumentoj”

22 e IPR

de UEA NE estas ĝisdatigita; temas pri la 2a eld. (1980) kaj la 5a (1984) de mia broŝuro, kies 7a eldono aperis en junio 1988. En la serio de UEA la dokumento certe plibele aspektas, sed ĝi estis eldonita kun 1-jara malfruo, kiam pluraj informoj jam kadukiĝis! Sekve mia libreto en la

”E-dokumentoj” de UEA ne estas

rekomendinda al homoj, kiuj deziras havi plej bonan skizon de la nuna situacio.(…)

Germain Pirlot, Oostende, Belgio

La unuan fojon nialande, KEA ricevis la viziton de rektmetodaj instruistoj, kiuj afable kaj sindone venis al Kubo por magistre pruvi ĉion, kion apartaj kompetentuloj povas fari dum instruado: Marin Bacev kaj Eva Bojagieva. (…) Hodiaŭ, kiam pasis tuta jaro de la foriro el Kubo de Marin kaj Eva, ni ankoraŭ pridiskutas iliajn teknikojn kaj ĉion memoras, kvazaŭ ili estus inter ni. Eĉ pli. La kurso kiun ili gvidis, malgraŭ ties mallonga daŭro, estis la unua en Kubo, kiu komenciĝis per certa kvanto de enskribiĝintoj kaj finiĝis duobligante aŭ eble triobligante tiun unuan kvanton. Nia instruistaro ankaŭ ĉeestis la kurson kaj ni povas fiere aserti, ke oni montris al ni la ĝustan modelon pri pedagogia E- agado.(…) Dankojn, karaj geamikoj, unu fojon plu! Tiuj novaj Esperantorozoj , kies petaloj estas tiom bulgaraj kiom kubaj, piedestalas kiel ĉiamaj pruvoj de amikeco inter homoj kiuj, super naciaj baroj konstruas pli pacan, pli noblan homaron.

Juan Ldzare Besada Toledo Havano, Kubo.

FREINET kaj moderna edukado (Michel Barrĉ). Tradukis de la franca al E-o Simone BONIOL — antaŭparolo de Jean MARIN. Eldonis: ICEM-

ESPERANTO

Ĉu temas pri biografio de Cĉlestin Freinet? Ĉu temas pri pedagogia gvidlibro? Fakte ambaŭ temoj enestas, sed dum la legado evidentiĝas, ke ne eblas disigi unu de la alia. Montriĝas, ke Cĉlestin Freinet apartenas al tiuj homoj, kiuj ne teoriumas, kiuj ne nur aplikas pedagogiajn rimedojn, sed vivas ilin kune kun la lernantaj infanoj — la redukta vorto ”lernanto” tite tute ne povas taŭgi. Kiel por ĉiuj tutecaj homoj, lia propra vivovojo ne facilis en mondo de sistemoj kaj ismoj ĉiuspecaj. Jen la destino de ĉiuj pioniroj. o”

El lia vivkoncepto kristaliĝis lia pedagogio. Malkovrante lajn teknikojn, francaj pedagogoj rekonos nun en la landa lernsistemo vaste ĝeneraligitajn erojn de lia pedagogio. Sed jen la fiasko, laŭ la Freinet-anoj: ne valoras la parto sen la tuto! ;

Dank’ al tiu E-o-traduko Freinet ree internaciiĝas, kio des pli gravas, ke internacieco estis de la komenco ĉe la bazo de liaj pensado kaj vivado. Kvankam ekde 1926 la Freinet-movado eniris e-istajn rondojn — la libreto prezentas la uzadon de E-o fare de Freinet-instruistoj — tiu verko estas bonvena kiel efika informilo. ;

Bedaŭrindas la malbona kvalito de la reproduktitaj fotoj, sed ĉar la celataj legantoj ĉefe estas pedagogoj, oni povas esperi, ke ilin antaŭ ĉio interesas la ideoj. Cetere: estus interese malkovri per E-o alilandajn pionirajn pedagogojn, des pli ke granda parto de la e-istaro konsistas el instruistoj.

EDMOND LUDWIG

ESPOLEZN 1 de LEZ PERANTO (L.G. Hartridge)

”Tiu aparato savos nian lingvon!” Les Hartridge, emerita angla instruisto pri teknikaj studoj, matematiko k. s. tiel parolis en Grĉsillon, Francio, dum la paska renkontiĝo, pri la vidbendprezentilo ‘magnetoskopo”. Tiom konvinkita estas Les pri la valoro de tiu aparato por informado kaj instruado, ke li mem produktis 100-minutan Eo-kurson sur vidbendo, bazitan sur la dek-leciona

IPR e 23

— paĝo 14 de la PDF —

senpaga korespond-kurso, kiun li mem verkis por la brita E-o-asocio. Kopiojn de la vidbendo li donacis al publikaj bibliotekoj sialande — 12 al tiu de Brajtono, la ĉi-jara UK-urbo — por senpaga prunto. Unu li donacis al Biblioteko Hodler en la CO de UEA, kaj tie mi havis okazon serioze studi ĝin.

La anglalingva enkonduko, parolata de Les mem, havas kiel elirpunkton la teknologion. Les, kiu laboris dekkvin jarojn kiel teknikisto antaŭ ol li fariĝis instruisto, klarigas, ke en la kampo de teknologio, kiam oni volas studi ion novan, oni unue faras modelon de la studota objekto por kompreni la bazajn regulojn de ĝia funkciado, kaj ĉar E-o estas ĝuste tia modelo de lingvoj, ĝi aparte taŭgas kiel propedeŭtika studo en lernejoj. Tiun vorton, ”propedeŭtika”, li tamen ne uzas. Lia aliro estas malpompa, malstreĉa, amika, konversacia. Jam per tio li allogas la scivolemulojn. Kvankam instruado de lingvo pere de alia lingvo ne estas mia preferata metodo, mi estis ravita de la matematika klareco de la enkonduko kaj la prezentado de la instrumaterialo.

Gis la kvina leciono mi apenaŭ havis kritikojn krom, jen kaj jen, pri makuletoj ĉe la elparolo. De leciono kvin, tamen, mi komencis malkonsenti pri kelkaj prezentadoj: ekzemple, la instruadon de ĉiuj kvin radikoj kaj ĉiuj naŭ finaĵoj de la korelativoj en la daŭro de nur kelkaj minutetoj mi trovas malkonsilinda, kaj la prezentadon de kompleksaj verbo-formoj jam en la leciono ok mi juĝas nepre nenecesa. Eblas instrui la participojn aktivajn kaj pasivajn sen tiu komplikaĵo, kiel ag-adjektivojn aŭ per pluformado kiel substantivojn. Efektive oni aŭdas Les, la prezentanton, mem konfesi, ke tiu parto de la lernado apartenas al posta kurso. Prefere ĝi estu transigita al posta kurso, ĉar mi esperas, ke Les Hartridge daŭrigos sian agadon ĉi-kampe post tiu eksperimento.

Mi entuziasmas pri ĉi tiu video-kurso por anglalingvanoj. Malgraŭ mankoj — vortfarado per afiksoj estas instruata, sed ne tiu per radikkunmeto; inter la afiksoj ne troviĝas ?ig’ nek ”iĝ”; oni lernas pri la akuzativo de almovo, sed ne pri tiu de mezuro…ktp., sed ĝi celas prezenti la specialajn ecojn de E-o, la simplecon kja ekonomiecon de ĝia strukturo, ne la tutan gramatikon — jam en sia nuna stato ĝi klare montras vojon irindan. Senigita de la makuletoj kaj mankoj, ĝi estus elstara modelo por tiuspeca instruado de E-o pere de aliaj naciaj lingvoj, kaj bonega unua paŝo en serio de video-kursoj de elementa ĝis altgarda niveloj.

La vidbendo kun akompana materialo por anglalingvanoj — Dek-leciona enkonduka kurso kun solvoj de la ekzercoj; A Key to Esperanto; English-Esperanto Vocabulary; Esperanto for Beginners de Montagu Butler — estas havebla kontraŭ pago de dek pundoj sterlingaj (inkluzive de sendokostoj) de:

Lez Peranto Limited, 74, Devonshire Way, Shirley, Croydon, England CRO 8BS, Britio. AULDREY CHILDS-MEE

24 e IPR

IRENA SZANSER: Glotodidaktikaj kaj specifaj aspektoj de E-o-instruado — metodika helpmaterialo por pedagogia-metodika kurso, por rajtigi E- kursgvidantojn, por plieduko de E-o-instruantoj; ILEI/UEA/KCE, La Chaux-de-Fonds, 1988.

Post la jugoslavo Rakuŝa (Metodiko de la Esperanto-instruado) kaj la hungara Szerdahelyi (Metodologio de Esperanto) nun la polino Irena Szanser kontribuas al la ege bezonata materialo pri didaktiko de E-o.

Dum Rakuŝa resumis la glotodidaktikon kaj Szerdahelyi ĝin profundigis por profesiaj instruistoj, Szanser sistemigas tiun materialon por ĉiaj kursgvidantoj, liverante precipe utilajn difinojn de la fakterminoj kaj kaptante en la enkonduko la esencon de certaj iom malfacilaj lingvistikaj kaj didaktikaj nocioj.

Kiam Germana Esperanto-Instituto aranĝis sian unuan kursestran seminarion en 1983, Rakuŝa estis elĉerpiĝanta, Szerdahelyi malfacile ricevebla kaj Szanser ankoraŭ ne je dispono.

Konforme al la plej modernaj ekscioj, Szanser emfazas i. a.

— la rean plisignifiĝon de la gramatika instruo kun diferencigo inter profunda kaj surfaca strukturoj kaj ties rolo en la realigo de la instrucelo,

— ”interferojn” el la gepatra kaj el aliaj fremdaj lingvoj kaj interne de la internacia lingvo mem, kaj ties gravecon por la instruanto, kiu devas koni ilin kaj zorgi pri evito de ili,

— ĝenerale la bezonon je unueca deviga instruprogramo por la internacia lingvo, kiu servu kiel bazo por aŭtoroj de lernolibroj kaj instrumaterialo, trejnontoj de kurestroj kaj por la kurestroj mem,

— la signifon de preparado de la instruo por la sukceso de la kurso.

Finfine disponeblas nun baza verko por la trejnado de kursgvidantoj. Dankon al Irena Szanser kaj gratulojn al ILEI, UEA kaj KCE pro ties ekzempla kunlaboro. La verko de Irena Szanser nun estos deviga legaĵo por la kursestra seminario de Germana Esperanto-Instituto.

Gerald Tucker (el AGEI-Cirkulero nro 4188, nov.) Ni volonte publikigus pli ampleksan pritakson de tiu ĉi verko. Via kontribuo estas atendata – La red.

Eldonejo KARDO ofertas — krom daŭre haveblaj valoraj verkoj, kiel ekz. la poemaro Merlo sur menhiro de Albert Goodheir, Epifanio de Shakespeare kaj Robajoj de Omar Kajam (ambaŭ tradukitaj de William Auld), tradukoj el Platono, Esĥilo, Eŭripido kaj Boecio de Albert Goodheir, eseoj La fontoj de Esperanto kaj La kresko de la esperanta vortprovizo dum la unuaj tri jaroj de D. B. Gregor — kvar novajn eldonaĵojn:

IPR e 25

— paĝo 15 de la PDF —

— la eseon, premiitan en Belartaj Konkursoj 1986, Esperanto en nova framo de Albert Goodheir (frazo el la resumo: ”inter la movadoj, kiuj provas evoluigi la neglektatan parton de la homa naturo — t. e. la analizan parton de la menso -la red. — , la E-o-movado,kiu simboligis kaj elvokas la intuician scion pri interhoma unueco kaj kompreno, povas ludi gravan rolon. Ĉu ĝi faros tion dependas de la e-istaro.”);

— la koncize precizan La skota lingvo hodiaŭ kaj hieraŭ de William Auld, kiu prezentas la historion de neglektata lingvo ĉefe el literatura vidpunkto;

— fragmenton el Rudyard Kipling, La fratoj de Maŭgli, tradukitan de Peter Clissold

— kaj la lastan n-ron de ”Esperanto en Skotlando”.

La adreso de KARDO: 16 Woodlands Drive, Coatbridge ML5 1LE, Skotlando.

Laste aperis: nova faldprospekto pri Vieno en Esperanto! Bonvolu mendi ĝin (se vi loĝas ekstere de Vieno) ĉe: Wiener Fremdenverkehrsverband, Kinderspitalgasse 5, A-1095 Wien (Vieno).

KOLEGHELP. : e Multaj el niaj gekolegoj en la mondo ne povas esti membroj de ILEI : £ por diversaj kaŭzoj. Ili loĝas en la t. n. tria mondo aŭ en landoj kun trans- i £ pagaj problemoj ktp. : ko Ĉuvi volas helpi ilin? Ĉu vi volas starigi koleghelpan fondaĵon? Se jes, sendu grandan aŭ malgrandan donacon al la kasisto de ILEI. Vi povas pagi al la poŝtĝirkonto 68 21 17 -7, ILEI, Sodra Rorum pl 455, S-242 94 HORBY Svedio aŭ per poŝta mandato, aŭ per ĉeko aŭ per monbileto(j) aŭ per internaciaj respondkuponoj al la supra adreso. 3 4 Vi ankaŭ povas peti vian landan sekcion enkasigi koleghelpajn kotizojn : £ inter la membroj. Poste la sekcio sendos la sumon al la kasisto de ILEI. 4 Anticipan dankon

Bertil Andreasson, kasisto de ILEI :

En la hispana urbo Granada naskiĝis antaŭ nelonge grandespera projekto nomata AMIGOS DE GAIA – AMIKOJ DE GA- IA – FRIENDS OF GAIA (komuna mallongigo, konsideranta la esp-an signifon, estas AGO). Ĝia celo estas restarigi, ene de dek jaroj, la biosferon de la Tero tiel, ke ĝi estu sana, nedifektita de la homo, kaj integrigi ĝin kun homaro konscia pri sia primara tasko defendi la vivon sur nia planedo. AMIKOJ DE GAIA, kies laborlingvoj estas la hispana, E-o kaj la angla, konceptas sin kiel eron en la granda komunumo de tiuj organizoj kaj iniciatoj, kiuj strebadas por la sama celo. Unu el la agokampoj de

AGO estas E-o, kiun ĝi konside-

ras kiel ”novan demokratian kaj planitan lingvon, kiu jam havas tre internacian kulturon. Ĝi celas protekti ekzistantajn naciajn lingvojn, kaj kune kun la angla ĝi povus ludi gravan rolon en ekologia kunlaboro. Por majstri ĝin necesas lernado de inter tri monatoj kaj unu jaro.”

Por realigi siajn klopodojn koncerne E-on, AGO intencas starti per ambicia surloka plano en Granado: organizi kurson por ĉ. 40 instruistoj, kiuj kvalifikiĝus por pluinstruado al grandaj amasoj de studentoj. (Granada estas – proporcie – la plej studenta hispana urbo.) Tiucele AGO SERĈAS HOMON KAPABLAN KAJ PRETAN DUNGIĜI POR EFEKTIVIGI TIUN KUR- SON, POR MONATA SALAJRO DE Ĉ. 100 000 PESETOJ. Necesaj kondiĉoj estas granda pedagogia sperto (oni instruos, krom la lingvo, kiel ĝin instrui!), kono de la hispana kaj preferinde de la angla lingvoj. La daŭro de la dungiĝo kaj detaloj estas interkonsentotaj en unu en la laborlingvoj ĉe la suba adreso:

CLIVE POSFORD, Coordinator of AGO project in Spain, Amigos de GAIA, Apdo. 1248, Granada, Hispanio.

IPR e 27

— paĝo 16 de la PDF —

ILEI-Konferenco en 1990

H AVANA OI e Iu

ME scambray

Korespondado tra la lastaj jaroj inter Kuba Esperanto-Asocio kaj nia prezidanto pretigas la vojon por nia unua ekster-Eŭropa ILEI-Konferenco. Du nomoj estas proponitaj por la kerno de LKK; tiuj estas prezidanto s-ro Andrĉs Piĥera Prieto (kiu estas Sekretario pri Edukado en Kuba E-Asocio) kaj sekretario/kasisto s-ro Pedro Fernandez Rodriguez.

En letero de la 21a de februaro 1989, la prezidanto de Kuba E-Asocio skribas: ”Ĉi-kune ni sendas al vi oferton de la turisma agentejo ”Cubatur’ por la ILEI-Konferenco. La proponita sidejo Hotelo Hanabanilla troviĝas meze de nia insulo sur la montoĉeno Escambray, ĉe la lago Hanabanilla. Pro ĝia alteco la klimato eĉ somere estas agrabla kaj la ĉirkaŭanta natura pejzaĝo estas raviga kaj impona. Ni konsideras, ke tiu alloga kaj trankvila loko estas la plej = por viaj laboroj. Ĝi troviĝas ĉ. 300 kilometroj for de Havano.

i-momente oni konstruas tie du klasĉambrojn, kiujn vi certe utiligos dum via konferenco. Baldaŭ oni inaŭguros la hotelon Internacia Esperanto-Centro kie regos esperanta etoso. En la provinco Villa Clara, kie troviĝas la hotelo, nia asocio havas la plej entuziasman kaj viglan esperantistaron, kiun certe vi neniam forgesos pro ĝia gastameco.”

La dokumento de ”Cubatur” indikas, ke la hotelo havas 125 dulitajn ĉambrojn, klimatizitajn, ĉiu kun radio kaj banĉambro. Ĉiu etaĝo havas televidilon. La hotelo mem havas restoracion, baron, naĝejon kaj kabaredan salonon, kiun oni povas uzi tage por laborkunsidoj. Plia restoracio ”Rio Negro” estas atingebla per dekminuta motorboata veturo, kaj tie oni ofertas tradiciajn kubajnmanĝaĵojn.

Ilia oferto inkluzivas du tranoktojn en Havano, 5 en Hanabanilla, bonvenigajn aranĝojn, transporton flughaveno – Havana – Hanabanilla – Havana – flughaveno, fakan viziton, laborkunsidojn, matenmanĝon kaj unu plian manĝon tage. Tion ili proponas je 44 germanaj markoj tage (aŭ 55 por unulita ĉambro).

Tamen tiu restas ankoraŭ oferto, kaj definitiva decido kaj kotizo restas antaŭ ni. Nek dato nek konferenca temo estas fiksitaj ankoraŭ, laŭ la scio de la redakcio. Ni esperas raporti informojn pri tio, kaj pri flug-karavanoj, kiel eble plej baldaŭ.

28 e IPR

KIE NI LERNAS TRA LA MONDO

En numero 1988/3 de /PR ni aperigis demandilon por trovi, kie en la mondo oni instruas Esperanton en elementaj kaj mezgradaj lernejoj. Ni aperigas ĉi tie la rezultojn, kiuj atingis nin pri 83 klasoj en 19 landoj, krom Hungario, kiun ni nur tabele prezentas. Tiuj rezultoj estas certe tre malkompletaj (nur en Hungario ni havas pli pli da klasoj ol tio). Sed ni lanĉis komencon. Ĉi-jare, ni ne komencos de nulo, kaj post kelkaj jaroj ni esperas havi preskaŭ kompletan superrigardon, kun la helpo de ILEI-sekciestroj kaj Landaj Asocioj. Ĉiu devas kutimiĝi, ke septembro estas la monato, en kiu oni informu sian landan instancon kaj ILEI pri ĉiu lerneja klaso.

Ni pli frue aperigis eĉ malpli kompletan rezulton en Juna amiko, 89/2 por ebligi uzon de la listo por starigi interklasan korespondadon kaj kontakton dum la priraportata lerneja jaro. Pro spaco-manko ni devas doni la rezultojn per etaj literoj kaj en koda formo. Jen la vicordo de la informoj: Lando; Urbo; Lerneja nomo; Lerneja adreso; Nomo de instruisto; profesia?; dungita?; Nombro de lernantoj; Aĝo de lernantoj; oficialeco; Daŭro de kurso; Studhoroj entute; studhoroj semajne; Uzata lernolibro; Ekzameno; Cetero.

; horoj; 2 h/sem,; “Initiation Theorique et Pra-

Aŭstrio tique (Denoel); sen ekzameno. Laŭ la sekciestro de ILEI, ne okazis ler- Leuven; Parideaens; Damiaanplein 9, B- neja instruado en 1988/89. 3000 Leuven; RAEYNAEKERS, Joris; jes; jes; 5; 14-jaraj; hobia, nedeviga; okt88-

Belgio

Antverpeno; Stedelijk Leergangen voor Talen (Oficialaj urbaj lingo-kursoj); Quellenstr. 31B, B-2000 Antwerpen; STAES, Andre; jes; jes; 10; ekde 24-jaraj; oficiala 3-jara kurso; sep88-jun89; 150 horoj; 5 h/sem.; “Tra la labirinto de la gramatiko’ (Faulhaber); oficiala ekzameno.

Charleroi; Ecole Bosquetville; DESTA- BELLE, Roger kaj DELFORGE, Marcel, 16 rue des Glaciers, B-6001 Charleroi; ne; ne; 10; ekde 40-jaraj; hobia; sep88-jun89; 40

jun89; 30 horoj; 1 h/sem.; “Gerda malaperis’ (Piron); sen ekzameno; La lernantoj deziras korespondi tutmonde.

Welkenraedt; Urba kulturcentro; GRELA, Marie kaj Willy, rue de la Colline 16, B-4840 Welkenraedt; jes; ne; 6; 11 —50-jaraj; 3-jara kurso; 100 horoj jare; 90 min./sem.; “Junulkurso’ (SAT); ‘Nouveau cours rationnel d’Esperanto’ (SAT-amikaro), “Nouveau cours d’Esperanto’ (Ludwig-Triolle); sen ekzameno; En 1988 ili organizis unusemajnan staĝon kun helpo de afrikanoj subvenciataj de Unesko; ili ripetos tion en 1989.

IPR e 29

— paĝo 17 de la PDF —

Brazilo

Gama; Eduka Centro n-ro 2 (guberniestra lernejo), Quadra 30, Casa 7, Setor Oeste, Gama, BR-72400 Brasilia (DF); Josias Ferreira Barboza, Jes. Jes. 20. 17 19-jaraj. marnov89. 5h/sem., 160 entute. Sen lernolibro, rol-ludoj kreitaj de la instruisto uzatas. Sen ekzameno.

Bio de Janeiro; Kurso de Kooperativo de Esperantistoj, Str. D. Claudina, 100, apt. 402, Meier, BR-20721 Rio de Janeiro (RJ). S-ino Elma do Nascimento; ne; jes; 36; 18- ĝis 50-jaraj; nedeviga; mar-maj89. 4h/sem. ‘Baza kaj Konversacia Kurso’ (Jair Salles). Ekzameno neoficiala.

Britio

Chippenham; Sheldon School; JONES, Malcolm, 41 Causeway, Chippenham, SN15 3DD, Wiltshire; jes; jes; 6; 12—15-jaraj; hobia; sep88- ; 30 min./sem.; ‘Jen nia mondo’ (Wells), ‘Juna amiko’ k.a.; sen ekzamenoj.

Horsham; Forest Community School; FEATHERSTONE, David, 121 Limpsfield Rd, S. Croydon, CR2 9LF; jes; jes; 8; 16—74-jaroj; oficiala; okt88-apr89; 40 horoj; 2 h/sem.; “Teach yourself Esperanto’ (Wells); Ekzameno de EAB proponata; La sama instruisto gvidos nedevigan kurson en Londono prepare al la nova ŝtata ekzameno GCSE (Ĝenerala Atestilo de Mezgrada Edukado) laŭ kiu Esperanto estas ekzamen-objekto.

Penrith; Ullswater High School; THOMP- SON, Stephen, Garth View, Bolton, Applebby-in-Westmorland, Cumbria, CA16 6AL; jes; jes; 5; 13-jaraj; hobia; sep87- ; 3-jara kurso; 1 h./sem.; “Practical Course in Esperanto’ (Szilagyi); oficiala ekzameno eblas; La instruisto ne promesas respondi al individuaj leteroj aŭ korespondpetoj.

Salford; Salford College of Technology, Frederick Rd, Salford, M6 6PU; GUBBINS, Paul; jes; jes; 8; 18—20-jaraj; hobia; sep88- ; 2-jara kurso; 30 horoj jare; 1 h/sem.; Artikoloj el ‘Monato’.

Winscome; Sidcot School, CURTIS, David, 7 St. Jude’s Tce, Weston-super-Mare, BS22 8HB; jes; jes; unu (sed dek venontjare); 18-jara; oficiala; sep88-jul89; 90 horoj; 3h/sem.; cele al la nova GCSE-ekzameno.

York; York Sixth Form College, Tadcaster Rd., York, Nth. Yorkshire; IBBOTSON,

30 e IPR

John; jes; ne; 7; 16-jaraj; oficiala; sep88- jun89; 1-jara; 80 horoj; 2 h/sem.; propran materialon; ŝtata GCSE-ekzameno.

Bulgario

Gabrovo; Elementa lernejo “Janko Kolev’; KANCEVA, Nadejda Ivanova, str. Alexo Bogoridi 1, BG-5300 Gabrovo; jes; jes; 25; 6—8-jaraj; nedeviga; okt88-jun89; 66 horoj; 2h/sem.; ekzercaro de Neno Janev; sen ekzameno.

Ĉeĥoslovakio

Budiŝov, ‘Junes’ DPM, N.B. 690, CS- 747-87 Budiŝov; DOHNAL Karel; ne; ne; 9; 11-19-jaraj; nedeviga; okt88-jun89; 50-80 horoj; .1-2 h/sem.; ‘ABC-lernolibro’; sen ekzameno.

Namestovo, Pionirdomo, str. Fuĉikova 121, CS-029-01 Namestovo; DVORAKOVA, Anna; ne; jes; 13; 10—32-jaraj; nedeviga; okt88-jun89; 66 hroj; 2h/sem.; rekta metodo sen lernolibro; sen ekzameno.

Pardubice, Sindikatejo de uzino TESLA; RYZNAKOVA, Jarmila, Na Okrouhliku 953, CS-530-03 Pardubice; ne; ne; 10; 12—16-jaraj; hobia; okt-jun ĉiujare, kelkaj studentoj jam 6 jarojn sekvas la kurso; 70 horoj/jare; 2 h/sem.; Lernolibro de L. Prachar, nova slovaka internacia lernolibro ‘Esperanto Esperante’, ‘Domilingo’, neoficiala ekzameno kun diplomoj; Kursoj por plenkreskuloj okazas ankaŭ en TESLA.

Poprad, Int. Kultura kaj Kleriga Centro de SEA, Sobotskeĉ nam 6, CS-058-01 Poprad; RYBIN, Milos kaj ZACHARIAS, Anton; ne; jes; 30 en du grupoj; plenkreskuloj; hobia; sep88-feb89; 120 horoj; 6 h/sem.; rekta metodo; SEA-ekzameno; samloke trinivela intensa somera kurso komence de julio por 120 plenkreskuloj; 13-taga kun 50 horoj.

Zilina, Stredna Priemyselna Skola Stavebna, tr. Obrancov Mierv 25/5, CS-010 01 Zilina; FEIFICOVA, Magda; ne; ne; 7; 16— 18-jaraj; hobia; okt88 -jun89; 2 h/sem.; rekta metodo; neoficiala ekzameno.

Ĉinio

Tonghua, Tonghua-a Normala Instituto, 156 Toudaogoulu, Tonghua, Jilin-provinco; YU, Dequan; jes; jes; 269; 20—22-jaraj; ne-

LT ooooo——-———— Nuu “UHXINNIUUu ~~ ——

deviga; mar88 -jun89; 92 horoj; 2 h/sem.; ‘Lernolibro de Esperanto’ kaj ‘Esperantokurso por memlernado’; oficiala ekzameno.

Finnlando

Tampere, Lentavanniemen ala-aste; HA- MALAINEN, Sylvia, Teivaalantie 85, SF- 33400 Tampere; jes; jes; 4; 12-jaraj; hobia; aug88-maj89; 35 horoj; 1 h/sem.; “Tom kaj Tina’; sen ekzameno.

Francio

Besancon, Esperanto-Asocio, 92 rue des Granges, F-25000 Besancon; s-ro COULON, s-ino POUX; jes-ne; ne-ne; 7; ekde 20-jaraj; hobia; okt88- jul89; 60 horoj; 2 h/sem,.; ‘Karlo’ (Privat), ‘Metodo 11’ (UFE); sen ekzameno.

Noyant, Ecole Primaire Publique, CES, F-49490 Noyant; NAULET Paulette; jes; ne;, 37; 9-13-jaraj en du grupoj; hobia; okt88- jun89; 1 h/sem.; ‘Junulkurso’ (SAT); oficiala unuagrada ekzameno.

Vierzon, Chemin des Erables, F-18100 Vierzon; CAHOUET, Raulo; ne; ne; 10; 45— 65-jaraj; hobia; sep88-jun89; 1 h/sem.; oficiala ekzameno.

Villefranche-sur-Saone: ni esperas, ke la kvar klasoj kaj 120 studentoj oficiale funkciintaj dum pluraj jaroj ĝis 1988, daŭras en 1989. Vidu detalojn en ‘Juna amiko’ 1988/2, p.23.

Germana DR

Schwerin, Popola Altlernejo, Volkshochshule ‘Elm Welk’, Steinstr. 23, DDR- 2754 Schwerin; GERARD Ingrid; ne; jes; 32; 18—65-jaraj; hobia; mar88-jun88 kaj okt88- feb89; 30 horoj; po 2h/sem por du niveloj; Lernolibro de Dahlenburg kaj Liebig; sen ekzameno.

Wittenberg, Hans-Lorbeer-Oberschule, Str. d. DSF 128, DDR-4600 Wittenberg; Heide POHL. jes; jes; 15; 6—17-jaraj; Laborgrupo; sep88- jun89. 1h/sem. Sen lernolibro, instruista materialo. Sen ekzameno.

Hungario:

Vidu la apudan tabelon. La sumo de 2551 lernantoj komparas kun 3286 en la antaŭa jaro. La plena statistiko estas 15-paĝa kaj distingas kvin kategoriojn de klasoj (du oficialaj, tri ne) kaj donas disdividon laŭ la 19 provincoj. La eduka komisiono de HEA akiras tiujn statistikajn informojn ĉiujare en septembro kaj ĝis decembro diskontigas la rezultojn. Jen dezirinda modelo!

Italio

Livorno, Lernejo “Carlo Collodi’. via di Salviano 87; NERI, Lami Lidia, via A. Gramsci 92, I-57125 Livorno; jes; jes; 19; 8- jaraj; oficiala kaj deviga; okt88-maj89; 60 horoj; 2 h/sem.; Domiling, ‘Juna amiko’; sen ekzameno.

Massa, Lernejoj Villette A, Villette B kaj Infaneta Lernejo (5 klasoj); BERTOZZI, De Angeli Jonne, S-ino, Via Quercioli 114, I- 54100 Massa; jes; estis; 141415–12-20-30; 7—9-jaraj, la lasta

RESUMO DE INSTRUADO EN HUNGARIO 1988/89

Nivelo Oficialaj Kursoj Oficialaj . Lernantoj Kursoj entute lernantoj entute

Elementa (6—10-jaraj): =6 32 199 415 Elementa (10— 14-jaraj): 13 66 234 861 Mezlernejo (14— 18-jaraj): 4 17 82 187 Universitatoj, k.s.: = 8 80 102 Plenskreska edukado: – 33 — 361 Korespondaj/intensaj kursoj: — — — 565 Sume 2 156 595 2551

IPR e 31

— paĝo 18 de la PDF —

3—5-jaraj; oficala, deviga; okt88-jun89; 85,90,85,90 kaj 30 horoj resp.; 3,4,3,4 kaj 1 h/sem. resp.; “Esperanto 1′ (Szerdahelyi), kajeroj, ‘Juna amiko’.; oficialaj ekzamenoj en 4 el la klasoj.

Jugoslavio

Beograd, ‘Jovan Sterija Popovic’ Osnovna ŝkola (elementa lernejo), ulica Vojvodjanska br. 61, YU-11000 Beograd. Vera ŜORMAZ; jes; nesciate; 30; 11-12-jaraj; nedeviga; sep88-maj89; 1h/sem. ‘Zagreba metodo’ kaj lernolibro de Srediĉ. Sen ekzameno.

“Petar Petrovic Njegos’ Osnovna ŝkola, General Zdanova 61, YU-11000 Beograd. Velibor SIMOVIĈ; jes; ne; 10; 10— 13-jaraj; nedeviga; okt88-jun89; 1h/sem. Propra materialo kaj ‘La konversacia literaturo’. Sen ekzameno. :

Beograd, ‘Djuro Djakoviĉ’ osnovna ŝkola, ul, Francuska 26, YU-11000 Beograd; Ruzica RADVANOVIĈ, jes; nesciante; 10; 13-jaraj; nedeviga; sep88-maj89; 1h/sem. Libro de T. Sekelj. Sen ekzameno. Beograda televido vizitis la kurson.

Beograd, Naturscienca kaj Matematika Lernejo ‘V. Iliĉ Lenin’, General Zdanova 58, YU-11000 Beograd; R. MAKSIMOVIĈ; jes; jes; 5; 16-jaraj; nedeviga; okt88-apra9; 1h/sem. ‘Zagreba metodo’; oficiala ekzameno.

„ Oka Gimnazio, ll Bulevar 169/38, YU-11070 N. Beograd; Mirjana ŜUNDEKA; jes; jes; 6; 17-jaraj; okt88-jun89; 2h/sem. ‘Zagreba metodo’, ‘A. Sekelj’. Duonoficiala ekzameno.

Sesa Gimazio, Milana Rakica 33, YU-11000 Beograd; Branko DESPOTO- VIĈ; jes; jes; 12; 14—18-jaraj; nedeviga; sep88-maj89; 1h/sem. ‘Zagreba metodo”, sen ekzameno.

„ Dua gimnazio “Ivo Lola Ribar’, Kameniĉka 1-3, YU-11000 Beograd; Miodrag KOCIĈ; jes; nesciate; 12; 16-jaraj; nov88-feb89; nedeviga; 3h/sem. ‘Zagreba metodo’, ‘La konversacia literaturo’, oficiala ekzameno.

Beograd, Supera ekonomia kaj kibernetika lernejo, ul. 27 marta 149, YU-11000 Beograd; Pribislav MARINKOVIĈ; jes; jes; 20;

32 e IPR

19—-20-jaroj; okt88 -jan89; nedeviga; 2h/sem. ‘Zagreba metodo”.

– „I Proleterskabrigada’ osnovna ŝkola; Terezija KAPIS- TA, Studentska 39/23, YU-11070 Novi Beograd; 16; 12— 15-jaraj; ses monata kurso, 48 horoj entute; hobia; Cseh-metodo kaj Zagreba metodo. Ekzameno.

– ĵerica, ‘Aleksa Ŝantiĉ’ osnovna ŝkola, Broisa Kidriĉa 9, YU-11050 Beograd; Zoran ĈEPURAC; jes; nesciate; 20; 9-12-jaraj; nedeviga; jan-jun88; 2h/sem. ‘Zagreba metodo’, ‘Srediĉ’.

-Krnj ‘Zaga Malivuk’, ul. Grga Andrijanoviĉ 18, YU-11210 Beograd- Krnjaĉa; Rajko PAVLOVIĈ; jes; jes; 6; 11— 12jaraj; 1 h/sem.; nedeviga; ‘Zagreba metodo’. Sen ekzameno.

Ĉaĉak, ‘Milica Palvovic’ osnovna ŝkola, 29 novembra 14, Ĉaĉak; tri instruistoj; ne; ne; 12; 12-14-jaraj; nedeviga, dec88- jun89; 1h/sem. ‘Zagreba metodo’; oficiala ekzameno.

Novo Selo, ‘Bane Milenkovic’ osnovna ŝkola u Novom Selu, YU-36210 Vrnjaĉka Banja; Vladimir DUROVIĈ; jes; nesciate; 14; 12-jaraj; okt88-maj89; nedeviga; 1h/sem. “Internacia Lingvo’ (lvanovic), ‘Esperanto’ (Szerdahelyi), ‘Zagreba metodo”.

Obrenovac, Skolski Centar ’27 mart’, F- ino Milena KOĈOVIĈ, ll Bulevar 34, YU- 11070 Novi Beograd; jes; jes; 6; 16-—17-jaraj; nedeviga; jan-jun89; 2h/sem. “Internacia Lingvo’, ‘Zagreba metodo’. Sen ekzameno.

Pirot, ‘Vuk Karaĝiĉ’ elementa lernejo, str. Marŝala Tita 111/1, YU-18300 Pirot; Ciric Mile; jes; nesciate; 15; 13-jaraj; nedeviga; okt88-jun89; 1h/sem. Lernolibro de A. Sekelj. Oficiala ekzameno. En ĉi tiu lernejo okazis pli ol cent kursoj regule de post 1958, kun proks. 10.000 kursanoj.

Maŝka, ‘Bora Laziĉ’, YU-11406 s. Vlaŝka; Duŝan Grujiĉ; jes; jes; 35; 9— 14-jaraj; nedeviga; okt88-jun89, 1h/sem. ‘Zagreba metodo’ kaj kurso el gazeto ‘Neven’. Neoficiala ekzameno.

Vrnjaĉka Banja, Esperanto-organizacija ‘Ĉajka’, YU-36210 Vrnjaĉka Banja; Vladimir DUROVIĈ; jes; nesciate; 12; 13—16-jaraj; dec88-maj89; nedeviga; 2h/sem. ‘lvanoviĉ’, ‘Szerdahelyi’, ‘Zagreba metodo’.

Zagreb Internacia Kultura Servo (IKS) prizorgas naŭ neoficialajn, libervolajn kursojn en elementaj lernejoj: “Gustav Krklec’, Travno, YU-41020 Zagreb; Ankica BENĈEK; jes; jes; 10; 12-jaraj; sep88-jun89; 2h./sem. “Zagreba metodo’, ekzameno kun atestilo. “ ‘Mladost’, Utrine, YU-41020 Zagreb; Marija JERKOVIĈ; nombro de kursanoj nesciata. “ “Josip Kraŝ’, Ŝkolski prilaz bb, YU-41020 Zagreb-Dugave; 15 kursanoj. “ “Miroslav Mrkŝa’, YU-414020 Zagreb-Klara; 12 kursanoj. “ ‘Veljko Vlahoviĉ’ YU-41410 Velika Gorica; Zdenka SVETLIĈIĈ; jes; ne; 14. “ ‘Nikola Luketiĉ Kozarĉanin’, Strma cesta,

un,

“mi YU-41410 Velika Gorica; Marija BE- LOŜEVIĈ; jes; ne; 13. “’25 maj’, Kruge bb.; M. BELOŜEVIĈ; jes; ne; 9. “ ‘Miroslav Krleza’, Kaptol 16, YU-41000 Zagreb; Davorka VELA; ne; jes; 10. “Branko Ĉopiĉ’, YU- 41020 Zagreb-Sloboŝtina; Davorka BA- REŜIĈ; jes; jes; 12.

Zemun, lernejo por blindaj kaj duonblindaj infanoj “Veliko Ramadanoviĉ’, Cara Duŝana 143, YU-11080 Zemun; Etelka KIŜ- JAKUPOVIĈ; 9; 14-—17-jaraj; nedeviga; okt88-jun89; 1h/sem. ‘Cseh-metodo’ kaj “Karlo”; sen ekzameno. De post 1949 okazis tie ĉ. 50 kursoj kun pli ol 500 kursanoj.

Zemun, ‘Petar Koĉiĉ’ osnovna ŝkola, ulica Prvomajska 79, YU-11080 Zemun; GAV- RIĈ Zorica; jes; nesciate; 10; 8—9-jaraj; nedeviga; okt88-jun89; 1h/sem. Sen lernolibro kaj ekzameno.

Luksemburgo

Elementa lernejo Brill; PA- RINI, Pierre; jes; ne; 7; plenkreskuloj; hobia; okt88-maj89; 45 horoj; 90 min./sem.;

“Tachenlehrbuch Esperanto’ (Leipzig); sen

ekzameno.

Nederlando

Heemskerk, ‘Sint Joseph’, Postbus 78, NL-1960 AB Heemskerk; VERWOERD, A.J.; jes; jes; 19 infanoj kaj 4 instruistoj; 10— 12- jaraj; hobia; sep88-jul89; 30 horoj; 45 min./sem.; ‘Sub la verda standardo’ (Korte); sen ekzameno.

Pollando

Iychy, Szkola Podstawowa (Elementa lernejo) n-ro 40, ul. Zgrzebnicka 45; MA- MOK Krystyna; jes; ne; 53 en 3 grupoj; a11—13-jaraj; hobia; okt88-jun89; 60 horoj por ĉiu grupo; 2 h./sem.; Va “Esperanto'(Pettyn); oficiala ekzameno; volas korespondi tutmonde kaj ricevi revuojn, insignojn ktp. por

p ekspozicio. Varsovio, Internacia Kulturdomo pri Danco; JAN-

= KOVSKA Teresa, ul. Iwicka 40 m. 18, PL-00-735 Warszawa; ne; jes; 46 en du Rak grupoj; 6-8- kaj 8—12-ja-

raj; deviga por tiuj, kiuj volas eniri la ensemblon; okt88-jun89; 72 horoj; 2 h/sem. por ĉiu grupo; ‘Esperanto 1’ (Szerdahelyi), ‘Juna amiko’, ‘Skolta mondo”; sen ekzameno.

Wasilkow, Szkola Podstawowa n-ro 2, ul. Polina 1A, PL-16-010 Wasilkow, BARSZC- ZEWSKA Grazyna; jes; jes; 73 en 3 klasoj; 13-jaraj; oficala kaj deviga; 2-jara kurso ekde .sep88; 70 horoj jare; 2h/sem.; “Esperanto dla karzdego’ (Biedulski); sen ekzameno. Krome funkcias du rondoj, unu por dek du 10—11-jaruloj, alia por 5 14-jaruloj, kiuj estas devigaj por tiuj, kiuj elektas ilin, 1 h/sem., sen ekzameno, uzas ‘Juna amiko’, ‘ICEM-bulteno”.

Portugalio

Lisbono, PEA, Rua Damaseeno Montivio, 21-B, P-1100 Lisboa; SANTOS Joao; ne; ne; 15 en tri grupoj; 13—-70-jaraj; hobia; okt88-maj89; 52 horoj; 90 min./sem.; ‘Nova amiko inter ni’, ‘Faktoj kaj fantazioj’ (Boulton), ”Paŝoj al plena posedo” (Auld); neoficiala ekzameno; Oni deziras oferti internacian ekzamenon en Portugalio, pre-

IPR e 33

— paĝo 19 de la PDF —

cipe por instruistoj — kiam pretos la UEA/ILEI-ekzamena libreto, tio eblos.

Sovet-unio

Baku, Urba mezlernejo n-ro 160, MIRZO- JEV. Akif, ul. Aga-Nejmatulla 22, kv. 23, SU- 370145 Baku; ne; ne; 7; 14-jaraj; hobia; unujara kurso ekde jan88; 50 horoj; 1 h/sem.; “Lernolibro de Esperanto’ (Sermnjonova, Isajev); neoficiala ekzameno.

Barnaulo, Lernejo 102, MAKOVJEJ, Nikolao, E-grupo, Ab. jaŝ 2040, SU-656064 Barnaul; ne; ne; 15; 11-14-jaroj; hobia; okt88-jun89; 120 horoj; 4h/sem.; (Semjnova, Isajev); ekzameno.

Jelec, Mezlernejo 22, u. Jelec, Kostenko 49, kv. 32, SU-399740 Jelec; BELINSKAJA Ludmila Ivanova; ne; ne; 12; 14—16-jaraj; hobia; 1 jaro ekde nov88; 90 horoj; 2h/sem.; ‘Baza legolibro por komencantoj’ (Benczik), ‘Juna amiko’; neoficiala ekzameno.

Jonava, Laima KRIVICKIENE, a.d. 24, SU-235000 Jonava 1, Litovio; ne; ne; 15; 14—17-jaraj; hobia; okt88-apr89; 2h/sem. Neoficiala ekzameno.

Klaipeda, Pionira domo, E-klubo, p.k. 179, Klaipeda, Litovio, SU; JAKŜTIENE Vilija; jes; jes; 16; 11—18-jaraj; hobia; sep88- jun89; 144 horoj; 2 x 2h./sem.; ‘Esperanto 1’ (Szerdahelyi); oficiala ekzameno kun diplomo.

Kohtla-Jarve, 1a Mezlernejo, Katse str. 2, SU-202020 Kohtla-Jarve 8; JOUMEES Lehho; jes; ne; 7; 16-jaraj; hobia; nov87-maj90; 90 horoj/jare; 1 ĝis 2 hJsem.; ‘Esperanto Keele Opik’ (Ojalo); sen ekzameno.

Leningrado, Lernejo 81, pr. Marisa Toreza d. 13, kv. 4, SU-194021 Leningrad; RYBAK Eleonora; jes; ne; 22; 10—13-jaraj plus du instruistoj kaj kvar plenkreskuloj; nedeviga; ekde nov88; 2 x 2h/sem.; ‘Esperanto 1’ (Szerdahelyi); ekzameno.

Moskvo, Amikeca klubo, ŜOROĤOVA, Nataŝa, p.k. 36, SU-142717 Moskva; jes; jes; 35; ekde 14-jaraj; hobia; sinsekvaj 3- monataj kursoj, ĉiu kun 30 horoj, 2h./sem.; sen ekzameno.

Murmansk, Mezlernejo n-ro 2, pr. Lenina 101-26, SU-183038 Murmansk; MASJUKAS Alexsandras; ne; ne; 10; 15-jaraj; hobia; okt88-apr89; 25 horoj; 1 h/sem.; (Semjonova kaj Isajev), Taschenlehrbuch Esperanto” (Dahlenberg), (Makaov, Valev, Satafor — Sofio); sen ekzameno.

Vladimir, Klubo; VALILJEVA Svetlana, ul. Gastelo 4-36, SU-600026 Vladimir; ne; ne; 7; 14—18-jaraj; hobia; 3 monatoj ekde okt88; 52 horoj; 4 h/sem.; (Seĉgeev; Semjnova kaj Isajev); neoficiala ekzameno.

Svedio

Karlskoga Popola Altlernejo, Box 192, S-69124 Karlskoga; FORSMAN Lars; jes; jes; 10-15 diversaĝaj studentoj en ĉiu kurso; sinsekvaj ok-semajnaj kursoj: komencantoj en jan. kaj aug. 89, progresantoj mar. kaj okt. 89; intensiva unu-semajna kurso 3a ĝis 7a de julio 1989; 8-semajnaj kursoj havas 200 stud-horojn; oficialaj; sen ekzameno. Kursoj malfermaj al svedoj kaj eksterlandanoj; surloka loĝigo kaj manĝado proponata.

Svislando

Le Locle, Ecole Secondaire du Locle, Rue de I’Hotel-de-Ville 5, CH-2400 Le Locle; GROSJEAN-ROBERT, Mireille; jes; jes; nombro ne indikita; 11-14-jaraj; elektebla el inter 35 kursoj, deviga post elekto; aug88- jun89; 90 min./sem.; sen ekzameno.

Jen nia resumo. Vi rimarkos, ke signifa kvanto de la kursoj estas fakte por plenkreskuloj, kaj la plimulto estas neoficialaj. Se ni ellasos la hungarajn ciferojn momente; ni ricevis raportojn pri Ĉĉ. 1450 lernantoj, el kiuj ĉ. mil estas lernejanoj kaj 450 plenkreskuloj; 350 studas oficiale, 1100 hobie. El la 83 kursoj, 61 estas neoficialaj, 22 oficialaj. Certe niaj rezultoj estas tre nekompletaj, estonte ni provos kunlabori pli rekte kun la ILEI-sekcioj en la

34 e IPR

kompilado de statistikoj, ĉiujare en septembro. Ni apartigos la statistikadon de lerneja kaj plenkreska lernado.

Ni supozas, ke la plimulto de la instruistoj kaj lernantoj menciitaj supre volonte starigos internaciajn kontaktojn, do kuraĝu kontakti unu aŭ du el ili! Tiel via Esperanto-kurso povos alpreni multe pli da senco kaj havi praktikan sekvon. Super ĉio, bonvolu reagi unuope kaj land-nivele al nia nova enketo en septembro 1989. Landaj sekcioj kaj asocioj ricevos stokojn da enketiloj, kaj estas petataj alpreni la taskon sisteme mem enketi kaj raporti pri ĉiu instruado sur sia teritorio. La enketilo aperos en la venonta numero de IPR kaj en Juna amiko 89/3. Ekzempleroj estos akireblaj dum la Tago de la Lernejo’ en la UK en Brajtono. Redaktoroj de gazetoj, kiuj pretas apea L ma en septembro povos ricevi prespretan originalon same um la UK.

AKADEMIO INTERNACIA DE LA SCIENCOJ

petas proponi por alvoko kiel profesoroj de AIS sciencistojn, kiuj estas kaj fake elstaraj kaj bonege parolantaj la Internacian Lingvon. En tiuj kazoj la Senato de AIS ricevis de la Ĝenerala Asembleo la rajton, sen postuli la antaŭan plenumon de formalaĵoj, honorige alvoki en la rangon de efektivaj membroj de AIS. Ĉiu, kiu komprenas la Internacian Lingvon almenaŭ skribforme kaj plenumis universitatnivelan studadon almenaŭ 2-jaran (ĝis la ŝtupo de bakalaŭreco) povos akiri la apartenecon al la Internacia Scienca Kolegio de AIS almenaŭ kiel libera ISKano, se li plenigite resendas ”pripersonan informilon” por la Internacia Sciencista Dokumentaro. La ”simbolan membrokotizon” (jare 4 internaciaj respondkuponoj) transprenas laŭpete en kazo de transpagaj aŭ aliaj malfacilajoj la Dr.Klemm-Fonduso. Skribu al la Prezidenta Sekretariejo de AIS, KleinenbergerWeg 16B, D- 41790 Paderborn, Germanio. Kun danko pro via kunlaboremo OProf. Dr. habil.Helmar G. Frank, prezidanto

4 Diskuto pri nova komunika moralo La 7a Generala Asembleo de AIS decidis publike diskutigi ekde la jaro 1989 eblajn principojn de nova komunikada moralo. La diskuto okazu principe (sed ne nepre nur) en la internacilingva gazetaro kaj radio-elsendaro kaj dum konferencoj en aŭ ekster la E-o-movado. Unua diskuto de la prezentitaj tezoj okazu kadre de la 6a Sanmarina Universitata Sesio (SUS 6), kiun AIS okazigos de la 27a de aŭgusto ĝis la 4a de

IPR e 35

— paĝo 20 de la PDF —

septembro 1989 en San Marino (aliĝo ĉe la ĉi-supra adreso). AIS intencas decidi pri koncernaj rekomendoj eventuale jam fine de SUS 6, sed plej probable 1990. Ĝis nun tri tezoj estas diskutcele proponitaj. Ilin defendas OProf.Dr.habil. Helmar G. Frank MdAIS kiel (ĝis nun) personan opinion sian:

Tri maksimoj de nova moralo pri komunikado

Komunikada moralo konforma al la atingitaĵoj de la kibernetika tekniko kaj al la tuthomara vivkvalito estas skize priskribebla per la jenaj tri principoj:

I. Batalendas — precipe sur la kampoj de arto kaj tekniko — ne nur kontraŭ la polucio de la natura (materia) vivmedio, sed ankaŭ — kaj neniel malpli — kontraŭ la polucio de la vivmedio kultura (informa). Mallonge: Kulturprotektado samgravas kiel naturprotektado. Mi proponas por ĉi tiu unua maksimo la nomon ”Maksimo de la evitenda informeca polucio”.

Il. Pli gravas la evoluigo de la internacia scienca komunikado samrajta cele kunan atingon de estontaj progresoj ol miopa, spasma plirapidigo de nunaj, unuopaj, specialsciencaj progresoj. Mallonge: Progresoj por la estonta komunikado pli gravas ol komunikado de nunaj progresoj. Mi proponas por ĉi tiu dua maksimo la nomon ”Maksimo de la prioritato de la komunikada progreso”.

III. La internacilingva kulturo, konscia ke komuniki signifas komunigi, fariĝu pioniro survoje al informeca komunismo, kaj modelo instiganta al la abolicio de la kontraŭkulturaj leĝoj baziĝantaj sur la superstiĉo pri ”softa varo”. Mallonge: La kopirajto estas superstiĉa kontraŭkultureco. Mi proponas por ĉi : tiu tria maksimo la nomon ”Maksimo de la nemerkatadebleco de la kulturo”.

Kiuj estas la supozoj kaj argumentoj, sur kiuj la tri maksimoj baziĝas? Kiajn praktikajn konsekvencojn ili havu? Kiel ili precipe koncernas la kibernetikistojn kaj la ILo-parolantojn?

Al tiuj demandoj Prof. Frank respondis per detala komentario en la Internacia Lingvo dum la TAKIS-konferenco en San Marino, dum la INTERNA- CIA FESTIVALO en Trier kaj dum la TEJO-konferenco en Traben-Trarbach. La kompleta teksto estas havebla ĉe la ISTITUTO DI CI- BERNETICA SAMMARINESE, Via dei Capuccini, RSM-47031, San Marino Citta, Respubliko de San Marino (petu la senpagan sendadon de la konferencaktoj ”INTERKIBERNETIK 88”). La sama aŭtoro respondis al la samaj tezoj per iomete ŝanĝita komentario en la germana dum prelego en la parlamentejo de Eupen. La kompleta germanlingva teksto kun detala internacilingva resumo troviĝas en la libro eldonita de OProf. Karl SCHICK dr. MdAIS: ”Kommunikation — mit Rechnern, ohne Rechner, durch Rechner”, eldonejo Verlag modernes Lernen Borgmann KG, Dortmund, 1989, DM 14.70.

— paĝo 21 de la PDF —

Bangladeŝo

Centrafrika Resp. : Ĉilio

Irano

Nigerio

Tanzanio

Statistiko

Didaktikaj lud(il)oj

UNESKO

UEA IEI

KCE

REPREZENTANTOJ

: Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.I.T. Avenue,

Dhaka-1000 Luc Feidangai, B.P.960, Bangui

: Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna,

Santiago

: Mohammad Karamudini, P.O.Box 13445-747, Tehran/lIran : Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62,

Ekpoma Bendel

: Mramba Simba, S.L.P. 1051, Bunda Mara

LABORKOMISIONOJ : Pirlot Germain, Kemmelbergstraat 5, b. 3, B-8400 Oostende : Sossois Georges, rue de la Consolation 2, B-6400 Couvin

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

: (Rilatoj de reciproka informado, Kategorio C)

: 7 Place Fontenoy, F-75007 Paris. Reprezentantoj de ILEI: Fairbank James, 6 Avenue Th. Rousseau, F-75016 Paris Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, F-75010 Paris

: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam

: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag

: Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds

Kontribuaĵoj al IPR

sendendaj en du ekzempleroj, tajpitaj, al la adreso de la Redaktejo (vd. kovrilpaĝon)

Abonado al IPR kaj membriĝo al ILEI: (membrokotizo 40 Svedaj Kronoj)

l) = 682117-7 (Stockholm). «La Internacia Ligo de Esperantistaj Instru-

istoj» (ILEI). Sodra Rorum pl. 455, S-242 94 H6rby (Svedujo).

2) pokidirkonts 3789 61 — UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam

(Nederlando)

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktisto: Istvan Ertl

REDAKTA KOMITATO

Carlevaro, T. (CH) Maitzen, M. (A) Formizzi, G. (I) Mallia, C. (M) Lins, U. (D) Mizuno, Y. (J) Ludwig, E. (F) (Szerdahelyi I. (H) |

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 131 A, B-2180 Kalmthout

Redaktejo: Esperanto-fako, Universitato ELTE/BTK H-1364 Budapest, Pf. 107

IPR 8 36 1180966/185 Presado: Grafika Centro Antverpeno,

Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140, B-2000 Antwerpen, . 9 –32-3-234 34 00

— paĝo 2 de la PDF —

Jarkolekto 19 apr.-jun. 1989 N-ro 2, 1989

«Internacia Pedagogia Revuo» estas sendependa forumo de la tutmonda pedagogaro. Ĝi aperas kvarfoje jare. La redakta komitato rajtigas sin mallongigi aŭ korekti la manuskriptojn nur laŭ lingvaj vidpunktoj. Manuskriptojn ni ne resendas. Reproduktaĵoj, tradukaĵoj estas permesataj, eĉ rekomendataj, kune kun fontindiko.

EL LA ILEI-HISTORIO

Kvinlanda Pedagogia-Didaktika Eksperimento

KOVACS Mŝrta

La ideo instrui Esperanton kiel unuan fremdan lingvon leviĝis jam komence de la dudekaj jaroj. Ĝis la sesdekaj jaroj elformiĝis la teorio, laŭ kiu la instruado de Esperanto kiel unua fremda lingvo donas pli da rezultoj ol tio de iu ajn alia nacia lingvo; ĝi plifaciligas la alproprigon de pluaj fremdaj lingvoj; ĝi helpas pli profunde kompreni la strukturon de la gepatra lingvo; ĝi plibonigas la – rezultojn de instruado ĉe aliaj studobjektoj (ekz. geografio, historio); ĝi edukas je estimo de kulturo kaj moroj de aliaj popoloj, je internacia kunlaboro. (2-a Internacia Lerneja Konferenco, Graz 1966.)

Por pruvi la suprajn hipotezojn ILEI iniciatis grandskalan eksperimentadon dum la 60-70-aj jaroj. (Fine de la 70-aj jaroj la Institut fiir Kybernetische Pĉdagogik en Paderborno daŭrigis la eksperimentojn.)

La eksperimentoj de ILEI estis organizitaj en du regionoj. Tiu ĉi studaĵo prezentos tiun de la unua regiono.

La eksperimento en la dua regiono okazis en 1975-77 kun partopreno de kvar Okcident-Eŭropaj landoj. La priskribo de la eksperimento troviĝas en la libro de Helmut SONNABEND Esperanto: lerneja eksperimento – raporto, analizo, konkludo (Edistudio 1979).

PDE kaj ĝiaj hipotezoj Dum la III-a Kunordiga Konferenco de ILEI en 1970 reprezentantoj (ofici-

alaj delegitoj de klerigaj kaj edukaj ministerioj kaj esperantistaj fakuloj) el kvin landoj interkonsentis fari trijaran eksperimenton. La fakan gvidon de tiu

IPRel1

— paĝo 3 de la PDF —

Pedagogia-Didaktika Eksperimento (PDE) oni komisiis al la tiama estro de la Esperanto-fako en Universitato Eŭtvos Lor4nd de Budapest, profesoro SZERDAHELYI Istvan.

La eksperimento okazis inter 1971-74, estus partoprenintaj ĝin kvin landoj (pro kio la nomo kvinlanda): Aŭstrio, Bulgario, Hungario, Italio, Jugoslavio — kun entute lernantoj de 30 klasoj. (Pro rezigno de Aŭstrio la nombro de landoj malkreskis ĝis kvar, sed la lernantoj el Jugoslavio havis gepatrolingvon aŭ la slovenan aŭ la serbo-kroatan, tiel oni havis daŭre kvin diverslingvajn grupojn.)

La celo de PDE estis pruvi la subajn hipotezojn:

1. Esperanto estas pli facile alproprigebla ol iu ajn alia lingvo inter la cirkonstancoj de kutima lerneja instruado;

2. Esperanto helpas la alproprigon de la poste aŭ paralele instruata fremda lingvo;

3. Esperanto kontribuas al la formigo de klaraj lingvaj nocioj kaj per tio helpas la pli ĝustan komprenon de la gepatra lingvo;

4. Esperanto, estante internacia kaj neŭtrala, enhavas bone ekspluateblajn valorajn pedagogiajn kvalitojn;

5. Jam dum ĝia instruado ĝi estas vaste kaj pli intensive kaj varie aplikebla praktike.

Komence de la eksperimento la meza aĝo de la lernantoj estis 11 jaroj. La instruado efektiviĝis laŭ la samaj instruplanoj kaj lernolibro. Fine de ĉiu jaro okazis kontrolo kaj en la eksperimentaj kaj en la kontrolaj klasoj.

La kontroloj de la unuaj du jaroj ekzamenis la unuan hipotezon; en la tria jaro ĝi celis pruvi la punktojn 1,2, kaj 3; la 4-a kaj 5-a hipotezoj estis kontrolitaj en la posteksperimenta Internacia Tendara Lernejo. Je statistika analizo baziĝas la pruvo de la unuaj tri hipotezoj.

La kontrolaj taskoj kaj taksadoj 1-a kontrolo: a) skribi vortojn dum 10 minutoj b) priskribo de tri simplaj bildoj

2-a kontrolo: a) priskribo de 12 simplaj bildoj per sintagmoj (numeralo -r adjektivo — subsantivo) b) priskribo per unu frazo de 6 bildetoj c) priskribo per du frazoj de 3 bildetoj d) per substantivoj nomi 12 korpopartojn kaj membrojn de familio

2 e IPR

3-a kontrolo: ”Tiel pasigis mia familio la pasintan dimanĉon” – libera konceptaĵo dum 45 minutoj. La lernantoj en la eksperimentaj klasoj skribis pri la temo en Esperanto, gepatrolingve kaj en la alia fremda lingvo lernata de ili; la lernantoj de la kontrolaj klasoj skribis ĝin same gepatrolingve kaj en la lernata fremda lingvo.

La taksado okazis laŭ kvantaj kaj kvalitaj kriterioj: kiom da vortoj estis skribitaj, kiom longaj estas la frazoj (kaj la teksto mem); respektive kiomgrade estis senerara la kontrolaĵo. Por kune apliki tiujn kriteriojn la prilaborantoj de ĉiu kontrolo esprimis la taksadon ankaŭ per t.n. sukceskoeficiento. (La skribigo de la kontrolo kaj la korektado estis la tasko de la E-instruistoj partoprenantaj la eksperimenton, la sumigo kaj analizo de la rezultoj troviĝas en kelkaj diplomlaboraĵoj de studentoj de profesoro SZERDAHELYI.

Rezultoj por pruvi la unuan hipotezon La meza poenta valoro de la 1-a kaj 2-a kontroloj el Esperanto superas la fremdlingvajn ĉe ĉiuj taskoj. Ekzemple fine de la dua jaro:

poentoj angla 129,54 germana 103,25 itala 138,35 rusa 190,07 fremdaj lingvoj meze 134,13 Esperanto 178,26

La sukceskoeficienton post la tria jaro vidu sur la 1-a figuro.

(La formulo de la sukceskoeficiento estas: (0,02A – 1-B — 3-3C)D kie A: vortoj/frazoj B: eraraj frazoj/entutaj frazoj C: eraraj vortoj/entutaj vortoj D: la sumo de vortoj Notindas, ke la relativa diverĝo de la Esperanto-mezo estas forta, tio de la fremdaj lingvoj eĉ ekstrema; — malgranda aŭ meza relativa diverĝo troveblas nur en kelkaj klasoj kaj ĉefe ĉe gepatraj lingvoj.)

IPRe3

— paĝo 4 de la PDF —

~ 40

= 36 = 32

— 28

a

ien

-8

Sukceskoefici

‘ L

Esperanto

rusa

BUL- GARIO

Esperanto

rusa |

HUNGA- RIO

Esperanto

ITA- LIO

Esperanto |

angla, germana

KROA- TIO

Figuro unu

= i 2 s = o g LI EZESj a —J ŭi! = Loj koj £ 9 SLOVE- AVE- NIO RAĜE fI l

Rezultoj por pruvi la duan hipotezon La statistika priskribo konsistas parte el la komparo de la rezultoj de eksperimentaj kaj kontrolaj klasoj. Uzebla materialo estas je dispono el tri landoj.

la alia fremda lingvo de la

eksperimenta klaso

la fremda lingvo lernata

en la kontrola klaso

Bulgario

rusa (15 lernantoj)

rusa (15 lernantoj)

Hungario Serbio

rusa (13 angla (14

lernantoj) lernantoj) rusa (13 angla (19 lernantoj) lernantoj)

La 2-a figuro montras la kvantajn kaj kvalitajn rezultojn de frazoj:

La horizontala akso indikas la mezan nombron de frazoj, la vertikala la proporcion de eraraj kaj seneraraj frazoj. La meza rezulto de la tri klasoj montras, ke la fremdlingvaj laboraĵoj de la kontrolaj klasoj havas malpli da

4e IPR

Figuro du K ” ] I 2] | ! evi NO RA tm o 2 Do = $$ 3)0/ € 55 2 oS . ~ 3.5 2 dE o Ke geo Sa ON Pe El bi Sx5 2 El] – 3 HH! o3 ĜE La m Zon xx Om == —— ks e o TES l o ESDAS = Eok kokku om pU simesazis ĝu ! LI [I] | [| ‘ . I O [=] = E 0. -— FE Dop GR LG OSI, 35, r — = =» c= == ha A A mm mn mo am am am am mm == = I –“—— = ŝ | ‘ 3 ‘ Ĥ | . | i | de : [ Z den E Lo 8 = H = ĵ Kp ompolma io oniopogoaLaia kaenpl samo Dic 3 pereo === e [orme eo o UA. Lo 8 l“: | : RR pasannonpsetassestavessas geveses…. absenndon asese.4 (9g napa Don VSNVN PRL LDDELHNISE SOLVOJ : Gr | : = ‘ o = i a o aj a do = | fete Sese … s.e… as.vvvevetoo ssssevovikoikcos .ecesevcvoj ŝ I] : ! | =! : | . | = . l : | ; ; T T l T = . ROKO LI PEI Lj LI Li = = koj 3 e kj laj = SE = OJUIDOJJ-ILIJ IPR e 5

— paĝo 5 de la PDF —

frazoj, kaj samtempe ili estas la plej eraraj; pli rezultaj estas la fremdlingvaj ”verkoj” de la eksperimentaj klasoj. La esperantlingvaj tekstoj estas pli longaj kaj malpli eraraj; plej bone sukcesis la gepatro-lingvaj laboraĵoj de la eksperimentaj klasoj. Similan rezulton donis la komparo je nivelo de vortoj kaj vortkategorioj.

Alia maniero de la statistika analizo estas desegni punktdiagramon de la sukceskoeficento por Esperanto kaj por la alia fremda lingvo laŭklase kaj kalkuli la regresan koeficienton. ;

La komparo baziĝas je rezultoj de 9 klasoj. La influo de Esperanto je la alia fremda lingvo estas 55 99-e signifa.

La 3-a figuro prezentas la regresan fukcion de unu signifrezulta kroata kaj unu nesignifrezulta hungara klasoj. (Vertikala akso: sukceskoeficiento de Esperanto, horizontala akso, tio de la fremda lingvo; r: korelativa koeficiento, kies rezultoj montras interrilatan forton se r estas pli ol 0,75, mezan se inter 0,75 kaj 0,5 kaj malfortan se malpli ol 0,5. Se temas pri kaŭzeco, la kvadrato de la korelativa koeficiento montras en procentoj, kiomgrade la nedependa variablo influas la dependan variablon.)

Fake akceptita fakto estas, ke la lernado de iu fremda lingvo helpas la alproprigon de la lernotaj lingvoj. Laŭ la supraj rezultoj tio validas ankaŭ por Esperanto.

Tamen, restas nerespondita la grava demando: ĉu Esperanto donas pli efikan apogon en la lernado de la dua fremda lingvo ol iu ajn alia etna lingvo? La rezultoj de PDE estus multe pli informriĉaj, se oni povus kompari ilin kun la rezultoj de aliaj eksperimentoj, kie la propedeŭtika lingvo estis ne Esperanto, sed iu alia lingvo. Bedaŭrinde tiuspecan komparon ne eblis fari pro manko de indikoj.

Rezultoj por pruvi la trian hipotezon

La rezultoj ĉerpitaj laŭ la prezentitaj kvantaj kaj kvalitaj kriterioj estas tre malsimilaj, neĝeneraligeblaj. Stilistika analizo de la laboraĵoj tre verŝajne rezultus same (la lernantoj ne speciale entuziasmiĝis pro la donita temo). Koncerne la trian hipotezon eble kun gepatrolingva gramatika kontrolo la eksperimento havus pli fidindan rezulton.

Ek xx X

Tiu PDE — krom la metodikaj spertoj — statistike pruvis la hipotezon laŭ kiu Esperanto estas pli sukcese alproprigebla ol la parelele lernata alia fremda lingvo; donis informajn indikojn pri la propedeŭtika valoro de Esperanto kaj

6 e IPR

Figuro tri

UNU KROATIA KLASO

Ĉiu numerita punkto

montras la atingon

de unu lernanto

F = 4,66 0,38 E

OJULIIĜSJ UD OJUDDIJDOJ-SIIANS

r = 0,65 : signifika

(p = 52)

re = 429

EF

Sukces-koeficiento en la fremda lingvo

Sukces-koeficiento en la fremda lingvo

T ali T T ‘ i e s NR ki « g 8 GO S . ZO k 2 E Sx38 e a] = IA Ma e z “ou di = sa a ŝi se = [~i LD =~ c— Iu SS Mi = ——LE a e = s~. ; 2a b:) = “apo. = Sg ” OJULIAĜS~J UJ OJUDIDIJIOX-SDDNS Li T T T T ki e 8 a 2

IPR e 7

— paĝo 6 de la PDF —

pri ĝia influo je la konsciiĝo de lernantoj en ilia gepatra lingvo. Tiuj lastaj indikoj estas nur informaj, ĉar unuflanke la specimeno malgrandiĝis ĝis la tria jaro de la eksperimento. Tio preĉipe dubindigas la rezultojn, se oni celas baze de la leĝo de grandaj ciferoj ekvilibri la efikon de la gepatra lingvo. (Ekz. estas komparataj Esperanto- kaj ruslingvaj laboraĵoj de bulgaraj kaj hungaraj lernantoj respektive esperantlingvaj konceptaĵoj de italaj geknaboj.) Aliflanke, la gradon de la influo de Esperanto je la gepatra lingvo ne eblis konstati pro netaŭgeco de la tasko-tipo en la kontrolo.

Laŭ la spertoj de PDE estus dezirinde organizi novan — internacian aŭ enlandan — eksperimenton por fidinde pruvi la duan kaj trian hipotezojn.

Laŭ la diplomlaboraĵo de la aŭtoro ĉe la Budapeŝta Universitato ELTE (1981)

La dudekkvinjara historio de la Esperanto-fako de ELTE naskis ĉ. 100 diplomigajn disertaciojn, el kiuj nur kelkaj estas listigitaj en la superrigardo kompilita de s-ro E. Symoens. La redaktoro de IPR (finstudinto de la fako) nun klopodas inventari kaj katalogi ĉiujn el tiuj disertacioj.

8 e IPR

Terminologio

PRI KELKAJ FAKVORTOJ EL LA SFERO ”UNIVERSITATA MEDIO”

Sabine FIEDLER

IPR okt.-dec. 1988 (p. 18) informis pri internacia lernolibro de E-o por studentoj kaj sciencistoj. Tia lernolibro, temanta pri universitata instruado kaj studenta vivo, neeviteble inkluzivas bazajn fakvortojn el la sfero ”universitata medio”, kiu internacie montras plej grandan malkonformecon. Oni pensu nur pri la diversaj nomoj por institucioj de instruado aŭ pri la diferenca valoro, kiun ekzemple la doktora titolo posedas en la diversaj landoj. Generale, pedagogio, al kiu ankaŭ la sfero ”universitata medio” apartenas, estas scienco kun nesufiĉe evoluinta terminologio. Sekve por la aŭtoroj de lernolibro destinita por internacia uzado necesas okupiĝi pri la universitataj sistemoj ne nur de la hejmlando, sed ankaŭ pri tiuj de la aliaj ŝtatoj por trovi ĝeneralajn nomojn internacie kompreneblajn kaj akcepteblajn. Interŝanĝo de opinioj pri esprimoj inter fakuloj el la plej diversaj landoj estus profitiga. Al ĝi celas la sekvonta tabelo de fakvortoj el la universitata medio. Pro la deziro sistemigi ilin la nomoj estas dividitaj laŭ temaj grupoj kaj — kie tio ŝajnas necesa — klarigitaj per difino kaj ekzemplo montrantaj la sencon, en kiu ni uzis ilin en la lernolibro. Krome la tabelo enhavas ekvivalentojn en germana kaj angla lingvoj. Ni petas ĉiujn kolegojn subteni nian laboron kaj sendi opiniojn pri la uzitaj E-lingvaj terminoj aŭ aldonajn proponojn al la adreso de la aŭtorino fine de tiu ĉi artikolo. Dezirindaj estus ankaŭ ideoj pri la esprimoj en la germana k aj angla lingvoj, kiujn ni elektis laŭ niaj spertoj kaj konataj vortaroj.

1.Institucioj de instruado

1.1 bebovartejo (g. Kinderkrippe, a. creche/day-nursery)

Loko, kie malgrandaj infanoj estas gardataj kaj prizorgataj (dum la labortempo de siaj gepatroj) de speciale trejnitaj flegistinoj antaŭ ol ili vizitadas infanĝardenon. J

1.2 infanĝardeno (g. Kindergarten, a. nursery school/kindergarten) Loko, kie infanoj estas prizorgataj kaj instruataj per edukaj ludoj (dum la labortempo de la gepatroj) antaŭ ol ili vizitadas lernejon.

IPRe9

— paĝo 7 de la PDF —

1.3 lernejo, elementa l., supera l. (g. Schule, Unterstufe, Oberstufe; a. school, primary sch., secondary sch.)

Loko, kie okazas organizita instruado por infanoj kaj junuloj. La unuaj lernejjaroj povas esti nomataj ”elementa 1.,, la postaj ”supera 1.”.

Ekz.: En tiu lando infanoj iras lernejon ekde la 6-a jaro.

1.4 universitato (g. Universitaet, a. university) Loko de supera instruado, kie oni esploras kaj instruas diversajn branĉojn de sciencoj kaj artoj kaj aljuĝas titolojn.

1.5 altlernejo (g. Hochschule, a. college)

Loko de supera instruado simila al universitato. Sed, diference de tiu, altlernejo sin specialigis en la instruado de unu aŭ kelkaj fakoj.

Ekz.: altlernejo pri sporto, pri pedagogio

2. Personoj laborantaj en universitato/altlernejo

2.1 studento (g. Student, a. student) Persono lernanta ĉe u./a. 2.1.1. kunstudento (g. Kommilitone, a. fellow-student) Kamarado ĉe u./a. 2.1.2. rekta studento (g. Direktstudent, a. full-time student) Persono, kies ĉefa okupo estas studado ĉe u./a. kaj kiu dum tiu tempo ne praktikas sian profesion. 2.113. telestudento (g. Fernstudent, a. part-time student) Persono, kiu studas ĉe u./a. sen interrompi sian profesian laboron. Ŝi/li okupiĝas pri studmaterialoj dum sia libera tempo kaj specialaj periodoj destinitaj por tio kaj havas kontakton kun la u./a. ĉefe koresponde.

22. finstudinto (g. Absolvent, a. graduate) Persono, kiu sukcese finis studadon ĉe u./a. kaj de tiu ricevis diplomon.

2.3. universitata instruisto (g. Hochschullehrer, a. university teacher) Persono, kiu laboras en u./a. instruante studentojn. Laŭ oficoj kaj kvalifikoj ŝi/li rajtas havi titolojn kiel ekz. tiun de doktoro, lektoro, docento, profesoro. 2.3.1. gvidanta instruisto (g. Betreuer, a. tutor) Universitata instruisto, kiu gvidas la studadon de kelkaj studentoj/de studenta grupo.

10 e IPR

2.4. titoloj: doktoro, lektoro, docento, profesoro Vidu 2.3.!

2.5. dekano (g. Dekan, a. dean) Estro de fakultato (vidu 3.1.)

2.6. sekciestro (g. Sektionsdirektor, a. head of department Estro/gvidanto de sekcio

2.7. rektoro (g. Rektor, a. rector/Vice-Chancellor) Cefo de u./a.

2.8. mentoro (g. Mentor, a. mentor) Konsilanto kaj gvidanto de studento ekz. dum ties scienca laboro aŭ staĝo.

3. Organizaj formoj ĉe u./a.

3.1. fakultato (g. Fakultaet, a. faculty) Dividaĵo laŭ fako(j) ĉe u./a.

Ekz.: fakultato pri juro, pri natursciencoj

F. povas esti subdividita en sekciojn (vidu 3.2)

3.2. sekcio (g. Sektion/Abteilung, a. department)

Subdividaĵo de fakultato aŭ dividaĵo en u./a. laŭ fako, kiu ne havas sufiĉe grandan gravecon por postuli la rangon de fakultato.

Ekz.: Mi estas studento de la fakultato pri fiziko, al kiu apartenas ekzemple la sekcioj pri teoria fiziko kaj eksperimenta fiziko. Sekcio pri sporto.

3.3. studofako (g. Studienrichtung, a. branch of study) Branĉo de scienco aŭ arto, pri kiu studento ĉefe okupiĝas kaj pri kiu li fariĝas specialisto per sia studado. (Vidu ankaŭ 3.4)

3.4. studobjekto (g. Studienfach, a. subject of study)

Programero, pri kiu studento okupiĝas dum sia studado. Ekzistas devigaj kaj nedevigaj studobjektoj.

Ekz.: Mia studofako estas fiziko; kiel studento de fiziko mi okupiĝas pri diversaj studobjektoj, ekz. pri matematiko, komputiko kaj sporto.

3.5. studojaro (g. Studienjahr, a. academic year)

IPR e 11

— paĝo 8 de la PDF —

Periodo, en kiun studado estas dividita. Unu studojaro konsistas el pluraj semestroj.

Ekz.: Studado pri medicino konsistas el 6 studojaroj. La studentoj de la unua studojaro renkontiĝas en la granda aŭditorio.

3.6. semestro (g. Semester, a. term) Vidu 3.5.

3.7. ekzameno (g. Priifung, a. examination) Kontrolo de la scioj de studentoj; okazas skribaj kaj parolaj ekzamenoj.

3.8. lekcio (g. Vorlesung, a. lecture) Scienc-instrua parolado en u./a. Ekz.: Lekcio pri psikologio de d-ro…

3.9. seminario (g. Seminar, a. seminar/tutorial group) Formo de instruado en u./a., kiu okazas en malgrandaj grupoj kaj inkluzivas diskutojn.

3.10. staĝo (g. Praktikum, a. practical period/course) Periodo, dum kiu studento ricevas trejnadon en nova medio kja samtempe povas apliki praktike la scion akiritan dum studado.

3.11. individua studado (g. Selbststudium, a. independent study) Periodo de studado, dum kiu studento akiras scion per memstara tralaborado de libroj kaj aliaj studmaterialoj.

3.12. studotasko (g. Studienaufgabe,a. study task) Laboro donita de instruisto al studento, farota de tiu en difinita tempo.

3.13. studenta grupo (g. Seminargruppe, a. students” group) Aro da studentoj de la sama studofako kaj -jaro, kiuj estas kunigitaj pro diversaj kaŭzoj (ekz. pro la sama nivelo).

4. Okupoj antaŭ, dum kaj post studado

— informi sin pri enirkondiĉoj (en universitaton) — trapasi eniran ekzamenon

— enmatrikuligi/elmatrikuligi studentojn

— ricevi stipendion

12 e IPR

— aŭskulti lekciojn

— partopreni seminariojn :

— sukcesi/malsukcesi (fiaski) en ekzameno — (fin)skribi kaj defendi disertacion

— fari esplorlaboron

— doktoriĝi pri…

— demandi/aspiri pri laboro/ofico

5. Lokoj kaj okazaĵoj de universitata vivo

5.1. universitata tereno (g. Universitaetsgelaende, a. campus) Loko, kie koncentriĝas konstruaĵoj apartenantaj al u./a., kiel ekz. universitata biblioteko, studenta gastejo, aŭditorioj.

5.2. studenta gastejo (g. Mensa, a. refectory) Manĝejo aŭ restoracio, kie studentoj ricevas malmultekostan tagmanĝon.

5.3. universitata biblioteko (g. Universitaetsbibliothek, a. university library)

1. Kolektaĵo de libroj, ĵurnaloj kaj aliaj presitaj materialoj, aĉetitaj kaj adminsitrataj de u./a.

2. Konstruaĵo, kie tiu kolektaĵo troviĝas.

5.3.1. legejo (g. Lesesaal, a. reading room)

Ĉambrego en biblioteko, kie studentoj aŭ aliaj personoj sidas kaj legas librojn ktp. de tiu biblioteko.

5.3.2. katalogejo (g. Katalogsaal, a. catalogue room)

Ĉambrego en biblioteko, kie troviĝas katalogo(j). (Katalogo en biblioteko estas meblaĵo kun tirkestoj, en kiuj troviĝas slipoj aŭ kartetoj informantaj pri la libroj ktp., kiujn la biblioteko posedas. Ĝi estas ordigita laŭ difinita ordo, ekz. laŭ alfabeto)

5.4. studenta hejmo (g. Studentenwohnheim/Internat, a. students” hostel) Domo (apartenanta al u./a.) destinita por studentoj, kiu servas al ili kvazaŭ hejmo/restadejo.

5.5. aŭditorio (g. Horsaal/Auditorium, a. lecture hall) Ĉambrego, en kiu okazas lekcioj.

5.6. montofesto (g. Bergfest, a. ?) Solenaĵo, kiun studentoj celebras post kiam la unua duono de ilia studado finiĝis.

IPR e 13

— paĝo 9 de la PDF —

6. Laboro en universitata biblioteko

— uzi (sisteman/alfabetan) katalogon

— montri la membrokarton

— pruntepreni librojn

— redoni librojn

— mendi librojn

— plenigi pruntilon (t. e. enskribi la nomon de aŭtoro, titolon, eldonjaron kaj -lokon, klasifikan indikaĵon)

Noto: Komparu IPR jul.-sept. 1988 p. 3-8

Atentiginte pri tiu artikolo mi samtempe volas korekti ĝin. Bedaŭrinde okazis preseraro, kiu malĝustigas la enhavon. La dua alineo devas finiĝi per la parentezo ”…(ekz. la teatra pedagogio, agrikultura pedagogio)”. Post tiu sekvas jena nova alineo (kiu tute mankas):

”Ni krome ne forgesu, ke la pedagogio kunlaboras kun aliaj sciencoj, uzante konojn kaj metodojn de ili, kio kaŭzas la estiĝom de limsciencoj (ekz. la pedagogia psikologio, pedagogia ekonomio, pedagogia sociologio).”

Sabine FIEDLER, Riesaer Str.5, Leipzig, 7050, Germana Demokratia Respubliko

14 e IPR

Gramatiko

LA SUFIKSO -IĜ- ĈE APLIKO AL VERBOJ

FELIX GARCIA BLAZQUEZ

La aplikado de la sufikso iĝi en la derivado de vortoj konstituis, ekde la komenca etapo de la vivo de E-o, unu el la tiomo da malfaciloj, kiuj prezentiĝis al la adeptoj en la studo kaj praktiko de la lingvo.

En la nuna artikolo ni pritraktos tion, kio koncernas la aplikadon de tiu sufikso al la verboj; tamen pro la amplekso kaj komplikaĵoj de la temo, ni enlimigos ĝin al la transitivaj verboj.

La Fundamento ne tuŝas specife tiun temon en la Gramatiko: ĝi nur liveras kelkajn ekzemplojn en la Ekzercaro, kaj en la Universala Vortaro ĝi iel klarigas al ni la signifon de la sufikso. En tiu vortaro, iĝi oni tradukas per ”se faire, devenir, F; to become, A”, t. e., ĝi signifas ian ŝanĝon en la ento aŭ en ties kvalito indikita per la radiko. En la ekzemploj trovataj en tiu vortaro ne aperas ia apliko al transitiva verbo. En tiu ero la klarigo ne estas kompleta, ĉar ne estas koncepteble, ke la ento, kiun reprezentas la subjekto, povus transformiĝi en agon aŭ fenomenon, kiun siavice reprezentas la verbo.

Ni vidu, kiuj estas la klarigaj ekzemploj troveblaj en la Ekzercaro:

40. ”Kiam vi ekparolis, ni atendis aŭdi ion novan, sed baldaŭ ni vidis, ke ni trompiĝis.”

Analizante la kuntekston de tiu ekzemplo, ni konkludas, ke la subjekto pasas de iu stato de kredemeco al tiu de seniluziiĝo pro la fakto, ke la oratoro nenion novan diris. Sekve, tiu ŝanĝo havas kaŭzon eksteran rilate al la subjekto.

41. ”Li estas tre tolerema kaj ekscitiĝas ofte ĉe la plej malgranda bagatelo”. Ĉi tie okazis ia ŝanĝo ekde trankvileco al ekscitiĝo, kaj la ŝajna ekstera kaŭzo estis ”la plej malgranda bagatelo”. |

Oni rimarku, ke en ambaŭ ekzemploj la kaŭzo de la ŝanĝo estas ekstera al la subjekto, aŭ, pli ekzakte, al la ento reprezentata de la subjekto.

En Lingvaj Respondoj, Zamenhof ne tuŝis aparte tiun temon, kvankam li rekonis, ke por alitipaj verboj estas dubinda la uzo de iĝi kiel sufikso de refleksiveco (ekz. sidiĝu por sidigu vin).

Ni vidu do, kion diras tiurilate aliaj aŭtoroj:

IPR e 15

— paĝo 10 de la PDF —

Szerdahelyi

El la ekzemploj prezentitaj en lia elementa lernolibro oni povas konkludi, ke iĝi aplike al transitiva verbo naskas simplan pasivan verbon, sed sen esprimo de la aganto en ties kunteksto. Tra la malmultaj ekzemploj de la leciono videblas, ke la subjektoj estas neanimitaj estaĵoj. En alia parto de la libro la aŭtoro, pere de grafika simbolo, aljuĝas al iĝi refleksivan signifon, sen doni ekzemplojn.

De Diego

Akceptas la refleksivan signifon de la sufikso iĝi, sed li kliniĝas por la pronoma refleksivo, kiam oni volas subkomprenigi, ke intervenas nur la volo de la subjekto. Kvankam ĉi tiu aŭtoro liveras ekzemplojn kun iĝi tradukitajn hispanen en sia metodo per la refleksiva pasivo, li ne egaligas tiun uzon al la pasivo.

Waringhien

En Plena Ilustrita Vortaro ni trovas la jenan k arigon: ”kun tr-aj verboj iĝ subkomprenigas ĉiam antaŭ si la participan sufikson -ata (aŭ -ita)”. Pli malsupre PIV asertas: ”Kiel oni ĵus vidis, la iĝ-verboj estas iafoje uzataj kun la senco de pasiva verbo…” Tio estas logika konkludo de tio, kion li diris antaŭe, kvankam la adverbo ”iafoje” ne estas ekzakta. Sed ankoraŭ pli malsupre oni povas legi: ”ĉe la iĝ-verboj la subjekto kaj la aganto estas identaj, do kroma aganto ne estas subkomprenata…” Evidente, li aludas refleksivecon. Tiu aserto ja surprizegas nin, ĉar unue li diris, ke la verboj kun iĝ indikas pasivecon, kaj poste li implicite deklaras, ke ili indikas refleksivecon, sed… inter pasiveco kaj refleksiveco estas granda diferenco!

Sekve, la reguloj, kiel supre formulitaj, rezultas konfuzaj kaj kontraŭdiraj, ne meritante esti instruataj en perfektigaj kursoj, precipe, se ties partoprenantoj estas kleraj personoj, ĉar la instruanto troviĝos nepre en kompromita situacio post iliaj demandoj antaŭ la senlogikeco de tiuj reguloj. Laŭ tio, kion ni vidis, rezultas nepre necese realigi zorgeman esploron pri la klasika kaj nuntempa lingvouzoj, celante liveri al la studemuloj klaran kaj koheran klarigon pri la uzo de tiu gravega sukfikso.

La unua, t. e. la klasika, estos fragmenta de teksto de Zamenhof mem, kaj por la aktuala ni elektis ekstrakton de jara raporto de UEA, supozeble redaktita aŭ almenaŭ sub la respondeco de kleraj esperantistoj, kiaj ĝenerale estas ties estraranoj. Ni enlimigos la kompilotajn ekzemplojn al la apliko de la sufik-

16 e IPR

so iĝ al transitivaj verboj kun infinitivaj kaj aliaj finaĵoj, sen konsideri la derivaĵojn substantivajn, adjektivajn aŭ adverbajn.

Antaŭparolo al la ”Unua Libro” (p. 228 kaj sekvaj de la Fundamenta Krestomatio)

1. ”ni ordinare ne havas la eblon kompreniĝadi kun similaj al ni homoj” “a la funkcio de iĝi estas tiu de reciproka ago emfazita per la prepozicio 2. ”la legataĵo fariĝus komuna por ĉiuj homoj” Ĉi tie ne ekzistas refleksiveco, ĉar la legataĵo ne havas volon pro esti neanimita estaĵo. Ankaŭ ne ekzistas reciprokeco, ĉar la legataĵo ne povas agi propravole sur aliajn entojn. La teksto, do, egalvaloras al ”la legataĵo estus farata komuna por ĉiuj homoj”. 3.”la lingvo mem povus pli ellaboriĝadi” ĉar la lingvo en si mem ne posedas volon, la senco ne povas esti alia ol pasiva. 4. ”sur kiu parto de la tera globo ili naskiĝis” Kiam iu naskiĝas, tiu estas infano, kaj en tiu etapo de la vivo ĝi ne havas volon nek “ka an agi. Do, la senco estas nepre pasiva. 5. ”kun kiu oni povas kompreniĝi per tiuj ĉi lingvoj” “kur. al la ekzemplo 1, ĉar ekzistas reciprokeco indikata per la prepozicio 6. ”ĉiu el la ekzistantaj lingvoj povus fariĝi tutmonda laŭ la deziroj de ĉiu aparta persono” Egale al la ekzemplo 3. Laŭ la kunteksto la aganto estas ”ĉiu aparta persono”. 7. (la lingvo) montriĝis malvive naskita” Same al la ekzemplo 3. La kunteksto ne indikas la aganton. Pli logike ŝajnas pci ”montriĝi” kiel sinonimon de aperi, aspekti. 8. ”ĝi (malvarma, indiferenta mondo) povu komunikiĝadi kun tiuj ĉi nemultaj” mok signifo. ”ia alkonduko de ĉiu objekto el la formoj komplikitaj el kiuj ili naskiĝis al la Saa plej facilaj — prezentas la plej malfacilan” — ‘ Same al la ekzemplo 4. 10. ”Ĉiuj vortoj kiuj jam fariĝis internaciaj” Same al la ekzemploj 2 kaj 6. Resume: Pasivaj uzoj de iĝ (neanimitaj subjektoj) Ekz. 2,3,6,7,10. Pasivaj uzoj de iĝ (animitaj subjektoj) Ekz. 4,9.

IPR e 17

— paĝo 11 de la PDF —

Estrara raporto de UEA – 1987 (p. 101-103, Esperanto junio 1988)

1. ”montriĝis maleble limiĝi nur al tio” Simile al la ekzemplo 7 de Zamenhof. Ĉi-kaze la subjekto estas ”limiĝi nur al tio”.

2. ”Elektiĝis kvar novaj membroj” Evidente ne temas pri refleksiva ago. Tamen ekzistas volo de ambaŭ flankoj, tiom de la elektitoj kiom de la elektintoj.

3. ”En Varsovio elektiĝis G. C. Fighiera, kiu tamen neniam vere instaliĝis antaŭ ol anonci jarfine sian eksiĝon” Laŭ la kunteksto ”elektiĝis” estas pasiva verbo, neniel refleksiva, kaj ”instaliĝis” estas pure refleksiva.

4.”kompara statistiko troviĝas en la revuo Esperanto” Evidente, pasiva signifo (ĉi-kaze la formo ”trovas sin”, kvankam fundamenta, ne estas rekomendinda, ĉar la subjekto ”statistiko” ne kapablas trovi ion, en strikta senco).

5. ”La sumo de la delegitecoj…distribuiĝis jene” Temas nediskuteble pri pasiva ago.

6. ”…prezentiĝis ”Historio de Esperanto en datoj”…” Denove la subjekto estas neanimita ento, do la signifo estas pasiva.

1. ”sanĝiĝis ĉefdelegito en Brazilo…” Ekzistas volo ambaŭflanke, kaj de la ŝanĝito, kaj de la ŝanĝinto. Do, rilate al refleksiveco-pasiveco la senco estas hibrida.

8. ”…negativa saldo ne fariĝis pli alta…” Temas pri pasiva signifo.

9.”…tra 1987 solviĝis almenaŭ du grandaj malnovaj ŝuldoj…” La subjekto ne estas persono, do la signifo estas pasiva.

10. ”la komitato esprimiĝis pri ĝi (la buĝeto)” Tiu uzo estas nek refleksiva nek pasiva nek reciproka. Ĝi similas al arkaika uzo de la sufikso iĝ kun aktiva signifo. Alia ekzempo simila, prenita el la Fundamenta Krestomatio (p. 140):

Kial ŝi ne decidiĝas paroli?

kie ne estas rimarkebla diferenco kun la simpla ”decidas”.

Resume:

Pasivaj uzoj de iĝ en neanimitaj subjektoj: 1, 4, 5, 6, 8, 9.

. Pasivaj uzoj de iĝ en animitaj subjektoj: 2,3.

Sen konsidero al la kvantoj, ni vidu la diferencajn uzojn de iĝ laŭ ĉu la sub-

jekto reprezentas a, neanimitajn aŭ b, animitajn estaĵojn.

18 e IPR

a, Tiom en la klasikaj ekzemploj kiom en la modernaj, je apliko de iĝ al transivitaj verboj kies subjektoj reprezentas neanimitajn entojn, nedisputeble la rezultanta signifo estas pure pasiva. Kompreneble, el tiuj ekzemploj ni devas ekskludi eventualajn uzojn metaforajn. Ekz.

La luno kaŝiĝas trans la nuboj.

b, Kontraŭe, kiam temas pri neanimitaj entoj, la situacio iĝas iomete kompleksa.

b-1, La zamenhofaj ekzemploj 1,5,8 montras al ni reciprokan signifon.

b-2, En ekzemploj de aliaj klasikaj aŭtoroj oni povas trovi refleksivan signifon de tiu sufikso kaj eble kun pli alta procentaĵo. Tamen paralele al tiu uzado ekzistas alia tendenco, kiu preferas ne apliki la sufikson kaj uzi nur la koncernajn refleksivajn pronomojn.

b-3, En la nuntempo, krom la refleksiva kaj reciproka uzoj prezentiĝas la pasiva, kiel oni vidis en la ekzemploj 2 kaj 3 de la UEA-raporto.

b-4, Fine, por kompletigi la kompleksecon de tiu panoramo, oni devas mencii la aktivan signifon de tiu sufikso, kiel en la 10-a ekzemplo de la raporto.

Resumo

En la nuna stato de la evoluo de E-o la sufikso iĝ en apliko al transitivaj verboj donas

1 — pasivan signifon al la rezultanta verbo, preskaŭ ĉiam sen esprimo de la aganto en la kunteksto.

2 — refleksivan signifon, kiam temas pri animitaj subjektoj.

3 — ĉe animitaj entoj, ankaŭ reciprokan signifon.

4 — aktivan signifon, precipe en arkaismaj uzoj.

Tiuj estas la faktoj. Pri la (ne)korekteco aŭ (ne)rekomendindeco nenio estas dirita ĝis nun. Tamen decas demandi al si, ĉu estas dezirinde, ke en racia lingvo, kia estas aŭ devas esti E-o, ekzistu tiom da signifoj por iu sufikso?

Ni studu do ekde strikte logika vidpunkto, kiu el tiuj 4 ebloj devos havi superregon super la ceteraj, sen eniri por la momento didaktikajn konsiderojn. Por la nuna analizo ni ekzamenos iujn ekzemplojn kun igi (ĝia frato-sufikso) en apliko al diversaj vortspecoj primitivaj — algluite al la diverskategoriaj radikoj, kiel dirus la Akademio —, samtempe konsiderante, kiel rilatas la sufikso igi kun iĝi aplike al la samaj vortspecoj.

Se ni diras

La ĉarpentisto tabligas lignon (1) tio signifas La ĉarpentisto fabrikas tablon el ligno (2)

IPR e 19

— paĝo 12 de la PDF —

Ekde nun ni flankenlasos la i i ; ; aganton, senpersonigante ĝin aŭ simple ĝi menciante, ĉar ni bezonas emfazi aliajn FROTIS A “a

La ekzemplo (1) povas resti jene:

A Oni tabligas lignon (3) j se ni volas esprimi la saman ideon per la sufikso iĝi, ni di Ligno tabliĝas (4) 2 ==

sen esprimo de la aganto, kiu ne interesas nin i i E kuvdisuta ; por la uzo, kiun oni donas al

Se anstataŭ apliki la sufiksojn ig, iĝ al substantivo, ni i mja jn ig, iĝ stantivo, ni faras tion al adjektivo, iuj La muro blankiĝis (5) kiu egalvaloras laŭ la signifo al LU Oni blankigis la muron (6) Tiujn du lastajn ekzemplojn oni povas esprimi respektive La muro iĝis blanka (5?) ~u. Oni igis la muron blanka (6) bone iS ; ĝ A E) Ku eelo ; anle; santan ni vidu, kio okazas, kiam ni aplikas tiujn sufiksojn al netransitivaj La lernanto paroliĝis (7) Pro analogio kun la antaŭaj ekzemploj ĝiaj ekvivalentoj estos Oni paroligis la lernanton (8) a ris igis la lernanton paroli (8”) ni observu, ke dum la transformo, tiom kun igi ki iĝi i Cc k ; gi kiom kun iĝi aperas l – = ino mi laŭ la Akademio: la radiko kun sia pleonasma kara svoaj vankam la nuna lingvouzo ne praktikas tiun funkci ekzistas i motivo por ties rifuzo aŭ kondamno. =» Ni vidu, kiel transformiĝas alia ekzemplo kun j itivaj ME alo pota elema p. verboj ankaŭ netransitivaj, Oni igis la infanon iri al la lernejo (9) E Oni irigis la infanon al la lernejo (9”) vankam tiu uzo de la komplemento povas rezulti stranga al l j PategeiSonvigokarj ga al la oreloj de =» Frbfus p ĝi neniel malobeas la Fundamenton. Tion konsiderante, oni poa La infano iriĝis al la lernejo (9”) u bone, se en ĉi tiaj transformiĝoj la komplemento de la primitiv: 992,292 Li e ki » Ĉ iri” en la ekz. 9) povas pluresti en la transformita (9”), ankaŭ estus lice fari a samon kun iu transitiva verbo kaj ties objekta komplemento. Ekz. La infano manĝiĝis la supon (10) Kompreneble, laŭ la Fundamento ne eblas diri Oni manĝigis la infanon la supon (11)

20 e IPR

sed ja estas komplete lica Oni igis la infanon manĝi la supon (12)

Por precedentoj de tiaj uzoj, ni havas la sekvajn Zamenhofajn ekzemplojn: »Vi nepre devas tion sciiĝi” (13) » „„por ke la publiko povu koniĝi tiun lingvon ĉiuflanke…” (14)

Ambaŭ ekzemploj cititaj en PIV.

La surpriza konkludo estas, ke la plej logika signifo de la sufikso iĝ aplike al transitivaj verboj estas ĝuste tiu, kiun oni uzas malplej, ĉar ĝi statas konsiderata kiel arkaismo, anstataŭ kiu oni rekomendas apliki la prefikson ”ek-”. Vere, tio estas iom teruriga, ĉar kondamni la ceterajn uzojn, kelkajn el ili profunde enradikiĝintajn, ne estus home ebla.

Aliflanke, estas evidente, ke, kiam ekzistas formoj kun pli ol unu signifo, tio devas ne esti tolerata en scienca lingvaĵo, inklude de la jura, ĉar juraj dokumentoj (kontraktoj, traktatoj, statutoj ktp.) devas ne prezenti malklaraĵojn.

Se oni donas superregon al unu el la kvar signifoj, plej prudente estus konsideri la ceterajn — krom la reale kondamnindajn — kiel arkaismojn aŭ kiel licencojn.

La rekomendoj, kiuj povus eliĝi el serioza kaj akademia studo de la problemo, servus por la jam menciitaj uzoj teknikaj kaj juraj, kaj indaj esti akceptataj flanke de institucioj kiaj UEA, ISAE, ILEI ktp., por ke ili utilu kiel ekzemploj por la konscia lingvouzanto.

Kompreneble, ajna decido, kiun tiurilate oni adoptus, ne estus tuj akceptota flanke de la e-ista publiko, sed iom post iom ĝi akceptiĝos, kondiĉe, ke ĝi estu trafe fundamentita. La alia problemo estus specifa por la instruistoj, nome: kiel kaj kiam instrui la diferencajn uzojn de la sufikso iĝi.

Resumo

Pere de analogia rezonado oni alvenas al la konkludo, ke el la kvar signifoj de la sufikso iĝ, aplike al transitivaj verboj, la plej akceptinda estas tiu, kiun hodiaŭ oni malmulte uzas. Ĉi tio naskas seriozan problemon tiom en la aspekto pure gramatika kiom en tiu de la instruado kaj praktikado de la lingvo.

Redakcia noto: La frazoj 9” kaj certe 10 efektive impresas strange; en ekzameno (ekzemple de ILEI/UEA) la ruĝa krajono senprokraste intervenus, tamen ni kuraĝas lasi ilin, ĉar ili formas integran parton de la argumentado en artikolo, kiu levas validajn demandojn pri grava temo, kiun ni volas malfermi al diskuto kaj reagoj.

IPR e 21

— paĝo 13 de la PDF —

ĈINIO:

Instru-programo de Esperanto por ĉinaj altlernejoj

Laŭ direktivo de la Unua Departemento pri Supera Edukado de la Eduka Komisiono (Ministerio) okazis en decembro 1988 en urbo Wuxi Konferenco pri la Instru-Programo de Esperanto kiel dua fremda lingvo por Superaj Lernejoj. La konferencon ĉeestis reprezentantoj de 11 universitatoj kaj institutoj, reprezentanto de la Cina Esperanto-Ligo s-ro Dai Song-En, akademiano de AdE kaj vicĉefredaktoro de El popola Ĉinio s-ro Li Shijun.

S-ro Wu Xiaoxian, respondeculo de Revizia Komisiono pri Fremdlingvaj Lerniloj por Superaj Lernejoj, ankaŭ ĉeestis la konferencon. Vic-profesoro Wei Yuanshu el la Fremdlingva Instituto de Ŝanhajo raportis pri la kunordiga kaj pliboniga laboro super la malneto de la Programo de post la unua konferenco en 1987, kaj resumis la bazajn principojn de la Ĝenerala Parto de la Programo. Post raportoj de vic-profesoro Fang Huiping el Ji’nan Universitato (pri vortaro), de prof. Zhang Danchen (pri gramatiko), de Li Ŝijun (pri komunikad-esprimoj), de vic-prez. Li Weilun el la Pekina Lingva Instituto (pri postuloj de lingva lerteco) sekvis diskutado kaj kontrolado super la teksto de la Programo. La konferenco fine unuanime akceptis la reviziitan tekston de la Programo. Ekde 1963 Esperanto estas oficiala fakultativa studobjekto (kiel dua fremda lingvo) por studentoj kaj magistriĝaj studentoj de fremdlingvaj fakoj en superaj lernejoj. Pli kaj pli da fremdlingvaj profesiuloj preferas elekti Esperanton kiel sian ekzamenaĵon en la kategorio de dua fremda lingvo, por atingi promociigon de akademia rango. La nova aŭtoritata Programo liveras ne nur al superaj lernejoj la postulojn kaj normojn en la instruado, sed ankaŭ al la akademia ekzamenado por la socio.

La konferenco esploris i.a. la preparajn laborojn por fondi Societon de Esperanto-Instruado en Superaj Lernejoj kaj elektis Wei Yuanshu, Li Weilun kaj Zang Danchen kiel membrojn de prepara grupo. Ĝia inaŭguro kaj unua simpozio verŝajne okazos en la aŭtuno de 1989.

Zang Danchen, Wuhan.

ĝo

sestartatestentattoĵo sxiaeee 7 EEE =E3-EE= OO = ——

ILEI — forta kaj multmembra

9

3 E—— E

etemon

| | | ka

22 e IPR

PETRAS CVIRKA

KOKO KANTISTO KOKERIKISTO Pri infanlibroj en Esperanto Jacqueline GONIN – dua parto –

Noto 1: La unua parto aperis en Internacia Pedagogia Revuo n-ro 1/1988. Mi bedaŭras, |) ke la ordo de la titoloj estis tiam ĥaosa: tion ‘ kaŭzis la fakto, ke mi unue intencis aperigi la | recenzetojn surslipe. Ĉi foje la gvidlinio estas ‘ la aĝnivelo, en kreskanta ordo.

Noto 2: Principe la indikoj pri aĝoj estas jenaj, laŭ la franca lernosistemo: «;nfanet-lernejo” = ĝis inkluzive la sesa jaro; : CP: 7a jaro; CE 1: 8a jaro; CE 2: 9a jaro; CM 1: 10a jaro; CM Z 11a jaro.

Sed mi tre insistas, ke oni ne konsideru tiujn miajn indikojn koncerne la ”nivelojn” rigide kaj dogme. Ili nepre estu nur orientiloj!

Titolo: Kiu ne estas en la lito?

Aŭtoro: Sena Keiko =

Eldono: Infana verdejo, (Japanio) 1974. : o. =

Prezento: 2A p. 16×16,5 cm. Unu aŭ d inia teksto sur maldekstraj paĝoj; bildoj sur la dekstraj.

Nivelo: Infanetoj. ; a

Temo: Tre simpla. Rakonto sugestita de la bildoj.

Titolo: La knabino, kiu ne volas iri al la infanejo Aŭtoroj: Siw Widerberg ŝt Cecilia Ti orudd Traduko: el la sveda, Malte Markheden

Eldono: Progreso-eldonejo, 1988. LN Prezento: 33 p. 17×23,5 cm. koloraj bildoj, modernaj, ofte tutpaĝaj. Teksto de unu ĝis kelkaj linioj paĝe. Kartone bindita.

Nivelo: Infanetoj, C.P. Temo: Obstina, rifuzema knabineto. Junaj gepatroj, eble ne sufiĉe firmaj. Sed fine la knabino cedas post ĉiu kaprico, ofte malfacile, kaj ĉio reordiĝas.

Teksto: Klara, facila kaj mallonga. La bildoj bone ilustras ĝin.

Titolo: Granda Pando vizitis mian hejmon Eldono: Ĉina Esperanto-Eldonejo, Pekino 1987.

IPR e 23

— paĝo 14 de la PDF —

Prezento: 24 p. 18,5×17 cm. Koloraj bildoj tutpaĝaj. Teksto du-kvarlinia, preskaŭ ĉiupaĝe.

Nivelo: CP, CE.

Temo: Malsana pandido estas flegata de knabeto, helpe de la gepatroj kaj bestkuracisto. Pandido kaj knabeto amikiĝas, sed == oni dos FOARn. la resanigitan pandon al la arbaro, al kiu ĝi sopiras.

Teksto: lom malgrandaj litertipoj. Bona okazo por instrui ilin.

Titolo: Plaŭ! plaŭ! Aŭtoro: Adaptis kaj ilustris Jang Siaŭĉun Eldono: Ĉina Esperanto-eldonejo, Pekino 1985.

Prezento: 54 p. 18×21 cm. Fantaziaj kolor-bildoj k sej dias NON Nivelo: CP, CE. J j k. unu-du-linia teksto ĉiupaĝe.

Temo: Fakte estas fablo, kies subtitolo povus esti ”historio de senbaza famo” – disvastigata de timema kuniklo, kiu kreas panikon ĉe la bestoj, ĝis… rano haltigas ĝin.

Teksto: Simpla, sed multaj bestnomoj de-

vas esti konataj.

Titolo: Sonĝo de Ĝenĝen

Aŭtoro: Teksto kaj bildoj de Mej Jing

Eldono: Ĉina Esperanto-eldonejo, Peki-

no, unua eldono 1986.

Prezento: 45 p. 18×16,5 cm. Koloraj bildoj ĉiupaĝe; teksto unu ĝis trilinia paĝe. —

Nivelo: Infanetoj, CP, CE.

Temo: Trodorlotita knabino ne sufiĉe sin nutras, donante sian manĝaĵon al dombestoj, malgraŭ la admonoj de la patrino, ke ŝi malfortiĝos. Iam ŝi endormiĝas kaj sonĝas. Ŝi sinsekve vizitas mondon de insektoj, testudo kaj heliko, abeloj. Sed ĉiam ŝi estas tro malforta por plenumi taskojn simplajn. Terurita ŝi vekiĝas kaj komprenas, ke ŝi devas manĝi.

Teksto: Simpla kaj mallonga. Bone ilustrita bilde. La tuto impresas poezie.

Titolo: Ora Bukceno ) Aŭtoro: Ĉina popola rakonto adaptita de Huang Ĉjiĝong. Ilustrita de Ŭeju. Prezento: 38 p. 18×20,5 cm. Ĉiupaĝaj bildoj. Teksto 2-4 linioj paĝe.

Nivelo: CE kaj eble pli.

24 e IPR

Temo: Ĉarma ferakonto. Simpla fiŝisto, post pluraj mirindaj sorĉaj eventoj kaj teruraj elprovoj fine edziĝas kun bela princino. Teksto: Sufiĉe facila.

Titolo: Fabeloj ;

Aŭtoro: Verkaĵo kaj ilustaĵoj: Mirka Tomeĉkova – Ceske Dudejovice

(Ĉeĥoslovakio)

Eldono: Libroservo F.L.E. Nederlando, 1987.

Prezento: 16 p. 20,5×29,5 cm. Bildrakonto: teksto meze de nigra-blankaj bildoj.

Nivelo: elementa lernejo.

Temo: Kvar fabeloj: ”Pri saĝulino” – ”Salo super oro” – ”Feliĉo kaj racio” – ”Princo Ba-Ja-Ja”.

Teksto: Facila, konciza (ja helpas la bildoj). Mi notis du erarojn en la dua fa-

belo (eble kulpas la preskoboldo!): mislokita artikolo: ”la same” p.7., ”vi po-

vas” por ”vi povos revezi” ankaŭ p…

Titolo: Koko kantisto kokerikisto

Aŭtoro: Petras Cvirka trad. el la Litova: Adomas Vaitilaviĉius

Eldono: Vilnius Vyturys 1987.

Prezento: 36 p. 25×16 cm. Kolore ilustrita. Agrable grandlitera presado.

Nivelo: CE, CM 1. Postulas bonan legkapablon.

Temo: Fabloj enscenigantaj bestojn. Tri fabloj: Kiel pego abion segis – Ruzaĵoj de vulpo – Pri koko kantisto kokerikisto kaj liaj infanoj. La aŭtoro diras ”fabeloj”, mi preferas ”fabloj”, ĉar fakte ili entenas instruon.

Teksto: La unua kun mallongaj frazoj; bona trejnado por uzo de akuzativo; sufikso -ĉj-; la dua uzas kelkajn vortojn ne tiom oftajn (klafto, forstisto, rungo); formojn en -iĝinta. Ĝeneralaj rimarkoj: kelkaj rimaĵoj, ofte prozo kun asonancoj.

Titolo: Transiro de ponto

“Aŭtoro: Bildrakonto de Ŝjaŭjing

Eldono: Ĉina Esperanto-eldonejo Pekino, unua eldono 1986.

Prezento: 18 p. 18×20,5 cm. Bildoj nigra-blankaj.

Nivelo: Infanoj en lerneja aĝo kaj E-komencantoj.

Temo: Diversaj, humuraj; taŭgaj por paroligi kursanojn aŭ por konversaciaj rondoj.

Teksto: Ne ekzistas! Ĉiu paĝo entenas unu historion en 8 aŭ 9 bildoj kun titolo ”Rigardu lin!” – ”Transiro de ponto” – ”Flegado al vundito”…

IPR e 25

— paĝo 15 de la PDF —

Titolo: Plupo en la grandarbaro kolekto)

Eldono: Progreso-eldonejo, Motal i

; a, Svedio 1987.

Nivelo: CM 1,2 kaj eble iom poste.

Temo: kargo de Plupo en la grandarbaro, renkontiĝo kun bestoj. La kastosxi ezonas arbojn. Laboro de homoj: lignaj domoj ktp. Ankaŭ ili bezonas arbojn, detruas multajn sed ankaŭ plantas novajn. Inteligenta nocio de ekologio (sen uzo de la vorto).

Teksto: Bona stilo. Vortprovizo: nom d ; ; POSO : ; kaj bestoj. a m de kelkaj arboj, arbaraj plantoj, fruktoj

(vidu en unua parto por komuna trajtoj de tiu

Hr een kaj la ursidoj (sama kolekto kiel ĉi supre) ono: Frogreso-eldonejo, Motala, Svedi Nivelo: CE2, CM. : kros, Temo: Tie ĉi Plupo amikiĝas kun ursofamilio kaj tiel ekkonas la morojn de tiuj n bestoj. Ludoj de la ursidoj, ties vintra dormado ktp. eksto: Vortprovizo malpli granda ol en la aliaj samseriaj libretoj. Malofta

vorto: ”empetro” vd. PIV. Stileraro: ”sed i ĝos ni j ; A : unue ni man. Lu un ĝos nin sataj” (p.22)

Titolo: Ĉinaj popularaj ludiloj

Aŭtoro: Tian Yuan

Eldono: Fremdlingva Eldonejo Beijing. Unua eldono 1980.

Prezento: 78 p. 18,5×21,5 cm. Bele bindita. Dupaĝa antaŭparolo kaj pli ol 70 reproduktoj de pentraĵoj montrantaj ludilojn popularajn kaj tradiciajn faritaj de la aŭtoro mem. La nomoj de la ludiloj aperas ĉine kaj E peraj

Nivelo: Povas plaĉi ne nur al infanoj sed al plenkr ONES FISIKA artojn kaj objektojn. ; PEPI laka E

26 e IPR,

LANDA AGADO:

Dek kvin jaroj da instruada progreso laŭ raporto de Mohammad KARAMUDINI Irana reprezentanto de ILEI

Ni aperigas resumon de konciza sed inform-riĉa raporto pri la informa, eduka kaj kultura agado dum la lastaj dek kvin malfacilaj jaroj en Irano. Ĝi estas prezentita laŭpunkte:

1. Dum kvardek jaroj ĝis 1975 Esperanto estis malpermesita. La komenco de nova epoko estis signalita per la apero de 33-paĝa artikolo de Dr. M.H. Saheb-Zamani pri la Esperanto-movado: ”La disfalo de la Babela Turo: Homa kaj Lingva Revolucio” en revuo de la Universitato de Tehrano Daneŝkade. Ampleksa raporto pri tiu artikolo kaj ĝia sekvo kronis memorindan numeron de revuo Esperanto (dec. 1979, p.200).

2. Kampanjo de publika klerigado estis starigita, per uzo de gazetaro, radio televido kaj publikaj prelegoj. (Esperanto okt. 1975, p. 174; nov. 1978, p.191; dec. 1981, p.209).

3. Eldono de bazaj informaj libroj pri Esperanto:

e 1976: La kulturo kaj la revolucio lingva — Esperanto, 36 paĝoj, Univ. de Tehrano.

e 1977: Literaturo de l’espero: persa enkonduko en la literaturon de la Internacia Lingvo Esperanto. 31 paĝoj, Univ. de Tehrano.

e 1978: Morgaŭigo de hodiaŭ — dialektiko de pensado kaj lingvo 184 paĝoj, Atai Press, Tehrano.

e Multaj pri-Esperantaj artikoloj en diversaj ĵurnaloj.

4. Eldonado de lerno-materialo paralele progresis:

e La dua lingvo — Esperanto-Persa Lernolibro, 256 paĝoj, Atai Press, Tehrano, 1976. Aperis en kelkdek mil ekzempleroj. (Esperanto mar. 1977, p. 41; nov. 1978, p. 191).

e Esperanto-Persa Vortareto, J.A. Saheb-Zamani, Atai Press, 24 paĝoj, 1977.

e La Nobla Korano, 3a represo, Tehrano, 1978.

e Laŭleciona Vortaro de la libro ”Karlo” de E. Privat, R. Gazanfarian, Iran-Esperanto-Serio 3; 20 paĝoj, 1981.

e Laŭ-leciona Vortaro Esperanto-Persa de la libro ”Praktika kurso en Esperanto” de F. Szilagyi, Iran-Esperanto-Serio 4, 60 paĝoj, 1982.

IPR e 27

— paĝo 16 de la PDF —

5. Instruado de Esperanto en pli ol 80 kursoj diversnivelaj, por diversaĝuloj laŭ diversaj profesiaj grupoj diversloke tra Tehrano. (Esperanto dec. 1976, p:200).

6. Enkorpigo de la idearo de Internacia Lingvo en du mezlernejaj lernolibroj pri sociaj sciencoj.

7. Regula instruado kun fin-ekzamenoj por mezlernejaj instruistoj kaj oficiroj de la irana aer-armeo.

8. Arigo de 25 mil guldenoj pere de UEA cele al la eldono de Islama Enciklopedio

9. Informado al Unesko pri la Esperanto-movado en Irano kaj instigo al ĝi kompreni ĝian gravecon por la Tria Mondo. Subtenado de la movado por akceptigi Esperanton ĉe Nealiancitaj Landoj. (Heroldo jan. 1983).

10. Efika pledo internacia por eldono de scienc-teknika literatuero en Esperanto; pri la sukceso de tiu pledo i.a. atestas la revuon Esperanto jene: ”Responde al la premo de la nova movado en Irano, Esperanto-Societo de Ĉikago (Usono) kaj ELNA entreprenis la tradukadon de kemia lernolibro.”

11. Instalado de Irana Esperanto-Domo por pli koncentri la disajn agadojn kaj ligi la iranajn esperantistojn kaj faciligi internacian kunlaboron. (Esperanto, dec. 1981, p. 209)

12. Starigo ekde 1982 de la serio IER: Iran-Esperanto Raportas, kiel internacia gazetara servo por disvastigi la voĉon de la irana movado, kiel parto de la tria mondo.

13. Intensa altnivela ĵurnalista trejnada kurso por 12 elektitaj junaj esperantistoj en la Irana Esperanto-Domo.

14. Kunlaborado kun Gaston Waringhien por enkorpigi Esperantajn robaiojn de Kajjamo tradukitajn de G. Waringhien en Robaioj de Kajjamo en 30 lingvoj, monumenta eksterordinara libro de la eldonejo Padide en 1987, okaze de la tiujara Unua Internacia Libro-foiro en Tehrano.

15. Kunlaborado kun William Auld kaj la eldonejo Padide por traduki kaj aperigi la gazalaron (poemaron) de Hafezo aperigita okaze de la 600-jara jubileo de la poeto. (Heroldo, feb 1989)

16. Trejnado de du aktivuloj el Pakistano per du apartaj privataj intensaj kursoj por s-ro Saeed Ahmad Farani en 1987 kaj s-ro Mohammed Naeem Javaed en 1989.

17. Eble plej impone estas la okazigo de 109 sinsekvaj bazaj kursoj de Esperanto , seninterompe de post 1975 spite kelkajn ege malfavorajn periodoj, inkluzive de bombardado kaj misilatakoj. Tiuj kursoj estis persone gviditaj de la motoro de la irana movado, d-ro M.H. Saheb-Zamani.

28 e IPR

REFORMITA GIMNAZIO EN AŬSTRIO

Post 14-jara eksperimenta fazo realiĝos nova instruplano por la gimnazio ekde septembro 1989. Temas pri la 5a ĝis la 8a klasoj de la gimnazio (= 9a ĝis 12a lernojaroj = ĝenerale 15a ĝis 18a vivojaroj). eo, =

En la onteco la gelernantoj povos elekti inter tri ĉefaj eblecoj: gimnazio, realgimnazio kaj ekonomia gimnazio. En ĉiuj estos instruota jenaj fakoj: religio (nedeviga), germana aŭ gepatra lingvo, unua ”vivanta’ “fremdlingvo (plej ofte la angla), historio, geografio, matematiko, biologio, fiziko, kemio, psikologio, informadiko, muziko, arta desegnado, gimnastiko. La diferencoj inter la diversaj gimnaziaj tipoj estas:

Gimnazio: instruado de la latina lingvo. a

Realgimnazio: instruado de la latina aŭ alia dua ”vivanta” lingvo; pli da matematiko, biologio, vivmediscienco, fiziko, kemio; V

Ekonomia gimnazio: instruado de ”dommastrado kaj nutrado :

Ĉiuj gimnazioj ekzistas kiel ”longa formo”, t. e. de iin ĝis la 8a klaso. La 1a kaj 2a klasoj estas por ĉiuj tipoj egalaj. Novaĵ o estas elektendaj devigaj fakoj”, kiujn oni povas elekti laŭ siaj interesoj: religio, gepatra lingvo, ekzi voj, historio, politiko, ĵuro, geografio kaj ekonomio, matematiko, teknika desegnado, biologio, kemio, fiziko, psikologio, pedagogio, muziko kaj arta desegnado. Dum la 6a ĝis 8a klasoj oni devas viziti entute 8 ĝis 12 horojn/semajiuj fakoj. L apla nur kiel nedeviga fako en la 3a kaj 4a klasoj de la ĉeflernejo, sed nur teorie, ĉar nun mankas kaj geinstruistoj kaj gelernantoj.

Jen superrigardo pri la aŭstria instrusistemo:

Nomo Lernojaro Vivojaro Klaso Rmarko di

ELEMENTA ; ; ; deviga LERNEJO s 5 –

4 10 4 / ĈEFLERNEJO ; : o 1 deviga AŬ GIMNAZIO ; : :

KO 9 15 1/5 deviga METLERNEJO 10 16 1/6 nedeviga AŬ 11 si =

NAZIO 12 i UNIVERSITATO 13-16(18) 19-22(24) nedeviga

iom da horoj semajne la gelernantoj devas viziti: “Lm = ; 6a 7a 8a elektendaj (6-8) Gimnazio 34 32 31 = ~u Realgimnazio 33 31 32 = = Ekonomia Gimn. 32 34 29

IPR e 29

— paĝo 17 de la PDF —

La unuaj kvar kolumnoj indikas devigajn fakojn, la lasta indikas elektendajn kaj poste devigajn fakojn en la 6a ĝis 8a klasoj.

Pliajn detalojn vi povas legi en la (bedaŭrinde nur germanlingva) broŝuro ”Die neue Oberstufe”, kiun vi senkoste povas mendi ĉe: Bundesministerium fir Unterricht, Minoritenplatz 5, A-1014 Wien.

Walter KLAG

e Plia popol-lernejo

Ni raportis en la antaŭa numero pri la popola altlernejo en Karlskoga. Nun dua tia lernejo en Skandinavio intencas proponi Esperanto-kurson. Temas pri la najbarlanda Nordmore Popola Altlernejo en Surnadal, rande de fjordo ĉ. cent kilometrojn sud-okcidente de Trondheim. La grandformata ilustrita prospekto prezentas la kursojn por la lernojaro 89/90. Tipaj studobjektoj estas desegnado, ceramiko, teatro, radio kaj komunikado kaj norvega lingvo por eksterlandanoj (tiu lasta anoncita angle kaj Esperante). La temo ”Lingvo kaj literaturo” proponas en la dua semestro kvar-monatan Esperanto-kurson sub la gvido de Kirsti Fossgard. La gelernantoj vivas kune dum naŭ monatoj en la lernejo mem, kaj fakte formas edukan komunumon.

“Paranteze, el Norvegujo venis lastatempe altkvalitaj turismaj publikaĵoj: represo de la oficiala broŝuro de la Ministerio de Eksteraj Aferoj, kaj nun ricevita kun la lerneja prospekto, Esperanta versio de la baza kolora faldfolio de la norvega fervojo (NSB) kune kun bona mapo de la lando.

e Nacia studenta renkontiĝo

Malmultaj landoj havas Esperanto-kursojn en tiom da universitatoj kaj su-

– peraj lernejoj por pravigi nacian studentan renkontiĝon. Tamen Hungario fa-

las en tiun kategorion kaj tion pruvas aprila renkontiĝo en montetara vilaĝo

Velem (apud Szombathely), kiu logis pli ol sesdek studentojn el universitatoj

(ELTE Budapest, KLTE Debrecen, JATE Szeged) kaj superaj lernejoj (Inst-

ruistaj kolegioj de Szombathely, Eger kaj Esztergom). Kvar el ili havas oficialajn kursojn.

Krom la interkonatiĝo kun agrabla gitarludo kaj la bone sukcesinta konkurso, la programo inkluzivis fakajn prelegojn, renkontiĝon kun la parolanta komputilo, teatran prezentaĵon de ELTE studentoj, ekskurson al Koszeg kaj urbo-rigardadon en Szombathely.

La aranĝo revigligis la malnovan tradicion de renkontiĝo de studentaj rondoj. La entuziasma etoso en Velem kondukis al decido igi la aranĝon ĉiujara kaj la sekvan organizos la studentoj en Szeged.

30 e IPR

ELTE-studentoj partoprenantaj la aranĝon en ELTE

e Monda turismo

”Esperantotur” de Monda Turismo (str. M. Sklodowskiej-Curie 10, PL 85-094 Bydgoszcz, Pollando) invitas al riĉa programaro, i.a. al Konstanta Internacia Esperanto-Lernejo kaj Kurso por Instruantoj de Esperanto (ĉi-lasta dum jun.26 — jul. 09, sed eble ankaŭ venontjare). Petu informojn.

e Interland

»(..)Ĉar la ekonomia medio estas la plej grava nuntempe kaj influas la politikajn decidojn same kiel nian ĉiutagan vivon, E-o devos pruvi sian efikon sur tiu grundo se ĝi volos agnoskiĝi kaj amase uziĝi. INTER- LAND kreiĝis por tio; INTERLAND atendas nun la amasan subtenon de ĉiuj e-istoj por plu kreski kaj kreskigi

la rolon kaj kredindon de E-o.(…)vi ĉiuj povas subteni ĝin konkrete: aĉetante akciojn de la firmao INTER- LAND (1 akcio valoras 20 EKU aŭ 140 FRF, kaj rajtigas proporcian parton de la profitoj). Petu la prezenton de la INTERLANDaj servoj kaj financoj, Ĉe:

INTERLAND, 4 rue de la Monnaie, F-30400 Villeneuve-les-Avignon, tel. (33) 90 25 43 77. (La tuta dosiero kostos al vi 2 EKU, nur se vi ne aĉetos INTERLANDajn akciojn; kion vi povos pagi per poŝtmarkoj de via lando.)”

e Eurokka

EUROKKA celas diskonigi E-on ĉe la rokbandoj kaj la junularo. Ĝi administras rok-provludejojn (10 studioj, en kiuj provludas dekkvino da

IPR e 31

— paĝo 18 de la PDF —

Pollando: 20 infanoj kaj 15 junuloj en du hobiaj klasoj en Etk. 20 infanoj en hobia klaso en Lomza.

Ne eblas scii kiom da lernantoj aldoni, sed la nombro de kursoj kreskas de 83 ĝis 161.

“MIE! Monato de Internacia Enketado

Februaro enhavas la Semajnon de Internacia Amikeco (SIA), sed septembro estas la Monato de Internacia Enketado (MIE). Jen nova movada tradicio, kiun ILEI volas lanĉi. En tiu monato ĉiu unuopa instruisto en Esperanto-klaso estas solene petata komuniki la detalojn pri tio al sia Landa Sekcio de ILEI, kaj al la centra ILEI, ĉu rekte, ĉu pere de tiu landa sekcio. Ni aperigas freŝan enketilon ĉi tie, en Juna amiko n-ro 89/3 kaj ni dissendas jam en julio enketilojn al la sekcioj. Alvoko aperos en Esperanto de julio-aŭgusto.

Unuavice ni volas informojn pri klasoj en lernejoj je la antaŭ-universitata nivelo, t.e. kun lernantoj inter 5- kaj 18-jaraj. Oni rajtas raporti ankaŭ pri miksaĝaj grupoj, kaj pri plenkreskaj grupoj, nur se ili estas starigitaj oficiale kadre de iu eduka instanco.

Pri la universitata nivelo daŭre respondecas s-ro Germain Pirlot el Belgio, kaj li ankaŭ ĝuste en septembro enketos denove pri tio. Ni du statistikas aparte, sed restas en kontakto kaj interŝanĝas informojn kaj rezultojn. Bonvolu do atenti ambaŭ enketojn!

Aliloke vi povas legi ĝisdatigon de la enketado el 1989. Por ke ĉi-jare la rezultoj venu pli komplete kaj frue, ni petas la aktivan kunlaboron de la sekcioj septembre arigi plenajn informojn sur sia teritorio kaj ĝin plusendi al la centra ILEI. Bv. uzi aŭ multobligi nian enketilon tiucele, estos bone se instruisto plenskribos dufoje la enketilon (aŭ kopios ĝin), tiel ke la landa sekcio povos teni unu kopion kaj plusendi duan al ILEI.

Bonvolu nepre klopodi resendi la rezultojn kiel eble plej frue post septembro, plej malfrue ĝis la jarfino, por ke la rezultoj povu aperi dum la priraportata jaro ankoraŭ fluas, tiel ke internaciaj kontaktoj estu starigeblaj.

Enketiloj estos disdonitaj en la Tago de la Lernejo en Brajtono, redaktoroj de gazetoj, kiuj pretas aperigi la enketilon septembre povos tie ricevi prespretan originalon.

Nia unua enketado portis iom mizeran rezulton — ne manku ĉi-foje. Prenu la plumon septembre, skribu klare kaj legeble — estu fidela MIE-ulo!

34 e IPR

Enketilo pri lerneja instruado de Esperanto 1989/90

Bonvolu resendi ĉi tiun demandilon al Juna amiko, Hungara Esperanto- Asocio, pf. 193, H-1368 Budapest, Hungario ĝis plej malfrue la 31a de decembro 1989. Bonvolu skribi tre klare kaj respondi aparte por ĉiu klaso.

Urbo: Lando:

Nomo de la lernejo:

Adreso de la a lernejo/ LI instruisto:

Nomo de la instruisto:

Ĉu profesia instruisto? JES/NE Dungito de la lernejo? JES/NE

Kiom da lernantoj de la kurso? Kiomaĝaj? Komenco de la kurso: Atendata daŭro Kiom da studhoroj entute apartenas al la kurso?

Kiom da studhoroj okazas ĉiusemajne? (Indiku kaj akademiajn kaj horloĝajn horojn.

TURNU!

IPR e 35

— paĝo 19 de la PDF —

Oficialeco de la kurso: e

Ĉu la kurso okazas ene de oficialaj horoj? JES/NE Ĉu ĝi estas plene oficiala lerneja stud-temo? JES/NE Se ne, ĉu partopreno estas deviga post elekto? JES/NE Aliaj klarigoj: Ekzamenoj kaj kreditoj:

Ĉu plenumo de la kurso kondukas al iuspeca kredito en la lerneja sistemo?

Ĉu fine de li kriĉo okasis ekzanios JES/NE

Se jes, kiu starigas aŭ rekonas tiun ekzamenon?

Lerniloj

Kiujn lernolibrojn kaj materialon vi uzas? (Aŭtoro, titolo)

Internaciaj kontaktoj

Ĉu lernantoj jam korespondas internacie? JES/NE Ĉu vi volas starigi korespondadon — klasan EI individuan O

Ĉu alispecan internacian kunlaboron aŭ helpon vi volas?

— paĝo 20 de la PDF —

Bangladeŝo

Centrafrika Resp.

Ĉilio

Irano Nigerio

Tanzanio

Statistiko

Didaktikaj lud(il)oj

UNESKO

UEA IEI

KCE

REPREZENTANTOJ

: Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.I.T. Avenue, Dhaka-1000

: Luc Feidangai, B.P.960, Bangui

: Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, Santiago

: Mohammad Karamudini, P.O.Box 13445-747, Tehran/Iran

: Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Ekpoma Bendel

: Mramba Simba, S.L.P. 1051, Bunda Mara

LABORKOMISIONOJ : Germain Pirlot, Kemmelbergstraat 5, b. 3, B-8400 Oostende : Georges Sossois, rue de la Consolation 2, B-6400 Couvin

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

: (Rilatoj de reciproka informado, Kategorio C)

: 7 Place Fontenoy, F-75007 Paris. Reprezentantoj de ILEI: James Fairbank, 6 Avenue Th. Rousseau, F-75016 Paris Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, F-75010 Paris

: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam

: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag

: Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds

Kontribuaĵoj al IPR

tajpitaj kun duobla interspaco kaj marĝenoj, al la adreso de la Redaktejo (vd. kovrilpaĝon)

Abonado al IPR kaj membriĝo al ILEI: (membrokotizo 40 Svedaj Kronoj)

1) poŝtĝirkonto: 682117-7 (Stockholm). «La Internacia Ligo de Esperantistaj Instru-

istoj» (ILEI). Sodra Rorum pl. 455, S-242 00 Horby (Svedio).

2) poŝtĝirkonto: 3789 64 — ILEI 2814 — UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ

Rotterdam (Nederlando)

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

— M.B ES” /TZK=VISNErIJy

Driemaandelijks tijdschrift — Afgiftekantoor: PE o xX 3 Jarkolekto 18 — Trimonata

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktisto: Istvan Ertl

REDAKTA KOMITATO

Carlevaro, T. (CH) Maitzen, M. (A) Formizzi, G. (I) Mallia, C. (M) Lins, U. (D) Mizuno, Y. (J) Ludwig, E. (F) [ Szerdahelyi 1. (H) | Respondeca eld to (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 131 A, B-2180 Kalmthout

Redaktejo: Esperanto-fako, Universitato ELTE/BTK H-1364 Budapest, Pf. 107

IPR 236 1180966/185 Presado: Grafika Centro Antverpeno,

Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140, B-2000 Antwerpen, = -H32-3-234 34 00

— paĝo 2 de la PDF —

Jarkolekto 19 jul.-sep. 1989 N-ro 3, 1989

«Internacia Pedagogia Revuo» estas sendependa forumo de la tutmonda pedagogaro. Ĝi aperas kvarfoje jare. La redakta komitato rajtigas sin mallongigi aŭ korekti la manuskriptojn nur laŭ lingvaj vidpunktoj. Manuskriptojn ni ne resendas. Reproduktaĵoj, tradukaĵoj estas permesataj, eĉ rekomendataj, kune kun fontindiko.

La motivado de la instruisto d-ro Till DAHLENBURG

Kontribuo al la 23a ILEI-konferenco en Caerleon, 1989

”Mirego estas fundamento, sur kiu konstrueblas eĉ piramidaro da scioj” (Hermann Kant: La aŭlo)

La temo de nia konferenco ”Motivado en la lerneja instruado de E-o” vekas multajn asociojn, ligitajn unuflanke kun la nocio ”motivado”, aliflanke kun la vorto ”instruado”.

Ĉu oni interpretu la gvidan temon tiel, ke la instruisto reprezentas la centran elradiejon por elvoki viglan intereson pri la studado de la fremda lingvo ĉe la disĉiploj, aŭ tiel, ke la instruanto mem devas esti sufiĉe motivita por efektivigi sukcesan instruadon de la fako?

Ambaŭ interpretadoj eblas, ili eĉ necesas, ĉar la du menciitaj procedoj — la procedo de la interes-elvokado kaj la procedo de la sinŝarĝado — kondiĉas unu la alian.

Kutime la ĉefa atento de la metodikistoj estas direktita al la unua procedo: utiligo de la jam ekzistanta motivado de la lernantoj aŭ ”naskigo” de adekvataj motivoj ĉe ili flanke de la instruisto.

La persono de la instruanto estas agnoskata kiel centra rolulo en la lerniga surscenigo. ”…la ĉefa motivado estas bona instruado, farata de kapabla instruisto en la klasĉambro. La infanoj (kaj en aliaj cirkonstancoj la plenaĝuloj) devas antaŭĝui la lecionojn de E-o” (PITT 1988).

Sed malpli da atento dediĉas la metodikistoj al la motoro de la lernoprocedo, t. e. al la internaj stimuloj, kiuj instigas la instruiston al krea aktivado, nelaciĝanta dum la tuta profesia vivo.

La historio de la E-instruado montras, ke la fazo de la ellernado de tiu fremda lingvo bezonas apartan metodikan subtenon kaj prilumadon, ĉar estas

— paĝo 3 de la PDF —

postulataj de la instruanto originalaj ideoj por teni la instruadon kaj sekve ankaŭ la lernadon sur alta, fortostreĉa, pliriĉiga nivelo.

Pro tio, pure metodikaj artifikaĵoj perdas sian signifon en kursoj por progresintoj. Pli kaj pli okupas la unuan lokon temoj, kiuj koincidas kun ofte ankoraŭ sekretaj, ne malkovritaj streboj, eĉ sopiroj de la partoprenantoj.

”La pliriĉigo de la tuta personeco de lingvolernantoj…meritas eĉ pli da atento ol instruado de akuzativo, participoj, vortfarado k.s. …Ni ebligu al niaj gelernantoj pli vastan horizonton ol infanoj kutime havas, por ke ili povu trovi la ĝustan lokon en la hierarkio de valoraĵoj en la mondo… Pere de Eo-instruado/lernado ni povas evoluigi ankaŭ aliajn gravajn karaktertrajtojn de personeco, nome eduki je persisto, je streĉo de forto, je pretendemo al si mem” (BARCSA Y 1989)

Nur sub la kondiĉo, ke la instruisto mem aspiras pri io supera, kio troviĝas ekster la limoj de ĉiutagaĵa parolkapabligo, estas garantiita la aparte alta edu-

ka valoro de la lernado nome de la lingvo E-o, ĉar tiu instruisto intencas utiligi

la gajnitan lernotempon kompare al la instruado de etnaj fremdaj lingvoj por vivigi en la animoj de siaj disĉiploj pli ŝatindajn motivojn.

Laŭ SZERDAHELYI 1976 ”La motivoj determinas la agon, sed la motivojn determinas la celoj de la ago.” Tio signifas, ke depende de la konkretaj celoj de la lernado estas ekfunkciigeblaj diversaj motivoj, aŭ ĝeneralaj kiel prepariĝo al estonta profesio, plenumado de socia devo, materiala intereso, aŭ rektaj motivoj kiel premio, puno, laŭdo, timo.

Simila aspektas la motivado de la instruisto: ankaŭ li submetiĝas al la interna stimularo, instiganta lin instrui en difinita kvalito. La esenca diferenco konsistas en tio, ke la instruisto konscie devigu sin alparoli kaj evoluigi en si mem tiujn motivojn de sia instrua laboro, kiuj certigas al li neestingiĝantan ardan emon al la profesia tasko.

Celoj de nia ago estas formulitaj en la STRATEGIA PLANO DE UEA: 2.2 instigi praktikan utiligon de la lingvo;

2.3 interesiĝo pri la lingva problemo kaj solvo de komunikaj problemoj;

2.4 engaĝiĝo en internaciajn organizaĵojn por faciligi ĉiujn kontaktojn inter la homoj en spirito de reciproka respekto;

2.5 kompreno kaj estimo inter la anoj de la diversaj popoloj, zorgo pri la propra kulturo, havi pli fortan ligon ol tiu ĝenerala celo faciligi la kontaktojn.

Al tiuj celoj konformas jenaj motivoj, per kiuj nia agado en instruado aŭ lern-

ado emocie determinatas: komunikemo, asociiĝemo, profitemo, ekkonemo.

Kiel sciate, tiuj motivoj ekfunkciigitas en la dezirata direkto helpe de akompanaj stimuloj (= kvazaŭmotivoj), kiujn elradias la kursgvidanto, en kelkaj kazoj ankaŭ la lernolibroj:

IPR e 2

— enplekto de sciindaĵoj pri la fremdaj popoloj kaj kulturoj en la traktendan lingvan materialon;

— fremdlingvigo, t. e. aktiva fremdlingva partoprenigo de la lernantoj en la instru- kaj lernoprocedo;

— konsciigo de la solvendaj lingvaj malfacilaĵoj, problemoj de ekkonado aŭ de alproprigendaj lernoperacioj;

— ilustrado de la lingvaĵo per kantado, bildoj, desegnoj, sonbendoj.

Resume: la personeco de la instruisto difiniĝas per tio, kiomgrade kaj kiel li konsideras en la instruprocedo la individuajn trajtojn de la gelernantoj, kaj kiel li klopodas realigi tutgrupan kolektivan travivaĵon (lingvo ja nur vivas pro tio, ke ĝi estas bezonata por interindividuaj kontaktoj!).

Sed ne ĉiu instruisto de fremdaj lingvoj komprenas, ke li mem apartenas al la grupo de lernantoj, ke ankaŭ li devas envolviĝi en la procedon de plulernado sur la terenoj de homgvidado, de lingvoscienco, de parolkapablo. Precipe minacas la instruiston danĝero de malstreĉiĝo de la mensa laboro, ĉar li ja ĉiam nur lernigas siajn lernantojn. Sc la instruisto ne devigas sin mem konsekvencc aktive partopreni la procedon dc alproprigo dc novaj faktoj, de neatenditaj interligoj, de nekutimaj ideoj, se li mem nc ĉiam denove fariĝas serĉanto sur faka kaj ĝeneral-kleriga terenoj, sed limiĝas je antaŭprogramitaj lernolibraj taskoj, tiam li perdas la ponton al unu el la ĉefaj motivoj de la lernantoj: scivolemo kaj ekkonemo.

Bonan ekzemplon de tia fruktodona influo sur la instruiston liveras la legolibro kun ekzercoj de MACGILL, ”La laŭta vekhorloĝo”. Ĉerpante el tiu libro instigojn por metodika kaj enhava fleksiĝemo, ni rimarkas kaj devas konstati, ke E-instruisto pli rapide ol instruisto de etna fremda lingvo metamorfoziĝas, transformiĝas al specialisto pri la koncerna lingvo en ide-produktanton, en reĝisoron de individua kaj grupa mensa aktiveco, en disponiganton de ĝeneral-klerigaj sciindaĵoj, en plej pretendeman aŭtodidakton. (Komparu la proponojn en la artikolserio de RADOS 1989 kaj la kontribuon al la 21-a ILEI-konferenco de DUCZMAL 1988.)

Tian pretendemon ĉe niaj E-instruistoj ni kiel ILEI-anoj devus evoluigi, kreskigi, direkti pli konscic, kunordigitc, planite — per publikigado dc ide-trezoroj (kolektaĵoj de materialo cl la plej diversaj sferoj de la kultura vivo, taŭgaj por envicigo en la E-instruadon kaj respondantaj al tipaj interesoj de la E-instruistoj). El ili la instruistoj ĉerpu laŭ siaj preferataj sciokampoj forton por ĉiam pli altnivela instruado kaj por ĝojiga pliperfektiĝo. La instruisto ne rezignu pri sia individua motivado, sed cnvicigu ĝin cn la ĝeneralan instrutaskon. Se li ne farus tion, li ne restus si mcm!

IPRo3

— paĝo 4 de la PDF —

Listo de supozataj interesoj kaj de ”trezor”-proponoj

Literaturo: — kolektaĵo de la titoloj de la mondfamaj literaturaj verkoj — la titoloj de la plej vaste konataj fabeloj kaj fabloj Geografio: — la flagoj de la ŝtatoj kun klarigo de la simboleco — la blazonoj de elektitaj ĉefurboj kun klarigo de la simboloj — tipaj gestoj de diversaj popoloj (ekz. en nombrado, salutado, neado) — proverboj en laŭvorta traduko kun klarigo en konsidero de la landa tradicio (kp. la lernolibron de BOIA 1979) — praktikata geometrio, astronomio, algebro (laŭ la libroj de la sovetia aŭtoro PEREL’MAN, ekz. kiel mezuri la altecon de arbo, la larĝon de rivero?) Lingvoscienco: — etimologio de difinitaj E-vortoj sub konsidero de ilia aparteneco al komuna radiko — la internaciaj vortradikoj en E-specifeco.

Ni supozu, ke profesian instruiston de iu etna lingvo, kiu turnas sin al instruado ankaŭ de E-o, logas unuavice lingvistikaj aspektoj. Li ja ne volas, ke la instruado de ”sia” etna lingvo perdu sian signifon. Inverse, li volas, ke la studado de fremdaj lingvoj fariĝu pli serioza, pli profunda ankaŭ helpe de Eo. Pro tio li intencas ne nur lernigi al siaj studentoj E-on, sed samtempe konsciigi pri ĝeneralaj lingvaj fenomenoj. Tiu lingvistike orientita scivolemo (= motivo) ĉe granda nombro de E-instruistoj povus esti subtenata per kolektaĵo de fakaj informoj, ilustrantaj ĝeneralajn lingvajn fenomenojn. Ekzemploj:

1. Kontraŭdira aŭtonomeco de la lingvo rilate la envicigon de internaciismoj (forme kaj/aŭ enhave): a, lat. inspicere germ. inspizieren, Inspizient Esp. “inspici, “inspicisto lat. inspecius germ. “inspektieren, Inspektor, Inspekteur, Inspektion Esp. inspekti, inspektoro, inspektisto Menciindas, ke ĉe tiu radiko Eo transprenis nur unu varianton, sed tendencas diferencigi la enhavon per diversaj sufiksoj (”inspektoro” en la senco de ”Inspektor” havas sinonimon ”inspektisto”, sed en la senco ”Inspizient” ne estas anstataŭigebla). b, lat. contrahere germ. kontrahieren, Kontrahent Esp. kontrahi (pp. muskolo), kontrahiĝo, (kontrahanto), lat. contractus germ. “kontraktieren, Kontrakt, Kontraktion, Kontraktur.

IPR e 4

Esp. kontrakti, kontrakto, kontrakturo (med.)

Atentu, ke la germana vorto ”kontrahieren” uzatas rilate al muskolo, sed ankaŭ en komerca kaj sporta kampoj, la E-a ”kontrahi” nur rilate al muskolo. Pro tio mankas en Eo ”kontrahanto”(kp. germ. Kontrahent), ĝi estas anstataŭata per ”kontraŭulo”. Okulfrapas, ke malgraŭ la ekzisto de la radiko ”kontrah-” en Eo aplikatas ankaŭ la alia radikvarianto ”kontrakt-” por signifi medicinan, muskolrilatan procedon (sed nur en la formo ”kontrakturo”).

Pri tiaj fenomenoj oni povas E-lingve diskuti dum la lernohoro, ĉaf la faka vortaro interplektiĝas kun multaj vortoj, kiujn oni bezonas por la ĉiutaga uzo. (kp. BRAUN 1969)

2. Etimologio klarigas/malkovras ncatenditajn koneksojn inter multaj eroj de la lingvo kaj de la mondo: a, lat. caper/capra (”kapro/kaprino”) caprea (”kapreolino”) capreolus (”vir-kapreolo”)

Esp. kapro, kapriolo (kaprica salto), kaprico (neantaŭvidebla volo), kapriĉo (kaprica komponaĵo), kapreolo (remaĉanta mamulo), kabrioleto (kp. angla cab) (”saltanta ĉaro”), Kapreo (”insulo de kaproj”).

b, lat. caput (kapo), capillus (kapoharo)

Esp. kapo, Kapitolo, kapitalo, kapitelo (nur rilate arkitekturon), ĉapitro, kapitulo (eklezio), kapitano, kapitulacii, kabo, bicepso, okcipito, okcipitalo, katastro (origine: laŭkapa imposto), kaporalo.

c, lat. trahere Esp. trajno, trejni, trakti, portreto, subtrahi, abstrakti.

3. Etimologio kiel helpo en klarigo de ŝajne malprudentaj E-vortoj a, Esp. laktuko popoletimologie el lakto aŭ tuko sed science cl latina /actuca (kp. germ. Lattich, angla lettuce) b, Esp. juglando popoletimologie el rusa jug (”sudo”) kaj lando sed vere el latina Juglans el Iove-glans (”glano dc Jupitero”) Atentu! lat. glans = kaj Esp. glando (organo, kies funkcio estas produkti sekrecion) kaj glano (frukto de kverko) c, Esp. vertago (raso de hundoj kun tre mallongaj kruroj: melhundo) popoletimologie: el vero kaj tago aŭ verto/vertebro kaj ago efektive el latina vertragus/vertagus, keltdevena vorto kun la signifo ”feliĉo”, t. e. hundo kun rapidaj kruroj.

IPR e 5

— paĝo 5 de la PDF —

En tiu rilato rekomendindas enrigardi KOLKER 1980, kie la aŭtoro vaste utiligas etimologiajn kunligojn kiel memorhelpilojn, ekz.

etendi kp. kun rusa tendencija

insulo kp. kun rusa izolirovat”

trajno kp. kun rusa traktor

senco kp. kun rusa sensacija

Evidentiĝas, ke per Eo-instruado oni povas plialtigi la ĝeneralan klerecon, se oni ne limigas sin en la instruado nur je ”transdono” de la lingvaĵoj necesaj por la komunikado.

= Nin vere kunligu pli forta bendo ol tiu ĝenerala celo faciligi la kontaktojn: ni zorgu en nia E-o-instruado ankaŭ pri kulturc valoraj enhavoj de eblaj kontaktoj. La elirpunkto por enhava plialtigo de la E-instruado estas determinata per la personeco de la instruisto. Ni donu al niaj E-kursgvidantoj tian materialon, en kiu respeguliĝas kiel eble plej diversaj interesoj nome de la instruistoj, por ke ili ĉiam denove ekhavu motivadon konsideri resp. evoluigi la motivadon ĉe iliaj lernantoj. :

Referencoj

BARCSAY Zsuzsa: Feliĉan Novan Jaron. Budapeŝta Informilo, 1989/1, p 1-2.

BOIA, Aurel: 11 X 11. Esperanto prin proverbe. Curs minimal. Uz intern. Bucuresti, 1979.

BRAUN, Walther: La grammaire francaise en dialogues. Dortmund, 1969.

DUCZMAL, Stanistaw: Cent temoj por paroligi niajn lernantojn. El teorio kaj praktiko de Esperanto-instruado. 21-a Konferenco de ILEI en Lodzo. t6dz, 1988.

KOLKER, Boris G.: Metodiĉeskije razrabotki po meZdunarodnom jaziku Esperanto dija kursov. Ufa, 1980.

MACGILL, Stefan: La laŭta vekhorloĝo kaj aliaj atentokaptiloj. Budapest, 1988.

PEREL’MAN,. l.: Zanjimatel’naja algebra. Moskva, 1959.

PEREL’MAN, J. l.: Zanjimatel’naja geometrija. Moskva, 1959.

PEREL’MAN, J. l.: Zanjimatel’naja astronomija. Moskva, 1961.

PITT, Arnold: Kial motivado? Internacia Pedagogia Revuo, 1988/3, p. 22-23.

dei ku Peter A.: Kio okazas en Piratio? Budapeŝta informilo, 1989/3, p. 6-7.; 1989/4, p. 10-

SZERDAHELYI, Istvan: Metodologio de lingvolernado kaj parolalproprigo. Budapest, 1976.

UEA: En la duan jarcenton: Strategia plano de Universala Esperanta-Asocio. “esperanto” 1988/10, p. 168-177. p “

IPR e 6

Niaj lernantoj bezonas propran vortaron!

Lawrence MEE

Tute konata fenomeno

Se iam regis inter E-istoj la ideo, ke varbado de simplaj subtenantoj por la ideo de internacia lingvo plene sufiĉus por akceptigi tiun lingvon ĝenerale tra la mondo, tiu periodo estas jam delonge for. Esti subtenanto por la ideo implicas lerni kaj uzi la lingvon; pasiva subtenado en iu formo estas konvena, kompreneble, sed ĝi ne sufiĉas. Kiel konate en aliaj agadsferoj, la mondo pretos akcepti E-on nur kiam ĝi vidos pruvon, ke la lingvo estas regata kaj uzata de granda homamaso.

Inter la anoj de tia homamaso devus troviĝi reprezentantoj de kiel eble plej multaj lingvo-grupoj de la mondo; devos esti klare videble, ke por tiuj reprezentantoj Eo estas la komuna dua lingvo de komunikado trans la lingvo-limoj.

Tiuj konstatoj estas jam delonge agnoskitaj flanke de la gvidroluloj de nia movado; naturaj sekvoj estas la Universalaj Kongrcsoj kaj la multaj aliaj organizitaj renkontiĝoj, la internaciaj fakaj asocioj ktp. Natura sekvo estas la ekzisto de lernolibroj aranĝitaj por ĉiuj cl la ĉefaj lingvoj de la mondo kaj por pluraj el la neĉefaj lingvoj. Lastatempa kontrolo sugestas, ke eblas lerni Esperanton per utiligo de pli ol tridek kvin lingvoj, krom la konataj rektmetodaj kursoj, pere de Eo mem.

Ne tiel konata fenomeno

Sen ia dubo, tiuj lernolibroj varias en kvalito, en efikeco, kiam uzataj ĉu dum instruado ĉu por aŭtodidakta lernado; tre verŝajne, la motivado de la lernantoj ankaŭ varias.

Sed eĉ kiam la kvalito de la instruado estas kontentige bona, kun lernantoj bone motivitaj por ekspluati la akiritan konon de la lingvo, restas ankoraŭ paŝo, al kiu ne sufiĉe da atento estas donita. Tio cstas la malfacila paŝo, el ankoraŭa lernado en la kursoĉambra senco al plena regado de la lingvo, post akiro de la baza gramatiko kaj baza vortostoko, la paŝo transiri el dependeco sur vortaro E-etna lingvo al facila uzado de unu-lingva vortaro. Ju pli frue iu lernanto sentas fidon kompreni la signifon de vorto el difino aŭ klarigo cn Eo, des pli frue tiu lernanto akiras la kapablecon vere pensi cn la internacia lingvo; des pli frue tiu lernanto rolas kiel reprezentanto de nia lingva komunumo al la ekstera mondo.

IPR e 7

— paĝo 6 de la PDF —

Gajno por la lernanto mem estas akiro — post tiu malfacila paŝo — de pli flua stilo dum pensesprimado, pro la akirita facileco elpensi taŭgan kunmetaĵon, imiti la stilon de aliaj aŭtoroj, utiligi la uzekzemplojn donitajn kaj esplori indikitajn parencajn vortojn. Neniu el tiuj kromaĵoj estas donita per eĉ multjara kateniĝo al du-direkta vortaro. Alia gajno por la lernanto estas la konstatita ĝuo dum legado de tekstoj, pro forigo de iu tia sento de kateniĝo; konataj al la nuna aŭtoro estas pluraj E-istoj, kiuj ne plu provas legi tekstojn, pro manko de tia ĝuo.

Demando kun respondoj

Trafa demando estas: kiun unulingvan vortaron proponi al lernantoj, cele al kontentigo de tiuj bezonoj, al trapaso de tiu malfacila barilo?

Certe meritas konsideron, tiurilate, la Oportuna Vortaro de Ordinara Esperanto (la OVO-vortaro), 1969, de Vilho Setili. Krom fideleco al la Fundamento de Esperanto, tiu verko estas tre opertune poŝformata kaj riĉe ilustrita, sed plene mankas en ĝi uzadekzemploj kaj indikoj de parencaj formoj.

Dum longe nun, la Plena Vortaro (kun Suplemento), estas la ĉefe proponita vortaro por tiu fazo, sed ankaŭ tiu verko havas malmeritojn, kiam ni kontrolas ĝin laŭ la bezonoj. Uzekzemploj abundas; indikoj al parencaj vortoj ankaŭ abundas en tiu vortaro. Sed por tiuj adeptoj, kiuj ankoraŭ akiradas lertecon en uzado de la lingvo, tiuj trajtoj troas. Krome, en tiu vortaro troviĝas tiom da fakteknikaj vortoj, ne-ofte renkontitaj en la ĉiutaga vivo, ke tiu nia nova adepto facile malesperas, fronte al tia grandega vortprovizo, ŝajne elfunde lernenda. (Des pli malmeritas konsideron, en tiu rilato, la Plena Ilustrita Vortaro!) Kaj unu alia trajto de PV, trajto, kiu malhelpas novan adepton, estas la troa uzado de majuskloj en tiu verko. Siatempe, ni agnosku, la uzado de majusklo por signi Oficialan vorton estis plene subteninda, ne malpleje pro tio, ke tiu verko estis kunmetita ne kun la celo doni helpon aparte al lernantoj.

Konkreta propono

Koncize prezentite, do: Esperantujo bezonas nove kunmetitan vortaron unulingvan, verkon, kiu estas samtempe manlibro de la lingvo por lernantoj kaj efika enkondukilo al pli altgrada studado de la lingvo por praktikantoj.

Propono kompili tian verkon estis prezentita al la 23a Konferenco de ILEI dum aŭgusto 1989 en Caerleon, Kimrujo, kaj post diskuto flanke de la estraro de ILEI, la propono estis akceptita. ILEI plue decidis doni oficialan aŭspicion al la rezulta verko.

IPRe8

La laborplano

Fona konstato pri tiu verko estas, ke necesas kunordigi interetnan teamon por la kompilado, kun du apartaj celoj.

Unuavice, la membroj de la teamo devas proponi por enmeti ĉiutagajn vortojn ne jam trovatajn en aŭ la OVO-vortaro aŭ en PV aŭ PIV.

La dua tasko estas kontroli la difinojn donitajn en la verko por la ”kapvortoj”, cele al certigo, ke tiuj difinoj ja estas interetne kompreneblaj senambigue. Kaj simile, ke la uzadekzemploj donitaj taŭgas por la celo de la verko.

Flanka konstato, kiu ja estas influata per tiuj du taskoj, estas, ke necesas utiligi kiel eble plej modernajn metodojn por diskonigi felietone la disvolviĝon de la kompilado. Sen ia dubo, tio implicas la uzadon de komputoro. Per taŭga aranĝo de la ”ĉapitroj’ de la verko sur memordiskoj, facile eblus elpresi en malneta formo tiujn ĉapitrojn, kaj konservi ilin por posta pli neta eldonado. Intertempe, facile eblus enkorpigi korektojn kaj ŝanĝojn.

Naskiĝis jam la Interetna Vortaro de Ordinara Esperanto

La bazan ideon de interetna vortaro bazita sur tiuj konceptoj unuavice konigis la nuna aŭtoro dum la aŭtuno de 1988, kaj en la daŭro de nur kelkaj semajnoj la laborplano pli-malpli fiksiĝis.

La baza vortprovizo de la vortaro estas la Baza Radikaro Oficiala (BRO) de la akademio de Esperanto.

Por ĉiu vorto aŭ elemento en la BRO estas donita difino aŭ klarigo, kun uzadekzemploj laŭeble reprezentataj de la ĉiutaga uzado. Figura uzado estas prialudata kiel eble plej ofte, ankaŭ kun uzekzemploj.

Ĉar ne estas senescepte kunmeti taŭgajn difinojn uzante nur la vortostokon de la BRO, necesis preni decidon aldoni vortojn ne prialuditajn en tiu BRO. La unua provo je decido estis enmeti ĉiujn Oficialajn vortojn de la lingvo, sed baldaŭ montriĝis, ke agi tiel tro ampleksigus la verkon, kaj krome riskus timigi lernantojn pro tia amplekso.

Sekve, la ĉefkompilinto, tute subjektive laŭ propra tasko, flankenmetas multajn Oficialajn vortojn, fidante, ke membroj de la interetna teamo atentigus lin pri iu troa elsarkado.

Takso farita post traktado nur de la a-vortoj sugestas, ke la fina grandeco de la verko estos proksimume ses mil vortoj kaj elementoj, donorite vortoprovizon de minimume dek kvin mil vortoj, inkluzive de derivaĵoj ktp.

Akceptante la pravecon de la ideo klare indiki la formojn jam Oficialajn (ĉu aŭ ne ili troviĝas en la BRO), la ĉefkompilinto elpensis metodon malpli trudan ol tiu en Plena Vortaro. Samtempe, li adoptis analogan metodon indiki

IPRe9

— paĝo 7 de la PDF —

proprajn nomojn jam oficialajn, kaj prenis la ŝancon prezentitan aldoni aliajn proprajn nomojn, ne oficialajn sed kongruajn kun oficialaj formoj. Ciu tia propra nomo aperas kun majusklo, sed krom pro tiu kaŭzo, la uzado de majuskloj estas rigore evitita. (Se, hazarde, tiu decido enterigos por ĉiam la diskuton pri ĉu la monato-nomoj aperu kun minusklo aŭ majusklo, des pli bone!)

Lige kun la ideo ne sklave referenci ĉiujn oficialajn vortojn, la verko enhavas, en la formo de apendico, liston de ĉiu vorto trovita en la PV sed ne enmetita en la IVOE. Per enmeto de tiu listo, la ĉefkompilinto esperas stimuli lernantojn al konsultado de pli imponaj vortaroj, je renkontiĝo kun iu fakteknika vorto.

La nuna (septembro 1989) stato de la projekto

Por fari la proponon al la Estraro de ILEI dum la konferenco en Kimrujo, la ĉefkompilinto kunmetis unuan proveldonon de proksimume la unua duono de la a- vortoj, kaj disdonis plurajn ekzemplerojn de ĝi.

(Tiu proveldono enhavis, krom la ”kapvortoj” mem, listeton de la vortoj flankenmetitaj ĝis tiam, listojn de mallongigoj kaj signoj uzataj en la verko, kaj antaŭparolon.)

Surbaze de tiu proveldono, sep konferencanoj petis aliĝon al la reto de kunlaborantoj, promesante laŭeblajn konsilojn. La ĉefkompilinto promesis daŭrigi la kunmetadon ĝis la fino de la a- vortoj, kaj tiam raporti al la kunlaborantoj en iu formo de novaĵletero.

Kelkaj konferencanoj faris modestajn donacojn al la kaso de la projekto — tre bonvenaj! —, lasante al la ĉefkompilinto la taskon elpensi metodon akiri pli firman bazon, sed proponante petojn al fondaĵoj konataj pro edukaj kaj kulturaj agadoj.

La estraro de ILEI petis la verkadon de artikolo por IPR, kaj antaŭvidas aktivan kunlaboron en la projekto.

Glosaro

etno: homgrupo karakterizita per komuna trajto de lingvo aŭ origino, kaj prezentanta socian kaj fizikan koherecon.

interetna: montranta ion komunan al du aŭ pluraj etnoj.

komputoro: elektronika ekipaĵo, pli-malpli aŭtomate sinreganta post ekfunkciigo por aparta tasko, por plenumi ampleksan sinsekvon de aritmetikaj, logikaj kaj datenmanipuladaj operacioj, konforme al storita baza programo, sed en aparta sinsekvo diktita per la apartaj datenoj prezentataj, kaj kun periferiaj ekipaĵoj por konatigi la rezultojn.

a

a -a 1: 1 la unua litero de la E-a al- |

(B) fabeto;

2 unu el la kvin vokaloj de Eo; la nomo de tiu vokalo;

3 finaĵo de la adjektivo en Eo;

4 (neformale) finaĵo por inseksaj propraj nomoj.

abako 1: speco de kalkulilo, konsi stanta tefe el buletoj ŝoveblaj sur stangetoj.

abandoni : (tr) cedi al asekuristo aŭ al- 4 ia instanco objekton ah tion,

kio restas el ĝi post difektiĝo, kaj an-

statate preni la asekuritan sumon, aŬ sim-

ile, aŭ rezigni en tuto pri la objekto.

la ŝipanaro abandonis la £ipon nur nelonge

antat la enabismiĝo

abandono : la ago abandoni, ekz. £ipon.

-abato : estro de monaflejo titolata abat-

SAF.) ejo. abdiki : (tr)1 forlasi la retecon; AO 2 memvole forlasi altan oficon aŭrangon. kp. demisii eksidi

abelo : insekto el fam. de himenopteroj,

(B) kiu produktas mielon. en abelujon ne blovu – ne incitu koleremulon abio 1: arbo konifera. pp- piceo

FB» pino lariko cedro

abismo 1 1 profundegaĵo; la ŝipo, renco) kontinte glacitavolegon, enabisniĝis; 2 (f) plena, disfunda ruinitp; niaj esperoj forfalis en la abismon; (f) plena, esenca, neakordigebla malsameco. estas abismo inter ambaŭ opinioj kp. faQko senfundaĵo

abituriento 1 mezgrada diplomito, kiu co) finis la gimnazian kursaron,

sukcese plenuminte la koncernan ekzamenon.

havi sian abiturientan diplomon

kp. bakalaQro

ablativo 1 kazo de deklinacio en hindeŭr-

e 4 opaj lingvoj, esprimanta propre la deirpunkton, k akcesore uzata por esprimi instrumenton, tempon, manieron.

abnegacio 1 volonta forgeso pri sia pro-

co) pra utilo aŭ bono. kp. rezigno ‘

sindone2zo sinofero

aboco 1 1 alfabeto; 2 alfabetumo; 3 (f) elementa instruo pri iu scio. aboco de fiziko, de sennaciismo

aboli = abolicii s (tr) definitive forigi, malpermesi kutimon antaŭe

5 abstini

ne lahjure malpermesitan. sklaveco estis aboliciita en Usono nur en 1865 vd. abrogacii

abomeno 1 forta antipatio, kaŭzata de tre

(B) malagrablaj aŭ malnoblaj ecoj de objekto, persono aŭ agp. abomeno de iu pro io senti abomenon al iu $i sentis el ian abomenon kontraŭ manĝado; abomena kanajlo! =

aboni 1: (tr) kontrakti por ricevi, (CB) kontraŭ (antaŭ)pago kaj dum difinita, kutime renovigebla, tempo-datro

gazeton, komercaĵon, telefonservon ks.

pp- abonkarto aborpago abonanto mi de

du jaroj abonas la revuon

aborti : (ntr) 1 naski antaŭtempe ne-

co) vivpovan idon; 2 (f) halti en sia malvolvo; senrezultiĝi; fiaski. la senprudenta

entrepreno abortis

abrikoto 1: frukto de arbo el familio de (B) amigdalacoj.

abrogacii 1 (tr) laŭjure nuligi leĝon ah dekreton. kp. abolicii

abrupta : malagrable subita, (malĝentile) 6BU): senprepara. abrupte demandi, frapi, aperi kp. skui

absceso : amaso da puso en organikaj (F» teksaĵoj. kp. furunko

absinto : amararoma veg. pp. absintafo : (CF) verda likvoro preparita el absinto

absoluta : 1 tute sendependa de Ciu ajn (CB) povo aŭ kontrolo; kies aŭtoritato estas senlima kaj tiopova; absoluta reĝo, povo

2 ne elmetita al ia kondiĉo, rezervo, limigo aŭ manko; absoluta principo, regulo, logiko

3 gramatike sendependa de la entenanta frazo; absoluta ablativo, part- Icipo

4 senmiksa; Memie pura. absoluta alkoholo absolute : en absoluta maniero = tute, nepre. lingvo absolute logika estas lingvo senviva ekzistas absolute nenia neceseco, por ke ni forĵetu …

absorbi : (tr) okupi ekskluzive la spir-

co) iton aWkaj la atenton. lia laboro absorbis tutan lian atenton vd. sorbi

abstini s (ntr) (pro principo aŭ vivkut- (B) imo) ne uzi diversajn plezurig-

Kritikoj, sugestoj, komentoj, kunlaborproponoj estu direktitaj al Lawrence Mee [Lorens Mi], 19 Cranbury Rd., Eastleigh, Hants. SOS SHB, Britio.

IPRel11 IPR e 10

— paĝo 8 de la PDF —

Pri la artikolo de Blazquez pri ”IĜ”

Antonio Alonso NUNEZ

En IPR 1989/2, pp. 15-21 aperis pli gramatika ol pedagogia artikolo de Felix Garcia Bldzquez, ”La sufikso -iĝ ĉe apliko al verboj”, kiun ni aperigis pro ĝiaj instruadaj implicoj. Ni alvokis al reagoj: spontane alvenintan leteron de Nydia Aydos Krieger vi trovos fine de ĉi tiu artikolo. Ni mem petis reagi koncize s-anon Antonio Alonso Niez, sciante, ke li profunde kaj fake okupiĝas pri rilataj problemoj. Bedaŭrinde, pri la publikigo de liaj dense tajpitaj kaj pensodensaj 22 paĝoj, kiuj rezonas tute aliel ol konkludas s-anino Krieger, ni devis rezigni, sopirante ekziston de faka revuo, kie tiaj studoj povus aperi tutaj (kopion tamen eblas mendi kontraŭ 3 irk-oj de la redakcio de IPR). Feliĉe, li mem liveris resumon, kiu sekvas ĉi-sube, lardita far la redaktoro nur per kelkaj enmetoj el la studo mem, ĉefe tiuj koncernajn pedagogion. Necese, ĉi tiu parta publikigo ne spegulas fidele la tuton; en la resumo pli ardas la iberie temperamenta diskutemo de Niĥez ol en la sobre priargumentita cetero. — La red.

I

En ĉi tiu unua parto mi klopodu pri resumo de la ĉefaj punktoj de tiu artikolo:

(a) PAG kaj PIV konstate asertas, ke la kunmetaĵoj de ”-iĝ-” kun transitiva verba radiko subkomprenigas ”-ata/-ita”, kiel en ”kompreniĝi = fariĝi komprenata/-ita”.

(b) Plu laŭ PAG-PIV, ekzistas kelkaj tiaj kunmetaĵoj tamen subkomprenigantaj ”-anta”, kiel en ”sciiĝi = fariĝi scianta”.

(c) Plu laŭ PAG-PIV, la (b)-kazoj estas malmultaj, kaj troveblaj ĉefe en la komencaj tempoj de la lingvo, ĉar nuntempe oni ordinare uzas prefikson ”ek”, kiel en ”ekscii” anstataŭ ”sciiĝi”.

(ĉ) Laŭ Blazquez, ĝuste la uzo (b) estas tiu plej logika.

(d) Plu laŭ Blazquez, aldone al (a) kaj (b) doniĝas miksaĵo kun aliaj aferoj kaj nuancoj, kiaj pasiveco, refleksiveco, reciprokeco, distingado de animitaj kaj neanimitaj estaĵoj kun aŭ sen volo kaj kapablo agi, kaj eventuale aliaj aferoj.

(e) Plu laŭ Blazquez, el ĉio ĉi rezultas aŭ vidiĝas surprizo, terurigo, neakcepteblo de pluraj signifoj de unu afikso, malatento al la bezonoj de scienco kaj juro, serioza problemo tiel por gramatiko kiel por instruado kaj praktikado de la lingvo, bezono atenti kiel DLT solvis tion, kion Blazquez konsideras problemo, ktp.

IPR e 12

7

(f) Plu laŭ Blazquez, li venis al la konstatoj kaj konkludoj cititaj en (e) pere de logika rezonado, ankaŭ per analogio ktp.

I

Mia klopodo kompreni tiun artikolon postulis de mi tajpadon de 20-paĝa komentario. Nur pere de tiu katarsa laboro mi eventuale atingis mian celon, kaj tio ebligas, ke mi kuraĝu vortigi jenajn valorjuĝojn:

(a) Nenio estas trovebla en tiu artikolo pri analogio aŭ logiko. (lingva aŭ ĝenerala). Temas nur pri amaso da pseŭdaj metafizikaĵoj kaj pseŭdaj logikaĵoj (cetere, de tipo jam delonge tre konata en Esperantio, kaj venanta de memdiraj savantoj de nia sankta, racia kaj scienca afero).

(b) Estas apenaŭ kredeble, ke Blazquez sukcesis preteratenti kaj kontraŭi ĉiujn siajn gramatikajn sciojn. Por apogo de tia aserto mi prezentas nur jenajn tri erojn:

— En sia studo pri sukfikso ”-iĝ-”, li eĉ ne unufoje uzas la terminon ”medialo”, kaj eĉ ne unufoje uzas tiun koncepton por formala aŭ semantika argumentado.

— Laŭ li, en la frazo ”…negativa saldo ne fariĝis pli granda…” temas pri pasiva signifo, t. e., se mi sukcesis kompreni la artikolon, ke tiu frazo ekvivalentus al ”…negativa saldo ne estis farata/farita pli granda…” (!?). La afero estas des pli ŝoka, ke ĝuste ”fariĝi” estas la prototipo de ĉiuj verboj kaj nuancoj medialaj. (Vidu eĉ en Fundamenta Ekzercaro, Ekz. 23.4)

— La nekompleteco kaj miseco de citado estas sufokaj.

(c) Tiu artikolo estas, milde dirite, tre, tre nematura. Ĝi bezonas — se oni entute insistas pri ĝi — profundan reverkadon post trastudo, polurado, abunda diskutado inter homoj interesiĝantaj pri tia maniero esplori kaj studi (?) pri E-o. Nur post tia reverkado oni povus ĝin publici en tre specialigitaj revuoj kaj por tre specialismaj personoj. Anstataŭ publikigi ĝin en pedagogi-cela revuo oni ĝin rezervu por Planlingvistiko ks. (Planlingvistiko ĉesis aperi enkorpiĝante en Literatura Foiro, kaj ”ks.” povus aludi preskaŭ nur al ”Informilo por Interlingvistoj? — ankaŭ tiu konsidero igis nin publikigi la artikolon de Bldzquez — la red.), kaj, se diri mian tutan penson, eĉ ne por tia revuo: la artikolo estas tiom, tiom nematura, ke prefere okazu privata diskutado inter tiuj tre malmultaj E-o-parolantoj, kiuj okupiĝas kaj interesiĝas pri tiaj eksterlingvaj diskutadoj.

Noto. — Bedaŭrinde, ni estas diaspora kolektivo, tiel ke tro multaj el tiaj artikoloj aperas en ordinaraj revuoj. Tio kaŭzas nur damaĝojn al la fakta Eovivo. Ni devas trovi manieron iel kompensi la diasporecon sen malutilo al la

lingvo.

IPR e 13

— paĝo 9 de la PDF —

Mi aldonu mian opinion, ke tia maniero esplori, do ankaŭ ĉi tiu artikolo, estas fuŝa, sterila kaj steriliga por nia afero.

Kio koncernas pedagogion: ĉar ni traktas homojn, ne maŝinojn, estus ne nur nenecesa, sed rekte malutila la enkonduko de tro formalaj reguloj; oni ludu ĉefe sur semantiko. (Cetere, Zamenhof leksemigis ĝin ĝis maksimumo.) Pli-malpli, la fazoj estas jenaj:

A. Trastudo de la Fundamento de Esperanto (FE), kun uzado de nacia lingvo.

B. Post mastrado de FE, ĉio posta okazu jam rekte en Eo; nur en okazo de ekstrema bezono oni uzu nacian lingvon.

C. Oni diskutas/komentas/klarigas en Eo la bazajn semantikajn trajtojn de ”-ig-, -iĝ-” (faktitiva, mediala); oni ne bezonas tro detalan difinon, sed nuran ĝeneralan komprenon kaj konsenton pri tio, ke ni ĉiuj parolas pri la sama afe- To.

Ĉ. Poste oni prezentas ekz. jenan verbotriopon: aŭdi, fali, manĝi. Oni diskutas pri la semantiko de tiuj verboj. Nur kiam ĉiuj gelernantoj konsentas pri ilia semantiko, oni diskutas, kial jes aŭ kial ne (ja nepre surbaze de semantikaj konsideroj; neniel surbaze de vanaj formalaĵoj). Oni diskutas pri la ebleco ŝpari ilin laŭ la konstruo: La akvo bolas, mi bol(ig)as akvon.

D. Kiam estos tute klare, ke temas pri semantika afero, kaj tute ne pri formala regulo, la temo estas matura por lasta konsidero: oni faru ekzemplojn per kelkaj cent diversaj verboj, oni diskutu semantike pri ili, kaj fine oni insistu pri la bezonata elasteco, ankaŭ pri la eventuala neceso iom parkerigi kelkajn, malmultajn ne tre klarajn kazojn (krome, kun indiko, ke la homa cerbo, la homa parolkapablo tion plej facile kaj aŭtomate allasas kaj manipulas, ja kun kondiĉo, ke ne temu pri eksceso jen en la kazueco de idiotismoj, jen pri nurformala vortomanipulo sen komunikparolo ktp.)

(ĉ) Mi sugestas al tiaj esplorantoj, ke ili bonvolu fari jenan eksperimenton: Ili muntu al si du grupojn de komencantoj. Al unu el ili oni simple laŭtlegu, komentu, kaj se bezone, klarigu nur tion, kion PIV diras pri ”iĝ-, ig-”. Al la dua, oni klopodu klarigi alirojn tiajn, kiaj tiu de Blazquez. Poste; oni kompare studu pri la rezultoj.

Nu, mi jam nun vetas pri jeno: la unua grupo bezonos dekonon de la tempo, kiom bezonos la dua. Krome, la unua ĝuos, ĉar ili konstatos, ke ili frandas sukan kaj simplan lingvon, la dua nur enuos kaj tediĝos, venos al nenia mastrado de la lingvo, sed nur al duboj, al seniluziiĝo pri ĉia ideo pri interlingvo, kiun ili imagos al si nura galimatio de seka, abstrakta regularo pri pseŭdaj metafizikaĵoj kaj pseŭdaj logikaĵoj, havantaj nenian rilaton al la vivo kaj al faktaj lingvoj.

IPR e 14

]

Sekve: laŭ mia veto pruviĝos, ke la metodo, kiun ankaŭ Blazquez sekvas, estas maltaŭga, malutila por lingvo-instruado al homoj, kompren- kaj parolkapablaj mensoj. Oni povus eventuale diskuti, ĉu tia vojo taŭgus por programado de sensciaj, nur-formale laborantaj maŝinoj (mi opinias, ke eĉ ne).

(d) Konklude: tiuj, kiuj volus la homajn mensojn manipuli kiel komputilojn, bonvolu rezigni pri tia malutila tasko.

(e) Fina noto. — Ĉio dirita en la antaŭaj alineoj tute ne signifas, ke mi opinias, ke PAG kaj PIV estus nesupereblaj verkoj. Guste unu el la taskoj, kiuj atendas niajn homojn elstarajn, ja estas poluro de ili, evitado de ripetoj per sistema kunigado de rilataj aferoj ktp. Sed tia laborego postulas ne malpli da kvalito ol montriĝis en iliaj elstaraj aŭtoroj.

LETERO RICEVITA PRI LA SAMA TEMO:

(..)La ĝojo ĉiam ĝuata kiam mi ricevas IPR-on ĉifoje estis pligrandigata pro la legado de la artikolo verkita de Fĉlix GARCIA BLAZQUEZ pri la apliko de la sufikso ”1iĝ” al transitivaj verboj. La verkaĵo estas interesa kaj klariga, brila kaj oportuna. La afero estas pritraktata tiamaniere, ke evidentiĝas la neceso ĝin plinormigi kaj diplomatece ne vundi la honorsenton de la akademianoj… Kiom da tempo mi aplikis por raciigi la uzadon de la sufikso ”iĝ$” kaj, poste, esti kapabla ĝin transigi logike al la aliaj! Kia ĝenerela leĝo regas ties uzadon? – mi demandis, kaj mi neniam alvenis al kontentiga konkludo; neniam mi atingis tian ĝeneralan leĝon pro tio, ke ĝi ne ekzistas…Ŝajnas al mi, ke (plisimpligante) le konkludoj de Garcia Blazquez estas la jenaj:

a, — Oni devus uzi la sufikson ”iĝ” kiam estas pasiva signifo en la frazo.

b, — Kiam estas senco de reciprokeco, tiu senco estus reliefigata per prepozicio (kun, inter; ekz. intervidiĝi, interkruciĝi).

e, — Kiam estas senco de refleksiveco, oni devus ne apliki la sufikson kaj uzi nur la refleksivan pronomon.

ĉ, Ĉe la aktiva signifo oni simple forigus la sufikson ”i$”.

Ĉu estas tia la penso de la aŭtoro?(…) Persone mi abomenas ŝanĝojn en la kerno de Eo (…), sed tiu pritraktata prezentiĝas altvalora por la perfektiviĝado de nia amata lingvo.

Nydia Aydos Krieger, Porto Alegre, Brazilo.

IPR e 15

— paĝo 10 de la PDF —

Nemulte sed agrable

23a Konferenco de ILEI

Kun 75 partoprenantoj el 19 landoj ni povas priskribi la ĉeestantaron de nia 23a Konferenco kiel buntan sed neniel amasan. Des pli, ke tio inkluzivas plurajn parttempajn ĉeestantojn, tiel ke ĉi tio estis nia plej malgranda konferenco de pluraj jaroj. Tamen, la statistiko ne klarigas ĉion, ĉar tion altigis en lastaj jaroj turismaj grupoj ne vere partoprenantaj la konferencon. Efektive, la ĉeestantaro restas rimarkinde — eble eĉ timige — konstanta; la granda plimulto estas tre fidelaj kaj multjaraj ĉeestantoj. La averaĝa partopreno de labor-kunsidoj kaj prelegoj estis inter 30 kaj 50. Estas kuraĝige konstati almenaŭ kelkajn ĉeestantojn kaj prelegantojn el kutime fermitaj landoj de orienta Eŭropo, el Azio, Nordameriko kaj Aŭstralazio.

Agrabla estas la kutimo de ILEI konferenci ekster ĉefurboj; la vilaĝa ĉarmo de Caerleon, la situo de eble la plej renomaj romiaj ruinoj en Kimrujo, plenumis trafe tiun kutimon, kies sekvon ni povos ne nur sentime sed eĉ superabunde atendi ankaŭ en la sekvontaj du jaroj.

La kadrotemo estis ”Motivado en la instruado de Esperanto”, pri tio kvin ĉefaj referaĵoj estis prezentitaj, la plej fake elstara estis tiu de Till Dahlenburg (GDR) kiu esploris interesan sed ne ĉiam konstatatan fakton, ke ne nur la motivado de la lernantoj gravas, sed ankaŭ tiu de la instruisto. Ni donis al lia teksto unuan lokon en ĉi tiu numero. Tri el la prezentaĵoj esploris grandparte per praktikaj ekzemploj la motivigajn eblecojn de humuro, dramo kaj muziko/ludo. Tiujn vivigis respektive Reto Rossetti (GB), Stefan MacGill (H) kaj Stephen Thompson (GB). Kompletige Zsuzsa Barcsay montris kiel eĉ ekzamenoj — unuavide timigaj torturiloj — tamen povas doni fortan motivigon, kaj ne nepre negativan. Ŝi skizis la bone evoluitan kaj parte ŝtate agnoskitan sistemon en Hungario.

La konferenco aliris sian programon en tre demokrata maniero, spegulanta la intiman kaj familiecan etoson; pro tio la plimulto de la intervenoj ne rilatis al la temo, kaj havis longecon de inter 20-30 minutoj. Tiu formulo permesis al la plimulto de konferencanoj iam en la semajno prezenti ion. La plimulto parolis pri demandoj de instruado aŭ ekzamenado en sia hejm-regiono: Vera Barandovsk4: Esperanto-instruado en Ĉeĥoslovakio; Frank Buckley (GB): Komputilo kaj instruado; Tatjana Luskutova: Esperanto-instruado en Sovetunio; S. MacGill: La novaj ekzamenoj de UEA/ILEI; Miroslav Malovec: Korespondaj kursoj en Ĉeĥoslovakio; Dan Maxwell (USA/NL) Historia skizo pri

Caerleon, Kimrio .

IPR e 16

eksperimentoj pri E-instruado; Josef Murĵan: E-instruado en Israelo; Pĉter Rados: Lerneja eksperimento okazanta en Hungario; Reto Rossetti: Pri la internacia licencia ekzameno lanĉita en Britio; Mila van der Horst-Kolinska (NL): Pri la aŭdvida kurso de la fratoj Sekelj.

Plia prelegaro traktis movadajn iniciatojn kaj aplikadon de Esperanto — Marin Bacev (BG): Internacia korespondado; Kimie Markarian (GB): Sorobano; Lawrence Mee (GB): Pri Interetna vortaro (v. artikolon ĉi-numere); William Simcock (GB): Geonkloj esperantistaj; Ghislaine Tilleux (B): Zamenhof bildrakonte kaj novtipa ludo nekonkurenca; Georgo Winkler (D): Pri la E-centro en Bjalistoko.

Tiu lasta estis suplementita per montro de la videofilmo pri la projekto. Dua filmo prezentis Cseh-metodan lecionon de Audrey Childs-Mee.

Kadre de la konferenco okazis C-nivela Cseh-seminario, kun ekzamenoj fine. Rezulte de tio ricevis fine instrurajtigajn diplomojn s-inoj Sofia Mensen (NL) kaj Carla de Lorenzi (I), kaj atestilon pri partopreno Gerda Dercks (NL).

Pri la malfermo, ĝeneralaj kunsidoj kaj fermo vi povos legi en sekva artikolo. Tio permesas al ni pluiri tuj al la distraj vesperoj. La ekscesa diligenteco de la estraro de ILEI (pri kio en la post- -sekva artikolo) malebligas la nunajn verkantojn doni multajn informojn pri la vesperaj programoj. La konferencon taŭge lanĉis altnivela arta vespero en la dimanĉo (6a de aŭgusto) kun ĥoro kaj 14-jaraĝa harpludistino. Kimraj ĥoroj estas kompreneble mondfamaj. Lunde okazis komuna vizito al la ne malmultaj kaj etosplenaj vilaĝaj trinkejoj. Laŭ la etoso de la grupo revenanta el la vilaĝo, kiam la estraranoj direktis sin post-

landoj, kiuj interkompreniĝis, kune ludis kaj lernis en Esperanto. Jen la rezulto al kiu strebas niaj instruistoj-membroj.

IPR e 17

— paĝo 11 de la PDF —

kunvene tien, sukcesis ankaŭ tiu vespero. Marde Reto Rossetti frandigis nin tra menuo da ŝercoj, kiuj spicis sian analizon de la mekanismoj de humuro. Merkrede, s-ro Arnold Pitt (la motoro de la konferenca komitato) prezentis lumbildojn pri Kimrujo, kiu estis bela kompletigo de la tiutaga ekskurso, kiu portis nin al la popola subĉiela muzeo (skanzeno) de St. Fagans, kaj la renoma kastelo de Carphilly (Kerfili). Ĵaŭde la grupo Du Lally Trapp regalis nin per popoldanca prezentaĵo, kaj poste konferencanoj regalis sin mem per dancado sub la gvido de spertulo John Ibbotson. La memdistra principo atingis plenan regon vendrede, kiam konferencanoj mem kompilis tre varinivelan koncerton.

En tiu momento la ferma kunsido, priraportita poste, estis jam okazinta. Kadre de tiu fermo la prezidanto esprimis la koran dankemon de ĉiu el la forte laborintaj LKK-anoj per donaco de libroj, dankis ĉiujn prelegintojn kaj la personaron de la kolegia konferencejo. Konklude, li diris, ke la 23a Konferenco estis fruktodona kaj preparis la vojon al pli ampleksa kaj intensa laboro. es/smg

Bunta, familieca, sed ĉu sufiĉa?

Pri nia ĵusa konferenco jen persona kaj miksita prijuĝo. Sed la negativaj aspektoj de tio rilatas ĉefe al niaj konferencoj ĝenerale kaj ne specife al tiu en Caerleon. Ĉi tie omi liveris al ni tre taŭgajn ejojn kaj servojn: abundajn manĝojn, konvenajn, bone ekipitajn salonojn, helpemajn deĵorantojn. La faka programo meritas la jam uzitan adjektivon: bunta — ne tiom multe pritema, ne tiom faka, kun tre varia nivelo. La Estraro produktive laboris, kaj unuafoje povis senti sin vere teamo, kvankam ĝi okupiĝas unuavice pri specifaj projektoj pli ol globalaj celoj kaj kampanjoj.

La ĝeneralaj kunsidoj ja donis vastan eblecon por prisondo de opinioj kaj libera priparolado pri multaj temoj, sed pro la fakto, ke komitato ne estis formale kunvokita, ĝi ne povis fari decidojn, kaj tro ofte debatis temojn, kiuj ne estas maturaj por klaraj antaŭpaŝoj. Pro la malmultaj partoprenantoj ĝi ne estis adekvate reprezenta de la membraro.

Ni ĉiuj forportis belajn memorojn el tiuj kimraj tagoj, ĉiu memoras la Esperantan flagon flirtantan brave super la silueta formo de la kolegia ĉefkonstruaĵo kronanta la vilaĝan monteton kaj klare videbla eĉ de pluraj kilometroj for. Tio simbolis la tradician movadan etoson kiu forte sentiĝis tra la tuta aranĝo.

En niaj estontaj konferencoj estos agrable ne perdi tiun familiecon, sed ni devas nepre logi pli da novaj E-instruistoj, inter ili junaj, en nian rondon, kaj en kunlaboron, por ke niaj konferencoj havu pli da partoprenantoj, pli fakan nivelon kaj ludu pli centran rolon en nia tuta strategio altigi la kvanton kaj kvaliton da Esperanto-instruado tra la mondo.

smg

IPR e 18

24a INTERNACIA KONFERENCO DE

l.L.E.l.

(Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj)

Internacia Esperanto-Centro, Hotelo “Hanabanilla”, Kubo

22-29 julio 1990

Kadrotemo de la konferenco:

“Naciaj trajtoj de la instruado kaj lernado de Esperanto”

— Tipaj eraroj en Esperanto depende de la gepatra lingvo de la instruanto/lernanto, sur la kampoj: fonetiko, morfologio, vortfarado, sintakso, leksiko;

— Landaj specifaĵoj en la kvalifikado kaj pliperfektigado de Esperantoinstruistoj;

— Eksterlingva enhavo de landaj lernolibroj, instru- kaj lern-helpiloj kaj aŭtodidaktigaj materialoj;

— Tradicie aŭ moderne determinitaj metodikaj specifaĵoj en fremdlingvoinstruado sub aparta konsidero de Esperanto-instruado.

— paĝo 12 de la PDF —

Aliĝadreso: M. Jones, 41, Causeway, Chippenham, Wiltshire, SN15 SDD, Anglujo. Tel.: 0249/656041.

La loko

La hotelo “Hanabanilla” troviĝas meze de la insulo Kubo sur la montoĉeno “Escambray”, ĉe la lago “Hanabanilla”. Pro la alteco de la loko, la klimato eĉ somere estas agrabla, kaj la ĉirkaŭanta natura pejzaĝo estas raviga kaj impona. La distanco de Havano estas proksimume 300 kilometroj. En la procinco “Villa Clara”, kie situas “Hanibanilla”, estas entuziasma kaj vigla esperantistaro.

La konferencejo

La hotelo “Hanabanilla” disponas pri:

— 1-, 2-, kaj 3-litaj ĉambroj;

— klimatizilo, radio kaj bano en ĉiu ĉambro;

— televidilo je ĉiu etaĝo;

— klimatizita restoracio kaj trinkejo;

— alia restoracio kaj trinkejo, naĝejo kaj kabaredo.

Kotizoj

La prezoj inkluzivas:

7 tranoktojn en “Hanabanilla”;

transporton Havano-Hanabanilla-Havano per komuna buso; matenmanĝon kaj unu manĝon tage;

la tutan konferencan programon, inkluzive de unu faka ekskurso.

unulitaĉambro : 564 NLG (guldenoj) dulitaĉambro : 473 NLG trilitaĉambro : 282 NLG

Bonvolu elekti la por vi plej taŭgan pagmanieron:

a. al la kasisto de ILEI: poŝtĝirkonto 682117-7 (Stockholm) “La Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI), So6dra Rorum pl. 455, S-24200 Horby, Svedujo.

b. per ĉeko al la sama adreso.

c. al UEA (pĝk 378964), indikante “por la 24a ILEI-konferenco”, kodo: ilei-k, UEA, Nieuwe Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, Nederlando.

ĉ. aliĝontoj el netranspagipovaj landoj bonvolu aliĝi nun provizore, kaj vi ricevos poste pli da informo pri la ebleco pagi almenaŭ parton de la kotizo per enlanda mono.

Pliaj informoj

Aliĝintoj ricevos pli detalajn informojn pri la programo, kursoj, la komuna vojaĝo.

Laŭbezone Cubatut povas aranĝi loĝigon en Havano antaŭ aŭ post la konferenco. Tiun eblecon ni ankaŭ klarigos al aliĝintoj.

Atentu, ke la unua tranokto en Hanabanilla estas de dimanĉo-lundo, 22/ 23a de julio. Partoprenantoj en la UK sekve aranĝu mem pere de la UK- servo tranoktadon por sabato-dimanĉo 21/22a de julio!

Ekzamenoj

La elementaj kaj mezaj ekzamenoj de UEA/ILEI estos kompreneble oferataj en la Universala Kongreso, sed se estas sufiĉa interesiĝo, ni povos proponi ilin ankaŭ en la ILEI-konferenco. Pliajn informojn pri la ekzamenoj vi trovos en la eldonita libreto (6,60 gld. ĉe UEA). La ekzamenkotizo varias laŭlande de 25 ĝis 40 guldenoj. Kiu volas kandidatiĝi, bv. indiki tion sur la aliĝilo.

Cseh-Seminario

Kadre de la 24a ILEI-Konferenco, Internacia Esperanto-Instituto (IEI), kunlabore kun ILEI, okazigos Ĉe-seminarion por estontaj Cseh-instruistoj, kiuj plenumos ĉiujn partoprenkondiĉojn, nome: sukcesajn partoprenojn en seminarioj A kaj B, gvidadon de tuta Cseh-metoda kurso, raporton pri ĉi tiu al IEl antaŭ 1990-05-01. La partopreno estas aparte pagenda al IEI. Pliaj informoj haveblas de: IEI, Riouwstraat 172, 2825 HW Den Haag, Nederlando. Se eble, bonvolu aldoni al via informpeto internacian respondkuponon.

— paĝo 13 de la PDF —

ALIĜILO

Mi aliĝas al la 24a Konferenco de ILEI en Hanabanilla, 22-29 julio 1990.

Familia nomo ……………………….. je hireli(119 5 MA »=»—~—y- OIN semus Naskiĝdato …………… Sekso ………:………… = PATRIOTO NM-IO .„……….esesesnennneoo Poŝta kodo …………… bOĜGIOKO. „uses saoo Lando …….:…………..

Bonvolu krucsigni

Mi mendas ĉambron unulitan[‘] / dulitan[‘] /. trilitan[]kaj deziras IGGIKUREIEN. e mm o DA TO o PIO kiu ankaŭ aliĝas. Mi manĝos vegetare: jes: [] ne: [ ]

AAA TT TTTTTTTTTTTSSSISENIIIN. vesiko

Mi partoprenos la Cseh-seminarion C kajjampagisallEl [] sednepagisallEl []

Mi intencas partopreni la kompagendan ekzamenon elementan [] mezan LI

AAA km A ee ĉamoniĝerkoo o ce kermis anino di da sao d av a kondoma eso

La kotizon de ……………….. guldenoj mi pagis je dato ……………………….-

permaniero a. [] b.[] c.[] ĉ.[]

Mi intencas partopreni en la Universala Kongreso en Kubo: jes [] ne []

Mi alvenos al Kubo je la komenco de la konferenco: jes [“]

GUBSKIIDDO =… suĉo; sul osebis, le ava l [Dato =se. OOo

Spaco rezervita al LKK

La aliĝilo alvenis je ………………… Aliĝnumero ……………………….e ceceo. La pago alvenis je …………………. OIMINIO) (== is sss pm SED o Seen Vkrmedolaotensusasses Ankoraŭ pagendas ………………..

Ĉambronumero …………………….. Kulpo: seo rbon po po ko e no

Protokoloj de la ĝeneralaj kunsidoj

Malfermo: dimanĉe la 6an de aŭgusto Ĉeestis surpodie Edward Symoens (ES), Audrey Childs-Mee (ACM), Bertil Andreasson (BA), Malcolm Jones (MJ) kaj s-ino Rita Thyer, prezidanto de LKK. S-ino Thyer bonvenigis la ĉirkaŭ kvindek partoprenantojn al Kimrio kaj la konferenco. S-ro Symoens, la prezidanto de uio parolis enkonduke pri: la devoj de ILEI-membroj interlige kun aliaj esperantistoj la nuna lingva stato en la mondo, kaj precipe en Eŭropo politikaj iniciatoj, kiuj donas impulson lerni pliajn fremdajn lingvojn diversaj instrumetodoj por individua, grupa aŭ perpoŝta studado instruniveloj de baza ĝis profesia (instrurajtiga, turisma ktp.) rimedoj — instru- kaj lego-libroj, ludoj, kasedoj, komputila programaro. ekzamenoj.

Poste MJ invitis salutojn; reprezentantoj el 18 landoj aŭ regionoj salutis la konferencon. ES dankante fermis la kunsidon.

meRnLPENYI

Lunde, la 7an de aŭgusto Ĉeestis seskapa estraro: ES, Stefan MacGill (SMG), Till Dahlenburg (TD), ACM, BA, MJ, kaj ĉ. 35 membroj.

1) ES prezentis la financan situacion de ILEI laŭ labor-dokumento 1. Post pluraj intervenoj stariĝis komisiono por pritrakti starigon de fonduso, kun i.a. s-ino Lannergard kaj s-ro Willkommen.

2) S-ro Lorens Mi mallonge prezentis sian novan projekton pri interetna vortaro de ordinara Esperanto.

3) SMG resumis la rezolucion pri edukado, kiun preparis ILEI-anoj kaj kiun akceptis.-la Komitato de UEA. La ĉeestantoj aprobis la dokumenton.

4) ES prezentis labordokumenton 2 pri la rilatoj inter ILEI kaj UEA. Post diskuto, decidite prokrasti decidon pri aliĝo kiel faka asocio ĝis klariĝis la implicoj por niaj formalaj rilatoj kun Unesko.

5.) ES anoncis, ke la 24a ILEI-konferenco okazos en Kubo de la 22a ĝis la 29a de julio 1990.

6.) ES esprimis zorgon pri la ”Tago de la Lernejo” dum Universalaj Kongresoj; necesas konstanta kunordiga organizanto.

Marde, la 8an de aŭgusto Ceestis estrare ESSSMG,BA,TD,NJ kaj 31 membroj.

IPR e 19

— paĝo 14 de la PDF —

1) ES enkondukis labordokumenton 3 pri oficejo por ILEI; diversaj intervenantoj subtenis Roterdamon, Hagon, Budapeŝton kaj KCE. Aŭdiĝis argumentoj por kaj kontraŭ ĉiu. Decido, ke la estraro plu konsideros la eblecojn, konsciante, ke oficulo ne oficejo estas la kerna demando.

2) SMG gvidis diskuton pri la ekzamenoj — spertoj de la pasinta jaro, la nova gvidilo, supera nivelo atendata, venontaj sesioj (KCE januare kaj aprile, San-Francisko kaj UK somere, se eble en Ĉinio novembre de 1989 kaj iam en Hungario aŭ Slovakio), problemo pri malmulto da rajtigitaj ekzamenantoj kaj ilia enkondukado. Estonte seminario dum la konferenco enkonduku ekzamenantojn. S-ro A. Pitt proponis la novan superan ekzamenon de EAB kiel eblan bazon por la superaj ekzamenoj de ILEI/UEA. S-ino Dazzini subtenis. TD motivigis la kialon por gramatika antaŭtesto. Diskuton sekvis aprobo de tiu decido. Prof. So Gilsu petis indulgon kaj helpon por azianoj, kiuj havas malfacilaĵojn rilate la prononcadon de kelkaj E-sonoj. Li mem, kiel estrarano de UEA, respondecos pri la ‘Azia fondaĵo”, kiu povos financi la kreon de taŭgaj instruiloj. SG akceptis proponon de ES kaj iĝas liganto por ILEI kun aziaj landoj, unuavice kun Korcio, Japanio kaj Ĉinio. ‘

3) La ĉi-jaran enketilon pri lerneja instruado de Eo prezentas SMG sub la ŝildo ”Septembro — Monato de Internacia Enketado” — oni ensendu respondojn tra la landaj sekciestroj.

4) Internacia lernolibro estas prilaborata de SMG kaj Kovacs Marta en konsultiĝo kun aliaj (i.a.Princz Oszkĝr).Gi estos unulingva kaj situaci-komunika, kaj formos bazon por tuta lernpakaĵo kun laborlibro, porinstruista gvidilo kaj sonbendo.

5) Internacia pedagogia revuo bezonas aldonan redakcian helpon por certigi regulan aperadon.

Vendrede matene, 11a de aŭgusto SMG kaj NJ ne ĉeestas pro ekzamenaj devoj. BA protokolis.

1) BA prezentis la financan raporton; sekvis demandoj kaj rimarkoj. Pri la intenco altigi la membrokotizon, decidite skribe voĉdonigi la sekciestrojn septembre. Oni anoncis la akcepton de nova sekcio de Bulgario kaj klarigis, kiel necesos solvi la transigon de la kotizoj. S-ro M. Bacev proponis skribon de gratul-letero al Bulgario; ES jam antaŭvidis fari tion.

2) ES informis pri estraraj decidoj pri la konferenco en Hanabaniljo: datoj, kotizoj, temo. Sekvis demandoj.

3) ES informis pri la 25a konferenco, ke ĝi verŝajne okazos en Norvegio, ke ĝi estos jubilea kaj ke dum ĝi la asembleo devos elekti novan estraron. ES vokis por sinproponoj de tiuj, kiuj bonvolos kompili historion de ILEI por festi la jubileon. Dokumentoj de ILEI.nun troviĝas en Massa, Budapeŝto kaj eble en Ljubljano.

4) Responde al s-ro Murĵan, BA diris, ke ILEI-membrokartoj estas riceveblaj de li, se li ricevos la nomojn de membroj ene de iu lando.

IPR e 20

5) Gvidlinioj por sekciestroj estas sendotaj al ĉiuj sekciestroj.

6) Responde al demando de s-ino Dazzini, rilate ILEI-agadon lige al fremdlingva instruado en la EK, ES indikis, ke ampleksa respondo estos donita poste.

Ferma kunsido: Vendrede posttagmeze.

Ĉeestis sesope la Estraro kun S-ro Amador Diaz, prezidanto de EAB kaj 37 aŭskultantoj.

1) ES bonvenigis s-ron Diaz, kiu salutis la konferencon kaj parolis pri motivado en la movado mem, pri la problemo reteni membrojn post kiam ili lernis la lingvon. Li indikis, ke ankaŭ ĉi tio povus esti problemo pritraktinda dum la instruado de la lingvo.

2) ES simbole transdonis atestilon al s-ro R. Burnay el Belgio, kiu estis unu el la naŭ sukcesintoj en la ekzamenoj de UEA/ILEI en Brajtono. ES transdonis ankaŭ Cseh-diplomojn al la du novaj sukcesintoj.

3) S-ro Pitt voĉlegis salutleteron de d-ro.Albert Goodheir, prezidanto de la brita ILEI-sekcio, ETA. Tiu bedaŭris sian foreston pro la skota postkongreso, sed bondeziris al la konferenco.

4) SMG prezentis konkludan alparolon pri motivado, resumante la kontribuaĵojn de la semajno. Li apartigis motivadojn de ”interne” kaj de ”ekstere”, menciante muzikon, ludojn, dramon, la etoson kreitan en la klasĉambro pro la instruisto, la lernejo, pro urbaj, regionaj kaj naciaj faktoroj, pro komercaj kaj modaj influoj. Li komparis la avantaĝojn de naciaj kaj internacia lingvoj en instruado, aplikado kaj en la socio.

5) ES resumis la atingaĵojn de la semajno, emfazante unue la bezonon, ke instruistoj adaptiĝu al novaj cirkonstancoj. Precipe bonvena estas la nova situacio en Sovet-unio. La bilanco de la semajno estas impresa, kun du konferencoj en perspektivo kune kun la ”Tago de la Lernejo” en Havano. TD klarigis pri la tri koncernaj temoj kaj aldonis personajn dankvortojn kaj donacon al la LKK. ES listigis la laboron faritan kaj -otan de la estraro (vidu aparte). Li komunikis la estraran subtenon por la projekto de la interetna vortaro, pro kiu s-ro Mi kortuŝite dankis. ES informis, ke pro liaj grandegaj kontribuoj al la instruado de Esperanto eĉ en plej malfacilaj cirkonstancoj (v. IPR 89/2) la estraro unuanime nomis d-ron Saheb-Zamani el Irano honora membro de ILEI, kion la ĉeestantoj per aplaŭdo konfirmis.

Kore dankinte la stabon de la konferencejo kaj la membrojn de LKK, al kiuj li transdonis donacojn, ES fermis la kunsidon kaj la konferencon.

laŭ la protokolo de Malcolm Jones.

IPR e 21

— paĝo 15 de la PDF —

Estraro: Ĉiuvespere, multdecide

En Kerkrade nova estraro de ILEI estis elektita kun trijara mandato; tie eblis nur disdividi la laborfakojn, prizorgi tujajn konferencajn devojn kaj plej skize interŝanĝi ideojn pri la estonta laboro. Tra la jaro kelkaj projektoj ja atingis rezultojn, ĉefe pro la laboro de unuopaj estraranoj sur siaj terenoj. Sed mankis ankoraŭ la elformiĝo de tiu teama spirito, kiun eĉ sennombraj estrarleteroj ne povas liveri. Pro la disfalo de la planoj estrarkunsidi dum la jaro, tiu necesa procezo prokrastiĝis ĝis nia nuna konferenco. Per abundo da kunsidoj ni kompensis tiun antaŭan mankon. Plie, la kunsidoj havis aferecan karakteron, ĉefe pro teknikaj kialoj — unue la formuligo komence de klara tagordo — due, preciza protokolado de Audrey Childs-Mee, kiu zorge notis la decidojn kaj taskojn leviĝintajn el tiuj decidoj. Tiel nia protokolo iĝis labordokumento, uzota tra la jaro kaj en venontaj kunsidoj por rigore kontroli ĉu taskoj estas faritaj kaj kiom ni plenumis niajn intencojn. Pro la protokolo facilis krei laŭmonatan planon, kun detalaj devoj por ĉiu estrarano en fiksa sinsekvo. Tiu

dokumento nun hantas la laborĉambrojn de ĉiu teamano, kaj estos nia mezurilo en la venonta estrarkunsido en Budapeŝto (22-24 feb.) organizita paralele kun nacia pedagogia aranĝo por Eo-instruistoj. Tiu principo ĉiam fiksi la sekvan kunvenon dum la antaŭa, ĝis nun ne praktikata, estas ege grava. Regula kunvenado almenaŭ dufoje jare esencas, por ne nur teni teaman senton, sed ankaŭ starigi limdatojn, por fortigi entuziasmon kaj labor-disciplinon.

Se kritiki ion, estu ke la nuna laboro konsistas el ĉefe specifaj projektoj, ĉiuj unuope iel gravaj, sed ne tre grandaj. Ni ne vidas ankoraŭ nian globalan strategion spegulita en klara detala plano. Tra la jaroj kelkaj tre vastaj ideoj gstis proponitaj — la samtempa lanĉo de instruado de Esperanto en pluraj landoj, grandskala aliro al edukaj instancoj, ktp. Tiuj planoj ne trovas specifan lokon en niaj tagordoj ĉar momente ni ne havas la laborfortojn ilin realigi. Estonte ni pluigu la nunajn limigitajn projektojn(statistikado, ekzamenoj, kursoj, eldonado) sed ankaŭ entreprenu kelkajn zorge elektendajn pli ambiciajn projektojn, por kiuj ni havas aŭ povos trovi la fortojn, kaj kiuj kontribuos utile al tiuj glo-

Resumo de estraraj decidoj

ILEI Konferencoj: Ni nomis Malcolm Jones estrarano pri konferencoj; li rilatos inter LKK kaj la estraro kaj prizorgos varbadon. Li kaj nia kasisto preparis aliĝilon por la venonta konferenco, kiu estos aldonita al ĉi tiu IPR. Decidite estonte oferti pli grandan varion en la loĝigaj kategorioj por faciligi partoprenon el pli vasta gamo de landoj.

25a Konferenco: Kunlabore MJ kaj BA serĉas kongresejon inter norvegaj popol-altlernejoj. Estos elektojaro (Zsuzsa Barcsay konsentas denove prezidi la elekto-komisionon) kaj nia arĝenta jubileo. Rilate tion ni jam alvokis pri verkado de historio de ILEI; kunlaboremuloj anoncu sin al Marta Kovacs, p/a Hungara E-Asocio. La konferenca temo estas: ”Konsciigo pri la lingvo-problemo en la mondo pere de la Esperanto-instruado.”

Tago de la Lernejo, Havano: La temo estos: ”Naciaĵoj kaj internaciaĵoj en Esperantolernmaterialoj.” Faka pretigo: T. Dahlenburg.

Rilatoj kun UEA: La propono de UEA, ke ni forlasu nian unikan statuson (kunlaboranta laŭ aparta interkonsento) kaj iĝu aliĝinta faka asocio estis nek estrare nek ĝeneralkunside solvita. Restas esplori, kio povus okazi al niaj konsultaj rilatoj kun Unesko (en kategorio C) post aliĝo al UEA, kiu havas rilatojn (en kat. B). La estraro opiniis grave, ke ILEI estonte kunlaboru kun UEA laŭ freŝa interkonsento; tio ne nepre estu spegulita for-

22 e IPR

male en la nova rilato, sed difino kaj traktado de tiu interkonsento antaŭiru aliĝon. La neceson por tia interkonsento parte klarigas la sekva artikolo. Malneton pretigos SMG.

Pedagogiaj kursoj: La estraro fiksis precizajn financajn kriteriojn rilate al la delego de respondecoj al mag. Irena Szanser pri la pedagogiaj kursoj kaj ĉiu alia kunlaboro..

Fondaĵo Szerdahelyi: Decidite starigi tiun fondaĵon kun propra regularo por financi novajn eldon-projektojn, la kreon de esplor-laboraĵoj, kaj faciligi aliĝojn al pedagogiaj kursoj ks. BA kaj ES ellaboras regularon.

Eldona fako: Decidite eldoni la 43-paĝan verkon de E. Symoens ‘La soci-politika, pedagogia kaj kultura valoroj de Esperanto.” Ĝi estas jam eldonita en Esperanto de UEA, en la nederlanda de Flandra Eo-Ligo; ILEI eldonis ĝin france kaj eldonos ĝin angle, por pli bone aliri edukajn instancojn. Decidite, ke la tekstoj por la pedagogia kurso de Mag. l. Szanser reeldoniĝu en teknike pli taŭga vesto ĝis la tria kurso en aŭgusto 1990. TD pritaksu la materialon flanke de ILEI. Pliaj eldonprojektoj estas studataj.

Novaj sekcioj: Precizigite, ke aliĝojn de novaj sekcioj akceptu de la tuta estraro. Aliĝa formularo estis pretigita. ILEI akceptis bulgaran sekcion kun trideko da membroj.

Sekcioj: ES pretigis gvidilon por sekciestroj, kiu klarigas procedurojn, devojn kaj dezirindajn agadojn. Sekciestroj estos peta-

balaj celoj pri kiuj ni revas, sed ne kapablas ankoraŭ rekte alfronti. smg

taj liveri jarraporton en majo 1990, tiel ke la venonta konferenco havu pli adekvatan superrigardon pri nia landa agado.

Honora membro: La Estraro decidis aljuĝi honoran membrecon al d-ro Saheb Zamani de Tehrano, lrano.

Ekzamenoj: La estraro notis la aperon de la gvidlibro, kaj ĝian rapidan disvendon. La ekzamena komisiono kunsidis plurajn horojn, grandigis la nombron da ekzamenantoj ĝis 23, konstatis, ke de post januaro 33 personoj sukcesis ekzamene, precizigis poentumajn principojn, decidis fortigi la testadon de konoj pri la Eo-kulturo, ne nur en la parola, sed ankaŭ en la skriba parto de la meza ekzameno, kaj surpaperigis principojn, formojn kaj enhavon por la kreata supera nivelo. Tiun. lastan kunordigas T. Dahlenburg.

Naturdotitaj kaj talentaj infanoj: La prezidanto interrilatos kun Ronald J. Glossop pri kunlaboro kun tiu asocio kaj partopreno en ĝia konferenco en julio 1991 en Hago (ne Nijmegen, kiel dirite en IPR 89/2).

Infanoj ĉirkaŭ la mondo: La estraro decidis kunlabori kun ĉi tiu asocio, fondita en 1987 en San Diego (Usono) kies celoj estas: enkonduki E-on al infanoj en multaj landoj, helpi ilin komuniki kaj lerni pri infanoj en aliaj landoj kaj proponi malmulte- aŭ senkostajn instru-materialojn.

Statuto kaj regularo: La estraro volas revizii la nunan regularon kaj eble ankaŭ la

statuton por adapti ilin al la evoluinta situacio kaj klarigi procedurojn. Proponoj kaj konsiloj estas bonvenaj ĉe la kunordiganto: s-ro Oene Hoekstra, Frederikslaan 47, NL- 1871 SB Schoorl, Nederlando.

Korespondaj kursoj: Konscia pri la graveco de aktualigita internacia koresponda kurso, ILEI akceptis proponon de Andrej Pettyn kolekti informojn tiuteme, cele al preparo de nova kurso. Kontaktadreso: A. Pettyn, Skytka 46, PL-05-822 Milanowek, Pollando.

Kotizoj: Ĉi tiuj dum multaj jaroj restis senŝanĝaj, sed la kostoj de la Ligo serioze altiĝas. La estraro konscias, ke multloke la nuna kotizo estas alta kaj ne ĉiam transpagebla. Ĝi tamen proponas altigi la kotizon de 40 al 50 svedaj kronoj kaj voĉdonigos la sekciestrojn pri tio. Ĝi tion faras ĉar en la landoj, kie ILEI elspezas, kaj kie troviĝas la plimulto de la membraro, la nuna kotizo estas tre modesta. La kasisto rajtos, same kiel nun, rilati flekseble kun sekcioj kun ekonomiaj aŭ transpagaj malfacilaĵoj. Sekciestroj petatas informi nian kasiston pri la nivelo de la enlanda kotizo, por eviti malegalecon inter aliĝado rekte al ILEI kaj tra sekcioj.

Internacia Metodika Seminario: Ni antaŭvidas, ke la 8a IMS okazos en Kaŭnas, Litovio en aprilo 1990.

Pluraj aliaj temoj estis traktitaj, sed ili estas raportitaj aliloke en ĉi tiu numero de IPR.

—-laŭ gazetara komuniko de E. Symoens

IPR e 23

— paĝo 16 de la PDF —

EnkondUKe

Niaj membroj certe jam ricevis diversajn raportojn pri la Universala Kongreso okazinta en la apudmara Brajtono (suda Anglio) fine de julio 1989. Vi jam legis, ke ĉi tiu 74a UK allogis 2265 kongresanojn el 55 landoj.

La komitato: strUKture kaj plUKonstrue

Kiel kutime en elekto-jaro, la kunsidoj de la komitato estis aparte tempopostulaj kaj liveris interesajn rezultojn. Unuafoje en multaj jaroj, por la lokoj de la novaj B-komitatanoj, elektitaj de la membroj, estis konkuro inter pli da kandidatoj ol lokoj; similaĵo ripetiĝis pri la prezidanta loko, kiun aspiris du kandidatoj, Josimi Umeda kaj John Wells, la dua ĝin akirinta jam komence de la UK. Dorlotita per tiom da demokratio, komitatanoj ekribelis pro manko de elekteblo por la ceteraj estraraj postenoj kaj longiĝis konsiderinde la elektoprocedo, kiu interalie forrabis de ni nian ILEI-prezidanton, kiu samtempe aktivis en tiu elektokomisiono.

Fine tamen ni havas ne nur novan prezidanton kun senteble alia rego-stilo, sed ankaŭ ege novan estraron — nur Grĉgoire Maertens restas el la malnova teamo — tiel, ke necesos multa klopodado, ĉu kutimiĝi al la labormetodoj de antaŭaj estraroj, ĉu elformi proprajn. ILEI povas ĝoji pro la estraraniĝo de prof. So Gilsu, kiu estas nia sekciestro en Koreio. Krome pluraj aliaj estraranoj havas ĉu profesiajn ĉu aktivajn ligojn kun edukado, kaj nia prezidanto konservas statuson de observanto ĉe la Estraro de UEA. Inter la komitataj decidoj plej interesaj estas la akcepto de tri novaj Landaj Asocioj, la longe atendata soveta aliĝo, kaj la ne tiom atenditaj petoj de la refonditaj litova kaj latvia asocioj, kiuj post multa komisiona kaftrinkado ĉirkaŭ kaj cerbumado pri principoj kaj precedentoj, estis akceptitaj. La Komitato akceptis altigi la aĝlimon de TEJO en UEA de 26 ĝis 30. La Strategia Plano estis akceptita en amendita formo, kies teksto, konforme al la Leĝo de Murphy, atingis la IPR-redakcion du tagojn post la forsendo de la recenza artikolo, kiu aperis pri ĝi en numero 89/1, p.12. Kvankam tie troviĝis kelkaj enhavaj ŝanĝoj, i.a. por konkretigi la agadon pri Afriko, la ĉefa novaĵo estis struktura. Pluraj komentantoj sentis la

24 e IPR

malharmonion inter la komenca kaj fina partoj de la raporto, kiun ni mem komentis, kaj la struktura ŝanĝo klopodis ripari tion. Sekve nur la komencaj kvin ĉapitroj restas sub la nomo ”Strategia Plano” kaj la lastaj kvin portas la etikedon ”Laborplano 1990-93′. Do, restas valida nia kritiko pri la manko de konkretigo ĉirkaŭ la difinitaj prioritatoj, kaj restas al ni la tasko tion fari pri la edukaj prioritatoj.

Nia ĉi-jara eduka rezolucio al la Komitato plurfoje referencis al la Strategia Plano; ĝi bilancis kiomgrade ni plenumis la pasintjarajn celojn, starigis novajn kaj proponis buĝeton de UEA-rimedoj por iliaj realigo. La rezolucio, kies tekston vi trovos sur la sekva paĝo, estis unuanime akceptita de la komitato.

Niaj eroj: IUKte, ne tro sUKcese

La eduka komponento de la kongreso suferis multajn perturbojn, kiun eĉ persona vizito de ILEI-gvidanto al la Centra Oficejo unu semajnon antaŭ la UK sukcesis nur mildigi kaj ne solvi. Resumo de tiuj malfacilaĵoj aperis laŭ nia teksto en la kongres-raporta numero de Esperanto kaj en memorando al UEA, sekve de protesta interveno en la Komitato.

Kvankam komisiono de la UEA-komitato ne plu ekzistas, ekde la momento, kiam ILEI transprenis tiun laboron, kunsido de tiu neekzistanta komisiono estis anoncita lund-matene, en eklipsaj rilatoj kun la publika kunveno de ILEI. Tio kondamnis ambaŭ al malsukceso, ĉar evidente la samaj personoj kaj gvidos ambaŭ kaj volos ĉeesti ambaŭ. Plie ili okazis en ejoj pli ol mejlon disaj unu de la alia, tiel ambaŭ devis esti mallongigitaj, ne povis fintrakti siajn tagordojn, dum kunvenemuloj karavankuris tra la stratoj serĉantaj la ankoraŭ ne ŝilde indikitan salonon.

ILEI refoje rekomendas la kombinon de tiuj du kunsidoj kaj ĝian lokadon en la ĉefa kongresejo. Ĉi-jare dum ILEI ekziliĝis al la provincoj, du fakaj asocioj eĉ neniel ligitaj al UEA ricevis kongresejajn salonojn.

La Tago de la Lernejo estis anoncita en la Kongresa Libro por mardo, kun gvidanto, kiu ankoraŭ ne akceptis tiun taskon, sed tute mankis en la laŭhora skemo la serĉenda salono kaj horo. Tial la publiko kompreneble forlogiĝis al la abundo de konataj kaj konkuraj aranĝoj (i.a. la ĉefa kongrestema debato inter Wells kaj Honey kaj teatra prezentaĵo). La prezidanto de ILEI mem estis tute malhelpita eĉ unu minuton ĉeesti pro paralela kunsido. Enprogramigo de la UEA/ILEI ekzamenoj samtage, kvankam evidentis, ke la gvidantoj de ambaŭ estas la samaj, devigis mallongigon ĝis duon-post-tagmezo de la lernejo. Ĉio tio limigis nian publikon al ĉ. 60, la dekono de tiu en Varsovio antaŭ du jaroj, kaj tiun malmultecon emfazis la 5000-kapacita salonego asignita al ni.

IPR e 25

— paĝo 17 de la PDF —

Rezolucio pri edukado akceptita unuanime de la Komitato de UEA en Brajtono La Komitato

memorante, ke la pasintjara rezolucio prezentis tri specifajn projektojn, kune kun buĝeto E—— gii konstatas, ke ILEI plenumis siajn intencojn pri la instrurajtigaj kursoj kaj la internaciaj ekzamenoj sed kpenkrupis reflipos de la ”Lerneja projekto”. atentigas, ke el la 2300 gld. disponigendaj, respondas al neplenumita aŭ prokrastita laboro, sed = a, PENTON ; informiĝinte, ke la kostoj de la amomo „e kursmaterialo signife kreskis rekomendas senprokrastan transpagon de 2000 gld. el la Propaganda Konto al ILEI por la eduka laboro en la pasinta jaro 1988-89 kaj

urĝas ILEl daŭrigi sian laboron, precipe sur la sekvaj kampoj:

e panbrarajtigaj kursoj: Okazigo de tria kurso simila al la du jam okazintaj; preparo de definitiva formo de la provizore eldonita kursmaterialo. e Internaciaj ekzamenoj UEA/ILEI: Intensigo de la ofertado ekster la UK (ĝis nun en La Chaux-de-Fonds, San Francisko kaj la IJK); diskonigo de la regularo kaj postuloj de la ekzameno per ĵus pretigita informlibreto; kreo de testostokoj element- kaj mez-nivelaj; ellaboro de Spa, nivelo.

e Internacia lernolibro: Konstatinte la bezonon por tia lernolibro kun ligit’ instruhelpiloj (Strategia plano, 44b), ILEI entreprenas preparlabo- IO ante je la antaŭviditaj rimedoj (Strategia plano, 732

Komitato vokas al Landaj Asocioj de UFA: e aktive kuraĝigi instruistojn en siaj landoj membriĝi en ILEI kaj tiel

fortigi sin kaj ĝin; e pli aktivo helpi en la A NS de la lernejana revuo Juna amiko, kiu aperas sub la aŭspiciado de ILEI; ;

„e kunlabori kun ILEI kaj ĝiaj sekcioj ĉiuseptembre en la perenketila pan o aktualaj informoj pri la instruado de Esperanto. ; ;

Komitato elstrekas el la ekzamena regularo (artikolo 6) tri vortojn

jene: ”La skriba parto inkluzivas diktaĵon, ekzercojn kaj la taskon verki mallongan eseon.”

La Komitato

informite, ke la maleblo de la estraro de ILEI kunveni dum la lasta jaro, ĉefe pro financaj kialoj, limigis la atingojn de la Ligo, kaj

referencante al la Strategia Plano (841 kaj 924)

aprobas ankaŭ la tiurilatan sumon en la sekva buĝeto por la laborjaro 1989/90:

Instrurajtiga kursmaterialo, kontribuo alla kostoj de 6000gld. ……… 600 dd. Ekzamenoj: kreodestokoj,superaniveo ……………….. 200 dd.

anoncojen revuo Esperanto prilalibreto :………….. 300 gd. IPR: dissendado informcele al Landaj Asociojde UEA …………. 200 gd. Internacia lernolibro: preparlaboroj ………………….-. 200 dd. Fakkunsido de ILEl-estraro: kontribuo alvojaĝkostoj ………….. 800 dd. SOMEONE, a sukaktorbaditte sekos pb anl arpeĝi 3 2300 gld.

26 e IPR

La tago prenis la titolon ”Motivado en la instruado” kaj estis enkondukita per 20-minuta referaĵo de la vic-prezidanto de ILEI. Tion sekvis intervenoj de deko da petitoj kaj poste sinanoncintoj el la publiko. Nur kelkaj parolis pri la anoncita temo, intereson vekis raportoj pri la leĝaj situacioj por aŭ kontraŭ la instruado de Esperanto: en Britio reformo malhelpas, en Hungario helpas. La nova prezidanto de UEA, prof. John Wells, vizitis la kunvenon, veninte rekte de la debato pri la angla lingvo, por kritiki la ŝanĝojn de la brita lerneja studprogramo, kiu prioritatigas la instruadon de eŭropaj lingvoj (tiuj de EK) kaj lingvoj de komerca graveco (japana, araba, rusa). Car Esperanto falas ekster tiujn kategoriojn, ĝi ekskludiĝas pli ol antaŭe, spite tion, ke ĝi estis lastatempe allasita al la reformita ekzamen-sistemo.

Merkrede estis la sola tute glata tago rilate al edukado — kaj ni bele ekskursis.

Ĵaŭdo portis denove problemojn. La antaŭ semajno interkonsentita ĉambro por la ekzamenoj de UEA/ILEI estis poste donita ankaŭ al alia kunsido, kiu insistis pri okupo. Nia alternativa ĉambro pruviĝis netaŭga, tria alternativo signifis redirekti la homamason, kiu serĉis la kunsidon pri kongresoj, kaj por kiu la asignita kaj de ni transprenita ĉambro estintus multe tro malgranda. Sed tio havis la sekvon, ke la ekzamenantoj, anstataŭ orde kaj kviete pretigi la testojn, devis ĝis la lasta momento serĉi tablojn kaj seĝojn kaj redirekti fluegon da kongresanoj (des pli, ke tiu kunsido translokis sin jam duan fojon al loko nekonata ankaŭ al ni, sekve ni devis eĉ dufoje fordirekti kongres-diskutemulojn). Spite tiujn malfacilaĵojn, naŭ kandidatoj sukcesis diversgrade en la antaŭtesta, skriba kaj parola partoj de la novaj ekzamenoj por porti la jaran nombron de sukcesintoj al 33. Sep sukcesintoj ricevis siajn diplomojn de la prezidanto de ILEI kaj mag. Irena Szanser, la prezidanto de la surloka komisiono, en neformala kunveneto. Unu estis transdonita simbole dum la Solena Fermo de la UK al juna brazilano, Cicero Soares, kaj alia same simbole, fine de la ILEI- konferenco.

Estas evidente granda interesiĝo pri la ekzamenoj kaj normoj; nia ĵus antaŭ la UK aperinta Gvidilo al la elementa kaj meza ekzamenoj de UEA/ILEI furoris. Ene de tri tagoj ĉiuj el la cent portitaj ekzempleroj elĉerpiĝis; ni estus povintaj vendi 200. Rezervaj stokoj atingis nian konferencon en Carleon, sed ne la UK. Intertempe ILEI tute ne plu havas stokojn, kaj ni pretigas represon.

Aliaj signifaj edukaj eroj de la UK estas la Cseh-kursoj kaj la konversaciaj rondoj. Tiuj lastaj kiel en multaj antaŭaj jaroj estis tre popularaj, kaj tute ne adekvate preparitaj, sen sufiĉe da gvidantoj kaj sen sufiĉe da ĉambroj. Pro program-kolizioj la nekonsultita, sed nomita respondeculo devis retiriĝi, varbinte tri vervulojn lastmomente. Ili kaj iliaj disĉiploj nomadis (t.n.e. nomis daŭre) ĉirkaŭ la kongresejoj serĉantaj liberajn ĉambrojn kaj unu la alian. Tiuj,

IPR e 27

— paĝo 18 de la PDF —

kiuj trovis sin reciproke bone amuziĝis kaj sendube lertiĝis en la parola uzo de la lingvo. Dankojn al Dario Besseghini (I), Liljana Pranĉiĉ (YU) kaj Sylvain

Auclair (CDN).

Laste, la kolizio inter la komenco de la ILEI-konferenco kaj la komitatkunsidoj de UEA perdigis al tiulasta almenaŭ tri komitatanojn, ĝuste kiam prezentiĝis la eduka rezolucio kaj kiam venis al diskuto la Strategia Plano.

Memorando pri edukaj programoj en la UK de Brajtono

1. Kolizio inter la kunsido de ILEI kaj de la komitata/publika kunsido pri edukado, kiun klare gvidas la samaj homoj, en ĉambroj disaj je 2 km unu de la alia. Tio, plus la eksterordinara komitatkunsido, donis 45 minutojn anstataŭ 90 por la komitata kunsido, kaj 60 anstataŭ 120 por tiu de ILEI. Nek unu nek la alia sukcesis fintrakti sian tagordon; al la ILEI kunsido duono de la gvidantoj devis alveni malfrue, preskaŭ ĉiuj devis foriri meze de diskutoj.

2. Tago de la Lernejo sen anoncita salono kaj horo en KL certigis minimuman ĉeeston (ĉ. 60 homoj, kp. 600 en Varsovio). Ke mankis detala program-priskribo kulpis ILEI, sed ĉar la programo staris en KL, ĝi devis figuri en la program-skemo.

3. Trihora skriba ekzameno asignita al duhora tempodaŭro en salono sen tabloj. Kolizio kun alia kunsido devigis ekzamenantojn redirekti kongresanojn kaj serĉi tablojn ĝis lasta sekundo anstataŭ orde prepariĝi por ekzamenado.

4. Konversaciaj rondoj anoncitaj je du niveloj sed disponigo de nur unu ĉambro. Praktiko montras, ke almenaŭ 4 ĉambroj kaj gvidantoj necesas, kaj ke horoj estu antaŭfiksitaj. En Brajtono la lastmomente varbitaj gvidantoj devis ĉiutage elbatali salonojn tiel ke konversaciemuloj vagis senespere de ĉambro al ĉambro, alvenantaj unu post unu malfrue al la

grupoj.

ILEI, kiel la sola faka asocio, plenumanta rekte tutan labor-terenon por UEA, tamen havu sian fakan kunsidon en la ĉefa kongresejo kaj siajn elpaŝojn en taŭgaj salonoj, anoncitaj kaj sen kolizioj.

28 e IPR

Ne havas sencon pri misoj nur plendi; nia memorando al UEA (vidu la keston) celas eviti similajn problemojn estonte. ILEI jam fiksis temon, skemon kaj respondeculon por la Tago de la Lernejo en Havano kaj liveris al UEA detalan liston de bezonoj kaj deziroj por ĉiu eduka ero. Tion nia estraro fajnigos kaj rekontrolos dum sia februara kunsido. Surbaze de tio, ni atendu kaj esperu je pli fruktodona kunlaboro estonte.

smg

“ELLAVIVODE

ESTONIO: PROGRESIGA EO-SEMINARIO EN SOLECA MARBORDA LOKO

Kiel jam sciate, la Eo-Asocio de Estonio restariĝis en marto 1989 post 49-jara stagnado post ĝia fermo en 1940 far la Stalina diktaturo. Ni tuj ekagadis aktive, des pli, ke laŭ la decido de Estona Klerig-Komitato Eo estos ekde la nova lernojaro en estonaj lernejoj elektebla fremdlingvo, komence de kvinaj klasoj, kun konsento de la lerneja estraro. Pro tio ni komencis jam nun prepari novajn Eoinstruistojn. Ni jam aranĝis du (…) seminariojn por la dezirantoj, kiujn ni trovis ĉ. 30. (…) Nun ni decidis aranĝi intensan praktikadon por la novaj instruontoj ĉefe en parolo kaj metodoj.

Por tio ni uzis nian memriparitan domon apud marbordo en la regiono de Pĉĝrnu(…). Ni nomis tiun domon fiere ”Esperejo”.(…) Alvenis 15 pedagogoj, el kiuj nur du havis ioman instru-praktikon. (…)La rezultoj de la seminario estas videblaj. Homoj, kiuj komence balbutis, en la fino parolis libere kaj kuraĝe. Elstaris la ”juna generacio”: plej bone progresis Riina Valdmets el Poltsamaa, Reet Treial el Rakvere, Sirje Maasikamae el Tallinn kaj Vaike Birk el Pĝrnu.(…)

En septembro komenciĝos la nova lernojaro. Kiom da lernantoj estos dezirantaj eklerni la internacian lingvon, kiom da instruistoj ni bezonos — tion ni ekscios post la komenco de la lerneja laboro. Dume ni devos por la lingvo propagandi kuraĝe, ĉar dum la stagno-jaroj tion ni ne povis aktive kaj publike fari.

Johannes Palu, Tallinn, Estonio

BELGIO

De la 10a ĝis la 14a de julio okazis staĝo de Eo en la kulturdomo en Welkenraedt. Gin partoprenis 5 infanoj 12 ĝis 15 jaraj kaj 1 plenkreskulino. Instruis kvar personoj: Benŭa, 17jara Welkenraedt-ano; Marie, sekretariino de la klubo; Nora, 15jara hungarino, denaske E-lingvano; Steffen, 22jara germano, studento en la urbo Aachen.

Horaro: de la 9a ĝis la 12a30: instruado de Eo; de la 13a30 ĝis la 15a: vizitado de loka entrepreno, klarigo en Eo; de la 15a ĝis la 16a: sportado.

La matenaj kursoj baziĝis sur la tekstoj de la posttagmezaj vizitoj: lunde en magazeno Oxfam, helpado al la tria mondo (vestaĵoj, koloroj, manĝaĵoj); mardon en loka presejo (presliteroj el kupro, zinko, plumbo, nilono); merkredon okazis diskutrondo pri hipnoto kun Jacques Farjon kaj japano; ĵaŭdon en la stacidomo de Welkenraedt (lokomotivo, bremso, horloĝo); vendredon ĉe la Ruĝa Kruco (donado de plasmo kaj detala vizitado de ambulanco) Mardon 18an, okazis tuttaga vizito al IJK en Kerkrade (NL), kie ĉiu lernanto estis

IPR e 29

— paĝo 19 de la PDF —

akceptita kaj akompanita de instruema e-isto. Dankon al ili.

POR LA VENONTA JARO, ĉar kvin partoprenintoj venis de malproksima distanco, ni planas la staĝon en internulejo de la franca komunumo en Verviers. Informojn donos la raportinto:

Marie GRELA, rue de la Colline 16. B-4840 Welkenraedt. tel. 32/(0)87/88 0832.

ĈINIO

Inter la 6a kaj 11a de novembro .1989, nia ĉina sekcio elpaŝos kunlabore kun la universitato de Guangxi en la organizado de Azia Konferenco de Esperanto-Instruado, kiu okazos en la sud-ĉina urbo Nanning.

Kadre de la aranĝo okazos prelegoj, demonstro-lecionoj, Cseh-kurso, seminario por instruistoj, diskuto pri la stato de instruado de Esperanto en Azio kaj ekskursoj (interalie al la mondfama river-monta pejzaĝo de Guilin).

Nia ILEI-prezidanto, konscia pri la graveco sekvi kaj apogi progreson en Azio, akceptis inviton partopreni la aranĝon kaj kunportos instruhelpilojn el aliaj ILEI-sekcioj. S-ro Symoens planas ankaŭ starigi ekzamenan sesion de niaj internaciaj UEA-ILEI ekzamenoj, kunlabore kun nia estrarano, s-ro Zhang Danchen . Se tio sukcesos, ni estos portintaj niajn ekzamenojn ene de la unua jaro de la relanĉo en Amerikon kaj Azion. Ni esperas raporti detale pri tiu konferenco en nia venonta aŭ postvenonta numero de IPR.

30 e IPR

Esperanto por ni

Jen finfine sistema lernilo por junuloj inter la aĝoj de 8 kaj 12. Per abundaj bildoj serio de kvar libroj prezentas la bazon de Esperanto per nur Esperanto kaj prezentas multajn aktivigajn ekzercojn. Verkis Jozefo kaj Helena Mikulas.

Ne tiom por memlernantoj, sed tre utila materialo en la manoj de sperta instruisto. 4 volumoj kun entute 264 paĝoj. Koloraj allogaj kovrilo. Ĉiu volumo kostas 45 forintojn de Hungara Esperanto- Asocio aŭ 9,90 gld. de UEA.

Ĝis 15 kaj poste

j Nova serio de lingvaj lerniloj estas : lanĉita de ĵus fondita memstara entre : preno en Hungario, per la apero de ”Do : I5i posle”, 45-paĝa legolibro de la rusa kun variaj legaĵoj, ekzercoj kaj enigmoj : ĉefe por junaj lernantoj.

Sekvos ĝin libretoj en la franca, angla : kaj Esperanto. La nuna libreto estas nu . ruslingva, sed fine de ĝi aperas du speci : menaj paĝoj el la planata Esperanta el . dono, kune kun hungarlingva alvoko po : la enlanda koresponda kurso de Espe: : ranto. La libreto havas plenkoloran kovri : lon, kaj 8 plenkolorajn bildpaĝojn : interne, kun aldone A3-formata kolorafi : ŝo. La prezo en Hungario estas 55 forin : toj. Kiu eksterlande instruas la rusan : : petu specimenon kaj konstatu, ĉu ĝi taŭ- :: : gas por viaj bezonoj. Ju pli rapide dis- :: : vendiĝos la alilingvaj libroj, des pli frue :! : povos aperi la unua Esperanta kajero. ::: : Eksterlandaj revendistoj bonvenaj. lIn- : : formpetojn direktu al: Tramontana, Jŭlia i: : u 2a, fszt. 1, H-1026 Budapest, Hungario

TERMINOLOGIA ALVOKO

Malgraŭ diversaj obstakloj kaj problemoj, manko de homfortoj kaj materiaj rimedoj, la Termiologia Esperanto-Centro paŝon post paŝo elformiĝas. Aktuale ĝi pretigas sin por fariĝi aktiva membro en TermNet kaj tiel envicigi E-on inter la terminologie konsiderindajn lingvojn. Tio jam ne nur estas afero de TEC, sed de la tuta Eo-movado. Cu la TermNetmembreco restos formala (kaj do la sufiĉe alta kotizo estos perdita), ĉu ni sukcesos plene profiti el la internacia kunlaboro por altnivele evoluigi nian fakan lingvon kaj eble eĉ pruvi, ke Eo pro sia planiteco estas precipe taŭga terminologio-lingvo — tio dependos 1. a. de la kompreno kaj helpo de la tuta E-a komunumo. Do, ankaŭ de vi!

Se vi volas subteni la agadon de TEC kaj interesigi konatulojn — jen kelkaj ebloj:

1. Se vi interesiĝas pri kunlaboro en Terminografia Komisiono (TK) por ellabori terminaron de via propra (scienca) fako, petu registrigon kiel ”Fakulo”.

2. Se vi deziras gvidi tian TK, reprezenti TEC-on en via faka aŭ landa Eo-Asocio aŭ en ekstermovada organizo, aŭ alimaniere partopreni en la organizado-gvidado de nia institucio kaj pretas investi tempon, forton kaj eble eĉ monon por instruiĝi pri diversaj aspektoj de terminologio, aniĝu al TEC kiel ”organizanto”.

3. Se vi (nur) volas regule ricevi informojn pri TEC, anoncu tion kaj vi estos registrita kiel ”Interesito”.

Kontaktadreso por 1-3. estas: TEC-Sekcio de Reprezentanto!

W. Blanke, O.-Nagel-Str. 110, Pf. 113-05, DDR-1141 BERLIN

4. Se vi volas (kaj povas) finance subteni la agadon de TEC, bv. transpagi vian donacon al UEA en Roterdamo, al la konto wlister. Eĉ malgrandaj donacoj bonvenos — ili validos kiel morala subteno!

W. Blanke

LITERATURA FOIRO 20-JARA

La kultura revuo fondita de la literatura rondo ”La Patrolo” inaŭguris per la nro 117 (februaro 1989) sian dudekan jarkolekton.

LF, kies unuopaj numeroj ampleksis nur 16 paĝojn, atingis ĉi-jare 56, konservante la dumonatan aperoftecon, laŭ konstanta kresko tra la jardekoj. Ĝia emhavo, ĉefe beletra, dediĉas grandan atenton al ĉiuj facetoj de la Eo-kulturo: teatro, muziko, pedagogio, planlingvistiko, kulturpolitiko, movadologio. .

La ĉefredaktoro de LF estis Giorgio Silfer, ĝis la nro 60 (aprilo 1980): de post tiam gvidas la redaktan stabon s-ino Perla Ari Martinelli, kiu per sia talento de arta direktoro firmigis la grafikan nivelon de la revuo, sendube unu el la plej belaspektaj en nia gazetaro.

LF naskiĝis kiel periodaĵo en Eo, ne kiel e-ista organo: al tiu ĉi devizo ĝi estis ĉiam fidela, starigante kun sukceso ponton inter la mikrosocia E-kulturo kaj la makrosocio. LF rolis

IPR e 31

— paĝo 20 de la PDF —

ĉiam sendepende kaj aŭtonome, stimulante la evoluon de la kolektiva konscio en Esperantio, kaj la kvalitan kreskon de nia parolkomunumo.

LF estas eldonata de la kooperativo de Literatura Foiro (Svislando); ĝiaj redaktantoj kaj kunlaborantoj laboras senpage. La adreso de la redakcio estas en Italio: via Pantano 17, 1-20122 Milano. Gratulojn al Litera-

BAZA LEGOLISTO DE LA ORIGINALA ESPERANTO-LITERATURO

En la libro de William Auld ”La fenomeno Esperanto” aperis listo de E-e originale verkitaj libroj. La listo estis represita en Hungara Vivo 1988/3 kun komento de Vilmos Ben-

tura Foiro!

Baza legolisto de la originala E-literaturo

Poezio

Auld, William (red.): Esperanta antologio. Dua eldono, reviziita kaj kompletigita. UEA, Rotterdam, 1984. 887 p.

Auld, W.; Dinwoodie, J. S.; Francis, J.L; Rossetti, R.: Kvaropo. J. Rĉgulo, La Laguna, 1952, 267 p. (2a eld.: HEA, Budapest, 1977)

Auld, William: La infana raso. J. Rĉgulo, La Laguna, 1956, 104 p. (4 eldonoj, laste represita en ”En barko senpilota”, Edistudio, Pisa, 1987.)

Baghy, Julio: Pilgrimo. Budapest, 1926. 124 p.

Baghy, Julio: Preter la vivo. Literatura Mondo, Budapest, 1923. 124 p.

Boulton, Marjorie: Eroj. J. Rĉgulo, La Laguna, 1955. 286 p.

Hohlov, N.: La tajdo. Heroldo de Esperanto, 1928. 61 p.

Kalocsay, Kalman: Streĉita kordo. Literatura Mondo, Budapest, 1931. 189 p. (2a eldono ĉe Iltis, Saarbriicken)

Kock, Edwin de: Fajro sur mia lango. J. Rĉgulo, La Laguna, 1967. 119 p.

Kurzens, Nikolai: Mia spektro. Literatura Mondo, Budapest, 1938. 64 p. (Reeldono en Kanado)

Maŭra, G. E.: Duonvoĉe. J. Rĉgulo, La Laguna, 2a eld., 1963. 179 p.

Miĥalski, Eŭgeno: Prologo. SAT, Leipzig, 1929. 62 p.

Miyamoto Masao: Invit” al japanesko. J. Rĉgulo, La Laguna, 1971. 110 p.

Peneter, Peter: Sekretaj sonetoj. Konfidencie (Budapeŝt? 1931?) 95 p. (Reeldonata ĉe HEA)

Privat, Edmond: Tra Psilento: Ĝenevo, 1912, 29 p. (Reeldonita ĉe HEA kaj Pro Esperanto”, Vieno, 1989)

Ragnarsson, Baldur: Ŝtupoj sen nomo. J. Rĉgulo, La Laguna, 1959. 127 p.

Rossetti, Reto: Pinta krajono. J. Rĉgulo, La Laguna, 1959. 128 p.

Sadler, Victor: Memkritiko. Eldonejo Koko, Kopenhago, 1967. 60 p.

Schwartz, Raymond: La stranga butiko. Esperantista Centra Librejo, Parizo, 1931. 127 p. (Dua eldono Dansk E-Forlag, Kopenhago, 1974)

32 e IPR

Schwartz, Raymond: Verdkata testamento. Centra Librejo Esperanta, Parizo, 1926. 123 p. (Represo de la dua eldono, DEF, Kopenhago, 1974)

Tarkony, Lajos: Soifo. J. Rĉgulo, La Laguna, 1964. 231 p.

Ueyama Masao: Por forviŝi la memoron pri ŝi. L’Omnibuso, Kioto, 1974, 95p.

Proza fikcio

Baghy, Julio: Sur sanga tero. 2a eld. Szalay, Budapest, 1933. 254 p.

Baghy, Julio: Viktimoj. Hungara Esperanto-Instituto, Budapest, 1925. 162 p. (Ambaŭ represotaj ĉe HEA).

Boulton, Marjorie: Okuloj. J. Rĉgulo, La Laguna, 1967. 177 p.

Bulthuis, H. J.: Idoj de Orfeo. Den Haag, 1923. 542 p.

Engholm, Stellan: Homoj sur la tero. Literatura Mondo, Budapest, 1932. 201 p.

Forge, noj Mr. Tot aĉetas mil okulojn. Literatura Mondo, Budapest, 1934. 243 p. (Reeldono Fondumo Esperanto, Helsinki, 1973.)

Francis, John: La granda kaldrono. TK/Stafeto, Antverpeno, 1978. 592 p.

Francis, John: Vitralo. J. Rĉgulo, La Laguna, 1960. 135 p.

Konisi Gaku: Vage tra la dimensioj, Japana Esperanto-Ligo, 1976. 77 p.

Lorjak: Regulus. Eldono Gabrielli, Ascoli Piceno, 1981. 340 p.

Luyken, H. A.: Pro Iŝtar. Hirt ĝz Sohn, Leipzig, 1924. 304 p.

Miyamoto Masao: Naskitaj sur la ruino — Okinava. Librejo Pirato, 1976. 146 p.

Nemere, Istvan: Sur kampo granita. Hungara Esperanto-Asocio, Budapest, 1983. 125 p.

Newell, L. N.: Bakŝiŝ. Literatura Mondo, Budapest, 1938. 149 p. (Reeldono Iltis, 1983)

Piĉ, Karolo: La litomiŝla tombejo. Artur E. Iltis, Saarbriicken, 1981. 276 p.

Ribillard, Jean: Vivo kaj opinioj de majstro M’Saud. J. Rĉgulo, La Laguna, 1963. 143 p.

Robinson, Kenelm: Se grenereto…Londono, 1930. 158 p.

Rosbach, Johan Hammond: Fianĉo de Psorto. Dansk Esperanto-Forlag, 1977. 192 p.

Rossetti, Cezaro: Kredu min, sinjorino! Heroldo de Esperanto, Scheveningen, 1950. 259 p. (Reeldono SATEB, Londono, 1974)

Rossetti, Reto: El la maniko. J. Rĉgulo, La Laguna, 1955. 221 p. (Reeldono ĉe Iltis, 1984)

Rossetti, R.; Szilagyi, F. 33 rakontoj: La Esperanta novelarto. J. Regulo, La Laguna, 1964. 328 p.

Schwartz, Raymond: Kiel akvo de Privero. J. Rĉgulo, La Laguna, 1963. 487 p. (reeldonita Iltis, 1987)

IPR e 33

— paĝo 21 de la PDF —

no Iltis, 1981)

1930. 61 p.

pest, 1982. 137 p.

Schwartz, Raymond: Vole…novele. TK, Kopenhago, 1971. 192 p. (Reeldo- Sturmer, K. R. C.: Por recenzo! The Esperanto Publishing Co., Londono,

Szathmari, Sandor: Vojaĝo al Kazohinio. SAT, Parizo, 1958. 315 p.

Szilagyi, Ferenc: La granda aventuro. Eldona Societo Esperanto, Stockholm, 1945. 143 p. (Reeldono ĉe HEA, 1988.)

Toth, Endre: Lappar, la Antikristo. Hungara Esperanto-Asocio, Buda-

Varankin, Vladimir: Metropoliteno. Ekrelo, Amsterdam, 1933. 200 p. (Reeldono TK, Kopenhago, 1977.) La informoj pri reeldonoj estas laŭ niaj propraj scioj kaj tial ne kompletaj.

”(…)Oni ofte konstatis, ke en la disvastigado de la E-a kulturo la ĉefa malhelpo estas tio, ke E-ujo ne havas kulturan substrukturon, t. e. lernejan reton, kiel la naciaj kulturoj. Pro tio la kulturaj-literaturaj konoj de la e-istoj estas tre hazardaj, mankas al ili komuna bazo. Nun ni havas la bazon, produkton de la ĉefa korifeo de nia literaturo. Ni uzu ĝin. Kiel? Unue, tiu ĉi listo devas esti diskonigita ĉie. Ĝi atingu senescepte ĉiun e-iston, kiu scias legi. Se plurfoje, do tiom pli bone. Due, iamaniere ĝi eniru niajn ekzamenajn postularojn. Kompreneble oni ne devas preskribi por la ekzameniĝantoj en mezgrada ekzameno legi ĉiujn 51 librojn. Sed jes oni povas devigi ilin elekti la kutime legendajn tri, kvin aŭ ses librojn ĝuste el tiu ĉi listo!”

Estas do evidenta la pedagogia intereso de la listo, kiun ni ĉi-supre represas kun pardonpeto al tiuj, kiuj ĝin de aliloke posedas.

Eu

34 e IPR

EDISTUDIO… la arto eldoni

”Daŭra mendo” de Edistudio estas servo, ĝis nun rezervita al libroservoj kaj revendistoj, kiun nun Edistudio proponas al ĉiuj siaj klientoj: per simpla poŝtkarto al

Edistudio, cp 213, I-56100 Pisa, Italujo

vi ricevos tuj post ilia apero ĉiujn librojn, kiujn Edistudio eldonos (kaj per alia poŝtkarto vi kiam ajn povos nuligi la servon).

Vi ricevos la librojn post ilia eldonado, sen aldono de sendokostoj. Se via mendo estas por pluraj ekzempleroj, vi ankaŭ rajtos al aparta rabato. Vi pagos post la ricevo de la libroj, per la poŝtĉekkonto de Edistudio aŭ per via konto ĉe UEA (aŭ per banko, sed tiam aldoniĝos la bankkostoj, kiuj en Italujo estas sufiĉe altaj).

Cetere, pri la kvalito de la ricevotaj libroj ne estas duboj: rigardu ekzemple la lastajn proponojn: Itala Antologio, la plena poemaro de William Auld En barko senpilota, Aŭstralia Antologio. La venontaj proponoj estos

je la sama nivelo. En preparo ĉe Edistudio:

Julius Balbin: IMPERIOJ DE L’KORO. du poemaroj, ĉ 240 p., 21 cm, kartone (rigide) bindita, ĉ. 30 nl. gld. Manjo Austin: INSULO DE RE- VOJ, novelo — premio de EVA 1989, ĉ. 160 p., 21 cm, broŝurita, ĉ. 27 nl. gld.

Georgo Handzlik VIVU ESPE- RANTUJO, sonkasedo kun tekstokajero, ĉ. 45 minutoj da muziko, ĉ. 16 p. teksto-kajero, 21 nl. gld.

Tibor Sekelj: GAMBO RAFIKI, la lasta neeldonita verko de la fama e-isto-esploristo, ĉ. 240 p., 21 cm., broŝurita, ĉ. 30 nl. gld.

Ivo Andriĉ (Nobel-premio): PON- TO SUPER DRINO, trad. Antonije Sekelj, romano, ĉ. 300 p., 21 cm, proponita por la serio Oriento-Okcidento, ĉ. 36 nl. gld.

El la programo de Kultura Centro Esperantista (La Chaux-de-Fonds, Svislando) por 1990

Eo-staĝoj por komencantoj kaj progresantoj: en kiu ajn semajno de la jaro, se estas almenaŭ 5 interesatoj. Okazigo de la ceteraj kursoj simile havas kondiĉon de minimume 5 aliĝintoj.

3 – 4 jan. kaj 19 – 20 apr.: Eo-ekzamenoj laŭ la internaciaj normoj de UEA-ILEI, ĉefekzamenanto Stefan MACGILL. Antaŭe, 26 dec – 3 jan. ne-intensiva prepara kurso kadre de la vintra ski-ferio kaj 16-21 apr. (intensiva pretiĝo al la ekzameno).

18 – 21 jan.: Kurso pri faka tradukado organizita de d-ro Klaus Schubert el BSO/Research en Utrecht, gvidata de Claude PIRON kaj Brian MOON.

22 – 27 jan.: Ĉapitroj el la E-a lingvistiko, lona KOUTNY.

29 jan. – 3 feb.: Aplikata lingvistiko kaj Eo, Ilona KOUTNY.

25 – 30 jun.: ”La infana raso” de William Auld, Istvan ERTL.

2 – 7 jul.: Lajos Tŭrkony kaj la Budapeŝta skolo, Istvan ERTL.

30 jul. – 4 aŭg.:Intensiva pedagogiametodika kurso pri la Eo-instruado perbilda, Claude GACOND. Intimiĝo kun la diversaj artoj uzi bildojn por paroligi Eo-lernantojn: flanelbildojn, afiŝelementojn, ludkartojn, lumbildojn, filmojn eĉ ktp.

6 – 18 aŭg.: Tria intensiva pedagogia-metodika kurso organizita de UEA- ILEI kun KCE. Celo: Rajtigo al Eo-kursgvidado laŭ la internacia unuigita programo de UEA-ILEI. La kurso okazos laŭ la instruprogramo de UEA-ILEI. La studado intensiva finiĝos la unuan semajnon per skriba ekzameno kaj la duan semajnon per praktikaj kaj teoriaj ekzamenoj kaj

per ricevo de atestilo de UEA-ILEI ‘

rajtiganta gvidi internaciajn E-kursojn. La kurson rajtas partopreni personoj, kiuj bone konas E-on kaj posedas almenaŭ mezan klerecon. ILEI komisiis la didaktikan ĉefgvidadon de la kurso al magistrino Irena SZANSER, polino, metodologo pri fremdlingvo-instruado, kunlaboranto de la fremdlingva fako ĉe Varsovia Instituto por Klerigo de Instruistoj, aŭtoro de ”Glotodidaktikaj kaj specifaj aspektoj de Eo-instruado” kaj ”Elektitaj problemoj de psikologio

IPR e 35

— paĝo 22 de la PDF —

por lingvo-instruisto”, fundamentoj 20 – 25 aŭg.: Sinjoro Tadeo, ĉefverde la kurso aĉeteblaj ĉe KCE: SF 27.- ko de la pola kaj de la Ea poezioj, aŭ perkoresponde. Petu la detalan in- Giorgio SILFER.

formilon kun la horaro, prezoj kaj kun Detalaj jn petu ĉe

pliaj sciigoj. Detala temlisto de la kur- RETEGI ko Erie ESPE- so aperis en IPR 1988/4, p. 28-30. RANTISTA (KCE), Pf. 779, CH-

20-25 aŭg.: Redaktado de Eo-perio- : daĵoj, Perla MARTINELLI. 2301, La Chaux-de-Fonds, Svislando.

smo, seveereerecoeeo cere Po LILLE,

STIPENDIO POR INFANOJ EN LA DEVIGA LERNEJO : Instruistoj-membroj de ILEI povas ricevi stipendiojn al infanoj en la : deviga lernejo por partopreni en infankongreseto aŭ en simila aranĝo, kie : infanoj de diversaj landoj renkontiĝas kaj per Eo amikiĝas. : Se Vi deziras stipendion, bonvolu peti la regulojn de Olle Olsson, S0- : dra Esplanaden 23, S-223 52 Lund, Svedujo. Bonvolu aldoni respondku- : ponon! Olle OLSSON :

NOVA ESTRARO DE TEJO En sia jarkunveno dum la Internacia Junulara Kongreso en Kerkrade, Nederlando, TEJO, la Tutmonda Esperantista Junulara Organizo, elektis novan

estraron kun dujara mandato. Simile kiel en UEA, signifaj ŝanĝoj okazis:

Prez: Jan Koszmaluk, Parizo (planado, eksteraj rilatoj, rilatoj kun UEA, scienca, studentara kaj faka agado).

Sekr.: Louise Frith, 17, ave. du Dr A. Netter, F-75012 Paris, Francio; tel. (–33-1) 43471836. Telekso: 649247. Telekopio: (–33-1) 42680229.

Vic-prez.: Yves Bellefeuille, Ottawa, Kanado. (kongresoj)

Kasisto: Hardo Bourguignon, Nieuwerkerk a/d ljssel, Nederlando.

Estrarano: Torsten Bendias, Berlin, GDR (Aktivula trejnado)

Estrarano: Saskia Idzerda, Utrecht, Nederlando (Informado, kulturo)

Estrarano: Claude Rouget, Tromsg, Norvegio (Servoj, financo kaj administrado)

DEK DU SUKCESINTOJ

La sekvaj partoprenintoj de la Dua Pedagogia-Metodika Kurso de UEA- ILEI-KCE (10a — 22a de julio 1989) trapasis la kurson kaj ekzamenon sub la gvido de Mag. Irena Szanser en la Kultura Centro Esperantista en La Chauxde-Fonds, Svislando: Petar Durdeviĉ (YU), Denis Flochon, Alex Clabaut, Jacqueline Poux, Catherine Roux, Alain Favre (F), Nicole Margot (CH), Bonnie Fonseca (US), Carla de Lorenzi (I), Slimane Targant (DZ), So Gilsu (KR), Smidĉliusz Kalmŝnnĉ (H). Pri la tria kurso kaj aliaj aranĝoj en KCE bonvolu legi supre. Gratulon al la sukcesintoj!

36 e IPR

— paĝo 23 de la PDF —

Bangladeŝo

Centrafrika Resp.

Ĉilio

Irano Niĝerio

Tanzanio

Statistiko

Didaktikaj lud(il)oj

UNESKO

UEA IEI

KCE

REPREZENTANTOJ

: Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.I.T. Avenue, Dhaka-1000

; Luc Feidangai, B.P.960, Bangui

– Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, Santiago

: Mohammad Karamudini, P.O.Box 13445-747, Tehran/Iran

e Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Ekpoma Bendel

: Mramba Simba, S.L.P. 1051, Bunda Mara

LABORKOMISIONOJ : Germain Pirlot, Kemmelbergstraat 5,b. 3, B-8400 Oostende

: Georges Sossois, rue de la Consolation 2, B-6400 Couvin

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

: (Rilatoj de reciproka informado, Kategorio C)

: 7 Place Fontenoy, F-75007 Paris. Reprezentantoj de ILEI: James Fairbank, 6 Avenue Th. Rousseau, F-75016 Paris Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, F-75010 Paris

: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam

: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag

– Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds

Kontribuaĵoj al IPR

tajpitaj kun duobla interspaco kaj marĝenoj, al la adreso de la Redaktejo (vd. kovrilpaĝon)

Abonado al IPR kaj membriĝo al ILEI: (membrokotizo 40 Svedaj Kronoj)

1) poŝtĝirkonto: 682117-7 (Stockholm). «La Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj» (ILEI). Sodra Rorum pl. 455, S-242 00 Horby (Svedio). |

2) poŝtĝirkonto: 3789 64 de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam (Nederlando), por la interna konto ILEK-A de ILEI.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktisto: Istvan Ertl

REDAKTA KOMITATO

Carlevaro, T. (CH) Maitzen, M. (A) Formizzi. G. (D) Mallia, C. (M) Lins, U. (D) Mizuno, Y. (J) Ludwig. E. (F) | Szerdahelyi I. (H) |

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 131 A, B-2180 Kalmthout

Redaktejo: Esperanto-fako, Universitato ELTE/BTK H-1364 Budapest, Pf. 107 IPR = – 36-1-1180-966/185 Presado: Grafika Centro Antverpeno, Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140, B-2000 Antwerpen, 9 -H32-3-234 34 00

— paĝo 2 de la PDF —

Jarkolekto 19 okt.-dec. 1989 N-ro 4, 1989

«Internacia Pedagogia Revuo» estas sendependa forumo de la tutmonda pedagogaro. Ĝi aperas kvarfoje jare. La redakta komitato rajtigas sin mallongigi aŭ korekti la manuskriptojn nur laŭ lingvaj vidpunktoj. Manuskriptojn ni ne resendas. Reproduktaĵoj, tradukaĵoj estas permesataj, eĉ rekomendataj, kune kun fontindiko.

Azia konferenco pri la instruado de Esperanto 06-12 novembro 1989 en Nanning (Ĉinio)

1. Konferencejo

Universitato de la Nacioj, fakte de la naciaj minoritatoj, ekster la urbo Nanning. Tre konvena loko, en granda bela parko, sufiĉe komforta kaj disponante pri diversaj adekvataj ejoj por la kunvenoj kaj la ekzamenoj.

2. Intereso kaj utilo

Kvankam la nombro da partoprenintoj estis pli malgranda ol la organizintoj esperis ricevi, laŭ tri vidpunktoj la konferenco valoris esti organizata.

a) Ĝi permesis iomete trarompi la internan izolitecon de la ĉinaj aktivuloj mem kaj doni al ili la okazon interkonatiĝi kaj interŝanĝi siajn spertojn kaj ideojn. Ni ne forgesu, ke la distancoj en Ĉinio estas tre grandaj (multaj partoprenintoj vojaĝis trajne dum kvin tagoj kaj noktoj, eĉ pli por atingi Nanning…)

b) La A.K. permesis al kelkaj eksterlandanoj (el Belgio, Estonio, Japanio, Koreio, Usono, Svedio) rekte konatiĝi kun la fundamentaj problemoj kiuj karakterizas la ĉinan E-movadon kaj persone diskuti kun homoj kun kiuj ili ofte korespondis sed neniam renkontis.

c) Pro la ĉeesto de partoprenintoj el ĉiuj gravaj regionoj kaj centroj de Ĉinio, ĝi estis unika okazo por organizi Internacian Ekzamanon laŭ la nova UEA/ILEI sistemo. :

Aldonu al tio la fakto, ke d-ro GILSU SO, estrarano de UEA pri Azio kaj mi mem, kiel prezidanto de ILEI, daŭre kaj aktive partoprenis en la konferen-

— paĝo 3 de la PDF —

co: tio konsistigas grandan kuraĝigon por ĉiuj Ĉinaj aktivuloj, kiuj tiom malofte havas la okazon renkonti eksterlandanoj kaj pruvi sain konon de la I.L. Ni ne subtaksu ĉi tiun psikologian elementon kiel stimulan faktoron por la tuja estonteco. Kaj ekde nun, ni iom bone scios pri kio ni parolas…

3. Internaciaj ekzamenoj

a) Mi kunportis 20 ekzemplerojn de la antaŭ nelonge aperinta Gvidilo al la elementa kaj meza niveloj de la internaciaj ekzamenoj de UEA kaj ILEI, 20 atestilojn kaj la necesajn testojn por organizi ekzamenan sesion je tiuj niveloj. Por ĉiu grupo sin prezentis po ok kandidatoj.

b) La Loka Ekzamena Komisiono konsistis el:

LI WEILUN, vic-profesoro ĉe la Fremdlingva Fakultato de la Pekina Lingva Instituto;

LIAN ZIMING, docento kaj direktoro de la Oficejo pri Eksteraj Aferoj kaj Esperanta Esploro-Sekcio ĉe la Guangxi Nacio-Universitato en Nanning;

ZHANG DANCHEN, vicprofesoro ĉe la Normal University, Foreign Languages Dept. en Wuhan

Ili tri estas spertaj esperantistoj kaj tre agemaj homoj.

c) La Gramatika antaŭtesto, la skriba kaj la parola ekzamenoj forprenis proks. 2–3-1-2 horojn (sen la korektoj…). Pro aliaj programeroj, la ekzamenoj plej ofte okazis vespere kaj tio certe ne estas la plej favora momento de la tago por ekzameniĝi.

ĉ) El la respondoj kaj la starigitaj demandoj evidentiĝas ke la testoj, laŭenhave, iom devas esti adaptitaj al la ĉinaj vivcirkonstancoj kaj pensmanieroj, sed entute ili tamen taŭĝas kaj estas valoraj. Temas pri detaloj. Mi pro tio petis la Ekzamenan Komisionon atente retralegi la taskojn kaj formuli siajn rimarkojn tiurilate.

d) La Gvidilo ludos gravan rolon por ordigi, unuecigi kaj harmoniigi la multajn kursojn, kiuj okazas tra la tuta lando. Oni nun havas konkretan celon.

e) Mia tasko estis klarigi al la membroj de la Ekzamena Komisiono kaj al la kandidatoj kiuj estas la celo kaj la enhavo de la ekzamenoj. Mi poste faris al ala membroj de la komisiono, kiuj nun spertis kiel kion fari, kelkajn konkretajn sugestojn:

e konsistigi komisionon de fakkapablaj gekolegoj por ellabori unuan serion de testoj;

e sendi ĉi tiun unuan serion al la sekretario de la Internacia Ekzamena Komisiono, Stefan MacGill, por pritakso kaj aprobo. Poste, la ĉina komisiono povos, laŭ la sama skemo/modelo, ellabori plurajn testojn.

2e IPR

e listigi ĉiujn E-instruistjn, precipe en la grandaj centroj, noti ties lingvokonon, fakkapablon kaj pretecon organizi tra la lando sesiojn de la Internaciaj Ekzamenoj.

e esplori ĉu kaj kiam eblas, dum limigita periodo, organizi I.E.-sesion.

e se tiuj ebleco kaj preteco vere ekzistas, okazigi ĝeneralan sesion, sed NUR tie, kie fidindaj kaj kapablaj fakuloj persone povas respondeci pri la seriozeco kaj la nivelo de la ekzamenoj.

e aparta regularo estu verkita por precizigi ĉiujn materiajn kaj enhavajn aspektojn de la ekzamenoj en Cinio, la rajtojn kaj devojn de la ekzamenantoj kaj de la kandidatoj, kiel konstigigi ekzamenarkivejon, ktp.

Ĉi tiu unua ekzamensesio laŭ la I.E.-sistemo fariĝis pozitiva eksperimento, kaj sendube estos sekvata de multaj aliaj sesioj.

4. Intervenoj

En pluraj larĝaj intervenoj kaj debatoj, mi substrekis diversmaniere, laŭ pluraj starpunktoj, kelkajn esencajn aspektojn kaj elementojn de la E-instruado ĝenerale kaj de la ĉina situacio aparte, i.a. rilate al la prononco (atentenda problemo por la ĉino ), la fluecon de la parolo (en tro da E-grupoj oni daŭre krokodilas!), la vortrezoro (neceso disponi pri plei diversaj legaĵoj) kaj la gramatika ĝusteco (neceso de simplaj, sed bonaj lernolibroj).

Mi substrekis la nepran neceson sisteme kaj science pristudi la bazajn lingvajn malfacilaĵojn por ĉinoj rilate al serioza lernado de Esperanto kaj kalkuli je tiuj malfacilaĵoj en la verkado de lernolibroj.

IPR e 3

— paĝo 4 de la PDF —

Mi plurfoje kaj energie atentigis pri la nepra postulo gardi la internacian karakteron de Esperanto kaj eviti ĉiujn tro naciemajn DTONONCMANICTOJN, ES- primojn, ktp. E plero

Mi ankaŭ pritraktis la neceson disponi pri bone strukturitaj, organizitaj kaj funkciantaj instancoj kiel ĈEL kaj ILEI, kiuj cetere daŭre devas kunlabori. ĈEL, kies aganta ĝenerala Sekretario LIU LING partoprenis en la Konferenco, baldaŭ disponos pri tute nova estraro, kaj al la sekciestro de ILEI, ZHANG DANCHEN, mi donis apartajn detalajn sugestojn kaj konsilojn rilate al la rolo de la vicsekciestroj, la varbado de membroj, la kotizoj, la disvastigo de la revuo Juna Amiko kaj de IPR.

Kun LIANG ZIMING la iniciatinto de la nuna unua Azia Konferenco, mi havis multajn utilajn interŝanĝojn de ideoj pri la tekniko de organizado, la neceso komenci la laboron tre frue, la neceso verki memorandojn por plifaciligi la organizadon de kunvenoj, seminarioj, kongresoj, ktp. kaj tiel liberigi la kapon je multaj farendaj kaj kontrolendaj aferoj, kiujn oni povas konfidi al la papero. Mi sendos al li la memorandon, kiun mi verkis kaj kiun ni ĉiujare uzas por organizi niajn proprajn konferencojn.

Kun vic-profesoro LI WEILUN el Pekino, kiu estis la prezidanto de la Loka Ekzamena Komisiono, mi longe kaj detale pritraktis la aferon de la ekzamenoj: kiel prepari la testojn laŭ la modelo de la Gvidilo, la neceso adapti ĉi tiujn al la ĉinaj cirkonstancoj, kulturo, vivmaniero, ekz. rilate al la uzo de nomoj, de lokoj, de esprimoj, de desegnaĵoj, ktp.

“Internacia lingvo nepre estu komprenata, tuj kaj senprobleme, en ĉiuj landoj, de ĉiuj homoj, ne nur rilate la prononcon, sed ankaŭ rilate la esprimon de pensoj kaj sentoj. Se ne, la internacia interkompreniĝo restas duba, eĉ neebla. La estiĝanta nova internacia komunumo, kies esprimilo estas Esperanto, estas pli ol la nura adicio de naciaj komunumoj. Temas pri nova ekvilibro, nova harmonio kun propraj trajtoj kaj karakterizaĵoj, propra interna dinamiko kaj evolukapablo. La estiĝo de tiu nova komunumo estas komparebla al la estiĝo de la modernaj unuecaj ŝtatoj el la plej diversaj lokaj kaj regionaj unuoj kaj ĝi estas stimulita kaj rapidigita de la moderna teknologio kaj la komunikebloj plej variaj, kiuj trarompas vole-nevole ĉiujn formojn de izoliteco. Kie ajn ni loĝas, ni ne kapablas ignori nek preterpasi la grandajn sociajn kaj politikajn evoluojn en la mondo. Ni ne plu agas en fermitaj rondoj, aŭ pli bone, ni ne plu devus agi tiel, ĉar ni tro ofte ja faras: ni agu kaj integriĝu en la konkretajn soci-politikajn kaj kulturajn realaĵojn je la fino de la 20a jarcento.”

4.e IPR

Mi petis lin tralegi la materialon de Mag. Irena Szanser por vidi ĉu ĝi entute, aŭ nur parte, aŭ tute ne taŭgas por organizi instrurajtigajn kurojn kaj ekzamenojn en

Cinio, kiel ni faras en La’

Chaux-de-Fonds.

En preparita prelego, kiun mi parte jam prezentis en Caerleon okaze de la 23-a ILEI-Konferenco, mi klarigis la neceson ne disigi la Esperanto-movadon de la socio en kiu ĝi ekzistas kaj vivas, sed daŭre adaptiĝi kaj aktualiĝi. Mi situis la fenomenon

Esperanto en la tuto de ĉiuj elementoj, faktoj, instancoj, personoj, instruantoj kiuj kune ebligas Esperanton funkcii kiel Internacian Lingvon. Du citaĵoj el tiu teksto troviĝas apude. Leitmotivo daŭre estis: ne foroferi la kvaliton pro la kvanto ĉar en Cinio antaŭ nelonge oni iom tro substrekis mirindajn ciferojn, sed tiuj ne korespondis al la reala kono de la lingvo.

LIU WEIZHUANG, deĵoranto ĉe la al Esperanto- Asocio de la Scienteknika Asocio Guangzhou kaj lia edzino CHU LI HONG, kiu deĵoras en la Komerca Ĉambro de Guangzhou, proponas organizi turisman-kulturan vojaĝon al Cinio el Eŭropo laŭ la plej favoraj kondicoj. Nur la flugo al Pekino aŭ Honkongo estus antaŭmenditaj el Eŭropo. La

”Ni neniam forgesu, ke ni ŝuldas nian progreson al la skriba vorto kaj al la akumulita sperto. Sed ne sufiĉas diri tion, ni ankaŭ devas pruvi kaj provi ĝin, sisteme realigi niajn intencojn. Izolita individuo ne povas fari tiun ampleksan laboron. Nur homogena, bone strukturita kaj motivita teamo kadre de solida asocio povas alfronti ĉiujn akompanantajn problemojn.

Forta kaj funkcianta ILEI ne estas celo en si mem, sed ja nepre necesa kondiĉo kaj instrumento por atingi nian celon, kiu estas kiel eble plej bone instrui Esperanton al kiel eble plej multaj homoj tra ; la mondo.

Oni ofte prave riproĉas al la Esperanto-movado ĝian eŭrocentrismon. Malofte temas pri intenca sinteno, sed pri nescio kaj nekonscio kaj ankaŭ pri historia evoluo. Tio validas me nur en la Esperanto-movado, sed ankaŭ en la ekonomio, la politiko, la sociaj rilatoj kaj la kulturaj interŝanĝoj. Ne estas facile orientiĝi en alia kulturo, en alia pensmaniero, en aliaj kutimoj. Tiuj diferencoj ne signifas, ke unu estas pli bona aŭ valora ol alia, nur ke ili tutsimple malsimilas. Toleremo kaj komprenemo povas transponti kaj akceptigi la multegajn kaj samtempe riĉajn diferencojn inter la popoloj. Tiu realo konsistigas unu el la plej gravaj kaj ampleksaj problemoj en la unuiĝanta internacia komunumo. El ĝi fontas multaj miskomprenoj, antaŭjuĝoj, eĉ malamikaĵoj. Kiel diras la proverbo: nekonata, neamata. Sur ĉi tiu kampo, Esperanto povas ludi tre gravan rolon, ĉar ĝi alpaŝas al la diversaj nacioj sen kiu ajn altrudo, surbaze de objektiva egalrajteco kaj fundamenta egaleco de ĉiuj popoloj kaj kulturoj. Tio ne

rondvojaĝo en Ĉinio estus ; validas por naciaj lingvoj, kiuj vole-nevole trudas si-

kilo TO an propran, subjektivan kulturon kaj pensmanieron. organizita de ĉinaj esperan- En tiu senco, Esperanto estas multe pli ol nura tistoj, laŭ la ĉinaj enlandaj ta- $ komunikilo; ĝi povas instigi al pli granda interkomprifoj kaj kondiĉoj, multe pli reniĝo kaj konsistigi aglutinilon en la estiĝanta inter-

£. Kak k nacia komunumo. Esplori ĉiujn aspektojn de tiu orar mor gakcamek soci-politika alvokiĝoa apartenas al nia taskaro.” ne nepre devus konsisti el

nur geinstruistoj, sed ankaŭ komercistoj, kuracistoj, k.a. Se eblas, estus bone arigi homojn el diversaj eŭropaj landoj. La ideo; “Eŭropanoj vizitas Ĉinion pere de Esperanto” povus esti taŭga slogano, kiu eventuale, se funde preparita, povus allogi kaj interesi la amaskomunikilojn. Ni multe pridiskutis la proponon, kiu nun estas lanĉita kaj devas maturiĝi, sed ĝi certe estas realigebla.

LU JIXIN, oficisto el Guilin, petas nian atenton pri la ĉina poezio kaj literaturo ĝenerale. Li mem estas poeto kaj senprobleme improvizas poemojn laŭ

IPR e 5

— paĝo 5 de la PDF —

ĉiuj cirkonstancoj, sed li ankaŭ tradukas, kun teknikaj klarigoj, e] al klasika ĉina poezio. a, IR

Li sendos al mi artikolon rilate al la ĉina poezio, kaj mi klopodos aperigi ĝin en esperantista revuo. Ankaŭ tio estas provo trarompi la izolitecon, kiun tre forte sentas niaj ĉinaj samideanoj.

Donante al mi sian vizitkarton, Lu Jixin rapide notis sur ĝin jena mallonga poemeto;

Konatiĝi

Mi mutas

Vi mutas

La kapoj ambaŭ krutas rigardon ŝutas

Temp’ gutas

dir” gutas

kaj kiam koroj flutas nin ard” englutas

Ankaŭ CUI JIANHUA, docentino pri la franca lingvo ĉe la Nanjing Universitato, tre interesiĝas pri la sama literatura temo.

LI WEILUN, pri kiu mi jam parolis, prelegis pri la rolo de ludoj en lingva instruado. Mi promesis kontaktigi lin kun kolegoj, kiuj ankaŭ interesiĝas pri la sama temo.

LIU JUNFANG, raportisto ĉe Radio Pekino, insiste petas per Ĉi tiu Vojo ricevi kiel eble plej multajn informojn de kaj pri UEA kaj ILEI, sed ankaŭ de aliaj esperantistaj organizaĵoj. Li elektos kio estas uzebla por siaj elsendoj. Li intervjuis min tre longe pri diversaj aspektoj de la E-movado.

Prof. SOLIVA (SHAO RONG) ĉe la Fakultato de Aplika Matematiko de la Dalian-a Instituto de Teknologio, tre interesiĝas pri la teknologiaj aspektoj de Esperanto kaj verkas lernolibrojn en tiu senco. Li meritas plenan apogon.

5. Metodologio a) Ni rigardis du filmojn, kiujn mi kunportis;

-La Cseh-metodo, prezentita de Audrey Childs-Mee;

-Diversaj metodoj, video/filmo realigita en Budapeŝto, sub la gvidado de Zsuzsa Barcsay.

-La Espero, video-filmo pri E-instruado per praktika uzado en diversaj vivcirkonstancoj, realigita de Ĉina samideano Wei Bing, kiu nun plentempe laboras por la Qingdao Esperanto-Asocio.

b) Nur rigardi la filmojn, sen antaŭ, duma aŭ poste klarigo pri la enhavo, la celo, la metodo ktp. ne alportas multon al la spektantoj. Ili sufiĉe rapide per-

6 e IPR

das sian atenton. Ni poste diskutis pri la maniero uzi tiujn filmojn, per enkonduko, demandaro k.s.

6. Aliaj programeroj

a)Prelegoj

Krom la jam menciitaj, prelegis ankaŭ;

MADIS LINNAMAGI el Estonio pri spertoj de E-instruado al estonaj galernantoj;

S-ino ASTA SCHAEDEL, el Malmo, Svedujo, pri sia lando, per video-filmo. LU JIXIN pri utileco de poemoj en E-instruado. ;

SHAO RONSG (Soliva): Kelkaj faktoj pri la oficiala E-instruado en Cinio.

b)Artvesperoj

. Profesiaj ĉinaj artistoj (kantistoj, muzikistoj, dancistoj kaj dancistinoj k.a. regalis nin dufoje je vere tre altnivelaj spektakloj, tute neforgeseblaj. c)Ekskursoj

-Duontaga ekskurso en la urbo Nanning, kun vizito al la mirinda urba parko, al la tre riĉa regiona muzeo:

-Tritaga ekskurso al Guilin, en la fino de la Konferenco, kun ŝipveturado sur la Li-rivero.

La prezidanto de ILEI kaj verkinto de ĉi tiu raporto, s-ro Edward Symoens, alparolas la konferencon en Nanning. Elĉerpaĵojn el tiu prelego vi povas legi en la kestoj sur paĝoj 4 kaj 5

IPR e 7

— paĝo 6 de la PDF —

ĉ)Vizitoj

I.a. al la surloka ekspozicio pri nacimalplimultoj.

d)Malferma kaj ferma solenaĵoj

Dum la malfermo, ĉeestis pluraj eminentuloj de la Universitato Nanning. La rektoro eĉ parkeris sufiĉe longan Esperanto-alparoladon.

7.Konkludoj

a) En Ĉinio, ni trovas ĉe la esperantistoj senliman deziron agi kaj perfektiĝi, sed tre ofte ili ne scias kiel fari tion kiel organizi, kiel plani.

b) Ilia konvinkiteco evidentiĝas el la fakto, ke la plejmulto el ili trajnis 3 ĝis 6 tagojn kaj eĉ pli por pariopreni en la Konferenco. Tia sindediĉo plenplene meritas nian atenton kaj helpon.

c) Aliflanke, por la granda nombro ni agu kaj helpu selekte, sed por ebligi tion, ni bezonas de la ĉinoj mem seriozan kaj fidindan inventaron de la ĝusta situacio en la diversaj regionoj de la lando. Estos la tasko de la nova estraro de ĈEL fari tion. Preparlaboron jam faris la estrarano de UEA, SO GILSU, kiu dediĉis tutan matenon esplordemandante ĉiujn regionajn reprezentantojn pri la situacio rilate Esperanton en aliaj respektivaj agadmedioj. (universitato, klubo, grupo). Lia raporto estos utila labordokumento por plua esplorado.

ĉ) Oni unuanime konsentas pri la propono, ne krei tro vastan kaj grandskalan edukejon en unu sola loko, ekz. en Ŝanhajo, sed krei plurajn regionajn edukajn centrojn, bone ekipitajn, nur tie kie ekzistas kerno de valoraj, fidindaj, realismaj kaj kapablaj esperantistoj.

d) La esenca kaj plej urĝa tasko konsistas en la pliperfektigo de la instruantaro. Mi atendas raporton de LI WEIHUN pri la verko de Szanser, por organizi provsesion de kurso kaj ekzameno, simile al tio en La Chaux-de-Fonds.

e) El multaj raportoj kaj konversacioj klare evidentiĝas, ke la ĝenerala intereso pri Esperanto ĉe la studentoj serioze malkreskas. En multaj kursoj ne plu

8 e IPR

estas studentoj, ĉar ĉi tiuj ne vidas la tujan utilecon kaj uzeblecon de la lingvo. Necesos kalkuli je tiu fakto ellaborante novan strategion.

f) Mankas tuta gamo de modernaj lerniloj kaj legaĵoj. Surbaze de la Internaciaj Ekzamenoj, kiuj estis aparte bonvenaj, oni nun intencas pli sisteme ellabori la necesajn lernmaterialojn. La Internacia Ekzamena Komisiono nepre devas sekvi la evoluon tiurilate. Entute, la situacio ne estas tiom malbona, male. Sed la movado tie troviĝas sur vojkruciĝo. Ili atendas de ni konkretan helpon, realigeblajn konsilojn kaj sugestojn. Ni klopodu helpi al ili trarompi la senton de izoliteco, kiu karakterizas multajn agemulojn. Pro transpagproblemoj, plej multaj esperantistoj ne povas aboni eksterlandajn revuojn kaj gazetojn, aĉeti esterlandajn librojn. La Azia Fondaĵo de UEA eventuale povos fari ion sur tiu kampo.

g) Sendude ekzistas eblecoj pri kunlaboro sur diversaj kampoj, ekz. tiu de la eldonado. Kadre de la ĝenerala eldonpolitiko de ILEI, ni ne forgesu tiun eblecon, pri kiu mi ankaŭ havis kuraĝigajn diskutojn surloke. Tio povus parte solvi la problemon de la kotizoj, de la ĝeneralaj kostoj, sed precipe de la materialo, kiun ILEI povus disponigi al la ĉinaj studemuloj.

Fina konkludo | Mi neniam forgesos la sinceran, kortuŝan, eĉ emocian amikecon, kiun mi spertis ĉe niaj ĉinaj gekolegoj. Ili atendas multon de UEA kaj de ILEI. Ni ne rajtas seniluziigi, elrevigi ilin… Edward Symoens, Prezidanto de ILEI

La socipolitika kaj pedagogia kaj kultura valoroj de Esperanto

Ĉi tiu baza informa verko de nia prezidanto, s-ro Edward Symoens, estas nun havebla en kvar lingvoj: Esperanto, la angla, franca kaj nederlanda. Ĝi prezentas koncize la celojn kaj strukturojn de la o, kaj pon listigas argumentojn pri ĝia pedagogia valoro kaj kultura rolo. Unu sekcio resumas la ĝisnunajn eksperimentojn pri la efikeco de Esperanto-instruado kaj la influo sur lernado de naciaj lingvoj. Fine ĝi prezentas resumon pri la nuna stato de la instruado. La kvardek-pa a verko aperis en Esperanto kadre de la serio ”Esperanto-Dokumentoj’ de UEA sub numero 23E. La = kaj francan versiojn eldonis ILEI kaj la nederlandan FEL. Mendu ĉe UEA, Nieuwe E 176, 3015 BJ Rotterdam, Nederlando aŭ Flandra Esperanto-Ligo (FEL), Frankrijklei 140, B-2000 Antwerpen, Belgio. Esperante: 3 gld. kun triona rabato ekde 3 ekzempleroj ĉe UEA / 57 BEF kun rabato de 109 ekde 3 ekz. ĉe FEL. Angle, france: Prezo ĉe UEA fiksota / 145 BEF ĉe FEL kun trjona rabato ekde 3 ekz. Nederlande: 5,40 gld. kun sesona rabato ekde 3 ekz. ĉe UEA / 100 BEF ĉe FEL kun triona rabato ekde 3 ekz. Sendokostoj aldoniĝas ĉiukaze.

IPRe9

— paĝo 7 de la PDF —

1. Pravigo kaj celoj

ILEI nun forlasas la periodon de reorganizado kaj revigligado por eniri ŝ periodon de realigoj kaj plenumado de faritaj promesoj. Inter tiuj ni citas: 9 a) Eldonado, sur ekonomia kaj profesia bazo, de diversspecaj pedago- : giaj verkoj, i.a. internaciaj lernolibroj, korespondaj kaj perfektigaj kursoj, : legolibroj je ĉiuj niveloj kaj kategorioj, didaktikaj kaj metodologiaj verkoj. : Plie, produktado de son- kaj video-bendoj, de didaktika materialo kaj la : eldonado de informaj verkoj. Tiuj eldonaĵoj estos vendataj kaj produktos : enspezojn, sed ni ankaŭ devas antaŭvidi la senpagan uzon por valoraj kaj ŝ meritplenaj gekolegoj en netranspagipovaj landoj.

£o b) ILEI precipe okupiĝos pri la edukado/trejnado de instruantoj kaj la

perfektigo de profesiaj instruistoj je ĉiuj niveloj. Por fari tion, ĝi ne nur be- . : zonas taŭgan instru-materialon, kiun ĝi realigos en la Eldona Fako, sed es- ! : tos necese organizi kursojn kaj ekzamenojn en zorge elektitaj centroj kaj :

: institucioj tra la mondo. Kvankam la kandidatoj devos pagi por la kursoj

: kaj ekzamenoj, ni tamen bezonas pli da mono por pagi eĉ limigitan hono- |

; rarion, vojaĝkostojn kaj restadon al la kursestroj, doni stipendiojn/subven-

: ciojn al meritplenaj gestudentoj, eventuale pagi luprezon por la uzotaj

: salonoj.

£e) Por daŭre aktualigi sian laboron, ILEI nepre devas fari sciencan esp- : loradon, partopreni en fakaj kolokvoj, kongresoj kaj konferencoj, aboni i fakajn revuojn ktp.

o ĉ) Ne eblas daŭrigi senpune la kutimon ĉion fari senpage, ĉar temas pri Esperanto. Estas normale, ke kapablaj kaj aktivaj fakuloj trovu iun financan kompenson por sia poresperanta penado, sia sindediĉo, la uzo de tempo kaj energio, kondiĉe, ke tio servu al la progreso de la Esperanto- : komunumo. Ni pensas pri verkistoj, redaktoroj, kursestroj, sciencaj esplo- £ rantoj k.s.

yo d) ILEI urĝe bezonas Centran Oficejon kun konstanta adreso, kiu de- : vus situi en iu ekzistanta, bone funkcianta E-centro aŭ instituto sed al kiu

: ni devus pagi luprezon, deĵoranto(j)n, ekipaĵojn, telefonadon, fotokopi- :

adon ktp. o e) Urĝas, ke ILEI organizu vastan informkampanjon en pedagogiaj medioj en pluraj landoj samtempe laŭ jam ekzistanta plano.

Sed ĉiuj tiuj projektoj kaj celoj postulas monon, multan monon, kiu ne povas veni de la nuraj kotizoj.

10 e IPR

2. Kiel pligrandigi la enspezojn de ILEI?

a) La kotizoj, kiu inkluzivas la abonon al IPR, devas resti moderaj kaj : principe la samaj por ĉiuj membroj. La enspezoj el tiu fonto kaj la ekzis- : tanta kapitalo servas al la ĉiutaga funkciado de la Ligo, la eldonado de : IPR kaj de la informaj cirkuleroj k.s. :

b) Por realigi la ampleksajn projektojn kaj la celojn, kiujn ni menciis : supre, ILEI bezonas multe pli da enspezoj. Por kolekti la bezonatajn no- : vajn monrimedojn, la estraro decidis starigi Fondaĵon, kiu apelacias al la : donacemo de tiuj homoj, membroj kaj nemembroj, kiuj deziras finance : apogi nian agadon.

Honore al prof. d-ro Istvan Szerdahelyi, eminenta pedagogo kaj verkis- : to, prezidanto de ILEI de 1985 ĝis 1987, la estraro proponas kunligi lian : nomon al la Fondaĵo.

3. Praktikaj aranĝoj

a) Donacontoj povos pagi al unu el la ekzistantaj kontoj de ILEI:

Poŝĝirkonto 682117-7 (Stockholm) al la nomo de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI), Sodra Rorum pl. 455, S-242 94 Hŭrby, Svedio.

Poŝtĝirkonto de UEA, 378964, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando por la interna konto ilek-a de ILEI.

Ambaŭkaze indiku klare: donaco por Fondaĵo Szerdahelyi.

b) La kasisto de ILEI aparte registras kontribuaĵojn kaj elpagojn, ĝiras : la donacojn al speciala konto, kiu donas la plej favoran renton: Konto 5612 33 008 49 ĉe Skandinaviska Enskilda Banken. :

c) La nomoj de la donacintoj regule aperas en IPR en konstanta rubri- : ko. ĝ ĉ) Du revizoroj, nomitaj de la Komitato, ĉiujare antaŭ la unua de julio, : kontrolos la en- kaj el-spezojn de la Fondaĵo kaj faros raporton, kiu estos : diskutata dum la ILEI-konferenco kaj kiu aperos en la septembra numero : de IPR.

d) Post unu jaro, surbaze de la estinta sperto, la estraro de ILEI decidos kiel estonte administri la Fondaĵon.

Decembro 1989 La Estraro de ILEI

IPR e 11

— paĝo 8 de la PDF —

S-ro Claude Gacond demonstras sian perbildan instruadon al disĉiplo de Szerdahelyi, unu el la nunaj gvidantoj de la universitata fako, kiun li fondis. Ankaŭ vi povos konatiĝi kun la metodo; vidu la anoncon sur la sekva paĝo.

kun komunismaj landoj. Mi memoras, kiel komunista membro de nia Urba Konsuantaro, s-ro Brouillet foje helpis kunportante dokumentojn en la valizo por li. Ni dekomence kontaktis Haupenthal, kiu lanĉis similajn iniciatojn, la literaturan rondon Patrolo de Silfer, la japanajn ”oazojn”…

IPR: en la E-a dezerto…

CG: Nun oni ofte eĉ prenas KCE kiel modelon. Tamen ne eblas imiti ĉiujn niajn specifaĵojn: la abundon da disponebla materialo, la eksperimentan metodologion, la montaran ĉirkaŭaĵon, la daŭran loĝeblon.

IPR: En kio konsistas la pedagogia originaleco de KCE?

CG: Jam el la plurlingveco de nia lando sekvas, ke ne eblas uzi tradukajn metodojn. Proponiĝas preskaŭ sola, la Ce-metodo — tre utila, sed 50 jaroj pasis super ĝi! Oni ankaŭ devus emancipiĝi de la kutima, latin-origina terminologio, kiu ofte misgvidas, ĉar ĝi estis elpensita por aliaj lingvoj ol E-o.

IPR: lun terminologion oni tamen devas uzi…

CG: Vidu, ni parolas jene: serĉu la kernon de la frazo! Ĝin montras verba finaĵo. Sekvas la piloto, kiu forme identiĝas per finaĵo —o(j) aŭ per mi, vi ktp.. La piloto gvidas, stiras la agadon, kiu direktiĝas al la nepilotoj, indikitaj per -n, per antaŭvortetoj al, per ktp. En unu frazo troviĝas pluraj pens-unuoj, ĝenerale samtiom kiel kerno-vortoj. Ce la radikoj ni parolas simple pri o-emaj, a-ernaj, as-emaj aŭ memstaremaj elementoj. Se en frazo aperas ekz. la vorto „parolon”, ni diras, ke ĝi estas as-ema vorto -on-forma.

IPR: Ĉu ne estas tro formisma aliro de la problemo?

14 e IPR

CG: Ne temas pri lingvistike neriproĉebla priskribo, sed pri didaktika helpilo, kiu laŭsperte eĉ komprenigas pli bone la funkciadon de la propra lingvo. Atinginte plenan komprenon, oni ja povas forĵeti tiujn ĉi „lambastonetojn”.

IPR: Ĉu vi kontentas pri ILEI, pri via kunlaboro kun ĝi?

CG: Jes kaj ne. Ni sisteme okazigas ekzamenojn de ILEI/UEA, anoncitajn ankaŭ en via revuo. Sed svisoj ne multe aperas en ILEI-kongresoj; laŭ mi malhelpas iu nia malkongresemo, se temas pri enmovadaj aferoj. Ni pli kredas je enkorpigo de Eo en tutsociajn aferojn kiel la Freinet-movado, je la partopreno en ekstermovadaj konferencoj. Vidu, mi ankaŭ memoras la esploron de Brent, kiu observis la lingvan nivelon de SAT-kongresanoj en Ontario, kaj konstatis, ke por la plejparto akuzativo ŝajnis iu obskura truko, kiun ili uzis, se la substantivo sekvis la verbon…

IPR: Nu, espereble en niaj kongresoj ne estas tiel…

CG: ILEI devus povi helpi pli en la plenuma fazo de tiuj ekzamenoj, kaj en la diskonigo de diversaj metodoj. Kiel en multaj aferoj, ankaŭ en metodiko estas tro da profetoj en E-io. Ne estu UNU metodo; ankaŭ KCE ne havas „KCE-metodon”. Ĉiu agu laŭ la propraj rimedoj donitaj.

IPR: Kiel vi resumus la devizon de via agado en KCE?

CG: E-io estas subevoluinta lando, kie la spacaj interrilatoj estas tre malfacilaj; inter la klerularo kaj la popolo mankas sufiĉa osmozo. Ni celas proponi rimedon al ambaŭ tiuj misoj.

IPR: Mi dankas la intervjuon, ankaŭ kiel gasto de KCE, profitinto de tiuj rimedoj.

Intervjuis ERTL Istvdn

Ne forgesu la sekvajn kursojn de ILEI kaj ILEI-anoj

en Kultura Centro Esperantista (Pf. 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds, Svisio)

: APRILO, 16-21: Lingvo-kurso kaj ekzamenoj UEA/ILEI. (MacGill)

= JUNIO, 25 – 30: Pristudo de ”La infana raso” (Ertl)

: JULIO, 2 – 7: Lajos Tarkony kaj la Budapeŝta Skolo (Ertl)

: JULIO 30- AŬG 4: Perbilda instruado (Gacond – vidu la foton sur p.13) : AŬGUSTO 6- 18: Pedagogia-metodika kurso kun ekzameno (Szanser)

Vidu pli kompletan kaj detalan liston en la antaŭa IPR. Plej kompletajn : informojn pri ĉiuj kursoj petu de KCE ĉe la supra adreso. :

IPR e 15

— paĝo 9 de la PDF —

La plej facila lingvo — malfacile lernebla Maria MERLA

Rimarkoj pri E-o-didaktiko en F. R. Germanio

E-on oni prefere nomas la plej facila lingvo de la mondo. Malgraŭ tio ŝajnas esti nekredeble malfacile lerni kaj instrui E-on per metodo, en kiu estas realigataj la plej novaj didaktikaj eltrovaĵoj. Ne temas pri tio, ke ne ekzistus lernolibroj. Ne nur ekzistas deko da lernolibroj por komencantoj, kies gepatra lingvo estas la germana, sed ankaŭ ekzistas specialaj instrumetodoj kiel korespondaj kursoj aŭ programita instruado.

Ekzistas homoj aparte talentitaj por lingvolernado, al kiuj sufiĉas mallonga gramatiko, ekz. Esperanto auf einem Blatt (E-o sur unu folio) kaj vortaro por alproprigi al si surbaze de teksto sufiĉajn pasivajn konojn de la lingvo dum kelkaj tagoj. Sed ekzistas ankaŭ kompatinduloj (eternaj komencantoj), kiuj dum jaroj, foje dum jardekoj, restadas en la Eo-medio sen iam ajn elbuŝigi multe pli ol ”bonan tagon” kaj ”ĝis revido”. Tiu problemo devus ne ekzisti, se E-o fakte tiel facile lerneblus, kiel oni emas aserti.

La facileco de la lingvo sole ne estas kriterio

La praktika sperto pri Eo-instruado montras, ke la reguleco de la gramatiko kaj la facileco de la vortfarado ne estas sufiĉaj kondiĉoj por sukcesa lingvoinstruado. La proporcio de la ĉesantoj en plursemajnaj lingvokursoj estas komparebla al tiuj por la multe pli komplikaj naciaj lingvoj. Se restas unu el dek partoprenantoj ĝis la fino, oni jam povas nomi tion bona sukceso, ne konsiderante la realajn konojn de la lernanto.

Pri la kialoj de tiu nekontentiga rezulto oni jam multe teoriadis. Sendube estas pli facile ĉesi en Eo-kurso, kiun oni kutime konsideras kiel nuran ŝatokupon, kompare al kurso pri la angla, franca aŭ rusa lingvoj, kiu promesas doni profesie uzeblajn kromajn kvalifikojn. Tamen ne sufiĉas tiu klarigo, ĉar ofte oni indikas kiel kialon de la ĉesado la tro malgrandan lernoprogreson, kiu kaŭzas nekontenton ĉe la kursanoj. Ĝuste rilate al tiel facila lingvo kiel E-o devus esti eble atingi lernoprogreson, kiu motivigas plulernadon.

La kialojn de la nekontentiga evoluo de multaj E-o-kursoj endas vidi en la jenaj faktoroj:

“ nesufiĉa instrumaterialo (malmoderniĝintaj, enuaj tekstoj, kies enhavo neniel rilatas al la kutima ĉiutaga sperto de la gelernantoj);

“ malsufiĉe klerigitaj instruistoj.

IPR e 16

Tiuj estas nek novaj nek originalaj ekkonoj. De jaroj oni plendas pri tio, ke ne ekzistas sufiĉa nombro da adekvate klerigitaj instruistoj, nek unueca instruplano, kiu provas apliki la plej modernajn didaktikajn ekkonojn. Tiu kritiko tamen celas nur la situacion ĉe la ĝenerale klerigaj lernejoj. De tiuj lernejoj oni postulas, ke ili integriĝu en la instruplanon la Eo-instruadon kiel devigan aŭ almenaŭ libere elekteblan fakon. Tiukaze la respektivaj respondecaj ministerioj de la federaciaj landoj devus dekreti la necesajn direktivojn.

La situacio en la lernejoj por ĝenerala klerigo ne estas mezurilo

La Germana Esperanto-Instituto ekde kelkaj jaroj klopodas plenumi almenaŭ la formalajn kondiĉojn, kiuj estas necesaj por la enkonduko de E-o kiel instrufako. Situacio, kiu ekde kelkaj jaroj ekzistas en Hungario kaj Bulgario, kaj kiu eble baldaŭ ekzistos en GDR.

Sed tiuj klopodoj malatentas la praktikajn necesojn de la Eo-instruado en FRG, kie nur malgranda parto de la instruado okazas en la kadro de la ŝtata lerneja sistemo. La E-o-instruado okazas preskaŭ komplete kiel por-plenkreskula klerigo kaj en tiu kazo plej ofte ekster agnoskitaj klerig-institucioj, kiel ekz. la popolaj altlernejoj.

La instruado estas kutime organizata de tiuj, kiuj havas la intereson, ke ekzistu tiuspeca instruado: de la loka E-klubo aŭ de la gelernantoj mem. La instruadon devas do transpreni instruistoj, kiuj kutime ne havas sisteman pedagogian kleriĝon kaj kiuj devas alproprigi siajn konojn per praktika spertado aŭ aŭtodidakte.

La konstato, ke mankas esencaj pedagogiaj konoj, ne estu komprenata kiel subtakso. Engaĝita kaj motivita instruisto kapablas eĉ sen pedagogia teorio pli sukcesan instruadon ol fakulo klerigita pri ĉiuj pedagogiaj teorioj, al kiu mankas la intereso.

Tro granda engaĝiĝo de la instruisto povas esti malutila

Endas koncedi, ke tro forta entuiziasmo flanke de la instruistoj povas esti malhelpa, ĉar ĝi malhelpas ekkoni la motivitecon de la gelernantoj kaj bazi la instruadon sur la interesoj de la gelernantoj. Pro tio ĉi-loke ni kuraĝu starigi la tezon, ke la mankanta sukceso de multaj Eo-kursoj ĝuste klarigeblas per la troa engaĝiĝo de la instruisto.

Dum la instruado de fremdaj. lingvoj, la t. n. instruista prelego ĝenerale, se entute, nur okazu cele al klarigo de novaj gramatikaj fenomenoj. Car, kiel konate, E-o disponas pri ekstreme facile strukturita gramatiko, la Eo-instruisto povas plejparte rezigni pri instruisto-centrita metodo. (Tio estas instrumetodo,

IPR e 17

— paĝo 10 de la PDF —

en kiu ĉefe la instruisto parolas, klarigas, agas.) Ĝuste E-o ebligas instigi la gelernantojn al propra laborado, tiel ke la instruista prelego povas malaperi. Instrumetodo, kiu baziĝas eksplicite sur la ideo, ke gelernantoj instruu sin reciproke, estas konata kiel ”Metodo Schiffer”. Laŭ tiu metodo tiuj, kiuj iom progresis en la lernado, ludu la rolon de instruisto por tiuj, kiuj malpli progresis. Malgraŭ diversaj provoj, diskonigi kaj grandskale apliki tiun metodon, ĝia utiligado ŝajnas esti limigita al la inventanto kaj pro tio devasa esti rigardata kiel variaĵo de la metodoj baziĝantaj sur la ĉeesto de centre rolanta instruisto.

Nuntempe instruista dominado evitendas

La plej malnova de tiuj instrumetodoj estas la unulingva rekta instruado, kiun jam dum la 20-aj jaroj Cseh praktikis kun granda sukceso. Ankaŭ la instrumetodoj, kiujn evoluiigis Claude Gacond aŭ Dirk Andresen, kaj kiuj same aplikitis kun granda sukceso, postulas kiel kondiĉon, ke ĉeestu sperta, lingve lerta kaj memcerta instruanto. Ĝuste tiu antaŭkondiĉo normale ne ekzistas dum la E-o-instruado. Pro tio oni ne povas paroli pri granda disvastiĝo de tiuj „metodoj.

La plej grava argumento kontraŭ la instruista dominado, prezentanta sin en la disvastigata duminstrua komunik-maniero (nome la interparolo inter instruisto kaj lernanto) estas, ke per tiu instruformo la gelernantoj tro malmulte prepariĝas al la reala, ĉiutaga parolsituacio, en kiu necesas komuniki kun tre diversaj partneroj. La reguleco de E-o devus ebligi, ke ĉiu, kiu certagrade regas E-on, ankaŭ kapablas instrui aliajn pri E-o. Tamen oni ne utiligu kiel mezurilon por la taŭgeco de instrumetodo la kazojn, en kiuj E-o estis instruata en malliberejo aŭ en trajnovagono.

Malalta nivelo de la instrumaterialo

Se oni komparas la elspezojn je materialo kaj komunikiloj, kiujn oni investas en la normalan instruadon de fremdaj lingvoj, precipe en lernejoj, la E-oinstruado sufiĉe modeste aspektas. La malabundeco de materialo parte estas konsiderata kiel metodo: per aparte maldika lernolibro oni intencas emfazi la facilecon de E-o. Sed tio estas miskalkulo. En la plej multaj kazoj la kialo de la modesta aranĝo tamen troviĝas en la manko de financaj rimedoj kaj de teknikaj ebloj. Krom absolute nesufiĉa nivelo je specimeno de litertipoj, grafikaĵoj, komposto, preskvalito kaj bindado ofte ankaŭ mankas ĉia didaktika koncepto.

Pro tio ĉiuj nuntempe aĉeteblaj lernolibroj de E-o havas gravajn mankojn, kio signifas, ke kiun ajn libron oni elektas por porkomencanta kurso, oni estas certagrade limigita. La lasta provo utiligi la evoluojn de pedagogio kaj frem-

IPR e 18

dlingvo-instruado estis Esperanto programita, baziĝanta sur la metodo de la programita instruado, kiu hodiaŭ praktike ne plu ludas rolon.

La lernolibro, kiu estas plej evoluinta laŭ la aktuala nivelo de la fremdlingvo-didaktiko, estas la Taschenlehrbuch Esperanto de Till Dahlenburg, por kiu ekzistas kroma materialo kaj por kursgvidantoj kaj por aŭtodidakta studado. Kiel lernolibro por FRG ĝi ne estas senprobleme uzebla, ĉar ĝi tro ofte rilatas al la cirkonstancoj en GDR. Krome la kompostado ne estas sufiĉa, kaj la desegnoj — laŭ tio, kion montras praktikaj spertoj — ne estas plaĉaj. Ĉiuj aliaj lernolibroj estas tiom modestaj rilate la aranĝon, ke ili apenaŭ taŭgas kiel ununura bazo por kurso kaj devas esti kompletigitaj per propra materialo.

Kriterioj por lernolibro de E-o

En tiu situacio estas neeviteble krei lernolibron de E-o, kiu evitas la konstateblajn mankojn de la diversaj ekzistantaj lernolibroj, kaj kiu konsideras la kondiĉojn de la nuntempa instruado de E-o. Tio signifas, ke nepre konsiderendas, ke E-o ne estas instruita de formitaj instruistoj, ke la partopreno de la instruo oakzas libervole kaj ke la gelernantoj ne estas infanoj, sed junaj adoltoj.

La plej multaj lernolibroj strebas trakti la kompletan ampleksecon de la lingvo E-o. En la praktika instruado tamen oni nur pritraktas parton, eble duonon de la lernolibro. Ĉu pro tio, ke la tempo disponigita por la kurso finiĝas, ĉu pro tio, ke kelkaj gelernantoj jam sentas sin tiom sekuraj, ke ili povas daŭrigi memstare aŭ plulerni en la praktiko.

Strukturigo de la lernendaĵoj devas esti orientita laŭ praktiko

La konsekvenco de tio estas, ke oni devas disdividi la tutan lingvan amplekson: en bazan kurson kaj en instru-unuojn, kiuj baziĝas sur ĝi. Pro pragmataj kialoj, la baza kurso devas esti limigita tiel, ke eblu instrui ĝin dum 12 duoblaj instruhoroj. Tio estas la kutima daŭro de kursoj en popolaj altlernejoj kaj ĝi ĝenerale montriĝas taŭge superrigardebla tempospaco por kursoj.

Dum la baza kurso konsistas el lecionoj bazitaj unu sur la alia, kiuj estas trakureblaj en fiksa sinsekvo, ne estas necese agi laŭ fiksita sinsekvo, kiam temas pri la progresantaj unuoj.

La enhavo kaj la amplekso de la baza kurso estas determinata de la praktika apliko de E-o. Sub la kondiĉoj de Mezeŭropo tio signifas la utiligon de E-o dum vojaĝoj, ekz. al internaciaj renkontiĝoj kaj kongresoj. Alia okazo por apliki E-on ekzistas pere de Pasporta Servo, per kiu oni ĉu kiel gastiganto ĉu kiel

IPR e 19

— paĝo 11 de la PDF —

gasto povas kontakti eksterlandanojn. Krome eblas uzi E-on en privata korespondado. Krom tiu aktiva regado de la lingvo oni postulu de la gelernantoj scipovi legi kaj kompreni la Eo-literaturon kaj la movadan gazetaron.

Realigo de tiuj bezonoj en la strukturo de la lernolibro

La skizitaj necesoj, kiuj devenas el la praktika apliko de E-o en la nuna tempo, determinas la aspekton de la lernolibro. Instruante diversajn naciajn lingvojn en la ĝenerale klerigaj lernejoj, oni ekde kelkaj jaroj uzas materialon, kiu korespondu al la cirkonstancoj de la komunikado en la koncerna lando, do ĝi traktu la komunik-situacion. Per prezentitaj personoj, al kiuj eblas identiĝi, kiuj havas la tipajn naciajn ecojn kaj kies agoj korespondas al tiuj de la gelernantoj, oni ne nur atingas pli fortan motivigon ĉe la gelernantoj, sed krom la lingvo mem povas peri informojn pri la kulturo kaj vivmaniero.

La problemo estas, ke E-o ne havas nacion kun karakterizaĵoj, kiujn oni povus rigardi kiel tipajn. Supozeblas tamen, ke tipaj karakterizaĵoj ligataj al E-o evoluas kaj iĝas videblaj ĉefe dum internaciaj renkontiĝoj. La taŭga fono de la lernolibro pro tio nur povas esti la situacio de internacia kunveno, dum kiu agas grupo de ne pli ol kvin personoj, kun kiuj la gelernantoj povu identiĝi kaj kiujn ili ŝatu. Tiuj personoj laŭ sekso, raso, okupiĝo kaj aĝo korespondu al la pretendo de E-o esti internacia lingvo, sed aliflanke ebligu, ke la celgrupo identiĝu kun tiu persongrupo.

Estas evitendaj tro foraj, fikciaj kaj abstraktaj situacioj. Ekz. la identiĝeblo kun homigitaj testudoj, troveblaj en la lernolibro tesi — la testudo, estas limigitaj al relative junaj gelernantoj. Per la ago de la personoj en la lecionojn ekestas arko de tensio, kiu instigas la gelernantojn daŭrigi la kurson por ekscii la solvon kaj pro tio stimulas la plulernadon.

Difino de la lernendaĵoj de la baza kurso

La amplekso de la baza kurso estas determinata per listo de radikoj, afiksoj kaj sufiksoj, kaj tiu parto el la gramatiko, kiu estas konsiderata necesa por majstri la komunik-situacion de internacia renkontiĝo. Rilate al la lernendaj vortoj ne temas pri la vortoj, kiuj estas la plej oftaj en E-o entute, sed ĉefe pri la vortoj, kiuj estas bezonataj en la menciita komunik-situacio.

La baza kurso konsistas el 12 instru-unuoj, kiuj kunmetiĝas el

— tekstoj por la gelernantoj

— labormaterialo por la gelernantoj

— informoj pri gramatiko

— klarigo de vortoj

IPR e 20

— aldona materialo por la instruisto

— konsiloj por aŭtodidakta lernado.

Kiel esenca parto estas konsiderataj la tekstoj, en kiuj la instruendaĵoj kiel eble plje multe estas prezentataj helpe de desegnoj kaj grafikaĵoj. La labormaterialo servas al tio, ke la gelernantoj estu stimulitaj al aktiva lAaborado. La materialo instigu al la komunikado kaj pro tio ĝi estu uzas materialon, kiu korespondu al la cirkonstancoj de la komunikado en la sprita, provoka kaj plena je kontrastoj.

Teknika realigo

Pro la limigitaj financaj rimedoj en la unua eldono la lernolibro ne povas aperi en multkolora presado, kiu estas la kutimo por fremdlingvaj lernolibroj. La grafikaĵoj estas limigitaj je simplaj desegnoj. La aranĝo kaj la strukturigo de la paĝoj korespondu pli al la didaktikaj necesoj ol estu orientata laŭ eventuala ŝparado de preskostoj. Se temas pri konvinkite farata lernolibro, estas akceptebla iomete pli alta prezo — des pli, se oni konsideras, ke la unuopaj lernunuoj estas utiligeblaj plurfoje.

La strukturo de la unuopaj lecionoj sekvu la elprovitan skemon de frem-

“ dlingvo-instruado en la lernejo: en enkonduka tekstoparto estas prezentataj la

novaj lingvaj elementoj. Tiu parto povas esti verkita en formo de dialogo kun disdonitaj roloj. Sekvas ekzercoj, mallongaj rakontoj, enigmoj, lingvaj ludoj, bildopriskriboj ktp. La provizo de formoj por tiuj helpiloj estas granda kaj varia.

Kompletigo per nedevigaj teknikaj komunikiloj

Laŭbezone la lecionoj estas kompletigeblaj per teknikaj komunikiloj. Precipe homoj, kiuj aŭtodidakte lernas, postulas sonkasedojn kun la ĝusta prononcado. Konsiderante la utiligon de teknikaj komunikiloj, oni devas konstati, ke la E-o-instruado plej ofte okazas en kondiĉoj, en kiuj eĉ ne ekzistas nigra tabulo kun kreto. Mankas la ebloj por projekcii foliojn aŭ por montri diapozitivojn, filmojn aŭ videobendojn.

Pro tio la utiligo de teknikaj komunikiloj koncentriĝu je objektoj kiel bildkartoj, vort-kartetoj aŭ similaĵoj. Plej ofte la instruanto sidas kun malgranda rondo de gelernantoj ĉirkaŭ tablo kaj ne staras en lernejece ekipita klasĉambro antaŭ grupo de pli ol dudek gelernantoj.

La apliko de la komunikiloj estas klarigata en la porinstruista kajero, en kiu estas detale pritraktataj la situacioj, en kiuj oni povas avantaĝe utiligi la komu-

IPR e 21

— paĝo 12 de la PDF —

nikilojn. Ĉar la instruisto devas aĉeti aŭ produkti la komunikilojn, la kurso devas esti efektivigebla ankaŭ sen kromaj helpiloj.

Evidente, tiu ĉi lernolibro ne povas ekesti kiel genia verko de unusola persono, kiu realigas la tuton de la komenco ĝis la fino. Ĝi devas ekesti en evolua procezo kun diversaj etapoj, kiuj ĉiam permesas kontrolon kaj reverkon laŭ la spertoj el la praktiko. Estas necese produkti partojn kja nekompletajn lernunuojn, kiuj ebligas la testadon en la praktiko. En la unua paŝo estu realigata duono de la baza kurso (6 lecionoj) laŭ la jena laborplano:

1. Difino de la instruendaĵoj kaj lernendaĵoj

— starigo de vortolisto

— elekto de necesaj gramatikaj elementoj

— elekto de afiksoj kaj sufiksoj

— elekto de prepozicioj

2. Skizado de la kadro, en kiu okazas la agado

— priskribo de la roluloj

– — koncepto de la historio

— koncepto de la sceno-fono

— grafika realigado

3. Kunordigo de la instruendaĵoj kaj de la agado

— koncepto de la komunik-situacioj

— verkado de ekzerco-tekstoj

— verkado de ekzercaj kaj kontrolaj demandoj

— preparo de la uzado de komunikiloj

4. Produktado de 6 lecionoj

— kunordigo de grafikaĵoj kaj teksto

— aranĝo de la paĝoj

5. Kontrolo en la praktika instruado

6. Analizo de la spertoj

— reviziado de la unuaj 6 lecionoj

— preparo de la dua parto surbaze de la revizio

7. Kontrolo de la kompletiĝo en la praktiko La celo estas instigi tiujn Eo-parolantojn, kiuj kapablas instrui profesie aŭ estas devigataj amatore instrui, kunmeti la spertojn por krei lernolibron, kiu pruvos, ke la plej facila lingvo fakte estas facile lernebla.

Adreso de la aŭtorino: Maria Merla assistante d’allemand, Lycee Emile Duclaux 16, Avenue Henri Mondor

F-15005 Aurillac, Francio.

IPR e 22

NOVAĴO EL BUDAPEŜTO:

Esperanto-Fako por eksterlandanoj lanĉota en la Universitato Eŭtvos

INTERNACIA KORESPONDA INTERLINGVISTIKA FAKO komenciĝos la unuan fojon en la studjaro 1990/91 (poste ĉiun trian jaron) en al universitato ELTE, se alvenos sufiĉaj aliĝoj.

La 3-jara postdiploma formado (entute 6 semestroj) intencas doni ĝeneralkaj aplikat-lingvistikajn bazojn por la studado de internacia lingva komunikado, okupiĝas detale pri la problemoj de interlingvistiko kaj pri diversaj terenoj de esperantologio (priskriba gramatiko, literaturo, movad-historio).

La bazaj studobjektoj koncentriĝas en la unuaj du jaroj, la tria jaro ebligos enprofundigon en elektitan fakon (Esperanta gramatiko, Esperanta literaturo, lingvopedagogio [por instruistoj] ĵurnalistiko kaj redaktado de eldonoj, krome komputila lingvistiko laŭ la planoj).

Postuloj por akcepto estas superagrada diplomo (min. bachelor) kaj scio de Esperanto. La kurso komenciĝas per orientiga vizito en septembro 1990, poste po ĉ. unusemajna restado en Budapeŝto dum ĉiu semestrofino por prelegoj, konsultiĝoj kaj ekzamenoj. Tiam la gestudentoj ricevas ankaŭ informojn kaj materialojn por la sekva semestro. Dum la semestro ili devas memstare labori en sia hejmlando surbaze de la disdonita temaro kaj plenumi skribajn taskojn.

Grava diferenco inter ĉi tiu nova studformo kaj la jam ekzistantaj estas, ke studentoj ne devas lerni la hungaran lingvon; la tuta kurso estas donita en Esperanto kaj ne estas devigo preni aliajn fakojn en la Universitato. Fine de la tria jaro, studento devos finpretigi faklaboraĵon aŭ disertacion kaj submetiĝi al superanivela ŝtata ekzameno. Depende de la origina diplomo kaj de la disertacio, eblas akiri diplomon (je grado Master) aŭ doktoran gradon (ties limdato estas plilongigebla). Kotizo (laŭ semestroj): 300 dolaroj. Studentoj devas pagi siajn proprajn vojaĝkostojn al kaj de Budapeŝto kaj la loĝigon tie. La Esperanto-fako laŭeble helpos trovi loĝigon de dezirata tipo por studentoj.

ESPERANTO-FAKO POR TAGAJ STUDENTOJ estas ĉiujare ofertata kaj eksterlandanoj rajtas transloĝi al Budapeŝto kaj partopreni ĝin laŭ specialaj aranĝoj, t.e. pli intensa studado ol por enlandaj tagaj studentoj, kaj sen la devigo preni aliajn fakojn, sekve sen la devigo lerni altgrade la hungaran. Kiu jam scipovas Esperanton povas preni postdiploman 2-jaran kurson, aŭ 2,5-jaran se oni ne jam scipovas Esperanton. La formado enkondukas la gestuden-

IPR e 23

— paĝo 13 de la PDF —

tojn en diversajn terenojn de interlingvistiko kaj esperantologio (priskriba gramatiko, literaturo, movadhistorio, metodiko).

Enirpostulo estas superagrada diplomo (min. bachelor). La studformo estas partopreno en la lecionoj de la ordinara taga Esperanto-fako (unuajare en ties 3-a jaro kaj duajare paralele en la 4-a kaj 5-a jaroj), plue kompletigaj studhoroj (ĝenerala lingvistiko, enkonduko en la hungarajn kulturon kaj lingvon). Por tiuj, kiuj ne scias Esperanton okazas intensa lingvoinstruado dum la unua semestro.

Rezulto de la studoj estas fine de la dua jaro finpretigo de diplomlaboraĵo kaj ŝtata (kompleksa) ekzameno, cele al akiro de diplomo (grado de Master). Kotizo (laŭ semestroj): 1250 dolaroj.

KOMPLETA UNIVERSITATA FORMADO estas proponata ĉiujare en taga kurso por 5-jara superagrada formado, kombinite kun iu alia fako, partopreno en tagaj kursoj kaj lernado de la hungara lingvo. Postuloj estas abiturienta ekzameno kaj la rezulto de la studo fine de la kvina jaro estas preparo de diplomlaboraĵo, ŝtata (kompleksa) ekzameno, kaj akiro de diplomo (je grado Master). Kotizo (laŭ semestroj): 1250 dolaroj.

INTERESIĜON, PLIAJN DEMANDOJN KAJ PETON DE ALIĜILO direktu al: Eŭtvos Universitato, Esperanto-fako, P.f. 107, H-1364 Budapest, Hungario.

ALIĜILOJN sendu al: Eotvos Universitato, Rektori Hivatal Oktat4si Osztalya, Szerb u. 21-23. I/28, H-1053 Budapest, Hungario ĝis la 30-a de majo 1990. (Ŝtatanoj de socialismaj landoj aliĝu tra sia koncerna ministerio! Kotizoj laŭ specialaj kondicoj.)

ALIAJ NOVAĴOJ DE LA FAKO

La nombro de la tagaj gestudentoj altiĝis al 30: ĉiuj el tiuj en la prepara kurso en la pasinta jaro definitive elektis la fakon ĉi-jare kaj deko da novuloj estis logitaj al la nova prepara kurso. La programo de eksterlandaj staĝoj por studentoj daŭris tra la jaro.

En junio 1989, 12 pliaj hungaraj gestudentoj finis siajn 3-jarajn postdiplomajn studojn en la enlanda koresponda fako per livero de disertacioj kaj ekzameniĝo. Ekde septembro 10 novaj studentoj certigis la ekfunkciigon de nova 3-jara enlanda koresponda kurso. ;

24 e IPR

Recenzo

Kritika analizo de logika lernoludo Katalin SMIDELIUSZ

En la junia numero de Budapeŝta Informilo oni povis informiĝi pri nova instruhelpilo, farita de Imre Bajaki. Mi mem tre ĝojis ekvidinte la anoncon kaj la aldonita foto tuj memorigis min pri la sperta lingvoludilo, per kies prototipo mi jam havis eblecon ekzercigi mian cerbon dum la februaraj pedagogiaj tagoj. Mi tre ŝatas la pensemulojn, tiujn, kiujn ne atendas la bakitan kolombon, kaj pere de memfaritaj instruhelpiloj deziras faciligi la instruadon de Esperanto, riĉigi la mizeran instruhelpilaron de tiu ĉi tereno. Post kelkfoja legado de la iom komplika anonco mi mendis ekzempleron kaj post mallonga tempo mi ricevis ĝin. La ludilo estas 16 x 20 centimetra, simpla, manfarita kaj pro ĝiaj koloraj diskoj sufiĉe atentokapta. Ĝi celas ekzercigi du partojn de la Esperanta gramatiko. La ĉefa parto montras la grandan varieblecon kaj tamen simplecon de la Esperanta vort-farado pere de afiksoj. La alia parto utilas por prezenti la korelativojn. Unue ni esploru la ĉefan parton de la vort-konstruilo. Kvin pli kaj pli grandaj samcentraj radoj kuŝas unu sub la alia. Du el ili surhavas la samajn prefiksojn kaj la aliaj tri la sufiksojn. La diferenco inter la prefiksaj randoj estas nur de grandeco, same inter la sufiksaj. Pere de la helpilo oni povas samtempe uzi 2 prefiksojn kaj 3 sufiksojn por elformi novan vorton. La vortigaj finaĵoj aldonendas per alia randeto. La radikojn, troviĝantajn sur la tabuleto, en elegante kaŝita alumetskatolo, oni devas alfiksi mezen, helpe de du (pikaj!) najlofinaĵetoj. Se la lernanto estas sufiĉe lerta, post pacienca turnado de la randoj li povas elformi derivitan vorton laŭ la sekva mediatoro:

XI AXI SERO EXO TE KO XZ Fl ekz: re E mal san Hiĝ Fem- rulo

(La uzitaj signoj devenas de profesoro Szerdahelyi) XI: prefikso

R2: finaĵbezona radiko

X2: sufikso

F1: vortfara finaĵo

Mi tre esperas, ke la elpensinto de tiu ĉi instruhelpilo ne ofendiĝos, se mi aldonas kelkajn menciojn al lia kreaĵo. Mi faras tion publike, ĉar la aparateto jam estas aĉetebla kaj espereble ne nur mi havas ĝin. Povas esti, ke kelkaj kolegoj jam ekis krei pli grandajn versiojn de la vortkonstruilo por utiligi dum la

IPR e 25

— paĝo 14 de la PDF —

instruado. Ĝi meritas tion! Espereble miaj bonvolaj rimarkoj plifaciligas la uzadon de la instruhelpilo.

Unue, mi nepre aldonus sur ĉiuj randoj malplenan pozicion, por ke oni komence povu konstrui pli simplajn solvojn. En ĉiutaga lingvaĵo oni ne uzas tiom longajn vortojn kaj eĉ persistaj vortkonstruantoj ankoraŭ ne kapablas elformi ilin. Serĉigu ni unue pli simplajn, ekzemple laŭ tiuj ĉi modeloj:

RI Ze Fi

KISRZ5E EL

= RI KO IPI

ROS Ka EKBA

KII RD SKA SS EELO,

Ĝis nun mi enmanigis la ludilon al ok personoj. El inter ili sep rondirigis la paperdiskojn el dekstra direkto maldekstren. Sekve de tio en la fenestreto la afiksoj aperis male ol oni atendis. Do, la memfabrikantoj kalkulu je la direkto de la propra man-moviĝo!

Miajn studentojn surprizis eĉ tio, ke la sufiksoj troviĝas sur la randoj laŭ la sekva vicordo: AC, AD, AJ, AN, AR, CJ, EBL, EC, EG, EM, END, ER, ESTR, ET, ID, IG, IĜ, IL, IN, IND, ING, IST, NJ, UJ, UL, UM, ISM, ANT, INT, ONT, AT,IT, OT, IV, OZ.

Estas ankoraŭ kompreneble, kial la kreinto aparte aldonis la participajn sufiksojn (laŭ PAG finaĵoj”), kvankam ĉi-kaze mi ne apartigus tiel ilian funkcion, kaj tute trankvile mi envicigus ilin laŭ la alfabeto. Sed la pozicio de la sufikso ism estas nekomprenebla. La vicon finas du el inter la neoficialaj sufiksoj: IV kaj OZ.

Laŭ mia opinio, serĉante la ĝustajn sufiksojn, oni ne pensas pri la menciitaj gramatikaĵoj, oni atendas la sufiksojn tre simple, strikte laŭ la alfabeto.

Nun ni esploru la proponitajn radikojn. La eta skatolo havas entute 42. Laŭ la terminoj de Kalocsay kaj Waringhien:

11 substantivajn: ARB, BEST, EDZ, FRAT, HOM, HUND, KNAB, KO- LOR, MON, PAN, PATR.

11 adjektivajn: ALT, BEL, BLANK, BON, DIK, GRAND, JUN, NOV, PLEN, PUR, SAN.

20 verbajn: ATEND, BAN, DORM, ELEKT, ESPER, EST, FAR, FERM, GVID, HAV, HELP, KANT, KIS, LABOR, LERN, LUD, MORT, PAROL, SERV, VID.

La grupigo devenas de mi, do, la ludilo ne distingas la radikojn unu de la aliaj, sekve ĝi aprobas la opinion de profesoro Szerdahelyi, laŭ kiu la finaĵbezonaj radikoj havas nur abstraktan signifon, kiu preciziĝas per aldono de vortigaj finaĵoj aŭ per afiksado.

26 e IPR

La logika ludilo ne malhelpas sian uzanton per la klasikaj vortspecoj. Male, ĝi donas vastan terenon por varii la grandnombrajn eblecojn. Estus interese por mi ekscii ion pri la elekto de la donitaj radikoj. Kio motivis la kreinton elekti kisi anstataŭ manĝi aŭ skribi? Ĉu la ofteco de la vortoj, la baza vortostoko, aŭ la variebleco? Mi estas troe obstina por akcepti alies proponojn, do sekvu min la aliaj malimpreseblaj! Ĉiu faru liston de radikoj laŭ propra gusto kaj bezono. Por eviti la eblecon, ke la lernantoj perdu la malgrandajn etikedojn aŭ vundiĝu pro la najloj, mi proponas fari samlarĝajn, pli longajn paperbendojn kun la ekzercigotaj radikoj, denove laŭalfabete. Havante la bendojn, ni povas forigi la skatoleton kaj la najlojn. Se temas jam pri forigo, mi tion farus ankaŭ pri la iom kiĉa ruĝa koreto surgluita sur la tabuleton! La radiklisto estu metita tra la horizontala paperkadro, tra kiu videblas la afiksoj, kaj kompreneble tiel ĝi bezonas meze unu plian eltranĉaĵon por la radikoj. Jen mi imagas la supre pritraktitan ideon:

IPR e 27

— paĝo 15 de la PDF —

Pere de tiuj radikbendoj la instruisto havos la eblecon antaŭprogrami la ekzercadon laŭ la lernota materialo kaj disdoni ĉiam la aktualajn bendojn.

Kiu jam havas la logikan ludilon ĉemane, tuj rimarkas, ke sekve de miaj proponoj la alia parto de la tabuleto estos kovrita pere de la radiklisto. Mi opinias, ke oni ne uzas samtempe ambaŭ partojn de la helpilo. Okaze de transformo, oni zorgu, ke la randoj kun la korelativoj troviĝu iom pli malproksime de la mezo.

Ni esploru pli detale la alian parton de la aparateto, kies celo estas ekzercigi la tabelvortojn, eĉ kun iliaj kategoriaj finaĵoj. Ankaŭ ĝi estas utila ideo, sed permesu al mi denove du rimarketojn. Sur la rando de kategoriaj finaĵoj mi nepre farus malplenan pozicion por havi eblecon formi ankaŭ la plej simplajn variantojn, ekz.: KIO, TIU, ĈIAM ktp.

Fine, mi metus kadreton ĉirkaŭ la rezulto-truon, por ke lernanto klare vidu la rezulton sen la ĝeno de la aliaj vortpartoj kaj finaĵoj, jene:

Tio estas simpla psika afero. Dum la perceptado gravas la ĝusta direktigo de la atento. Konkuro de multaj, samtempaj, superfluaj elementoj inter la necesaj kaŭzas interferon, miksadon kaj tio malhelpas la efikecon de la instrua kaj lerna agadoj.

Konklude: la sprita vortkonstruilo de Imre Baj4ki meritas nian atenton. Mi kun trankvila koro proponas ĝin al ĉiuj, kiuj instruas aŭ lernas la internacian lingvon. Ĝi utilas por prezenti la novan materialon, ekzercigi kaj ekzerci la vortfaradon kaj pliriĉigi la vortostokon. La multnombraj ekzercotipoj estu temo de alia artikolo!

La iom transformita variaĵo de la logika ludilo meritus financan subtenon, por ke la kreinto grandnombre kaj el pli longdaŭra materialo povu produkti aŭ produktigi ĝin.

28 e IPR

GRAMATIKO:

Interesa frazo en la tradukaro de Zamenhof

”Jes, ili brilas”, diris Karen (pri la ŝuoj), kaj ili montriĝis laŭmezuraj kaj estis aĉetitaj; sed la maljuna virino ne sciis, ke ili estas ruĝaj, ĉar neniam ŝi permesus al Karen iri al konfirmo kun ruĝaj ŝuoj, sed nun ŝi permesis. (Fab. II, 99).

Jen la dana originalo:

”Ja, de skinne!” sagde Karen; og de passede, og de bleve kjopte; men den gamle Frue vidste ikke af, at de vare rode, thi hun havde aldrig tilladt Karen at gaa til Konfirmation med rode Sko, men det gjorde hun nu.”

La frazo estas bona ekzemplo pri la analizo de tradukota frazo, kiun Zamenhof havis antaŭ si. La ĉefa psikologie grava sencoo estas la momentoo, kiam Karen staras tie kun la ŝuoj sur la piedooj, ĝoojplena kaj feliĉa. Ĉio alia estas pasinttempa al tiu momento. La verboj ”diris”, ”montriĝis” kaj ”estis aĉetitaj” indikas tri sinsekvajn tempopunktojn. Per la lasta el tiuj tri verboj Zamenhof indikas la faktoon, ke Karen staras kun la ŝuoj sur siaj piedoj post la aĉetado. Sekve li tradukas: ”ili estis aĉetitaj”. La pluskvamperfekta formo montras pasintan, finitan agon. Alia verboformo ne konvenas, ĉar ne temas pri la momento, kiam okazis la ago mem (ŝi aĉetis), kaj ne temas pri la ago mem (ŝi estis aĉetanta). En la frazo ”la maljuna virino ne sciis, ke ili estas ruĝaj” la esprimo ”ne sciis” estas antaŭpasinta al la tuta sceno. La saman uzon de pluskvamperfekto ni trovas en frazo iom antaŭe en la rakonto. ”La riĉa ŝuisto en la urbo prenis mezuron por ŝia malgranda piedo. Tio estis farita en lia domo.” La esprimo estis farita” montras, ke temas pri antaŭpasinteca ago, kaj la verbo ”prenis’ en la antaŭa propozicio sekve havas antaŭpasintecan (pluskvamperfektan) signifon (estis preninta). Ke temas pri retrospektiva rigardo al la aĉetado de la ŝuoj, estas substrekita de la lastaj vortoj, ”sed nun ŝi permesis”, al kiu esprimo la antaŭaj frazoj estas tempe subordigitaj.

Ni havas ĉi tie ekzemplon pri la elasta uzo de la verba paradigmo en Esperanto fare de Zamenhof. La paradigmo facile fleksiĝas laŭ la psikologia enhavo. Ekzemple ”-iS povas signifi preteriton, antaŭprezencon kaj pluskvamperfekton. Simile ankaŭ pri ”estis -ita’. Ĝi estas la Esperanta ebleco esprimi la pluskvamperfekton de aliaj lingvoj kiam temas pri tempo. Sed en la ĉi tie analizita frazo ne temas pri tempo sed pri la anima stato de la knabino, do ni havas ekzemplon pri aspekto, nome stato en kiun la knabino estis enkondukita antaŭe.

Odd Tangerud, Norvegio.

IPR e 29

— paĝo 16 de la PDF —

INTERLINGUISTICS. Aspects of the Science of Planned Languages, edited by “Klaus Schubert in collaboration with Dan Maxwell. Mouton de Gruyter, Berlin-New York, 1989.

La anglalingva studaro, zorge redaktita de Klaus Schubert, aperis en la prestiĝa serio Trends in Linguistics. Gi meritus pli fakan recenzon ol la jena pritrakto; fakte mi nur hastlegis grandan parton de prunta ekzemplero dum kelkaj tagoj en Nederlando.

Laŭ tradicioj de tiu serio, la libro celas informi ĝeneralan lingvistikan publikon pri la evoluoj de certa sciencokampo, ĉi-foje interlingvistiko. Tial esperantologoj trovos multon jam konatan, kvankam valoregan por „eksteruloj”, aliflanke ne mankos novaĵoj kaj interpetoj novaj ankaŭ por ili.

La libro dividiĝas en sep laŭtemajn ĉapitrojn: post la enkonduko de Martinet, simpatianta kun E-o, sekvas ampleksa studo (kun abunde orientiga bibliografio) de Schubert pri diversaj interpretoj de „interlingistiko”, kiuj ja gamas de la drasta konstato de Kuznecov („ne plu estas bezono krei planitajn lingvojn”) ĝis idealisma konstruemo de Verloren van Themaat („la celo de interlingvistiko estas trovi ne la veron, sed la plej efikan instrumenton al la celo — ĉi-kaze la internacia komunikado”). Plue:

II. Planitaj lingvoj en lingvistiko (Duliĉenko, Kuznecov, D. Blanke)

INI. Lingva fasonado kaj lingva ŝanĝiĝo (Maxwell, Lo Jacomo, Piron)

IV. Sociologio kaj psikologio (Pool-Grofman, Piron, Carlevaro)

V. Lingvo de literaturo (Halvelik, Janton)

VI. Gramatiko (Daŝgupta, Schubert)

VII. Terminologio kaj komputa leksikografio (W. Blanke, Eichholz, Sadler)

El pedagogia vidpunkto plej interesa mi trovis la plej eseecan kontribuon de la volumo, komparon de Janton pri tri E-igoj de la 116-a Ŝekspira soneto (tradukoj de Aarse, Auld kaj „nekonato”, kiun ni supozas Janton mem). Per elmontro de tri ĉefaj virtoj: klareco, ekonomio kaj fleksebleco de la lingvaĵo, li pruvas la estetikan valoron de E-o al homoj eĉ nenion sciantaj pri la lingvo, helpite de radiklisto kompilita de Maxwell por faciligi la komprenon. Je supera instrunivelo tiaj komparoj utilegas por evoluigo de la stilsento (en IPR aperis similtema artikolo de Till Dahlenburg).

El komentita statistiko de Piron (Kiuj estas la parolantoj de Eo?) ni ekscias, ke instruistoj konsistigas ne malpli ol 20 procentojn de la e-istaro! (Do, laŭ eĉ

30 e IPR

plej sobraj kalkuloj IPR havas potencialan legantaron de KVINDEK MIL homoj…)

Surprizas (min) eksperimento fare de Pool kaj Grofman pri Lingva artefariteco kaj ekkono-kompetenco. lli celis esplori, ĉu aŭ ne la rezulto en la solvado de iu problemo dependas de la fakto, en kiu lingvo ĝi estis prezentita al la solvonto (kompreneble, en ideala kazo oni devas supozi egalan konon de la uzitaj lingvoj), kaj speciale, ĉu la artefariteco de unu el la uzitaj lingvoj havas iun rimarkeblan konsekvencon. Eble vi emos ripeti la eksperimenton. Jen la logika problemo, uzita de Pool-Grofman, en la angla (kial ne modifi ĝin al via gepatra lingvo?) kaj en Eo:

Every friend of a friend of Country A is a friend of Country A. Every friend of an enemy of Country A is an enemy of Country A. Every enemy of a friend of Country A is an enemy of Country A. Country B is an enemy of a friend of an enemy of Country A. Therefore (choose only the answer that logically follows):

( ) Country B is a friend of Country A.

( ) Country B is an enemy of Country A.

( ) It is not certain whether Country B is a friend or an enemy of Country A.

Ĉiu amiko de amiko de Lando A estas amiko de Lando A. Ĉiu amiko de malamiko de Lando A estas malamiko de Lando A. Ĉiu malamiko de amiko de Lando A estas malamiko de Lando A. Lando B estas malamiko de amiko de malamiko de lando A. Do (elektu nur la logike sekvan respondon):

( ) Lando B estas amiko de Lando A. ( ) Lando B estas malamiko de Lando A. ( ) Ne certas ĉu Lando B estas amiko aŭ malamiko de Lando A.

La ĝustan respondon trovu en sekva numero de IPR… Iel ajn, al kiuj oni prezentis la problemon en la angla, tiuj pli sukcesis ol solvantoj en Esperanto. La aŭtoroj havas tri supozojn por klarigo: pro prestiĝaj kaŭzoj, la respondantoj emis trotaksi sian konon pri E-o; uzo de la angla pli oftas en situacioj, kiuj postulas problem-solvadon ol tiu de E-o; fine kaj plej originale, respondintoj povis havi ideologiajn motivojn, preferon al „amikeco” sendependan de logiko. (Mi aldonu mian supozon pri la efiko de la prefikso „mal”: kvankam ĝenerale „mal-vortoj” ne estas malpli elvokivaj ol iliaj sinonimoj, ĉi-kuntekste la torento de apenaŭ distingeblaj „amikoj” kaj „malamikoj” povis kaŭzi rapidan konfuziĝon ĉe la leganto.)

IPR e 31

— paĝo 17 de la PDF —

Krome:

ekstravaganca , sed sobre argumentanta Halvelik (re)proponas sian teorion pri konsekvenca misformado de Eo por atingi jen arkaikan efikon (Arkaika Esperanto), jen dialektan varianton (Popido), jen slangan impreson (Gavaro). Li plendas, ke ne okazis unueca planado en tiuj kampoj.

Sed ĉu oni povas kaj devas plani tiaĵojn? Slangon kaj dialekton parolantoj ja certe ne lernos el libro; aliflanke, tradukantoj kaj verkistoj, kiuj fakte bezonas tiujn lingvotavolojn, sentos sian fantazion katenita, se ili devus nepre akcepti la Halvelik-lingvaĵojn, kiuj en si mem, cetere, sonas interesaj.

Piron esploras, je kiuj konkretaj punktoj E-o evoluis en siaj cent jaroj: li observas i. a. semantikajn ŝanĝiĝojn (la signifoj de ami – ŝati, okazo-kazo), la aŭtonoman uzon de afiksoj (ulo, eta, ktp.), la kreskintan fekundecon de mal- kaj -um- , la aperon de novaj kunmetaĵoj, la ekeston de slango kaj vulgara lingvaĵo, tendencon al pli simplaj radikoj (poluo anstataŭ polucio), kaj eĉ malkorektaĵojn tiajn, kiuj spegulas strukturan modelon tipe E-an („fakultejo” por „fakultato”), ktp. Piron konvinkas per sia kutima vervo pri sia preferata temo: la viva vigleco de E-o, de la „bona lingvo”.

Lo Jacomo parolas pri implicaj universalaĵoj kaj individuaj aspektoj de la signifo; Schubert levas validan kritikon pri la vortformada teorio de Kalocsay dirante, ke la distingo de rekta kaj inversa vortefikoj estas nenecesa; Duliĉenko disklasigas planitajn lingvojn laŭ difino kaj funkcio; D. Blanke faras simile, establante 19-ŝtupan kategoriaron.

Nemenciitaj aŭtoroj same meritus mencion.

Mi finu per la studo por mi plej revelacia: „Principoj por konstruado de planitaj lingvoj” de Maxwell.

La rigore racia prezentado de la principoj, subprincipoj kaj korolarioj havas la avantaĝon de logika sekvebleco; kiu emus kritiki Maxwell, tiu devus zorge preni liajn punktojn unu post la alia. Li konkludas, ke la celo estas krei lingvon, kiu

a, taŭgu por ĉiaspeca homa komunikado

b, minimumigu la ŝarĝon de la lernado

c, dismetu tiun ŝarĝon „demokratie”.

Planitaj lingvoj pli respektas punktojn b, kaj c, ol naturaj. Grava malavantaĝo de E-o estas ĝia Eŭrop-centrismo, sed la kreskanta konscio pri tiu eco povos malgrandigi ĝin.

La volumo estus taŭga Kristnaska donaco por niaspecaj librovermoj, sed Kristnasko estos longe pasinta, kiam ĉi tiu numero atingos vin… feliĉan novan jaron!

32 e IPR

INFORMOJ, NOTOJ,

NOVAĴOJ, ALVOKOJ

Informo kaj instruo kune David RICARDSON: Esperanto — Learning and Using the International Language. Orcas Publishing Company, Box 104, Eastsound, Washington, Usono. Prezo: 16.45 usonaj dolaroj ĉe ELNA, P. O. B. 1129, El Cerrito, CA 94530, USA (inkl. sendokostojn). La libro konsistas el 5 partoj: 1. 71-paĝa traktaĵo pri ideo, historio kaj nuna stato de E-o; 2. 100-paĝa E-o-kurso kun ekzercoj; 3. 48 tekstoj en E-o sur 129 paĝoj; 4. Bibliografio; 5. Vortaro E-a — angla (5000 vortoj). Tiu 368-paĝa, malmultekosta libro estas tre rekomendinda ne nur por anglalingvanoj kaj meritas esti tradukita en aliajn lingvojn!

Impresa varbilo

Ekde la 2a januaro 1986 funkcias E-o-varbostampilo en la plej granda aŭstria poŝtejo (A-1150 Wien). 25 milionoj da surpresoj ĉiujare varbas por Eo kaj la Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno. Fine de 1989 aperos la CENT-MILIONA surpreso sur iu letero aŭ poŝtkarto. La funkciadon de tiu stampilo pagas privatuloj. Ĝi kostas jare 4400 aŭstriajn ŝilingojn. Se vi

volas subteni tiun varbadon, bv. donaci al la aŭstria poŝtĉekkonto 7490.5534 de Mag. Walter Klag,Esperanto-Werbestempel.

Ekologiaj rekomendoj

La partoprenantoj de la 25a Brazila Kongreso de Eo, kunvenintaj de la 10-a ĝis la 14-a de julio 1989 por debati la temon „Esperanto kaj ekologio, kiel marŝi duope”, proponas,

e kc la e-istoj plejeble uzu priekologiajn temojn en siaj publicaĵoj;

e ke oni, se eble laŭsisteme, uzu priekologiajn temojn en lernolibroj;

e ke oni instigu al la uzado de tekstoj pri medioprotektado en lernolibroj por la instruado de fremdaj lingvoj kaj por aliaj lernobjektoj;

e ke la e-istoj kunlaboru kun la organizaĵoj pri medioprotektado por la disvastigo de iliaj ideoj;

e ke la e-aj organizaĵoj invitu priekologiajn prelegantojn al siaj ejoj kaj invitu siajn anojn al agado por medioprotektado;

e ke la e-istoj klopodu enkonduki E-on en la priekologiajn mediojn por faciligi al iliaj batalantoj la diskonigon de sia agado internaciskala.

Seslingva terminaro

En la kunsido de Tutmonda Esperantista Biblioteka Asocio (TEBA) dum la Brajtona UK estis prezentita la fotokopie havebla verko Biblioteka Klasifo de Esperanto de Geoffrey King (Britio) kaj Biblioteka Terminaro, verkita de redaktoro Portmann (Usono) en kunlaboro kun s-ro Koralo (Cinio), kiu partoprenis la kunsi-

IPR e 33

— paĝo 18 de la PDF —

don. La terminaro, seslingva, havas 240 dense presitajn paĝojn en formato AS5, kaj estas frukto de longa kaj pena laboro. Oni fiksis la prezon je 10 USD. Interesiĝantoj sin turnu al la informinto:Geoffrey King 228, Capworth Street, London, Britujo E10 7HL.

Praktika gvidilo

Aperis tre simpatia libreto Ne tiel, sed ĉi tiel — simplaj sugestoj por agrabla kontakto kun blinduloj” de Herman van Dyck, tradukita de J. Koning kaj de Eo-studentoj en la Universitato de Amsterdamo. Gi klarigas detale kaj praktike, kun humurplenaj ilustraĵoj, kiel konduti solidare kaj utile kun blinduloj. En Nederlando kontaktu la Nederlandan Blindul-Korporacion (ne-e-ista organizaĵo!): V. N. B. W, Postbus 2344, NL-3500 GH Utrecht (eble ili havigos al vi la libreton), por ĝeneralaj informoj la sekretariejon de la Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj (LIBE), Vgyosz LIBE, Mĝjus 1. ŭt 41, H-IO41 Budapest, Hungario.

Diskonigi la eblecojn

Hungara Esperanto-Asocio eldonis 57-paĝan broŝuron, en la hungara, pri „Lerneja kaj lernej-sistema edukado de Esperanto en Hungario”, modele redaktitan de Zsuzsa Barcsay. Ĝi detale prezentas la regularojn koncernantajn Eo-instruadon, priskribas ties eblojn j je diversaj lernejaj niveloj, provizas argumentojn por la lernado, bibliografias lernolibrojn kaj instruhelpilojn, informas pri uzebloj de la lingvo, revuoj, radi-el-

34 e IPR

sendoj, kontaktindaj institucioj kaj personoj. La celo estis enmanigi konsultmaterialon pri Eo al instruistoj en momento, kiam la rusa ĉesas esti devige instruata objekto en Hungario. La ekzemplo sekvindas.

Universitata eldonaĵo

Alvenis en la redakcion la 4a n-ro de Mondo de Universitato, daŭre plaĉa kaj dulingva periodaĵo el la korea Dankook-Universitato, pri kies histo-

rio ni interalie sciiĝas el la revuo. Le-

geblas raporto pri „Gemeliĝo per E-o de Dankook Universiato kaj Budapeŝta Teknika Universitato” en februaro 1989. Ni bedaŭras,ke forestas mencio pri la samokaze realiĝinta persona kontakto inter la Dankook-aj reprezentantoj kaj la E-o-fako de Universitato ELTE en Budapeŝto. Redakcia adreso: 8 Hannam-dong, Seoul-140-714, Koreujo

Trilingva informilo La nova monata informilo Sovetia

esperantisto raportas sur siaj 4 grand-

formataj, koloraj paĝoj pri la evoluoj de la soveta movado — kaj pri la celoj kaj agado de ILEI en sia februara nro. Aparte atentindas, ke la revueto aperas ne en Moskvo, sed en Baku: konforme, ĉiuj informoj apudas en la lingvoj azerbajĝana, rusa kaj Eo. Redaktoro Mammadov „supozas, ke burokrataj baroj por fremdlanda abonoj ne okazos. Estus bone, se internaciaj kaj naciaj E-organizaĵoj povus almenaŭ proksimuime kalkuli dezirantojn aboni SE kj sendi al la redakcio garanti-leterojn. La prezo de jarabono por landoj de Konsilio de

Ekonomia Interhelpo (dum kaj se ĝi ankoraŭ ekzistas… — la red.) estas 11 rubloj, por ceteraj proks. 22 rubloj laŭ ekzistanta valutkurzo.” Kontaktu 370146-SU, Baky-146, a/k 3.

Gepatra ligilo

Trafis nin Cirkulaĵo por esperantlingvaj paroj kaj familioj, kiu represas leterojn kaj informojn koncerne denaskan edukadon, enfamilian Eo-vivon ks. Ni reliefigu la alvokon, ke kolektadon de infan-poemetoj kaj -rimaĵoj pluzorgas Ferenc Hegediis, Banki D. u. 59. I1/3, H-2840 Oroszldny, Hungario. Interesas la propono „lanĉi tradukadon el naciaj lingvoj de plej indaj porinfanaj libroj kaj kolekti la tradukaĵojn sur disketoj de komputiloj”, ĉar laŭ la opinio de A. Gofen el Moskvo (kaj ni same pensas) mankas interesa, taŭga kaj lingve senriproĉa

aro de infan-klasikaĵoj en E-o. Kiu volas ricevi la cirkulaĵon, kaj/aŭ kunlabori en ĝia laboro, skribu al: Renato Corsetti/Anna Lowenstein, Colle Rasto, I-00039 Zagarolo, Italio.

Lodza prelegaro eldonita

Eldoniĝis kiel 89-paĝa libro la materialoj de la 21-a konferenco de ILEI en Lodzo en 1987, kun la titolo El teorio kaj praktiko de Esperantoinstruado, sub la redakto de nia pola sekciestro Tadeusz Ejsmont. Post la enkonduka protokolo aperas 12 kontribuoj, i. a. „E-o kiel propedeŭtika lingvo” de Maria Majerczak, „Internaciaj vortoj en Eo, ĉu balasto aŭ propedeŭtika utilaĵo” de Till Dahlenburg, „Funkci-karaktera lingvoinstruado” de Zsuzsa Barcsay, „Kiel instrui por eviti interlingvan interferencon” de Irena Szanser.

Nova infana kurso:

] GR an | por ni

| Jen sistema lernilo por infanoj inter la aĝoj de 8 kaj 12. Per abundaj bildoj serio de kvar libroj prezentas la bazon de Esperanto per nur Esperan- ) to kaj prezentas multajn aktivigajn ekzercojn. Verkis Jozefo kaj Helena

| Mikulŝs.

Jam uzata en oficialaj element-lernejaj klasoj, ĝi proponas tre utilan k materialon en la manoj de spertaj instruistoj. 4 volumoj kun entute 264 pa- = ĝoj. Koloraj allogaj kovriloj. Ĉiu volumo kostas 45 forintojn de Hungara E. EE -Asocio (pf. 193, H-1368 Budapest) aŭ 9,90 gld. de UEA.

E 3——————————J

ekoo aman mo

IPR e 35

— paĝo 19 de la PDF —

Sekretario de ILEI Ni bedaŭras anonci la malsaniĝon de la sekretario de ILEI, s-ino Aud-

rey Childs-Mee, tiel ke ŝi dum kelkaj”

monatoj ne povos plenumi la oficon. Membroj bonvolu direkti ĉiujn demandojn, petojn ks. al nia vic-sekretario, —Malcolm Jones, 41 Causeway, Chippenham, Britujo, SN15 3DD; tel. (0249) 656041. Memoru, ke la estraro kunvenos en Budapeŝto inter la 22a kaj 24a de februaro 1990. Se membro volas fari proponon, levi temon pri iu aspekto de la agado, bv. kontakti Malcolm kiel eble plej baldaŭ.

Vic-prezidanto reeniras la mondon

Nia vic-prezidanto, Stefan Mac- Gill, anoncas la akiron de hejma telefono, kio povos rapidigi estraran kaj ligan laboron konsiderinde. El eksterlando: — — 36 1 1832-207.

Ekzamenoj supere

Dum tiu kunsido la estraro diskutos nun studatan labor-dokumenton pri la formo kaj enhavo de la superaj ekzamenoj de UEA/ILEI. El tiuj diskutoj kaj tiu plur-ebleca dokumento devos rezulti unu propono por regularo proponebla al nia membraro kaj UEA. Se iu volas fari proponojn por eniri la februarajn diskutojn, bonvolu nun skribi al d-ro Till Dahlenburg, Str. der DSF 13, DDR-2722 Brŭell,

ILEI LABORTABLE

Konferencu Karibe kun kolegoj

Kubo alvokas vin; ne maltrafu la unuan ekstereŭropan konferencon de ILEI! La varbilo kaj aliĝilo en la antaŭa numero de IPR donas plenajn detalojn. Ne prokrastu la aliĝon! Frua anoncado helpos nin en la planado. Ni havos gravajn diskutendaĵojn, pri ekzamenoj, lerniloj kaj entute pri la tutmondigo de niaj pedagogiaj streboj. Ni malkovros tie tute novan mondon de Esperanto-instruado kaj povos establi valorajn kontaktojn. Inter la karavanaj flugoj proponataj de UEA kaj aliaj asocioj certe troviĝos datoj, kiuj konvenos al partopreno de nia konferenco. Ne forgesu, ke rekta aŭtobusa transporto estas proponata el kaj al Havano antaŭ kaj post la konferenco.

Membraro

Nia kasisto raportas, ke la membraro de la Ligo por 1989 atingis 704, kiu prezentas modestan kreskon kompare kun la ĵusaj jaroj, sed ne kompare al pli frue. Por 1990 estas nepre necese akceli tiun resupreniron. Bonvolu helpi nin varbi novajn instruistojn, fondi novajn sekciojn, kie ili ne ekzistas, kaj akiri reprezentantojn en landoj neatingitaj ankoraŭ. Sekciestroj bonvolu fari specialajn penojn altigi la membronombron por 1990, tiel donante pli firman bazon por nia agado. La unua numero de IPR por 1990 estas en preparo, tiel ke ĝi aperu tuj post la februara estrarkunsido kaj

„ve portu freŝajn novaĵojn de ĝi. ; 4

— paĝo 20 de la PDF —

Bangladeŝo

Centrafrika Resp.

Ĉilio

Irano Niĝerio

Tanzanio

Statistiko Didaktikaj lud(il)oj

UNESKO

UEA IEI

KCE

REPREZENTANTOJ

: Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.I.T. Avenue, Dhaka-1000

: Luc Feidangai, B.P.960, Bangui

: Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, Santiago

: Mohammad Karamudini, P.O.Box 13445-747, Tehran/lran

: Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Ekpoma Bendel

: Mramba Simba, S.L.P. 1051, Bunda Mara

LABORKOMISIONOJ : Germain Pirlot, Kemmelbergstraat 5, b. 3, B-8400 Oostende : Georges Sossois, rue de la Consolation 2, B-6400 Couvin

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

: (Rilatoj de reciproka informado, Kategorio C)

: 7 Place Fontenoy, F-75007 Paris. Reprezentantoj de ILEI: James Fairbank, 6 Avenue Th. Rousseau, F-75016 Paris Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, F-75010 Paris

: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam

: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag

: Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds

Kontribuaĵoj al IPR

tajpitaj kun duobla interspaco kaj marĝenoj, al la adreso de la Redaktejo (vd. kovrilpaĝon)

Abonado al IPR kaj membriĝo al ILEI:

(membrokotizo 40 Svedaj Kronoj)

1) poŝtĝirkonto: 682117-7 (Stockholm). «La Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj» (ILEI). Sodra Rorum pl. 455, S-242 94 H6rby (Svedio).

2) poŝtĝirkonto: 3789 64 — ILEK-A — de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam (Nederlando), por la interna konto ILEK-A de ILEI.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktisto: Istvan Ertl

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 131 A, B-2180 Kalmthout

Redaktejo: Esperanto-fako, Universitato ELTE/BTK H-1364 Budapest, Pf. 107

IPR SD 36-1-1180-966/185 Presado: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140,

B-2000 Antwerpen, 8 -H32-3-234 34 00

— paĝo 2 de la PDF —

Elisabetta FORMAGGIO:

Lerneja eksperimento pri lernfacileco kaj transfero en la fremdlingvoinstruado

La lernfacileco de la Internacia Lingvo de D-ro Esperanto kompare al etnaj lingvoj kaj plifaciligo de la lernado de ĉi tiuj pro antaŭa ILo-lernado (t.n. transfero) estis jam temo de pluraj eksperimentoj ofte malbone dokumentitaj. Plej konata estas la koncerna publikaĵo de I. Szerdahelyi (1970) pri malgranda eksperimenta projekto, kiu fariĝis la instigo kaj por la, de li science kontrolita, t.n. kvinlanda eksperimento de la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) 1971-1974, kaj de dua ILEI-eksperimento realigita 1975-1977 kunlabore kun la siatempa FEOLL-Institut fiir Kybernetische Padagogik Paderborn. Tiu instituto ebligis siatempe la presigon de la aktoj de la unua ILEI- eksperimento almenaŭ em malgranda eldonkvanto (Behrmann, MH. Lehrplanische Rationalisierung… 1975). Germanlingva resuma pritrakto de ĉi tiu esploro troviĝas en Szerdahelyi/Frank, 1976). La rezultojn de la dua ILEI- eksperimento publikigis Sonnabend (1979) surbaze de pluraj antaŭaj provizoraj sciigoj, precipe de B. S. Meder (1978). La dua ILEI-eksperimento fariĝis instigo kaj unua empiria aplikado por la klerigkibernetika transferteorio; kune kun ĉi tiu ĝi estis (en ILo) detale prezentata kaj diskutata 1980 kadre de la IX-a Internacia Kongreso pri Kibernetiko en Namur (B), (vd. Nolte 82, Frank 82). Malpli detalan kaj pli popularan vortigon (Frank, 1984) de la teorio kaj la empiriaj rezultoj aŭdis dulingve (ILe kaj japane) la partoprenantoj de speciala konferenco okazigita de la Japana Esperanto-Instituto okaze de la 13-a Internacia Lingvistika Konferenco en Tokio 1982. Tiu publikaĵo intertempe ekzistas ankaŭ kun aŭ en aliaj naciligvaj tradukoj — ĝis nun — en la lingvoj franca, nederlanda, hispana, itala, korea, germana kaj ĉina, tiel ke la dua ILEI-eksperimento estas vaste konata de pedagogoj kaj lingvistoj ankaŭ ekster la ILo-parolantaro. Ankaŭ sendepende de ILEI — kaj pli frue — okazis similaj eksperimentoj, G. Lobin en disertaĵo el 1984 klopodis ilin sintezi.

La du ĝeneralaj rezultoj, kiujn oni trovas en ĉiuj koncernaj publikaĵoj estas: 1. ILo estas pli facile lernebla ol etnaj lingvoj;

2. ILo havas propedeŭtikan valoron tiusence, ke ĝia lernado kiel unua fremda lingvo plifaciligas la postan lernadon de etnaj fremdlingvoj tiom kaj tiel, ke rekomendindas komenci la lernejan fremdlingvan instruadon per almenaŭ elementa ILo-kurso. j Tamen ankoraŭ indas daŭrigi la empirian esploradon en ĉi tiu kampo, ĉar:

IPRRel

— paĝo 3 de la PDF —

1. dubemuloj ankoraŭ postulas pli fidindan statistikan bazon;

2. la rezultoj ja koincidas laŭkvalite, sed laŭkvante dependas de pluraj variabloj, precipe de la geratra lingvo de la lernantoj, de ilia aĝo, de la maniero kaj daŭro de la instruado, de la instrucelo kaj la mezurmetodo de la fakte atingita ILo-kompetenteco kaj (kaze de transfereksperimentoj) de la cellingvo poste lernenda.

La esploro ĉi tie prezentota (kaj komplete dokumentita ĉe la Cattedra di Chiavari delP’Istituto Italiano di Esperanto) baziĝas sur lingvoinstrua eksperimento, disvolvita en itala elementa lernejo (Scuola Elementare Rocca, San Salvatore di Cogorno) dum la lernojaroj 1983-84/1984-85. Kadre de tiu eksperimento oni enprogramis dujaran instruadon de la Internacia Lingvo Esperanto dum la kvara kaj kvina instrujaroj. La projekto koncernis du paralelajn klasojn.

La ĉefaj celoj de tiu ĉi elekto estis:

— rapide ekhavigi utilan lingvan komunikilon por tuja uzo en transnaciaj interrilatoj (korespondado, eventualaj renkontoj);

— disponi pri simpla kaj regula komparmodelo por pli efika instruado de la gepatra lingvo;

— pretigi praktikan bazon por la estonta lernado de fremdaj lingvoj.

La enkonduko de ILo celis plie la ĝeneralan pliriĉigon de la kleriga kaj eduka programo pere de ĝia vasta utiligo por la ceteraj lernobjektoj.

La planoj realiĝis kun kontentigaj rezultoj. El ili estos citataj en la jena ra-

porto nur tiuj, kiuj donis la bazon por la postaj lingvodidaktikaj esploroj. Laŭ la finaj kontroloj, la atingita parolkapablo de la infanoj estis notinde bona: ili dialogis spontane pri variaj temoj (ĉiutaga vivo en la hejmo, en le lernejo, kun la geamikoj; lernado, libertempo, korespondaj rilatoj, ktp.) ilia elparolo estis korekta; gramatikaj aŭ leksikaj malkorektaĵoj kelkfoje ĝenis, sed neniam malebligis la interkompreniĝon.

En skriba formo la gelernantoj ricevis la sekvajn taskojn:

1. Skribi laŭ diktado Meznombro de eraroj 10 konatajn vortojn sen ortografiaj malfacilaĵoj …………… 0.5

10 konatajn vortojn kun unu malfacilaĵo ……………………… 32

10 konatajn vortojn kun pluraj malfacilaĵoj …………………. 5.8

10 nekonatajn vortojn sen malfacilaĵoj ………………………… 1

10 nekonatajn vortojn kun malfacilaĵoj ……………………….. aU Tekston el 35 konataj vortoj 59

En tiuj 85 vortoj sume 21

2e IPR

2. Uzi ĝustajn verboformojn en …………«….—. „.. Meznombro de ĝustaj solvoj: serio de frazoj(indikativo: tempoj estanta,

estinta, estonta, volitivo, kondicionalo, infinitivo) ……….. 1206

3. Kompletigi serion da demandaj frazoj

per taŭgaj demandovortoj (pri subjekto kaj

objekto, pri ilia kvanto kaj kvalito, pri la

loko, tempo, modo, kaŭzo de agoj) …………………..e..s.se.e 8490

4. Respondi al serio de Atingitaj punktoj meze: demandoj laŭ bildo 8.5/10

Aŭtune de 1985 la infanoj eniris la postelementan lernejon (Scuola Media Statale, San Salvatore di Cogorno), kie ili eklernis la francan lingvon. Je la fino de la trijara lernperiodo (1985-88) ili ricevis analogajn skribajn kontroltaskojn — en la franca. Al la ĵus listigitaj kvar provoj estis aldonitaj pliaj tri:

5. Rekoni 60 francajn vortojn, unuope prezentitajn en aŭda kaj vida formo, kiuj ne similas al la samsignifaj italaj vortoj, sed — skribe aŭ parole — montras evidentan parencecon kun la Esperantaj ĝemelvortoj. (Ekz. papillon — farfalla — papilio).

6. Grupigi vortojn laŭ gramatikaj kategorioj.

7. Kontrolo pri sintaksaj konoj.

La sep taskojn alfrontis samtempe ankaŭ la mezlernejaj samklasanoj, kiuj en la elementa lernejo ne lernis la Internacian Lingvon.

La nova testado ebligis la efektivigon de du esploroj:

a. Komparinte la rezultojn de la samaj gelernantoj en Eo kaj en la franca, oni eltiris indikojn pri la lernorapideco de la du lingvoj;

b. komparinte la franclingvajn kompilaĵojn de la geknaboj, kiuj antaŭc lernis ILon, kun tiuj, kies kompilintoj ne ricevis la saman antaŭpreparon, oni akiris indikojn pri la propedeŭtika valoro de la Internacia Lingvo.

En la sekva priskribo de la esplorado estos uzataj la jenaj mallongigoj: G– — grupo kun lingvoorientiga antaŭpreparo G– grupo sen lingvoorientiga antaŭpreparo E — Esperanto F — franca lingvo

EeF F a ESPLORO 1 = i ESPLORO 2 = VERESO? ETAS

IPRe3

— paĝo 4 de la PDF —

Bazaj indikoj pri la ekzamenitaj grupoj

MO EO NE = a28o, 1 : 5. s.o D- 5 32 PER Uo «| |5a8 = = OU kE kz Lm ŝ| |=4 3| [Fs385 a 53|-= siu] loe? .aAs 253 542 2853 ge |[RI = oba S AZ 3|92 PI s’T Se“ efa Suj s| [BB3593, [2065 a.s — SO = 9.9 Na mo, Em m pos st on~.Q 2 2 aao E: 30 So o5 A OT og STU l V SETERO 4 EA 3a. “ = Eb–EI: 3. «| |5o o = boo be Ko o I o| | PSI E (ks k2o |$555 5 tlu) $ |a 3 5a =s se5d ae a Baj 41A SI = [sej lI So| 5 fs So osz=a ros koj Lo Ah; ~o “mola EE | |aSogsE (“So 3 . = „ Ŝ Ee SlzE | 840 eSSuA 2) sOogvOsm’ R ZAS ug] = 8’p SE p vu R- 57 laj =uvo noga = Oo 9 AU Lj “ 29390. Z k— o “ BEZ 33 D N’BI = DL S9 Do a~ A o a koj vi a W NS e „a „kea ĥi DIE |-z] sU Slo EsxXksoop ror [0 wr’uzZ| o oy 71 o=mg “roos aq Ŝ a (lS ss 3. WM I o| Tv [ma] Su | SoSo“ | SREE |S l) (5) = amo I FO SQ Pu ZI = [D] = m E ki L Solono go Di 1: E-A, = S «/YD DEO Sova. uo o 9235 (=? zaj Ss EĴS ao s-o : PEgsEE. Bi as gogo = ŝ ‘ e == Zi ~u) =: s 2 [e] ZI m DO v pej OD o s 2|g |S = = V LI £ = E o» o [e] o s 5 la] Z~o Ŝi = =~o o O k~ E) (9) Sl 2 S |. Pj = = caro ĥi = ~ e) k~ q’m E 3lo |S E za [Ĥa ~ Mm = o E 2 Ŝo = = = o =e»I-p A Z 46 IPR

ESPLORO 1: Komparo de sumigitaj rezultoj, atingitaj de la samaj gelernantoj en Esperanto kaj en la franca lingvo:

PROVOJN STT REZULTOJ E F Dif. OMONVAhO 3-a e esse cnsent Meza nombro de eraroj

en 85 vorto diktitaj …………… SP ANETO 46 …… —-24 20020 qde verboj :.-….. 4 Ĝustaj solvoj ……«:-««esiecinencenno opus 2890. 44965 3.Uzo de demandvortoj …-Ĝustaj solvoj …………..euuuuuuuo 8496 …….. 5890. 2690

4.Respondoj al demandoj .Punktoj atingitaj mEZe …….. SI Void 14990 F119 Keto) miton 5390. H2I9O

La rezultoj atingitaj en la Internacia Lingvo estas pli bonaj en ĉiuj provoj: la ortografiaj eraroj sumas apenaŭ la duonon de la franclingvaj malkorcktaĵoj, kaj en la aliaj provoj la tabelo montras 27-procentan diferencon favore al Eo. Surbaze de tiu ĉi simpla komparado oni povas konkludi ke ILo estas pli rapide alproprigebla ol la franca lingvo, sed la kvantaj indikoj certe ne estas ĝeneraligeblaj, la lernado de la du lingvoj okazis ja en tre malsamaj cirkonstancoj. Diferencis — la daŭro de la instruado (E: 160 horoj, F:280 horoj)

— la aĝo de la infanoj (E: 9-11 jaroj, F: 11-14 jaroj) — la lingva sperteco de la gelernantoj (E= unua fremda lingvo, F= dua

fremda lingvo) La suba grafikaĵo ebligas pli profundan esploradon.

E = pruvitaj konoj pri Eo je la aĝo de 11 jaroj

F = pruvitaj konoj pri la franca lingvo je la aĝo de 14 jaroj

X = supozebla nivelo atingita en la franca en tiom da tempo, kiom estis dediĉita al la instruo de Eo

Y = supozeble necesa tempo por akiri tiom da konoj pri Eo, kiom la gelernantoj alproprigis pri la franca

IPR e 5

— paĝo 5 de la PDF —

Ignorante por momento la fakton, ke la kompetenteco ne kreskas proporla jenajn hipotezajn konkludojn:

1. Se la instruado de la franca lingvo daŭrintus nur la 160 instruhorojn uzitajn por ILo, la kompetenteco estintus nur 3099 — anstataŭ la 8092 reale atingitaj de ILo,

2. por atingi en la franca lingvo la nivelon reale atingitan en ILo post 160 instruhoroj, estintus necesaj 423 instruhoroj anstataŭ la 280 disponeblaj,

3. la kompetentecon reale atingitan en la franca lingvo post 280 instruhoroj oni povintus atingi en ILo jam post 106 instruhoroj,

4. se la instruado de ILo daŭrintus la 280 instruhorojn uzitajn por la franca, la atingita kompetenteco en ILo estintus laŭ la sama kalkulado — 14092!

La lasta rezulto evidentigas la neceson konkludi surbaze de la lernokurbo, kiun la klerigkibernetiko (vd. ekzemple pliajn prikalkulojn de Prof. Frank) priskribas per formulo:

p=l1- e! = kie pr estas la kompetenteco akirita post la tempo t kaj “ la lernfacileco. Ci tiu kalkuliĝas el niaj empiriaj rezultoj (pt,t) = (8020, 160 instruhoroj) aŭ (pt,t) = (5392, 280 instruhoroj):

X = 10.06 x 107 1/instruhoroj por ILo

x=270×10? 1/instruhoroj por la franca ambaŭkaze por niaj itallingvaj lernantoj diversaĝaj: evidente la franca lingvo estas eĉ malpli facile lernebla por elementlernejanoj!

Laŭ tiu teorio pli konforma al la realo la modifitaj hipotezaj konkludoj estas

= 1. Dum 160 instruhoroj la kompetenteco en la franca lingvo estintus 3596 anstataŭ en ILo reale 8099

2. La 8099-a kompetenteco en ILo reale atingita post 160 instruhoroj estus atingebla en la franca post 596 instruhoroj anstataŭ la 280 disponeblaj.

3. La kompetentecon reale atingitan en la franca lingvo post 280 instruhoroj oni povintus atingi en ILo jam post 75 instruhoroj.

4. Se la instruado de ILo daŭrintus la 280 instruhorojn uzitajn por la franca, la atingita kompetenteco en ILo estintus 9499 (ĝi ja nur asimptote alproksimiĝas al 10092).

La rilato inter la du lernfacilecoj estas 10.06 : 2.70 = 3.73 Tio signifas, por atingi en la franca lingvo ajnan kompetentecon p, kiun en ILo atingas 10-11jaraj italaj infanoj en certa tempo kalkulebla laŭ

= —hM(1-p) ; : = Io” 10? instruhoroj

6 e IPR

bezonus 13-14jaraj infanoj kun la sama gepatra lingvo la 3.73-oblan tempon, 10-11jaraj infanoj eĉ pli!

Laŭ la klerigkibernetika teorio oni devus elimini la aĝdependecon konsiderante ke la lernorapideco kreskas ĝis proksimume la 14-a vivjaro proksimume proporcie al la aĝo. La akiro de certa kompetenteco en la franca lingvo tial bezonas por italaj infanoj sendepende de la aĝo 4.79-foje pli da tempo ol en ILo.

Sed eĉ tiu rezulto estas ankoraŭ tro modesta, ĉar ĝi ne konsideras, ke la komparo estas farita por la samaj lernantoj (G~), kiuj do antaŭ la franca lingvo estis lernintaj ILon, do ĝuis la transferon! Ties ekzisto evidentiĝas el la komparo kun samaĝaj lernantoj (G”) sen antaŭa ILo-lernado.

ESPLORO 2 Komparo de sumigitaj rezultoj, atingitaj en la franca lingvo de la gelernantoj kiuj antaŭe lernis la Internacian Lingvon (G r) kaj de tiuj, kiuj ne ricevis tian antaŭpreparon (G-):

PROVON et REZULTOJ GH G- Dif. 1ONROgtahO see Meza nombro de eraroj

en 85 vortoj diktitaj 46 45 1 2, Uzo de verboj “uo Ĝustaj solvoj 2890 2890 …. — 3xIDERIANdOJ ape esoo Gustaj solvoj 5896 4196. …. 1VI9O a;Respondoj:::.s.. eola Gustaj solvoj 1496 6496. …. 1090 5. Leksika provo …………….. Ĝustaj solvoj 6190 moj oto 890 6. Gramatika provo ………… Gustaj solvoj 6490 DO tenebro 190

7. Sintaksa provo ……………. Gustaj solvoj 6990 KI9O „… 2290 | 6090 4996. …. 1196

La tabelo ne montras diferencon en la ortografia preteco de la du grupoj: la nombro de la eraroj estas egale alta, 46-45 en 85 vortoj. La kono de la Ea alfabeta sistemo ne helpis la alproprigon de la malsimpla franca skribmaniero. Same la tre simpla kaj tute regula verbsistemo de ILo, kiun la infanoj en la elementa lernejo tiom rapide alproprigis, ne portis avantaĝojn en la ĝangalo de la francaj verboj. En la ceteraj provoj G — tamen superis la alian grupon (G-). La eksgelernantoj de la eksperimentaj klasoj de Elementa Lernejo Rocca produktis sume 60 ĝustajn solvojn el cento, dum iliaj mezlernejaj samklasanoj, kiuj ne havis analogan lingvan preparon, atingis nur 4999-n. Ĉar ili ĉiuj lernis la

IPR e 7

— paĝo 6 de la PDF —

francan dum la sama tempodaŭro, je la sama aĝo, gvidate de la samaj instruistoj laŭ samaj programo kaj metodo, kaj ĉar la meza inteligenteca nivelo de la du grupoj montriĝis ĝenerale tute simila, estas supozeble, ke la pluso rezultiĝis el la antaŭe alprenitaj gramatikaj kaj leksikaj konoj kaj lingvaj spertoj.

Oni povas konkludi, ke la lingvorientiga preparo altigis la profiton en franclingvaj studoj almenaŭ 11 procente.

Baze de la fina konkludo de ESPLORO 2, la rezultoj de ESPLORO 1 povas esti kompletigataj per la jena noto:

Frank: Se oni kalkulas la atingitan kompetentecon nur mezume por la tri testoj uzitaj analoge ankaŭ por la ILo-eksperimentoj, la grupo G nur atingis la kompetentecon 4499. Tio signifas, ke por ili la lernfacileco de la franca estis nur

X= 207×10? 1/instruhoroj do la transfero de ILo estis

k = 2.70:2.07 = 13 kio tre bone konformas al la rezultoj de Frank (19819). Sen tiu ĉi transfero la rilato inter la lernofacilecoj de ILo kaj la franca lingvo estas anstataŭ 4.79 eĉ 6.23!

La prezentitaj esploroj estas la unuaj en la itala lerneja medio. Iliaj rezultoj konfirmas la jam registritajn spertojn kaj prikalkulaĵojn de alinaciaj pedagogoj kaj lingvistoj rilate la eksterordinaran lernofacilecon de Eo kompare al la aliaj lingvoj, kaj rilate al ĝia propedeŭtika valoro.

La eksperimenta instruado kaj la posta esplorlaboro, en kies sinsekvaj fazoj partoprenis entute sep instruistinoj, estis disvolvataj kun seriozeco kaj sincera scivolo pri la finaj rezultoj. La manko de sufiĉa sperto kaj de preta instru- kaj ĉefe testmaterialo notinde malfaciligis kaj plimultigis la laboron. La iom post iome improvizitaj solvoj certe ne ĉiukaze estis la plej bonaj. Por igi nediskuteble konvinkaj kaj vaste konataj la atingitajn kaj plie atingeblajn rezultojn, estas nepre necese kvante kaj enhave pliriĉigi la publikindan dokumentaron, baze de internaciskala, science planita kaj kontrolita, bone kunordigita daŭrigo de la esplorado.

Literaturo:

Frank, H.: Kibernetike-pedagogia teorio de la lingvo-orientiga instruado, en Frank, Yashovardhan, Frank-Bohringer (Hsg.) Lingvokibernetiko, Sprachkybernetik, aldono al vol. 23/1982 de grkg/ Humankybernetik, G.Narr, Tibingen, 1982, p.123-144

Frank, H.: Propedeŭtika valoro de la Internacia Lingvo, en Lingvo internacia en perspektivo; 1984,5,p.4-22 (ILo kun japana traduko)

8 e IPR

Nolte, A.: La lernplifaciligo de la Angla lingvo surbaze de la lingvo-orientiga instruado, en Frank, Yashovardhan, Frank-Bohringer (Hsg.): LIngvokibernetiko/Sprachkybernetik, p. 35-38

Meder, B.S.: Efikoj de la lingvo-orientiga instruado al la lernsukceso en la mezgrada lernejo, Eŭropa Dokumentaro 20, 1978, p. 15-18

Sonnabend, H.: Esperanto: lerneja eksperimento, Raporto, Analizo, Konkludo, Edistudio Pisa, 1979

Szerdahelyi, I.: La didaktika loko de la Internacia Lingvo en la sistemo de lernejaj studobjektoj, En: Internacia Pedagogia Revuo, kajero O, 1970

Frank/Szerdahelyi: Zur padagogischen Bestimmung relativer Schwierigkciten verschiedener Sprachen in GrKG 17, 1976, H. 2, p.39-44

Behrmann, H.(Red.) Arbeitsbericht IfKyP Nr.17, Lehrplanerische Rationalisierung des Sprachunterrichts, Instruplaniga raciigo de la lingvo-instruado, FEOLL, Paderborn, 1975

ark E A p e a e ilu

24a Internacia Konferenco de ILEI ĥi ily

Vizitu nian plej gravan pedagogian renkontiĝon, E

“, pres eto,

okazonta tuj post la Universala Kongreso, dela21a im

ĝis la 28a de julio en nove konstruita Esperantocentro. Vidu la informilon kaj aliĝilon en la antaŭa ilm IPR kaj realdonita al la nuna numero. Pliajn inform- Hu ilojn oni mendu de Malcolm Jones, 41 Causeway, ily Chippenham, Wiltshire, SN15 3DD, Britio, Tel. di

0249/656041. Tien direktu petojn pri pliaj informoj. la

Bi

A Ĝis revido en Hanabanilla! ir E

— paĝo 7 de la PDF —

Edmond LUDWIG (F): Instruistoj pri lingvoj kaj esperanto

La sekvaj linioj neniel volas esti scienca analizo, sed simple surpaperigo de propraj spertoj post 14 jaroj da e-isteco. Tuj mi elbuŝigu la plej malfacile direblan konfeson: Eo sukcesis centjariĝi kaj prosperi malgraŭ la malesto de armeo da instruistoj pri lingvoj kaj de — laŭ didaktika vidpunkto — plej ofta manko de efikaj lernolibroj!

Ĉu konkludi el tio, ke tute ne necesas la helpo de instruistoj pri lingvoj? Certe ne, sed tio helpas por kompreni, ke lingvoinstruisto — kaj instruistoj ĝenerale — ne povas garantii sukceson de la lernanto. La faktoj eĉ montras, ke la lernemo kaj kapablo de la lernanto estas la decida kaj nepra kondiĉo de sukceso. Pro tio gravas la motivado kaj la talento de instruisto, profesia aŭ ne, por motivigi.

En la lastaj jaroj ŝajnas al mi, ke pli multas la instruistoj pri lingvoj en la movado, kaj didaktiko de lingvoj iĝas parto de la ekzamenoj postulataj de E-oinstruistoj. Gravaj staĝoj tiacelaj nun regule okazas en La Chaux-de-Fonds kaj dum seminarioj de ILEI. Ankaŭ ekzistas verko menciinda kaj ege taŭga por ĉiuj instruontoj de E-o:

Glotodidaktikaj kaj specifaj aspektoj de Esperanto-instruado de Irena Szanser.

Kiel instruisto pri la germana kaj abonanto de pluraj revuoj pri lingvojnstruado mi speciale ĝojas pro la fakto, ke tiu verko prezentas plej diversajn metodojn por instrui esperanton, kio ebligas al instruemuloj eskapi la laste furorantan modon en lingvo-instruado, kiu post iom da tempo sin montras esti nek pli, nek malpli efika ol iu ajn alia. Resume: eĉ se ĉiu novaĵo riĉigas nin je plia sperto, ni ne kredu je panaceoj!

Tio montras, ke instruistoj pri lingvoj, eĉ se ne kapablaj je mirakloj — kion ofte atendas de ili la gepatroj de la lernantoj — tamen povas helpi al Eo, kiel Eo ankaŭ helpas al ili por ilia laboro! Dank” al Eo, lingvo-instruistoj povas profiti ioman superrigardon pri metodoj, pro observado en plej diversaj landoj, kaj ne nur en la lando(j), kies lingvo(j)n ili instruas profesie.

Sed observado ne sufiĉas, necesas ankaŭ praktikado en instruado kaj en lernado. E-on mi unuacele lernis por min observi kiel lernanton de nova lingvo, kaj plian lingvon mi lernas nun por resti instruanta lernanto (aŭ lernanta instruisto, laŭplaĉe).

Tiuj konsideroj kondukas min al tri proponoj:

1. Ĉu diverslandanoj akceptus raporti en IPR pri instruado de didaktiko de lingvoj al studentoj en sia lando?

10 e IPR

2. Ĉu eblus scii, en kiu lando studento, studanta lingvon por poste ĝin instrui, ankaŭ eklernas plian, de li ne konatan lingvon, komplemente al kursoj pri didaktiko?

3. Ĉu ILEI ne povus proponi vastskale al universitatoj kaj institutoj elekton de Eo por praktika spertado en studado de didaktiko? Kompreneble fakuloj pri didaktiko devus unue ellabori programon pri tiu propedeŭtika lernado, ne nur de lingvo, sed de didaktiko de lingvo. Jen elprovo sur si mem de teoriaj lernitaĵoj kaj observo de siaj propraj reagoj antaŭ ol postuli ion eble nefareblan de la estontaj gelernantoj

Laŭ kolegoj plurlandaj ŝajnas al mi ke didaktiko de lingvoj en multaj landoj ankoraŭ sufiĉe primitivas. Ĉu Eo ne povus alporti tuj duoblan solvon? Por la movado la gajno certe estus duobla: konigo de Eo en universitatoj kaj havigo de spertaj Eo-instruistoj al nia movado.

Li Weilun (Pekina Lingva Instituto): KION FARI ANTAU DIVERSNIVELAJ LERNANTOJ?

Inter homoj ekzistas diferenco. Estas universala fenomeno, ke en la sama grupo la niveloj de la lernantoj estas malsamaj. Precipe en Eo-kurso la malsameco estas tre granda, ĉar la kursanoj venas de diversaj anguloj de la socio kaj diferencas iliaj aĝoj, profesioj, kulturaj niveloj ktp. Tio kaŭzas grandan malfacilon en instruado. Se ne ekzistas ebleco dividi la lernantojn en diversajn grupojn laŭnivele, oni devas alpreni aliajn rimedojn, por ke ĉiu lernanto progresu laŭ sia kondiĉo. La ĝenerala principo estas: Preni la meznivelajn lernantojn kiel ĉefajn flankojn kaj samtempe zorgi pri la altnivelaj kaj la malaltnivelaj, tio estas, la instruisto devas aranĝi instruajn aktivadojn ĉefe laŭ la kondiĉo de la meznivelaj lernantoj kaj samtempe konsideri la kondiĉon de la altnivelaj kaj la malaltnivelaj. Jen konkretaj metodoj:

1. En sia parolado en Eo dum leciono, la instruisto devas uzi frazojn, kiujn komprenas la mezniveluloj. Se aperas malfacilaj frazoj, li povas peti altnivelulojn ĉinigi, por ke la malaltniveluloj komprenu.

2. La instruisto devas fari demandojn konsidere de diversnivelaj lernantoj. Malfacilaj demandoj devas esti farataj al la altniveluloj, facilaj demandoj al la malaltniveluloj kaj ĝeneralaj demandoj al la mezniveluloj.

3. Dum laŭtlegado de teksto la instruisto povas peti altnivelulon antaŭlegi. La altnivelulo devas havi bonan elparolon.

IPR e 11

— paĝo 8 de la PDF —

4. La instruisto povas postuli, ke la lernantoj plenumu hejmtaskojn laŭ sia kapablo. Ekzemple, post lernado de nova teksto la malaltniveluloj povas nur legi ĝin kaj respondi demandojn, la mezniveluloj ankoraŭ devas fari demandojn laŭ la teksto kaj la altniveluloj devas rerakonti la tekston.

5, La instruisto devas prepari diversajn ekzercojn por diversnivelaj lernantoj. Ekzemple, tradukaj ekzercoj povas esti facilaj, meznivelaj kaj malfacilaj.

6. Dum aŭdiga ekzercado, unuafoje la instruisto devas legi la tekston per normala rapideco, por ke la altniveluloj kaj mezniveluloj havu ŝancon sin ekzerci, kaj poste redukti la rapidecon, por ke la malaltniveluloj komprenu.

7. La instruisto devas korekti erarojn laŭ la kondiĉo de la lernantoj. La eraroj, faritaj de la altniveluloj, devas esti korektitaj severe, dum tiuj de la malaltniveluloj povas esti traktitaj malpli severe. La instruisto povas peti mez- kaj malalt-nivelulojn korekti ĝeneralajn erarojn, kaj peti altnivelulojn korekti la erarojn, kiuj estas malfacile korekteblaj.

8. En lingva aktivado, ekzemple en duopa konversacio aŭ en grupeta diskutado, la instruisto devas miksi lernantojn de tri niveloj, por ke la altniveluloj ludu ĉefan rolon kaj helpu aliajn.

9. La ekzamenaj demandoj devas esti diversnivelaj, por ke la malaltniveluloj povu trapasi la ekzamenon post sia penado kaj la altniveluloj ricevu bonajn poentojn.

10. La instruisto devas doni konsilojn al la lernantoj laŭkondiĉe. Ekzemple, instruisto devas senĉese elmeti pli altan postulon al la altniveluloj por eviti ili- -an memkontentecon, doni al ili pli multajn hejmtaskojn kaj peti ilin helpi aliajn. Dume la instruisto devas ofte kuraĝigi la malaltnivelulojn, konfirmante ilian progreson, por eviti ilian humiliĝon, kaj helpi ilin post leciono.

11. En la komenca periodo, la instrua aranĝo devas esti malstreĉa, por ke la malaltniveluloj ne renkontu tro grandan malfacilon, sed starigu memfidon kaj akiru elementajn sciojn. Tia aranĝo estas utila ankaŭ por la alt- kaj mez-niveluloj. Il povas pli bone posedi la lingvon.

Unuvorte, oni devas konsideri la diferencon inter la lernantoj kaj zorgi pri ĉiuj. ”En ĉiu brusto estas sia gusto.” Estas malfacile kontentigi ĉiujn. Tamen se la instruisto povas profunde esplori la kondiĉojn de la lernantoj kaj senĉese plibonigi siajn instruajn metodojn, estas eble kontentigi la plejparton de la lernantoj.

12 e IPR

RECENZO Widerberg, Siw: La knabino kiu ne volis iri al la infanejo.

Orig. titolo: Flickan som inte ville ga till dagis. Desegnis: Torudd, Cecilia. El la sveda tradukis: Markheden, Malte. Danio: Progreso Eldonejo, 1988 — 33p. 23.5crn, ilustr. kolore.

La libron konsistigas multe da ĉarmaj, koloraj desegnaĵoj el la vivo de tripersona familio (patro, patrino kaj ĉ. trijara filino) kun malmulte da teksto. La rakonto akompanas la vivon de la familio de mateno ĝis vespero, resp. tiun tempon, kiun ili pasigas kune, nome la matenon kaj la vesperon.

Tio povus esti tre konvena tempo por infanlibro, ankaŭ por lingvolernado en frua infanaĝo, des pli, ĉar la lingvaĵo de la teksto kongruas al lingvouzo de infanoj: pluraj simplaj frazoj, ripetadoj, personigoj (ekz-e la ŝtrumpoj… absolute ne volis esti sur ŝiaj piedoj). Ankaŭ la situacio povas esti konata, bedaŭrinde, al multaj infanoj, t.e. ke ili devas viziti infanvartejon, kvankam ili matene tute ne volas tion, pro tio ili kaŭzas plej diversajn obstaklojn, por malebligi, sed almenaŭ prokrasti la ekiron de la hejmo kaj la eksiĝon de la gepatroj. Pluraj nacilingvaj infanlibroj prilaboras tiun ĉi temon havante la celon ŝatigi la infanĝardenan vivon al infanoj. Sed tiu ĉi libro, ŝajne ne apartenas al la plej sukcesaj en tiu ĝenro.

El inter 32 paĝoj 27 priskribas kaj desegnas psikan streĉon, spiton, duelon inter infano kaj gepatroj, haston, nervozon, kaj nur 5 paĝoj radias kontenton, kvieton, serenon, gajon: 3 paĝoj en la infanejo, tamen tiu havas tro malmulte da teksto, do rekompence oni devas detale priskribi la bildojn por konsciigi al infanoj, ke indas gaje iri al la infanĝardeno. Sur 2 paĝoj la patro rakontas fabelojn vespere en la lito, resp. la knabineto ekdormas.

Mi inversigus la proporcion: maksimume 5 paĝoj temu pri negativaj kaj 27 pri pozitivaj emociaj rilatoj de infaneto al la gepatroj, resp. al la cetera medio. Alie infano, kiel tiu ĉi knabineto, povus opinii, ke plenaĝuloj volas ĉion kontraŭ la deziro de infanoj, kaj la spito nur kreskas en ili.

La frazstrukturoj lasas senti, ke la teksto estas tradukaĵo, ekz-e… kaj la knabino ja devis iri al la infanejo, kvankam ŝi tute ne volis kaj ankaŭ kvankam la patrino kaj la patro, eĉ ili, ne plu volis, kiel nun fariĝis por ĉiuj ne, ne, ne en ĉiu tiu tago, …

Sed se fino bona, ĉio bona; ni esperu, ke en la sekvanta tago ŝi pli volonte ekiros matene al la infanejo.

Ĉiukaze la Esperanta porinfana literaturo pliriĉiĝis per bela volumo.

Barcsay Zsuzsa

IPR e 13

— paĝo 9 de la PDF —

UNIKA OKAZO VIZITI LITOVION!

La oka Internacia Metodika Seminario (IMS) de Esperanto-instruado

Litova Esperanto-Asocio (ab. jas 167, SU-233000 Kaunas; tel. 208503) invitas vin partopreni la okan IMS, kiun ĝi organizas interkonsente kun ILEI kaj sub ĝia aŭspicio en Kaunas de 5a ĝis 11a de novembro 1990. (alveno en la 4a.)

Partopreno: La seminarion rajtas partopreni funkciuloj de ILEI kaj diversgradaj E-instruistoj kaj -pedagogoj el la tuta mondo kaj ĉiuj aliaj interesatoj. La nombro de partoprenantoj ne estas limigita. Part-tempa partopreno estas nedezirinda. Pliajn aliĝilojn petu de Litova E-Asocio.

Loĝado: En studentaj komunaj loĝejoj en 2- aŭ 3-litaj ĉambroj. Komunaj kuirejoj, duŝejoj k.s. Hotela loĝado eblas, sed eksterlandanoj devas por tio pagi ĉ. dekoble tiom, kiom sovetianoj.

Prezoj: 130 rubloj, US$100 aŭ 200 guldenoj. Membroj de LEA pagos 100 rublojn. Tiu pago inkluzivas student-hejman loĝadon kaj tri restoraciajn manĝojn tage dum 7 tagoj (unua manĝo vespere de la 4a, lasta tagmeze de la 11a) partoprenon en la faka programo, ekskurson kaj la kulturan programon.

Krompagoj: Eksterlandanoj dezirantaj loĝi en 2-lita hotel-ĉambro pagas aldone 160 rublojn, US$130 aŭ 260 gld. En unu-lita ĉambro 250, 220 kaj 440 respektive.

Pagmaniero: Partoprenantoj el okcidentaj nesocialismaj landoj bv. pagi al la konto litv-s ĉe Universala Esperanto-Asocio per konvertebla valuto ĝis la 1-a de septembro 1990. Sovetiaj partoprenantoj bv. sendi la monon en rubloj al konto 4700644 de Litova E-Asocio ĉe Sociala Banko, fako de Kaunas, kodo 151515 ĝis la sama dato. Partoprenantoj el aliaj socialismaj landoj pagas per rubloj surloke. Kaze de nepartopreno la kotizo ne estas repagebla. Prelegantoj havas senpagan restadon. Vojaĝkostojn al Litovio kaj reen pagas la partoprenanto mem aŭ la sendanta organizaĵo.

Aliĝo: Trovu aliĝilon ĉi-kune. Sovetianoj aldonu kvitancon por pruvi pagon de la kotizo (ankaŭ aliaj, se eble).

Programo: Fakaj prelegoj, diskutoj, model-lecionoj, forumoj k.s. en plenkunsidoj kaj en sekcioj, spert-interŝanĝo. Interkona vespero, ekskurso tra la

14 e IPR

urbo kaj laŭ Zamenhofaj kaj Esperantaj lokoj en Kaunas, vesperaj kulturaj programeroj en Esperanto, gazetara konferenco, baza konatiĝo kun la fascina litova lingvo, ekspozicioj, libroservo, filmoj, lumbildoj, instruado de kantoj ktp.

Kadrotemoj: laŭ la propono el la 7a IMS:

A: Teoria temo: Ĝeneralaj psikologiaj faktoroj en la fremd-lingva instruado, rolo de konigaj, afekciaj, volaj procezoj. ; ca

B: pio vs Enlingvaj interferoj en Esperanto: ilia atento laŭ lingvistikaj kaj metodikaj principoj montritaj per model-lecionoj. ;

AB: Teori-praktika temo: La rolo de lernolibro kiel ĉefa instruhelpilo en la instru-procezo; kompletigaj instruhelpiloj (prezento kaj analizo de ekzistantaj kaj pretigataj instruhelpiloj).

con pri mEAN kaj faka gvidado sendu ĝis la 1-a de septembro al LEA. La prelegaro poste aperos en speciala volumo.

Vizo: Partoprenantoj el socialismaj landoj vizojn ne bezonas. En problemkazoj kontaktu la organizantojn; LEA povas sendi oficialan invitilon. Partoprenantoj el nesocialismaj okcidentaj landoj nepre donu ĉiujn aliĝile petitajn informojn, inkluvize de la Ambasado, kie la vizo estos petata. LEA sendos al tiu Ambasado teleksan invitilon, peton eldoni vizon al ĉiu unuopulo kaj krome liberigi ĉiun de la deviga monŝanĝo.

Kontakt-adreso: Litova Esperanto-Asocio, ab. jaŝ. 167, SU-233000 Kaunas C, Litova SSR. Oficeja telefono: 208503. Informiloj: Dua informilo kun detala programo aperos en septembro 1990.

Bonvenon al Litovio!

Organiza komitato de IMS 31 jan 1990.

IPR e 15

— paĝo 10 de la PDF —

RAPORTO DE LA ESTRAR-KUNSIDO DE ILEI,

Aliĝilo 8a IMS | Budapeŝto 22-25 februaro 1990 sendu ĝis la 1-a de septembro 1990 al Litova Es i jaŝ 1 speranto-Asocio, ab. jaŝ. : 167, SU-233000 Kaunas C, Litova SSR, Sovet-unio. Skribu preslitere. ‘ Kvin el la sep estraranoj de ILEI kunvenis en la hungara ĉefurbo fine de

printempa februaro por trakti ampleksan tagordon. Dum pli ol 25 kunsidhoroj ili traktis ĉ. cent-punktan tagordon. En la sabato ili krome ĉeestis la Pedagogiajn Tagojn de la hungara ILEI-sekcio, kiu logis ĉ. 70 instruistojn per prelegoj ĉirkaŭ la temo ”Transitiveco de verboj” kaj serio da model-lecionoj kun infanoj ia sp pko elaj a 3 a oo E TE eko : el Esperantaj klasoj. Du estraranoj kontribuis fake al tiu kunveno kaj en la vespero la estraro kolektive prezentis sin kaj la Ligon al la ĉeestantoj. Estrarano Zhang Danchen ne povis ĉeesti pro la distanco, Audrey Childs-Mee pro SKEMON IGA VV upon ; malsano, sed per serio de leteroj ŝiaj vidpunktoj influis la diskutojn. ILEI dankas al la hungara sekcio pro la invito partopreni en tiu aranĝo kaj al HEA pro disponigo de taŭga kunvenejo kun oficejaj faciligoj por la kunsidado.

Post bonvenigo, fikso de kunven-detaloj kaj tagordo, kontrolo de farendaj taskoj laŭ la monata skemo el Caerleon, la kunsido elektis Malcolm Jones o E Jj Ko Mt ep TEO SUA KAO SE eem Es UNGOJ : (MJ) protokolanto.

1. Nomo, familinomo:

1. Membraro kaj Landaj sekcioj: 1.1 Laŭsekciaj raportoj : nivelo de aktivado, funkciado de sekciestro, kotizado, membronombro, enlanda kotizo konata? ILEI havis 734 membrojn en 1989 laŭ la lasta kalkulo 12. Jaro de esperantistiĝo: ……………… 13. Membro de ILEI: jes/ne (Usono 88, Italio 71, FR Germanio 66, Svedio 59, Nederlando 58, Hungario 40) 1.2 Decidoj pri unuopaj sekcioj: Akceptite reprezentanto por Hinda Unio, s-ro Abani Halder. 14. Mi volas kontribui al la programo per … . Necesas aktivigi la sekcion en Japanio, kaj fondi aŭ refondi sekciojn en Greklando, Por- (Bv Talekotoj SIGN Ki o E AN Ŝ tugalio, Rumanio, Kolombio kaj se eble en Kubo. Sekciestraj ŝanĝoj okazis en Finnlan- : ni detalojn kune kun la aliĝilo). = do, Pollando kaj eble en Usono. 1.3 Demandilo: Sekcioj estos petataj raporti pri la strukturo de la asocio, la funkciuloj, la de- 15. Mi a) sendis | i itv- cid-organoj, la jarkunvenoj, la rilato kun la LA de UEA, la agado, la membraro (ekz. kiom A sendis eer dra ka =» UEA. da aktivaj instruistoj ĝi entenas, kaj kiom el la enlandaj membroj estas ankaŭ membroj obeaj sabat EI unas. de la internacia ligo — kelklande la du ne estas devige ligitaj), la kvanto kaj kvalito de pag apon aveno. instruado (ĉar la rekta enketado donis tre nekompletajn rezultojn) kaj pri la nacivaluta kotizo (kiom el ĝi restas ĉe la sekcio, kiom pluiras al ILEI). Aldone, ĉu prelegantoj en lernejoj bonvenas, ĉu estas interesiĝo pri ekzamen-sesio kaj aliaj deziroj pri kunlaboro. La celo estu aperigi en IPR2 resumon de la respondoj, por ke ni havu laŭlandan raporton por diskuti en Kubo. Statute la sekcioj estas devigataj raporti ĉiujare — la demandilo sistemigos tion. : 1.4 Konsistigo de komitato en Hanabanilla: La Komitato konsistas el ĉiu sekciestro aŭ ties skribe anoncita anstataŭanto. Sekciestroj ne povontaj ĉeesti bv. serĉi samlandanon kiu ĉeestos kaj povos esti tiu anstataŭanto. Anoncilo pri anstataŭado dissendiĝos kun la de-

17. Rimarkoj mandilo.

2. Rilatoj kun UEA EASP eke korka eN Pe enami p K0la LO aĝfams 0) a le e e E DISA ut, : 2.1 Eduka ĉapitro por la UEA-jarraporto: Pretigos tion MJ laŭ temlisto verkita dumkunside. 2.2 Interkonsento kun UEA: Kiel komisiite, Stefan MacGill (SMG) cirkuligis malneton antaŭ Subskribo 4 = uo kioo Dato: la kunsido, kiu post pluraj modifoj estis akceptita de la estraro kaj estas nun studata de TO PNE vega la Komitato de ILEI kaj la Estraro de UEA. Nia Komitato poŝte voĉdonas pri ĝi. Se tiuj du

Indiku la sumon, valuton kaj pagodaton:

16. Mi petas LEA sendi al mi invit-leteron.

Mi petas LEA teleksi invitilon al la soveta Ambasado en

— paĝo 11 de la PDF —

organoj aprobos tiun 11-punktan dokumenton, ĝi dissendiĝos al la Komitato de UEA ĝis junio por trakto en Havano.

2.3 Aliĝo al UEA: S-ro Edward Symoens (ES) certiĝis, ke tio ne limigos la sendependecon de ILEI kaj ne riskigos nian formalan rilaton kun Unesko, sekve la Estraro proponas tiun aliĝon kaj voĉdonigas la Komitaton nuntempe pri ĝi — tio povos esti antaŭmetita al UEA kune kun la interkonsento.

2.4 Principoj por komunaj eldonaĵoj: SMG raportis pri la neegala enspezo ĉe vendo de la komune eldonita ekzamena libreto ĉe UEA kiu ekestos post la elĉerpiĝo de ĝia senpage liverita stoko (kaze de vendo al unuopulo enspezo por UEA: 4,40 gld., por ILEI 0,40). Punkto en la supra interkonsento celas starigi pli justan principon tiurilate.

3. Financo

3.1 Financa finkalkulo 1989: ĉi tio aperos en la venonta IPR: la nuna stato montras modestan perdon en la jaraj spezoj, sed modestan kreskon de havaĵoj en la bilanco. La prezentota formo de la kontoj spegulos komentojn kaj sugestojn faritajn en kaj post Caerleon.

3.2 Kotizaltiĝo: la propono el Caerleon estas nun poŝte voĉdonata.

3.3 Buĝeto por 1990: ĝi indikas similan situacion kiel en 1989, sed altigas la estrarajn kostojn iom. Kotizoj kaj la kostoj de IPR restas la ĉefaj elementoj. La plimulto de la novaj aktivecoj estas kovritaj per kompenso de UEA. ;

3.4 Fondaĵo Szerdahelyi – tion ni lanĉis en la antaŭa IPR, la unuaj donacoj envenis. Listo de donacantoj aperos en ĉiu numero de IPR.

4. Ekzamenoj ekzistantaj

4.1 Sesioj en Ĉinio kaj Ruando: raportis ES. Jara protokolo aperas ĉi-numere. SMG anoncis la unuajn kvar sukcesintojn por 1990 el la januara sesio en Kultura Centro Esp-ista..

4.2 Elementa nivelo: Propono revizii la poentodividon en la skriba testo: 30 eseo — 25 lega kompreno — 25 aŭskulta komp. — 10 kulturo — 10 diktaĵo estas akceptita.

4.3 Meza nivelo: Simila propono akceptita: 30 eseo — 25 lega komp. — 25 aŭskulta komp. — 20 kulturo. Tio ankoraŭ pli gravigas la rolon de la kulturaj konoj.

4.4 Komuna aprobo de testoj verkitaj depost Caerleon.

4.5 Kriterioj por ekzamenado en la parola ekzameno, verkitaj de SMG kaj C. Gacond akceptitaj kaj dissendotaj al IRE.

4.6 Manieroj doni gvidon al ekzamenantoj: necesas pliaj kriteriaj listoj kaj gvidiloj. Se estas sufiĉaj partoprenantoj en Hanabanilla ni organizos seminarion por ekzamenantoj aldone al la administra kunsido. Similaĵo povus okazi en la 8a IMS en Kaunas.

4.7 Konsistigo de IEK/IRE: – Post la raporto de ES pri la ekzamena sesio en Nanning (nov 89), nia estrarano Zhang Danchen estas akceptita en la sepa loko de IEK. Novaj IRE-anoj estas akceptitaj: Li Weilun kaj Hu Guozhu, Georges Lagrange, Jeannine Vincent, Pierre Babin kaj Zs6fia Barossne-K6r6dy. Petis retiriĝon el IRE d-ro Detlev Blanke.

4.8 Estontaj sesioj estis akceptitaj (kondiĉe je kompletigo de la praktikaj preparoj) en Nederlanda Junulara Renkontiĝo en pasko (ekzamenos Roel Haveman kaj Arjen-Sjoerd de Vries) en Gresillon (10-21 sub gvido de supre nomitoj), en KCE aprile, en Kungalv, Svedio kaj San-Francisko en junio (gvidos SMG), en Zadar, Jugoslavio en Alp-Adria renkontiĝo kaj en la UK julie.

4.9 Ekzamenoj por blinduloj: kunlaboro kun LIBE laŭ propono de s-ino Nora Moerbeek; en IEK Malcolm Jones respondecos pri tio, cele al unua tia sesio en Hanabanilla.

4.10 Postulara teksto por traduko nacilingven: Kiel komisiite, SMG preparis dek-linian teskton por klarigi la celojn kaj signifon de niaj ekzamenoj al eksteraj instancoj. La teksto estis ne nur aprobita de la estraranoj, sed tradukitaj de ili en siajn naciajn lingvojn. Tiuj tekstoj aperos en IPR kaj tradukoj al aliaj lingvoj estas bonvenaj.

5. Ekzamenoj superaj

5.1 Diskuto pri la skribaj proponoj de SMG/Gacond kaj d-ro Till Dahlenburg (TD). Akceptite, ke altnivela gramatik-leksika antaŭtesto estu, same kiel la devo verki anticipe eseon/di-

18 e IPR

24a INTERNACIA KONFERENCO DE

AA =lA

(Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj)

Internacia Esperanto-Centro, Hotelo “Hanabanilla”, Kubo

21-28 julio 1990

Kadrotemo de la konferenco:

“Naciaj trajtoj de la instruado kaj lernado de Esperanto”

— Tipaj eraroj en Esperanto depende de la gepatra lingvo de la instruanto/lernanto, sur la kampoj: fonetiko, morfologio, vortfarado, sintakso, leksiko;

— Landaj specifaĵoj en la kvalifikado kaj pliperfektigado de Esperantoinstruistoj;

— Eksterlingva enhavo de landaj lernolibroj, instru- kaj lern-helpiloj kaj aŭtodidaktigaj materialoj;

— Tradicie aŭ moderne determinitaj metodikaj specifaĵoj en fremdlingvoinstruado sub aparta konsidero de Esperanto-instruado.

— paĝo 12 de la PDF —

Aliĝadreso: M. Jones, 41, Causeway, Chippenham, Wiltshire, SN15 3DD, Anglujo. Tel.: 0249/656041.

La loko

La hotelo “Hanabanilla” troviĝas meze de la insulo Kubo sur la montoĉeno “Escambray”, ĉe la lago “Hanabanilla”. Pro la alteco de la loko, la klimato eĉ somere estas agrabla, kaj la ĉirkaŭanta natura pejzaĝo estas raviga kaj impona. La distanco de Havano estas proksimume 300 kilometroj. En la procinco “Villa Clara”, kie situas “Hanibanilla”, estas entuziasma kaj vigla esperantistaro.

La konferencejo

La hotelo “Hanabanilla” disponas pri:

— 1-, 2-, kaj 3-litaj ĉambroj;

klimatizilo, radio kaj bano en ĉiu ĉambro; televidilo je ĉiu etaĝo;

klimatizita restoracio kaj trinkejo;

alia restoracio kaj trinkejo, naĝejo kaj kabaredo.

Kotizoj

La prezoj inkluzivas:

7 tranoktojn en “Hanabanilla”;

transporton Havano-Hanabanilla-Havano per komuna buso; matenmanĝon kaj unu manĝon tage;

la tutan konferencan programon, inkluzive de unu faka ekskurso.

unulitaĉambro : 564 NLG (guldenoj) dulitaĉambro : 473 NLG trilitaĉambro : 282 NLG

Bonvolu elekti la por vi plej taŭgan pagmanieron:

a. al la kasisto de ILEI: poŝtĝirkonto 682117-7 (Stockholm) “La Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI), Sodra Rorum pl. 455, S-24200 Horby, Svedujo.

b. per ĉeko al la sama adreso.

c. al UEA (pĝk 378964), indikante “por la 24a ILEI-konferenco”, kodo: ilei-k, UEA, Nieuwe Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, Nederlando,

ĉ. aliĝontoj el netranspagipovaj landoj bonvolu aliĝi nun provizore, kaj vi ricevos poste pli da informo pri la ebleco pagi almenaŭ parton de la kotizo per enlanda mono.

Pliaj informoj

Aliĝintoj ricevos pli detalajn informojn pri la programo, kursoj, la komuna vojaĝo.

Laŭbezone Cubatut povas aranĝi loĝigon en Havano antaŭ aŭ post la konferenco. Tiun eblecon ni ankaŭ klarigos al aliĝintoj.

Ekzamenoj

La elementaj kaj mezaj ekzamenoj de UEA/ILEI estos kompreneble oferataj en la Universala Kongreso, sed se estas sufiĉa interesiĝo, ni povos proponi ilin ankaŭ en la ILEI-konferenco. Pliajn informojn pri la ekzamenoj vi trovos en la eldonita libreto (6,60 gld. ĉe UEA). La ekzamenkotizo varias laŭlande de 25 ĝis 40 guldenoj. Kiu volas kandidatiĝi, bv. indiki tion sur la aliĝilo.

Cseh-Seminario

Kadre de la 24a ILEI-Konferenco, Internacia Esperanto-Instituto (IEl), kunlabore kun ILEI, okazigos Ĉe-seminarion por estontaj Cseh-instruistoj, kiuj plenumos ĉiujn partoprenkondiĉojn, nome: sukcesajn partoprenojn en seminarioj A kaj B, gvidadon de tuta Cseh-metoda kurso, raporton pri ĉi tiu al IEl antaŭ 1990-05-01. La partopreno estas aparte pagenda al IEI. Pliaj informoj haveblas de: IEI, Riouwstraat 172, 2825 HW Den Haag, Nederlando. Se eble, bonvolu aldoni al via informpeto internacian respondkuponon.

— paĝo 13 de la PDF —

ALIĜILO

Mi aliĝas al la 24a Konferenco de ILEl en Hanabanilla, 22-29 julio 1990.

Familia nomo =se sssesseros Va je: (glo lap lo E ——RRUENI Profesio ………………. Naskiĝdato …………… Sekso …………………. Stapper.—-—~—— M-IO .ennneeelneeeneeenteneil! Poŝta kodo …………… Loĝloko ………………… Lando: 5. 1935 lus… Subskribotza IO I

Bonvolu krucsigni

Mi mendas ĉambron unulitan[ ] / dulitan[ ] / trilitan[ ]kaj deziras To(e [I l A A] ——Ĵ~—y-Ĵ—y kiu ankaŭ aliĝas. Mi manĝos vegetare: jes: [ ] ne: [ ]

Mibbkvasjonan dieton”; is £: sss eee sk ureo, Sro even ee sie ee esos

Mi partoprenos la Cseh-seminarion C kajjampagisallEl [ ] sednepagisallEl [ ]

Mi intencas partopreni la kompagendan ekzamenon elementan [ ] mezan LI

TAŬ FIKel-r4((o) A e ————RRIr.E——M——hRRUEEPOJN

La kotizon de ……………….. guldenoj mi pagis je dato ………………………..

permanieo a. [] b.[] c.[] ĉ.[J.

Mi intencas partopreni en la Universala Kongreso en Kubo:

jess [] ne [] Mi alvenos al Kubo je la komenco de la konferenco: jes [ ] SUDSKIIDO EE eeo ees essa zrato sL ————

Spaco rezervita al LKK

La aliĝilo alvenis je ………………… Aliĝnumero …………………….eeier tio La pago alvenis je …………………. SUMO —— Ankoraŭ pagendas ………………..

Ĉambronumero …………………….. E em, IE RUNS emo

sertacion/laboraĵon kaj ĝin buŝe kaj publike defendi en la parola parto de la ekzameno. Cetere estu skriba parto kaj parola parto enhavanta tri taskojn.

5.2 Regularo por la supera nivelo: SMG estas taskita krei proponon.

5.3 Formulo de postularo. TD estas taskita prepari tion. Ambaŭ dokumentoj cirkulu ĝis la someraj kongresoj.

5.4 Formulo de specimenaj demandoj: Unuavice SMG kaj TD okupiĝos post plenumo de la supraj du devoj.

5.5 Elekto de prezidanto de Supera Rajtigita Ekzamenantaro (SRE). Tiu instanco estas ankoraŭ nur proponata. Ĝi estu tute aparta disde la organoj de la elementa kaj meza ekzamenoj (IRE kaj IEK). Proponite, ke TD iĝu prezidanto kaj formanto de SRE. TD malakceptas, argumentante, ke nur post la konsistigo, ĝi mem elektu sian prezidanton.

Ses el la sep estraranoj pozas en la konferenco en Kerkrade, Nederlando, tuj post la elektiĝo al la nuna duon-plenumita mandato. De maldekstre: Bertil Andreasson, Audrey Childs-Mee, Stefan MacGill, Edward Symoens (prez.), Malcolm Jones kaj Zhang Danchen. Ne ĉeestis Till Dahlenburg.

5.5 Elekto de sekretario por SRE: SMG anoncis malpretecon tion plenumi aldone al la devo sekretarii en IEK. Alia sukcesa propono ne estis. Post formiĝo SRE elektu sian propran sekretarion, sed tuj necesas sekretario por organizi la fondon de SRE surbaze de la nova regularo. Konsentite peti s-inon Zsuzsa Barcsay (ZsB) entrepreni tiun taskon.

5.6 Proponoj por ekzamenantoj: Restis la listo de eblaj superaj ekzamenantoj formulitaj en KCE septembre, ZsB alskribu ilin.

5.7 Decido pri pluaj paŝoj: ILEI-estraro akceptu regularon kaj postularon ĝis majo, ili estu senditaj al ILEI-sekcioj kaj UEA-komitatanoj ĝis junio, por ke tiuj komitatoj traktu la proponojn en Kubo somere. Tio ebligos aperigon de nova ekzamena libro ĝis la jarfino, kiu aperigu ne nur detalojn de la supera nivelo, sed de ĉiuj tri niveloj, kune kun novaj specimenaj testoj elemente kaj meze. 3

6. Kongresoj, Aranĝoj

6.1 UK: Tago de Lernejo: Tio okazos marde 17an de julio 90, de 0900h ĝis 1700h kun kvin prelegoj kaj diskutrondo pri la temo “Naciaj specifaĵoj en internacia lingvo”, kun fine landaj raportoj kaj registriĝo kaj antaŭtesto por la ekzamenoj. Detaloj aperis jam en la Dua

IPR e 19

— paĝo 14 de la PDF —

Bulteno laŭ nia teksto, pliaj aperos en la Kongresa Libro: prelegemuloj bv. anonci sin al TD tuj.

6.2 UK: Aliaj aranĝoj: Nia fak-kunsido okazos lunde 0900-1100 en ĉambro Lapenna, kie i.a. la eduka rezolucio estos traktita. La skribaj ekzamenoj okazos en salonoj Miyamoto kaj Sekelj ĵaŭde ekde 1300h; parolaj ekde 1500h en vendredo. La Ĉe-kurso sub gvido de mag. l. Szanser okazos ĉiutage, kiel ankaŭ konversaciaj rondoj. La informfluo de UEA ĉirilate estis laŭdinda — ĉio funkciis laŭ niaj proponoj, inkluzive de la ebleco anticipe kaj kun rabato anonciĝi por la ekzamenoj. Tio igas nin preskaŭ pardoni ilin pro la ellaso de nia konferenco el la kalendaro en la januara numero de ‘esperanto’.

6.3 ILEI-konferenco: La stato de aliĝoj estas ege modesta; tion la supra ellaso ne helpos. Urĝe necesas varbi pli da kongresanoj (revidu la aliĝilon en IPR 89/3!). MJ kaj ES raportas, ke la poŝtaj rilatoj kun Kubo estas tre malbonaj; necesos ekuzi la teleksilon de UEA por havi fidindajn kontaktojn. TD alskribis plurajn proponitojn por prelegi en Hanabanilla (kaj en Tago de la Lernejo) sed rikoltis ĉefe malakceptojn. Li kontaktos ankoraŭ pli da personoj, surbaze de aliĝlistoj ricevotaj. Siatempa propono pri konferenca gimnazio de ZsB ne estos plene realigebla en Hanabanilla, sed ni klopodos prezenti la koncepton kaj ĝin praktike montri per organizado de kelkaj model-lekcioj (ekz. dum unu post-tagmezo). MJ traktos kun LKK pri la ebleco akcepti kelkajn ŝlosilajn gvidantojn, prelegantojn kaj sekciestrojn el socialismaj landoj en la konferenco pere de pesa pagado (do, pago inter du socialismaj valutoj kaj ne tra por ili neakireblaj okcidentaj valutoj). Por UK tiaj interkonsentoj okazis, sed ne por nia konferenco. l.a. temas pri partopreneblo por la gvidonto de la Ĉe-seminario en Hanabanilla. Por varbado sekciestroj ricevos stokojn de aliĝiloj, MJ preparos gazetaran komunikon, TD kreos priskribon de la konferenca temo.

6.4 Jubilea konferenco 1991. Bertil Andreasson (BA) korespondis kun popola altlernejo en Voss, vilaĝo de 14000 personoj ĉ. 80 km. de Bergen en belega akvofala, fjorda regiono de Norvegio, sur la ĉeflinio al Oslo. Post la raporto la estraro principe akceptis okazigi la 25an konferencon tie de la 3a ĝis la 7a de aŭgusto 1991 (post la UK, sed dum unu tago malpli ol kutime) kaj komisiis BA plu trakti, i.a. pri ebleco oferti restadon surbaze ne nur de plena pensiono sed ankaŭ de duon-pensiono.

6.5 Internacia Metodika Seminario (IMS) okazos en Kaunas, Litovio, kiel esperite, sed en novembro 90. ILEI kuraĝigas siajn membrojn trafi ĉi tiun unikan eblecon sperti la renoman IMS kaj landon meze de epokfara transiro. Plenaj detaloj kaj aliĝilo en ĉi tiu IPR. Ebleco de komunaj alveturoj esplorataj.

6.6 Tria pedagogia kurso: La estraro komisias al mag. | Szanser kaj Zsofia Baross-Kor6dy kunlabore gvidi tiun kurson en KCE aŭguste. kune kun aliaj gastprelegantoj invititaj de KCE, surbaze de deklaro farita de KCE kaj nun subtenita de la ILElI-estraro.

7. Eksteraj rilatoj

7.1 Rilatoj kun Unesko: Nia reprezentanto F. Lo Jacomo ricevis proponon, ke ILEI aperigu plurpaĝan artikolon kun foto en ‘Unesko Kuriero’ kaj proponis la taskon al SMG, kiu ĝin sukcesis transdoni al ES.

7.2 Asocio pri Naturdotitaj infanoj: ES restas en kontakto, ĉefe pri elpaŝoj kadre de ilia konferenco en Hago en julio 1991.

7.8 Projekto Erasmus: ES daŭre kunlaboras, por ke ni reprezentiĝu en superaj edukaj rondoj en la EK.

8. Eldonado

8.1 Superrigardo de ekzistantaj propraj eldonaĵoj: esence la ekzamena libreto (jam unufoje represita) kaj la inform-kajeroj de ES en kvar lingvoj.

8.2 Libro ‘Glotodidaktikaj…’ (la kursmaterialo de mag I. Szanser por la pedagogiaj kursoj). La unua parto preskaŭ elĉerpiĝis, la dua parto aperis ĉe KCE en julio 1989. ILEI ricevis de Fondaĵo Carson sumon por helpi la eldonadon kaj laborbuĝeton de UEA. KCE retiris sian siatempan pretecon eldoni la materialon siakoste. La estraro nun akceptis repreni la taskon kaj ricevis la reviziitan manuskripton el KCE. Tion transprenis TD, kiu interrilatos

20 e IPR

kun la aŭtoro por povi liveri ĝin al kompostejo en traktebla formo. SMG pretigos kontrakton kun la aŭtoro.

8.3 “Esperanto dinamike’: SMG prezentis eldon-proponon por internacia lernolibro, kaj la nunan staton de la laboro. ILEI aŭspicios la libron kaj pretas konsideri partopreni la eldonadon kune kun HEA kaj UEA.

8.4 Aliaj eldon-proponoj: ES pretigis 40-paĝan manuskripton pri la propedeŭtika valoro de Esperanto (t.e. ĝia valoro prepari lernanton por aliaj postaj studoj, ekz. de alia fremda lingvo). Tio formos parton de la projekto aliri edukajn instancojn. Ĝi estas proponita al UEA por aperigo en la serio ‘Esperanto-dokumentoj’.

8.5 Libroj didaktike utilaj, kiujn ni subtenu per senpaga aŭ interŝanĝa reklamado. ‘Esperanto por ni’ (Mikulas), “Dek fabeloj’ (Kohrs/Kruger, San Diego), ‘La tuta Esperanto (Seppik). Mankas informoj pri la intenco de UEA reeldoni la metodikan libron de Rakusa en Sovetunio.

8.6 Eldona fako: trovo de eldonista fakulo, financa bazo, eldona politiko, distribua reto. Pri tiu lasta necesas konkretigi bonajn rilatojn kun Flandra Esperanto-Ligo. Pri la cetero eblas vidi pluiron kadre de la plano por oficejo/oficisto.

8.7 Internacia Pedagogia Revuo: La estraro kaj la redaktoro Istvan Ertl interparolis dum horo; pluraj novaj proponoj estis lanĉitaj kaj akceptitaj. Pli da entajpaj fortoj estas akirataj. Ekspedaj problemoj malkovritaj postulas pli rektan kunlaboron inter BA kaj GCA.

9. Statuto

Propono de revizio de la Statuto kaj Regularo estis laŭ komisio ricevita de s-ro Oene Hoekstra kaj studita detale, kune kun la komentoj de estraranino Audrey Childs-Mee. La unua duono estis reviziita de la Estraro, la dua parto ricevis atenton de unuopaj estraranoj kaj estos ankoraŭ prilaborita. SMG komputile kunigos la proponojn kaj reagojn por ebligi distribuon antaŭ Hanabanilla, kie la Komitato povos ĝin pristudi. Definitiva trakto povos okazi nur flanke de la asembleo kunvokota en Voss en 1991.

10. Diversaĵoj

10.1 Interetna vortaro: Ne venis raporto.

10.2 Historio de ILEI: Restas valida la alvoko farita en IPR 89/2.

10.3 Honoraj membroj: Ne alvenis proponoj.

10.4 Reto de prelegantoj, instruistoj, kiuj kapablas viziti lernejojn en eksterlando: Tion ni kunordigu tra IPR. Kiuj LS volus akcepti tiajn?

10.5 Estontaj estrarkunsidoj: En Hanabanilla antaŭvideble ĉeestos nur ES, SMG kaj BA, en Kaŭnas nur ES, SMG kaj TD. Decidite nomi tiujn oficialaj estrarkunsidoj, sed ĉar ili estos senkvorumaj, ĉiu decido devos esti poŝt-voĉdone ratifikita. La venonta plena kunsido okazos februare de 1991 (Benelukse, Berline aŭ Malme).

11. Planoj, perspektivoj

11.1 Plano Symoens pri samtempa kelklanda aliro al instancoj kaj enkonduko de Esperanto en lernejoj: tio grandparte dependas je trovo de oficisto.

11.2 Centra Oficejo de ILEI: Konsentite, ke oficistaj kandidatoj pri gravas ol fizika oficejo, kaj ke la financa bazo ankoraŭ mankas. Du proponoj alvenis, unu estos aparte esplorita en la venontaj monatoj, alloga interalie pro la ebleco iom-post-iom funkciigi ĝin. ES kaj SMG formulos projektojn kaj taskojn prove transdoneblajn, BA esploros financajn eblojn.

L Lj LI x LI

smg 90 02 26

IPR e 21

— paĝo 15 de la PDF —

KARLSKOGA POPOLA ALTLERNEJO

havas 8-semajnan Eo-kursojn dum la tuta jaro. Oni studas Eon en klaso minimume 20 horojn semajne.

Ni vere bonvenigas internacian partoprenon por pli nature havi Eon kiel laborlingvon. La gelernantoj ankaŭ havas eblecojn elekti aliajn temojn, ekz. ceramikon, teksadon, muzikon, bazan komputadon ktp.

La lernejo bonvenigas ĉiujn aĝojn ekde 18. La gelernantoj loĝas en modernaj, unulitaj ĉambroj (inkl. duŝo kaj necesejo) kun komuna kuirejeto kaj TV- ĉambro. La loĝejoj situas bele apud lago kaj alloga naturo nur 1 kilometron de la urbo Karlskoga. Ĉiuj manĝas kune en lerneja manĝejo. Datoj:

21/08 — 19/10 1990 Komencanta kurso

22/10 — 14/12 1990 Progresanta kurso

07/01 — 08/03 1991 Komencanta kurso

11/03 — 17/05 1991 Progresanta kurso Ni ankaŭ havas somerajn kursojn dum unu semajno ĉiun someron €n julio:

09/07 — 14/07 1990 kaj

08/07 — 13/07 1991 Proksimume 50 personoj vizitas ilin. En— kaj eksterlandaj instruistoj gvidas la 3 aŭ 4 grupojn diversnivele. Vespere je la kafo ni havas prelegojn, kantadon kaj montras lumbildojn, ktp.

Eksterlandanoj povas viziti parton de niaj longaj kursoj — sed almenaŭ unu semajnon — kaj tiam pagi proporcie al studtempo.

KOSTOJ: 8-semajnaj kursoj ĉ. SEK 3700

Kostoj por lernolibroj ĉ. SEK 150 Somera kurso ĉ. SEK 1400 KARLSKOGA POPOLA ALTLERNEJO BOX 192 S-691 24 KARLSKOGA SVEDIO

Ĉiujare Esperanto-grupo de MONTPELLIER

(5 rue Roux, F-34000 MONTPELLIER, Francio) organizas Esperanto-staĝon kun plurgradaj kursoj. En 1989 ega sukceso de la staĝo en Sĉete (Mediteranea marbordo) kun 80 personoj evidentigas, ke venontjare okazu du staĝoj, tiel ke grupoj de 50-60 homoj pli bone studos kaj ferios en amikeca etoso. Nu, la sola manko temas pri instruemuloj por la tria semajno de septembro. Pri kondiĉoj oni tuj skribu al ĉi supra adreso.

22 e IPR

kaj konferenco

Celo kaj strategio de la

Esperanto-movado

Ci-jare la Universala Kongreso okazos for de Eŭropo, tial la estraro de Hungara Esperanto-Asocio aranĝos inter la 04-09 de julio 1990 en Budapeŝto Festivalon de Internacia Kulturo.

Diference disde la tradiciaj programoj ĉi-foje ne temos nur pri Esperantokulturo, sed Eo rolos ankaŭ kiel pera lingvo por aliri aliajn kulturojn. Kadre de la festivalo estos organizata la konferenco

Celo kaj strategio de la Esperanto-movado.

Dum la festivalo la partoprenantoj povos ĝui teatrajn kaj muzikajn prezentadojn, ili povos diskuti pri celo kaj strategio de la movado, ili povos konatiĝi kun la historio de Esperanto-presaĵoj, kaj ili povos viziti unikajn partojn en Hungario.

Partoprenkotizo:

por Orient-Eŭropanoj: 3400 Ft (duonpensiono) :

por alilandanoj 250 guldenoj, en hotelo 330 guldenoj (duonpensiono) a 31-a de marto (laŭ la ĉi supraj prezoj) kaj 1-a de junio (1092-ojn p

Organizanto: ESPERTUR, Budapest, Pf.193, H-1368.

ICEM Esperanto

estas pedagogia revuo kies celo estas konigi la modernan pedagogion de la granda franca pedagogo Freinet, kaj samtempe disvastigi nian komunan lingvon Esperanto.

Freinet, kune kun Montessori, Decroly, Dewey, Makarenko, Kozczak, kaj aliaj estis unu el la plej famaj pedagogoj de nia epoko. Li laboris por ke infanoj estu edukitaj en libera, fida kaj feliĉa etoso, sen trudado. Ni provas daŭrigi tiun pedagogion kaj la Freinet-movado posedas anojn en pli ol 35 landoj, pere de la FIMEM (Federacio Internacia de la Movado pri Edukado Moderna).

Nia revuo ICEM Esperanto aperas 4-foje jare (oktobro, januaro, marto, junio). Ĝi havas legantojn en la tuta mondo.

Se vi estas interesita pri nia laboro, vi facile povas aboni ĝin. La prezo de la abono estas 80 FF jare aŭ 15 Internaciaj Respond-kuponoj.

IPR e 23

— paĝo 16 de la PDF —

De la 1-a ĝis la 11-a de aŭgusto 1990,

Internacia Renkontiĝo de esperantistaj edukistoj (Freinet-pedagogio) okazos en sud-orienta Svedio (Hotell SMALAND) je 70 km nord-okcidente de KALMAR (Svedio).

Sin turni al: Paul POISSON — 239 Rue Victor Hugo — F-37540 St CYR sur LOIRE, Francio.

La sesa Sanmarina Universitata Sesio de AIS jam okazis!

Inter la 26-a de aŭgusto kaj la 04-a de septembro 1989 en Borgo Maggiore (Respubliko de San Marino) ĉirkaŭ 90 studentoj kaj akademianoj venis partopreni la Sesan Sanmarinan Universitatan Sesion de la Akademio Internacia de Sciencoj San Marino.

Dum 10 tagoj la partoprenintoj povis studi sekvante sciencajn kaj lingvajn kursojn, prelegojn kaj prelegseriojn en la 6 fakultatoj de AIS, nome kibernetiko, humanistiko, struktursciencoj, filozofio, natursciencoj kaj morfosciencoj. Dum la ĉi-jara sesio AIS pligrandiĝis je du novaj sektoroj. La teknikan inaŭguris doktoro L.C.Zaleski-Zamenhof prelegante pri la progresemaj inĝenieraj teknikoj en maroj kaj sekve fariĝante la unua honora profesoro de ĉi tiu sekto- = La unuan’honoran profesorecon de la Arta Sektoro de AIS ricevis Rikardo

ulco.

SUS 6 rezultis interalie en la diversŝtupaj ekzamenoj, adaptantaj jam akademian gradon de la studento en sia lando aŭ havigantan ĝin originale surbaze de disertacio en la Internacia Lingvo. Ci-jare 4 studentoj akiris bakalaŭran gradon, 7 magistran, 3 doktoriĝis kaj unu originale habilitiĝis en la fako kibernetiko. Paralele kun la studado partoprenantoj ĝuis la kulturan programon, inkluzive prezentadon, fare de Rikardo Ŝulco, de sonetaro Abismo kun litografioj de Jano Lajpo kaj koncerton de Nikolin” el Namur. La venonta — Sepa Sanmarina Sesio de AIS okazos samloke ekde la unua de septembro ĝis la deka 1990.

Esperanto-aranĝoj planitaj por la jaro 1990 ĉe Internacia Kultura kaj Kleriga Centro, Sobotskĉ Namestie, CS-058 01 POPRAD

Tel:(092)32419, 23539

Somera Esperanto-Lernejo (SEL ”90) (4 etapoj) julio 01-14, julio 15-28, julio 29- aŭgusto 11, aŭgusto 12-25,

Internacia Lernejo por Esperanto-Funkciuloj (ILEF ”90)

aŭgusto 12-25,

INTERKIBERNETIK ”90, konferenco de TAKIS (Tutmonda Asocio pri

24 e IPR

Kibernetiko, Informadiko kaj Sistemiko septembro 12-14,

Kulturaj Esperanto-tagoj en Poprad novembro 23-25,

Somera Esperantokurso en JYVASKYLA

01-06.07.1990

La 23-a Somera Esperantokurso en JYVASKYLA, Finnlando, okazos 01- 06.07.1990. La aranĝantoj estas Somera Universitato de Jyvaskyli kaj Esperantoklubo de Jyvaskyla. La kursejo estos Universitato de Jyvaskyla.

Ĉi-jare instruos redaktorino Eva Farkas el Hungario, tre konata en la internacia Esperanto-movado.

La kursosemajno enhavas du diversgradajn instrugrupojn: por komencantoj 10 horojn kaj por progresintoj 10 horojn. Ambaŭ kursoj estos gvidataj en

. Esperanto. Krome Esperanto-klubo de Jyvaskyla dum la kurso de komencantoj aparte aranĝos libervolan Konversacian Rondon por tiuj, kiuj volas praktiki E-on kaj diskuti pri diversaj temoj kun aliaj kursanoj kaj kun lokaj e-istoj. Tiel la partoprenantoj povas pasigi tutan tagon kune, ĉar ĉiuvespere estos aranĝataj diversaj distraj programeroj, i.a. interkona vespero, rondveturado en la urbo, finna vespero kun saŭno, ŝipkrozado, vespero de la instruisto kaj adiaŭa vespero. Eblas ankaŭ loĝi en la hejmoj de la lokaj esperantistoj.

La aliĝkotizo al la kurso estas FIM 400 kaj ĝi inkluzivas instruadon en ambaŭ kazoj, eblan lernomaterialon kaj la registran pagon de la Somera Universitato. Pri la aliaj kostoj (tranoktado, manĝoj ktp.) ĉiu zorgas mem aŭ pere de kluba kontaktopersono, kiu helpos vin ankaŭ en ĉiuj aliaj problemoj.

Petu pli detalan kursoprogramon kaj E-lingvan turisman prospekton pri la bela urbo Jyvaskyla.

Klubaj kontaktopersonoj:

s-ino Seija Kettunen, Keihismichenkatu 3, SF-40630 JYVASKYLA, tel:(941) 254 609

s-ino Terttu Tyyneli, Taidepolku 6 J, SF-40720 JYVASKYLA, tel:(941) 612 238

— paĝo 17 de la PDF —

GDREA invitas al Internacia seminario: Esperanto — objekto de akademia instruado kaj esploro 24.04-02.05.1990 en Bad Saarow ĉe Berlin/GDR

En la internacie jam konata kaj luksa seminariejo de Esperanto-Asocio en Kulturligo de GDR (GDREA), en Bad Saarow, 27.04-02.05.1990, okazos plua internacia faka seminario. La temo ĉi-foje: Esperanto — objekto de akademia instruado kaj esploro. Bonvenas fakuloj kaj interesitoj el ĉiu ajn lando.

Depende de la prelegantoj oni planas trakti i.a. temojn kiel ekz.: Historio, nuna stato kaj pluevoluigo de Esperanto-kursoj en altlernejoj/ Esperanto kiel studfako/ Akademiaj disertacioj/ Metodiko kaj didaktiko de altlerneja Esperanto-instruado/ Altlernejaj instruiloj por Esperanto/ Studentaj aktivecoj/ Evoluigo de intereso pri interlingvistiko kaj esperantologio en nacia skalo/ Internacia planado, prioritato kaj kunordigado de sciencaj esploroj pri Esperanto — ĉu ebla? La rolo de la Akademio, CED, de arkivoj kaj aliaj institucioj…

La kotizo por kompleta restado estas 250 markoj de GDR aŭ (por partoprenantoj el nesocialismaj landoj) 250 okcidentgermanaj markoj, pagebla surloke.

Alveturo: 27.04.90, busa veturo de Berlin al Bad Saarow; reveturo.: 02.05.1990.

Interesiĝantoj sin turnu al Esperanto-Asocio en Kulturligo, O.-Nuschke- Str.1, Berlin, DDR-1080 kaj petu aliĝilon kaj pluan informon.

KVINA CENTRA RENKONTIĜO

de Esperanto-Asocio en Kulturligo de GDR, 25-27.05.1990 En la urbeto Brandenburg, situanta okcidente de Berlin en arbarplena kaj lagoriĉa regiono, GDREA okazigos sian Kvinan Centran Renkontiĝon (Landan Kongreson). Ciu esperantisto el ĉiu ajn lando estos bonvena. Entute ni atendas 200-300 partoprenontojn. Dum la renkontiĝo ni diskutos novajn vojojn por la laboro de la esperantistoj

de GDR, en konsidero de la ŝanĝiĝantaj kondiĉoj en nia lando, precipe pluan internaciigon.

Tranoktado: Turisma nivelo (komunaj dormejoj).

Prezo: ankoraŭ ne definitiva, ĉirkaŭ 120.00 markoj (por partoprenantoj el nesocialismaj landoj: ĉirkaŭ 100.00 DM aŭ kontraŭvaloro en transpagebla valuto). Lernantoj kaj studentoj ĝuos rabaton. Se vi ŝatus partopreni, skribu al la supra adreso.

26 e IPR

JAR-RAPORTO PRI LA INTERNACIAJ EKZAMENOJ DE UEA/ILEI

Ekzamenoj ĝis kvar kontinentoj

Unu el la ĉefaj celoj reorganizi la internaciajn ekzamenojn de UEA kaj meti ilin sub la gvidon de ILEI estis porti ilin al la esperantistoj en siaj hejmlokoj, kaj ne plu devigi kandidatojn partopreni Universalan Kongreson, kio ĝis nun limigis la ekzamenojn al eŭropanoj kaj riĉaj aŭ bonŝancaj ekster-eŭropanoj. Ni klopodas demokratigi la aliron, kaj en la unua jaro de funkciado, la rezultoj montras kontentigan disvastigon. La nombro de kandidatoj restas modesta, sed ja du- ĝis triobligas la nombron de antaŭaj jaroj.

Sep sesioj organizitaj dum 1989 en ses lokoj portis la ekzamenojn en kvar kontinentojn, tiel ke en la laŭlanda resumo de sukcesintoj ne-eŭropaj landoj prenas altajn lokojn: Ĉinio 14, Usono 8, Francio 5, Nederlando, Svedio kaj Svislando po 3, Belgio, FR Germanio, Jugoslavio kaj Kanado po 2, Brazilo, Ir-

lando, Italio, Norvegio kaj Ruando po 1.

La unuaj du sesioj okazis en Kultura Centro Esperantista en La Chaux-de- Fonds, Svislando, kiu ludis kuraĝigan kaj pioniran rolon en la relanĉo de la ekzamenoj per provizo de faciligoj, ne nur por la kursoj kaj ekzamenoj sed ankaŭ por la ellaboro de novaj testoj, kriterioj kaj ekzamen-metodoj. Niaj esperoj pri iama agnosko de la ekzamenoj flanke de oficiala eduka instanco ligiĝas ĝuste al KCE, kie ni antaŭvidas regule proponi la ekzamenojn. Tiu tradicio loki la ekzamenon en kulturaj aŭ universitataj centroj estas sekvinda, kaj trovas eĥon en la sukcesa sesio organizita sub la gvido de Audrey Childs- Mee en la Universitato de San-Francisko dum ĝia tradicia intensa somera kurso en Esperantologio.

La sesio en la Universala Kongreso restas utila kompreneble, kaj altiras tre internacian publikon; pozitiva sed etskala estis la uaua klopodo porti la ekzamenojn al la junuloj en la IJK, kiu estas nepre ripetinda en estontaj jaroj, kvankam en Kubo tio povus ne sukcesi pro la samtempeco de la IJK kaj la Konferenco de ILEI.

La du lastaj sesioj de la jaro kronas niajn disvastigajn klopodojn; efektive la nombre plej sukcesa sesio de la jaro okazis dum la Tria Azia Konferenco de Instruado de Esperanto, per kiu ne nur 14 kandidatoj sukcesis, sed eble pli grave, tri ĉinaj ekzamenantoj estis enkondukitaj kaj akceptitaj. Tiu sesio, kaj la lasta en Ruando, povis okazi danke al vojaĝoj de s-ro Edward Symoens, la prezidanto de ILEI. Ni konstatu, ke preskaŭ ĉiuj el la sukcesintoj en tiuj sesioj estas personoj, kiuj ne povas eĉ esperi iam atingi ekzamensesion en Universa-

IPR e 27

— paĝo 18 de la PDF —

la Kongreso. Notinde, ke ILEI kaj ĉefe UEA finance subtenis la okazigon de la sesio en Ĉinio.

La rondo de rajtigitaj ekzamenantoj nun kreskis ĝis 18 en 12 landoj, kaj seso da pliaj proponoj estos traktitaj en la februara estrarkunsido, dum kiu kunsidos ankaŭ IEKanoj.

Kiu volas informiĝi detale pri la postuloj, celoj kaj enhavo de ĉi tiuj nur Esperant-lingvaj ekzamenoj aĉetu la Gvidlibro al la internaciaj ekzamenoj eldonita de UEA/ILEI en julio 1989 kaj jam unufoje represita. Ĉe UEA ĝi kostas 6,60 gld., ĉe FEL/ILEI, Frankrijklei 140, B-2000 Antwerpen, Belgio 120 BEF, ĉe KCE 5SFR, ĉe EAB 1,80 pundojn kaj ĉe HEA 590 forintojn.

Etaj modifoj okazas ankoraŭ en la enhavo, ĉefe kun la celo pligravigi la testadon de la kulturaj konoj, tiel, ke en la meza nivelo, ili estas ekde nun testataj ne nur parole sed ankaŭ skribe. Rimarkinde, en la unua sesio de 1990 en KCE, por la unua fojo la

RESUMO DE LA REZULTOJ POR 1989 peron uno dea “Kontentige Bone Trebone SUME rkrmikao mo Elemente 3 7 4 14 publika (ne rajtis Meze 9 15 1 35 ĉeesti nur la ceteraj Sume 12 22 15 49 kandidatoj), kaj tio KCEjanuare 3 1 3 7 — ape KCEaprle — 1 2 1 4 da. San-F.julie — 2 2 4 8 Legante la liston i mie : ; ; zi de sukcesintoj, le- Nanning nov. 4 5 6 15 viĝas la demando BOOT de 21 15 4 dla reek sintoj: jes, du/tri tra la jaro, sed ili estis

eliminitaj per la gramatika/leksika antaŭtesto, ne per la ekzameno mem. Tio ne signifas, ke la ekzameno simpliĝis, male ĝi nun estas multe pli rigora ol antaŭ unu jaro kaj starigas la devon pruvi sian kapablon komuniki, t.e. uzi la lingvon aktive, en diversaj formoj: verki eseon, kompreni kaj lege kaj aŭskulte, kapabli paroli kaj pli grave interparoli. Ekzemple, la devo pruvi aŭskultan komprenon estas tute nova al la ekzamenoj. El la sukcses-proporcio ni tiru du aliajn konkludojn: unue, prezentiĝas preskaŭ nur tiuj kandidatoj, kiuj j jam atingis la nivelon, kaj due, la antaŭtesto, kiun oni emas bagateligi pro siaj meĥanika karaktero kaj testado de gramatika kaj leksika kono kaj ne de komunika kapablo, tamen estas sufiĉe rigora por anticipe malkovri tiujn kelkajn, kiuj ne atingis la bezonatan nivelon.

28 e IPR

Por 1990 estas fiksitaj sesioj en KCE en aprilo 16-21, en la kursoj de San- Francisko junie, dum estas proponoj pri sesioj en Grĉsillon en aprilo 10-21, en Kungalv, Svedio en junio 11-15, en Jugoslavio julie, kaj ideoj pri sesioj en Popr4d, Slovakio kaj Koreio. Sekciestroj aŭ aliaj, kiuj interesiĝas pri okazigo de sesio en sia lando bonvolu anonci sin antaŭ majo al la sekretario de IEK, Stefan MacGill, Zsokavĝr ut. 46 IX 36, H-1157 Budapest, Hungario.

Resume, en 1989 ni vidis kvante modestan sed disvastige kontentigan relanĉon de la ekzamenoj. Ni ne rajtas supozi, ke tiu kresko aŭtomate multobligos sin, tion ni atingos nur per komuna strebado kaj konscio pri la graveco starigi normojn, defiojn kaj postulojn pri la altigo de la lingvo-scio kaj klereco de nia popolo.

smg

Kanto-kasedo Dinnyes: AL VENKO!

16 esperant-lingvaj kantoj de la fama gitaristo-kantisto JOzsef Dinnyes (prononcu Joĵef Dinjeŝ). Krom liaj kantoj vi povas ĝui ankaŭ melodiigitajn verkojn de famaj Esperantaj aŭtoroj, kiel R. Schwartz, J. Baghy, L. Zamenhof kaj aliaj. Bonkvalita registraĵo, bela aspekto. Por aĉeti la kasedon, turnu vin al via Libroservo. Eldonis:LINGVO-Studio, Budapeŝto.

IPR e 29

— paĝo 19 de la PDF —

DIFINA TEKSTO POR LA EKZAMENOJ ILEI/UEA

Ni emas tradicie pensi pri niaj ekzamenoj kiel internaj aferoj, por pruvi ene de la movado pri nia lingva kapablo. Sed ili povos esti samtempe valora ilo por atesti lingvan kapablon ankaŭ en la granda mondo, kaj por helpi en niaj kiopodoj konvinki tiun mondon trakti Esperanton serioze kaj egalrange kun aliaj naciaj lingvoj. ;

Cele al tio ni devos iam akceptigi niajn ekzamenojn ĉe oficialaj, rekonataj edukaj instancoj, prefere je ŝtata aŭ interŝtata nivelo. Unue tamen, ni devas perfektigi ilin, por ke ili senmakule trapasu la rigoran ekzamenadon sub kiun ili falus antaŭ ol esti tiel akceptitaj. Tio bezonas longan tempon. Sed intertempe povos leviĝi kazoj kiam unuopaj ekzamenitoj havas bezonon pruvi al nemovadaj instancoj sian kapablon en Esperanto. Ja ekzistas eblecoj dungiĝi danke al Esperanto, kiu implicas la kapablon pruvi kompetentecon. Simple montri la esperant-lingvan atestilon verŝajne ne konvinkos ne-movadanon; necesas montri minimume nacilingvan dokmumenton, kiu klarigas la celon kaj valoron de la ekzameno.

Tial ni preparis koncizan tekston por traduko nacilingven, kaj ĝin ĵus aprobis la estraro de ILEI. Ni sekve povas ĝin prezenti en la denaskaj lingvoj de la estraranoj, kaj ni invitas aliajn liganojn traduki ĝin en siajn denaskajn lingvojn kaj sendi tion al ni. Post kompilo kaj kontrolo ni aperigos la tekston en multlingva dokumento, kiu.elokvente atestos la multlingvecon de la mondo en kiu ni agadas. Ni krome povos liveri ĝin en la taŭga nacia lingvo al sukcesintoj kune kun la Esperantlingva diplomo.

Esperante:

La Internaciaj Ekzamenoj de UEA/ILEI celas atesti unuavice komunikan kapablon en la Internacia Lingvo, Esperanto. Tio estas, konfirmi kapablon verki eseon, atesti kapablon kompreni nefakajn tekstojn, ĉu beletrajn, ĉu faktajn, kaj legatajn kaj aŭskultajn, pritaksi kapablon pri parolado kaj interparolado. Ne nur rego de la gramatika bazo de la lingvo estas subkomprenata, sed ankaŭ kapablo ĝin apliki en skriba, lega, parola kaj aŭskulta komunikado estas atendata. Krome, scioj pri la kulturo de Esperanto (ĝia historio, literaturo, organiziĝo kaj evoluo) estas testataj.

Ĉi tiu priskribo rilatas al la elementa kaj meza niveloj de la ekzamenoj, en kiuj la prijuĝo estas donita en kvar kategorioj: malkontentige, kontentige, bone kaj tre bone.

Angla:

The International Examinations of the Universal Esperanto Association (UEA) and the International League of Esperantist Teachers (ILEI) are designed in the first instance to attest communicative ability in the International Language Esperanto. That is, to confirm the ability to write a well-styled essay, to attest competence in understanding non-technical texts, whether literary or factual, in both written and spoken form and to evaluate performance in

30 e IPR

both making a spoken presentation and in holding a conversation. Not only a command of the grammatical basis of the language is required, but also facility in applying this to written, oral and aural communication. Knowledge of Esperanto culture (its history, literature, organisation and development) is also tested.

This statement applies to the Elementary and Intermediate levels of the Examinations, in which results are expressed in four categories: unsatisfactory, satisfactory, good and very good.

Nederlande:

De internationale Examens van de Wereldbond van Esperanto (UEA) en de Wereldbond van Esperanto-leerkrachten (ILEI) hebben als eerste doel te bevestigen dat iemand bekwaam is zich behoorlijk in de Internationale Taal Esperanto uit te drukken. Dit houdt in: een gewone tekst kunnen schrijven, niet-vakkundige gesproken of geschreven, letterkundige of algemene teksten begrijpen, een korte uitzetting houden en een gesprek voeren.

Niet alleen het teoretisch beheersen van de spraakkunst is vereist, maar ook de vaardigheid om deze vlot toe te passen bij het schrijven, lezen, spreken en beluisteren van de taal. Daarboven wordt een bepaalde kennis van de Esperanto-cultuur getest (geschiedenis van de taal, letterkundige werken, organisatie en ontwikkeling van de Esperanto-beweging).

Deze taalvaardigheidscontrole geldt zowel voor het elementaire als het voortgezette examen en wordt uitgedrukt in vier beoordelingen: onvoldoende — voldoende — goed — zeer goed.

Germane:

Die Internationalen Prŭfungen (Grundstufe, Mittelstufe), die von der Welt-Esperanto-Organisation (UEA) und dem Internationalen Esperanto-Lehrerverband (ILEI) durchgefŭhrt werden, konzentrieren sich auf die Anwendung der internationalen Sprache Esperanto im schriftlichen und mŭndlichen Bereich (fremdsprachige Niederschrift, verstehendes Lesen, verstehendes H6ren, monologisches und dialogisches Sprechen).

Die Beherrschung der grundlegenden grammatischen Regeln sowie Kenntnisse zu den

kulturellen Werten des Esperanto (Geschichte, Literatur, Sprachentwickelung, Fach- und

Landesverbande der Esperantobewegung) werden in Zusammenhang mit der L6sung der genannten kommunikativen Aufgaben getestet und eingeschatzt. Bewertung der Gesamtleistung: ungenŭgend, befriedigend, gut, sehr gut.

Svede:

Varldsesperantoforbundets (UEA) och LArarnas lnternationella Esperanto-forbunds (ILEI) internationella examina har som Mal att i forsta hand intyga formagan att kommunicera pa det Internationella spraket, Esperanto. Detta innebar:

e Bekrafta formagan att skriva en uppsats. = ~e Bekrafta formagan att forsta texter, dels skonlitterara och dels med faktainnehall, dock ej av fackkaraktar, bade lasta och avlyssnade.

e Bedoma den muntliga fomagan, dels att halla ett anforande och dels att konversera.

Inte bara kunskap om sprakets grammatikaliska uppbyggnad kravs utan ŝven formagan att tillampa den i skriftlig, last, talad och lyssnad form ar nodvandig. Dessutom provas kunskapen om Esperantos kultur (dess historia, litteratur, organisation och utveckling).

Denna beskrivning avser elementarnivan och mellannivan av examen, i vilka bedomningen gŭres i fyre betyg: icke godkand — godkand — val godkand och utmarkt.

IPR e 31

— paĝo 20 de la PDF —

“Protokolo: internaciaj ekzamenojde UEA/ILEI, 1989 | LETERKESTO

) Elementa ekzameno (14 personoj el 5 landoj)

J Lando, Urbo Nomo Sesio

3: Belgio, Namur BURNAY, Robert UK, juli ; ; : .

Li inio ; LI, Li tiaro; nov. ? Kvankam revuo pri pedagogio, IPR mem ŝajne ne multe profitis el la peda- J iom porto peono reakti nov. gogia arto, ĉar nek lingve, nek aritmetike ĝi daŭre brilas: la (unua) 18a jarko- J Ĉinio ‘JIANTONG, Chen Nannino, eN, ; lekto (tiu de 1988) estis duone kvarmonata kaj duone trimonata (ĝi do devus ) Ĉinio YULIN, Gu Nanning, nov. konsisti el 3.5 numeroj); la (dua) 18a jarkolekto (tiu de 1989) jam estis komp- ‘ Kio Fok Ge bnda rakia pc lete trimonata, do kvarnumera. Ĉu nun sekvos (tria) 18a, 19a aŭ 20a jarkolek- ) Ĉinio WEIZHUANG, Liu Nanning, nov. to?(…) Sub la rubriko Gramatiko, post la misa artikolo pri la sufikso —iĝ— 3. Francio, Bayers COUTURIER, Dominique UK, julio (2/89, 15) de F. G. Blazquez, jen nordulo kiu volas trudi sian fuŝkomprenon J po o kem AFERON, “rememo pra pri —ita (4/89, 29). Tiu teksto estas absolute absurda. (Bedaŭrinde ne estas en : Svedio, Upplands-Vasby HANSEN, Kaisa UK, julio ĝi pli da ”oo” ol kvin, ĉar alie oni tuj vidus ke temas pri reformprovo.) Nu, 3 ; Ius — gp ; J p rap, ;

DI o : a 35 Loma“ ser doj Lu aato | komentojn mi ne donos. Mi nur demandas: Kiel estas eble esprimi (havi) tian ‘ lolo Einbomu-G » Skani zl odmi j) KCE, aprilo opinion? Kaj kiel estas eble akcepti ĝin en la revuon? Cu tiajn tekstojn redakŝ Brazilo, Salvador. SOARES, Cicero . UK, julio toro ne povas laŭ(mal)valore prijuĝi kaj rifuzi? (Mi agnoskas: reagoj povas ŝi ae TIAS mio nanoj no esti interesaj, vidu tiun tre taŭgan de A. A. Nŭnez; sed, se ni konsideras tian JI Ĉinio JIXIN, Lu Nanoing. novi : reagon, kiel la bonveniga de brazilano, ni komprenas ke erarigaj ensendaĵoj ” inio MIN, Chen Nanning, nov. : estas danĝere subfosaj.)(…) Fine, ni rigardu la ”tipografiajn” erarojn:

‘ Slo ; kan o irad mak ko | 3/89, p.16: evoluitan: evoluinta sistemo;

| Francio, Dowaine FAVRE, Alain KCE jan. ‘ 3/89, p.18: kiuj spicis sian: lian analizon; prezentis lumbildojn pri Kimruŝi Francio, Besancon POUX, Jacqueline KCE, jan. jo, kiu…: kio estis bela kompletigo…

ŝ: Francio; Fontainebleau STACKLER, Francois KCE, aprilo ? : PNE, ci

4 Francio, Bourges VURPILLOT, Lam KCE, [~es ‘ 4/89, krom multaj preseraroj, jenaj tamen ne estas akcepteblaj:

I Germanio FR, Weissenhorn SCHERM, Michael KCE, jan. p. 2 (supre): la okazon renkonti eksterlandanoj (?);

i romlak LR, Bayreuin vo JDA Daniel EO p. 4 (malsupre): mi situis la fenomenon: situigis;

gj Irlando, Dublin — DAVIES, Joy UK, julio ŝ IRA KK all si ON:

ĝ Italio, Nudro MASSIDDA, Maria-A. UK, julio. p. 6: li notis jena mallonga poemeto (3 akuzativoj!);

3 Jugoslavio, Zagreb PRANJIC, Ljiljana IJK, julio (malsupre): sen antaŭ, duma aŭ poste klarigo: antaŭa, duma, posta;

L Jugoslavio, Durdevac SELES, Zdravko IJK, julio : 13: klarigante la problemoj (?);

3 Kanado, Quebec BELISLE, Sylvain San-F., julio po A INE]

4 Kanado, Halifax NORVELL, Stevens San-F., julio p. 17: ke ili integriĝ u…la instruadon: integru;

ŝ: Nederlando, Nijmegen GROOTEN, Nora IJK, julio . Mi; a ka KO sj de

4 Nederlando, Zaandam = RANSIJN, Piet KCE, jan. p. 25: Mi tre £atas la pendemulojo; Kujo, kiuja. Uaj), 8 Nederlando, Sittard DERKS, Wim KCE, jan. Christian Declerck, Antverpeno, Belgio Li Norvegio, Tromsg N ROUGET, Claude IJK, julio-

), Sislando, Las Brenets — GROSJEAN, Mirile KGE sorio La redaktoro pardonpetas pro la fuŝoj kaj misoj tule prave listigitaj ĉi-supre, Li Svislando; Lausanne MARGOT, Nicole KCE, jan. = – kiujn kaŭzis jen malzorgemo, jen ne sufiĉe atenta re-tralego, jen obstine oo-ema J enlo akoo OVELEV, Robe BRE lo klavaro… Ni tamen ne povas konsenti kun la demandoj: ”Kiel eblas esprimi (ha- 4! Usono, Silver Spring FLORES, Martha San-F. julio vi) tian opinion? Kiel estas eble akcepti ilin por publikigo?” :

3 Usono, Pinole HARLOW, Donald San-F., julio Laŭ nia kompreno, ĉiu rajtas havi ian ajn opinion, kaj eblas, ke ni akceptu L feel nj o Essa o ĝin — eĉ se ni mem ne konsentas — ĝuste en la espero ekkoni aliajn vidpunk- Di Usono, New York VICTOR, Arnold UK, julio tojn — kaj efektive, reagoj ne mankis. Eĉ, ni devas gardi nin ne fariĝi gramatika 3; Usono, Goldendale = – Dois ——— o uu revuo… Tial, post la ĉi-sekva letero ni konsideros, kun Via bonvola kompreno, la 32 e IPR

IPR e 33

— paĝo 21 de la PDF —

-iĝ-debaton finita. (Pro la sama kaŭzo ni forlasis certajn partojn de la letero de s-ano Declerck, por ne revigligi ĉi-organe la ata-ita-diskuton; aliaj neaperigitaj alineoj estis, laŭ nia gusto, tro akre mokaj pri certaj niaj kunlaborantoj; aŭ male, tro laŭdaj por ni mem.) — La red.

Pri la artikolo de Blazquez kun miro mi legis la laŭdan leteron de s-ino Krieger, el Brazilo, ĉar ankaŭ mi trovas tiun artikolon tute ne klara, eĉ konfuza por la E-gelernantoj. La temo estas tute fuŝe pritraktita kaj respondas nek al la Fundamento, nek al la nuna uzo. Estus interese scii, kion opinias la Akademio pri tiu artikolo.

Jeannine Vincent, Bauge, Francio

DONACOJ AL FONDAĴO SZERDAHELYI

La nova fondaĵo anoncita en la antaŭa IPR jam altiris la unuajn donacojn. Al ĉiuj donacintoj ni tre kore dankas:

Lawrence Mee, Britio 51,60 Germain Pirlot, Belgio 172,41 Elfriede Ernst, Belgio 1000,00 Willem Verloren van Themaat, Nederlando 32,36 Elna Matland, Norvegio 100,00 SUME: 1356,37 svedaj kronoj

dedi Ak AAA. dt adta atata

34 e IPR

RECENZO: KREITO: Lernu kreive!

Ilona Sirko, Hungario

Ne okazas ofte, ke ekstermovada firmao produktas rimedon por helpi la instruadon de Eo. Tamen tion faris en Hungario la presejo Pannon Nyomda en urbo Veszprĉm: ĝi produktis proprariske instruhelpilon.

La lingva ludilo troviĝas en libroforma skatolo, bele kaj firme kovrita, samformata kaj preskaŭ samdika kiel la Plena Ilustrita Vortaro. Gi enhavas kartetojn kun la dimensioj de 6 X 3.5 cm, sur kiuj estas presitaj aparte ĉiuj afiksoj, prepozicioj kaj 200 — 400 vortoj. En la skatolo troveblas ankaŭ broŝureto, kiu kvinlingve (E-e, hungare, germane, hispane kaj angle) informas pri la uzado de la lingvoludilo por komencantoj. Por progresantoj nur E-e legeblas la informoj pri maniero de taksado kaj ses diversaj proponitaj ludmanieroj. Aparta ĉapitro priskribas la 16 regulojn kiel bazon de gramatiko, kaj fine troveblas listo de 200 plus 400 vortoj, kies signifon la uzantoj povas enskribi en sia propra lingvo.

Uzante la 770 vortkartetojn kaj afiŝokartojn oni povas lerni la vortojn kaj pliperfektigi la lingvoscion. Ekzemple oni tiras 54 vortojn, per kiuj — uzante la afiksojn kaj prepoziciojn — eblas fari plurajn frazojn. Sed ne gravas, ĉu la frazo havas sencon aŭ ne, gravas nur, ke gramatike ĝi estu perfekta. Tio helpas perfektigon de la lingvouzo, samtempe la strangaj frazoj ĉiam amuzas la kunludantojn.

Per unu kompleta lingvoludilo povas ludi 4-5 gelernantoj. Uzante plurajn ludilojn ankaŭ en lernejaj klasoj eblas instrui per ĝi.

La valoron de la alloga lingvoludilo iom malaltigas tiuj kelkaj lingvaj kaj

preseraroj, kiuj troveblas en la informbroŝureto. Feliĉe ili aperas nek en la

gramatika tabelo nek sur la kartetoj — tiel la gelernantoj renkontas senriproĉan lingvaĵon. Kreito estas akirebla kontraŭ 28.50 guldenoj ĉe la Libroservo de UEA.

Jarkolekto 20 jan.-mar. 1989 N-ro 1, 1990

«Internacia Pedagogia Revuo» estas sendependa forumo de la tutmonda pedagogaro. Ĝi aperas kvarfoje jare. La redakcio rajtigas sin mallongigi aŭ korekti la manuskriptojn nur laŭ lingvaj vidpunktoj. Manuskriptojn ni ne resendas. Reproduktaĵoj, tradukaĵoj estas permesataj, eĉrekomendataj, kune kun fontindiko.

IPR e 35

— paĝo 22 de la PDF —

Monatoj

multaj kialoj por legi ĝin ĝuste nun!

Mendu provekzempleron ĉe Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140, B-2000 Antwerpen, Belgio

— paĝo 23 de la PDF —

Bangladeŝo

Centrafrika Resp.

Ĉilio Hindio Irano Niĝerio Tanzanio

Statistiko

Didaktikaj lud(il)oj

UNESKO

UEA IEI

KCE

REPREZENTANTOJ

: Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.I.T. Avenue, Dhaka-1000

: Luc Feidangai, B.P.960, Bangui

: Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, Santiago

: Abani Halter, Jamboni, P.O.Bolpur 731204, W. Bengal

: Mohammad Karamudini, P.O.Box 13445-747, Tehran/Iran

: Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Ekpoma Bendel

: Mramba Simba, S.L.P. 1051, Bunda Mara

LABORKOMISIONOJ

: Germain Pirlot, Steenbakkersstraat 21, B-8400 Oostende Tel. (059) 70.87.00

: Georges Sossois, rue du Basson 79, B-6001 Marcinelle Tel. (071) 43.62.05

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

: (Rilatoj de reciproka informado, Kategorio C)

: 7 Place Fontenoy, F-75007 Paris. Reprezentantoj de ILEI: James Fairbank, 6 Avenue Th. Rousseau, F-75016 Paris Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, F-75010 Paris

: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam

: Internacia Esperanto-lInstituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag

: Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds

Kontribuaĵoj al IPR

tajpitaj kun duobla interspaco kaj marĝenoj, al la adreso de la Redaktejo (vd. kovrilpaĝon)

Abonado al IPR kaj membriĝo al ILEI: (membrokotizo 40 Svedaj Kronoj)

l) poŝtĝirkonto: 682117-7 (Stockholm). «La Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj» (ILEI). SOdra ROrum pl. 455, S-242 94 Hŭrby (Svedio).

2) poŝtĝirkonto: 3789 64 — ILEK-A — de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam (Nederlando), por la interna konto ILEK-A de ILEI.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktisto: Istvan Ertl Teknika redaktisto: Stefan MacGill

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 131 A, B-2180 Kalmthout

Redaktejo: Esperanto-fako, Universitato ELTE/BTK

H-1364 Budapest, Pf. 107 IPR SB — 36-1-1180-966/185 Presado: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140,

B-2000 Antwerpen, 8 -H-32-3-234 34 00

— paĝo 2 de la PDF —

Barcsay Zsuzsa — Motivado per ekzamenoj en lerneja Esperanto-

Enhavo

instruado en Hungario ….——.-.-..-“-“

Shao Rong (Soliva) — Kial kaj kiel enkonduki en la Esperanto-kurson? . 6

Walter Klag — Gepatroj kontraŭ “sekskofro” ……———– 9 Meditado super nia metodiko (Kruco) ………—–ssr—.- 10 Istvan Ertl — Sorobano kaj koro-bano ………————- 13 EBFERKESTO SE I EK o am ao a dE See e ea ŝ 15 Leg-raportetoj (Mag. Walter Klag) …………————.- 16 DIVERSO a e EO E OO Galo ar VERI se ack. Eo St 17 ĈU NI ENKETIS SUFIĈE? (Enketo pri faltruado 89:90) “o me al zi IElabortableS]. E a ko, Kar o alaj ko peda elis so plo lamas pliaj) Elo 28 Mike Sadler — Lernu kaj instruu vivien paco ……-.——— 30 Margarete Saxl — La Cseh-metodo por infankursoj …….-.-.-.–.- 32 Financa raporto de ILEI 1989 (Bertil Andreasson) ………..-.-.-. 34

Prezidanto Vicprezidanto Ĝen. Sekretario Kasisto

Vicsekretario

Membroj

ESTRARO DE LA LIGO

: Edward Symoens, Putsesteenweg (131/A, B-2180 Heide (Kalmthout);

tel. (03)666.62.66 — Kunordigado, informado en pedagogiaj medioj, rilatoj kun Unesko kaj UEA.

: Stefan MacGill, Es 7.III, H-1034 Budapest (forrestas de majo ĝis aŭgusto)

Internaciaj ekzamenoj kaj iliaj kursoj, statistikado de instruado, internaciaj lerniloj, lerneja projekto, IPR.

: Vakas : Bertil. Andreasson, SoOdra Rorum pl. 455, S-24294 MHorby; tel.

(0415)-501 52 — Financaj rilatoj kun sekcioj, konferenco, k.a.

: Malcolm Jones, 41 Causeway, GB-SN 15 3DD Chippenham; tel.

(0249) 656041 — Venonta konferenco, lernejana korespondado, unuecigo de naciaj ekzamen-sistemoj.

: Til Dahlenburg, Feldstr. 138, DDR-2722 Briel; tel. (09-8576)-

528 — Gvido de pedagogia komisiono, internaciaj ekzamenoj, metodikaj kursoj.

Zang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normal Univ., 430070 Wuhan, Ĉinio —

“Evoluo kaj fondo de sekcioj en Azio, Afriko kaj Latin-Ameriko.

Motivado per ekzamenoj en lerneja

Esperanto-lInstruado en Hungario BARCSAY Zsuzsa metodika konsilisto ĉe Ŝtata Pedagogia Instituto

Skizo de la prelego

1.0 Enkonduko surbaze de jam okazintaj prelegoj en tiu ĉi konferenco 1.1 Kaŭzoj kaj celoj de fremdlingvo-lernado

1.2 Spacoj de motiviteco

2.0 Sistemo de ŝtataj fremdlingvo-ekzamenoj en Hungario

2.1 Kiel la ekzamenoj influas la lingvolernadon: Ekzameno kiel motivo 2.2 Statistikaj datumoj pri ŝtataj lingvoekzamenoj en Hungario

3. Reefiko de porekzamena studado al la motivado

4. Referencoj

10 Motivado estas psikopedagogia nocio/fenomeno; estus necese, ke psikologo aŭ psikopedagogo disvolvu ĝin en tiu ĉi konferenco.

La ĝisnunaj prelegintoj eliris el la instrupraktiko, ili kolektis siajn spertojn kaj donis specimenon el la propra “arto”: kiel motivi gelernantojn/kursanojn dum la instruproceso, plejparte kun la celo: teni la atenton veka, vigla (ekzemple per muziko); fari la instruhorojn allogaj (ekzemple per ludoj); per ĝenerala klerigo veki motivojn (per korespondado; aŭ doni novajn informojn en ĝeneralkleriga temo, ekzemple heraldiko); per aplikado de la lernata lingvo sur aliaj terenoj — kun samtempa pliriĉigo de la tuta personeco de la lernanto.

La prelego de D-ro Dahlenburg konvinkis nin ĉiujn, ke nur tia instruisto povas kaj kompetentas motivi la gelernantojn, kiu mem estas motivita, kaj ke la motivoj por la instruisto venu el liaj intelektaj kaj psikaj postuloj. Sed nun ni reiru al la motivado de lingvolernantoj.

1.1 Kaŭzoj kaj celoj de lingvolernado. La aĝo de la gelernantoj forte influas, preskaŭ determinas, ĉu la kaŭzo, ĉu la celo dominas, do kiu el la duo motivas la lernantojn. En juna lernejana aĝo la kaŭzo povas esti, ke lernado de iu lingvo estas deviga en la lernejo (aŭ la gepatroj devigas sian infanon partopreni en lingvokurso). En tiu kazo, se la instruisto estas simpatia, la rezulto estas sufiĉe alta; se la intruisto ne estas simpatia, tion spegulas malalta nivelo de la rezulto.

Sub nocio “simpatia instruisto” ni komprenu objektivan prijuĝon fare de la gelernantoj, kiun — surbaze de vasta testado — ni povas resumi jene: instruisto estu serena, justa, havu grandan scion, estu postulema kaj konsekvenca, amu la lernantojn.

IPRel1l

— paĝo 3 de la PDF —

En la kazo de lingvoelekto fakultativa, ne nur la rezulto, sed entute la partopreno en la lernado dependas plejparte de la personeco de la instruisto. (Ja Esperanto kutime ne estas deviga!!) Ce pli aĝaj lernantoj — gimnazianoj, studentoj kaj plenaĝuloj — la celo dominas, do la celo motivas. |

Konscie mi diras “dominas”, ĉar en ĉiu aĝogrupo Ĉeestas samtempe diversaj faktoroj en la motiviteco: ankaŭ al junaj lernejanoj oni povas konsciigi pri la celoj de lingvolernado, eĉ diferencigi inter la fina celo kaj la proksimaj celoj, atingeblaj paŝon post paŝo; kaj ankaŭ en pli matura aĝo gravas la personeco de la instruisto.

Kiujn celojn povas havi fremdlingvo-lernado?

Ekzistas lernantoj, kiujn interesas la lingvo mem: ĝia strukturo, simileco kaj malsimileco al jam konata(j) lingvo(j), ĝia kulturo, literaturo, ĉio, kion la lingvo reprezentas. Aliaj lernantoj volas apliki la lingvon nur kiel rimedon, ekzemple legi fakliteraturon, uzi ĝin en profesio aŭ partopreni internacian aranĝon k.s.

12 Specoj de motiviteco. En la faka literaturo speguliĝas plej diversaj opinioj pri la motivado: kelkaj aŭtoroj konsideras la motivadon kiel organikan parton de la planado de instruado“; aliaj asertas, ke la rezulto de lingvolernado decidiĝas jam antaŭ la unua instruhoro, antaŭ la pordo de la klasĉambro, ĉar la rezulto dependas de tio, kun kiugrada motiviteco alvenas la unuopaj lernantoj.

Ja kion oni nomas motiviteco? Motivita estas tiu celkonscia lernanto/studento, kiu volas lerni lingvon, havas pozitivan sintenon al la koncerna lingvo kaj klopodas, penas ellerni ĝin, t.e. investas tempon kaj energion en la lernadon. Depende de la kaŭzoj kaj celoj, de la psika inspiro de la lingvolernantoj reliefiĝas diverskarakteraj motivitecoj:

Integra aŭ kompleksa nomiĝas la motiviteco, se tion elvokas interesiĝo pri la lingvo mem kun ĝia ampleksa kultura fono. La lernanto volas spertiĝi en ĉiuj kvar komunikaj kapabloj.

Instrumenta aŭ rimedkaraktera ĝi estas, se la lernanto koncentriĝas aŭ limigas sin nur je difinita aplikebleco de la koncerna fremda lingvo (ekzemple en profesio); li ofte eĉ ne strebas por elformi ĉiujn kvar komunikajn kapablojn, sed nur ekzemple legadon. Ni devas mencii, ke tiuj du tipoj de motiviteco ne eksludas unu la alian; ili aperas samtempe, sed estas kutime klare konstateble, kiu el ili dominas.

Laŭ psikologia karaktero ekzistas interna kaj ekstera motivado:

e rs ĝi estas, se la lernado okazas por kontentigi intelektajn, psikajn posojn; e malkovri ion nekonatan

2e IPR

e deziro por influi la medion e pretendo je spirita-mensa kaj fizika aktivado (ofte en maljuna aĝo) ka ko; San je rekono, akcepto en certa medio (en alia lando aŭ en faka meo), k.s. Ekstera estas la motivado, se oni lernas ekzemple en lernejo por bona juĝnoto; por laŭdo, por donaco por stipendio, kromsalajro por diplomo por ekzameno, kiu rajtigas plue fari ion.

Se ni volas prijuĝi, kiu motiviteco estas pli alta, pli valora, ni konstatas sendube, ke la integra/kompleksa, aŭ la interna estas tiu motiviteco, kies rezulto grave pliriĉigas la personecon kaj la karakteron de la lernanto. Do nia tasko estas veki tiajn motivojn kaj daŭre flegi ilin..

Tamen, ĉi-foje mi deziras paroli pri la efiko kaj rezulto de instrumenta (rimed-karaktera) kaj ekstera motiviteco, tute konkrete pri tio, kiel ŝtata rekono, agnosko de certaj Esperanto-ekzamenoj en Hungario, influas la lernemon de lernejenoj kaj studentoj.

20 Sistemo de ŝtataj fremdlingvo-ekzamenoj en Hungario

En Hungario ekzistas sendependa, ŝtata fremdlingva kvalifika instituto, kiu aranĝas trinivelajn ekzamenojn en fremdaj lingvoj, krome en la hungara lingvo por eksterlandanoj. La tri niveloj estas la jenaj: e baza grado (nur parola) e meza grado (skriba — parola); meza grado -r faka lingvo e alta grado (skriba — parola); alta grado — faka lingvo,

La proceduro kaj la konversacia temaro en ĉiu lingvo estas la sama. Ekzistas ja profesioj, postenoj, kiujn oni povas kaj rajtas plenumi nur kun la kondiĉo scii certa(j)n fremda(j)n lingvo(j)n kaj prezenti ateston pri tio. Ateston la menciita instituto donas, se la kandidato estas sukcese trapasinta iun gradon/formon de la ekzameno. La partopreno en ekzameno ne estas ligita al iugrada lerneja edukiteco, kiu ajn rajtas aliĝi, kiu estas minimume 14 jarojn aĝa.

En tiu ekzamensistemo enestas ankaŭ Esperanto ekde 1966 (kiel unu el la grandaj rezultoj de la 51-a UK en Budapeŝto). Do, Esperanto estas same traktata kaj la atesto pri Esperanto same tiom valoras, kiel ĉe dekoj de aliaj

lingvoj. (Tamen, la valoron de Esperanto-ekzameno determinas la aplikeblecoj de la lingvo mem.)

21 Kiel tiu ekzamensistemo influas la fremdlingvo-lernadon?

IPR e 3

— paĝo 4 de la PDF —

En la tria ĝis la oka klasoj de elementa lernejo ekzistas instruformo intensa (po 4-5 horoj semajne) dum 6 jaroj. Fine de tiu periodo, en aĝo de 14 jaroj minimume bazgradan, sed ofte eĉ mezgradan ekzamenon sukcese trapasas pluraj lernantoj. Estas bela kaj utila fino de la studoj. 23

En la lastaj jaroj venis dekreto de la Ministro pri Klerigado, laŭ kiu abiturientan ekzamenon pri fremdaj lingvoj povas anstataŭi minimume mezgrada ŝtata lingvoekzameno. Instruistoj iom protestas kontraŭ tio, ĉar la lingvoekzameno ne inkludas, ne postulas konojn de la kultura fono de la lingvo, sed la abiturienta ekzameno ja jes. Sed gelernantoj ĝojas pri la ebleco, ĉar tiel ili jam pli frue povas trapasi la ŝtatan lingvoekzamenon, kaj en la lasta studjaro de la gimnazio ili jam ne multe okupiĝas pri lingvolernado, sed povas dediĉi pli da tempo kaj energio al aliaj abiturientaj studobjektoj. Tio signifas, ke lastatempe pli kaj pli da gimnazianoj frekventas ŝtatan lingvoekzamenon.

Ankaŭ alia kialo troviĝas en la motivoj: ekde 1990, por rajti fariĝi universitata aŭ altlerneja studento, oni devas prezenti du lingvoekzamenojn: min. mezgradan pri la lingvo, grava por la studoj kaj min. bazgradan pri iu alia lingvo. Ni povas antaŭvidi, ke inter tiuj, kiuj estos havantaj kontakton kun Esperanto, multaj elektos ĝin por la ekzameno en la dua kategorio.

Ankaŭ plia instigo aperis. En unuopaj kazoj Esperanton ĉe ni en Hungario akceptas universitatoj kaj eĉ la Akademio de Sciencoj kiel unu el la fremdlingvaj kondiĉoj de doktoriĝo, se la kanditato pruvas, ke Esperanto estas grava lingvo por la temo de la disertacio aŭ por la faka laboro. Sekve kelkaj esperantistaj doktor-kandidatoj aliĝas al ŝtata lingvoekzameno pri Esperanto, ĉar ne estas malfacile pruvi, ke Esperanto ja helpas en internaciaj fakaj kontaktoj (eĉ se la faka lingvo en Esperanto ne estas sufiĉe evoluinta kaj ne tro abundas faka literaturo en Esperanto!)

Resume: Esperanta ŝtata lingvoekzameno en Hungario povas servi al lernejanoj, studentoj kaj sciencistoj — en respektivaj ŝtupoj — por: e fini bazlernejan intensan Esperanto-lernadon e anstataŭi abiturientan ekzamenon pri elektebla lingvo e plenumi fremdlingvan kondiĉon de aliĝo al universitataj k. altlernejaj studoj e plenumi parton de universitataj postuloj pri fremdlingvo-studado doktoriĝi e rajti plenumi certajn oficojn. e

Por esti objektiva, ni tamen devas konsideri, ke la pozicio de la lingvo Esperanto kaj ĝia rolo en kulturo, politiko, ekonomio, scienco, tekniko, ktp. entute en la vasta internacia komunikado estas forte limigita. Tio, kompreneble, de-

terminas la nombron de tiuj, kiuj volas kaj povas utiligi Esperanto-ekzamenojn sur kiu ajn kampo de la vivo.

4 e IPR

22 Statistikaj datumoj pri ŝtataj lingvoekzamenoj en Hungario

Jaro Sumo Baz- Mez- Superagrada Superagrada,faka

uu (165) oz 6 1 1986 (58) 6 7 45 : 1997 (71) 9 = 18 44 i IDBR: (59. IES 40 2 19899 (9) 6 28 44 1

(disponigita de d-ro Ferenc J4ki, komisionestro)

La statistikaj datumoj montras kaj la absolutan nombron, kaj la evolutendecon de la nombro de eldonitaj atestoj. Kaj la tendencon oni tamen ne povas preteratenti.

3. Reefiko de porekzamena studado al la motivado

El la ĵus diritaj oni povas konkludi, ke la nun kreskanta populareco de tiuspeca ekzameno baziĝas sur la celo havi dokumenton/ateston pri lingvoscio, por ke poste oni sukcesu aliĝi al pli altaj studoj. Tiu unuaranga motivo estas instrumenta kaj ekstera, do el la malpli valora kategorio. Sed por sukcesi pri la ekzamenoj estas rekomendinde (ne devige!) partopreni preparkursojn. Kaj en la kursoj la lingvolernantoj povas ricevi duarangan motivon de la instruisto kaj de aliaj kursanoj tiel, ke ne nur rimed-karaktere ili volu havi lingvoscion, sed ke enplektiĝu la tuta personeco de la lernantoj. Ili lernu la lingvon ne nur por la atesto mem, sed ankaŭ por la lingvo, kultura fono kaj por tiuj valoraj internaciaj personaj kontaktoj, kiuj mem ofte estas plua motivo por okupiĝi pri nia lingvo. Tiu plua motivado estas la respondeco de la instruisto kaj de la lernolibro— verkisto, kiuj ankaŭ mem devas esti motivitaj por kapabli plenumi tiun destinon.

4. Referencoj

! Zerkowitz, Judit: Tanitsunk nyelveket! Altalnos modszertan nyelvtanŝrok szamĉra. (Ni instruu lingvojn! Generala metodiko por lingvoinstruistoj.) Budapest: Tankonyvkiado, 1988. — 183 p. Bibl. p.172-179

3 Diŝlnoki-Fĉsŭs, Andras: A nyelvoktatas-nyelvtanulas dilemmĝi ĉs ŭtvilasztasai: Egy alapmodszer vazlata (Dilemoj kaj vojelektoj de lingvoinstruado— lingvolernado) Budapest: Akadĉmiai KiadO, 1988. — 195 p.l7 cm. Bibliogr.p.183-195

IPR e 5

— paĝo 5 de la PDF —

Kial kaj kiel enkonduki en la Esperanto-kurson

(Prelego en la kunveno por fondiĝo de la Ĉina Societo por Esplorado pri Esperanto-Instruado en Superaj Lernejoj)

SHAO Rong (Soliva)

La ĉi tie pritemata E-kurso entenas ne nur la oficialan en la tuttaga lernejo sed ankaŭ la postlaboran. Ĉar la tekstoj de la lernolibro ĝenerale tute ne tuŝas, kion devas diri la enkonduko en la kurson, kaj laŭ mia informiĝo mankas ankaŭ la enkonduko al parto da kursoj en Ĉinio, tial necesas paroli pri ĉi temo aparte.

1. Kial nepras enkonduko en la kurson?

La kaŭzo, ke al iuj kursoj mankas la enkonduko, probable estas, ke ties neceson kaj gravecon oni ne konscias. Kial do enkonduki?

Car

1. E-o estas malsama al la aliaj lingvoj; ĝi ne nur estas lingvo, sed enhavas denaske en si esperantismon (vidu sube la duan parton de ĉi artikolo). Ĉi tiu estas unu el la fundamentaj propraĵoj de la lingvo. Kiu lernas kaj uzas ĝin nur el vidpunkto de intereso aŭ pura lingvo, al tiu mankas idealo kaj spirito de la esperantismo, tiu ne povas fariĝi vera kaj bona esperantisto. Se la e-ismon oni ne klarigas, ne eblos aŭ malfacilos ĝin kompreni.

2. E-on ĉe la komenco preskaŭ ĉiuj lernantoj ne komprenas, aŭ nur malmultaj iom konas. Tial nur se la instruisto komence provizas al ili pravan elementan scion pri la lingvo, iliaj malscio kaj miskompreno eble nuliĝas, kaj parto inter ili povas levi la intereson kaj persisti en la lernado.

3. Kvankam lingvajn trajtojn kaj ecojn de E-o oni povas kompreni iom post iom en la lernado, tamen aliajn rilatajn necesajn sciojn ili ne povas akiri en la lernolibro, tial tiujn pritrakti necesas en aparta tempo.

4. Regulo de la kurso estas, ke ne malmulte da lernantoj ĉesigas sian lernon dum la daŭro de la kurso. Tial ni komence ne perdu la ŝancon por trakti prefere ilin kiel objektojn de propagando pri prava elementa kompreno pri E-o, ke ili eble fariĝu ose amikoj de la lingvo.

II. Kiel enkonduki?

Ekde kiam la nedeviga E-kurso funkciis en 1984 en Dalian-a Universitato de Scienco kaj Teknologio, ni persistis komence de ĉiu kurso en lekciado pri la enkonduko. Laŭ sperto decas pritrakti la sube diritan enhavon al la ĉinaj lernantoj.

6 e IPR

Antaŭ ol eniri en la kernon, oni devas vidi klare, priparoli ke la enkonduko konsistas el du partoj: la unua devas nepre priparoli al ĉieaj ajn lernantoj, dum la dua dependas de la regiono. Ekzemple, oni povas priparoli iom pli da historio de Esperanto kaj ĉefaj internaciaj organizoj kaj aktivadoj, kiaj UEA, UK, ktp, al eŭropanoj, ĉar tie facilas eksterlanden iri kaj estas ĉefaj regionoj aktivaj por E-o; sed male por la ĉinaj lernantoj.

Sube estas programo de la enkonduko kun eventualaj rimarkoj.

1. Kio estas E-o?

1.1. Originala nomo — Esperanto, kiu signifas tiun, kiu esperas. Ĝi estas homfarita, internacia helpa lingvo.

Rim.1. Nepras emfaze klarigi jenajn 3 punktojn por nuligi respondajn miskomprenojn:

a/ Ĝi ne volas nek povas anstataŭi iun ajn nacian lingvon;

b/ Ĝi ne intencas proklami sin la “mondlingvo”, kio ĝin mise nomas la ĉinoj.

c/ Uzi ĝin ne atencas nacian dignon. Estas male, kiam oni proponas, ke la angla lingvo fariĝu oficiale supernacia ”mondlingvo”.

1.22. Gin kreis kaj publikigis en 1987-07-26 polujano, juda okulisto Zamenhof.

Rim.2. Indiku, ke Zamenhof estis judo.(1)

1.3. La historia fono por la naskiĝo de la homfarita lingvo. E-o estas la unika vivanta lingvo homfarita.

2. Fundamentaj trajtoj de E-o

2.1. Lingvaj trajtoj — reguleco kaj logikeco

2.1.1. Ekzemplo de facila prononco — unu-al-unu-a rilato inter sono (sonero = fonemo) kaj litero.

2.1.2. Kelkaj ekzemploj de la gramatikaj reguloj: Finaĵoj: -o, -a, -i, -e; verboŝanĝo ne dependas de la persono kaj nombro; reguleco de tempo; multnombro indikiĝas per -j.

2.1.3. Reguleco kaj elasteco de la vortfarado

2.1.3.1. Vorta kunmetado similas al tiu en la ĉina.

2.1.3.2. Derivado: ekzemple la radiko long-a.

Resume indiku: Por la etnaj lingvoj la lernantoj povas en tre malmultaj ŝancoj mem formi vortojn novajn por si. Sed male, por E-o povas per la du ĵusaj metodoj formi grandnombron da novaj vortoj, eĉ neologismoj, el malmulte da radikoj kaj alfiksoj (afiksoj), tiel redukti ege la memorendan kvanton. Tio estas unu el la ĉefaj kaŭzoj de plifacileco por la lerno de E-o.

Rim.1. Se la enkonduko entute prenas 100 minutojn, ĉi parto apenaŭ 30 minutojn: ne trou, ĉar precipe tra la posta lernado de la libro oni profundigu kaj plivastigu la scion; tamen ne maltrou, ĉar oni devas ĉi tie doni ĝeneralan bildon al la lernantoj.

IPR o7

— paĝo 6 de la PDF —

2.2 Nelingva trajto — esperantismo(2)

2.2.1. Ecoj — neŭtraleco, neregistareco kaj movadeco.

2.2.2. idealo

2.2.2.1. interkompreno, egaleco, amikeco kaj paco.

2.2.2.2. Batalo por la unika internacia helpa lingvo en la sciencoj kaj teknikoj.

2.2.3. spiritoj — sindonemo, entuziasmo kaj aktiveco.

Rim.2. Montrendas: El la supraj vidpunktoj tiuj, kiuj ne konformas al la “Bulonja Deklaracio”(3), estas privataj; tamen sekve de evoluo de la objektivaj aferoj la esperantismo ŝajne riĉigendas en enhavo.

Rim33. Ĉi parto absolute ne povas ellasiĝi. Ĝin eltiri estas eltiri animon, kaj postrestos korpo de nura lingvo. Multaj ne povas persisti en la batalo por E-o aŭ faras ion ne taŭgan por ĝi pro tio, ke mankas al ili animo.

3. La utilecoj de E-o

3.1. Ĝi jam akiris lokon en la historio de monda literaturo.

3.2. Pere de korespondoj internaciaj, publikigaĵoj, disaŭdigo, turismo, universalaj kongresoj, ktp profundiĝas kaj plivastiĝas interkompreno kaj amikeco inter diverslandaj popoloj, kaj evoluas monda paco.

3.3. Esperanto estas bona modelo de lingvo kaj helpas multe al la lerno de okcidentaj lingvoj.

3.4. Ĝi povos ludi pli kaj pli da rolo en la evoluigo de la sciencoj kaj teknikoj.

Du ekzemploj: Akademio Internacia de Sciencoj (AIS) kaj Distribuita Lingvo- Tradukado (DLT)

3.5. Ĝi ludis kaj -as bonan rolon en la naciliberiga batalo kaj socialisma konstruo de Ĉinio. Tial ĝi akiras subtenon kaj evoluas en nia lando.

Ekzemplo 1. La sciigo (/82/107)(4) de la antaŭa Ŝtata Ministro pri Edukado.

Ekzemplo 2. Ĉina Esperanto-Eldonejo estas unika ŝtata eldonejo en la mondo; Pekina disaŭdigo per E-o; E/ Popola Ĉinio kaj LA MONDO; ktp.

3.6. Vidpunkto pri la utileco de E-o

Kompare kun la ĉefaj etnaj lingvoj ĝi taŭgas nur iom, tamen tiuj havas historion de kelkmil jaroj kaj ĉi tiu ĵus eniris en la duan jarcenton, forta subteno kaj granda apogo fare de rilataj ŝtatoj kaj nacioj respektive al tiuj kaj neniu por ĉi tiu — ĉu oni povus tropeti? Kaj j ju pli da homoj uzas ĝin, des pli ĝi taŭgas. Ĝi estas tia, kia Marksismo: se oni ĉi tiun ne lernus, uzus kaj plivastigus lige al la laborista movado, ĉu ekzistus hodiaŭ la pli ol dek socialismaj landoj? Rim. Oni devas paroli pri la utileco de E-o konforme al la fakto, nek troige nek redukte. La antaŭa estas la ĉefa erara tendenco por iuj en la propaganda praktiko.

8 e IPR

E—-L-

Ŝ LITERATURO

(1) Golden B. “Cu ni instruu, ke d-ro Zamenhof estis pola kuracisto” IPR, 1988/2, 16-18.

(2) Hujucz (Hu Yuzhi): La idealo kaj la realo de Internacia Lingvo (Ĉina traduko fare de Chen Yuan), Ŝtata eldonejo “Ŝanvu”, Pekino, 1986.

(3) Deklaracio pri la esenco de la esperantismo”, troviĝanta en “Fundamento de Esperanto”, E.F.E. Marmande, 1963, 33-37.

(4) La esenco de la Sciigo troviĝas en la unua paĝo de la prelego fare de Shao Rong (Soliva): “Kelkaj faktoj pri la oficiala Esperanto-instruado en Ĉinio”, privata eldono, Dalian, 1989.

“aru “BUBBAXON nue “sanep “OEDTI “eus “Suepi ixQN luy KUL eV “OEXEN “DIEJXAZIEN DP IESIXO ‘ASPNOJ LA JUUDIDA JIE) ‘DEJDDAN BA NNVUDPUUADEWN “MDJUBZUBIIG “IONDNZ

assresb ‘AsOJDNJ) “SDDSIOU UON)! SodWwoJ) «IUDNSJ ‘DSSNUJDSEH DuNzISUULWESNZ SS

=“. plinovo piege!

a la fine creme de noisettes et mit feinster Haselnuss- -Cremef –

alaliment energĉtique Alinova. und mit Alinova-Kraftnahrung,

GEPATROJ KONTRAŬ „SEKSKOFRO”

La 29an de aprilo 1989 mil gepatroj, instruistoj, klerikoj kaj kuracistoj demonstraciis antaŭ la aŭstria ministerio por edukado kontraŭ la t.n. sekskofro. Temas pri instruhelpiloj por seksedukado, kiu lastatempe oficialiĝis. Multaj malaprobas tiun „kofron”, ĉar ĝi laŭ ilia opinio estas nelaŭleĝa, ofendas religianojn kaj faras la sekson publika afero. La sekskofro, laŭ ili instigas la infanojn daŭre okupiĝi pri la seksorganoj kaj favoras samseksemon (gejecon). Jen kelkaj citaĵoj el la kofro:

KONTAKTOJ: INICIATOJ DE KNABINOJ. „Se li rigardas min, mi ridetas kaj mi palpebrumas per la dekstra okulo.” „Mi iras al li kaj invitas lin sidiĝi ĉe mi.” „Mi ŝajnigas min laca kaj sidiĝas sur liaj genuoj.”

PARTNERECO — GEEDZA VIVO— FAMILIO. „Se oni parolas pri geedzeco, aliaj kunviv-manieroj ne estu malplivalorigitaj.”

DILEMO-HISTORIETOJ:

A. NEOFICIALA KUNVIVADO? Moralteologo atentigas, ke

ŝtato kaj religio prave protektas la familion, sed „kiel vi pensas pri la daŭra enmiksiĝo de la ŝtato kaj eklezio?”

B. „CU MI ESTAS GEJA?” demandas sin 18jarulo. Psikologo konsilas: „Ne subpremu viajn sentojn! Aliĝu al geja asocio!”

Mag. Walter Klag, Vieno

IPRe9

— paĝo 7 de la PDF —

Meditado super nia metodiko

En la disvastigado de fremdaj lingvoj gravan rolon ludas la instruado, ĉe la esperantistoj ĝi estas demando pri vivo aŭ morto. Ne estas do hazarde, ke ni metas ĝin sur unu el la unuaj lokoj, kaj ke ni sekvas kun aparte granda atentemo ĉiujn reformojn koncerne la fremdlingvan instruadon.

Post pli ol dudek jaroj da praktika lingvoinstruado ŝajnas al mi ĉiam pli kaj pli, ke ni mistrafas la celon sekvante fidele la metodojn de la instruado de naciaj lingvoj, fanfaronante samtempe pri eksterordinara facileco de Esperanto. Se ĝi fakte estas tiom simplega, kiom ni asertas, kial sekvi humile la padon, iritan de malsimplaj naciaj lingvoj, kial ne elekti pli rektan vojon al la celo?

Inter lingvoj naciaj kaj internacia sin trovas ne sole kvanta, sed ankaŭ kvalita diferenco, kvankam ne mankas, kompreneble, multaj trajtoj identaj. Ĝis nun — eble por doni al nia lingvo aŭtoritaton — ni tro emfazis la komunajn ecojn kaj klopodis kaŝi la diferencojn, sed mi ne volas ĉi tie studi tiun demandon, ĝi kuŝas ja ekster mia temo, mi deziras nur turni vian atenton al la menciita fenomeno por veni al kelkaj konstatoj espereble fruktodonaj.

Nuntempe, kiam ni staras antaŭ baldaŭa disflorado de Esperanto-instruado en Hungario, mi denove trafoliumis ĉiujn miajn librojn, kiuj parolas pri lingvoinstruado, kaj trovis la 16-regulan “plenan gramatikon” kaj la Ekzercaron de Zamenhof la plej sekvinda lernolibro. Kial? Ĉar la supraj verketoj estas kristale klaraj, ĝis ekstremo simplaj kaj celkonformaj. Ili ne enhavas superfluan vorton aŭ esprimon, detaloj ne nebuligas la esencon: klarecon de la internacia lingvo. Kaj fakte, ni ofte predikas pri la simpleco de Esperanto, tamen ni instruas ĝin kiel malsimplan nacian lingvon.

Se ekzistas lingvo, kiu helpas rapide formi pri lingva strukturo, tiu sendube estas Esperanto. Ne malkovri ĝian modelan strukturon estas ne eraro, sed rekte kulpo kontraŭ la sobra konscio.

Unuvorte: Esperanto, estante speciala lingvo, bezonas specialan aliron, la studata materialo determinas ja la procedojn.

En kio konsistas lingvokono? En aŭtomata apliko de la gramatikaj reguloj kaj en la posedo de relative granda stoko de vortoj. Zamenhof en ambaŭ terenoj zorgis pri gravaj plifaciligoj. Li reduktis la gramatikon al 16 mallongaj reguletoj, kaj la vortaron al ĉirkaŭ mil radikoj (kun multflanka aplikado de Esperanto ilia nombro kompreneble senĉese kreskas).

Se nia lingvo estas tiel facile travidebla strukturo, por kio do rifuĝi en diversaj afliktaĵoj de nacilingvaj metodoj? Tiel malgrandega materialo estas perfek-

10 e IPR

te alproprigebla en la daŭro de kelkaj tagoj kaj la tuta plusa tempo necesas nur por elformi refleksojn.

Mi ne povas forgesi, ke dank” al Esperanto mi komprenis LA GRAMATI- KON, kaj aldone estas menciinde, ke siatempe (en 1956) mi uzis la unuan hungarlingvan Esperanto-lernolibron, kompilitan de A. Barabŝs en la jaro 1898, do tute ne modernan lernilon. Lastatempe mi ofte pensas pri tio, ĉu trovinte iun el la modernaj lernolibroj, mi estus ĝin tiel klare kompreninta, kiel el tiu “primitiva”. Mi komencas dubi pri tio.

Sed anstataŭ longe babili mi aliras al la esenco de la artikolo: la esperantistoj, miaopinie, devas reiri al la Zamenhofa fonto, kaj ŝangi en ĝi nur tiom, kiom la pasinta jarcento alportis kun sciencaj malkovroj.

Kiel do aspektu la instruado de gramatiko de Esperanto? Ni prenu sinsekve (laŭ metodike logika ordo) la regulojn, kaj ekzercu nin pri ili konstruante, se eblas, antipodajn formojn, kiel ekzemple ĉe substantivoj: krajono — krajonoj, paperfolio — paperfolioj, knabo — knaboj ktp., ĝis fine formiĝas la lingvosento pri pluralo. Aŭ por distingi prezencon kaj preteriton ni povas preni tiajn ekzempojn: Nun mi ne sidas. — Antaŭe mi sidis./ Nun vi rigardas. — Antaŭe vi ne rigardis./ Nun ŝi parolas. — Antaŭe ŝi ne parolis., ktp.

La unua paŝo en Esperanto ĉiam estu klara kompreno de la koncerna gramatika regulo, poste sekvu ties demonstrado per antipodaj ekzemploj, kaj fine prenu celkonformajn ekzercojn pri la nova materialo. La Ekzercaro de Zamenhof estas preskaŭ ideale planita kaj konstruita, ĝi estas modifenda nur pro la forpasinta jarcento, dum kiu nia tuta medio konsiderinde aliformiĝis.

Ne malpli gravas la vortoj. En Esperanto, pro facileco de la gramatiko, ili bezonas eble pli grandan atenton ol la gramatiko. Alproprigado de la leksiko ankaŭ en la internacia lingvo postulas paciencon kaj konsekvencon. La plej okulfrapa trajto de nia leksiko estas eksterordinara kombiniĝemo de elementoj. Ĉiu praktikanta instruisto scias, kiom da energio necesas por elformi la kapablon percepti kvazaŭ senkonscie kunmetaĵojn de certa radiko, ekz. ĉe ARB-: arbO, arbEGo, arbegARo, arbIDo, arbohakisto, arbofolio, arbara, senarba, senarbigi, arbaĵo, arbarumi, arbetaĵo, ĉefarbaristo, praarbaro, fruktarbo, Kristarbo, arbokulturo k.s. Centoj, eĉ miloj da modeloj rezultas iom post iom tujan percepton de iu ajn el la supre prezentitaj vortoj. La vojo kondukas tra konsekvencaj ekzercoj. Unue oni devas diserigi ilin kaj konstrui novajn laŭ ilia analogio, kiel ekz: SENARBA — sennoma, senventa, senkulpa, senplua, senhava, senvesta, senporda k.a. Car estas evidente, ke homo, kiu aŭdinte la vorton “malsanulejo” bezonas longan tempon por analizi la vortelementojn por veni fine al la senco de la vorto, jen tiu homo ne povas kompreni aŭ paroli. Tia persono scipovas uzi la lingvon nur skribe.

IPR e 11

— paĝo 8 de la PDF —

respondas en si hungare, sed alvokite li ŝaltas sen tro da malfacilo je Eo. (Kiam la infanoj en la paŭzo malkovris, ke mi ja parolas hungare, ili emis respondi en tiu lingvo, sed per lerta kombinemo ili komprenis eĉ demandojn miajn kun maloftaj vortoj, kiel infano komprenas plenkreskulon en la gepatra.)

Mi apenaŭ kapablas noti la eventojn: ĉen-ludo pri nomoj de legomoj, laktaĵoj, veturiloj; prononcekzerco; strukturaj ekzercoj; eĉ devus okazi samtempa interpretado, se la tempo ne mankus. Anstataŭe knabo ekstaras aplombe sur seĝon kaj improvize respondas j je alies demandoj — kvazaŭ gazetara konferenco. Poste sama sorto trafas min: „Kiu vi estas? Ĉu vi havas belan edzinon?” vicas demandoj.

Post la paŭzo japana instruisto (lerninta Eon por instrui ĉi tie) ekzercigas kalkuladon per sorobano, la japana abako. Mia nova sambenkano — ĉu li atingus mian talion? — klarigas en senhezita Esperanto, kiel manipuli la ruzan kalkulilon. Mi baldaŭ sukcesas elrezultigi 73 — 22 dum unu minuto. Ili dume estas plenigintaj tutan taskofolion kun similaj demandoj…

Fine de l’instruado, ne facilas deturni Esperantina-n al interparolo, ĉar la etuloj alkroĉiĝas, kisas, flatas ŝin… Poste en la „Esperanto-ĉambreto” ŝi rakontas, ke la plej taŭga aĝo por lingvo-lernado finiĝas je la oka jaro, la dua lernema periodo je la dekdua… Necesas do elformi ĝeneralan lingvan modelon en la plej kaptema aĝo, pere de Eo: „propedeŭtiko”, per sciencuma vorto. En la unua duonjaro la infanoj havis po kvar Eo-horojn tage, nun iom malpli. Esperantina estas nehungarino, ŝia metodo tamen ne estis tute Cseh-a: ĉiam ĉeestis hungara instruisto, „Esperanto-patro” por la infanoj, kiu la gramatikaĵojn klarigis, por rapideco, hungare. (Alia principo: havi laŭeble plurajn instruistojn en la klaso por kiel eble plej da helpo al la infanoj.) Nun tio ne plu necesas. Cetere, la gepatroj, kiuj donis sian konsenton al la lernado de siaj infanoj en speciala klaso, povis memvole partopreni E-kurson — sed nun kvazaŭ la infanoj instruas siajn gepatrojn pri la lingvo.

Laŭ la komencaj planoj ili ekus pri la angla en la dua jaro, sed tio ŝajne ŝoviĝos al la tria. Dume ili ludas, ĵudas — ankaŭ sporto nepre apartenas al la lernoprogramo…

Juse ankoraŭ ŝajnis, ke simple mankos mono por daŭrigi la aventuron — nun ili estas finance savitaj, eble. Estos ekstreme interese, kio fariĝos el la lernintoj de tiu ĉi speciala klaso, kiu ne estas simple plua propeditika eksperimento — ne, ĝi estas bone trapensita, kohera instru-sistemo, pere de kiu Eo,

ludanta specifan rolon, povas favorigi la bildon pri si en la pedagogiaj medioj

de Hungario. Postnoto: trapasonte Budapeŝton post septembro 1990, ne forgesu sciigi pri Via vizit-intenco la klason, kiu ŝatas havi gastojn.

Adreso: Fondaĵo TALENTO, H-2041 Budaŭrs, Pf.50, Hungario

14 e IPR

En la artikolo LA PLEJ FACILA LINGVO — MALFACILE LERNEB- LA la aŭtorino tuŝas tre gravan problemon, sen montri la VERAN KAŬ- ZON. Ŝi konstatas, ke estas homoj kiuj lernas la lingvon aŭtodidakte, de unu folio, dum mallonga tempo, do ne kulpas la LINGVO.

Ŝi ankaŭ konkludas, ke ne kulpas instru-metodoj, ĉar estas kelkaj jam pruvitaj ekz. ĉe CSEH-metodo (kiu cetere tute ne malmoderniĝis, kiel opinias kelkaj) k.s.

Laŭ mi NE KULPAS manko de lernolibroj kaj aŭdvid-instruaj materialoj (povas manki nur informo pri ilia ekzisto, alia malsano de nia movado).

Sed… ĉefe TUTE KULPAS la manko de BONAJ INSTRUISTOJ, kaj kiel diris A.CSEH, mi citas el liaj Konsiloj por instruantoj n-ro 8 “en la kurso la plej grava persono estas instruisto. Li (ŝi) povas sukcesigi la plej MALBO- NAN metodon (sekve instrumaterialon), kaj povas DETRUI la plej BO- NAN.”

Ekzistas ankoraŭ alia diraĵo, ke NE ESTAS MALBONAJ LERNANTOJ, ESTAS NUR MALBONAJ INSTRUANTOJ. Fariĝas tempo, ke ni siro Ea pri la ROLO DE INSTRUISTO en E-instruado.

La aŭtorino mencias troan engaĝiĝon de instruisto, sed tio ne estas la plej grava obstaklo, kvankam povas esti ĝena. Estas multaj aliaj ecoj, kiujn DE- VAS posedi bona instruisto, ni menciu nur kelkajn bazajn kiel;

1. bona kono kaj uzo de la lingvo,

2. bona scio pri diversaj instrumetodoj kaj elekto de la plej taŭga por propra personeco (ne ĉiu metodo taŭgas por ĉiuj; la samo rilatas instrumaterialon).

3. ŝato de instruado kaj fido al uzata metodo

4. kapablo racie prezenti la lingvon, veki intereson (eĉ scivolemon), kapti atenton kaj kapabli teni ĝin, por ke “la instruisto ne skribu sur akvon, sed ĉizu en ŝtonon” — kiel diris A. CSEH.

Tion oni atingas, se oni kapablas adaptiĝi al aktualaj instru-lern-kondiĉoj kaj situacioj ofte neantaŭvideblaj.

Mi nur supraĵe tuŝis la temon kaj mi atendas, ke iu pli kompetenta regalos nin per pli ampleksa artikolo pri LA ROLO DE E-INSTRUISTO EN LA DUA JARCENTO, des pli se ni deziras proponi nian lingvon al KOMUNA EŬROPA DOMO.

Leterkesto.

Mila v.d. Horst-Kolinska

IPR e 15

— paĝo 9 de la PDF —

ESPERANTO, organo de UEA, en siaj numeroj de januaro kaj februaro 1990 rivelis plurajn plendojn pri nunaj malprogresoj de nia lingvo. Kial? Ni ankoraŭ ŝatas ĝin, sed ni ne vidas per kio ĝi povas servi al ni, aŭ ni al ĝi!

Estas fakte problemoj, sed malfacile solveblaj, ĉar de lando al lando la kondiĉoj varias; la rimedoj mankas, la bezono ne montriĝas evidenta, la personoj estas tro disaj.

Ni provis instrui Esperanton apud aliaj devigaj lernejaj programoj. Sed Esperanto estas tute alia konstruaĵo.

Mi cerbumadis tiujn demandojn, kaj starigis liston de tridek proponoj. Ĉiu grupo aŭ societo povus diskutigi ilin kaj eble tiri profiton de tiaj pripensoj.

Mi volonte sendos kopion de tiuj ses paĝoj, kiuj titoliĝas: Esperanto antaŭen… kien?

Rene W. Perrenoud Jardillets 25, CH-2068 Hauterive, Svislando

LEG-RAPORTETOJ

Aŭstralia antologio

Redaktita de Alan Towsey, eldonejo Edistudio, Pizo, Italio. 429 paĝoj, bindita, prezo 49 000 italaj liroj.

Enhavo: ampleksa enkonduko en la aŭstralian literaturon sur 18 paĝoj (poezio, novelo, dramo, eseo); tekstoj kaj poemoj de 65 aŭtoroj; glosaro de klarigendaj vortoj. Iom ĝenas kelkaj preseraroj kaj lingvaj neklaraĵoj. La tradukitaj poemoj ŝajnas al mi nefacile legeblaj. Tamen la bela kaj bone bindita libro valoras la prezon kaj donas valoran superrigardon pri la aŭstralia literaturo el du jarcentoj.

Wendelin UBERZWERCH: Homoj tiaj kaj aliaj.

Tradukita el la germana lingvo de Alois MEINERS. Eldonejo Armin Gmeiner, D-7790 Messkirch, 1989, broŝurita, 91 paĝoj, 17 cm, ISBN 3-926633-22-0, prezo 8 germanaj markoj.

La bele presita libro enhavas dudekon da gajaj aŭ pensigaj historioj el Germanio de la 1920aj jaroj. Iom ĝenas preseraroj kaj germanismoj („Tio nombras nenion” ktp.) Laŭ mia opinio estus rekomendinde korektigi tradukaĵon per alilingvanoj. Preskaŭ neelparolebla estas la titolo. Kiam mi legis la libron en trajno, iu bubaĉo primokis ĝin. Mi ne malkovris, ke temas pri Esperanto, por ne malhelpi la finan venkon de la internacia lingvo. Tamen — leginda ĝi estas!

Mag. Walter Klag, Vieno

IPR e 16

LA UNUAJ KASTORAĴOJ

Rimejo de Wojciech Usakiewicz estas poemareto ideale uzebla en porinfanaj kursoj, plaĉa legaĵo por iom-lernintoj kaj — kial ne? — denaskuloj. Laŭ la originala intenco temas pri broŝureto, kiu lingve akompanas Kastoretojn, Brunajn, Arĝentajn kaj Orajn Kastorojn: la etajn membrojn de la Kastora Klubo. Post enkonduka versaĵo „Kiel estiĝi kastoro?”, dudeko da poemetoj strukturiĝas je principo de laŭgradeco. Ni citu la komencan (Mi): „Mi nomiĝas Vanda. / Mi estas knabino. / Mi loĝas en Pollando, / en la urbo Lublino.” kaj la lastan (Bonŝanco), por sentigi la kreskon de nivelo: „Homo, eĉ klera kaj tre esplora, / fojon post fojo devas erari, / kaj dank” al tio ĉiam ankoraŭ / restas al ĉiu multe por fari.” Kvarpaĝa pola vortolisto klarigas preskaŭ ĉiun enhavatan radikon — utile por polidoj senvortaraj, anstataŭeble per instruista helpo por aliaj. Tre rekomendebla libreto.

Cetere, Kastora Klubo estas daŭre „internacia Esperanto-klubo de amikeco, al kiu apartenas infanoj, gejunuloj kaj plenkreskuloj el 60 landoj; kiu helpas trovi korespondamikojn en aliaj landoj — sufiĉas sendi al la klubo informojn pri la familia kaj persona nomoj, naskiĝdato, sekso kaj interesiĝoj; kiu sendas senpage sian bultenon al la Esperanto-instruantoj, kiuj kunlaboras kun la klubo (la bulteno enhavas informojn pri la kluba vivo kaj ankaŭ facilajn legaĵojn, versaĵetojn, kanzonojn, uzatajn de multaj instruantoj kiel helpiloj dum la laboro). Petu informojn ĉe Kastora Klubo, ul. Pulawska 3-11, 02-515 Varsovio, Pollando.”

ĈU ESPERANTO ENIRAS MONDON?

La Sanja Esperanto-Grupo de Benevento, Italio eldonis kaj dissendis broŝuron kun la ambicia kaj simpatia projekto de Riccardo del! Aquila, Operacio Esperanto eniras mondon. La kerno de lia ideo, prezentita kun aŭtenta entuziasmo kaj kortuŝa retoriko, estas produkti „kurson, surbendigitan en videokasedoj, kapilarece dissendatan pere de la reto de lokaj privataj sendostacioj”, kiu „konsistas el preskaŭ tridek lecionoj” kaj estas „tute esperantlingva, sama kaj ununura por ĉiuj landoj”. Gi „devas esti nepre pretigata sub la rekta gvidado de UEA, kiu” „kunlabore kun ILEI”, „direktos ĝian produktadon kaj kontrolos ĝian enhavon”. Por la dissendo „oni uzos (…) la lokajn malgrandajn privatajn staciojn”, kiuj „akceptas bonvole enmeti en sian programadon elementojn kiuj kostas nenion”. „Ĉiusemajne estos dissendata po ununura leciono, (…) plurfoje ripetata dum la tuta semajno”, principe la sama en ĉiuj landoj, en kiel eble plej da elsendejoj samtempe. La operacio „devus starti prefereble en septembro

IPR e 17

— paĝo 10 de la PDF —

1991 kiam, verŝajne, la debato pri interetropa komunikilo atingos la plej streĉan aktualecon.”

„Ni havos nek eblecojn nek energiojn por fari pluajn provojn konvinki nian tutan samideanaron” avertas la aŭtoro. „Ni havos nek tempon nek volon por alfronti polemikojn kaj la kutimajn senfruktajn kritikojn.” Kompreneble, ankaŭ ni alvokas al kunlaboro je tiu grandega projekto (kontaktu s-anon del! Aquila ĉe kluba adreso Corso Vittorio Emanuele 39/INA, 82100 BENEVENTO, Italio) kaj esperas, ke s-ano dell Aquila sufiĉe energios, post ol alvoki, ankaŭ por kunordigi la realigon de l’,„operacio” — la spertoj ja montras, ke en E-medio (kaj alie) ne sufiĉas lanĉi eĉ la plej genian projekton sen plu teni ĝian realigon en la manoj, ĉar neniu kuraĝos ĝin transpreni… ĉu tamen UEA?

Ni memorigas, ke jam ekzistas diversaj vidbendaj lerniloj: prezentita modelo de MODERNA CSEH-metoda instruado profesinivela (do ne eblas rekte instrui laŭ ĝi), mendebla ĉe Internacia Esperanto-Instituto (Riouwstr.172, 2585 HW DEN HAAG, Nederlando) por 500/250 dolaroj (pli detale vidu en IPR okt-dec. 1988, p. 31.); similkarakteraj ok model-lecionoj de la hungara ILEI-sekcio (180 minutoj, SO gld. ĉe Pedagogia komisiono de HEA, pf. 193, H-1368 Budapest, Hungario, pli detale en IPR jul-sept 1988, p. 36.),100-minuta kurso ESPOLEZN por anglalingvanoj (IPR jan-mar. 1989, pp. 23-24.); 12- era serio, farita en 1982, kiu preparas al ŝtata lingvoekzameno laŭ Hungariaj normoj, tamen laŭ enhavo kaj allogeco ŝajne la plej simila al la idealo de s-ano del/Aquila („kiam televidanto ekvidos hazarde parton da leciono, malofte forlasos ĝin kaj, male, li daŭrigos la observadon, almenaŭ pro kuriozeco kaj

-emo al novaĵo”). Kaj certe ekzistas pluraj video-lerniloj. Eble ne sonos „kutima senfrukta kritiko” nek pedantaĵo mencii kelkajn strangaĵojn kaj italismojn el la teksto: „Kiam tiu ĉi kurso terminos” (anst. „finiĝos”,p. 19.), „akcepti aŭ zepeli nian proponon” (anst. „rifuzi”. p. 36.), „se tio rezultos eble” (anst. „montriĝos”, p. 32.)

KORESPONDU KUN KRIZANTEMO

Japana Esperanta Librokooperativo el Tokio sendis Gvidlibron de internacia korespondado por esperantistoj, verkitan de pseŭdonima Krizantemo. Laŭkutime plaĉaspekta kun mankaresa formato, la libreto vere ŝajnas elĉerpi ĉiujn sciindaĵojn pri internaciaj leterrilatoj, de komencformuloj ĝis respondku-

ponoj. Eĉ spertaj kaj regulaj skribantoj trovos en ĝi praktikegajn konsilojn pri .

ordigado de leteroj, sendomanieroj, letera ĝentileco, ktp. Eŭropanojn speciale interesos la parto pri latinlitera transskribo de japanaj adresoj. La verketo efike helpos Viajn kursanojn kaj lernantojn je iliaj unuaj transnaciaj paŝoj. Ĉe UEA ĝi kostas 13.20 gld.

18 e IPR

GLOSARO POR FREŜBAKITO

La Kancerkliniko pridonacis sian legantaron en la nro 52 (okt-nov-dec. 1989) per kelkaj utilaj difinoj pri E-nocioj ne tiom konataj al komencantoj. Jen areto el tiuj kapvortoj, kiuj pli rekte koncernas nian fakon:

asocio: grupo, kies celo estas rikolti kotizojn

dekses reguloj: iama blago en la fundamento

faka asocio: asocio, kiu akceptas kotizojn el nur unu profesio

instruanto: kutime instruisto, kiu praktikas sian profesion ankaŭ

hobie

instruisto: kutime instruanto, kiu praktikas sian hobion ankaŭ profesie

instrumetodo: ĉiam pli novas kaj efikas, kiel propagandmetodoj

komencanto: homo, kiu ankoraŭ ne flue klaĉas

kultura gazeto: gazeto, per kiu intelektuloj povas sin reciproke insulti

kurso: klubo por komencantaj eternaj komencantoj

pedagogio: malsano ade inventi novajn instrumetodojn

pedagogo: pedagogipato

scienca gazeto: gazeto, per kiu la sola fakulo pri sia fako povas publikigi artikolon. Li rajtos ĝin ankaŭ legi.

Ni aldonu:

La Kancerkliniko: la sola E-gazeto, kiu superas la pintojn atingitajn de IPR. Tial ĝi nepre subtenindas: abonu ĝin por montri la viglecon de E-kulturo al Viaj lernantoj. Kontaktu Ĵak Le Puil, „Les Cocherats”, 18210 Thaumiers, Francio.

ESPERANTO SUR LA LANGO

Kun foto de knabino kun Esp-a stelo sur la elŝovita lango, aperis ekstreme interesa studo de Blazio Vaha pri „Esperanto kiel lingvo heredata” en la pedagogia rubriko de Literatura Foiro 124, aprilo 1990. L”aŭtoro, mem patro de E-parolantaj infanoj, analizas multajn aspektojn, precipe psikolingvistikajn, de denaskismo. Temas pri lingvonivelo de denaskaj parolantoj, pri la karaktero de ilia dulingveco, pri individuaj uzoj ktp. Gravas la pripenso, ke „ne estas sensence ankaŭ konscie vastigadi la vorttrezoron de la denaskuloj. (…)ankaŭ en la etnaj lingvoj konsiderindan parton de la vortostoko oni akiras pere de la sistemeca lernado, dum la instruhoroj…” Tial Vaha preparas por la infanoj

IPR e 19

— paĝo 11 de la PDF —

taskfoliojn pri „tritiko, hordeo, aveno, sekalo, rizo” aŭ „aglo, akcipitro, falko, vulturo”. Tasko lerniga eĉ por instruisto…

INTELEKTA INTERHELPO

„La Gazeto decidis de nun senpage publikigi la anoncetojn de siaj abonantoj, pri intelektaj priserĉadoj, libroj, fakaj artikoloj ktp.” — ni legas en La Gazeto nro 28, 30-a de apr. Fakte, kial ne aliĝi al tiu iniciato? De nun ankaŭ IPR proponas tiun servon: se Vi serĉas pedagogian (aŭ ian ajn) fakverkon, artikolon, aŭ entute bezonas intelektan informon, skribu al ni. Ni publikigos Vian peton, fidante je kunlaboremo kaj helpemo de niaj legantoj. Dankon pro la ideo al La Gazeto, kiu abonindas je 139 francaj frankoj ĉe CLUB D”ESPE- RANTO DE METZ, MCL, 36 rue St-Marcel F-57000 METZ, Francio.

LA LIMOJ DE LA LERNEJO

Tiel subtitoliĝas februara numero de „esperanto”, organo de UEA. Tre honorige, ĝi plenigas siajn paĝojn 21-25 preskaŭ nur per IPR-materialoj. Ni esperas daŭre resti tiel interesaj; helpu nin je tio.

LEGIPOVIGI

kiel eble plej da homoj estas la celo de la Internacia Alfabetiga Jaro. La ĵus menciita „esperanto” dediĉis plurajn legindajn artikolojn al la temo. En dokumentoj (haveblaj en la angla, franca kaj hispana ĉe Unitĉ Internationale de PAlphabĉtisation, Maison de PUnesco, 7, place de Fontenoy, 75700 Paris) ni legas, ke la proporcio de analfabetoj ŝrumpis de triono de monda loĝantaro (komence de la 70-aj jaroj) ĝis kvarono nuntempe, sed absolute ĝi kreskis de 890 al 912 milionoj. Ankaŭ esperantistoj, kaj ĉefe pedagogoj devus klopodi plibonigi tiun situacion. Ĉu komenci legipovigon per la fonetika Esperanta alfabeto? Ĉu forigi t.n. „funkcian analfabetecon” en la propra medio, per instigo al legado? Ĉu ŝanĝi kaj aktivigi la proprajn legokutimojn? La taskoj multas kaj varias. Ni atendas ankaŭ Viajn kontribuojn pri la temo.

20 e IPR

Enketo pri instruado 89/90:

Cu ni enketis sufiĉe?

Jen la rezultoj de la dua enketo de ILEI. La respondoj venis en surprize aliaj landoj ol pasintjare. Sed pluraj landoj kun multa instruado restas obstine silentaj, tiel ke ni ankoraŭ ne povas pretendi havi superrigardon aŭ prifierindan rezulton. Ni esperas, ke ĝi donos al korespondemuloj eblecon starigi bonajn ligojn por la nova instrujaro. Nia alvoko al sekcioj liveri kompletajn superrigardojn havis preskaŭ nulan efikon; nur Hungario liveris tion kaj du aliaj sendis la pasintjaran resumon.

La informoj aperas laŭ la sekva vicordo: Lando, Urbo, Lerneja nomo, Lerneja adreso, nomo de instruisto (eventuale adreso se ne estas lerneja); ĉu profesia? ĉu dungita de la lernejo, nombro de lernantoj, aĝo, oficialeco, daŭro, studhoroj entute, studhoroj semajne, ekzameno, deziro pri korespondado (IK

= Individua korespondado, KK = Klasa korespondado).

Argentino

Cordoba, Kordoba E-Asocio, Avda. Caferatta 167, RA-5000 Cordoba; Atiljo ORELLA- NA-ROJAS; jes; ne; 5; 18—40-jaraj; 48 horoj, 3 semajne. IEl-ekzamenoj, instruo laŭ Csehmetodo.

AULEM, C.C. 163, RA-7600

Mar del Plata; Clara Pagani de MOTTA, ne, ne; 28, diversaĝaj; 60 horoj, 2 semajne; neoficialaj sed aŭspiciataj de la komunumo; ekzameno AEL; KK.

Aŭstrio Ne okazis kursoj laŭ nia sekciestro.

Britio

York, Ampleforth College, York, YO6 4EN; Douglas KERSHAW; jes; jes; 4; 13— 17-jaraj; 1 h/sem. Ĉiujara kurso.

Bulgario Varna, 5a mezlernejo; Natalia IVANOVA, 109 bd. Lenin, ap. 13, BG-9000; jes; jes;

22-14; 14—15-jaraj; 4h/sem; sep-mar.; oficiala; sen ekzameno; KK, IK.

Ĉeĥoslovakio i Zakladni skola, Karel Dohnal, N.B. 690, CS-74787 Budiŝov; ne; ne; 4; 11—13-jaraj, 1h/sem; 32-40 entute. Neoficiala; sen ekzameno; KI; bez. kantojn. ŝercojn.

Havirov, Baza lernejo, ZS, ul. Pionirju 1/874, CS-736 01 Havirov-Sumbark; Zdenek Heiser; jes; jes; 12, 13—14-jaraj, 1h/sem; 40 jare; 4-jara kurso; sen ekzameno; KK, IK

Kladno 10.ZS; ing. Jozef KROB, Arbesova 2630 CS-272 01 Kladno-Krocehlavy; ne; ne; 18; 11—-13-jaraj; 0,5 h/sem.; 60 jare; 3- jara; neoficiala; sen ekzameno; IK.

Netolice; Urba Domo de Pioniroj kaj Junularo; Jan Fidel REPA; Na Valse 250, Zapotockeho ul. CS-384 11 Netolice; ne; ne; 20; 10— 14-jaraj; 2 h/sem.; 70 jare; sep. —majo; ĉiujara; neoficiala; sen ekzameno; IK.

Tvrdosin; Domo de infanoj kaj junularo; Anna DVORAKOVA sidi. Medvedzie 122/13—-8 CS-027 44 Tvrdosin; ne; ne; 11;

21 e IPR

— paĝo 12 de la PDF —

8— 12-jaraj; 2h/sem.; 60 jare; okt.-junio; neoficiala; sen ekzameno; IK.

Francio.

Ni ricevis resumajn informojn pri la antaŭa jaro. Funkciis 15 element-lernejaj klasoj en 11 urboj (Le Fleix, St-Pierre d’Eyraud, La Force, Servain, Charce, Pont-Saint-Vincent, Pau, Hennebont, Le Vesinet, La Barre de Monts kaj Adriers). Funkciis 14 mezlernejaj klasoj en 11 urboj (La Force, La Canourgue, Pau, Chassieur, Meyzieu, Villefranche-sur- Saone, Gray, Provins, Toulon, Le Pontet, Jouy le Moutier. Funkciis 4 liceaj klasoj en 4 urboj (Mende, Thi-

raj; 2 h/sem; 120 jare; 2jara; neoficiala; sen ekzameno; IK.

Hungario

Vidu la apudan tabelon! Kontaktadresoj: HEA, H-1368 Budapest, Pf. 193. aŭ ILEI Hungara Sekcio, H-1221 Budapest, Ady E. u. 23-25/c. Il/2. Aparte sendis informojn:

Eger Pedagogia Altlernejo; BALOGH Viktoria; H-3300 Eger, Zalka M. u. 40.; jes; ne; 16; 19—20-jaraj; 2 h/sem.; 40; 1,5 semestroj; oficiala; kun ekzameno; IK.

Eger Pedagogia Altlernejo; BALOGH Viktoria; H-3300 Eger, Zalka M. u. 40.; jes; ne;

onville, Valenciennes kaj Toulon). Universitataj kursoj funkcias en Aix-en- Provence, Clermond Ferrand, Lyon kaj Paris VIll. Kiu volas starigi kontakton kun francaj lernejoj, skribu al la sekciestro: s-ino Claude Nourmont-Moon, 2 Om Kleppchen, L- 5862 Dalheim, Luksemburgio. Vidu

SOMERA OFERTO EL FRANCIO!

Instruisto en centra Francio kun skolta grupo ofertas senpagan restadon al du eksterlandaj knaboj/junuloj, prefere skoltoj, inter 12- kaj 17-jaraj. Ili devas paroli Esperante kaj deziri vivi tendare en arbaro kun francaj skoltoj. La unuaj du respondantoj estos invititaj, kaj ricevos plenajn informojn. Skribu al: Pascale kaj Samuel Gaillard, 50, non d’Auverne, korespondigas siajn skoltojn kaj enkondukas Esperanton en pluraj lernejoj pere de instruistaj kolegoj.

avenue du Livrados, F-63800 Cour- Francio. Ili ankaŭ volonte

krome la apudan anoncon.

F.R.Germanio.

i Gemeinschaftsgrundschule; Krefelder Str. 47. D-4100 Duisburg 14; Heinz Gerd DIESENHOFF; jes; ne; 11; 9—11-jaraj; 2h/sem. 70 jare; 1jara; neoficiala; kun ekzameno; KK, IK.

i Gemeinschaftsgrundschule; Krefelder Str. 47. D-4100 Duisburg 14; Heinz Gerd DIESENHOFF; jes; ne; 13; 8—9-jaraj; 2h/sem. 70 jare; 2jara; neoficiala; kun ekzameno; KK, IK.

Germana D.R.

Hoyerswerda; Pionierhaus ”Greta Walter”; Christel KRAUS, J.G. Herderstr. 34. DDR-7700 Hoyerswerda; jes; ne; 9; 9— 15-ja-

22 e IPR

6; 22-jaraj; 2 h/sem.; 40; 1,5 semestroj; oficiala; kun ekzameno; IK; bez. invitojn al junularaj renkontiĝoj.

Pedagogia Altlernejo; BELKOVNE GULYAS Rozalia, H-3300 Eger, Kiss Lajos u. 5.; 18; 19-jaraj; 3 h/sem.; 180 jare; 1,5 semestroj; oficiala; kun ekzameno; IK; bez. invitojn al junularaj renkontiĝoj. .. Eger Teknika Mezlernejo; KONCZOL Ern6, H- 3300 Eger, S6haz u. 13.; jes; jes; 15; 15— 17-jara;j 2 h/sem.; 120 jare; 2jarojn; duonofiala; kun ekzameno; IK; bez. invitojn al junularaj renkontiĝoj.

Eger Pionirdomo; KONCZOL Ern6, H- 3300 Eger, S6haz u. 13.; jes; jes; 13; 10— 12-jaraj; 4 h/4sem.; 40 jare; 2jara; neoficiala; sen ekzameno; KK, IK; dez. kontaktojn kun aliaj pionirdomoj.

KAl Bazlernejo; HIDVEGI Gyorgyne, H- 3350 Kal, D6zsa Gy. u. 16. jes; ne; 17; 10—

Tipo Oficialaj kursoj

Elementa lernejo 23

(6—14-jaraj)

Mezlernejo 10

(14—18-jaraj)

Universitatoj k.s. 8

Plenkreskuloj

(ĉeestaj kaj korespondaj kursoj)

Sume 41

RESUMO DE INSTRUADO EN HUNGARIO 1989/90.

Kursoj Oficialaj Kursanoj entute lernantoj entute 54 122 1158 12 415 44A 1 145 192 147

TI 1282 2541

12-jaraj; 2 h/sem.; 178 jare; 3jara; neoficiala; sen ekzameno; KK.

Tiszafiired Bazlernejo; KISHAZI Janosne, H-5350 Tiszafured, Vorosmarty u. 16.; jes; jes; 10; 8—9-jaraj; 2 h/sem.; 60 jare; 3jara; neoficiala; sen ekzameno; KK.

Tiszafired Bazlernejo; KISHAZI Janosne, H-5350 Tiszafŭred, Vorosmarty u. 16.; jes; jes; 10; 9—10-jaraj; 2 h/sem.; 60 jare; 3jara; neoficiala; sen ekzameno; KK.

Katona Jozsef Gimnazium, H-6000 Kecskemet, D6zsa Gy. u. 3.; GABOR Gyulane; jes; 14; 16-jaraj; 2 h/sem.; 150-160; 8jara; duonoficiala; sen ekzameno; KK, IK.

Bazlernejo; VEJKEYNE SU- DAR Sarolta, H-7100 Szekszard, Alisca u. 22. l. 3.; ne; ne; 18; 12-jaraj; 3 h/sem.; 1 jaro; neoficiala; sen ekzameno; KK.

Italio

Capurso (Bari), San G. Bosco; Nicola-LA- SALANDRA, P.V. Veneto 21. I-70019 Triggiano (Bari) jes; jes; 25; 10—11-jaraj; 90 min./sem.; de okt. ’89.; oficiala; KK, IK.

Torino Scula Media Guglielmo Marconi, Via Asigliano Vercellese 10, I-10100 Torino; Alessandro AMERIO; ne; ne; 13-jaraj; 2 h/sem.; 16; 2 mon.; oficiala; sen ekzameno; K.

Torino Scuola Media Pablo Neruda, Via Frattini, 15, l-10100 Torino; Alessandro AME- RIO; ne; ne; 13-jaraj; 2 h/sem; 16; 2 monatoj; oficiala; sen ekzameno; K.

Torino Scuola Media Giuseppe Baretti, Via Santhia 86, l-10100 Torino; Pieriŝa Cavallere CARDONE; ne; ne; 21; 12-13-jaraj; 1 h/sem.; 16; 4 monatoj; oficiala; sen ekzameno; K.

Torino Scuola Media Giuseppe Baretti, Via Santhia 86, I-10100 Torino; Pierisa Cavallere CARDONE; ne; ne; 19; 13— 14-jaraj; 1 h/sem.; 16; 4 monatoj; oficiala; sen ekzameno; K.

Torino Scuola Elementare Erich Giachino, Via Campobasso l-10155 Torino; Pierisa Cavallero CARDONE; ne; ne; 14; 10-jaraj; 2h/sem.; 16; 2 monatoj; oficiala; sen ekzameno; K.

Torino Scuola Elementare Erich Giachino, Via Campobasso l-10155 Torino; Carla DE LORENZI; ne; ne; 19; 10-jaraj; 4h/sem.; 16; 2 monatoj; oficiala; sen ekzameno; K.

Torino Scuola Elementare Allievo; Via Vibo 62, I-10100 Torino; Paola DE LUCA kaj Paola NIGRELLI; ne; ne; 20; 11-jaraj; 1; 30; okt.-majo ’89; oficiala; neoficiala ekz. K.

Torino Scuola Media Leonardo da Vinci, Via Abeti, 13, I-10100 Torino; Anna CIMOS- SA; ne; ne; 23; 14-jaraj; 2; 16; 2 monatoj; oficiala; sen ekzameno; K.

Torino Scuola Media Leonardo da Vinci, Via Abeti, 13, I-10100 Torino; Anna CIMOS- SA; ne; ne; 18; 14—15-jaraj; 2; 16; 2 monatoj; oficiala; sen ekzameno; K.

23 e IPR

— paĝo 13 de la PDF —

Japanio

Kawasaki-shi Sumiyosi supera mez-lernejo; 1957-4, Kizuki-sumiyosi, Nakakhra-ku, Kawasaki 211; s-ino KITAGAWAIkuko; jes; jes; 7; 15—17-jaraj; 2 horoj; ekde aprilo 1985; neoficiala; sen ekzameno; IK.

Morioka Morioka Dai-ichi Kotogakko (supera mez-lernejo); SATOO, Ŝ., Nishi-Matsuzono 4-12-8, Morioka 020-01; jes; jes; 14; 15—18-jaraj; 1; 10; duonjara; duonoficiala; sen ekzameno; KK, IK.

Okajama Sanjo virina alta lernejo; MASU- MI Suzuki, Masuno-cho 262-26, Okajamashi; jes; jes; 20; 12-17-jaraj; 3 h/sem.; 50 jare; 1jara; neoficiala; sen ekzameno; IK; interŝanĝo de fotoj, muziknotoj.

Qsaka Suita Daisan Shogakko (elementa lernejo), 564 Takashirocho 18—39, Suitashi, Osaka-hu; OTOTOO Sumiko; jes; ne; 12; 10—11-jaraj; 1h/sem.; 30 jare; ĉiujare ekde aprilo; neoficiala; sen ekzameno.

Jugoslavio j Elementa lernejo ”Miloje Ĉiplic”; Agnesa SANISLO, YU-23272 Novi Beĉej, ul. Sonja Marinkovic 1.; jes; jes; 15—20; 11—14-jaraj; 2 h/sem.; 60 jare; sept.-majo; neoficiala; sen ekzameno; KK. IK; dez. kunvenon kun instruistoj.

Niĝerio

lleh Ekpoma Esperanto-internacia Lernejo ĉe Universitato de Ekpoma; prof. d-ro Godwini SOLAR, P.o. Box 62, Ekpoma; jes; jes; 50; 12—-50-jaraj; 15h/sem.; ekde jan90—91. duonoficiala; KK. “ marto89; 3jara; 14h/sem.; oficiala; kun ekzameno. ” 40; 18-jaraj; 1 h/tage; 1jara; neoficiala; sen ekzameno; KK, IK.

Norvegio Bergen maritime v.g. skole, V. Stromkai 10. N-5008 Bergen; Bjorn HEGG- SET; jes; ne; 20; 20-jaraj; 2 h/sem. 96 jare; 1jara; neoficiala; sen ekzameno; KK, IK; dez. viziton de eksterlanda esperantisto.

Pollando

Chelmno ZSR-Grubno; Elzbieta ABRA- MOWSKA, ul. Slowackiego 2a/32; PL-86-100

24 e IPR

Swiecie; jes; jes; 17; 15—18-jaraj; 2 h/sem.; 60 jare; neoficiala; kun ekzameno; KK, IK. Kontaktoj kun agrikulturaj mezlernejoj serĉ-

ataj.

Katowice kaj Gliwice plurloke; Alicja LE- WANDERSKA, Kormoran6w 19/21, PL-44- 100 Gliwice; jes; 9-18-araj orfoj; 18—45-jaraj malliberuloj; kontinue.

Lochow Liceum Ogolnoksztalcace (Ĝeneralkleriga Liceo), Wieslaw STANICKI, PL- 07-130 Loch6w, ul. Szkolna 4.; jes; jes; 30; 15—17-jaraj lernantinoj; 1 h/sem.; 40 jare; 1jara; neoficiala; kun ekzameno; KK, IK; interŝanĝo de libroj.

Srem Baza lernejo; Eleonora WORSZTY- NOWICZ, ul. Zawadskiego 12a. PL-63-101 Srem; jes; jes; 25; 10— 15-jaraj; 2 h/sem.; 70 jare; ĉiujare; oficiala; kun ekzameno.

in Elementa lernejo n-ro13. de L.L. Zamenhof, SP13, ul. Baltycka 1A, PL- 70-880 Szczecin; Elizabeta KRAWIEC; jes; jes; 20; 11—15-jaraj; 2 h/sem.; oficiala; sen ekzameno; KK, IK.

Tychy Szkola Podstawowa nr.7. ul. Tolstoja 1. PL-43-100 Tychy SP-7.; Hanna KWASNIEWICZ; jes; jes; 20; 10—15-jaraj; 2h/sem.; 60 jare; neoficiala; kun ekzameno; KK.

Varsovio Studium Nauczycielskie (Lernejo por Instruistoj); Teresa JANKOWSKA, ul. Iwicka 40. m18. PL-00735 Warszawa; ne; jes; 20; 20— 19-jaraj; 2 h/sem; 46 jare; oficiala; sen ekzameno; KK.

Portugalio

Aveiro Universitato de Aveiro; Jose Manuel MARTINS, Cais do Paraiso 5, P-3800 Aveiro; ne; ne; 15; 18—31-jaraj; 1 h/sem.; neoficiala; kun ekzameno; IK.

Lisbono Portugala Esperanto-Asocio; infana — aliaj tri gradoj; ĉiusabate 90 min.; 30 jare; neoficiala; K.

Sovetunio, Estonio

Viljandi l-a Mezlernejo, 202 900 Viljandi, Pk. 82.; s-ro Rein SAAG; ne; jes; 12; 14—16- jaraj; 2 h/sem.; 68 jare; oficiala; neoficiala ekzameno; ” div. kursoj por 54 plenkreskuloj.

Tallinn 43. Keskksol, 200 013 Tallinn, Kao 21; Helja LAINJARV; jes; jes; 6; 16-17-

jaraj; 1 h/sem.; 35 jare; 1jara; hobia; sen ekzameno; K. ;

Tallinn Tallinna Opetajate Maja; Johannes PALU, S6ĉlme 21, 200 016 Tallinn; jes; ne; 10; 14—15-jaraj; 2 h/sem.; 60 jare; hobia; sen ekzameno; K. ” Tallinna 44. Keskkool; J. PALU; 17; 10—11 jaraj; 1 h/sem.; 70 jare; 2jara; fakultativa; sen ekzameno; K. “ Tallinna 10 Keskkool; J. PALU; 11; 13-14 jaraj; 1 h/sem.; 25—30 jare; kluba; sen ekzameno; K. ” Tallinna 44. Mezlernejo; J. PALU; 12; 12-13-jaraj; 1 j/sem.; 30—35 jare; fakultativa; sen ekzameno; K. “ Tallinna 44. Mezlernejo; J. PALU; 18; 14-jaraj; 1 h/sem.; 32-35 jare; deviga; sen ekzameno; K.

Kehra Mezlernejo; Fred NEEME, Kooli 6—26, 202 240 Kehra; ne; jes; 7; 12-jaraj; 1 h/sem.; 64 jare; ekde okt.89. 2jara; nedeviga; kun oficiala ekzameno; K.

Marjamaa Mezlernejo; s-ino Tatjana ANANJEV, Valja 4/16. 203 521. Marjamaa; jes; jes; 20; 10—12-jaraj; 1 h/sem.; 70 jare; ekde sept.89; 2jara; hobia; ne oficiala ekzameno; K.

Haapsalu Sanatoria Internatlernejo; s-ino Eevi LOBJAKAS, p/k. 52. 203 170 Haapsalu; ne; jes; 9; 18-jaraj; 2 h/sem.; 80 jare; ekde nov.88. 2jara; hobia; sen ekzameno; dez. k.

Kaisma 9-klasa lernejo; s-ro llmar PE- RANDI, 203 469 Kaisma, Parnu rajoon; jes; jes; 15; 10—14-jara; 2,5 h/sem.; 170; ekde okt.89; 2jara; nedeviga; sen ekzameno; K.

Kose Kose Keskkool (Mezlernejo), 203 040 Kose, Harju rajoon, Kehra mnt. 3—4.; sino Aime SAARKOPLI; jes; -; 26; 11 —16-jaraj; 2 h/sem.; 33 jare; hobia; ne oficiala ekzameno; K.

Torva Lernejo de Patkŭla, 202 532 Torva, Metsa 2-2; Ants PRULER; ne; ne; 3 13-14- jaraj; 2 h/sem.; ekde okt.89.; 7 monatoj; nedeviga; sen ekzameno.

Rakvere Mezlernejo n-ro 3., 202 100 Rakvere, str. Lanristini 67.; s-ino Reet TREIAL; jes; jes; 15; 10—11-jaraj; 2 h/sem.; 60 jare; nedeviga; sen ekzameno; K.

Parnu Lernejo de Taali, 203 600 Parnu, Karusseli 93-86; Vaike BIRK; jes; jes; 5; 9— 14-jaraj; 1-2 h/sem.; 70 jare; 2jara; hobia; sen ekzameno; K.

Kohtla-Jarve 1-a mezlernejo. 202 020 Kohtla-Jarve 8, Katse str. 2.; Lehho JOUME- ES; jes; -; 4; 17-18-jaraj; 1 h/sem.; nedifinita; 3jara ĝis majo90; hobia; sen ekzameno.

Kohtia-Jŝrve Johvi 1. Lernejo; Kristi KLA- AMANN, Kohtla-Jarve 11, Lev Tolstoi 5—3.; jes; jes; 15; 13-jaraj; 2 h/sem.; 66 jare; ekde sept.89. 2 jara; hobia; sen ekzameno.

Sovetunio, Litovio

Rajniniu vid. Mokykla; laimute PACEVI- CIENE, Balninku, Moletu rajonas; jes; jes; 20; 1 h/sem.; fakultativa; kun ekzameno; bez. lernolibrojn.

Kursenai Mezlernejo n-ro 4.; Fokaite Antanina, K. Pozelos 22, 235 420 Kursenai; jes; ne; 15; 15—17-jaraj; 1 h/sem.; 105; ekde sept.89.; 3 jaroj; duonoficiala; sen ekzameno; sen ekzameno; IK; dez. kontakti geinstruistojn.

Klaipeda domo de gelernantoj; Vilija Jakŝtiene, 235 802 Klaipeda, p.d. 429 Puodziu 1.; jes; ne; 21; 10—17-jaroj; 4 h/sem.; duonoficiala; kun ekzameno; IK; bez. lernolibrojn, int. renk.

Kaunas Maironio mezlernejo; Elvyra KAKLAUSKIENE, 233 008 Kaunas, Ariogalos 19-2; ne; -; 8; 14—16-jaraj; 2 h/sem.; 72 jare; duonoficiala; sen ekzameno; IK. =

Jonava Kulturdomo de ”Azotas”, Jonava, Leuniy 15; Launa KRIVICKIENE; ne; jes; 12; 10—17-jaraj; 90 minutoj; 24 lecionoj; neoficiala; kun ekzameno; KK, IK; dez. grupajn interŝanĝojn.

Aniksciai Distrikta Kultura Palaco; Algimantas SUDEIKIS, 234 180 Jamuŝava, Aniksciai raj. p/s. Kavarskas; ne; ne; 14; diversaĝaj; 120 min/sem.; 32 h/jare; neoficiala, kun ekzameno; IK; bez. lernolibrojn.

Vilkaviskis Klubo ”Tulipo”; Jonas LEBET- KEVICIUS, 234 270 Vilkaviskis, Piolimino 13—24.; jes; ne; 12; diversaĝaj; 2 h/sem.; 48 jare; neoficiala; kun ekzameno; IK; bez. lernolibrojn.

Jomiskis Mezlernejo n-ro 3; Irena RAMO- NIENE, Joniskis, Meĝotoju 9—6. jes; -; 10; 14-jaraj; 1h/sem.; 35 horoj; fakultativa; kun ekzameno; IK, KK; bez. lernolibrojn por komencantoj.

Marijainpolis SRUOGINYTE Daiva, 234 503 Marijainpolis rej., Antanavo poŝtas, Antanavos, Kapsuko 66. jes; ne; 12; 10— 15-jaraj; 2 h/sem.; 40 jare; fakultativa; kun ekzameno; IK.

Majĵcikej 5-a mezlernejo; ?; Maĵcikej, Viduno 6. jes; 16; lernantoj kaj plenkreskuloj;

25 e IPR

— paĝo 14 de la PDF —

5 h/sem.; neoficiala; kun ekzameno; IK, KK; dez. ppreni int. tendarojn.

Mezlernejo; ĈELIAUSKAS Petras, 235 745 Ŝvekŝna, Sodo 2—4; jes; jes; 16; 12—17-jaraj; 80 min/sem.; 50 jare; fakultativa; sen ekzameno; KK.

Jurbarkas 1-a mezlernejo, Antanas GVILDYS, 234 430 Jurbarkas, box 41.; jes; jes; 30; 13—16-jaraj; 2 h/sem.; 70 jare; fakultativa; fakultativa ekzameno; IK, KK. ” 2-a mezlernejo; A. GVILDYS; 10; 14—16-jaraj; 2 h/sem.; 70 jare; neoficiala; fakultativa ekzameno; IK, KK.

Snieckus 6-a litova mezlernejo; Henrikas Pierniuta Leono, Ignalina distr. Snieckus, str. Sttybininku 11-11.; ne; ne; 11; 15—17-jaraj; 1 h/sem.; 30 jare; libervola; kun ekzameno; KK, IK.

Pasvalyk Kulturdomo; Blauzdziuniene Nijole, 235 250 Pasvalyk, Jaikos 13—8.; ne; kaj Aulistikalmene Brone, 235 250 Pasvalyk, Zanonio 27; jes; 15; diveraĝaj; 38 horoj; kun ekzameno; IK; bez. lernolibrojn.

Mezlernejo; Merijanskiene Janina Juoro, 234 520 Marijampol6, Z. Akganirio 88-9.; Jes; 23; 9— 17-jaraj; 4 h/sem.; fakultativa; kun ekzameno; KK, IK; bez. instruprogramon. “ en alia mezlernejo kun sama instruistino: 15; 14—17-jaraj; 3 h/sem.; fakultativa; kun ekzameno; IK. KK. i 5-a mezlernejo, Vidrinskie-

Psavalys Vitartu 9-te mokykla; Aukstikalniene Brone, 235 250 Pasvalys, Janonio 27.; jes; jes; 13; 13—14 jaraj; 80min/sem.; 72 jaraj, oficiala; kun ekzameno; IK; bez. lernolibrojn kaj atestojn.

Sovetunio E-klubo ”Kamomilo”; Jelena MAKSIMOVA, 400 005 Volgograd, av. Lenin 97.; ne; ne; 10; diversaĝaj; 10 taga kurso kun 20 lecionoj; kun ekzameno; K.

Tobolsk 9-a lernejo; Dilara GADIROVA, 626 100 Tobolsk, ul. Semakova 4/8. jes; jes; 20; 8—9, 12-jaraj; 1 h/sem.; 32 jare; fakultativa; kun ekzameno; IK; dez. lernolibrojn, metodikan literaturon, instruhelpilojn.

Baku Urba mezlernejo N160; Akif MIR- ZOJEV, ul. Aga-Nejmatulla, 22 kv.23, Baku- 145, 370 145; ne; ne; 6; 14-jaraj; 1 h/sem.; 50 jare; neoficiala; sen ekzameno; IK, KK; bez. kontaktojn, metodikajn librojn.

Svedio

Karlskoga Karlskoga Popola Altlernejo, Box 192, S-69124 Karlskoga; Lars FORS- MAN; jes; jes; 10-15 diversaĝaj studentoj en ĉiu kurso; unu- kaj oksemajnaj kursoj al svedoj kaj eksterlandanoj; oficialaj; sen ekzameno.

RESUMO DE INSTRUADO EN USONO 1988/89.

nivelo plenaĝuloj junuloj, infanoj kursanoj entute aliĝis finstudis aliĝis finstudis aliĝis finstudis elementa 127 105 69 NAS 196 160 progresinta 44 42 5 4 49. 46 supera/metodika 44: 43 Entute 332. 249

ne Danute Jano, 234 520 Marijampole, Basanavicrausa 5-10; jes; 13; 14—16-jaraj; 2 h/sem.; neoficiala, kun ekzameno; IK.

Panevezys Velzysa mezlernejo; Lukoŝeviĉiene Palmira, 235 306 Panevezys, Radastu 22-2. Jes; 8; 15-17; 120min/sem.; 52 jare; fakultativa; kun ekzameno; IK.

26 e IPR

Usono

Vidu la apudan tabelon por la jaro 1988/89 11 el la kursoj estis oficialaj kaj donis al la kursanoj krediton. Kontaktadreso: Charlotte Kohrs, 3876 Belmont Ave, San Diego, CA 92116.

ANALIZO DE LA REZULTOJ

Ni ricevis respondojn el 14 landoj, kiuj raportas pri 166 kursoj kaj 3790 kursanoj. Pasintjare ni rikoltis 275 kursojn kun ĉ. 4525 lernantoj, sed pluraj malfruaj respondoj venis post tio. Se ni komparas la rezultojn de la du jaroj, ni trovas, ke iuj kursoj estis reraportitaj, sed signifa kvanto estis unuafoje raportitaj. Se ni rigardas ambaŭ jarojn, supozante, ke la kursoj en la pasinta jaro ripetiĝas en la nuna jaro sed plejparte ne estis raportitaj, ni atingas sumon de

proks. 5400 lernantoj en sume 23 landoj laŭ la suba skemo:

1988-89 1989-90 SUME

Argentino 2, 33 25133, — Aŭstrio — — — Belgio 4,31 — 4,30 Brazilo 2586 — 2,,55! Britio 6, 35 1,4 6, 35 Bulgario 1525 — 1, 252 Ceĥoslovakio 23, 10 369 O;’125 Ĉinio 1, 269 = 1, 2702 Finnlando 1,4 — DENO Francio 33, 300? — 33, 3003 Germanio 2,41. 3333 5, 80 Hungario 156, 2551 71, 2541 71, 2550 Italio 6, 110 10, 200 16, 310 Japanio — 4, 53 4,65 Jugoslavio 28, 340 493 28, 340 Luksemburgo 168,7/ 1, 20 15310 Nederlando 23 — 1, 20 Niĝerio 3, 90 3, 90 Norvegio 20 120 Pollando 10, 172 7, 110? 17, 280 Portugalio 3 19 3; 92. 3, 20 Sovet-Unio 10, 146 E 45, 6004

Estonio — 18, 188 —

Litovio — 19, 267 —

Cetera — 3;:36 — Svedio S, 65 5, 65 5, 56 Svislando 1, 10? — — Usono 207, 249 — 20, 250 SUMO 215, 4525 166, 3790 287, 5425

1. = devus esti pli — 2. = devus esti miloj — 3. = verŝajne pli — 4. = miloj pli 27 e IPR

— paĝo 15 de la PDF —

pp sj PED

Post la februara estrar-kunsido pluraj sekvaj paŝoj estas entreprenitaj:

e Post kompletigoj kaj ellaboro de detaligoj, la kontoj por 1989 estas pretaj kaj aperas en ĉi tiu numero de IPR.

e Enketilo estas dissendita al ĉiu Landa Sekcio por ke ni havu aktualajn informojn en nia Konferenco. La respondoj revenas tro malfrue por aperi en ĉi tiu numero de IPR.

e Teksto de interkonsento kun UEA estis re-reviziita post diskutoj en la CO de UEA kaj dissendita al nia komitato kune kun voĉdonilo pri ĝi kaj pri la propono aliĝi al UEA kiel Faka Asocio.

e Propono de regularo por la supera nivelo de la ekzamenoj de UEA/ILEI estis verkita, diskutita en KCE kaj aliloke kaj post modifoj dissendita al la Estraro de ILEI kaj la Internacia Ekzamena Komisiono (IEK) por pritrakto. Se ili aprobos ĝin, UEA estos petata distribui ĝin al sia Komitato por akcepto.

e En KCE aprile estis kreita proponata listo de devigaj kaj rekomendataj libroj prepare al la elementa kaj meza ekzamenoj de UEA/ILEI, kiu formos la bazon de la deviga listo por la supera nivelo. Tiun proponon prikomentis pluraj kompetentuloj diverslande, post modifoj ĝi baldaŭ eldoniĝos ĉe KCE.

e Laŭ instigo de KCE, la prezidanto de ILEI subskribis formalan leteron direktitan al la instancoj de la kantono Neuchatel, kie situas La Chaux-de- Fonds, emfazante la gravecon de la kunlaboro inter ILEI kaj KCE pri la starigo de internaciaj ekzamenoj kaj aliaj projektoj. Tio celas helpi akiri oficialajn apogojn por tiu laboro kaj specife peti la kunvokon de interregistara konferenco pri la instruado de Esperanto, laŭ la modelo de la du jam okazintaj konferencoj organizitaj en Svislando de Edmond Privat. La oficialigo de la ekzamenoj estos unu el la celoj de tia konferenco.

e Cirkulas revizio de la Statuto de ILEI, laŭ la diskutoj en la kunsido surbaze de la projekto petita de s-ro Oene Hoekstra el Nederlando. Post dumsomeraj traktoj ni aperigos la tekston en IPR.

e Du pliaj kandidatoj sukcesis en la aprila ekzamena sesio en KCE kaj same du en sesio en junulara paska renkontiĝo en Nederlando. Pri sesio petita en Kastelo Grĉsillon ni ne havas informojn ankoraŭ.

28 e IPR

Redaktoro aktive subtenas la laboron de ILEI

Nu, se ne la laboron, almenaŭ la labortablon. Labortabloj de ILEI estas kelkaj, sed tiu aludita en la supra titolo estas tiu en Budapeŝto, kaj ni devas diri, ke ĝi estis lastatempe aktive subtenata de la redakcio de IPR. Pli ĝuste dirite, de la redaktoro, kiu aktive subtenis unu ĝian finon, dum ĝia posedanto la alian, en ŝvitiga klopodo levi ĝin al tria etaĝo.

Tiu labortablo trifoje en la lastaj monatoj suferis similan sorton kaj per sia pezo suferigis portantojn. Ĝi mem nun loĝis en kvar el la dudek du kvartaloj de la ĉefurbo; espereble ĝi nun trovis fiksan lokon kaj la laboro farata sure povos ekde aŭgusto preni pli glatan kaj intensan ritmon. Unu bedaŭrinda aspekto de la lasta transloĝo estas raportita sube.

Vicprezidanto reeliras la mondon

Nia vic-prezidanto, Stefan MacGill, anoncas la malakiron de hejma telefono, kio povos malrapidigi estraran kaj ligan laboron konsiderinde. Nome, la numero anoncita en numero 89/4 jam ne funkcias, kaj fakte neniam bone

For la internaciismon!

Nia estrarano d-ro Till Dahlenburg anoncas ne adresŝanĝon sed stratnomŝanĝon. Lia strato perdas siajn internaciajn nuancojn kaj reprenas agrikulturajn. Nome oni revivigis la antaŭan nomon (la numero restas senŝanĝa): Feldstrasse 13.

En la meteologion!

Agrikulturajn sed pli precize meteologiajn ligojn havas la nova loĝloko de la supre menciita vicprezidanto: Es6 u. 7, H-1034 Budapest. Nome Es6 estas hungara por pluvo. Almenaŭ ĝi estas mallonga (kaj la nomo kaj la strato), eĉ se ĝi havas du vermojn (certe la nomo, kaj eventuale eĉ la strato.) Nu, vermoj ŝatas la pluvon. Leteroj senditaj al la malnova adreso ne perdiĝos.

29 e IPR

— paĝo 16 de la PDF —

LERNU KAJ INSTRUU VIVI EN PACO

Mike SADLER

Laŭ tiu devizo kongresis en Budapeŝto 300 »Instruistoj-por-Paco” el 38 landoj dum Pentekosto. Laborlingvo estis la angla kaj pli ol duono de la partoprenantoj venis el ĝermanlingvujo.

Plenkunsidojn (en iama sidejo de komunista partio) alparolis reprezentantoj de Gorbaĉov, UNESCO kaj diverskontinentaj universitataj kaj pacorganizaj moŝtoj..

Dufoje tage okazis 3-horaj laborgrupoj (kutime pli ol dudek samtempe) laŭ kvar kategorioj:

1. Malarmado;

2. Kunlaborado, solvado de konfliktoj, imagoj de malamiko kaj amaskomunikiloj;

3. Komunaj kaj individuaj rajtoj kaj liberoj;

4. Ekologio kaj medio.

Traktiĝis pli ol cent temoj: de „interreligia orfejo en Hindio” al „Eŭropa hejmo”, de „ekologia vivstilo en lernejo” al „influo de instruista sindikato”. Prezentoj okazis ankaŭ stande dum „pac-bazaro”, kie min impresis mondmapo da „amikec-lernejoj”, kiuj ĝemeliĝas kun du aliaj — unu en najbara kaj unu en fora lando.

La interkona festo konsistis el bufedo kun cigana muziko (50 seĝoj por 300 partoprenantoj). La duan vesperon packantis 15 diversaj korusoj, kaj la kongreso oficiale fermiĝis la trian vesperon per rezolucio subtene la UNan konvencion pri Rajtoj de Infanoj.

Okazis multo — mi tamen limigas mian pluon al kelkaj frazoj, kiujn mi notis tie, kie mi hazarde ĉeestis.

Komence de la 70aj jaroj libre prezentiĝis du kvarpaŝaj perspektivoj por la sekvaj 40 jaroj da monda estonteco. Laŭ la negativa, pliigo de internacia streĉo kondukas al senespero, katastrofo kaj fina neniiĝo. La pozitiva antaŭvidis kreskon de „konsciiĝo”, pro kiu sekvu aktivado poste transformado al harmonio. !

Nu, ni optimismu singarde — en 1987 ĉefpolitikistoj de nia mondo kunproduktis la gvidilon „Nia komuna estonteco”, kiu inkluzivis la koncepton de „daŭrigebla disvolvado” de la tria mondo, per kiu oni antaŭvidas iompostioman riĉigon, kiu malsupren „gutu” al la malriĉa plebaro. Sed, difinante grandan parton de la mondo per la nure ekonomia termino „tria mondo”, ni ignoras ties historion, kulturojn kaj tradiciojn, trudante tian disvolviĝon, per kiu la „unua mondo” restas daŭre kaj danĝere pli potenca kaj riĉa. Por plilarĝigi la gamon de poitike akcepteblaj solvoj ni nepre ankaŭ en lernejoj diskutu

30 e IPR

aliajn vidpunktojn kaj estontecojn, ekzemple ke unuamondanoj povus malpliigi sian materialan vivnivelon sen perdo de feliĉo. ?

Ni emas nomi Sud-Amerikon „kontinento kun estonteco”, sed ni iom pripensu, kiel eblas ŝanĝi la nunan mizeron por ebligi tian futuron.

Instruado pensiga, respekta kaj justa estas pacinstruado. Ni kunfestu nian kulturan, muzikan, arkitekturan heredaĵon — la ĝojojn de nia komuna homeco.

Ĉiuj 7 partoprenantoj de la laborgrupo „Esperanto — lingvo de paco” iam lernis Eon. La prelego kaj iom verdisma babilado okazis precipe E-lingve.

Skandinavaj instruistoj kaj lernejanoj prezentis per diskuto, filmo kaj ekspozicio la jaron, kiun ili dediĉis al preparado, vojaĝo, reciproka akcepto kaj publikigado de la projekto NEXT STOP — SOVIET, konata al e-istoj pro partopreno de danakcenta rokmuzikisto. ; ? :

La organizo „Tergloba zorgo por pli bona mondo” disvastigas senpagajn klasĉambrocelajn libretojn, kiuj enhavas pensigajn bildojn, kunlaborigajn ludojn — kaj instigojn al infanoj imagi sin mem, siajn interrilatojn kaj la medion en „perfekta mondo”, kun instrukonsiloj. ; kk

Laborgrupo pri „kreivaj respondoj al konfliktoj” allogis pli ol 40 partoprenantojn. Jen kelkaj ideoj el ĝi:

Konflikto estas neevitebla pro diverso de bezonoj kaj celoj. Oni ofte edukas, ke konfliktojn solvu aŭtoritata figuro — patro, instruisto, estro, juĝisto, kaj ke manke de tiu la plej forta „gajnos” kaj la malforta „malgajnos”. Sed prefere ni serĉu „gajno — gajno” solvojn,, kiuj pli bone influos la homojn kaj socion.

Desegnebla „glacimonto” proponas, ke la problemsolvado, videbla je la surfaco, baziĝas je triobla subsurfaca bazo: |

ESTIMADO — agnosko, ke vi kaj aliaj homoj estas esence valoraj (senkonsidere viajn sentojn pri iliaj vidpunktoj kaj agoj, t. e. apartigi la homon de la problemo). Nepras difini la problemon en vortoj akcepteblaj al ĉiuj. ;

KOMUNIKADO -— laŭeble klare, sincere kaj senagrese parolu — disapartigante faktojn, vidpunktojn kaj sentojn. Atente kaj senjuĝe aŭskultu.

KUNLABORADO — surbaze de la supraj kunlaboru por la komuna celo, la plibonigo de la situacio. UTO,

Aliaj utilaj teknikoj estas priskribado de sentoj, kaj rolludado, dum kiu partoprenanto ludas siajn „kontraŭulojn”. |

Konsiderante la universalan problemon de gefila vespera hejmenveno — esence demando de fido. — oni proponis kiel eksolvon, ke dum unu semajno la junul(in)o mem antaŭdiru hejmenvenan horon. ; ; as

Mi finu citante du ag-instigajn diraĵojn: „ni aŭ gajnos nian estontecon aŭ ni meritos ĝin” kaj „iuj diras, ke ili povas fari ion, aliaj diras, ke ili ne povas fari ion — ambaŭ pravas”.

IPR e 31

— paĝo 17 de la PDF —

20 THE BRITISH ESPERANTIST

February 1937

LA CSEH-METODO

POR INFANKURSOJ

DE MARGARETE SAXL

A demando: kiel gvidi Esperanto-

kursojn por infanoj? Okupis min jam tuj post mia Esperantistiĝo antaŭ ok jaroj. Tiam mi ankoraŭ instruis fremdajn naciajn lingvojn en Berlino.

Ankaŭ en mia alilingva instruado mi preferis la rektan metodon—do sen uzo de la gepatra lingvo. Mi ĉiam konstatis, ke laŭ ĝi la gelernantoj lernas pli rapide pensi kaj paroli en la lingvo lernata. Pleje mi aplikis en mia lingva instruado la konatan Berlitz-metodon. Ĝi estas uzebla nur por plenkreskuloj. ;

Por Esperanto-kursoj al infanoj ekzistas pluraj rekt-metodaj lernolibroj. Kelkaj el ili estas tre praktikaj kaj allogaj per infanoj. Sed preskaŭ ĉiuj tute sensisteme kompilas la instruotan materialon. Ili miksas tre malfacilajn partojn inter la facilaĵojn de la komenco kaj uzas multajn antaŭe ne pritraktitajn vortojn. Tiamaniere la traduko en la gepatran lingvon fariĝas neevitebla, eĉ absolute necesa. Sed ĉu tiam oni rajtas paroli pri “rekta metodo”?

Feliĉaj estas ni Esperantistoj, ĉar ni jam posedas metodon, kiu evitas la ĵus menciitajn malbonaĵojn, nome: la Csehmetodon.

La Cseh-metodo en si mem estas treege taŭga por infanoj. Laŭ lernolibro—ĉu rektmetoda aŭ nerekta—oni neniam povas atingi tion, kion donas la Cseh-metodo : tute sisteme, laŭorde kaj konsekvence konduki la lernantaron de unu punkto al la alia, gradigi la instruotan materialon sentrue kaj seninterrompe, meti brikon post briko—gĝis kiam la tuta domo estas preskaŭ preta.

Unu el la sekretoj de la sukceso en la Cseh-kursoj konsistas en la gaja atmosfero, kiun la instruisto povas krei, kaj kiu rezultiĝas el la agrabla konversacio inter instruisto kaj lernanto pri aferoj, kiuj tuŝas la animon de la kursanoj ; pri iliaj ĉiutagaj interesoj tiu flanko de la Csehkurso multe allogas ankaŭ la infanojn. Tamen la instruisto devas esti pli severa en tiaj kursoj ol en kursoj por plenkreskuloj. La gajeco de la feliĉaj infanoj ofte ne konas limojn, kaj la instruisto devas fari grandan streĉon, por teni la disciplinon.

En mia naskiĝurbo Berlino mi gvidis ok kursojn por infanoj kaj gejunuloj. Ili ne estis “puraj” Cseh-kursoj, ĉar. tiam mi ankoraŭ ne tre bone konis tiun metodon.

32 e IPR

Dum mia kvarjara eksterlanda agado: mi gvidis kvar Cseh-metodajn infankursojn. Do entute mi instruis en 12 kursoj por infanoj. En ili partoprenis geknaboj de 12-14 jaroj. Preskaŭ ĉiuj vizitis la elementajn lernejojn kaj ne sciis aliajn lingvojn. Mirinde estas, ke tiuj infanoj dum 4-3 monatoj—eĉ en la printempo—oferis sian ununuran liberan posttagmezon, por senescepte kaj nedevige veni al la Esperanto-

kurso. En la pasinta jaro partoprenis en’

mia kurso en Leeuwarden (Frislando) 40 geknaboj. Dum la oficiala finleciono, kiun ĉeestis i. a. ĵurnalistoj, delegitoj de diversaj instruistaj organizaĵoj kaj la instruskabeno, montriĝis, ke la infanoj en la daŭro de kvar monatoj faris bonegajn progresojn.

En mia nunjara infan-kurso en la sama nederlanda urbo (Leeuwarden) ĉe la fino de la unua kursduono mi aranĝis malgrandan ekzamenon skriban kaj buŝan. La rezulto estis tre gojiga. Nur unu el la 26 partoprenintoj montris nesufiĉan scion pri la lernita materialo; 17 atingis bonajn poentojn kaj 8 gajnis premietojn pro tre bona rezulto. La taskojn kontrolis ne nur mi sed aliaj geinstruistoj. Ĉe la kursfino la infanoj faros la duan ekzameneton.

Volonte mi aldonas ĉi tie kelkajn konsilojn

rilate al la gvidado de (Cseh-metodaj .

infankursoj : ;

1. Ne daŭre apliku la ĥoran respondadon ! Limigu ĝin ! Tre ofte faru al la infanoj apartajn demandojn !

La komuna respondado certe estas bona ankaŭ en infankursoj, ĉar ĝi kuraĝigas la timemulojn. Sed ĝia troa aplikado provokas petolemon kaj malgrandigas la atenton de la infanoj. Kantadu kun la infanoj! En ĉiuj landoj ili tre ŝatas tion. Jam en la unua leciono ili povas lerni la simplan ĉen-kanton, konsistantan el nur tri vortoj: “Esperanto, Esperanto, vivu ĝi, vivu ĝi!”

Poste vi povas preni simplajn infankanton kun konataj melodioj. Ekzistas de nederlanda samideanino verkitaj kantetoj adaptitaj al la kursaj vortoj.

3. Kelkfoje arangu ludetojn en la paŭzo aŭ ĉe la fino de la leciono. Modelojn vi trovas en la libro: Gaĵaj Vesperoj de Carl Walter.

4. Rakontu al la infanoj pri la vivo en

LO

aliaj landoj, prila edukado de samaĝuloj tie, pri la disvastiĝo de Esperanto inter la junularo ! S ;

5. Post dumonata instruado vi povas jam instigi la infanojn al korespondado kun gesamideanetoj en diversaj landoj. Metu anoncon en la Esperantogazetaron kaj aranĝu letertagon !

En ĉi tiu somero oni faris en Nederlando interesan eksperimenton: kelkaj frisaj geknaboj, kiuj partoprenis en mia infankurso, per tre malmultekosta aŭtobusa karavano vizitis siajn gekorespondantojn en Danujo, dum danaj infanoj venis al Frislando. Ambaŭflanke ili estis kore kaj gastame akceptataj en la samideanaj hejmoj. Ili ĝuis neforgeseblan libertempon, el kiu ili ĉiurilate multe profitis. Ŭ |

Tian infaninterŝanĝon, kiun multaj lernejoj diverslandaj jam de pluraj jaroj “sukcese aranĝas pere de la germana, franca, angla lingvoj, la tutmonda Esperantistaro

devus grandskale organizi por la Esperanton lernantaj infanoj. Espereble forta internacia Esperanto-organizaĵo sukcesos solvi tiun problemon iam. : koe Certe ĝi estas grava, ĉar per tia infaninterŝanĝo Esperantista ni povos montri al niaj kontraŭuloj la praktikan valoron de nia afero por la junularo. : ĵ Per la Esperanto-instruado al infanoj multaj perspektivoj malfermiĝas antaŭ ni, perspektivoj, kiuj montriĝos benportaj kaj fruktodonaj. ĵ Tial ni aranĝu kiel eble plej multajn kursojn por infanoj. Ni eduku nian junularon en la vera senco de interpopola amo, paco kaj harmonio! Ni faru nian eblon, por ke la infanoj de la tuta mondo ekkonu sin reciproke. / ; Ĉar konsciu pri tio: La infanoj de hodiaŭ estas la respondecaj ŝtatanoj de morgaŭ !

Kvankam la aldonita artikolo estis verkita antaŭ 52-jaroj tamen ĝia enhavo estas daŭre aktuala. M.Saxl estis konata Cseh-instruistino, do iom post iom da historio kun akutalaj konsiloj povus esti interesa ne nur por E-instruantoj de infanoj.

Laŭ informoj de Svisa Radio Internacia Esperanto-redakcio Bern, baldaŭ aperos biografio de M. Saxl prilaborita de E. Borsboom.

Mila van der Horst-Kolinska

TEJO-PSEK SEMINARIO POR AKTIVULOJ

En aprilo 1991 (inter la 3-a kaj 7-a) apud la pola urbo Zielona Gora Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) kaj Pola Studenta Esperanto-Komitato (PSEK) okazigos denove seminarion por junaj Esperanto-aktivuloj. Dum kvar tagoj homoj aktivaj je loka, landa aŭ internacia nivelo prelegos, diskutos kaj interŝanĝos spertojn pri sia Esperanto-agado. Oni antaŭvidas traktadon de temoj el la jenaj kampoj: gazetara kaj publikrilata informlaboro, instrumetodoj kaj organizado de kursoj, gvidado, organizado de renkontiĝoj, Esperanto-gazetoj, financo, eksteraj rilatoj je loka nivelo. La planita intensa laboro okazos ĉe la ĉevalejo Raculka en arbaro kaj ĝin akompanos distra programo. La organizantoj (Jurek Rzadzki, Torsten Bendias, Lu Wunsch– Rolshoven) alvokas sendi proponojn al Torsten Bendias, Esperanto- Asocio, Otto-Nuschke-Str. 1, Berlin, GDR 1080.

IPR e 33

— paĝo 18 de la PDF —

FINANCA RAPORTO DE ILEI 1989

RIMEDOJ SEK Membrokotizoj 26.706,59 Libroj, filatelaĵoj 507,88 Koleghelpa konto 1.165,00 Fondaĵo Szerdahelyi 224,01 Konferenco 1.731,61 Kompenso de UEA 88/89 6.440,00 Kompenso UEA 89/90 (parto) 4.186,00 Bonhavo 74a UK 231,84 Rentoj 9.748,41 SUMO 50.941,34 Malgajno 6.387,51 57.328,85 AKTIVO 1988-12-31 En kaso 14,15 Banko SE 82.623,31 Handels 3.611,20 Frosta 8.279,55 Poŝtĝiro 10.642,60 UEA, ilek-a 5.652,70 Librostoko — Stoko de filatelaĵoj – Nepagitaj fakturoj — 110.823,51 PASIVO Ce KCE por ekzamenoj — Koleghelpa konto — Fondaĵo Szerdahelyi — Propra kapitalo 110.823,51 110.823,51

Ĉiuj sumoj en svedaj kronoj (SEK)

34 e IPR

KOSTOJ SEK Eldonoj 15.326,47 IPR 29.302,47 Bankkostoj 330,00 Afranko, telefono 3.450,71 Presaĵoj, fotokopioj 5.561,28 Ekzamensesioj nete 386,35

Dua Metodika Kurso 294,56 Koleghelpa konto, memb. 360,00

Estraro

1.288,00

Al koleghelpa konto 805,00 Al Fondaĵo Szerdahelyi 224.01

57.328,85

1989-12-31

1.625,70

82.932,71

TIS,20

9.309,54

1.090,85

(3133,70gld) 10.027,84 6.850,00

500,00

304,00

113.415,84

278,15 805,00 224,01

112.108,68

113.415,84

Bertil Andreasson, kasisto de ILEI

DETALIGO DE TRI RUBRIKOJ (ĉiuj sumoj en svedaj kronoj)

IPR (kompostita en Budapeŝto ekde 3/88, presata en Antverpeno)

Rubriko 3/88 4/88 1/89 2/89 Entute Presado 3.622,87 3.717,68 3.745,16 3.745,/76 14.832,07 Represo 706,92 706,92 Grafika laboro 173,32 162,34 335,66 Kompostado 972,00 972,00 972,00 972.00. 3.888,00 Ekspedoj 740,122 126,38 735,91 73597 2.938,44 Afranko 1.962,56 1.862,40 1.656,61. 1.415,56 6.897,13 Anonco — 295,00 -295,15 SUMO 6.498,87 6.879,97 6.113834 5.897, 29.302,47

Ekzamensesioj (nemenciitaj financis sin sen tuŝi la kontojn de ILEI)

Nomo Enspezoj = Elspezoj ĈeKCE PorILEI La Chaux-de-Fonds 834,45 556,30 278,15

San Francisko 1.179,00 786,00 393,00 Kerkrade 351,80 197,00 154,80 UK, Brajtono 1.164,10 1.083,56 80,54 Diplomoj (kompostado/presado) 1.014,69 —1.014,69 SUMO 3.529,35 3637,55 ‘ 27845 ‘ —.386,35

“Eldonaĵoj

Nomo Elspezoj Enspezoj Rezulto Stokvaloro ”Glotodidaktikaj…(Szanser) 7.524,83 = ~1.524,83 480,00 ‘L. valeur…” (Symoens) 5.421,00 31315 -5113,85 4.341,60 Aliaj (ĉefe ekzamena gvidilo) 3.923,46 1235,667. 2.687, 2.036,00 SUMO 16.875,29 1.548,82 —15.32647 6.857,60

“ Ĉe stokvaloro estas kalkulitaj nur la produktokostoj, ne la vendoprezo.

ET ————— o.r TE TTA A———

3 DONACOJ AL FONDAĴO SZERDAHELYI MSumoenlaantaŭaperiodo: ……………… SEK 1.356,37 KI) Enesken -Burpger. Nederlando 2… seme o 9. okres vo VV siu 80,50 MichelDucGoninaz, Francio ……………….. 50,00

| ani 1 Nn la rd sd aj 2.000,00 SSUMO[GIS MAJO-I090Y = 3 INS e ss a a kio e dat. 3.486,87

L Al ĉiuj donacintoj tre koran dankon!

IPR e 35

— paĝo 19 de la PDF —

Forlasis nin Audrey Childs-Mee

Antaŭ kelkaj semajnoj forpasis post longa kaj doloriga malsano la ĝenerala sekretario de ILEI, sinjorino Audrey Childs-Mee. Ni

perdis sindoneman, aktivan kaj afablan kolegon kaj talentan Csehinstruistinon.

En venonta numero de IPR ni pli amplekse memorigos ŝin.

36 e IPR

HONORAJ MEMBROJ

Peter Zlatnar (YU, 1984) — Mario Dazzini (I, 1985) — Erbetta Marcel (CH, 1986) Irja Klemola (SF, 1986) — Olle Olsson (S, 1986) — Jozef Toczynski (PL, 1986) Helmut Sonnabend (D, 1987) — Catina Dazzini (I, 1988) — Szerdahelyi Istvan (H, 1988)

Argentino Aŭstrio Belgio Brazilo Britio Ĉeĥio

Estonio Finnlando Francio

F.R. Germanio

Germana D.R.

Hispanio Hungario: Israelo

Italio Japanio Jugoslavio Korea Resp. Nederlando Nordameriko Norvegio

Portugalio Sanmarino Slovakio Sud-Afriko Svedio Svislando Venezuelo Zairio

M.H. Saheb-Zamani (IR, 1989) SEKCIESTROJ DE LA LIGO

: Herminia Kirkerup de Fernandez (s-ino), Calle Cerrito 1.249, Barrio San Martin, RA-5000 Cordoba, (Cordoba)

: Mag. Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, A-1190 Wien

: Marc Demonty, Schoolstraat 3, B-1710 Dilbeek

Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11,

BR-04106 S34o Paulo SP

: Arnold Pitt, Yew Tree Cottage, Ivington Road, Leominster, Herefordshire HR6 82D

: Vĉra Barandovska, Volgogradska 41, CS-70400 Ostrava 3

Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normal

University, 430070 Wuhan, PR China

: Palu Johannes, Solme 21, SU-200016 Tallinn, Estonio

: Synnove Mynttinen, Pursimiehenkatu 12 B 46, SF-00150 Helsinki

: Claude Nourmont-Moon, 2 Om Klappchen, L-5682 Dalheim

: Stefanie Tucker, Alatseestr. 14, D-8900 Augsburg

: Till-Dietrich Dahlenburg, Feldstr. 138, DDR-2722 Brŭel

: Manuel Lopez Hernandez, Poŝtkesto 832, E-41080 Sevilla

: Marta Kovacs, Ady E. u. 23-25/C, H-1221 Budapest

: Murĵan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv

: Catina Dazzini, C.P. 22, I-54100 Massa

Toi Kunio, 1448-1 Simotakajyanagi, Kazo-si, Saitama 347

: Sonja Tavĉar, Liminijanska 6, YU-66320 Porotoroz

: Gilsu So, Sodaemun, P.K. 59, Seoul-120

: D. Luesken-Burger, Renderklippenweg 5, NL-8162 NC Epe

: lan Richmond, 66 Naomee Cres., London, Ont. Canada NGH 3TS

: Age Mela, Beverstien 2, N-3190 Horten

.

: Alexandre Kasesa, Rua Actriz Palmira Bastos 10, 47’B, P-1900 Lisboa : Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, I-43031 San Marino

: Anton Zachariaŝ, Sobotskĉ namestie 6, CS-05801 Poprad

: Japie Spoelstra, Posbus 20185, Noordbrug 2522, Suid-Afrika:

Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-24294 Horby

: Edgar Jobin, F.W. Dubois 11, CH-2400 Le Locle

: Inĝ. Felix Garcia Blasquez, Apartado 75.090, YV-1070 A Caracas

: Ngangu Nduantoni-Bakidila, B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire)

— paĝo 20 de la PDF —

REPREZENTANTOJ Bangladeŝo —: Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4D.I.T. Avenue,

Dhaka-1000 Centrafrika Resp. : Luc Feidangai, B.P.960, Bangui Ĉilio : Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, Santiago Hindio : Abani Halter, Jamboni, P.O.Bolpur 731204, W. Bengal Irano : Mohammad Karamudini, P.O.Box 13445-747, Tehran/Iran Niĝerio : Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Ekpoma Bendel

Tanzanio : Mramba Simba, S.L.P. 1051, Bunda Mara

LABORKOMISIONOJ

Statistiko : Germain Pirlot, Steenbakkersstraat 21, B-8400 Oostende Tel. (059) 70.87.00

Didaktikaj : Georges Sossois, rue du Basson 79, B-6001 Marcinelle lud(il)oj Tel. (071) 43.62.05

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

UNESKO : (Rilatoj de reciproka informado, Kategorio C) : 7 Place Fontenoy, F-75007 Paris. Reprezentantoj de ILEI: James Fairbank, 6 Avenue Th. Rousseau, F-75016 Paris Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, F-75010 Paris

UEA : Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam IEI : Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag KCE : Kultura Centro Esperantista, BP 771, CH-2301 La Chaux-de-Fonds

Kontribuaĵoj al IPR tajpitaj kun duobla interspaco kaj marĝenoj, al la adreso de la Redaktejo (vd. kovrilpaĝon)

Abonado al IPR kaj membriĝo al ILEI: (membrokotizo 40 Svedaj Kronoj) 1) poŝtĝirkonto: 682117-7 (Stockholm). «La Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj» (ILEI). Sodra Rorum pl. 455, S-242 94 Horby (Svedio). 2) poŝtĝirkonto: 3789 64 de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam (Nederlando), por la interna konto ILEK-A de ILEI.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

o Em 3190) INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj [LE]

Redaktisto: Istvan Ertl Teknika redaktisto: Stefan MacGill

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 131 A, B-2920 Kalmthout

Redaktejo: Esperanto-fako, Universitato ELTE/BTK

H-1364 Budapest, Pf. 107 IPR M — 36-1-1180-966/185 Presado: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140,

B-2000 Antwerpen, 8 –32-3-234 34 00

— paĝo 2 de la PDF —

Enhavo

Edward Symoens — ILEI-konferenco en Hanabanilla …….-.–.-.- 1 RO GEN IO EEE A o ees ave sees si!l! l!l !s1 4.444. 6 Bernard Golden — Instruado kaj lernado

en la “Strategia plano” de UEA …………. 8 Miroslav Malovec — Problemoj de skribaj kursoj ……….—.-.– 14 Principa regularo de la supra nivelo

de la internaciaj ekzamenoj de ILEI/UEA ….. 17 Projekto produkti vid-bend-serion ……….——–s-..-.- 21 Interkonsento inter UEA kaj ILEI …………—.sssss-.–.-. 23 IEOBNSAON o A AEA A A 24 Buĝeto 1991 porILEI …………. E NN KA A Reo ee e) 29

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto : Edward Symoens, Putsesteenweg 131/A, B-2920 Kalmthout; telefono (03) 666.62.66 — Kunordigado, informado en pedagogiaj medioj, rilatoj kun Unesko kaj UEA.

Vicprezidanto —: Stefan MacGill, Eso 7.III, H-1034 Budapest Tel. (01) 1351-531 (laboreje) — Internaciaj ekzamenoj kaj iliaj kursoj, statistikado de instruado, internaciaj lerniloj, lerneja projekto, IPR.

Ĝen. Sekretario : Vakas — provizore la vicsekretario traktas la laboron.

Kasisto : Bertil Andreasson, SoOdra Ro0rum pl. 455, S-24294 MHorby; tel. (0415)-501 52 — Financaj rilatoj kun sekcioj, konferenco, k.a.

Vicsekretario : Malcolm Jones, 41 Causeway, GB-SN 15 3DD Chippenham; tel.

(0249) 656041 — Venonta konferenco, lernejana korespondado, unuecigo de naciaj ekzamen-sistemoj. Membroj : Till Dahlenburg, Feldstr. 13, D-O-2722 Brŭel; tel. (09-8576)-528 —

Gvido de pedagogia komisiono, internaciaj ekzamenoj, metodikaj kursoj. Zang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normal

Univ., 430070 Wuhan, Ĉinio — Evoluo kaj fondo de sekcioj en Azio, Afriko kaj Latin-Ameriko.

24-a ILEI-konferenco en Hanabanilla (Kubo)

22-28 julio 1990 raporto de Edward Symoens

ILEI ne eraris akceptante la defion forlasi siajn eŭropajn radikojn kaj unuafoje organizi sian konferencon en alia kontinento. Instruado kompreneble devis ludi centran rolon en la rapida burĝonado de la kuba E-movado en la lastaj jaroj — kiu liveris la necesan bazon por la okazigo de UK unuafoje en la kariba regiono, — kaj eĉ organizado de ne nur tiu UK, sed ankaŭ de IJK (Internacia Junulara Kongreso) kaj de la ILEI-konferenco.

Por multaj eŭropanoj estis la unua konatiĝo kaj eĉ kontrontiĝo kun (sub)tropika lando: kun ĝia multvaria, vivoĝoja loĝantaro, ĝia multkolora flaŭro, ĝia riĉa kolonimemoriga arkitekturo, ĝia brila, varmega suno, kiu kelkfoje tamen ĝenis la homojn…

La ILEI-konferenco estis privilegiita, ĉar ĝi okazis 300 km-ojn for de Havano, en relative nova hotelo kun naĝejo, apud granda lago, meze de belega, iom pli malvarma montara regiono, Hanabanilla. Tie la Kuba E-Asocio sukcesis krei embrion de E-Centro kun belaj klasĉambroj. Tiu favora feria etoso tamen ne malhelpis la 35 ĉeestantojn el 18 landoj fidele kaj aktive partopreni en

1 e IPR

— paĝo 3 de la PDF —

la ĉiutagaj diskutoj, ĉu pri asociaj temoj, ĉu pri la kadrotemo „Naciaĵoj en la instruado de Eo”.

Post la kvarhora aŭtobusvojaĝo de Havano al Hanabanilla kaj iom da ripozo, la malfermo de la konferenco okazis dimanĉe la 22-an je la 16h30 per prelego de la prezidanto, en kiu li unue honorigis la memoron al la ĝenerala sekretario, Audrey Childs-Mee, forpasinta en majo (vidu nekrologon en tiu ĉi numero – la red.) Sekvis ĝenerala enkonduko al la ĉeftemo, kiu baziĝis sur teksto de Miroslav Malovec pri la interferoj de la ĉeĥa lingvo kaj Esperanto (vidu pp. 14-16 – la red.). Dumsemajne, pluraj partoprenintoj aldonis informojn pri diversaj aliaj interferoj de naciaj lingvoj kun Eo. La temo, tamen, estas tiom vasta, grava kaj nekomplete esplorita, ke ILEI sisteme kaj funde okupiĝos pri ĉiuj ĝiaj aspektoj kaj implicoj kaj tiel disponos pri pli efika, malpli nacieme influita bazo por „transnacia” aliro de la instruado de Eo.

La pritraktitaj asociaj temoj subdividiĝas en du grupoj:

a) administraj: raportado de landaj sekcioj kaj unuopuloj; la financa situacio de ILEI, la buĝeto de 1991; la Fondaĵo Szerdahelyi; la neceso disponi pri oficisto(j) por plenumi kelkajn temporabajn taskojn; la revizio de la statuto; la interkonsento kun UEA; la Konferenco en 1991 (Voss, Norvegio); la laborplano de ILEI por 1990-1991. En IPR aperos pli detalaj raportoj pri ĉiuj cititaj eroj.

b) pedagogiaj: d-ino Ilona KOUTNY, docento ĉe la Universitato Eŭtvos en Budapeŝto, prelegis plurfoje pri temoj rilate al la instruado de Eo per kompu-

tiloj; Stefan MACGILL pri komunika cel-lingva instruado: kiel ligi gramatikon

kun situacioj kaj pri la elformado de internacia gramatiko, detale pri la transitiveco de verboj.

Aldone parolis en 30-minutaj intervenoj:

— BACEV, Marin (BG): Spertoj pri Fru en Kubo.

— BECKER, Giŭnther (D): Instruado en la satelita epoko.

— COOL, Gerard (A): Eo: nefinita.

— DAZZINI, Catina (T): Instruado en Italio.

— FILHO A.A.A. (BR): Cirkulanta biblioteko pedagogia en Brazilo.

— MOERBEEK, Rob (NL): Nova kurso en Nederlando: Lerni por fari.

— NILSSON, Bertil (S): Spertoj verki lernolibron por svedoj.

— SZANSER, Irena (PL): Interlingva kaj enlingva interfero.

— VAN DER HORST-KOLI SKA, Mila (PL-NL): Pri diversaj rilate al Cseh-instruado.

— ROGER, Yafil (F): Enkonduko al la ĉina lingvo.

Ĉiujn prelegojn sekvis starigo de demandoj kaj ofte viglaj diskutoj.

Kiel kutime, Mila van der HORST, direktorino de la Cseh-Instituto en Hago (NL) organizis, kunlabore kun ILEI kaj sub la gvidado de mag. Irena

IPR e 2

Oliver Mazodze babilas kun aliaj konferencanoj dum la ekskurse 2! Trinidad; kafo kun ĵus elpremita sukerkano enmanas kaj emanas.

SZANSER (PL), Cseh-seminarion por estontaj Cseh-instruistoj. Partoprenis en ĝi kaj sukcese trapasis la publikan ekzamenon:

— A.A.A. Filho, Brazilo

— R. Resende, Brazilo

— M. Bacev, Bulgario

— Orellano-Rojas, Argentino

— Oliver Mazodze, Zimbabvo/Kubo Du kandidatoj sukcese trapasis la Internacian Ekzamenon:

s-ino G.M. Sutton (Nov-Zelando): elementa nivelo

s-ino Nora Moerbeek (Nederlando): meza nivelo kun la noto tre bona. Menciinde estas, ke por la unua fojo ni adaptis la ekzamenon al la bezonoj kaj eblecoj de blinda kandidatino. (ekz. per uzo de Brajlo-teksto). La Ekzamena Komisiono de ILEI interrilatos kun LIBE (Ligo Internacia de Blindaj E-istoj) por adapti la regularon de la L.E. al ĉi tiu kategorio de e-istoj kaj fari praktikajn aranĝojn por ke ankaŭ blinduloj povu trapasi la ekzamenon senprobleme.

La ferma kunsido okazis vendrede la 27-an je la 20-a horo. La prezidanto, en ĉeesto de la estraranoj Stefan MacGill kaj Bertil Andreasson, resumis la dumsemajnan laboron, enmanigis la diplomoja al la sukcesintaj Cseh-seminarianoj kaj la atestilojn al la sukcesintoj de la I.E.

3 e IPR

— paĝo 4 de la PDF —

Sekvis dankvortoj por ĉiuj ĉeestantoj pro ilia diligenta partopreno en la diversaj programeroj. La prezidento aparte dankis kaj transdonis donacon al la surloka motoro malantaŭ la konferenco: Hĉctor Jimĉnez, sekretario pri edukado en la estraro de Kuba E-Asocio, respondeca pri ĉiuj praktikaj aranĝoj de la ILEI-konferenco kaj kiu kun granda afableco, senlima pacienco kaj nekontestebla sindono plenumis sian ofte sendankan taskon.

Laborplano de ILEI ĝis la 15-a de julio 1991.

Taskoj de la estraranoj. Edward Symoens — Finpretigi kaj eldoni en pluraj lingvoj la broŝuron: .A/ nova lingvopolitiko. La propedeŭtika rolo de Eo. — Komenci la esploron pri ĉiuj E-centroj, institutoj kaj personoj kapablaj kontentige organizi: a) internaciajn ekzamenojn,

Rezolucio de la Komitato de UEA en Havano

La Komitato vokas al Landaj Asocioj de UEA kaj Sekcioj de ILEI — raporti pli komplete ĝis ĉiu jarfino pri la instruado de Eo en sia teritorio. — kuraĝigi instruistojn kaj instruantojn de Eo en sia membraro partopreni metodikajn kaj superajn lingvajn kursojn, kiaj tiuj organizitaj ĉiujare de ILEI kaj KCE, de la kursejo en Pisanica (Bulgario), de la Universitato Eŭtvos en Budapeŝto, de la San- Franciska Ŝtata Universitato kaj la Internaciaj Metodikaj Seminarioj.

rekonas la sukcesan restarigon de la internaciaj ekzamenoj, kiujn trapasis 67 kandidatoj el dekkvino da landoj dum 12 sesioj en kvar kontinentoj.

kontentas pri la pretiĝo de regularo por la supera ekzameno kaj invitas al komitatanoj kaj Landaj Asocioj proponi taŭgajn membrojn por la formota Supera Ekzamena Komisiono.

La Komitato konscias ke libervolaj laborfortoj ne sufiĉas por la realigo de la kreskontaagadokaj

apogas la paŝojn de ILEI transmeti partojn de sia laboro sur profesian bazon kaj, spegulante tion

aprobas la sekvan financan disponigon flanke de UEA por la periodo aŭgusto— decembro 1990, ekde kiam la financaj rilatoj funkcios laŭ la nova UEA/ILEI interkonsento:

Eldono de instrurajtiga kurs-materialo 300 gld. Starigo de la supera ekzameno 300 gld. Administrado de ceteraj niveloj, legolisto, ekzercaro 300 gld. Tralaboro de la arĥivaro de prof. I. Szerdahelyi 300 gld. Situaci-komunika lernolibro 300 gld.

1.500 gld.

IPR e 4

b) instrurajtigajn kursojn kaj ekzamenojn.

— Esplori, kio ekzistas (artikoloj, studoj, prelegoj, disertacioj, ktp.) pri la temo: Naciaj trajtoj en la E-instruado.

— Prepari projekton pri Konsilaro por aktivuloj: Kiel fondi novan sekcion? Kiel funkciigi sekcion? Kiel organizi konferencon?

— Kiel organizi internaciajn ekzamenojn, instrurajtigajn kursojn kaj ekzamenojn? ktp.

— Starti Eo-informkampanjon en internaciaj instrumedioj.

— Pluesplori la financajn eblojn pri eldono de libroj kaj materialo.

— Serĉi dokumentojn pri la temo: 25 jaroj de ILEI-konferencoj.

— Starti ĝeneralan kritikan superrigardon pri ĉiuj disponeblaj didaktikaj materialoj.

— Rilati kun UEA pri UK en Norvegio.

— Rilati kun GCA pri IPR.

Stefan MacGill

— Evoluigi la superan nivelon de la Internaciaj Ekzamenoj.

— Prepari Internacian Lernolibron.

— Finaranĝi kontrakton kun Zs. BARCSAY kaj M. KOVACS kaj difini iliajn taskojn: i.a. kunvoki la superan ekzamenantaron kaj administri la mezajn ekzamenojn respektive.

— Superrigardi la preparon de IPR.

— Prepari definitivan version de la statutrevizio.

— Interrilati kun Zs. BARCSAY por starigi elekto-komisionon.

Till Dahlenburg

— Finprepari la „materialon Szanser” surbaze de la interkonsento subskribita kun la aŭtoro.

— Difini la postularon por la superaj ekzamenoj.

Bertil Andreasson

— Interrilati kun Norvegio kaj kun Malcolm Jones pri la 25-a ILEI-konferenco en Voss, Norvegio (1991).

— Interrilati kun GCA pri la ĝisdatigo de la sendolistoj por IPR.

— Interrilati kun la sekcioj por ke ĉi tiuj pli akurate pagu la kotizojn kaj sendu membrolistojn.

Malcolm Jones

— Prepari la 25-an Konferencon en Norvegio, en kunlaboro kun Bertil Andreasson kaj la norvega LKK. Zang Danchen

— Prepari sesion de Internaciaj ekzamenoj en 1991.

— Finesplori, ĉu la „materialo Szanser” taŭgas por ĉinoj aŭ postulas ŝanĝojn. Proponi eventualajn adaptojn.

— Daŭre varbi membrojn.

Kalmthout, 06-08-1990. E. Symoens

5 e IPR

— paĝo 5 de la PDF —

RIMARKOJ al la letero de Mila v.d. Horst-Kolinska en IPR 2/90, p. 15 kaj

aliaj kontribuoj de la sama numero Roland SCHNELL, Germanio

Per sia respondo en IPR 2/90 Mila v.d.Horst-Kolinska pruvas, ke ŝi ne komprenis la celon de la kontribuo „La plej facila lingvo malfacile lernebla” de Maria Merla. Oni ne povas malpermesi al la aplikantoj de la Cseh-metodo uzi ĉiun eblecon varbi por tio, kion ili evidente taksas la plej utila por la instruado de Eo. Sed Maria Merla substrekis, ke la Cseh-metodo nuntempe ne povas esti la konvena solvo por la problemoj en la okcident-eŭropaj landoj.

En la revuo „Esperanto aktuell”, organo de la Germana E-Asocio (3/1989, p. 7-10) mi (bedaŭrinde germanlingve) raportis pri la situacio de la E-instruado en okcidenta Berlino. Mi konstatis, ke oni ne povas trakti la instruadon de Eo per la metodoj, kiuj estas aplikataj por la instruado de infanoj en la lernejo. La homoj, kiuj lernas Eon, ĉefe estas plenkreskuloj, kiuj lernas libervole kaj, kontraste al la instruado de la angla aŭ franca lingvo, ne atendas profesie uzeblan profiton de la lernado. Tial la instruado devas okazi en formo, kiu estas sufiĉe alloga por ili, kaj kiu instigas regule reveni al la kurso. Ĉu tio efikos, ne nur dependas de la instrumaterialo, sed ankaŭ de la etoso en la grupo kaj de la konduto de la instruanto.

Tiuj, kiuj profesie instruas lingvojn kaj parolas Esperanton, ĝis nun neniun helpon preparis por tiuj, kiuj volontule instruas la lingvon pro tio, ke aperas novuloj, kiuj deziras eklerni la lingvon. Maria Merla prave kritikis, ke ekzistas manpleno de lernolibroj, kiuj estas utiligeblaj, sed neniu lernolibro en la germana lingvo respektas la aktualajn eltrovaĵojn de la didaktiko por plenkreskuloj. Tio ne estas malestimo de la Cseh-metodo — oni devas simple rekoni, ke la kondiĉoj por organizi Cseh-kursojn nek ekzistas, nek estas facile kreeblaj.

Mi supozas, ke la profesiaj instruistoj ne okupiĝas pri la instruado de Eo al grupoj de plenkreskuloj, ĉar ili ĉefe okupiĝas pri la instruado de infanoj aŭ pri la edukado de instruistoj, kiuj poste mem instruos infanojn. Ambaŭ grupoj ne estas tiom liberaj en sia decido, ĉu ili volas partopreni la venontan lecionon aŭ ne, kiel plenkreskulo, kiu decidis lerni Eon en la loka klubo.

Mi tre ĝojas legi en la sama numero de IPR raporton de Istvan Ertl pri la lernejo en Budaŭrs (90/2, pp. 13-14.). Tie la lernado de Eo por infanoj estas amuza afero, ne peno. Estus necese ellabori similajn metodojn ankaŭ por la instruado de plenkreskuloj. Ke tiu ĉi postulo tute ne estas memkomprenebla, montras la „Meditado super nia metodiko” de Kruco. Kompreneble la logiko

IPR e 6

kaj reguleco de la gramatiko de Eo faciligas la lernadon kaj estas personoj, kiuj sukcesis lerni Eon nur per gramatiko kaj vortaro. Sed infanoj tute ne lernas laŭ tiu ĉi metodo kaj ankaŭ por plenkreskuloj oni devus elpensi pli amuzajn formojn. Eo, kiel vivanta lingvo, estas pli ol „senerara prezento de la signifo(j) de la radikoj”. La metodo tie prezentita denove dependas de forta, klera kaj sperta instruanto, kiu „bezonas grandan trovemon por konstante teni la atenton de la lernantoj”. Eĉ pli: La instruanto kavzaŭ perfortas la lernantojn per „sufiĉe maŝineca laboro”, sed poste ili estos „dankemaj”. Laŭ miaj spertoj en Berlino la libervolaj lernantoj ne estos dankemaj, sed ili estos for.

Mi urĝe petas la profesiajn instruistojn finfine reagi al problemoj de la lokaj grupoj. Estas necese instrui Esperanton nun! Ni ne povas atendi, kiam ekzistos la edukitaj instruistoj, kiuj kapablas instrui laŭ la Cseh-a aŭ iu alia science ellaborata metodo. Ni bezonas didaktikajn helpilojn, kiuj ebligas al ĉiuj, kiuj sufiĉe flue parolas Eon, instrui Eon al aliaj plenkreskuloj. Multaj sentas sin devigataj verki lernolibrojn, sed ili ne pretas kunlabori. En Germanio mi aŭdis pri tri aŭ kvar projektoj, kiuj kompreneble intencas agi sole kaj sendepende.

Mi eksciis pri diversaj konsentaj, eĉ aplaŭdaj reagoj al la tezoj kaj proponoj de Maria Merla, sed mi ne aŭdis pri fundamentaj kontraŭaj argumentoj. Tio signifas, ke ekzistas gvidlinio, kiu ebligus al grupo de instruistoj prepari la necesan instrumaterialon kaj verki konsilojn por la utiligo. Modela por mi restas la didaktikaj konsiloj de Till Dahlenburg, kiuj ebligis eĉ al mi gvidi kurson por komencantoj en t. n. popola altlernejo sen iu formo da spertoj pri la instruado de fremda lingvo. Ili apartenas al la „Taschenlehrbuch Esperanto”, kiu nun malpli ol iam antaŭe estas aplikebla en okcidenta Germanio pro sia GDR-eca aspekto kaj enhavo. Mi ne povas kredi, ke en la nuna situacio la eldonejo kapablas rapide prezenti purigitan version, sed mi esperas, ke la E- Asocioj en la germanlingva teritorio (inkluzive Aŭstrio, Svislando) kunlaboros por realigi la urĝe bezonatan instrumaterialon.

Bedaŭrinde la „Germana Esperanto-Instituto” komplete fiaskis en tiu ĉi afero. Tie oni ekskluzive strebas al la agnosko de Eo en lernejoj kaj ignoras la bezonojn de la lokaj grupoj.

Te IPR

— paĝo 6 de la PDF —

Instruado kaj lernado en la Strategia Plano de UEA Bernard GOLDEN, Hungario

Enkonduko

Responde al la invito de la redakcio de Esperanto sendi reagojn por diskuto pri la projektita Laborplano de UEA de la dua jarcento de Esperanto (Esperanto, oktobro 1988: 166-177), mi atente tralegis la tutan tekston kaj konstatis, ke komentado pri ĉiu grava punkto bezonus prezentadon, kiu estus same detala kiel la plano mem. En la nuna artikolo mi limigos min al unu temo, kiu aperas en pluraj sekcioj: la instruado kaj lernado de Eo.

Ciu, kiu objektive ekzamenas la situacion de la disvastiĝo de Eo en la mondo, devas konfesi, ke la aktuala stato de instruado kaj lernado de la lingvo ne estas kontentiga. Ĉu iam en la tuta historio bone funkciis tiuj agadoj? Movadhistoriistoj bonvolu respondi!

Minaco kontraŭ Esperanto

Ruĝkrajone substrekenda estas la konstato en $45 (a), ke unu el la minacoj — miaopinie la plej grava — kontraŭ la ekzisto de Eo estas la nesufiĉa scio de la lingvo. Mi ne hezitas aserti, ke en ĉiuj periodoj de la evoluo de Eo relative malgranda nombro da ellernintoj de la lingvo pluportis la torĉon kaj nutris la flamon, spite al la negativaj agadoj de denaskaj krokodilantoj, vivdaŭraj komencantoj kaj uzantoj de la unugroŝa Eo. La seriozaj, agemaj e-istoj devis konstante barakti en tiu stagna marĉo de apatio kaj memkontento, por ke estu videblaj spuroj de progreso. Okazas, ke ie oni iras unu paŝon antaŭen rilate primajstradon de la lingvo, sed aliloke la instruado-lernado glitas du paŝojn malantaen, kiam seniluziiĝintoj fermas siajn lernolibrojn, forlasas kursojn kaj por ĉiam male-istiĝas.

Kial oni plibonigu sian lingvoscion?

La demando, kiun neniu aŭdacas vortigi — kaj povas esti, ke tiuj, kiuj surpaperigis la grandiozan Strategian Planon, tute ne konsciis pri ĝi — estas jena: Ĉu e-istoj vere volas plibonigi sian lingvoscion? Kiuj argumentoj ekzistas por konvinki eklernantojn, ke ili devas penadi, por ke ilia lingvonivelo estu pli alta, se ĝis nun ili sukcesas atingi siajn limigitajn celojn surbaze de rudimenta scio de la lingvo? Defia tasko por movadaj aktivuloj kaj propagandistoj estas trovi manieron devigi pluan lernadon post la elementa kurso aŭ la unua dekle-

IPR e 8

ciona lernolibro. Ĉu pravas reprezentantoj de lingva strutpolitiko en E-ujo kiel Dermond Quirke, kiu disvastigas la herezan vidpunkton, ke estas pli grave uzi la lingvon ol uzi ĝin ĝusteĈ „ aŭ kiel Preben Bagger, kiu misuzas la koncepton de malfermiteco (t.e. toleremo) por libere permesi eraran lingvouzon(2)?

Mi trovis eĉ pli harstarigan esprimon de la sama indiferenteco pri strebado al bona scio de Eo en jena misa konsilo al gepatroj de denaskaj e-istetoj.

„Same ne maltrankviliĝu pri via (ne)scio de perfekta Eo. La infano parolos precize la saman specon de Eo, kiun vi parolas al li. Do, se vi havas germanan prononcon, li havos germanan prononcon. Sed, ĉu tio vere gravas?” did

Se tiel estiĝas kaj evoluas lingva (mal)kapablo ĉe denaskuloj, ne plu estas espero por unueca normlingvo en la estonteco. Ju pli da verduleto estos generitaj, des pli dekadencos la lingvouzo! Por bremsi tiun procezon, estas konsilinde persvadi gepatrojn, kiuj ankoraŭ ne primajstris Eon, bridi sian entuziasmon kaj nepre ne instrui malbonan Eon al siaj infanoj.

Malalta faka lingvonivelo

La minaco de malalta lingvokapablo estas multe pli grava ol volas kredigi la lingvaj strutpolitikistoj en E-ujo, ĉar ĝi troviĝas ankaŭ en fakaj verkoj, ĉu el la plumoj de fakuloj mem, ĉu en fak-temaj artikoloj verkitaj de laikoj (4). Kvankam mi kutimas atentigi redakciojn pri tiuspeca erara lingvouzo, oni ne volonte publikigas mian publikan riveladon de la mispaŝoj de fakulo en Eaj verkoj temantaj pri la propra fako. Kiel estas eble fari eĉ paŝeton antaŭen, se oni balaas lingvajn malpuraĵojn sub la tapiŝon?” ) Aldonenda en la Strategia Plano estas sekcio atentanta la neceson plialtigi la nivelon de faka verkado en Esperanto.

Individuaj membroj kaj regiona kaj landa agado

Ankoraŭfoje en la sekcioj de la laborplano dediĉitaj al individuaj membroj ($866) kaj al regiona kaj landa agadoj ($951) estas menciita la lingvouzo. UEA celas igi la individuajn membrojn pli aktivaj, por ke ili ĉeestu kongresojn, aĉetu librojn, fariĝu delegitoj, perfektigu sian lingvoscion kaj instruu. Tiu alineo estu modifita por meti perfektigon de la lingvouzo en la unuan lokon; nur poste eblas doni al tiuj homoj respondecon pri la aliaj taskoj. En la alineo pri regiona kaj landa agado, atento pri lingvoscio jam havas prioritatan pozicion.

9 e IPR

— paĝo 7 de la PDF —

Instruado

Kiel plenumi tiun taskon? Por ekscii tion, estas necese ekzameni ĉiujn sekciojn de la plano, en kiuj la temo estas aludita. Laŭ $924 sub la rubriko „Kongresoj”, malpli grandaj konferencoj, seminarioj ktp. precipe je regiona nivelo havu kiel unu el siaj funkcioj plialtigon de la lingvonivelo kaj pretigon de instruantoj de Eo. Instruado en la Universalaj Kongresoj mem estas proponita en $44 (a), sed tiuspeca unusemajna efemera agado neniel povas esti efika. Ne valoras eĉ sugesti tiun punkton kiel parton de la celo de la UK-oj.

En pluraj landoj oni organizas similajn minikursojn, daŭrantajn ofte unu semajnon sed kelkfoje nur unu semajn-finon! Cetere, oni elpensas diversajn artifikojn por allogi partoprenantojn, serĉantajn la plej rapidan kaj senpenan vojon al alproprigo de Eo, kiu laŭdire estas la plej facila lingvo: la t.n. zagreba metodo prezentas reduktitan vortprovizon; en la pirata kurso oni lernas en ŝercaj (kaj ridindaj) situacioj; kaj la sugestopedio tre konvenas por tiuj, kiuj emas ekdormeti dum kursinstruado. Tamen, edukpsikologiaj esploroj demonstras, ke ĉio, kio estas instruita tre rapide kaj en mallonga tempo, estas nur supraĵe lernita kaj same rapide estas forgesita. Pro tio, ĉiuspecaj mallongdaŭraj Esperanto-kursoj estas trompaĵoj, kiuj perdigas al kursanoj kaj instruantoj fortostreĉon kaj tempon. Estas necese silentigi unu fojon por ĉiam la blufantan propagandadon pri rapida kaj facila lernado. Ĝuste pro tio mi opinias, ke la mencioj de lingvoinstruado en $44(a) kaj plialtigo de lingva nivelo en $924 estu forstrekitaj, aŭ eventuale transigitaj en novan rubrikon titolitan „Laŭŝtupa lingvolernado kaj celhava atingo de pli altaj lingvoniveloj”.

Instruantoj

Atentu la esprimon „pretigo de instruantoj” en $924; temas pri instruantoj, ne instruistoj. Jen punkto, kiu devas esti detale pritraktita, ĉar estas certe kiel duoble du kvar, ke la malalta lingvo-nivelo de multaj cistoj estas la rezulto ne de ilia nekapablo aŭ pigreco, sed de neprofesia instruado fare de personoj, kiuj ne estas pedagogie kvalifikitaj instrui fremdan lingvon (6). La sola maniero definitive elimini la fuŝinstruantojn estas varbi diplomitajn lingvo-instruistojn, kiuj lernos Eon kaj poste instruos la lingvon laŭ metodologiaj principoj jam evoluigitaj por aliaj fremdaj lingvoj sur ĉiuj niveloj. Ankaŭ ĉi-rilate estas loko por nova sekcio en la Strategia Plano: „Profesiigo de la instruado de Eo per varbado de kvalifikitaj lingvoinstruistoj”.

IPR e 10

Lingvolerniloj

Nuntempe oftas diskutoj pri la specoj de libroj, kiuj estos plej urĝe bezonataj en E-ujo dum la proksima estonteco. En unu tendaro aŭdiĝas postuloj de verkoj pri bazaj sciencoj por liberigi lernantojn en certaj landoj de dependeco de fremdlingvaj verkoj en eŭropaj lingvoj, precipe la angla. Membroj de alia tendaro argumentas, ke antaŭ ol povi verki tiajn diversfakajn librojn, estas necese unue kompili fakterminarojn en la koncernaj sciencobranĉoj kaj akordiĝi pri la nomenklaturo. Longe oni diskutas, sed faras nenion. Intertempe beletristoj senĉese publikigas siajn poemkolektojn kaj esperantigas literaturaĵojn el plej diversaj „malgrandaj lingvoj” de minoritataj popoloj. Pri la librotipo meritanta la plej altan prioritaton apenaŭ aŭdiĝas vorteto — lernolibroj! La Strategia Plano ja senkaŝe informas pri la stato de lerniloj en E-ujo en $43(b). Bonaj lerniloj kaj instruiloj mankas, kaj kompare kun tiuj destinitaj al – la lernado de etnolingvoj, la verkoj en Eo estas ofte tre primitivaj aŭ malmodernaj. Eĥas tiun plendon leganto de Esperanto ”

„Ni do ĉiuj daŭre lernu Eon. Sed ĉu ni disponas la bezonatajn lernolibrojn?”

“Profesie kvalifikita lingvoinstruisto ne ĉiam povas certigi sukceson sen bonkvalitaj lerniloj. Kaj ne tute kompetenta instruanto, sen helpo de bona lernolibro, facile riskas fiaskigi la lernadon de la lingvo. Por plibonigi la situacion venas la propono, ke UEA okupiĝu pri la eldonado ne nur de lernolibroj (185916), sed ankaŭ de nelibraj lerniloj kiel prononc-kasedoj kaj videomaterialo ($919).

La sekva demando ne estas tuŝita en la plano: kiu preparos kaj verkos tiun materialon? Ĉu la instruantoj aŭ ĉu pli kompetentaj instruistoj? La morna bildo de Eo-lernolibra verkado estis lastatempe evidentigita en tri recenzoj pri verkoj destinitaj al parolantoj de la hungara, hispana kaj franca lingvoj (8), kaj antaŭ kclkaj jaroj aliaj recenzoj atentigis pri difektoj en hungara, angla kaj itala lerniloj 9), Por vere efika kaj fruktodona instruado kaj lernado, estas bezonataj plurspecaj lerniloj verkitaj konforme al la plej ĝisdataj principoj de lingvoinstrua pedagogio. La aranĝo de la gramatikaj klarigoj kaj la enhavo de la lecionoj devas esti specife planitaj por kontentigi la bezonojn de diversaj tipoj de lernantoj: aŭtodidaktoj, kursanoj, infanoj, junuloj, plenkreskuloj kun malsamaj gradoj kaj klereco, scienculoj, parolantoj de diversaj etnolingvoj ktp. Ankoraŭ unu grava faktoro en la preparado de lerniloj estas la motivado kaj bezonoj de la lernontoj. Kiom da aŭtoroj de lernolibroj konsideras tiun ĉi aspekton de instruado kaj lernado?

11 e IPR

— paĝo 8 de la PDF —

Kiuj verkos la modernajn lernilojn?

Ĉar ekde 1986 (ILEI) transprenis de UEA ĉiujn taskojn rilate al instruado kaj edukado, ĉu eble tiu organizaĵo okupiĝos pri la verkado de konvenaj lerniloj? Ŝajnas, ke ne. Raporto pri la rezultoj de la 22-a Internacia Konferenco de ILEI en 1988 ne havas eĉ aludon pri tiu ĉi temo(10). Ĉu la Akademio de Eo entreprenos superrigardon de instrumaterialo por certigi pli efikan lernadon de Eo? Ne! Nuntempe la Akademio okupiĝas pri la aprobo de fakaj terminaroj laŭ lingva vidpunkto, sed ekzistas neniu agado rilatanta al la enhavo de lernolibroj.

Eble la plej bone kvalifikitaj lingvometodikistoj devas troviĝi en la Fako Eo-lingvo kaj literaturo en la Katedro pri Ĝenerala kaj Aplika Lingvistiko en la Universitato „Eotvos Lorand” en Budapeŝto. Tie, ekde 1966, Eo estis instruata al estontecaj lingvoinstruistoj. Inter la studobjektoj estas kursoj pri lingvistiko kaj lingvoinstrua metodologio. Bedaŭrinde, neniu provo estis farita de la antaŭa respondeculo de tiu stud-programo, d-ro Istvan Szerdahelyi, verki la specojn de altkvalitaj kaj modernaj lernolibroj, kiuj estas nuntempe bezonataj. (D-ro Szerdahelyi verkis plurajn lernolibrojn popularajn kaj vaste uzatajn eĉ internacie — kategorie aserti, ke ili ne estas altkvalitaj nek modernaj, niajuĝe estas troigo — La red.) Post lia morto, neniu venis anstataŭi lin sur la tereno de lingvoinstrua metodologio. Tiukiale la lingvoinstrua situacio en lia propra lando, Hungario, nun estas en kriza stato, kiel ilustras jena plendo farita de provinca instruanto en Esperanto“)

„t.mankas konvenaj lernolibroj…Ankaŭ la plenkreskula progresa kurso ne havas konvenajn lernolibrojn por la supera ekzameno. Kvankam en la lastaj jaroj aperadis kelkaj lernolibroj, sed ili estas parte tro koncizaj, parte na taŭgaj por kursoj aŭ ili konvenas nur por infanoj.”

Sekvas el tiu prezentado de la situacio, ke UEA, antaŭ ol ĝi povas eldoni lernilojn laŭ la laborplano, devas unue trovi fakulojn, kiuj kompetentas verki ilin. Ĝuste tie estas la tubero en la afero, kiu faras tiun proponon en la plano vana.

Konkludo

Pozitiva ero en la Strategia Plano estas Ĉapitro 5, „Prioritatoj”, en kiu la unua, pri disvastigo de Eo ($52), konsistas el du agadoj: 1. informado, 2. instruado. Supozeble instruado sekvigas lernadon. Mi tre scivolas, kiom da aliaj pensemaj e-istoj, en siaj reagoj pri la laborplano, donos la saman emfazon al instruado kaj lernado, kiun faras tiu ĉi artikolo. Mi estas pesimisma, ĉar tiuj punktoj facile perdiĝas en la labirinto de aliaj temoj, kiuj estas pritraktendaj.

IPR e 12

Notoj

. Dermod QUIRKE. Erari estas home… Esperanto 1988 julio-aŭgusto: 137.

. Preben BAGGER (citita en: Esperantologia konferenco: Normoj gravas, Ĉiukampe). Esperanto. 1988 septembro: 153.

. Anna BRENNAN, Renato CORSETTI. La stadioj de dulingveco. Cirkulaĵo por esperantlingvaj paroj kaj familioj. 1988 junio; 3: 2-4. Vd. pĝ. 4.

. Bernard GOLDEN. Oni uzu fakajn terminojn, esprimojn kaj nomojn — sed nur fake! Akademiaj studoj. 1987: 54-55. Publikigita ankaŭ en: KERNO-Cirkulero 1988 aprilo; 7: 4. Opus Nigrum. 1988; 1 19. Starto. 1989. 2: 14-15, 18.

. Bernard GOLDEN. Priskribo de stelaroj kun lingvaj eraroj. La Gazeto 1988 aprilo; 16: 26- 2f,

. Bernard GOLDEN. Inadequacies in the teaching of Esperanto. The Australian Esperantist. 1981 julio-aŭgusto; 189 (269): 39-40.

. Bernard GOLDEN. Fuŝinstruado de Esperanto. Nitra Informilo. 1982 februaro; 1: 6-8.

Publikigita ankaŭ en: Informilo pri la Instrua Laboro. 1986 novembro-decembro: 7.

. Bernard GOLDEN. Normoj kaj celoj de la universitata instruado de Esperanto. Internacia

Pedagogia Revuo. 1980; 1:3-12.

Rob KEETLAER. Ni mem devas lerni Esperanton! Esperanto. 1988 novembro: 201.

RECENZOJ. Internacia Pedagogia Revuo. 1988 aprilo-junio; 2.

Bernard GOLDEN. Dr. Istvan Szerdahelyi. Keves szoval eszperantoul, Budapest, 1987.

(pĝ. 19-26).

. Zsuzsanna VARGA-HASZONITS: Fernando de Diego. Nuevo metodo de Esperanto para

clases y autodidactas, Madrid, 1982. (pĝ. 27-28).

c. Istvan ERTL: Edmond Ludwig kaj Renĉe Triolle. Nouveau cours d’espĉeranto avec ou sans professeur. Madrid, 1986. (pĝ. 28-31).

9. Bernard GOLDEN. Aldonaj rimarkoj pri 30 nap alatt eszperantoul. Budapeŝta korilo 1980 junio; 6:25-27.

Bernard GOLDEN. Kompleta, ampleksa, sed iom mankhava. (Recenzo de Esperanto — The International Language de W.J. Downes). Heroldo de Esperanto 1983; 14:4.

Bernard GOLDEN. Kiel recenzi lernolibron? (Lingua Esperanto, Corso di base de Renato Corsetti, Mauro La Torre kaj Nino Vessella). Internacia Pedagogia Revuo. 1985; 3: 75- 77. Publikigita ankaŭ en Esperanta Finnlando. 1985; 5: 12-13. Esperanto Teacher. 1986 printempo; 149: 9.

10. Zsuzsa BARCSAY. Tradiciaj kaj modernaj instrumetodoj de la Esperanto-instruado. Budapeŝta Informilo. 1988 novembro; 11: 13.

11. Jozsef NEMETH. Veszprem. Budapeŝta Infomilo. 1988 novembro; 11: 12.

o Oa hh QO ID

pos Dm p

les

POSTNOTO: En la laborplanoj de ILEI kaj la rezolucioj pri edukado de UEA staras jam de du jaroj la plano verki modernan situaci-komunikan lernolibron, kiu formos la bazon de lerno-pakaĵo. Tio unuavice por junaj lernejanoj (10- ĝis 14-jaraj), sed la sama strukturo estos utiligebla kun aliaj situacioj por plenkreskula lernolibro. Sed tion devus realigi personoj, kiuj devas ankaŭ plenumi aliajn taskojn en la movado kaj ILEI. Se ILEI pretus vivi sen du numeroj de IPR, kvarmilo da lernantoj rezigni pri du numeroj de Juna amiko, ILEI dormigi sian statut-revizion plian jaron, same pri la starigo de la supera ekzameno, nuligi ĉiujn ceterajn ekzamensesiojn dum duonjaro, prokrasti ĉiujn ceterajn eldon-projektojn kaj forlasi la korespondadon, aŭ trovi novajn laborfortojn prizorgi tiujn taskojn, mi persone garantias, ke tia moderna lernolibro estus ĝis marto 1991 jam finverkita, presita kaj akirebla en via plej ŝatata movada librovendejo. Sed kiu kuraĝus rajtigi tian reprioritatigon?

smg

13 e IPR

— paĝo 9 de la PDF —

Problemoj de skribaj kursoj

Miroslav MALOVEC, Ĉeĥoslovakio

Kiel lektoro de skribaj kursoj mi laboras jam kvin jarojn. Mi havis pli ol tri- . cent kursanojn, do sufiĉan kvanton por konstati certajn specialaĵojn de ĉi tiu instru-metodo. Eble la plej grava faktoro estas aŭtodidakta memstareco de ĉiu lernanto: li ne povas kaŝi siajn mankojn en kolektivo de kunlernantoj, nek ricevi sufloran helpon de ili. Plene montriĝas, ĉu la kursano komprenis aŭ miskomprenis la lernaĵon, ĉu li regas aŭ ne la regulojn de la patrolingva gramatiko. Bedaŭrinde, en la lasta tempo mi rimarkas, ke la teoriaj scioj pri la gepatra lingvo dekadencas, ke eĉ multaj mezlernejanoj ne regas sufiĉe bone analizadon de vortoj kaj frazoj, kaj tial ili ne kapablas ilin traduki.

Al la skriba kurso aliĝas anoj de elementaj, mezaj, metiaj kaj altlernejoj, soldatoj ĝuste nun servantaj, plenkreskuloj de diversaj profesioj kaj klerecoj. En ĉiuj ĉi grupoj estas unuopuloj, kiuj facile komprenas ĉion, kies hejmtaskojn mi povas rapide korekti skribante la noton „sen eraroj”. Ili estas tre malmultaj, sed ili ekzistas. Same malmultaj estas unuopuloj, kiuj komprenas absolute nenion, kaj kiujn helpas nenia eksplikado de la lektoro. Sed plej multaj kursanoj troviĝas inter tiuj du ekstremoj: ili faras multajn erarojn, sed post pacienca eksplikado ili iom-post-iom forigas ilin. Tamen la dudek lecionoj ofte ne sufiĉas por forigi ĉiujn miskomprenojn, kaj multaj lernantoj finas la kurson kun gravaj eraroj. Restas nenio alia ol esperi, ke ili daŭrigos la studadon kaj post certa tempo korektos siajn mankojn.

La erarojn mi klasifikus je du grupoj. Tiuj de la unua grupo estas kaŭzitaj de nesufiĉa alkutimigo kaj aŭtomatigo de gramatikaj reguloj, precipe la akuzativon oni ofte forgesas. Forigo de ĉi tiuj mankoj estas afero de tempo kaj trejnado. La aliajn erarojn kaj mankojn kaŭzas malbonaj teoriaj scioj pri la gepatra lingvo. Nia esceptoplena patrolingvo tre erarigas niajn kursanojn, kiuj tendencas imiti ĉiun gramatikan malregulaĵon ankaŭ en Esperanto, ĉar ili ne konscias, ke temas pri malregulaĵoj. Ekzemple en ĉiuj slavaj lingvoj post la numeralo kvin kaj post nombroj pli altaj estas uzata genitivo anstataŭ nominativo, tial niaj kursanoj tradukas: unu frato, du fratoj, tri fratoj, kvar fratoj, kvin da fratoj, ses da fratoj, sep da fratoj ktp.

La preterito kaj futuro de verboj en la ĉeĥa lingvo uzas la helpverbon esti, kio rezultigas jenajn tradukojn: mi estas telefonis, mi estos telefoni. Multaj kursanoj eĉ post plurfoja klarigado ankoraŭ ĉiam ne kapablas kompreni, ke la helpverbo estas ĉi tie nur gramatikaĵo kiel la Esperantaj finaĵoj -is, -os kaj ke la korektaj tradukoj estas: mi telefonis, mi telefonos. Ili ĉiam vidas en la frazo du verbojn kaj ili volas havi ilin ankaŭ en la traduko.

IPR e 14

Tre oftaj fontoj de eraroj estas homonimaj formoj en la ĉeĥa lingvo. Ekzemple la verbo (ĝi) estas kaj la akuzativaj pronomoj ĝin, ilin havas homoniman formon (ĉeĥe: je), kio rezultigas tradukojn mi vidas estas anstataŭ mi vidas ĝin aŭ mi vidas ilin. Homonimaj estas ankaŭ la prepozocio kun kaj la refleksivo si (ĉeĥe: se), tial aperas tradukoj li lavis kun, ŝi kombis kun anstataŭ li lavis sin, ŝi kombis sin.

Multaj eraroj estiĝas simple tial, ĉar la kursanoj ne scias distingi unuopajn kazojn kaj verbajn tempojn. Tre multaj kursanoj tradukas volitivon kiel prezencon aŭ inverse, kaj la akuzativon ili disŝutas en frazo laŭhazarde, esperante, ke ĝi eble falos sur la ĝustan lokon. Tio montras, ke ili ne komprenas ĝian uzon. Ne malmultaj estas ankaŭ tiuj, kiuj ne komprenas derivaĵojn, eĉ ne vortospecojn (ekzemple: amika, amiki, amikeco, amikaro ktp.). Substantivojn ili tradukas kiel adjektivojn, adjektivojn kiel verbojn, verbojn kiel substantivojn, ili ne komprenas signifon de la prefiksoj kaj sufiksoj ktp.

Simple dirite, al ĉi tiuj personoj mankas gramatika pensado. Ili ne kapablas ellerni sufiĉe bone la gepatran lingvon, tiom malpli fremdan. Tamen ŝajnas al mi, ke ĉe la lernado de aliaj fremdaj lingvoj oni ne renkontiĝas kun similaj problemoj en tia grado kiel en Eo. Mi meditis pri tio kaj serĉis la kaŭzon, kaj ŝajnas al mi, ke mi trovis ĝin. Niaj lernolibroj ĝenerale volas eluzi la facilecon de Eo por rapida instruado. La gramatikaj reguloj estas vere simplaj, sed nur por tiuj personoj, kiuj kapablas kompreni ilin kaj ilian uzon. Sed kiel mi konstatis ĉe instruado de skribaj kursoj, plejparto de kursanoj ne kapablas tion. Por ili poste fariĝas Eo pli malfacila ol aliaj fremdaj lingvoj, en kies lernolibroj ĉiuj reguloj estas klarigitaj multe pli detale kaj ekzercataj multe pli longe.

Por tiuj homoj ni bezonus lernolibrojn skribitajn simile kiel la lernolibroj de la germana (ekzemple), en kiuj ĉiuj derivaĵoj, eĉ la plej simplaj (amiko — amika), estus prezentataj al la kursano kiel pretaj vortoj, ne kiel derivaĵoj. Do la lernolibro ne postulus, ke la kursano mem formu novajn vortojn per finaĵoj kaj afiksoj, ĉiujn vortojn li ricevus pretaj. Lia atento povus plene dediĉiĝi al la problemoj de deklinaciado kaj konjugaciado, kiu devus esti tre detale komparata kun la ĉeĥa, por ke la kursano perfekte komprenu kiel traduki tiun aŭ alian gramatikan formon. Nur kiam estos sufiĉe bone ekzercitaj la konjugacio kaj deklinacio kaj kiam la kursanoj konos multajn pretajn derivaĵojn kaj kunmetaĵojn, nur tiam eblos klarigadi al ili, kiamaniere ĉi tiuj vortoj deriviĝis. Tiamaniere eblos faciligi, kvankam longigi la instruadon de Eo. Al inteligenta homo sufiĉas diri, ke la preterito formiĝas per la finaĵo -is kaj li scias ĝin korekte uzi. Al primitivulo tio ne sufiĉas, ĉar li unue ne scias, kio estas la preterito, due li ne scias ĝin ĉiam distingi en la ĉeĥa frazo disde la kondicionalo, kiu havas similan formon, trie li ne povas longe kompreni, ke li ne traduku la helpverbon. Kvare li ofte ne komprenas, kien alglui la finaĵon (mi telefonis, miis

15 e IPR

— paĝo 10 de la PDF —

telefoni). Tial al inteligenta homo ŝajnas Esperanto lude facila, dum al primitivulo terure malfacila. Niaj lernolibroj estas verkataj por la unua grupo, sed

plejparto de esperantistoj bezonus lenolibron por la dua grupo — sed tiu al ni tute mankas.

Certe vi jam rimarkis, ke la polemikaj artikoloj de kolegoj Schnell, Golden kaj Malovec iel rimas unu al la alia: longa propra sperto instigas ilin fari kritikan analizon pri la situacio de E-instruado kaj tiri praktikajn konkludojn ekz. pri la speco de lernolibro, kiun ni bezonas. Spertoj kaj opinioj diversas — ni ĝojus, se ankaŭ vi eldirus vian vorton en la debato. — la red.

PRI AKADEMIAJ ESPLOROJ KAJ INSTRUADO EN BAD SAAROW

De la 27-a de aprilo ĝis la 2-a de majo 1990 denove okazis grava seminario en la gastodomo de E-Asocio en Kulturligo de GDR, en Bad Saarow.

Kolektiĝis 37 fakuloj el la akademia sfero por trakti per 24 prelegoj la temon „Eo — objekto de akademia esplorado kaj instruado”. La partoprenintoj venis el Bulgario, GDR, FRG, Japanio, Hungario, Pollando, Rumanio kaj Soveta Unio. Aparte interesa estis la prezento de la rumana akademia modelo, krei E-movadon en nacia skalo, prezentita de prof. F. Bociort, prezidanto de la nove fondita Rumana E-Asocio.

D. Blanke

PRI KOMUNA EŬROPA DOMO EN SENSENSTEIN “La grandtradicia Internacia Festivalo okazos ĉi-jare de la 27a de dec. 1990 ĝis la 3a de jan. 1991 apud la germana urbo Kassel, en Sensenstein. Ĝi prezentas specifan programon por mezaĝuloj kaj junaj familioj kun aŭ sen infanoj, sed ankaŭ gejunuloj estas bonvenaj. Gi okazas paralele (sed ne samloke) al la junulara aranĝo Internacia Seminario (IS).

Pri la kadra tmo KOMUNA EŬROPA DOMO kaj pri aliaj temoj okazos prelegoj kaj diskutrondoj (kontribuemuloj antaŭkontaktu la organizantojn). IF alparolas ĉefe parolantajn gee-istojn, sed por komencantoj ĝi antaŭvidas kursojn. Infanoj ĝuos apartan programon kaj prizorgadon. Krom interesaj vesperaj programoj okazos silvestra balo kun bufedo kaj tuttaga ekskurso al historiaj urboj de GDR. La dormoĉambroj estas 2-6-litaj, disponeblas saŭno, naĝejo kaj gimnastikejo. Partoprenkotizoj estas, post la 30a de nov., 150 DM por 2-13-jaruloj, 250 DM por 14-24, 350 DM por pli aĝaj.

Sendu aliĝon al: Hans-Dieter Platz, Maikammerer Str. 21, D-W-6731 St. Martin, Germanio (tel. 06323/5982).

Kroma organizanto: Bob Venhuizen, Den Uylsingel 2, NL-3066 TD Rotterdam, Nederlando (tel. 010/4567496).

IPR e 16

PRINCIPA REGULARO DE LA SUPERA NIVELO DE LA INTERNACIAJ EKZAMENOJ DE ILEI/UEA

Artikolo 1: Celoj

La Supera Internacia Ekzameno de ILEI/UEA atestas kapablon senerare kaj bonstile uzi la internacian lingvon Esperanto je supera nivelo, skribe, parole, aŭskulte, lege kaj interparole en la plej variaj kuntekstoj, konforme al la supera postularo kaj lernoprogramoj eldonitaj de ILEI/UEA. Ili krome atestas fundajn konojn pri la historio kaj nuna stato de la Esperanto-komunumo, pri ĝia kulturo kaj pri la evoluo de ĝia literaturo.

Artikolo 2: Supera Ekzamena Komisiono

a) La administrado de la Superaj Internaciaj Ekzamenoj okazas sub la gvido de Supera Ekzamena Komisiono (SEK), konsistanta el senlima nombro da personoj, ĉiuj kun ekzamen-rajto. Komisionanoj devas mem altgrade posedi la supre skizitan sperton pri Esperanto kaj meritojn kiel aplikantoj de la lingvo. llin aprobas la Komitato de UEA laŭ proponoj de SEK, kiu konsultas unue kun la Estraroj de UEA, de ILEI, kaj kun aliaj kompetentaj instancoj, kiuj rajtas ankaŭ fari proponojn al SEK.

b) SEK havas kvin-personan estraron konsistantan el prezidanto, vicprezidanto, sekretario, vic-sekretario kaj kasisto, elektitajn de la SEK-anoj inter si. Kaze de fondo aŭ retiriĝoj la Estraro de ILEI rajtas provizore nomi estraranojn. La servoperiodo de la komisiono estas trijara. Komisionanoj estas reelekteblaj. La sekretario de SEK ĉiun trian jaron submetas liston de la komisionanoj kaj estraranoj por la nova periodo al la supre nomitaj organoj por aprobo.

Artikolo 3: Enhavo de la ekzamenoj

a) La ekzamenoj estas unulingvaj, t.e. nur en Esperanto, escepte en la kazo de tradukaj taskoj. Ili konsistas el deviga gramatika/leksika antaŭtesto, anticipe pretigita referaĵo, skriba kaj parola partoj. La temo kaj amplekso de la referaĵo devas esti anticipe interkonsentita — kutima amplekso estas in-

ter 15 kaj 20 paĝoj. La referaĵo devas esti defendata en la parola parto de la ekzameno, kiu estas publika.

b) SEK decidas pri la formo kaj enhavo de la ekzamenoj kaj rajtas ŝanĝi ilin surbaze de spertoj kaj pliaj konsideroj. Uzitaj ekzamen-testoj estas publikigataj kiel gvidiloj por estontaj kandidatoj.

Artikolo 4:

Starigo de ekzamena sesio

a) La Superaj Ekzamenoj estas normale proponataj ekster la kadro de UK, sub la administra gvido de Landa Asocio de UEA, Landa Sekcio de ILEI, de internacia aŭ regiona Esperanto-centro aŭ alia institucio, kaj sub la faka gvido de tripersona ekzamena komisiono (EK).

b) La estraro de SEK, konsulte kun la prezidanto de ILEI, devas skribe aprobi la lokan administran institucion, la lokon kaj daton de ekzamenado kaj decidi la konsiston kaj prezidanton de EK, konforme al la temo(j) de la defendota(j) referaĵo(j).

Artikolo 5: Devoj de SEK

a) Pristudi ĉiujn problemojn rilate al la organizado de la Superaj Ekzamenoj.

b) Disponigi sin por surloke ekzameni laŭ fizikaj eblecoj kaj faka kompetenteco kaj, kaze de lastmomenta malhelpo ekzameni, tion senprokraste komuniki al la sekretario de SEK.

c) Laŭeble kaj laŭ komisio helpi la estraron de SEK plenumi siajn taskojn.

Artikolo 6:

Devoj de la estraro de SEK

a) Ellabori regularojn, programojn, postularojn, specimenajn testojn kaj ĉiujn necesajn dokumentojn.

b) Verki sufiĉajn tekstojn por la organizotaj ekzamen-sesioj, konforme al la postuloj de la superaj lernoprogramoj de ILEI/UEA.

IPR e 17

— paĝo 11 de la PDF —

c) Prizorgi la konsiston kaj fakan kompetentecon de SEK en diversaj terenoj per laŭperiodaj aŭ laŭbezonaj nomigoj kaj. prizorgi la enkondukon kaj spertiĝon de novaj ekzamenantoj, tiel ke konsekvencaj ekzamenaj normoj estu gardataj en ĉiu ekzamena sesio.

€) Konsistigi ĝustatempe lokan ekzamenan komisionon por ĉiu organizota ekzamen-sesio kaj certigi, ke la prezidanto de EK ricevu la uzotajn ekzamenajn testojn, instrukciojn kaj atestilojn.

d) Teni zorgan registradon de ĉiuj ekzamenaj reguloj.

e) Funkcii kiel apelacia instanco en kazo de ekzamena kontestado, aŭ de rifuzo de referaĵa temo. Se membro de SEK estas samtempe unu el la surlokaj ekzamenantoj, la apelacia instanco estas la Estraro de ILEI.

9 Prezenti protokolon ĉiujare al la Estraroj de ILEI kaj UEA pri la rezultoj kaj laŭbezone raporti pri la farita laboro.

9) La estraro de SEK dividas inter si la taskojn. Se eble, ili kunsidu unufoje en la jaro.

Artikolo 7 : Devoj de la Ekzamena Komisiono (EK)

a) Antaŭ la ekzamena sesio EK prijuĝas la ricevita(j)n referaĵo(j)n..

b) La prezidanto de EK ricevas la ekzamenajn testojn kaj malfermas ilin tuj antaŭ la ekzameno mem en la ĉeesto de la ekzamenotoj.

c) Post ĉiu ekzamena parto, EK, sub la gvido de la prezidanto, kontrolas kaj pritaksas aparte la antaŭtestajn, skribajn kaj parolajn respondojn. Surbaze de tiuj notoj, kaj la prijuĝo de la referaĵo, EK aljuĝas la finajn notojn por la atestiloj.

ĝ) La prezidanto de EK senprokraste resendas al la sekretario de SEK subskribitan ekzamenan protokolon kune kun la skribitaj ekzamen-testoj.

Artikolo 8: Deziro pri ekzamenado

a) Individuo, kiu volas kandidatiĝi, devas anonci sin al la sekretario de SEK indikante la deziratan temon por sia referaĵo kune kun ĉ. 200-vorta resumo de ĝia enhavo

18 e IPR

kaj la deziratajn lokon kaj daton de ekzamenado.

b) Instanco, kiu deziras proponi organizadon de la Supera Ekzameno devas skribe peti tion de la sekretario de IEK almenaŭ ses monatojn antaŭ la dezirata okazigo de la Ekzameno, kune kun listo de la antaŭvidataj kandidatoj kaj la supre menciitaj informoj por ĉiu.

c) La estraro de SEK rajtas malakcepti proponitan referaĵ-temon aŭ insisti pri ĝia modifo.

ĉ) La sekretario de SEK provas trovi ekzamenantojn por la petitaj sesioj, el inter ili minimume unu devas altgrade kompetenti pri la proponita temo de la referaĵo; tiu funkcios kiel konsilanto al la kandidato dum la verkado. Se tiu kaj ĉiuj aliaj kondiĉoj estas plenumitaj, la sekretario skribe akceptas la proponon de la kandidato kaj interkonsentas pri datoj kaj lokoj por la antaŭtesto kaj ekzamenado.

d) La referaĵo devas atingi la nomitan konsilanton ses semajnojn antaŭ la ekzamena sesio; tiu prijuĝos ĝin kune kun la aliaj EKanoj, kaj eventuale kun aliaj fake kompetentaj SEKanoj.

Artikolo 9: Notoj kaj atestoj

a) Sukcesa ekzamenito ricevas atestilon enhavantan la finan noton kaj la temon de la sukcese defendita referaĵo, subskribitan de la prezidantoj de ILEI, SEK kaj EK.

b) La fin-nota sistemo estas kvarŝtupa kaj esprimita jene: tre bone — bone — kontentige — malsukcese.

c) Kandidatoj ricevintaj la noton „malsukcese” ne ricevas de EK atestilon, sed personan sciigon pri tio. Ili rajtas rekandidatiĝi post ses monatoj.

Artikolo 10: Financoj

a) La kasistoj de ILEI kaj SEK ellaboras ĉiujare buĝeton, kiun ili submetas al la financa fako de UEA. Ili fine de ĉiu jaro kompilas finkalkulon, kiun ili simile prezentas.

b) La spezoj pri la ekzamenoj estas registritaj en ekzamena konto, kiun prizorgas la kasisto de ILEI.

c) Ekzamenotoj devas pagi ekzamenan kotizon, egalan al unu MA-kotizo de UEA por la loĝlando de la kandidato. EK raj-

Jubilea Konferenco

25a INTERNACIA KONFERENCO DE L.L.E.I. (Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj)

VOSS Folkehogskule / VOSS Turistheim (La Popolaltlernejo/turisthejmo de Voss) NORVEGIO

3 – 8 aŭgusto 1991

“Tyreso, Rauma kaj nun …?” Strategio kaj principoj por la instruado kaj antaŭenigo de la Internacia Lingvo

Antaŭ dudek jaroj la Internacia Junulara Kongreso naskis deklaracion en sveda urbeto, kies esenco estis “engaĝismo”. Dek jarojn poste en la finna urbo Rauma, la IJK akceptis manifeston, kiu kritikis la pracelon, ke Espe-

ranto estu dua lingvo por ĉiu kaj vokis por kreado de kulturaj valoraĵoj pere de la lingvo.

Nia celo estas ekzameni la sekvojn kaj nuntempan trafecon de tiuj proklamoj kaj provi formuli novajn imperativojn por la naŭdekoj, surbaze de pozitivaj ideoj ene de ili, kaj el nia propra sperto kiel instruistoj. Aparte taŭgas nun fari tion pro la fakto, ke niaj konferencoj atingis jubileon, kaj ni kun-

venas en tiu Nordio, kiu naskis tiujn pli fruajn dokumentojn, antaŭ dek kaj dudek jaroj.

— paĝo 12 de la PDF —

Altĝadreso: M. Jones, 41 Causeway, Chippenham, Wiltshire, SNI5 3DD, Anglujo. — Tel. 0249/656041.

La loko

Voss situas proksimume 100 km nordoriente de la UK-urbo Bergeno ĉe la ĉefa fervojo inter Oslo kaj Bergen. Voss estas lerneja, kultura kaj turista centro. Voss situas ĉe la lago Vangsvatnet ĉirkaŭata de belaj montoj. Ŝnurveturiloj kondukas al kelkaj montpintoj.

La konferencejo

Vintre la konferencejo funkcias kiel popolaltlernejo kaj somere kiel turista hejmo.

La konferencejo disponas pri:

— salono kaj klasĉambroj por niaj kunsidoj;

— 1-, 2- kaj 3-litaj ĉambroj;

— varma kaj malvarma akvo en ĉiu ĉambro;

— apartaj duŝejoj.

La distanco inter la konferencejo kaj la fervoja stacidomo estas 1,3 km.

Kotizoj

La prezoj inkluzivas:

— 5 tranoktojn;

— matenmanĝon kaj du manĝojn tage;

— la konferencan programon (ekskurso aparte pagenda).

unulitaĉambro: 520 NLG (guldenoj) dulita ĉambro: 420 NLG trilita ĉambro: 355 NLG

Pri parta partopreno aŭ aliaj aranĝoj koncerne tranoktadon ktp. bonvolu kontakti la kasiston de ILEI antaŭ la 1-a de majo 1991: Bertil Andreasson, S6dra Rorum pl.455, S-242 94 H6rby, Svedio. — Tel. 0415/50152.

—

—

Bonvolu elekti la por vi plej taŭgan pagmanteron.

a. alla kasisto de ILEI: poŝtĝirkonto 68 21 17-7jenomo “La Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj – ILEI”, Soĉdra Rorum pl.455, S-242 94 Horby, Svedio;

b. per ĉekoal la sama adreso (aldonu 10 guldenojn por bankkostoj);

c. al UEA (pĝk 378964), indikante “por la 25a ILEI-konferenco”

(kodo «ilek-a»), UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rot-

terdam, Nederlando;

aliĝontoj el netranspagipovaj landoj bonvolu kontakti la kasiston

de ILEI por informoj. Aliĝu nun provizore.

~»

Pliaj informoj

IPR kontinue informos pri la konferenco en la venontaj numeroj. — Aliĝintoj ricevos pli detalajn informojn pri la programo, la trajna horaro, vojaĝeblecoj ktp.

Ekzamenoj

La elementaj kaj mezaj ekzamenoj de UEA/ILEI estos kompreneble ofertataj en la Universala Kongreso, sed se estas sufiĉa interesiĝo, ni povos proponi ilin ankaŭ en la ILEI-Konferenco. Pliajn informojn pri la ekzamenoj vi trovos en la eldonita libreto (6,60 gld. ĉe UEA). La ekzamenkotizo varias laŭlande de 25 ĝis 40 guldenoj. Kiu volas kandidatiĝi, bv. indiki tion sur la aliĝilo.

Cseh-seminario

Kadre de la ILEI-Konferenco, Internacia Esperanto-Instituto (IEI), kunlabore kun ILEI, okazigos Ĉe-seminarion por estontaj Cseh-instruistoj, kiuj plenumos ĉiujn partoprenkondiĉojn, nome: sukcesajn partoprenojn en seminarioj A kaj B, gvidadon de tuta Cseh-metoda kurso, raporton pri ĉi tiu al IEI antaŭ 1991-05-01. La partopreno estas aparte pagenda al IEI. Pliaj informoj haveblas de: IEI, Riouwstraat 172, NL-2825 HW Den Haag, Nederlando. Se eble, bonvolu aldoni al via informpeto internacian respondkuponon.

— paĝo 13 de la PDF —

ALIĜILO

Mi aliĝas al la 25a Konferenco de ILEI en Voss je 3-8 aŭgusto 1991.

Familianomo ………………………… INNGDINOMIO 11. 1202,, o Profasio „io, Naskiĝdato …………….. DElID: klu mj. ŜUBIO mustas e ON UML lJ lomo HEKO: A Poŝta kodo …………… Daĝlokbri im aj EONO, LL NIL, Subskribo

Bonvolu krucsigni

Mi mendas ĉambron unulitan / dulitan / trilitan 0 kaj deziras

loĝi kuni imu i SO EA UE AN = kiu ankaŭ aliĝas.

Mi manĝas vegetare: jes: ne:O

Mi sekvas la jenan dieton:

Mi partoprenos la Cseh-seminarion C kajjampagisalIEl OC sednepagisallEl DO

Mi intencas partopreni la krompagendan ekzamenon elementan D

mezan O Aliaj deziroj

La kotizonde …………….. guldenoj mi pagis je dato permaniero a. bO cOoO ĉOD.

Mi intencas partopreni en la Universala Kongreso en Bergen

jesOQ neo Dalo ru LANE SIENO KEO Spaco rezervita al LKK La aliĝilo alvenis je …………………… NIERO NA ao uoibu ka La pago alvenis je ……………………. KA ka aU do Ankoraŭ pagendas …………………………….. Ĉambronumero ………………… kun

tas decidi pri modifo de la kotizo en apartaj cirkonstancoj. Kaze de malsukceso en la antaŭtesto aŭ la skriba prijuĝo de la referaĵo 8090 de la kotizo estas repageblaj.

$) Buĝete antaŭviditaj elspezoj de SEK- anoj kaj EK-anoj estas kompensitaj el la ekzamena konto.

Artikolo 11: Aliro al Ekzamenoj

a) Posedo de la Meza Ekzameno de UEA/ILEI estas normala antaŭkondiĉo por kandidatiĝi por la Supera Ekzameno. Tamen en apartaj kazoj SEK rajtas liberigi kandidaton de tiu devo.

b) La gramatik-leksika antaŭtesto estas deviga por ĉiu kandidato kaj povas esti plenumita sub ekzamenaj kondiĉoj iam ajn inter la akcepto de la referaĵa temo kaj 6 horoj antaŭ la ekzameno mem.

c) Sukceso en tiu antaŭtesto kaj sukcesa prijuĝo de la skribita formo de la referaĵo estas antaŭkondiĉoj por eniri la ekzamenon mem. Kandidato malsukcesinta en tiuj taskoj rajtas rekandidatiĝi post tri monatoj.

ĉ) ILEI okazigas preparajn kursojn lige kun la ekzamenoj, sed tiuj estas nedevigaj.

Artikolo 12: Rekonoj

SEK rajtas decidi, post konsultiĝo kun UEA kaj ILEI, ke difinitaj universitataj diplomoj por Esperantaj kursoj estu rekonitaj kiel ekvivalentoj de ĉi tiu supera ekzameno.

Artikolo 13: Organiza Regularo

Ĉi tiun principan regularon suplementas organiza regularo, kiu precizigas la disdividon de taskoj ene de SEK, la poento-donadon kaj formon de la ekzamenaj testoj kaj aliajn administrajn procedurojn.

Ĉi tiun proponon por Supera Ekzamena Regularo verkis S. MacGill en apr. 1990. Ĝi estis poste modifita laŭ komentoj de Claude Gacond kaj Zsuzsa Barcsay, kaj distribuita al la Estraro de ILEI, la membroj de IEK, s-ino Irena Szanser, s-ro Ian Jackson (komisiito ĉe UEA pri regularoj) kaj la CO de UEA en majo. Tamen, UEA ne distribuis ĝin al sia Komitato. Ĝi estis montrita al la partoprenantoj en MHanabanilla, kiuj ne proponis modifojn. La CO promesis antaŭmeti ĝin al siaj kompetentuloj (ekz. tiuj, kiuj funkciigis la antaŭajn ekzamenojn). Escepto al la supra procedo estas la artikolo 12, kiu estas nove aldonita.

Ni nun submetas ĝin al la membraro de ILEI por siaj komentoj antaŭ ol poŝte voĉdonigi nian Komitaton pri ĝi jarfine.

Sendu viajn komentojn al nia komisiito pri la supera ekzameno, s-ino Zsuzsa Barcsay, Bem Rakpart 25B, H-1011 Budapest, Hungario, aŭ al via sekciestro, kiu estas sam tempe via ILEI-komitatano.

Formo de la ekzameno

Ni aldonas niajn pit me imagojn pri la formo de la ekzameno. Ili estas je a re

malpli fiksita stadio ol

aro, sed ni aperigas ilin cele al publika diskuto.

Sekvos postularo kaj rekomendata lego-listo.

Deviga skriba antaŭtesto:

Tio havos leksikan parton, kun demandoj kiaj: ‘ Klarigu la sencan similecon inter la vortoj procezo, proceso kaj procedo, kaj la

precizan senco-diferencojn.

IPR e 19

— paĝo 14 de la PDF —

Kategoriigu kaj difinu la sekvajn fak-vortojn: eĥidno, kapriĉo, ofseto, robajo, sintri, takelo, paletro. ;

Difinu kaj kritiku la Esperantajn radikojn: levistik-, forfikul-, primar-, rezon-

Prikomentu la etimologion kaj gramatikan kategorion de la radiko parker-. Ĝi havos gramatikan parton, kun demandoj kiaj: ‘ ;

Klarigu koncize la refleksivon en Esperanto, donante regulojn kaj ekzempligajn frazojn. Traktu la kazon, kiam A petas B plenumi sian/lian taskon.

Priskribu kaj ekzempligu la funkciojn de la finaĵo -N en Esperanto.

Klarigu, kial ni diras broso kaj martelo sed rastilo kaj segilo. … Ktp…

Disertacio:

La kandidato proponas temon, SEK devas aprobi ĝin kaj trovi docenton, kiu gvidos la kandidaton kaj poste prijuĝos ĝin (vidu la regularon). Plejofte estos eseo, sed povus esti beletra verko, faka teksto aŭ dudirekta tradukaro. Devas esti lingve senriproĉa kaj prezentu adekvatan bibliografion!

Skriba parto (3-hora): y Kandidato ricevos komence de la ekzameno 10 ĝis 15 temojn, almenaŭ po du

en la sekvaj kategorioj: e lingvistiko, interligvistiko

e historio kaj nuntempo de la E-komunumo kaj -movado. e Esperanta literaturo e Lingvaj situacioj kaj problemoj en la mondo e Praktika aplikado de Esperanto (inkl. ĝia instruado). ; JN La kandidato elektu kvin el la demandoj, unu el ĉiu temo. Pri kvar el ili ŝi/li

aJ .

verku ĝis unu paĝon (po 20 minutoj). Pri la kvina verkendas eseo sur 3 ĝis 4 paĝoj (90 miakioj), Notoj, vortaroj kaj helpiloj ne permesataj.

Parola parto (ĉ. unu-hora): |

Tio estos tri-parta EO ĉ. 20 minutoj), kaj estos publika.

e Disertacio: Parola defendado. – ; PONTIVO

e E-Kulturo: La kandidato anticipe liveru kvin temojn pri la Esperanta kulturo en plej vasta senco. Duonhoron antaŭ la parola ekzameno la ekzamenantoj elektos unu el la kvin; la kandidato devos fari 10-minutan prezentaĵon de tiu temo kaj poste diskuti kun la ekzamenantoj.

e Aplikado: La kandidato interkonsentu anticipe kun la ekzamenantoj pri preciza temo, el unu el la sekvaj kategorioj:

— fari gvidon tra konata muzeo, aŭ.

—. domi informojn pri geografia regiono, aŭ

— klarigi, kiel funkcias maŝino aŭ procezo, aŭ

— klarigi, kiel oni plenumas difinitan nesimplan taskon. ; La kandidato tion klarigas dum 10 minutoj kaj poste respondas demandojn de la ekzamenantoj.

20 e IPR

Projekto produkti vid-bend-serion kun Esperanto-kurso por komencantoj,

por uzo de televidstacioj Mila v.d. HORST-KOLINSKA, Nederlando

La ideo produkti tian vid-bend-serion naskiĝis samtempe en kelkaj lokoj. Tio signifas, ke la situacio maturiĝis por fari konkretajn paŝojn koncerne realigon de ĝi.

Tiucele dum la 75-a UK en Havano okazis unua kunveno (momente de nur kvar personoj) kiuj pretas serioze esplori kaj aktive kunlabori por realigi ĝin. La personoj estis: Venezuela Esperanto-Asocio (VEA): prof. J. Bachrich; Hispana Esperanto-Asocio (HEA): s-ro J. Azcuenaga Vierna; Kuba Esperanto-Asocio (KEA): J. Castillo kaj IEI (Internacia Esperanto Instituto): Mila v.d. Horst-Kolinska.

S-ino v.d. Horst-Kolinska prezentis al la kunvenintoj jam pretan projekton de scenaro por 1-a leciono laŭ instrumaterialo Kurso de Esperanto laŭ aŭdvida struktura metodo de Antonije kaj Tibor SEKELJ. La scenaro estis preparita kunlabore kun pola aktorino Jadwiga GIBCZYNSKA, ĉi-jare (1990) aprile en Pollando kaj sendita al Dana Esperanto-Asocio pere de adreso de s-ro St. Mielczarek por aprobo kaj eventuala realigo. La projekto realigi vid-bend-serion por televidstacioj naskiĝis en 1989 dum prelegvojaĝo de s-ino v.d. Horst-Kolinska tra Danio. Tiam estis interkonsentite, ke DEA (kiu tiucele posedas monrimedojn) kunlabore kun IEI produktu ĝin. Tamen ŝajnas, ke tiu projekto (laŭ letero ĵus ricevita el Danio) estas ne plu reala (almenaŭ laŭ la opinio de s-ro Mielczarek). Mi tamen atendos la reagon de Dana Esperanto-Asocio mem.

Dum la kunsido en Havano la kvar reprezentantoj opiniis, ke la prezentita instrumaterialo pro sia internacia karaktero de temoj kaj bonhumoro taŭgas por uzi ĝin tiucele. Ĝi estas jam en multaj landoj konata kaj efike praktikata.

La instrumaterialo ekde la jaro 1986 estas posedaĵo de IEI. Por pli efike uzi la materialon, IEI produktis diapozitivojn kaj sonbendkasedon, sur kiu la tekstojn legas parolistoj de Radio Polonia, redaktoroj A. Pettyn kaj B. Pietrzak

Dum la kunsido en Havano estis interkonsentite, ke:

1. reprezentantoj de VEA, HEA kaj KEA konatiĝos pli detale kun la proponita instru-materialo; konsultos lokajn pedagogojn rilate ĝian metodiko-didaktikan valoron kaj sugestojn sendos al IEI en Hago, Nederlando (vidu

21 e IPR

— paĝo 15 de la PDF —

sube). Tiu adreso estis elektita kiel provizora kontakt-adreso ĝis kiam la tuta projekto estos preta por efektivigi ĝin.

2. S-ro J. Castillo esploros la eblecojn kaj kostojn de la produktado en Havano.

3. S-ino M. v.d. Horst-Kolinska prezentos informcele la temon dum ILEI- konferenco en Hanabanilla akceptante eventualan kunlaboron.

4. S-ro Castillo provos kontakti filmiston, kun kiu oni povus pritrakti la instru-materialon post reveno de Hanabanilla. La materialon liveros s-ino M. v.d. Horst-Kolinska.

La materialon mi liveris, sed la promesita filmisto ne aperis, kvankam mi havis tutan posttagmezon liberan. Unu el la ŝancoj estis perdita. Mi do atentigas, ke estonte ni pli efike uzu nian tempon.

Aldonaj informoj

Dum ILEI-konferenco mi prezentis la temon, sed kiel kutime, nenia reala apogo aŭ propono aperis. La sola reago estis: „de kie vi prenos la monon por realigi tiom multekostan projekton”. Ĝi estis tipa reago de nia E-medio. Mi devas konfesi, ke mi ankaŭ ne atendis pli, kvankam mi tamen atendis ian reagon rilate la proponitan instru-materialon, kiu ja devus esti konata al E-instruantoj, sed ŝajnas, ke ne, ĉar eĉ tiu reago ne venis, kvankam oni daŭre parolas pri manko de internacia instru-materialo. Mian opinion pri tiu temo vi povas legi en IPR 1990/2, p. 15.

Mi ankaŭ kontaktis vic-prezidanton de UEA s-ron Roman Dobrzynski, kiu mem estas reĝisoro, ĵurnalisto kaj filmisto. Ni interkonsentis, ke ankaŭ de li IEI ricevos informojn koncerne produkt-kostojn en Pollando.

Resume:

La unuaj paŝoj por efektivigi la projekton estis entreprenitaj. Tiuj paŝoj pro diversaj kondiĉoj estas provizoraj, sed ni esperu, ke „ĵetitaj semoj trafis al fekunda grundo kaj alportos fruktojn”.

Ĉu ni kapablos uzi niajn internaciajn eblojn por realigi la celon, montros baldaŭa estonteco.

Mi do atendas promesitajn diversajn informojn, sed mi petas, ke ili estu konkretaj. Miaflanke mi promesas, ke se la supre menciita instru-materialo estos akceptita por tiu vid-bend-serio, mi kunlaboros por prepari scenarojn por apartaj lecionoj, laŭ metodiko-didaktika vidpunkto, ĉar dum kelkaj jaroj mi instruis laŭ ĝi kun tre bonaj rezultoj.

Membroj de ILEI, kiuj volus esprimi opinion pli pozitivan ol tiu kritike menciita, aŭ volas kunlabori, bv. skribi al IEI, Riouwstr. 172, NL-2585 HW Den Haag. La estraro de ILEI atendas konkretan proponon, ĉar eĉ ne ĉiuj estraranoj ĉeestantaj en Hanabanilla povis ĉeesti la aluditan prezenton. – La red.

IPR e 22

INTERKONSENTO INTER UEA KAJ ILEI La ĉi-suba interkonsento estis aprobita de la komitato de ILEI poŝte, de la UEA-komitato en Havano kaj sekve nun validas paralele kun la fakto, ke ILEI estas denove aliĝinta faka asocio en UEA.

Universala Esperanto-Asocio (UEA), la ĉefa kunordiga organizaĵo por e-istoj kaj Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI), la faka asocio pri instruado interkonsentas jene:

1. UEA komisias al ILEI la plenumon de sia internacia eduka laboro, tio estas ĉiaj agadoj por altigi la lingvan kaj kulturan nivelon de la E-parolantoj (i.a. ekzamenoj), por disvastigi la instruadon de la internacia lingvo ĉiunivele kaj por rilati kun edukaj instancoj tiucele.

2. Farinte tion, UEA establis kun ILEI aparte intiman kaj proksiman ligon, kion spegulas la kunlaboraj interrilatoj inter la du organizaĵoj.

3. ILEI regule informas UEA pri siaj agadoj kaj atingoj; la periodaĵoj kaj rimedoj de UEA estas malfermitaj al ILEI por disvastigi tiujn atingojn kaj fari alvokojn al la membraro de UEA. La revuo kaj kursmaterialo de ILEI estas simile malfermitaj por raporti pri la agado kaj aranĝoj de UEA. La organizaĵoj kunlaboras proksime en kampoj de komuna intereso, kaj eventuale reciproke nomas komisiitojn.

4. Cele al reciproka informfluo, ĉiu organizaĵo rajtas nomi observanton ĉe la estrarkunsidoj de la alia: tagordoj kaj protokoloj de ĉiuj estrarkunsidoj estas interŝanĝataj en du ekzempleroj. Laŭeble okazu komuna estrarkunsido en la UK.

5. UEA kaj ILEI interkonsiliĝas fiksonte datojn de kongresoj, estrar- kaj komitatkunsidoj, k.s. por ke ili ne koliziu.

6. UEA senpage disponigas en la UK salonojn por la internaciaj ekzamenoj, la Tago de la Lernejo kaj la faka kunsido de ILEI, adekvataj al la bezonoj kaj eblecoj. UEA krome laŭnecese disponigas dum la UK senpagan budon, kie ILEI povu prezenti sian laboron kaj varbi membrojn. Siavice, ILEI senpage disponigas al UEA tempon kaj lokon en la ILEI-konferencoj por sinprezento aŭ similcela elpaŝo.

7. En kazo de komunaj eldonaĵoj, UEA kaj ILEI fiksas komunan guldenan vendoprezon.

8. ILEI, fine de ĉiu kalendara jaro, dokumentas siajn financajn bezonojn por la venonta jaro. La estraro de UEA, en la kadro de la buĝeto, prezentas tiun peton al la Komitato kaj agas laŭ ĉi ties decidoj.

9. Konklude, ambaŭ organizaĵoj respektas kaj la statutajn celojn kaj la memstarecon de la alia. Ĉi tiu interkonsento ne malhelpas kunlaboron kaj interkonsenton en terenoj ne menciitaj ĉi tie.

10. La interkonsento ekvalidas post akcepto flanke de la du komitatoj, kaj restas senlime valida. La Komitato de UEA aŭ ILEI rajtas malvalidigi ĝin, doninte tri monatojn da averto pere de la estraro de la alia organizaĵo.

Julio, 1990.

Estu amiko al Juna amiko!

Nun kiel neniam antaŭe, la lernejana revuo Juna amiko bezonas fidelajn amikojn kaj legantojn. Multaj novaj abonantoj en pagipovaj landoj por 1991 helpos al ĝi travivi la severajn ekonomiajn ŝanĝojn en Hungario. Perantoj en dudeko da landoj akceptos abonojn (unuopajn aŭ grupajn por klasoj) en via loka valuto. Dek guldenoj ĉe UEA por kvar numeroj: aerpoŝta ekspedo al ne-eŭropaj landoj. Ideala fonto de internacia lego-materialo kaj kontaktoj por inter-klasa kaj unuopa korespondado.

23 e IPR

— paĝo 16 de la PDF —

La ronkanta avo Aŭtoro: Andrĉ WEEKMANN Tradukis: Edmond LUDWIG Eldonis: Orientfranca Esperanto-Federacio, 1989. Prezento: 28×20 15 p. Plenpaĝa desegno vid-al-vide al la teksto, en klara preso.

Jen plaĉa libreto, ne nur infanlibro, kiu en trafa maniero montras la problemojn de la vivo en urba laborista kvartalo, kie ĉio estas griza kaj avoj ne rajtas ronki, infanoj ne rajtas esti gajaj kaj bruemaj… Kiel ĉio ĉi solviĝos dank’al kompliceco de infanoj kun Avo Klazen, kaj iom da bonvolo de kelkaj aliaj personoj, tion montras la disvolvo de la historio. Sed mi ne volas rakonti plu, ĉar la legado vere estas momento de feliĉo, kiu igas nin revi… Ne mankas ekologia noto, ankaŭ dank’al la sugestaj desegnaĵoj de Pierre Lataste.

Mi opinias, ke tiu ĉarma libro plaĉos same al la infanoj, kiel al plenkreskuloj, kiuj trovos en ĝi multon pripensindan, kaj ankaŭ interesajn konversaciajn temojn por diskuti dum aŭ post Esperanto-kurso. Ĉiu legos la libron laŭ sia kompreno, kaj ĉiu trovos ĝojon.

La lingvo estas sufiĉe klara kaj la stilo flua, sed ĉu progresintoj trovos ĝin facila? Ili ne lasu sin timigi de kelkaj kunmetitaj vortoj kaj de personaj nomoj ĝenerale ne tre kutimaj al francoj. Mi nur rimarkigas la verbajn formojn en – intis (Ekz. „La gepatroj veturintis ĉe onklon Fritz”). Sed mi opinias, ke mallonga klarigo sufiĉos, por ke ili ne estu problemo al progresintoj en Eo aŭ eĉ al infanoj: ili ja estas tute logikaj kaj kompreneblaj. Preseraroj preskaŭ ne ekzistas, fakte nur unu mi rimarkis: sur p. 13. „fabikroj” por fabrikoj.

Bonvena biografieto de la aŭtoro troviĝas sur la lasta kovrilpaĝo.

Konklude, multaj tiaj libroj, samtempe facilaj kaj interesaj kaj plurnivele legeblaj, estus dezirindaj en nia lingvo, kaj dankindaj estas la tradukinto kaj la Orientfranca Federacio, kiu eldonis ĝin.

J. GONIN

4 Thĉophile Cart: ZA Ni fosu nian sulkon!

IPR e 24

Vortoj de Profesoro Th. Cart Aŭtoroj: S. Grenkamp, R. de Lajarte; Eldonejo: Pro Esperanto, Vieno, 1990. 140p., represo de la la eldono; 14 x 20 cm.

Unu el la plej viglaj eldonejoj estas Pro Esperanto en Vieno (Adreso: Poŝtfako 28, A-1014 Wien). Dum la lastaj jaroj ĝi eldonis dekojn da libroj kaj broŝuroj, parte originalajn romanojn, parte represojn de valoraj malnovaj libroj, sed ankaŭ instrulibrojn kaj sciencajn verkojn.

Ĉi-tiu libro estas represo de la unua eldono el la jaro 1927. Temas pri kolekto da artikoloj de profesoro Cart, kiu ludis gravan rolon en la unua periodo de Eo. Ĝi respegulas klare la argumentadon de la e-istoj en la praepoko de la internacia lingvo. Esprimoj kiel triumfo de Esperanto, kunbatalanto, ni estos venkintaj kaj similaj peras al ni fine de la 20a jarcento iom strangan impreson, sed estas tute ”normalaj” antaŭ cent jaroj. Sed lingve la fabeloj de Cart estas, laŭ la antaŭparolo de la eldoninto magistro Mayer, ”literaturaj perloj”.

Walter KLAG

Paroligiloj de Stanley Nisbet Eld: Kardo, 16 paĝoj, A5 paperbindita. Prezo: 1 GBP por 5 ekz.

Ne nur en Britio sed ĉie multaj studentoj unue lernas E-on per koresponda kurso, kaj nur poste vizitas kurson, kie ili havas la eblon praktiki la lingvon voĉe. Por tiuj, kiuj gvidas tiajn kursojn, estas ofte malfacile trovi taŭgajn temojn por ekzerci la parolkapablon. Precize ĉi tie ”Paroligiloj” estas utila.

Ĉi tie en dekses ekzercoj D-ro Nisbet donas vastan aron de temoj, per kiuj oni povas ekzercigi la studentojn. La ĉefa avantaĝo estas, ke la ekzercado estas ne nur banalaĵo, sed progresas de paŝo de paŝo. Iom post iom la temoj estas pli streĉaj, kaj la lernantoj neeviteble progresas per pligrandigo de vortprovizo, per alkutimiĝado al pli kaj pli komplika frazfarado. Ankaŭ la temoj progresas de kion ni bezonas sur dezerta insulo (kaj la aŭtoro donas liston de eblecoj) ĝis kiam en la fina ekzerco oni diskutas ”Kiel eduki infanojn”.

Kelkaj lecionoj estas ilustritaj per gajaj desegnaĵoj, kaj la formo varias de komencita konversacio ĝis listo de temoj por diskutado. Certe mi volas provi tiun libreton, kiam mi venonte gvidos meznivelan klason. Ĝi estus utila ankaŭ en klubo por kuraĝigi la timulojn pri konversacio.

Amold Pitt

25 e IPR

— paĝo 17 de la PDF —

Sceno kun ĉefa rolulo en la fono

Zamenhof-memorvespero, Budapeŝto, Domo de Pola Kulturo. Malgranda salono, iom pli da ĉeestantoj ol sidlokoj. Familieca atmosfero inter reprezentantoj de plej diversaj generacioj. Konciza enkonduko kun profunda, aktula enhavo: Nun, kiam ŝanĝiĝas la pritakso de la postmilita periodo, kiam multaj fariĝas skeptikaj pri valoroj, ni esperantistoj ne devas honti kaj penti, ĉar nia „linio”: nia ideologio kaj agado estas kaj restas valida.

Festparolo: la nocio „paco” inkludas ne nur senmilitan interhoman rilaton, sed ankaŭ protektan rilaton de homo al naturo. Ni respektu ĝin kaj nin mem. Poste venas 12-14 jaraj infanoj kaj lerte prezentas skeĉojn. Humuro, sereno, gajeco, rido post la pezaj vortoj. Aplaŭdo.

Sed la plej grava rolulo de la prezentado (aŭ de la vespero) — transdoninte sian sidlokon al staranta persono el la publiko — restas en la fono, resp. miksiĝas inter la infanojn. Ŝi zorgas pri „akcesoraĵoj” (23! florvazoj), ordigas la infanojn, flustre helpas en la teksto, do oni povus diri, ke ŝi reĝisoras. Sed kiu sidas proksime, vidas multe pli: Ŝi ekirigas la knabinojn sur la scenejon kun patrina zorgemo; per okuloj, rideto kaj kapjeso instigas ilin; ŝi travivas ĉiun rolon kaj la podian febron de ĉiu ŝia lernanto; per unu brako ŝi ĉirkaŭas la ĵus revenintan kantistineton, per la alia mano ŝi tenas la scenarlibreton kaj protekte kuraĝigas la venontan rolulon. Ŝi havas intensan psikan kontakton samtempe kun ĉ. 15 infanoj: ili ĉiuj flugas el kaj revenas al ŝia sekura, varma nesto kun brilaj vizaĝo kaj okuloj, ĉar neniun ŝi forgesas laŭdi. Tamen ŝi ne estas kiel kokino-panjo kun siaj kokidoj, ŝi ja estas moderna, juna, eleganta instruistino kun siaj modernaj, memstaraj lernantinoj.

Ja ankaŭ en nia moderna epoko estas la amo, kiu donas sekurecon kaj helpas nin al sukceso, ĉu sur scenejo, ĉu en la ĉiutaga vivo. Ne nur infanojn, sed ankaŭ plenkreskulojn. Tial povas resti nia ideologio, nia interna ideo en kiuj ajn politikaj cirkonstancoj valida kaj aktuala.

(Enkonduko: Jakab S., festparolo: Kereszthegyi T., skeĉoj: S. MacGill, lernantinoj: Bazgrada Lernejo de Budapest XI. Mez6kĉvesd str., instruistino: LENDVAY-ABAI Agnes).

Post duono da jaro venis letero el Toronto:

»-.«nun mi vivas en Kanado kun mia edzo. Pro miaj knabinoj-esperantistoj mi jam delonge devus doni vivsignon pri mi… Mi tre petas vin, klopodu informi ilin pri eventualaj E-renkontiĝoj, por ke ili ne perdiĝu por la movado. La gepatroj entuziasmas pri E-o; ankoraŭ hejme mi promesis, ke mi zorgos pri ili ankaŭ estonte…Al iu alia mi apenaŭ povus turni min…Jam anticipe mi kore dankas. ad ”

(Kaj sekvas listo de 13 knabinoj-junulinoj kun unuopaj loĝadresoj.)

Jen la pruvo, ke anima kontakto, ama prizorgado venkas ne nur politikajnekonomiajn epokojn, sed ankaŭ geografiajn distancojn.

BARCSAY Zsuzsa

IPR e 26

Franca instruistino, Monique Arnaud, kun lernanto esploras Esparol ne per IBM sed per sursina komputilo. La nova parol-skatolo videblas maldekstre,

Esperanta parolsintezo nun ankaŭ por IBM PC

La plurlingva parolsinteza sistemo MULTIVOX estis evoluigita en la Parolesplora Laboratorio de Budapeŝta Teknika Universitato kunlabore kun la Fonetika Laboratorio de la Hungara Akademio de Sciencoj, simile al la antaŭa sistemo por Commodore-komputiloj. La replanita kaj antaŭ nelonge finpretigita sistemo — memstara parolskatolo konektebla al printila interfaco kun disketo kun iu el la menciitaj lingvoj — funkcias per IBM PC kaj kongruaj komputiloj. La esperanta varianto distingiĝas per propra nomo ESPAROL, kaj ligiĝas al d-ro Gabor Olaszy (gvidanto de la Fonetika Laboratorio) kaj dino Ilona Koutny (Esperanto-fako de Universitato Eŭtv0s).

MULTIVOX kaj ĝia E-varianto ESPAROL povas prononci frazojn enigitajn laŭ la ortografio de la donita lingvo tra la klavaro de komputilo, laŭtlegi tekstojn antaŭe storitajn kaj eĉ librojn aŭ tajpitajn tekstojn, se kunligite kun iu optika karaktrolegilo (ekz. la hungara RECOGNITA, kiu rekonas ankaŭ la ĉapelitajn literojn de esperanto). La parolfunkcio aktivigeblas el programadlingvoj laŭplaĉe.

27 e IPR

— paĝo 18 de la PDF —

Internaciaj universitataj studoj

pri interlingvistiko komenciĝis ĉe la Universitato Eotvos en Budapeŝto, kies E-fako daŭre jam 25 jarojn instruas e-ologion al tagaj kaj (enlandaj) korespondaj gestudentoj. Por la antaŭe anoncita 3-jara internacia koresponda kurso estis granda interesiĝo el la tuta mondo. Fine kun 14 aliĝantoj startis la unua sesio en septembro. Partoprenantoj venis unuavice el la proksimaj landoj kiel Aŭstrio, Svisio, Germanio, Nederlando, Francio, Hispanio kaj Bulgario. Sed aliĝis du kuraĝuloj el Usono kaj unu el Japanio.

Dum 5 tagoj ili partoprenis koncizajn prelegojn pri e-ologio, e-a literaturo, kulturo kaj fonetiko, kaj lingvoperfektigajn okupojn. Instruis d-ro Blazio Vaha, Imre Szab6, Istvan Ertl, Stefan MacGill, d-ro Gabor Olaszy kaj d-rino Ilona Koutny. Poste la studentoj hejme laboros laŭ la disdonita materialo kaj bibliografio, pretigante siajn eseojn. Dum la sekva sesio en februaro la prelegojn anstataŭos konsultiĝoj kaj ekzamenoj pri la subjektoj de la unua semestro. En la tria studjaro ili elektos specialiĝon, kaj fine post ekzamenoj kaj verkado de diplomlaboraĵo ili ricevos magistran diplomon de la Universitato.

La kurso estis eksterordinara ankaŭ en tiu senco, ke pluraj el la partoprenantoj (H. Mayer, F. Simonnet, D. Weidmann) prave povus aperi inter la instruistoj. Tio certigas la altan nivelon de la kursoj kaj la sciencan esploron de Eo dum ili. Ekz. vidiĝis la manko de lingvistika terminaro en Eo, kaj la partoprenantoj decidis labori pri ĝi. Vi certe renkontiĝos kun la verkotaj eseoj sur paĝoj de E-revuoj.

Planado: afero de sentoj aŭ cendoj?

En idealisma movado la ideo submetiĝi al buĝetaj limigoj povas esti frustriga; tamen vane ni havas brilajn kaj bravajn planojn, sed ni ne sukcesas kunordigi la necesajn homajn kaj financajn rimedojn ilin plenumi. Unuafoje ILEI antaŭrigardas finance al postaj jaroj kaj faras por la membraro tre koncizan plurjaran superrigardon. Komentoj laŭ la rubrikoj:

Ni laboregos starigi novajn sekciojn, reaktivigi dormantajn sekciojn kaj perantojn, tamen ni buĝetas nur modestan kreskon de enspezoj el kotizoj, kaj tion preskaŭ tute forglutas la kostojn de IPR, spite la preze avantaĝan kompostadon en Hungario. La stato de Fondaĵo Szerdahelyi en la nuna jaro estas tre kuraĝiga, ĉu ni tro modeste prognozas por 91? La kompensoj de UEA ludas signifan rolon en niaj kalkuloj. Kostoj pro eldonaĵoj etas ĉi-jare sed devus esti pli en 1991. La decido parte kompensi la vojaĝ-kostojn de estraranoj por la februaraj kunsidoj (ne al la konferencoj!) kaj la modesta komenco de honorariado de komisiitoj kreskigas la kostojn, sed esperate ankaŭ la kvanton kaj kvaliton de nia laboro.

La superrigardo suplementas la detalajn informojn en nia antaŭa numero.

IPR e 28

Buĝeto 1991 por ILEI

Por pli bone mastrumi la planadon la estraro formulis resuman buĝeton por 1991 kaj diskonigis ĝin kune kun la rezulto de 1989 kaj la prognozo de 1990. La evoluo spegulas la decidon tre etgrade ekhonorarii laboron por la-

rĝigi nian agad-kapablon.

Ĉio en svedaj kronoj

rezulto Rimedoj 89 90 91 Membrokotizo 26.700 27.000 30.000 Libroj 508 600 600 Koleghelpa 1.165 500 500 Fondaĵo Szerdahelyi 229 8.000 5.000 Konferenco 1.730 1.000 2.000 Kompensoj UEA 6.400 8.000 9.000 Rentoj 9.750 9.800 9.800 50.940 54.900 56.900 rezulto Kostoj 89 90 91 Eldonaĵoj (nete) 15.325 5.000 15.000 IPR 29.302 30.000 31.000 Afranko, telefono 3.450 3.000 4.000 Presaĵoj, fotokopiado 5.560 4.000 5.000 Ekzamenoj (nete) 386 800 2.000 Metodika kurso 295 540 100 Estraro 1.288 3.000 3.000 Honorarioj — 2.400 5.000 55.606 48.740 65.100

29 e IPR

— paĝo 19 de la PDF —

Interŝanĝo de Esperanto-gelernantoj

Cent jugoslaviaj kaj hungaraj gelernantoj reciprokis vizitojn dum majo kaj junio 1990. Organizite de Internacia Kultura Servo (IKS) el Zagebo, aŭtobuso kun 50 gelernantoj de elementaj lernejoj “Gustav Krklec’, ”Mladost’, ”Miroslav Mrŝka’, ”Josip Kra$” kaj ”Veljko Vlahoviĉ’ el Zagrebo kaj Velika Gorica, kun gvidantoj Ankica Benĉek, Marija Jerkoviĉ, Zdenka Svetliĉiĉ kaj kelkaj studentinoj lernantaj Esperanton ĉe SEK, vizitis Hungarion kaj Aŭstrion. Dum 3 tagoj en majo ili gastis ĉe la elementa lernejo ”Nagy Laszl6” en la hungara urbeto Papa. La zagrebaj lernantoj tie prezentis kulturan programeton, kune kun siaj gastigantoj.

Reciproka vizito de la hungaraj gastoj en junio prezentis la okazon viziti zagrebajn hejmojn, tamen dum nur unu tago. S-ro Velimir Lukez helpis al ili konatiĝi kun la urbo. La gvidanto de la hungara grupo estis Jozefo Nĉmeth. Kun la grupo alvojaĝis la direktorino de la lernejo en Papa; kio estos favora por novaj Esperanto-kursoj en la sekvonta lernojaro en PApa.

Spomenka Stimec.

Ĉi tiaj interŝanĝaj vizitoj inter lernantoj kun malsamaj gepatraj lingvoj estas ege valoraj por pruvi la utilecon de Esperanto kaj krome por larĝigi la horizontojn de la lernejanoj. ILEI kaj IPR povas utile stimuli kaj faciligi tiajn iniciatojn. Instruistoj, kies klasoj volus gasti ĉe aliaj kaj gastigi aliajn, bonvolu komuniki tion al IPR. Ni senpage aperigos viajn alvokojn kaj raportos la rezultojn. Uzu IPR kiel vian afiŝ-tabulon por proponi aŭ serĉi diversajn edukajn servojn, inkluzive de tiaj reciprokaj vizitoj.

smg

“Tintilo en Budapeŝto

Infana grupo el Varsovio, anoj de Internacia Infana Teatro ”Tintilo” vizitis ĉi-somere Budapeŝton. Ili venis kun instruistino de Eo kaj reĝisorino de ensemblo por partopreni ”Internacian Eo-Feriadon”. La aranĝo estis perfekte preparita de instfuistinoj el la Hungara Sekcio de ILEI. :

Multaj hungaraj gelernantoj anstataŭ la rusa lingvo nun elektis E-on. Por doni al ili sperton pri internaciaj kontaktoj oni organizis tiun someran feriadon. Alvenis instruistoj el diversaj landoj, ĉiuj kun ĉ. 5-6 infanoj: el Ceĥoslovakio, Jugoslavio, Pollando, Rumanio kaj Hungario. Ĉiumatene instruiistoj gvidis lecionojn de Eo, poste estis korp-ekzercoj, ludoj, dancoj ktp. En la tria horo ĉiu grupo prezentis ion pri sia lando.

Post tagmanĝo okazis ekskursoj. La instruistoj ligis interesajn kontaktojn kun gekolegoj. La infanoj estis ravitaj; ili interŝanĝis adresojn, volas korespondi kaj energie. lerni Esperanton. La celo estis atingita.

IPR e 30

Internaciaj ekzamenoj En numero 1/90 ni aperigis klarigon pri la internaciaj ekzamenoj en 4 naciaj lingvoj. Nun aldoniĝas la franca kaj la itala.

Gli esami internazionali della Associazione Universale Esperantista e della Lega Internazionale Insegnanti Esperantisti, hanno lo scopo di attestare, in primo piano, la capacita di comunicare in lingua internazionale Esperanto. Cioĉ confermare — la capacita di comporre un saggio — di capire testi di argomento generale, sia letterari, sia di avvenimenti, sia letti che ascol-

tati — giudicare la capacita di argomentare e di discutere.

E sottinteso, non solo il possesso della base grammaticale della lingua, sia per iscritto, sia letta che parlata, nonche della comunicazione orale.

Inoltre ĉ inclusa la conoscenza della cultura dell’Esperanto (la sua storia, letteratura, organizzazione ed evoluzione).

Quanto sopra si riferisce agli esami di livello elementare e medio nei quali il risultato viene cosi espresso: insufficiente, sufficiente, buono, ottimo.

Afin de controler la capacite 3 s’exprimer dans la langue internationale esperanto, I’Association Universelle d’Esperanto et la Ligue Internationale des Enseignants Esperantophones instituent des examens de deux niveaux: elĉmentaire et moyen.

Les buts de ces examens sont les suivants:

— confirmer la capacite 3 rediger un texte

— vĉrifier la capacite A comprendre des textes d’interĉt general, litteraires ou non, ĉcrits ou oraux.

— controler la capacite d’expression.

On attend du candidat non seulement une bonne connaissance de la grammaire de base mais aussi la capacite a l’appliquer dans la communication ecrite ou orale, active ou passive.

On vĉrifiera aussi les connaissances du candidat portant sur la culture de l’esperanto (son histoire, sa litterature, son evolution et la structure du mouvement).

Les notes attribuĉes seront: insuffisant, satisfaisant, bien, tres bien.

Ni jam preparis rekomendatan libroliston por la elementaj kaj mezaj ekzamenoj, sed la teksto sidas en la komputilo en KCE. Ni esperis ricevi tiun tekston por aperigi en la nuna numero; legu ĝin venont-numere; ĝi estos por la gvido de kandidatoj kaj la komento de spertaj membroj.

31 e IPR

— paĝo 20 de la PDF —

Por statistiko de 1989.

Jen kompletigo de la enketo el la pasinta numero

USSR Krasnojarsk, infana E-klubo, Valerij MALIHIN. 1 Dvorec pionerov, jes, jes, 60, 11-16 jaraj, oficiala, 2 h/sem.; 120 jare; sen ekzameno; KK, IK; dez. kontaktojn kun aliaj pionirdomoj. Ĉiujara kurso de sept. 1988. bez. invitojn al junularaj renkontiĝoj, interŝanĝo de E-libroj, bez. lernolibrojn, metodikajn librojn.

Ĉinio

Elementaj lernejoj

1.Duolun (Interna Mongolio) Elementa Lernejo por Hujoj (Huimin Xiaoxue), s-ro Zhang Dongsong (deekstere): E-kurso por la 3-a jaro; de 89-90; 1- jara; 1h/sem, s. 52 h; kun ekzamenoj kaj poentoj.

2.Chongming (Shanghai) Elementa Ler-

” nejo de Lianyi (Lianyi Xiaoxue), s-ro Shen

Kunqian; E-kurso por la 3-a jaro; ekde 10.89. 1,5 jara; 2 h/sem, s. 100 h; kun ekzamenoj kaj poentoj kaj diplomo.

3.Chongguing (Sichuan) Sudokcidenta Porinstruista Universitato (Xinan Shifan Daxue) s-ro He Wen’an; dua fremdlingvo por la progresa kurso por asistantoj pri la angla lingvo; 1-jara, ekde 09.88. kaj ripetiĝas; 2 h/sem. s. 70 h; kun ekzamenoj kaj diplomo.

4.Nanchang (Jiangxi) Urba Vespera Universitato por Laboristoj kaj Oficistoj (Shi Zhigong Yeyu Daxue) Vicprof-ino Gu Jianhua (deekstere); Kleriga kurso; duonjara ekde 12.88.; 6 h/sem. s. 96 h; kun ekzameno, diplomo kaj poento.

5.Duolun (Interna Mongolio) Unua Mezlernejo (Divi Zhong-xue) s-ro Zhang Dongsong; por lernantoj (kaj instruistoj); duonjara; ekde 09.88. kaj ripetiĝas de 10.89.; 3 h/sem. s. 72 h.; kun ekzameno, poento kaj diplomo.

6.Dandong (Liaoning) Zhanqian-Elementlernejo (Zhanqian. Xiaoxue) s-ro Ma Fengchen; ekde marto 1985; 2,5-jara por la 3-a jaro; 4h/sem. s. 200 h; kun ekzamenoj, poentoj kaj diplomo de la urba E-asocio. La kurso refunkciis dum 1988-03/12 same, escepte de sumo de 100h.

Elementa Lernejo de Liuwilu (Liuwilu Xiaoxue) s-ro Ma Fengchen (deekstere); inter 1986.03. kaj 1987.12. por la 3-a jaro; 4

IPR e 32

h/sem. s. 100h; kun ekzamenoj, poentoj kaj diplomo de la urba E-asocio.

7.Tianmen (Hubei) Pandu-Elementlernejo (Pandu Xiaoxue) s-ro Pan Xuanping; A. provkurso por la 4-a jaro, ekde sep. 1988. 1-jara; 2 h/sem. en tagordo. B. Deviga por la 4-a jaro ekde sept. 1989. 2-jara; 2 h/sem. s. 128 h; kun ekzamenoj kaj poentoj.

Mezaj lernejoj

1.Fuzhou (Fujian) Lernejo pri Banko de Fujian (Fujian Yinghang Xuexiao);

supera doc. Jiang Yunlin; E-kurso por fakoj pri asekuro kaj moncirkulado en la 1-a jaro; 1-jara, ekde 11.84. poste de mar. en ĉiu jaro ĝis la jan. de la sekvanta jaro, jam funkciis 6 tiaj kursoj ĝis 12.89.; 2-2,5/ sem. s. 80 h; kun ekzamenoj kaj poentoj, kaj diplomo de la lernejo.

2.Yanshan (Hebei) Shengfu-Mezlernejo (Shengfu Zhongxue) s-ro Chen Shulin; E- kurso por la 1-a jaro de la malsupera parto; ekde 10.89. 1-jara; 2 h/sem. s. 70 h; kun ekzamenoj kaj poentoj.

3.Liaoyuan (Jilin) Speciala Mezlernejo sub la Centro pri Eduko de la Fabriko pri Kotonteksado de Liaoyuan (Liaoyuan Mianfangchang Jiaoyu Zhongxin Zhongzhuanbu) asis-ino Gao Hemei; nedeviga por la fakoj de ŝpinteksaj inĝenierarto kaj teknologio en la 1-a jaro; 1-jara; ekde 09.86. kaj ripetiĝis ĝis 08.88.; 3 /sem. s. 110 h; kun ekzamenoj kaj poentoj kaj diplomo de la provinca E-asocio.

4.Chengdu (Sichuan) Mezlernejo de Huayang (Huayang Xianli Zhongxue) s-roj Li Shijun kaj Liao Zhigen (ambaŭ deekstere) gvidis sinsekve en unu semestro; oficiala sankciite de la lernejestro; 1-jara ekde printempo de 1950; 4 h/sem.; kun ekzamenoj kaj poentoj.

5.Liling (Hunan) Profesia Mezlernejo pri Ceramikaĵo de Liling (Liling Taoci Zhiye Zhongxue) s-ro Ye Su; proponita de la lernejestro mem, libervole elektebla ekde apr. 1986.; 9-monata; 3 h/sem.; s. 84 h; kun ekzameno kaj poentoj.

6.Tianshui (Gansu) Ŝtata Mezlernejo de Gansu (Guoli Gansu Zhonxue) s-ro Feng Wenluo; ekde majo de 1983; 1-jara libervole elektebla; 4 h/sem. s. 120 h; kun ekzamenoj kaj poentoj, kaj diplomo pri la kurso de la lernejo.

Meksikio

roj en la kurso 1989-90. La programo daŭros almenaŭ en 1990-91. La celo de E-instruado estas, ke la gelernantoj, kiuj studas nur la anglan krom la hispana, kaj kiuj ne povas eklerni latinan aŭ iun alian modernan lingvon pro manko de tempo, trovu en Eo okazon por trarigardi ĝeneralan grama-

Oaxaca (Meksiko) Ignaco Peguera inst- tikon. Eo anstatŭas iel la latinan. ruis E-on al ĉ. 200 gejunuloj inter 16-17 ja-

„.mi volas scii kelkajn aferojn rilate la e-an agadon de ILEI, nome: ĉu ILEl-ano ricevas ian membrokarton kun specifa registrita persona kodo kiel E-instruisto? Ĉu eblas ie tutmonde fari per korespondado E-an Superan Kurson kun rajtigo al la instruado (oficiale)? Ĉu ekzistas ene de la laboragado de ILEI fako pri starigado de landaj konsilantaroj sub la estrado de ILEI kun la celo kunordigi kaj kontroli la E-an lernigadon ĉiulandan?

Alberto Luiz M. Chueiri, Belo Horizonte, Brazilo

Eblas ricevi membrokarton de la kasisto, tamen sen kodo simila al tiu de UEA. Membreco ne signifas aŭtomate ateston pri instrukapablo nek -rajto. ILEI ne organizas korespondajn kursojn pri instru-rajtigo, sed ja aranĝis tri metodikajn kursojn en KCE, Svislando, pri kiuj ni raportis siatempe. Ne nur pri instruado, sed pri ĝeneralaj esperantologiaj konoj la E-fako de Universitato ELTE organizas internacian korespondan kurson (vidu raporton ĉi-numere), kiun kronas diplomo rajtiganta ankaŭ al instruado de Eo. ILEI ne organizas landajn konsilantarojn, sed pluraj el niaj sekcioj tion faras mem. – La red.

Post la deklaro de la restarigo de ŝtateco de Litovio, oni kunigis la klerigan kaj kulturan ministeriojn je unu. Gvidas ĝin juna (28-jara) ministro. Oni atendas multajn reformojn. En mia semajna ĵurnalo (16-paĝa) estas respegulataj pedagogiaj problemoj de ĉiuŝtupaj lernejoj, de infanĝardeno ĝis universitato. Nia lando estis longe izolita de Eŭropo. Niajn pedagogojn interesus artikoloj pri la ĉiutagaj aferoj de iliaj kolegoj, kiaj estas la problemoj kaj kiel ili solviĝas. Dezirinde, ke aŭtoro prezentu konkretan lernejon. Por komenco, artikolo estu 8-10 tajpfolioj — fotoj tre dezirindaj — sed fakte, gravas la intereseco, ne la longeco de la artikolo.

Arvydas Kaspariunas, ĵurnalisto, Vilnius 40. P.O.B. 1472, SU-232040, Litovio

33 e IPR

— paĝo 21 de la PDF —

Mi estas 34-jara estrino de infanĝardeno kaj gvidanto de elementa E-kurso. Mi intencas eklabori laŭ la eduksistemo de M. Montessori. Mi ŝatus kontakti kun ĉiuj, kiuj interesiĝas pri tiu sistemo.

Laima Krivickien€, a. k. 24, SU-235000 Jonava – 1, Litovio

MALFERMITA LETERO AL S-RO GERMAIN PIRLOT (fragmento)

Kara sinjoro!

Mi elkore dankas la 8-an eldonaĵ on pri la monda E-instruado. Mi ege bedaŭras, ke ĝi estos la lasta! Sed mi komprenas vian decidon, se nur la triono de la gekolegoj reagis al via alvoko. Sed via ĉefcelo ne estis mistrafita! Ekzemple, laŭ informoj el via kajereto mi kontaktiĝis kun Johano Ksiazek el Pollando: ni organizis po dufoje unusemajnajn vojaĝojn por niaj studentoj kaj kolegoj; el nia kontakto formiĝis eĉ ĝemelurba rilato inter mia urbo, Eger, kaj la urbo Piotrkow-Trybunalski en Pollando. Pri tiu pola urbo oni ne plu trovas indikojn en la nova eldono de via verko, ĉar okazis tie ŝanĝoj en la E-instruado pro institutaj aŭ personaj problemoj. Jes, ĉe ni la malinteresiĝon plejparte kaŭzas tre-tre gravaj ŝanĝoj en la ĉiutagaj aferoj de la homoj — kiuj ne respondis, tiuj eble atendas la elformiĝon de novaj instruebloj, pri kiuj ni ne rezignas ĉi tie en niaj lernejoj, en la finbastiono de la E-movado!

Viktoria Balogh, Eger, Hungario

Somera praktiko Hungario estas senmara lando, kaj tamen oftas piratoj en ĝi. Krom metodikaj piratoj, jen aperis la turismaj. Almenaŭ estas kelkaj oficialuloj, kiuj tiel simpligas la eventon, ke dum tiu somero estis organizita feriado por lernejanoj laŭ la iniciato de simplaj intruistinoj.

Kio ĝi estis laŭ la vidpunkto de la organizantoj?“

Hungara Sekcio de ILEI sukcesis konkeri novbakitan Esperantistinon, kiu kun plena naiveco de novuloj konatiĝis kun la komunumo de esperantistoj, kun la instruaj (metodikaj kaj organizaj) problemoj de la lingvo. Okazis tio printempe de 1990, do en tiu studjaro, kiam la unuan fojon post pluraj jardekoj la hungaraj lernejanoj libere rajtis decidi, kiun unuan fremdan lingvon ili deziras eklerni. Tricento da naŭjaraj lernantoj elektis Esperanton. Informiĝinte pri tio, la nova kolegino tuj demandis: kie okazos internaciaj someraj ferioj por tiuj lernantoj? Si ne tro longe miris pro la balbuta, nea respondo, sed esploris la eblojn en sia lernejo (hazarde kun studenthejmo) kaj proponis organizi dektagan internacian kunvenon. Ŝi zorgis pri loĝado-nutrado-programo, la sekciestro pri la invito de infanoj kaj instruistoj.

IPR e 34

Post rifuzo de peto je subvencio ĉe urba konsilantaro, estis preparita tre strikta buĝeto. La otaj elspezoj estis dividitaj per la nombro de partoprenontoj, la kvociento iĝis la partoprenkotizo, pagenda surloke. Unu eksterlanda grupeto ne obeis la peton de organizantoj pri la pagmaniero, tial lastmomente oni devis malmendi la restoraciajn vespermanĝojn — kaj la kuiristinon, kiu estus pretinta okupiĝi nur pri matenmanĝoj. La du simplaj instruistinoj-organizantoj subite transformiĝis je „kuirejaj feinoj”, kaj ilian duman profesian kompetentecon signife limigis la nivelo de pan-montoj kaj lavuja akvo. Feliĉe, la invititaj instruistoj rapide formis spertan teamon por plenumi la fakan gvidadon laŭ la pli frue vortumitaj principoj.

La ĉefa ideo estis krei internacian etoson, iomete lerni la lingvon antaŭtagmeze por pli sukcese utiligi ĝin ankaŭ dum la posttagmezaj okupoj. El la sesdek infanoj kvardek estis hungaroj (el sep lernejoj), dudek venis el kvar landoj (2 grupetoj el Pollando, po unu el Rumanio, Jugoslavio kaj Ĉeĥoslovakio). Notindas, ke ĉiuj eksterlandaj grupoj kontaktitaj laŭ artikoletoj de la revuo Juna Amiko akceptis la inviton (senditan en majo!).

Oni strebis miksi la infanojn laŭnacie ankaŭ formale: ili mikse loĝis en komunaj ĉambroj, ili mikse lernis en grupetoj, ili mikse ekskursis. Diversnaciaj instruistoj laŭvice okupiĝis pri la grupetoj. Ciutage okazis tri-kvar „studhoroj”: sporta-danca-muzika moviĝo; informoj pri la posttagmeza programo; konatiĝo kun la respektivaj landoj de la partoprenantoj; kantado; konstanta okupo por priparoli ĉiutagaĵojn ĉiam kun la sama grupestro. Laŭintence ĉiuj studhoroj devis esti interaktivaj, pli mozaikaj ol sistemaj, kun la celo motivigi la gelernantojn je plia lerneja lingvolernado. La priprogramajn lecionojn gvidis kursanoj pri metodiko de HEA, tio estis ilia modelleciono je ekzameno. Tio estis bona ideo, ĉar la infanoj konatiĝis kun pliaj sep Esperanto-parolantoj; tiuj instruistoj/instruantoj spertis vivan situacion, faris utilan laboron kun grandega entuziasmo el kio profitis denove la lernantoj. La prezentiĝo de poloj kaj ĉeĥoj iĝis vera kultura evento.

Posttagmeze okazis aŭtobusaj ekskursoj al diversaj vidindaĵoj de Budapeŝto (reĝa palaco, Nacia Muzeo, zoologia parko, ŝipekskurso, Agrikultura Muzeo, Insulo Margerita ktp.); ĉiu tago finiĝis per baniĝo en iu naĝejo.

Grandan dankon ni ŝuldas pro la realigo de tiu iom kaprica, sed bonintenca, eble ripetenda kaj certe pliperfektigebla projekto al la sindonemaj gekolegoj: Hanka KWASNIEWICZ, Teresa JANKOWSKA, Teresa KURPIAS, Malgorzata MATUSZEWSKA (PL); Hana ILKOVA, Vladimir ROTREKL (CS); Stipo ŜARIĈ (YU); Kornĉlia BILOUS-NAGY (RO); JUHASZ Magdolna, KISS J6zsef (H) — la organizantoj: HIDEG Ildiko kaj x

KOVACS Marta.

X La vidpunktoj de la lernantoj kaj instruistoj estos prezentitaj en la sekva numero de IPR.

35 e IPR

— paĝo 22 de la PDF —

Audrey C.E. Childs-Mee (1926-1990)

Mortis en majo en Kibworth, Leicester (Anglujo) unu el la plej konataj kaj respektataj pedagogoj de nia movado. Ŝi esperantistiĝis en 1962 kaj rapide aplikis al la lingvo sian jaman scion pri lingvo-instruado. En 1973 ŝi iĝis profesia esperantisto en la Centra Oficejo de UEA, kie ŝi interalie redaktis la Jarlibron. Poste, ŝi dediĉis pli kaj pli da tempo al instruado, precipe pere de la Cseh-metodo, kiun ŝi modernigis, verkante metodologian verkon La baza kurso de Esperanto (1978) kaj la furore sukcesan Saluton! Esperanto aŭtodidaktike (1983), kiu jam aperis en kvin eldonoj. Ŝi gvidis multajn seminariojn por instruistoj kaj

ĉiam insistis pri korekteco kaj alta nivelo. Ŝiaj vojaĝoj konatigis ŝin en Aŭstra-

lio, Pollando, Usono, Francio, Bulgario kaj plie. En 1988 en Kerkrade, ŝi elektiĝis sekretario de nia Ligo.

Kiu sekvas en la paŝoj de Audrey Childs-Mee rapide konstatas la influon kaj bonajn memorojn, kiujn ŝi post-lasas. Dum multaj jaroj ŝi kuraĝis dediĉi sian tutan energion al Esperanto kaj precipe al ĝia instruado en plej diversaj kursejoj kaj landoj. Tio estas tasko certe ne finance avantaĝa kaj krome fizike kaj spirite peza; ege malmultaj instruistoj en la historio de nia lingvo pretis aŭ povis tion entrepreni, Audrey tamen portis al ĝi grandan forton kaj entuziasmon tuj senteblan.

Ĉi-somere en la kursoj de San-Francisko la kontribuo de Audrey antaŭ unu jaro estis klare memorata kaj aprezata. La sciigo pri ŝia morto portis aflikton ne nur pro persona amikeco, sed krome pro aro da kurantaj instru-projektoj kaj komunaj esperoj, kiuj nun ne plu povos realiĝi.

Ŝia forpaso estas granda perdo al nia Ligo, al ŝiaj kolegoj kaj kunlaborantoj, kaj al miloj da kursanoj tra la mondo.

smg

HONORAJ MEMBROJ Peter Zlatnar (YU, 1984) — Mario Dazzini (I, 1985) — Erbetta Marcel (CH, 1986) Irja Klemola (SF, 1986) — Olle Olsson (S, 1986) — Jozef Toczyfski (PL, 1986) Helmut Sonnabend (D, 1987) — Catina Dazzini (I, 1988) — Szerdahelyi Istvan (H, 1988) M.H. Saheb-Zamani (IR, 1989)

SEKCIESTROJ DE LA LIGO

Argentino : Herminia Kirkerup de Fernandez (s-ino), Calle Cerrito 1.249, Barrio San Martin, RA-5000 Cordoba, (Cordoba)

Aŭstrio : Mag. Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, A-1190 Wien

Belgio : Marc Demonty, Schoolstraat 3, B-1700 Dilbeek

Brazilo : Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106 S4o Paulo SP

Britio : Arnold Pitt, Yew Tree Cottage, Ivington Road, Leominster, Herefordshire HR6 82D

Bulgario : Ivanka Spasova, j.k. Lenin bl. 20, vh. 3, BG-1124 Sofia

Ĉeĥio : Vĉra Barandovska, Volgogradska 41, CS-70400 Ostrava 3

Ĉinio : Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normal University, 430070 Wuhan, PR China

Estonio : Palu Johannes, Solme 21, SU-200016 Tallinn, Estonio

Finnlando : Synnove Mynttinen, Pursimiehenkatu 12 B 46, SF-00150 Helsinki

Francio : Claude Nourmont-Moon, 2 Om Klŝppchen, L-5682 Dalheim

F.R. Germanio : Stefanie Tucker, Alatseestr. 14, D-W-8900 Augsburg : Till-Dietrich Dahlenburg, Feldstr. 13, D-O-2722 Brŭel

Hispanio : Manuel Lopez Hernandez, Postkesto 832, E-41080 Sevilla Hungario: : Marta Kovacs, Ady E. u. 23-25/C, H-1221 Budapest Israelo : Murĵan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv

Italio : Catina Dazzini, C.P. 22, I-54100 Massa

Japanio : Toi Kunio, 1448-1 Simotakajyanagi, Kazo-si, Saitama 347 Jugoslavio : Sonja Tavĉar, Liminijanska 6, YU-66320 Porotoroz

Korea Resp. : Gilsu So, Sodaemun, P.K. 59, Seoul-120

Nederlando : D. Luesken-Burger, Renderklippenweg 5, NL-8162 NC Epe

Nordameriko : Doroteo Holland-Kaupp, 5140 San Lorenzo Dr., Santa Barbara, CA 93111-2521, Usono

Norvegio : Age Mela, Beverstien 2, N-3190 Horten

Pollando : Vakas

Portugalio : Alexandre Kasesa, Rua Actriz Palmira Bastos 10, 4/’B, P-1900 Lisboa Sanmarino : Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, I-43031 San Marino Slovakio : Anton Zachariaŝ, Sobotskĉ namestie 6, CS-95801 Poprad Sud-Afriko : Japie Spoelstra, Posbus 20185, Noordbrug 2522, Suid-Afrika

Svedio : Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-24294 H6rby

Svislando : Edgar Jobin, F.W. Dubois 11, CH-2400 Le Locle

Venezuelo : Inĝ. Felix Garcia Blasquez, Apartado 75.090, YV-1070 A Caracas Zairio : Ngangu Nduantoni-Bakidila, B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire)

— paĝo 23 de la PDF —

REPREZENTANTOJ Bangladeŝo : Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.I.T. Avenue,

Dhaka-1000 Centrafrika Resp. : Luc Feidangai, B.P.960, Bangui Ĉilio : Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, Santiago Hindio : Abani Halter, Jamboni, P.O.Bolpur 731204, W. Bengal Irano : Mohammad Karamudini, P.O.Box 13445-747, Tehran/Iran Niĝerio :-Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Ekpoma Bendel

Tanzanio : Mramba Simba, S.L.P. 1051, Bunda Mara

LABORKOMISIONOJ

Statistiko : Germain Pirlot, Steenbakkersstraat 21, B-8400 Oostende Tel. (059) 70.87.00

Didaktikaj : Georges Sossois, rue du Basson 79, B-6001 Marcinelle lud(il)oj Tel. (071) 43.62.05

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

UNESKO : (Rilatoj de reciproka informado, Kategorio C) : 7 Place Fontenoy, F-75007 Paris: Reprezentantoj de ILEI: James Fairbank, 6 Avenue Th. Rousseau, F-75016 Paris Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, F-75010 Paris

UEA : Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam

IEI : Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag

KCE : Kultura Centro Esperantista, BP 771, CH-2301 La Chaux-de-Fonds

Kontribuaĵoj al IPR tajpitaj kun duobla interspaco kaj marĝenoj, al la adreso de la Redaktejo (vd. kovrilpaĝon)

Abonado al IPR kaj membriĝo al ILEI: (membrokotizo 40 Svedaj Kronoj) 1) poŝtĝirkonto: 682117-7 (Stockholm). «La Internacia Ligo de Esperantistaj Instru-istoj» (ILEI). Sodra Rorum pl. 455, S-242 94 Horby (Svedio). 2) poŝtĝirkonto: 3789 64 de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam (Nederlando), por la interna konto ILEK-A de ILEI.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktisto: Istvan Ertl Teknika redaktisto: Stefan MacGill

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 131 A, B-2920 Kalmthout

Redaktejo: Esperanto-fako, Universitato ELTE/BTK H-1364 Budapest, Pf. 107

IPR B E 36-1-1180-966/185 Presado: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140,

B-2000 Antwerpen, -H32-3-234 34 00

— paĝo 2 de la PDF —

Enhavo

Enhavo NUNEZ, Antonio Alonso, Internaciaj Preuniversitataj Kursoj ……. 1 BARCSAY, Zsuzsa, 8a Internacia Metodika Seminario, Kaunas …… 4 Resumo pri la Internacia Seminario en Bad Saarow, IIOJO ION Sl. – =. 8 Donacoj al Fondaĵo Szerdahelyi de majo ĝis oktobro 1990 ………. 12 KLAG, Walter (trad.) Nur angle parolata ĉi tie; usona lingvo-politiko .. . 13 KOUTNY, Ilona kaj VARGA-HASZONLTITS, Zsuzsa, Diplomlaboraĵoj de

la Universitato ELTE en Budapeŝto (1988-90) ………..—- 14 GRUNER, Horst, Recenzo pri lern-materialo por “Gerda malaperis? .. . . 19 Statut-propono por nia Ligo (Estrara propono de majo 1990) …….. 20 Postskribo decembra pri la statut-proponoj ……-..—«-«.—:— 26 ILEI labortable (telegrafstile prilastaĵevoluoj) ……………. 2 SHAO Rong, Pri verkadaj principoj por la Lernolibro de Esperanto

ETE SCIPRCOJ Kaj LOKIOJ I II AS sime eee seems. e. s»…«..e 28 DE ARAUJO, Fernando, Interlanda seminarioen Brazilo ……… 32 MacGILL, Stefan, Enkonduko al la kadra temo de la 25a ILEI-konferenco 33 KOVACS, Marta (trad.), LafervojaliniodeFlim ………….. 35 Informoj, novaĵoj (de niaj sekcioj kaj aliaj aktivuloj) …………. 36 Ni mencias (koncizaj resumoj pri ricevitaj eldonaĵoj) ………… 39

ESTRARO DE LA LIGO Prezidanto : Edward Symoens, Putsesteeriweg 131/A, B-2920 Kalmthout; telefono (03) 666.62.66 — Kunordigado, informado en pedagogiaj medioj, rilatoj kun Unesko kaj UEA.

Vicprezidanto —: Stefan MacGill, Eso 7.III, H-1034 Budapest Tel. (01) 1351-531 (laboreje) — Internaciaj ekzamenoj kaj iliaj kursoj, statistikado de instruado, internaciaj lerniloj, lerneja projekto, IPR.

Ĝen. Sekretario : Vakas — provizore la vicsekretario traktas la laboron.

Kasisto : Bertil Andreasson, SoOdra Rorum pl. 455, S-24294 MHorby; tel. (0415)-501 52 — Financaj rilatoj kun sekcioj, konferenco, k.a.

Vicsekretario : Malcolm Jones, 41 Causeway, GB-SN 15 3DD Chippenham; tel.

(0249) 656041 — Venonta konferenco, lernejana korespondado, unuecigo de naciaj ekzamen-sistemoj. Membroj : Till Dahlenburg, Feldstr. 13, D-O-2722 Brŭel; tel. (09-8576)-528 —

Gvido de pedagogia komisiono, internaciaj ekzamenoj, metodikaj kursoj. Zang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normal Univ., 430070 Wuhan, Ĉinio — Evoluo kaj fondo de sekcioj en Azio, Afriko kaj Latin-Ameriko.

INTERNACIAJ PREUNIVERSITATAJ SOMERKURSOJ EN ESPERANTO

Antonio Alonso Nŭnez, Hispanio

(1) La ĉefa celo de tiu ĉi projekto estas muntado de periodaj INTERNA- CIAJ PREUNIVERSITATAJ SOMERKURSOJ EN ESPERANTO, kies unua sesio okazu en 1993, paralele al la 78a Universala Kongreso de Esperanto (en Valencia, Hispanio). Laŭ la plano, en la Kursoj partoprenos internaciaj teksto-aŭtoraro, profesoraro kaj lernantaro. La efektiva nivelo, kiun la projekto atingos, ja dependas de la grado de kunlaborado fare de profesoroj, fakuloj kaj terminologoj diverslandaj, kiuj uzas Eon, kiel ankaŭ de la instituciaj kaj financaj apogoj, kiujn oni atingos.

(2) Skemo de la taskaro (tuta je internacia nivelo), kaj kalendaro:

1) Selektado, adaptado aŭ redaktado de tekstoj uzotaj en la Kursoj, kaj ties eldonado (1985-1993).

2) Instruado de Eo al volontulaj geinstruistoj, kiuj poste instruos mem tiun lingvon al volontulaj gelernantoj (1989-1992).

3) Libervola studado de Eo fare de gelernantoj 12-18-jaraj (1990-1993).

4) Eventuale, iuj gelernantoj ekstudos alian fremdan lingvon (1991-1993).

5) Laborkunvenoj de la internacia kunordigantaro de la projekto (90-93).

6) Eventualaj interfratiĝoj de studento-grupoj (1991-1993).

7) Eventualaj Eo-apogkursoj pere de amaskomunikiloj (1992-1993).

8) La gelernantoj trapasos ekzamenon pri Eo kaj, eventuale, ankaŭ pri la dua fremda lingvo (1993).

9) Unua sesio de la Kursoj (1993).

10) Diplomado kaj fina internacia oficiala informo kun konkludoj, proponoj pri la estonteco de la Kursoj, k. s. (1993).

(3) Kelkaj notoj pri la projekto.

— Principe, la Kursoj ofertu programojn pri diversaj temoj, tiel ke la gelernantoj povu elekti laŭ siaj interesoj aŭ plaĉoj (matematiko, fiziko, kemio, biologio, geografio, historio, juro, filozofio, literaturo, e-ologio ktp.). La komenca ofertaro, tamen, ja dependos antaŭ ĉio de la ĝis tiam disponeblaj libroj kaj de aliaj cirkonstancoj.

— Objektoj de speciala atento kaj zorgo estu la humanisma enfokusigo de ĉiuj temoj, la sistema konstrastigado de klasikaj kaj modernaj konceptadoj en scienco kaj de diversaj juraj sistemoj, la mondismaj konceptado kaj edukado, k. s., tiel ke ni disponu bazan bibliotekon por preuniversitata nivelo, ne nur ri-

1eIPR

— paĝo 3 de la PDF —

goran laŭ faka vidpunkto, sed ankaŭ riĉan je etikaj valoroj kaj provizantan demokratian alireblecon al scioj.

— Pluraj el la verkoj de la katalogo de diversaj institucioj de Eo-uzantoj (UEA, Someraj Universitataj Kursoj, Scienca Eldona Centro, k. a. ) estas jam rekte utilaj por la projekto, kaj aliaj bezonos adapton al ties celo kaj nivelo. Plurajn aliajn oni tradukos el aliaj lingvoj. Tamen, la plejparto el la bezonataj studkajeroj estos rekte verkitaj por la projekto.

— La tuta projekto estas universitata tasko sen profita celo. Tial, la verkistoj fordonas la kopirajton al la projekto mem.

— Pro garantio de la korekteco de la financaranĝoj kaj de aliaj aferoj, la tuta projekto restas submetita al la oficiala kontrolsistemo de la Universitato de Santiago de Compostela, kiel ankaŭ al ĉiuj aliaj kontroloj utilaj, necesaj aŭ konvenaj laŭ decido de eventualaj mecenatoj kaj de la starigenda internacia kunordigantaro de la projekto.

(4) Pri malvolvo de la Kursoj:

a) Ĉiu unuopa kajero provizos studmaterialon por unu semajno. En ĉiu nova semajno laŭeble instruos nova profesoro, laŭeble el ĉiufoje malsama lando.

b) La profesoroj estos gastigataj de la Kursoj, sed ne salajrataj. Pri vojaĝoj al kaj el la kursejo ZOrgos ili mem, prefere per subvencio de la propra universi-

tato aŭ de alia institucio (kio principe estas helpo facile atingebla).

c) La gelernantoj loĝos laŭeble kune en unu sama studenta hejmo, por ke la internacia kunvivado estu grave riĉiga. Ili devos pagi la librojn, kursokoston, gastigadon, k.s. Aldone al la ebleco, ke la studentoj serĉu mem stipendion, la kunordigantaro de la Kursoj klopodos trovi kiel eble plej ĝenaralan solvon al stipendiado.

d) Selektado de tekstoj, aŭtoroj, profesoroj kaj gelernantoj; fiksado de kalendaro, decidoj pri eldonkvantoj k.s., okazos per procedo ĉiupaŝe pli perfekta, komence fare de personoj libervole aliĝintaj, kaj poste per regularo grade starigota de la kurso-kunordigantaro.

e) Laŭ la plano, la Kursoj precipe okazu en Santiago de Compostela. Tamen, nenio malhelpas, ke — se bezone aŭ utile — ili okazu ankaŭ en pluraj aliaj lokoj en unu sama jaro.

f) Ni devas objektive antaŭvidi, ke la unua(j) sesio(j) montriĝos iom neperfekta(j). Tamen, ili probable estos akcepteblaj en si mem, kaj bona bazo por postaj, pli perfektaj evoluŝtupoj.

(5) Aliaj taskoj en la projekto aŭ rilatigeblaj al ĝi:

a) La komenca projekto simple antaŭvidis kolektadon en unu saman kursejon de ĉ. 100-150 gelernantoj el diversaj landoj, sendendaj de diversaj instru-

IPRe2

istaj kunlaborantoj. Poste, pluraj sugestoj venis, ke laŭeble oni interrilatigu la projekton pri la Kursoj kun aliaj laboroj analogaj al ili.

Du el tiel parencaj aranĝoj estas la ”Someraj Universitataj Kursoj en Esperanto” (Universitato de Liĉge) kaj la kampanjo ”Komunikado en la Eŭropa Komunumo” nun malvolvata en la 12 Komunumaj landoj fare de ILEI (fare de Eŭropa Esperanto-Unio — la red.).

Car kunlaborado inter ĉiuj tiaj aranĝoj povos nur alporti gajnon al il, tial espereble tia kunlaborado estiĝos. Por ekzemplo, la citita Kampanjo alportus al la Kursoj pli grandan kvanton da studentoj, kaj aliflanke la Kursoj povos proponi al la junularo rektan kaj tujan profiton el Eo-studo.

b) Ju pli ampleksaj estos la ĵus cititaj taskoj kaj kunlaborado, des pli variaj kaj riĉaj povos iĝi diversaj akompanaj provoj: kontrastiga studo de la ecoj de malsamaj lernolibroj pri Eo, ripetado je pli granda skalo de la studoj kaj eksperimentoj pri la relativa facileco kaj propedeŭtika valoro de Eo por posta studo de aliaj fremdaj lingvoj, komparaj rezultoj de la ordinaraj Eo-kursoj kaj tiuj kun ”ĉena aranĝo” (t. e., ke la instruistoj de Eo komencu la instruadon antaŭ ol ili fakte mastras la lingvon, profitante de la avantaĝoj de la retronutro tiele ŝprucanta), kontrastiga studo pri la investoj bezonataj por ellernado de Eo kaj de aliaj lingvoj (mono, tempo, rimedaro, instruistaro, ktp), ebleco de enkonduko de Eo-studo kaj -aplikoj en la programoj de t.n. pedagogia renovigado, ktp.

c) Apoge al la ordinaraj Eo-kursoj, estus utile prezenti aliajn, pli leĝerajn, en la amaskomunikiloj. Se la projekto trovos adekvatan apogon institucian, oni povos pli facile kaj kun probablo de sukceso sin turni tiucele al difinitaj radiostacioj kja ĵurnaloj. Plej grava tiurilate estus Eo-televidkurso. Antaŭ du jaroj oni komencis kunlabori tiucele en pluraj eŭropaj landoj, kaj Venezuela Eo- Asocio traktos dum la Havana Universala Kongreso pri la ebleco munti tian kurson por hispanlingvaj landoj. Ni esperu, ke tiaj planoj realiĝos, danke al ĉies kunlaborado kaj al institucia apogo.

(6) Institucioj de la uzantaro de Eo, al kiuj estas sendita tiu ĉi unua numero de la informilo, kaj de kiuj ni petas diskonigi la projekton al siaj membroj kaj publikigi pri ĝi en siaj organoj. Ni danke ricevos de tiuj kaj alicelaj institucioj, ankaŭ de iliaj membroj aŭ de aliaj personoj, ĉian sugeston, proponon, kunlaboron aŭ helpon por la bona malvolvo de la projekto, tiel en la propra lando aŭ institucio, kiel laŭ ĝenerala vidpunkto. Ni dankos, por la kazo de oficialaj kaj similaj skribaĵoj, ke la nacilingvan tekston akompanu traduko en Eo. Ni dankos ankaŭ, ke la privatajn leterojn ĝis nun senditajn al ni, oni laŭeble ŝanĝu al oficialaj (de universitatoj, administraj instancoj, kulturaj asocioj, ks.). Ni petas, ke ĉiuj tiaj leteroj ne plu estu sendataj al la iniciatinto de la projekto, sed al: Curso de Esperanto, Instituto de Idiomas, Praza de Mazarelos, s!n.

E-15703, Santiago de Compostela, Hispanio

La tekston de la aludita unua informilo ni publikigas nur duone, esperante kapti la esencon kaj konvinkitaj pri la graveco de la iniciato. Ni ŝatus, se ankaŭ la paĝoj de IPR fariĝus unu el la preparejoj por.la realigo de tiu ĉi ambicia projekto — La red.

3e IPR

— paĝo 4 de la PDF —

8a Internacia Metodika Seminario 5a ĝis 11a de novembro 1990, Kaunas

La 8-an IMS organizis Litova E-Asocio. La seminario estis ĝustatempe anoncita en la gazetaro (inkl. IPR); ankaŭ individuaj invitoj kaj informoj venis je adresoj de partoprenintoj en antaŭaj seminarioj. La kadrotemoj de la seminario laŭ la decidoj de la 7a IMS estis:

1) Teoria temo: Ĝeneralaj psikologiaj faktoroj en la fremdlingvo-instruado: rolo de konigaj, afekciaj kaj volaj procezoj (temo el la lingvopedagogia kurso de ILEI)

2) Praktika temo: Enlingvaj interferoj en Esperanto: ilia instruado praktike (modellecionoj, bazitaj sur kaj enkondukotaj per lingvistikaj kaj metodikaj principoj)

3) Kaj teoria kaj praktika temo: La rolo de lernolibro kiel ĉefa instruhelpilo en la instru-procezo; kompletigaj instruhelpiloj (prezento kaj analizo de ekzistantaj aŭ pretigataj instruhelpiloj)

La fakan programon konsistigis 17 prelegoj kaj unu kvazaŭ-leciono, laŭteme jene:

Kadrotemo I: Psikologiaj faktoroj:

11 KOVACS [Kovaĉ] Mŝrta (H): Teleinstruado de Esperanto: psikologiaj kaj enhavaj problemoj;

12 Marta MARTONOVA (ĈS9): Kelkaj novaj tendencoj en la instruado de fremdaj lingvoj inkluzive Esperanton: psikologiaj tendencoj en intensaj kursoj;

13 Marin BACEV (BG): La sugestopedia metodo de Lozanov;

14 Marin BACEV (BG): La BO-metodo: instru-sistemo de la preleginto mem;

15 NAGY [nadj] Kornelia (R): Eduku geniulojn: eksperimento en Buda- Ors (H) por element-lernejanoj kun intensa lernado de fremdaj lingvoj, inkl. Esperanton kaj de matematiko, inkl. sorobanon.

16 Svetlana POGORELAJA (Ukr.): Rapida instruado de fremdaj lingvoj: logika metodo, instruado de kelkaj lingvoj samtempe;

17 Svetlana POGORELAJA (Ukr.): Konsiloj al komencantaj instruistoj de Esperanto;

18 Adomas VAITILAVIĈIUS [vajtilaviĉjus] (Lit.): La kurso finita. Kion fari plu? Tradukita kurso koresponda;

19 Irena SZANSER [ŝanser] (PL): Semantikaj tendencoj en la lingvo-didaktiko kaj la didaktika laboro de la semantikaj verbo-funkcioj;

IPRe4

110 Irena SZANSER (PL): La semantika sintezo de la E-gramatiko en la instruado;

111 Vladimir TODOROV Ĵ ELEV (BG): Instruado de Esperanto inter nevidantoj;

1112 Ernesto GELETA (ĈS): La multvizaĝa E-instruado ĉe la plej diversaj cirkonstancoj.

Kadrotemo 2: Enlingvaj interferoj

241 BARCSAY [barĉai] Zsuzsa (H): Participoj kaj kompleksaj verboformoj:

sistemigo de la konoj por progresintoj; 22 Irena SZANSER (PL): La ŝanĝoj de la verbofunkcioj per -ig kaj -iĝ ;

Kadrotemo 3: Lernolibroj 3.1. Rumjana JANEVA (BG): Ekzistantaj kaj pretigataj lerniloj en Bulgario

Informaj prelegoj

41. Nina ALEKSANDROVA (Lit.): Strategiaj aspektoj de lingvo-instruado en E-kursoj ĉe la Litova E-Asocio;

42. BARCSAY Zsuzsa (H): Loko de E en la sistemo de lerneja fremd-lingva instruado en Hungario;

43. Marin BACEV (BG): E-instruado en Kubo;

4.4. Jaroslaw PARZYSZEK [paĵiŝek] (PL): Akademio Internacia de la Sciencoj en San Marino kaj Bjalistoko.

Estis dissendita provizora programo; surloke venis pliaj proponoj. Ĉiuj estis akceptataj kaj realigataj (escepte de unu pro bedaŭrinda forgeso flanke de mi – B.Zs.)

Ne estis ebleco anticipe prijuĝi la enhavon, amplekson kaj fakan nivelon de la preleg-proponoj, krome estis diversaj deziresprimoj pri tempopunktoj flanke de la kontribuintoj, pro tio ne eblis elformi temogrupojn. Tio ĝenis ankaŭ la diskutadon. La interŝanĝo de opinioj estis tre vigla kaj sincera, kelkaj eĉ neglektis ĝentilecon provokante respondojn.

Krom la faka prelegaro okazis ankaŭ aliaj programeroj:

e Petras CELIAUSKAS (Lit.) prof. de matematiko kaj art-tradukisto, ĉiutage regule prezentis tre interesajn lecionojn pri la litova lingvo (historio, priskriba gramatiko, bazaj esprimoj por eksterlandanoj) kaj donis superrigardon pri la litova literaturo kaj deklamis poemojn aŭ fragmentojn en lia traduko al Esperanto.

e NAGY Kornelia gvidis rapidan kurson pri kalkulado per la japana sorobano (interfero kun la rusa kalkulilo, kiun oni vaste uzas ankaŭ en Litovio).

Se IPR

— paĝo 5 de la PDF —

e Erikos LAICONAS, profesia E-ĉiĉerono gvidis duontagan ekskurson tra Kaunas kun aparta konsidero pri Silbernikaj kaj Zamenhofaj memorlokoj, krome pri historiaj kaj nuntempaj politikaj eventoj. Muzeojn (ekz-e la faman Ĉiurlionis-muzeon kaj tiun de bildigo de la diablo) oni povis spekti dum liberaj horetoj. ;

Du kulturaj vesperoj okazis: en la unua slovakia folklora danc- kaj muzikensemblo prezentis unike imponan programon kun riĉega kostumaro; en la alia rusa E-ista kantisto kun gitaro kaj latvaj e-istaj kantistinoj amuzis la publikon. Okazis ankaŭ interkona kaj adiaŭa vesperoj, kvankam por interkonatiĝo la unua ne taŭgis.

Nek la malfermon nek la programon vizitis reprezentanto de iu loka kleriga instanco, sed la Litova Radio faris mallongan intervjuon, krome okazis gazetara konferenco, en kiu — post ĝenerala informo flanke de la unua vicprezidanto de LEA, s-ro Povilas JEGOROVAS — la ĵurnalistoj demandis diverslandajn seminarianojn pri la E-movado kaj -instruado en iliaj landoj. Manke de reprezentanto de la estraro de ILEI, en la gazetara konferenco BARCSAY Zsuzsa donis respondojn al demandoj pri la Ligo.

Porokaza komisiono, kiu konsistis en P. Ĉeliauskas (Lit.), N.S. Pogorelaja (Ukr.), B. Rozenfelde (Latvio), I. Gonĉarova (Rusio), S. Pogorelaja (Ukr.), E. Geleta (ĈS), I. Szanser kaj J. Parzyszek (PL) kaj Barcsay Zsuzsa surbaze de publikaj opinioj de la ĉeestintoj — faris la jenajn konstatojn kaj konkludojn:

La 8a IMS estis ĝis nun la plej grandnombra: partoprenis ĝin dum la tuta daŭro 67 personoj (BG 5, ĈS 3, H 3, Korea Resp. 1, PL 14, R 1, Estonio 2, Latvio 5, Rusio 9 kaj Litovio mem 22), krome instruistoj kaj kursgvidantoj vizitis la seminarion nur tempoparte, do la sumo de partoprenantoj estis ĉ. 100. La lingva nivelo de la partoprenantoj superis tiun de la ĝisnunaj IMS: ĝi estis imprese alta. La lokaj objektivaj cirkonstancoj (distancoj, ejoj, ekipaĵo) ne estis kontentige favoraj, tamen neniu dubo restas pri la maksimuma klopodado kaj bona intenco de la organizantoj. Tion pruvas ekz-e la luksa manĝigo de la partoprenantoj. Komplete malhelpis la interkonatiĝon kaj plurajn kontaktojn la manko de nomlisto kaj adresaro de la seminarianoj.

Rekomendoj por venontaj seminarioj:

Organizaj

Loĝado, manĝado kaj programoj okazu laŭeble en la sama loko, sed almenaŭ tre proksime unu al la alia. La prelegejoj apartenu al lernejo aŭ universitato, kie ĉiuj necesaj ekipaĵoj estas je dispono (de kreto kaj tabulo ĝis komputilo). Kiel estis en Litovio, ankaŭ estontece la IMS okazu en periodo,

IPRe6

kiam en la gastiganta lando/regiono estas lernejaj ferioj, por ke surlokaj instruistoj povu veni grandnombre. Enhavaj

e La prelegproponojn prijuĝu faka komisiono surbaze de anticipa skriba skizo fare de la prelegonto.

e La organizantoj instigu prezenti praktikajn instruhorojn surbaze de scienca teorio kaj laŭeble disponigu verajn lernantojn. Modellecionoj kaj prelegoj daŭru strikte 20 minutojn.

e La kadrotemoj estu pli detale disvolvataj en la seminarioj.

e La seminario rekomendas al ILEI, ke “’ proponu lingvokurson kaj metodikan kurson, krome landajn kaj regionajn E-pedagogiajn konferencojn en landoj, kie ĝis nun ili ne povis regule okazi.

e Okazu intensa instruado de Esperanto surloke dum la IMS.

e Lingvokurso pri la ŝtata lingvo de la gastiganta lando estas dezirinda.

e La9aIMS okazu en Rumanio, se estas eble en la universitato de Timisoara aŭ aliloke, kie la organizado estas garantiata: en aprilo 1991 (por reveni al la kutima tempo).

e La temoj de la 9a IMS estu:

1. Terminologio de E-lingvo-pedagogio 2. Intensaj lingvokursoj en E por komencantoj kaj progresantoj Estas rekomendinde, ke okazu paralele dusemajna lingvo- kaj/aŭ metodika kurso, kiu komenciĝu unu semajnon antaŭ la IMS. Partoprenontoj estas petataj kunporti lernolibrojn kaj aliajn lernilojn cele al ekspozicio. Kaunas, 1990-11-10 Zsuzsa Barcsay

Intertempe prof. d-ro I. Bociort en la nomo de Rumana Esperanto-Asocio konsentis okazigi la 9-an IMS en Odorhen Secuiesc (Szĉkelyudvarhely), en aprilo 1991, kiam estos lernejaj ferioj. Respondeca organizanto estas s-ino NAGY Kornelia. Informilon kaj aliĝilon peti ĉe la Hungara Sekcio de ILEI: KOVACS Marta, Ady Endre u. 23-25 C, H-1221 Budapest. Estos ege dezirinde allogi seminarianojn ankaŭ el okcidenta Eŭropo kaj el aliaj landoj, en kiuj oni ankoraŭ ne malkovris ĉi tiun jam tradician fake altnivelan aranĝon.

Te IPR

— paĝo 6 de la PDF —

ESPERANTO — OBJEKTO DE AKADEMIA ESPLORO KAJ INSTRUADO

Pri la Internacia Seminario en Bad Saarow, Germanio, 27 apr. – 2 majo 1990

La lasta el la tradiciaj GDR-seminarioj en Bad Saarow pritraktis temon, kiu koncernas IPR-n. Ĉi-loke ni donas nur ”resumon de la resumo”, laŭ kondensigita teksto de la prelegoj, kiun la ĉeestantoj ricevis. Por la tuto oni eble turnu sin al la ĉeforganizanto, D-ro Detlev Blanke, Otto-Nagel-Str. 110, Pf. 113-05, Berlin O-1141, Germanio.

Detlev BLANKE, GDR: Enkonduko al la seminaria temo; Interlingvistiko kaj Eo en la akademia pejzaĝo de GDR

La interlingvistika kaj e-ologia temaro havas strategian valoron por la E- movado. Ĝi helpas malkonstrui antaŭjuĝojn en la ?ekstera” mondo kaj en la E-a medio mem. La internacia situacio ne estas tre esperiga: relative malmultas sciencaj publikaĵoj, mankas kunordigado kaj interŝanĝo de spertoj.

En GDR, interlingvistiko ekviglis en 1970. Aparte atentinda estis la vico de 9 internaciaj fakaj seminarioj en Ahrenshoop kaj Bad Saarow (1979-1990) kaj la serio de 9 interlingvistikaj (ne-e-istaj) seminarioj en Ahrenshoop (1979- 1988). Favora sinteno en lingvistikaj rondoj, atingita per konsekvenca laboro, ebligis enigi la temaron en la programon de la 14-a Internacia Kongreso de Lingvistoj (1987, Berlino) kaj establi la fakon Interlingvistiko en la Univ. Humboldt en Berlino (docento d-ro Blanke).

Sabine FIEDLER, GDR: Pri la projekto de internacia universitata Eo-lernolibro kaj unuaj spertoj dum ties uzado Pri la projekto ni raportis en IPR. La preta lernolibro, antaŭ publikiĝo, estas transiranta dujaran testfazon, kiu jam komenciĝis. La unuaj spertoj estas ĉefe pozitivaj.

Ilona KOUTNY, Hungario: Eo-fako de la Budapeŝta Universitato Eŭtvos La temon ni konstante sekvas en IPR.

Prof. d-ro Ignat BOCIORT, Rumanio: La strategia signifo de akademia kaj

universitata Eo-agado por la disvolviĝo de Eo-movado (per rumanaekzemplo Dum la lastaj 20 jaroj, la rumana movado trapasis plurajn fazojn: severa malpermeso (1970), unuaj sukcesoj (1975), gravaj sukcesoj (1978-1984), denove malpermeso (1985-1989), estiĝo de Rumana Eo-Asocio kaj de Tutlanda Universitata Eo-Centro post la revolucio. En tiu ĉi dinamiko, ankaŭ la sciencistoj grave rolis — kaj pozitive kaj negative. Oni povas aserti, ke en rumanaj

IPRe8

universitatoj la kontraŭ-E-a sinteno estis tradicia (esceptoj malmultis). En 1970 naskiĝis en la Univ. de Timisoara multflanka reago kontraŭ ĉi tiu situacio. Per publikigado de sciencaj artikoloj, per prelegoj ktp. oni sukcesis konvinki plurajn sciencistojn (kaj politikistojn) kaj enkondukigi E-on en la filologiajn fakultatojn, en la Akademion pri Sociaj Sciencoj ktp. Tamen, en 1985, kun la ”helpo” de iuj sciencistoj, la ministerioj pri klerigado kaj kulturo malpermesis denove la E-kursojn. La revolucio alportis liberon ankaŭ por Eo. Dank’al la konvinkpovo de la scienco kaj al la sociaj ebloj de sciencistoj, la movado en Rumanio unuiĝis, pligrandiĝis. Konklude, oni klopodu ne nur enkonduki E-on en la sciencon, sed ankaŭ enkonduki sciencon kaj sciencistojn en la tutan E-agadon.

D-ro Werner BORMANN, FRG: Akademio Internacia de Sciencoj (AIS) kaj Akademio de Esperanto (AdE), raporto el propraj spertoj pri atingoj kaj necesoj; Germana Esperanto-Instituto (GEI)

AIS laboras nun de kelkaj jaroj. Ĝis nun nur relative malmultaj studentoj akceptis la oferton studi sciencan fakon en Eo. Plivastigon bremsas la mallarĝa gamo de instruantoj kaj la neceso pagi ĉion en okcidenta valuto. Mi mem devis solvi la terminologian problemon de mia fako: ekonomiko. Kvankam ĝiaj fenomenoj estas ĉiutagaĵo, ankoraŭ mankas stabila vortuzo. Al ĝia evoluo bonvene kontribuas AIS. Ankaŭ AdE povus esence kunagi en tiu gravega tasko. Mi imagas AdE definitivigi fakvortojn. Kompreneble tio efikos nur se la lingvouzantoj respektos tiujn kondiĉojn. Tio dependas de la ofteco de la aplikado. AIS estas tiu institucia ebliganto de faklaboro, kiun Eo do urĝe bezonas.

Elena ŜEVĈENKO, Sovetio: Interlingvistiko kaj e-ologiaj aktivecoj en Sovetio; Asociaj kampoj en Eo

La du centroj de la agado estas:

— la Instituto pri Lingvoscienco de la Soveta Akademio de Sciencoj en Moskvo, dankal i.a. M. Isaev, D. Lukjanec, B. Kolker, L. Mjasnikov, S. Kuznecov, I. Zajgin, E. Sevĉenko;

— la Univ. de Tartu, sub gvido de prof. A. Duliĉenko.

Asocia eksperimento estas unu el la specoj de psikolingvistikaj eksperimentoj: oni proponas al la submetitoj liston de stimul-vortoj kaj petas doni la reagvorton, kiu en ilia kapo asociiĝas kun la prezentita listo. La teoria valoro estas la esplorrezultoj pri la strukturo de lingva pensado kaj la pliĝustigo de la semantikaj kampoj de la vortoj. Praktika valoro povus esti ellaborebla asocia vortaro, bazita je la 500 plej ofte uzataj vortoj. Por la realigo mi bezonus volontulojn, kiuj kontaktu min je Litovskij bulvar 13/12-581, SU-117593 Moskvo.

9e IPR

— paĝo 7 de la PDF —

Alicja SAKAGUCHI, FRG: Pri la novdataj interlingvistikaj esplorprojektoj

kaj instruaranĝoj en la Univ. Frankfurt (Main)

Okazis raporto i. a. pri

1. seminario pri problemoj el la interlingvistika sfero, kun averaĝe 30-40 studentoj;

2. projekto de disertacio, kiu celas trakti difinon de la objekto de interlingvistiko, la rilatojn inter semiotiko, lingvistiko kaj interlingvistiko, la lokon de interlingvistiko en lingvistiko;

3. esplorprojekto por komentite eldoni la nepublikigitan pazigrafian lingvoprojekton de la dana lingvisto R. K. Rask.

Eva BOJAĜIEVA, Bulgario: ]deoj pri Eo-instruado kaj praktika uzado de la lingvo la instruado de Eo devas esti parto de harmonia, vivkapabla organismo, kies partoj ekzistas, sed mankas centra kunordiga instanco. Ĝi povus esti Konsilantaro, al ILEI aŭ aparte, el reprezentantoj de ĉiuj organizaĵoj ligitaj iel kun la instruado de Eo kaj la praktika uzado de la lingvo, ekz. ILEI, ISAE, AIS, TEC, TEJO ktp. Gi kunordigu la laboron pri ĉiuj eroj de la procedo.

Fani MIHAJLOVA, Bulgario: Instruado de Eo en altlernejoj de Bulgario

En preskaŭ ĉiuj superaj lernejoj en Bulgario funkciis E-kursoj en la lastaj 2-3 jardekoj. En la lasta studjaro (1989-1990) Eo estis fakultative instruata en tri superaj lernejoj: en la universitatoj de Sofio kaj Veliko Tarnovo kaj en la Supera Pedagogia Instituto en Ŝumen.

Katalin SMIDELIUSZ, Hungario: Nuntempa situacio

de Eo-instruado en Hungario Ekde sept. 1989 la rusa lingvo ne plu estas deviga en la hungaraj lernejtipoj. Pro la manko de kompetentaj imstruistoj ne ĉie eblis eluzi la bonan eblon por disvastigi E-on. Laŭ statistiko en la nuna jaro ĉ. 2600 personoj lernas E-on en organizitaj formoj, i. a. en du universitatoj (Budapest, Debrecen) kaj tri Pedagogiaj Altlernejoj (Sarospatak, Eger, Szombathely). En la lasta ekfunkciis, ek-

de sept. 1990, ankaŭ faka eduko por instruistoj de Eo.

Janos BANYASZ, Hungario: Eblecoj kaj rezultatoj en la altlerneja Eo-instruado La motivado por lerni E-on estas potenciale pli forta ol antaŭe. La privilegio de la rusa lingvo, ĝis nun deviga, ĉesis, sed baldaŭ pruviĝos, ke ankaŭ la alproprigo de aliaj ”grandaj” lingvoj ne prosperas pli rapide.

IPRe10

Werner HOCKE, GDR: Pri la situacio de la Eo-istruado en la Pedagogia Altlernejo Magdeburg – kelkaj problemoj kaj proponoj La gestudentoj postulas agnoskon de Eo kiel fakultativa instrufako de ĉiuj lernejoj laŭ la ekzemplo de kelkaj landoj (Aŭstrio, FRG, Bulgario k. a.), en kiuj oni envicigis E-on inter la instrueblajn fakojn, se la premisoj ekzistas.

Dr. W. M. SCHWARZ, GDR: Rondo de Amikoj de Eo en la Universitato — ĉu taŭga hobio? Unuaj spertoj el Dresdeno Temas pri rondo de personoj, kiuj intencas subteni la disvastigon de Eo malgraŭ tio, ke ili mem la lingvon preskaŭ ne aŭ nur limigite aplikas.

Katrin MATTUSCH, GDR: Iniciativo: junulara fakagado en Eo La nombro de junaj e-istoj, kiuj volas ligi siajn fakajn interesojn kaj E-on, kreskas. La iniciativo, konsiderante tion, alcelas i.a.: — organizi internaciajn E-fakseminariojn; — iniciati kaj patroni esplor-projektojn, kies rezultoj estas diskonigataj dulingve; — pritrakti ”teknikajn demandojn” (ekz. kiel prelegi en E-ujo, al kiu E-fakorganizo sin turni ĉe specialaj problemoj); — subteni kaj prizorgi E-kursojn en universitatoj; — iniciati junularan fakan gazeton.

Andrzej PETTYN, Pollando: La instruado de Eo al studentoj (laŭ la ekzemplo de dujaraj kursoj en la duonsupera lernejo Studumo pri Stenotipio kaj Fremdaj Lingvoj en Varsovio)

La preleganto substrekis, ke en sia laboro kun studentoj li komence prezentis diversajn formojn kaj teknikojn de memlernado citante la ekzemplon de famaj poliglotoj. Gravan lernomotivigan rolon ludis la parolekzercoj — la ĉefa instruformo, proksime ligitaj kun la studenta medio. En ĉiu semestro li elektis el la grupo la plej talentajn studentojn, kiuj post la akiro de kroma pedagogia diplomo povis ekinstrui la lingvon. Siajn metodikajn spertojn ĉi-rilate li grandparte aperigis en la internacia ekzercolibro ”Eo en dialogoj”, Varsovio, 1990.

Dr. Ronald LOTZSCH, GDR: Gramatikaj germanismoj en Eo

Ofte rimarkeblas i.a.: : SARA — uzo de la refleksiva poseda pronomo sia anstataŭ la nerefleksivaj lia, ŝia,

ĝia, ilia aŭ inverse; — uzo de la kondicionalo por esprimi nerektan parolon; — tipe germana vortordo (predikato je la dua loko, konstruoj kun kadro); — uzo de pasivaj participoj de netransitivaj verboj;

11e IPR

— paĝo 8 de la PDF —

— uzo de refleksivaj kaŭzativaj formoj kun la helpverbo lasi en modalpasiva funkcio.

Wera BLANKE, GDR: Terminologia Eo-Centro (TEC) — lastjara evoluo Menciindas Terminologia Seminario en Poprad; membriĝo en la termino-

logia kunordiga organizo TermNet; ekesto de oficejo kun dungito (Ankica

Jagnjiĉ en Zagrebo); evoluanta kunlaboro kun DLT; finpretigo de terminarproponoj pri aeronaŭtiko, stomatolgio, akustiko k. a. kampoj.

Detlev BLANKE, GDR: Enkonduko al la diskuto ”Perspektivo de la E-movado en orienta Eŭropo” Ĉu demokratiiĝo helpos aŭ malhelpos la movadon? Ĉu la orienteŭropa movado iam resolidiĝos kaj kapablos grave impulsi la tuteŭropan, aŭ ĝi fariĝos sensignifa lingva sekto?

Sumo je majo 1990: svedaj kronoj 3.486:87 Finna Sekcio 500: Brazila Sekcio W 95: Josef Wesian, Aŭstrio 259:50 I.J. Svedio 100:

Sveda Sekcio 1.000: Brita Sekcio 1.011:20 Testamente de Audrey Childs-Mee 8.649: Sumo ĝis oktobro 1990: 15.101:57 Al ĉiuj donacintoj ni tre kore dankas.

Vi multe akcelas la antaŭenigon de nia laboro.

IPR e 12

Nur angle parolata ĉi-tie Lingvo kiel politiko kontraŭ enmigrintoj Renate kaj Walter KLAG

20 milionoj el la 242 milionoj da usonanoj ne parolas angle. La lingvajn problemojn traktas artikolo en la usona gazeto TIME (Tempo) de la 5a de decembro 1988, paĝo 30. Sur foto oni vidas demonstracianton, kiu portas sloganan tabulon: „Official English is official racism” (Oficiala angla estas oficiala rasismo). Jen koncizigita traduko de la artikolo:

17 usonaj ŝtatoj reasertas la anglan kiel oficialan lingvon. Premgrupoj insistas:

a) Balotiloj estu nur angle presitaj;

b) Restrikti dulingvan edukadon al transira stato. Post 4-6-jara dulingva instruado oni vizitu normalajn lernejojn, en kiuj estas parolata nur la angla;

c) Plialtigi la anglalingvan nivelon de ontaj ŝtatanoj.

En hospitalo de Los-Anĝeleso (LA) la ĉefflegistino malpermesas al laboristoj paroli ne-angle kaj instigas denunci ĉiun, kiu ne parolas angle. La magistrato de antaŭurbo de LA maldungis bibliotekistojn ĉar ili aĉetis fremdlingvajn magazinojn kaj librojn. La manaĝero de asekura kompanio en LA ordonis al ĉin-usona dungito paroli nur angle krom kun ĉinaj klientoj.

Tiaj kaj aliaj okazaĵoj estis la sekvo de iniciato en Kalifornio antaŭ du jaroj igi la anglan oficiala lingvo. Gis antaŭnelonge lingvo, kiu kaŭzis militojn kaj ŝanĝis ŝtatlimojn, ne estis politika temo en Usono. Nun kreskanta nombro de Usonanoj sentas la neceson protekti sian gepatran lingvon. Balotantoj en Florido, Arizono kaj Kolorado aprobis similajn iniciatojn. Nun en 17 ŝtatoj la angla estas oficiala lingvo sur leĝa bazo.

La grupo „US English” (Usona Angla), kiu patronis la iniciatojn, iĝis grava politika forto pro tiuj sukcesoj. „US English” fondiĝis sub la gvido de la lingvisto S.IL.HAJAKAWA, iama usona senatoro en Kalifornio kaj havas nun 350.000 membrojn. Gi celas al konstitucia amendo, kiu igu la anglan la oficiala lingvo de Usono.

Steve WORKINGS, la direktoro de registaraj aferoj de tiu grupo diras: „Lingvo estas unu el la raraj aĵoj, kiuj estas komunaj en Usono!” La grupo „US-English” postulas skriban ekzamenon pri la kono de la angla lingvo kiel kondiĉo por akiri la usonan ŝtatanecon. Ĝi ankaŭ rekomendas forigi dulingvajn balotilojn kaj altigi rimedojn por dulingva edukado, kvankam nur por mallongdaŭraj transiraj programoj. La grupo asertas, ke la kurantaj dulingvaj kursoj malsukcesas, ĉar ili tro malrapide forkondukas la lernantojn de ilia gepatra lingvo.

Kontraŭloj de la movado „Oficiala Angla” konsideras, ke tiu movado estas nenio pli ol incitado ksenofobiajn timojn en socie akceptebla maniero; ekzemple timon, ke enmigrintoj superus nombre la indiĝenojn; timon, ke enmingrintoj povus forpreni laboron ĉar ilin kontentigas malalta salajro; aŭ timon sole pri alies fremdeco.

13eIPR

— paĝo 9 de la PDF —

Diplomlaboraĵoj pri esperanto

Sciencaj kaj modernaj studoj pri esperantologio kaj interlingvistiko apartenas al nia trezoro. Tamen ofte oni ne scias pri ili aŭ ne povas aliri ilin. Gratulinda estas la bibliografio kun resumoj de Symoens (Bibliografio de disertacioj pri Esperanto kaj interlingvistiko, UEA, 1989). Sed bedaŭrinde ĝi entenas nur kelkajn (16!) el la diplomlaboraĵoj verkitaj ĉe la Esperanto-fako (aŭ alia) de Eotvos Universitato en Budapeŝto.

Dum la 25 jaroj de ĝia ekzisto ĉ. 70 diplomlaboraĵoj kaj kelkaj doktorigaj disertacioj pretiĝis; ilia bibliografia prilaboro komenciĝis. El tiuj nun ni publikigas la rikolton de la lastaj 3 jaroj (ili estas konsulteblaj en la biblioteko de la fako). Ni planas aperigi almenaŭ parte la plej interesajn studojn sur la paĝoj de IPR. (En la venonta numero sekvos la laboraĵo de K. Str6bl pri komunikada instruado).

Tagaj studentoj pri Eo kutime havas ankaŭ alia(j)n fako(j)n; fine de la 5-a jaro ili devas prezenti diplomlaboraĵon pri unu el siaj fakoj. La diplomiĝo egalas pli malpli al magistriĝo. Fine de la postdiplomaj studoj ĉiuj devas pretigi laboraĵon (al tiuj ni metas asterikson). Gvidantoj kaj prijuĝantoj de la diplomlaboraĵoj estas KOUTNY Ilona (KI) kaj VARGA-HASZONITS Zsu-

zsa (VHZS). 1988: 1

KISFALUDY Katalin (1988): Apliko de sintezita parolo en la komputila instruado de Esperanto. IV-H 111 p. (inkl. programlistojn) ĉe KI Temas pri moderna tereno: komputila instruado, ne ofte traktata en Eo;

apliko de sintezita parolo entute tre malofte aperas. La verkintino plenumis memstaran kaj pioniran laboron. Ŝi ne nur didaktike bone kunmetis materialon por komenca kurso en Eo, sed ŝi planis kaj ankaŭ ellaboris ekzercoprogramojn por komputilo Commodore aplikante la parolsintezan sistemon ESPAROL. La instruprogramoj estas esperantlingvaj, do taŭgaj por internacia uzo. El la enkonduka parto vidiĝas, ke ŝi konas la naciajn kaj internaciajn rezultojn ĉi-kampe kaj bone vidas la rolon de komputilo en la instruado. En la realigo de la bonega materialo aperas kelkaj pardoneblaj mallertaĵoj. Aperis raporto pri la praktika elprovo de la materialo en IPR 88/4.

1989: 11 BARTHA Emma (1989): Apliko de komputiloj en la procedo de instruadolernado. 53 p. ĉe KI

La laboraĵo analizas la praktikan elprovon de la instrumaterialo de K. Kisfaludy en klasĉambro. Ĝi prezentas la efikon de la programoj ĉe la gelernantoj, la postan instruadon, baziĝantan sur ĝi, ĝi montras la avantaĝojn kaj

IPR e 14

malavantaĝojn (ekz. neŝanĝeblo de tekstoj) de la programoj. Mankas tamen sistema traktado kaj proponoj por eviti la erarojn aŭ por alitipaj programoj.

BALLA Karoly (1989): Esploro de la Esperanta leksiko (konsidere de la eŭropaj lingvoj). 215 p. (inkl. 180 paĝan komparan vortliston inter la lingvoj A, F, I, Hi, G kaj R) ĉe KI

La verkinto deziras pruvi la propedeŭtikan valoron de Esperanto per la esploro de leksiko de la gimnaziaj lernolibroj. La temelekto estas tre aktuala en la epoko, kiam post la unuaeco de la rusa lingvo en hungaraj lernejoj Eo figuras inter la unue elekteblaj lingvoj.

Li skizas la rolon de Eo en la fremdlingva instruado en Hungario. la detala komparo de la leksiko de fremdlingvaj lernolibroj kun tiu de Szerdahelyi disponigas utilan materialon por kolegoj, kiuj volas instrui fremdajn lingvojn baziĝante sur Eo. Balla pruvas per propraj statistikaj esploroj la fundamentigan rolon de Eo ankaŭ por la grek-latin-devena vortprovizo de aliaj studobjektoj. Etimologiaj analizoj kompletigas la komparan liston. La studo estas bone strukturita kaj klara.

SEREGHYnĉ ZENGO Enik6 (1989): Rolo de diversaj instruiloj kaj metodoj en la fremdlingvoinstruado (Esperanto) por 4-6 jaraj infanoj. 87 p. ĉe Zsuzsa Barcsay

La laboraĵo okupiĝas pri specifaĵoj de evolupsikologio de 4-6 jaraj infanoj (precipe surbaze de hungara literaturo), ĝi esploras la kvanton kaj kvaliton de instrumaterialo, la aplikeblajn metodojn kaj instruhelpilojn. Ĝi donas horskizojn kaj valoran krestomation.

La temo povas elvoki grandan intereson, ĉar pri infanĝardena E-instruado ĝis nun apenaŭ aperis studoj. La verkintino mem estas infanĝardenistino, tial ŝi povis kontroli siajn konstatojn kaj tekstoelekton en sia propra praktiko. La strukturo de la laboraĵo estas kontentiga, la lingvaĵo malpli perfekta.

NYILAS Eva (1989): Edmond Privat. 35 p. ĉe VHZS

La laboraĵo celas doni resumajn bildon kaj koncepton pri la verkaro de Privat, unu el la plej elstaraj figuroj de E-literaturo kaj historiografio. Tio ne vere sukcesis, ĉar la verkintino ellaboris malmultajn verkojn de Privat, kaj eĉ tiujn nur supraĵe. Tiel, kompreneble, mankas la teoriaj konkludoj kaj la laboraĵo estas malfacile taksebla.

GAJDOS Pal (1989): Giesswein Sandor, teologo, lingvisto, apostolo de la paco. 64 p. ĉe VHZS

Temas pri elstara studaĵo kaj enhave kaj forme. Ellaborinte la tre malmultajn disponeblajn fontojn, ĝi donas fidelan bildon pri la vivo kaj agado de Gi-

15e IPR

— paĝo 10 de la PDF —

esswein, eminenta, multflanka personeco de la pioniraj tempoj de E-movado. La verkinto prezentas plurajn valorajn dokumentojn pri li.

BODNAR Eva (1989): Verkaro kaj literaturaj verkoj de Jean Forge. 67 p. ĉe VHZS

La verkintino celis prezenti la vivon kaj la vivoverkon de unu el la plej interasaj kaj originalaj figuroj de E-aj literaturo kaj kulturo. Tio nur parte sukcesis. Estas pozitivaĵo, ke la laboraĵo baziĝas unuavice sur la studado de la verkoj, sed el tio sekvas mem la negativaĵo: tre malmultaj analizoj kompletigas la priskribon de la enhavoj de la unuopaj Forge-verkoj.

HAVASI Jozsef Zoltannĉ (1989): Otto Jespersen kaj la internacia lingvo. 35 p. ĉe VHHZS

La verkintino ellaboris kaj analizis la vivoverkon rilate kun la artefaritaj lingvoj de unu el la plej konataj lingvistoj, patro de interlingvistiko. La laboraĵo enhave estas bona kaj riĉe dokumentita, tamen eblas riproĉi kelkajn formajn solvojn. Sajnas, ke ŝi ne estas sperta pri la logika redaktado kaj formulado de siaj pensoj. Bedaŭrinde, sufiĉe multaj lingvaj kaj stilaj eraroj malaltigas la kvaliton de la laboraĵo.

CSISZAR Zsuzsanna (1989): Lingvistikaj skoloj kaj la artefaritaj lingvoj. 56 p. ĉe VHHZS

La laboraĵo trarigardas la rilatojn, kontaktojn inter la plej gravaj lingvistikaj skoloj — historia lingvistiko, novgramatikistoj,strukturismo kaj genera lingvistiko — kaj la artefaritaj lingvoj. La verkintino atingis sian celon, ĉar ŝi sukcesis prezenti, eĉ pruvi, kial la reprezentantoj de la unuopaj lingvistikaj skoloj interesiĝis aŭ ne pri la arterfaritaj lingvoj. La argumentado estas logika, scienca; la studaĵo mem havas pioniran rolon.

ERTL Istvan (1989): Lajos Tarkony kaj la Budapeŝta Skolo. 41 — 40 aldonoj p. ĉe VHZS

En la laboraĵo temas pri ege detala analizo kaj pritakso de la vivoverko de Tarkony, unu el la ĉefaj figuroj de E-literaturo kaj de Budapeŝta Skolo. Krom la merito resumi historie la temon, la verkinto kapablis doni ankaŭ estetikan prijuĝon, kaj prezenti la poezion de Tarkony kiel veran belarton, eternan valoron de E-kulturo.

DEMETER Aniko (1989): Sintaksaj problemoj en Esperanto (Pri la sintaksa konduto de modalaj verboj). 25 p. ĉe d-ino Katalin Horvath

La verkintino baziĝante sur la internacia fakliteraturo kaj esplorante konatajn Eo-vortarojn provis kolekti la modalajn verbojn kaj analizi ilian sintaksan kaj semantikan konduton. Ŝi konkludas, ke Eo kondutas simile al la naturaj

IPR e 16

lingvoj ankaŭ ĉi terene. Ĝi estas valora kaj pionira laboraĵo.

D-ro MATHE Arpad (1989): Szemelv€enyek a magyar ĉs az eszperanto kĉmiai szaknyelv diakron vizsgalatabol [Fragmentoj el la diakrona esploro de la hungara kaj esperanta faklingvaĵoj] 29 p. ĉe d-ino Katalin Horvath

La verkanto kiel kemiisto jam delonge okupiĝas pri la kemia faklingvaĵo; ĉi tie li paraleligas la terminojn de la 105 kemiaj elementoj en la hungara kaj esperanto kaj esploras ilian etimologion. Li montras la diversajn kaj la malsamajn trajtojn kaj traktas ankaŭ la ŝanĝojn de la nomenklaturo. Temas pri laboraĵo de kompetenta fakulo.

1990: 4 STROBL Katalin (1990): Apliko de la komunika metodo en la instruado de Esperanto. 52 p. ĉe KI

La laboraĵo estas aktuala, ja dume abundas lernolibroj pri la angla kaj germana laŭ la komunika metodo, mankas tiutipaj por Eo. La verkintino unue prezentas la komunikan metodon, ĝian ekzercotipojn, la ŝanĝiĝintan rolon de instruisto, la gruplaboron ne preteratentante la psikologiajn aspektojn surbaze de vasta kono de fakliteraturo kaj de siaj propraj spertoj.

Post analizi la specialan taŭgecon de Eo por tiu ĉi metodo, ŝi skizas en la ĉefa parto esperantan lernolibron por progresantoj laŭ la komunika metodo. Si prezentas la temojn (alirante ilin el praktika flanko) kaj la strukturon de la ĉapitroj. Si ellaboras unu ĉapitron detale (dum 80 tagoj ĉirkaŭ la mondo): de la strukturaj ekzercoj ĝis la komunikaj ludoj. Konsiloj por instruistoj sekvas la lecionon. La laboraĵo estas bonega, ĝi malkaŝas veran pedagogon. Ni deziras, ke ŝi ekhavu la emon kaj la eblecon por ellabori la tutan lernolibron.

SIMON Margit (1990): Komparado de sintaksaj strukturoj en Esperanto kaj en la itala surbaze de tradukaĵoj de hungaraj beletraj verkoj. 56 p. ĉe KI

La laboraĵo komenciĝas per lingvotipologia aliro, poste de pli grandaj strukturaj unuoj ĝi iras al pli malgrandaj: vortordo, verbaj rekcioj, problemoj de substantiva sintagmo, pronomoj, determinantoj, negado kaj pasiva strukturo. La konstatojn ilustras ekzemploj el la 3 verkoj. Ofte la verkantino kontentiĝas pri la vicigo de lingvaj faktoj kaj ne konkludas. Estus pli feliĉe eliri ne el la itala, sed aŭ el la hungara, aŭ el la esperanta versio.

KISDERY Zolt4n (1990): Esperanto en la sciencoj. 39 p. ĉe KI Kvankam la temo — faka aplikado de Eo — estas aktuala kaj esplorinda, la verkinto nur citas — ofte laŭvorte, sen fontindiko — la konatajn faktojn (fa-

kajn asociojn, konferencojn, vortarojn). Mankas memstara laboro, komparoj kaj konkludoj.

17e IPR

— paĝo 11 de la PDF —

SMIDELIUSZ Kalmannĉ (1990): Kvinlingva pedagogia terminaro. V– 137 p. ĉe KI

La verkintino baziĝis sur la hungara Pedagogia Leksikono, ŝi elektis la plej gravajn terminojn (575), la difinojn ŝi kompilis el pluraj fontoj. Por trovi la E- ajn terminojn ŝi trakribris plurajn pedagogiajn verkojn (i.a. multajn numerojn de IPR). La E-an kapvorton sekvas E-lingva difino, poste la tradukoj en 4 lingvoj (angla, germana, hungara kaj rusa), kio konformas al la internaciaj normoj pri terminara laboro. Estas bone, ke aperas ankaŭ kelkaj praktikaj esprimoj, derivaĵoj kun la termino. Kvankam necesus ankoraŭ iom modifi la konsiston de la terminoj — forlasi kelkajn ĝeneralajn nociojn kaj aldoni la terminojn de la moderna pedagogio —, la laboraĵo estas tre utila kaj valora. Ne havante pedagogian terminaron, estus konsilinde publikigi ĝin post internacia reviziado.

kompilis KI kaj VHZS Doktorigaj disertaĵoj: 2 KOUTNY Ilona (1990): Gĉpi beszedeloallitas €s alkalmazasa a magyar €s az eszperanto szamitogĉpes oktatasaban [Maŝina parolgenero kaj ĝia apliko en la komputila instruado de la hungara kaj Esperanto]. 70 p. Oponentoj: prof. d-ro Ferenc Papp kaj d-ro Gabor Olaszy; kroma ekzamenanto: d-ro Balazs Wacha

La konciza laboraĵo unue prezentas la parolsintezon kadre de la MULTI- VOX sistemo, ĝi traktas la fonetikajn kaj fonologiajn problemojn por la Ea versio ESPAROL kaj donas regulojn por la realigo de korekta intonacio.

La verkintino serĉas la rolon de sintezita parolo en KALL (Komputile Asistata LingvoLernado), poste ŝi skizas instruprogramojn por diversaj ekzercotipoj, kies instrumaterialon la instruistoj facile povas ŝanĝi (t.n. aŭtoraj programoj). Por ilustri, ke el tiuj eblas kunmeti instrumaterialojn por diversaj lingvoj, ŝi kunmetas la unuajn 10 lecionojn de komencaj hungara kaj esperanta kursoj.

Lo distris estas multflanka, bone strukturita; la temo noveca en kaj ekster E-ujo (elirante el la laboraĵo de K. Kisfaludy plivastigis la temon kaj evitis ĝiajn mallertaĵojn).

d-ro SZEMOK Balazs (1988): A fogaszati szaknyelv fejl6dĉse a magyar nyelvben €s kifejlesztĉse az eszperantoban [La evoluo de la stomatologia faklingvaĵo en la hungara lingvo kaj ĝia evoluigo en Esperanto]. 172 p. Oponentoj: prof. d-ro LAszl6 Grĉtsy, d-ino Borbala Keszler; kroma ekzamenanto: d-ino Katalin Horvath

La verkinto plenumis grandan kaj detalan laboron koncerne la stomatologian terminaron baziĝante unuavice sur hungara fakliteraturo. Aperas plurcent terminoj en la hungara kaj Eo kaj analizo de problemoj, sed sistemeco kaj selektivo ne estas fortaj trajtoj de la laboraĵo.

IPRe18

Recenzoj

Gerda malaperis! Unterrichtsmaterial fir Esperanto-Sprachkurse. Wortliste fŭr den deutschen Sprachraum. (Lernomaterialo por Eo-lingvokursoj. Vortlisto por Germanlingvujo.) Ellaboris Horst Gruner kaj Thomas Pusch. GEA-GEJ, Bonn, 1990.

Se vi jam konis la faman lingvo-instruan romaneton ”GERDA MALAPE- RIS!” de Claude Piron, vi povis konstati, ke ĝi estas elstare taŭga pedagogia materialo. Kombiniĝas en la teksto zorge ellaboritaj lernigaj principoj kun enhavo plezura, streĉa. Malpli konate estas, ke GERDA taŭgas ne nur kiel legolibro, sed kiel kompleta lernolibro internacie uzebla. La romaneton kompletigas aliaj libroj de la sama aŭtoro: ”Lasu min paroli plu!”, ”Vere kaj fantazie”, ”Ili kaptis Elzan” (plus ”Dankon, amiko!” — la red.) — rakontoj kaj romaneto por kun- kaj poststudado. Esencaj por GERDA kiel lernolibro estas la t.n. vortlistoj, kiuj listigas laŭĉapitre la novajn vortojn kaj ekzemplojn de la ĉefaj novaj gramatikaĵoj kun tradukoj nacilingvaj.

“Haveblas nun vortlisto germanlingva. Krome, vortlistoj ekzistas por la lingvoj franca, nederlanda kaj onidire portugala. Angla traduko pretas, sed ne jam troviĝis eldonanto. Aĉetuntoj devas preskaŭ detektive serĉi tiujn vortlistojn: UEA ilin ne vendas kaj multaj libro-servoj ilin eĉ ne konas. :

Tia stato rilate al la vortlistoj, naŭ jarojn post la ekesto de GERDA, indikas mankojn, kiuj malhelpas ĝian sukceson kiel lernolibro. Plej grava manko fakte estas, ke instruisto ne trovas helpon preparante GERDA-lecionon. Demandoj, ekzercoj, klarigoj, tabeloj, ludoj estas instruiloj eĉ de spertulo nur temporabe ellaboreblaj. Tial ekestis la ideo kolekti tian materialon por eventuala eldono. Ĉe Germana Esperanto-Junularo, la GERDA-instruilaro nun estiĝas en versio unulingva, do internacie uzebla. Unua versio fotokopiita mendeblas; instruistoj-instruontoj estas invitataj kontribui al ĝiaj ampleksigo kaj elprovo. Bona instruilaro povos inspiri pluajn vortlistojn en aliaj naciaj lingvoj (GEJ-komputilo kaj sperto helpe pretas) kaj ebligi al GERDA indan lokon inter la lernolibroj naciaj kaj internaciaj. ĈU GERDA reaperos ĉe ler- = diverslandaj kiel ties unua komuna Esperanto-kulturaĵo? Vi instruistoj

ecidos.

La vortlisto: 3 GM — sendokostoj (aŭ 3 irk-oj)

La instruilaro: 2 GM -r- sendokostoj (aŭ 2 irk-oj)

ĉe GEJ, Rheinweg 15, D-5300 Bonn 1.

Horst Gruner

OE, ĵoj pa -asm) at Z ektive alvenis al ni. La necesaj vortoj oj prezentiĝas laŭ j paĝoj ii

ras la lo! apr la suo opero “par la vortoj. Mgr sio E.

19e IPR

— paĝo 12 de la PDF —

Diskut-dokumento por la membraro:

STATUT-PROPONO POR NIA LIGO

Tra la lastaj jaroj kaj precipe dum la estrar-elektoj en Kerkrade, evidentiĝis pluraj punktoj en nia proceduro, kie la nuna Statuto de la Ligo simple ne donas gvidon. Praktike la tutan elekto-proceduron la komisiono devis mem ellabori kaj akceptigi ĉe la Asembleo. Pro tio, la nova estraro transprenis la taskon proponi revizion de tiu dokumento.

Gi akceptis la proponon de s-ro Oene Hoekstra el Nederlando, tralabori la nunan Statuton kaj proponi novan version. Tion li faris kaj la Estraro kore dankas lian laboron. Ĝi traktis tiun proponon, unue poŝte kaj poste en sia februara kunsido en Budapeŝto. Poŝtajn proponojn faris nia tiama ĝenerala sekretario, s-ino Audrey Childs-Mee (ACME) tuj antaŭ la kunsido, aliajn modifojn faris la Estraro (E) al la propono de s-ro Hoekstra (OH). En la estraro, Stefan MacGill (SMG) alprenis la taskon prizorgi la pluiron, sed nur fine de majo li sukcesis dissendi al la Estraro kaj s-ro Hoekstra la netigitan rezulton de la februaraj diskutoj. Ili estis buŝe prezentitaj al konferencanoj en Hanabanilla — ne eblis disdoni al ĉiu skriban tekston kaj ĉiuokaze la komitato ne povis tie kunveni. La kunsido tie faris nur unu proponon — aldoni kategorion por dumvivaj membroj.

Bedaŭrinde, de junio ĝis nun venis neniuj pliaj reagoj, ankaŭ ne de s-ro Hoekstra, la proponinto de la traktita teksto. Do, la teksto proponita sube tre similas tion, kion la Estraro februare akceptis, kun nur kelkaj modifoj, kiuj estis demandosigne proponitaj de smg en la maja dokumento. Ni dekstre indikos ŝanĝojn kaj iliajn fontojn, kaj aldonos kelkajn pli principajn komentojn fine.

Bonvolu diskuti ĉi tiun dokumenton en viaj sekcioj, por ke viaj Asembleanoj en Voss povu esprimi viajn opiniojn kaj voĉdoni. Memoru, ke la trakto de la Statuto, kiel ankaŭ la estrar-elektoj kaj ĉio cetera, okazos laŭ la nun-valida Statuto.

La plej grava ŝanĝo en la nova Statuto, kiun subtenis ĉiu modifanto, estas la kunfandigo de la nunaj Komitato kaj Asembleo en unu organon (la Komitaton) kiu kunsidos ĉiujare. Se al iu mankas la teksto de la nuna Statuto, petu tion de nia kasisto, s-ro Bertil Andreasson. (adreso kovrile).

20 e IPR

IDENTECO

Artikolo 1

La organizaĵo estas nomita ”Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj” En la plua teksto de ĉi tiu Statuto kaj de la Regularo, kiu ĝin kompletigas, ĝi estas nomita ‘ILEI’ aŭ ”La Ligo”.

Artikolo 2

21 ILEI estas fondita en 1949 por nelimigita tempo.

22 ILEI estas faka organizaĵo pri edukado kaj instruado.

23 ILEI estas aliĝinta al Unesko en Kategorio C ekde aŭgusto 1977, laŭ listo CPX/77/10 S.7 numero 110.

2.4 ILEI havas sian juran sidejon en la Respubliko San Marino.

2.5 ILEI estas demokrata organizaĵo, sendependa kaj memstara en rilatoj al aliaj organizaĵoj kaj institucioj.

2.6 La bazo de la laborpolitiko de ILEI estas la Universala Deklaracio de la Homaj Rajtoj kaj la Universala Deklaracio de la Rajtoj de la Infano.

27 La oficiala lingvo de ILEI estas la Internacia linuvo, Esperanto.

CELO Artikolo 3 Edukado al estimo de la Homo kaj interkompreniĝo inter la

popoloj.

Artikolo 4

44 Unuigi instruistajn Esperanto-organizaĵojn en la mondo por sisteme labori por la enkonduko de Esperanto en ĉiuspecajn lernejojn.

42 Atenti, esplori kaj analizi pedagogiajn problemojn en la instruado kaj edukado kaj labori por solvoj de tiuj problemoj.

43 Iniciati kaj subteni sciencajn esplorojn pri instruado de fremdaj lingvoj.

44 Organizi interŝanĝojn de spertoj el la pedagogiaj scienco kaj praktikado por plibonigo kaj modernigo de la Esperanto-instruado.

4.5 Organizi diversspecajn internaciajn .aranĝojn por infanoj cele al interkompreniĝo pere de la Internacia Lingvo.

46 Organizi pedagogiajn konferencojn kaj laborkunvenojn.

Aldono ‘La Ligo’ (ACME-H E);

Majuskligo E kaj | (E).

2.3 ekde unuvorte kaj laŭ (smg);

2.5 rilatoj al/kuri?

2.7 sen ligstreko, kun komo (ACME-HE)

Minuskligo de l. (E)

43 Ŝanĝita al ‘iniciati’. (AC- ME-E)

4.5 ‘aranĝi’ (siatempa komposteraro)

4.7 ligstreko forigita. (E).

Indus rigardi la formulon de niaj celoj en nia varbilo de 1987.

IPR e 21

— paĝo 13 de la PDF —

44. Aranĝi internaciajn ekzamenojn pri la instrukapablo en la Internacia Lingvo, Esperanto.

4.8 Kontakti kun registaraj, edukaj instancoj kaj aliaj institucioj kaj kunlabori kun Esperanto-organizaĵoj.

49. Eldoni publikaĵojn kaj komunikaĵojn.

410 Apliki aliajn leĝe permesatajn rimedojn.

FINANCAJ RIMEDOJ Artikolo 5 51 Membrokotizoj. 52 Kontribuoj de donacantoj. 53 Rentoj kaj heredaĵoj. 54 Aliaj enspezoj.

LA ORGANIZA STRUKTURO DE ILEI Artikolo 6

La ĉefaj organoj de la Ligo estas:

64. La Komitato

62 La Estraro

6.3 La Sekcioj

LA KOMITATO

6.1.1 estas la supera organo de la Ligo.

6.122 konsistas el la estraranoj, la delegitoj de la sekcioj kaj de la individuaj membroj.

6.133 fiksas la jaran membrokotizon kaj aprobas la buĝeton. bilancon kaj financan raporton. |

6.114 elektas kaj senŝarĝigas la estraron.

6.1.5 rajtas starigi kaj malstarigi laborkomisionojn por studi difinitajn problemojn aŭ plenumi difinitajn taskojn.

6.1.6 pridiskutas la faritan laboron de la estraro kaj sekcioj kaj laborkomisionoj kaj decidas pri la sekvotaj gvidlinioj por la venonta periodo.

6.117 kunsidas minimume unufoje jare en la kadro de la Konferenco de ILEI.

6.1.8 decidas en kazo de apelacio kontraŭ eksmembriĝo.

6.199. decidas pri akcepto aŭ ŝanĝo de la Statuto kaj Regula- To.

6.110 decidas pri la akcepto aŭ eksigo de sekcioj.

6.111. decidas pri la nomado de Honoraj Membroj, laŭ proceduro difinita en la regularo.

22 e IPR

Smg proponas ĉi tiun inversigon de 6 kaj 7. La alineo “”Membraro’ uzas terminojn difinitajn en la alineo ‘Organiza strukturo. Aliaj reordigoj, por ne uzi nociojn nur poste difinitajn. Ekz. 6.1.6 estu post 6.1.4 kaj 6.1.5, ne antaŭ.

Necesas difini kvorumon!

6442 decidas pri la konsisto de Kontrola Komisiono, kies taskoj estas la kontrolo de la financa stato de ILEI kaj pritrakto de apelacio kaze de eksmembrigo.

6.113 decidas en ĉiuj kazoj krom la subaj per simpla plimulto de la voĉoj. Se okazas voĉegaleco, la voĉo de la kunsida prezidanto decidas.

6414 decidas pri ŝanĝoj de la Statuto kaj la eventuala malfondo de la Ligo. Proponoj ĉi-rilate estos akceptitaj nur se minimume du trionoj de la voĉoj estas por la propono.

LA ESTRARO

62. gvidas la Ligon.

622. faras proponojn pri agadlinioj kaj dezirataj projektoj al la Komitato.

623. raportas kaj respondecas pri sia agoj al la Komitato.

6.2.4. rajtas okazigi skribajn voĉdonojn de la Komitato.

62.5. konsistas el nepara nombro da membroj, minimume kvin: prezidanto, ĝenerala sekretario, estrarano pri financoj, vicprezidanto kaj vicsekretario.

62.6 havas tri-jaran ofic-daŭron; eksiĝintaj estraranoj €stas sinsekve ĝis dufoje reelekteblaj.

624. rajtas inviti gastojn al siaj kunsidoj kaj al tiuj de la Komitato.

LA SEKCIOJ

634. agas en difinita teritorio.

632. respondecas pri ĉiuj siaj agoj.

633. povas esti fondataj per minimume kvin membroj.

63.4. pagas la kotizon ĉiujare antaŭ la 31a de marto. En kazo de nepago la komitatanoj de tiu lando perdas sian voĉdonrajton.

63.5 raportas skribe pri siaj agoj al la Komitato ĉiujare. La raporto atingu la ĝeneralan sekretarion minimume unu

monaton antaŭ la kunsido de la Komitato.

MEMBRECO EN ILEI

Artikolo 7

74 Ĉiu persono kiu rekonas la Statuton, sin okupas pri edukado kaj/aŭ instruado, rajtas membriĝi.

72 Membroj distingiĝas: “Sekciaj membroj” (SM), ”Individuaj membroj” (IM), Dumvivaj membroj (DM) kaj ‘Honoraj Membroj” (HM).

Ĉu la kunsida prezidanto ne havu voĉdonrajton krom ĉe egaleco? OH kaj E ne decidis pri tio.

„OH proponis kvinjaran estraran mandaton kun unu reelekteblo. La E malakceptis tion.

La malnova Statuto parolis pri referendumo, sen difini ĝin — ĉu voĉdonigo de la komitato, asembleo aŭ membraro. Ĉu ni aldonu ion?

La propono de Smg pri minimuma membraro por fondi sekcion (20) kaj tiu de OH (10) ambaŭ falis. La E restis ĉe la malnova 5.

7.1 ‘rajtas’ (E)

IPR e 23

— paĝo 14 de la PDF —

73 Sekciaj Membroj estas aligitaj al ILEI de la sekcioj. Escepte ankaŭ la kasisto de ILEI aŭ ties delegito. rajtas akcepti tiujn membriĝojn laŭ interkonsento kun la Sekcioj.

7.4 Individuaj Membroj estas individue . aliĝintaj al ILEI. Tio eblas nur en teritorio sen funkcianta sekcio.

7.5 Dumvivaj membroj pagas kotizon fiksitan en la Regularo.

7.6 Honoraj Membroj estas nomitaj surbaze de siaj meritoj por ILEI aŭ por la instruado de Esperanto, laŭ proceduro difinita en la Regularo.

KONSISTIGO DE LA KOMITATO

Artikolo 8

8.1. La Komitato konsistas el la estraro kaj delegitoj de la sekcioj kaj de la individuaj membroj. Tiuj delegitoj estas nomitaj de la sekcioj laŭ la nombro de sekciaj, dumvivaj kaj honoraj membroj sur sia teritorio:

ekde 5 membroj

de 14 ĝ is 34 membroj du delegitoj

de 35 ĝ is 49 membroj tri delegitoj

kaj por ĉiu plia 50 aŭ parto de 50, unu delegito pli.

Komence de ĉiu sesio (kunven-serio) de la Komitato, la ĉeestantaj individuaj membroj (plus honoraj kaj dumvivaj membroj loĝantaj en teritorioj sen funkcianta sekcio) kunvenas kaj elektas sia(j)n delegito(j)n laŭ la supra proporcio.

82. Ciu Komitatano devas esti aktuala membro de la Ligo.

83. Nur komitatanoj (delegitoj kaj estraranoj) havas voĉdonrajton. La kunsida prezidanto sindetenas, krom en kazo de voĉegaleco. Neniu rajtas je pli ol unu voĉo.

8.4. Ciu membro rajtas ĉeesti komitatkunsidojn kun parolrajto, sed komitatanoj ricevas prioritaton tiurilate. Nemembroj rajtas ĉeesti laŭ estrara invito, sed paroli nur post konsento de la kunveno.

unu delegito

KONSISTIGO DE LA ESTRARO Artikolo 9

9.1. Okaze la estrarelekto, la Komitaton prezidas ne-kandidato.

92. La Komitato unue decidas pri la nombro de estraranoj kaj nomas voĉkalkulan komisionon.

24 e IPR

7.3 La duan frazon aldonis smg. Vidu la noton fine.

7.4 Dua frazo aldonita de OH, ACME ~ E)

SMG proponas krei apartajn alineojn 8 kaj 9 por ne tro balasti 6. La koncernaj temoj estas tro gravaj por resti en la regularo.

La proporcio membro/delegito estas akceptita de la E: malnova estis 5,15,45; OH proponis 10,30,50.

Ĉi tiuj lastaj punktoj estas reverkitaj de smg laŭ estraraj diskutoj. Ili plejparte sekvas la spiriton de la

propono OH, .

krom en unu grava punkto, kiun la estraro ne povis akcepti. 4 Se-a-peteripe.

ve ae = oe Oo 29 Q- reen

Kuj

93. La voĉdonoj estas skribaj kaj sekretaj, sed en kazo de ununura kandidato la Komitato rajtas decidi elekti aŭ reelekti per manlevo.

9.4. Rajtas proponi kandidatojn la estraro, sekcioj kaj kandidatiga komisiono (se la Komitato tion nomis), prefere anticipe, sed ankaŭ dum la kunsido mem.

9.5. La prezidanto estas aparte kaj laŭofice elektita unue. La ceteraj estraranoj estas tuj poste bloke kaj senofice elektitaj. La Estraro decidas pri la cetera taskdivido mem.

9.6. En kazo de intertempa eksiĝo de estrarano, la prezidanto respondecas pri la daŭrigo de ties laboro, kaj rajtas starigi voĉdonon, ĉu skriban ĉu ĉeestan, por nomi novan estraranon.

PUBLIKAĴOJ

Artikolo 10

104 La oficiala organo de ILEI nomiĝas Internacia Pedagogia Revuo” (IPR)

102 IPR aperas minimume trifoje jare.

103 La redaktoro de IPR estas nomita kaj se necese malnomita de la Estraro.

ĈESO DE MEMBRECO

Artikolo 11

111 Eksmembriĝo okazas per skriba sciigo de la sekcio aŭ de la membro al la ĝenerala sekretario.

112 Forfalas la membreco se la kotizo por la kuranta jaro ne estas pagita ĝis la 31a de marto en tiu jaro.

113 Eksmembrigo okazas pro kontraŭstatuta agado, laŭ decido de la estraro, skribe komunikata al la koncernato kaj ties sekciestro. Apelacion kontraŭ tiu eksigo traktas la kontrolkomisiono kaj pri ĝi fine decidas la Komitato. Eksigo ekvalidas du monatojn post la skriba komuniko, se ne venis skriba apelacio. Kaze de apelacio, la membreco restas netuŝita ĝis la Komitata decido.

EKVALIDO

Artikolo 12

121 Ĉi tiu Statuto ekvalidas tuj ekde la fino de la sesio en kiu ĝi estis akceptita. Modifoj al ĝi simile ekvalidas. Akcepto aŭ modifoj al ĝia akompana regularo simile ekvalidas.

Supozeble la malnova statuto pensis pri eksigo kaj eksiĝo de individuoj, ne sekcioj. Ni enkondukas la nocion ‘forfalo de membreco’. Okaze de kotizopago, la membreco “malforfalas’.

IPR e 25

— paĝo 15 de la PDF —

Du proponoj: La paĝojn 20 ĝis 26 ni kompostis kaj enpaĝigis fine de novembro, laŭ la supozo, ke reagoj ne plu venos. Sed tuj antaŭ kristnasko, kiam ni estis en finredakta fazo, ni ricevis de s-ro Hoekstra novan projekton de statuto kaj regularo. La buĝeto de IPR ne permesas al ni forĵeti tiom da farita kaj pagita laboro, do ni aperigas „paĝojn 20 ĝis 25 senŝanĝe kaj reverkas nur ĉi tiun. Legantoj do konsciu, ke ĉi tiu teksto estas nur unu el du eblaj proponoj.

La estraro estas nun studanta la novan proponon; tra la novjaraj tagoj mi faros skriban analizon por la estraro kaj s-ro Hoekstra, kiun ni invitas al la februara estrarkunsido. Tie ni provos decidi, kiun version plupoluri. Kiu ajn el la du, la ekzisto de la alia utilas, ĉar ĝi proponas alternativojn kaj devigas nin trapensi la eblecojn kaj efikojn pli zorge.

Pezo de la Statuto: La nuna statuto kaj regularo havas la saman pezon, t.e. la proceduro ŝanĝi ambaŭ samas. Ambaŭ proponoj de s-ro Hoekstra retenis tion, kvankam lia nova propono mallongigas la statuton kaj metas multon en la regularon. Prave, ĉar pluraj punktoj en la nuna statuto estas tro efemeraj aŭ negravaj kaj prefere transiru al la regularo (ekz. la detala task-divido de estraranoj), dum aliaj tute esencaj punktoj troviĝas ĉu en la regularo, ĉu mankas entute. SMG preferas diferencon inter la du — ŝtatut-ŝanĝo postulu anticipan skriban proponon kaj dutrionan plimulton en ĉeesta kvoruma sesio de la komitato; regular-ŝanĝo postulu simplan plimulton en kvoruma voĉdono, ĉu ĉeesta, ĉu poŝta. Ciu propono ĝis nun forgesis difini kvorumon. Normale duono.

6. Membraro: La proponoj de s-ro Hoekstra volas insisti, ke ĉiu loĝanto en lando kun sekcio aliĝu nur tra ĝi. La Estraro subtenas tiun principon, sed ĝi, kaj SMG aparte, ne volas cedi la rajton de la kasisto de ILEI aŭ ties delegito akcpeti kotizojn rekte de tiuj personoj. Estus tro absurde, ke la liga kasisto devu rifuzi aliĝemajn personojn, ekz. en la ILEI-konferenco mem. La kasisto devos scii la enlandajn kotizojn de la sekcioj por povi peti kotizon, kiu inkluzivu parton por ILEI kaj parton, kiun ILEI transigu al la sekcio. Alia solvo estus fiksi kotizon ekz. duoble de la nuna (100skr.) el kiu ILEI retenas la duonon kaj sendas/kreditas 50 skr. al la sekcio. En tiu spritio SMG modifis punkton 6.3.

8. Konsisto de la komitato: Pri la rilato inter la nombro de sekciaj membroj kaj komitatanoj, la kvar proponoj signife malsamas, do mi jam pretigis laŭlandan analizon pri tio, unue (A) por la nuno (ĉ. 750 membroj en 30 sekcioj) kaj due (B) por optimisma estonto kun ĉ. mil membroj en 35 sekcioj. La unuaj kolumnoj montras kiom da membroj necesas por 1, 2, 3, kaj pliaj komitatanoj.

Propono ikom. 2kom. 3kom. 4kom. 5 Diro: 8. Nun: Onte?: ekde ekde ekde ekde A B Nuna statuto 5 6 16 46 61 76 91 106 70-75 ĉ.100 Hoekstra 1 10 11 31 SI KIO 161): 200. 201 6.50 70-75 Hoekstra 2 L 5 11 26 31 56; 1 86 90-95 ĉ.120 Estraro 5 15 35 50 100 150 200 250 ĉ.60 75-80

UEA havas ĉ. 95 komitatanojn por 44,000 anoj: ĉu ILEI bezonas same por 750 membroj? Kun pli ol 80 rajtigitaj komitatanoj, ni riskus ne povi atingi kvorumon, eĉ en eŭropae konferenco, eĉ en elektojaro.

smg, 29 dec 1990

26 e IPR

e Estrarkunsido: Tion gastigos la prezidanto de la 22a ĝis la 24a de februaro 1991 en Kalmthout, Belgio. Kiu volas fari proponon, komenton, plendon, oferti sian kunlaboremon, bv. skribi al la prezidanto mt sur la kovrilo) ĝis tiam.

Begularo Supera Ekzameno: Tion ni a en IPR 90/3 (la antaŭa). Nun viaj sekciestroj (komitatanoj) ricevas voĉdonilon, kies limdato estas tuj antaŭ tiu kunsido. Se vi havas demandojn, komentojn, dubojn aŭ proponojn, bv. sekvi la alvokon jam faritan kaj kontakti vian sekciestron, por ke ties voĉdono spegulu vian opinion.

e Statuto: Viaj reagoj al la Statut-propono en ĉi tiu numero

e Lingvo-ekzamenoj: En julio okazis sesio de niaj internaciaj ekzamenoj unuafoje en Jugoslavio. Ni aperigos jaran protokolon en la venonta IPR, kiu inkluzivos rezulton de sesio espereble okazigota en Lome, Togolando, kadre de la Unua Afrika Kongreseto.

e IPR 91/1: Ankaŭ en tiu numero ni aperigos indekson de la fakaj kaj pli gravaj artikoloj aperintaj en IPR tra la jardeko kies fermon markas ĉi tiu numero; 1980 — 1990. Atendu tie ankaŭ la rekomendatan lego-liston por niaj ekzamenoj, kaj imponan liston de klerigaj kaj pedagogiaj vidbenditaj prelegoj akirebla de Sarlanda Esperanto-Ligo, kies tekstoj ne trafis niajn labortablojn

ĝustatempe por eniri

estas bonvenaj ĝis tiu dato, se la gazeto atingos vin ĝustatempe por permesi tion. Sed pri la statuto la debato daŭ-

la nunan ja plenŝtopitan numeron.

e Siatistikado: Ni ne aperigis enketilon pri la instruado

ros almenaŭ ĝis Voss.

e Konferenco: Aliĝiloj aperis en la antaŭa numero, se vi bezonas pli bv. peti de Malcolm Jones (adreso kovrile). Sekciestroj rajtas peti kvanton por sia sekcio. Artikolo pri la kadra temo aperas ĉi-numere. Voss situas en rave bela parto de Norvegio, nepre ne maltrafu nian jubilean konferencon — adena ankaŭ kolegojn aliĝi!

: Ni kondu larĝan temon por la nuna jubilea konferenco, sed ni ne volas forpeli tiujn, kiuj preferas prezenti aŭ aŭskulti fakajn prelegojn. Do, ni anoncas paralelan fakan temon: ”Konsciigo de la lingva problemo en la mondo pere de Esperanto-instruado.”

e Vidbendo: Atingis nin dua raporto pri

tiu projekto de lanĉita de IEI (v. IPR 90/3,

p. 21). Konkretajn paŝojn aŭ alvokojn, ni

aplgon en beia numeroj.

i : Tiu kurso ne povis

Pika en 1990 pro amm MO aliĝoj. KCE ne povas akcepti ĝin en 1991 pro neeviteblaj reorganizaj laboroj, sed KCE kaj ILEI ambaŭ esperas restarigi ĝin tie en estontaj jaroj. En 1991 ILEI diskutas kun la gvidantino, mag. lrena Szanser kaj la Bialistoka Esperanto- Centro pri okazigo de la kurso tie fine de aŭgusto aŭ komence de septembro. Tio malfermos la kurson al multaj, kiuj ne povus ĝin sekvi en Svislando. Ne maltrafu la okazon! Detaloj sekvos.

ĉi-jare, ĉar ĝia prilaboro postulas tro da laborfortoj. Venontjare eble. Sed instruisto, kiu volas anonci sin, sian klason, peti klasan aŭ individuan korespondadon aŭ alispecan internacian kontakton, neniel hezitu skribi al ni. IPR estu pedagogia afiŝtabulo kaj bazaro! Ankaŭ Juna amiko akceptas senpage korespond-petojn de infanoj kaj instruistoj.

e Juna amiko: Tio ne ĉesis aperi! Nur ĝia kvara numero ŝtopiĝis en la presejo pro kristnaskaj premlaboroj ktp. Kvankam prespretigita mez-novembre, nur januare la presejo ĝin liveros. Ni efektive perdis oficialajn aboneblojn por du trionoj de niaj legantoj, sed alternativa reto de perantoj estas konstruata en tiuj landoj — kontaktu viajn landajn sekciojn aŭ HEA por scii, kiuj estos perantoj. En okcidento, ĉio trankvila; abonojn akceptas UEA je 10 guldenoj, ankaŭ dudeko da aliaj perantoj nacivalutaj. Novaj perantoj aktivas en Argentino, Hispanio, Japanio, Rumanio. Abonu nun, helpu nin travivi!

e Bondeziro: Jam malfruas sendi kristnaskajn bondezirojn, sed nome de la redakcio de IPR kaj de la estraro de ILEI, ni kore dankas la membrojn, legantojn, kontribuintojn, kunlaborantojn, sekciestrojn pro sia agado tra 1990 kaj disradias ileiajn, iprajn kaj neprajn bondezirojn por la nova jaro kaj jardeko. smg, 26 dec 1990.

27e IPR

— paĝo 16 de la PDF —

Pri verkadaj principoj por la Lernolibro de Esperanto en Sciencoj kaj Teknikoj“ SHAO Rong (Soliva)

“Ni uzu la mallongigon LEST en ĉi tiu artikolo por la libro pritemata.

1. Enkonduko

Temas ĉi tie pri la lernolibro de Esperanto kiel unu el la duaj fremdlingvoj, servanta por la nedeviga studobjekto por studentoj de fakoj scienc-teknikaj. Tial la libro devas antaŭ ĉio obei gravajn principojn de universitata instruado. Esperanto estas bona artefarita lingvo; kaj la nedeviga kurso de Esperanto kiel dua fremdlingvo posedas siajn propraĵojn kompare kun la deviga kurso de la unua fremdlingvo kaj eĉ kun la nedeviga de la ceteraj duaj fremdlingvoj [1]. Tial la libro devas due dependi de la propraĵoj. Kaj fine LEST devas iuaspekte diferenci de la lernolibro de Esperanto por ĝenerala uzo aŭ por studentoj ne-sciencteknikaj. En aplikado de ĉi tiuj principoj sufiĉe pripensendas la situacioj priparolitaj en [1] kaj vidpunktoj, tial ĉi tiu artikolo estas la dua el la serio pri la esplorado de universitata Esperanto-instruado. La aŭtoro de ĉi tiu artikolo verkis serion da du lernolibroj [2 kaj 3]. Oni povas trovi en ili multajn ekzemplojn por apliki la principojn kaj metodojn pritraktatajn ĉi tie.

2. Ĝeneralaj principoj por universitata instruado

2.1. Principo por substrekado de la bazo. Ĉiu studobjekto havas siajn fundamentojn, kiujn la studentoj devas posedi, kaj nur surbaze de kiuj eblas por ili studi lerte. La lernolibro de Esperanto devas enhavi en si nur la fundamentan gramatikon kaj bazajn radikojn. La Akademio de Esperanto publikigis la Bazan Radiakaron Oficialan (mallongigo: B.R.O.) Oni subdividis ilin en 9 grupojn laŭ la statistiko de ofteco [4]. La unuaj 6 grupoj, estante la plej oftaj, nombras 941 radikojn. Ni devas en la lernolibro laŭeble elekti radikojn el inter ili. Por fari la bazon firma, ne imitindas tiuj lernolibroj de duaj fremdlingvoj por st- (mallongigo de „scienc-tekniko”) fakoj, kiuj dekomence renkontas la st-on. La libro devas subdividiĝi en du partojn: la unua provizu bazajn radikojn kaj fundamentajn regulojn gramatikajn, ke oni povu en la dua kontakti la st-on. La nedeviga Esperanto-kurso klerigas ĉefe la kapablon legan kaj iom tiun por la simpla skribaĵo. Por la aŭskulto kaj parolo eblas nur la postulo pri la plej fundamenta, simpla interparolo ordinara. Tial en la libro ĉi tiuj devas speguliĝi responde. Ĉar en la izolita kaj fermita cirkonstanco lingva ĉirkaŭ ni, estas tre malfacile klerigi ĉi tiujn kapablojn, la demanda-responda frazo devas ripetiĝi multfoje.

2.2. Principo por elstarigo de la ĉefaĵo. La gramatikaj reguloj de Esperanto, kiuj mankas al la unua fremdlingvo, estas malfacilaĵoj kaj tial ĉefaĵoj por la lerno. La reguleco kaj elasteco de vortfarado estas propraĵoj de Esperanto,

IPR e 28

fundamentoj por posedi Esperanton kaj ankaŭ malfaciloj kaj ĉefaĵoj por lerni ĝin, tial la vortfarado devas trairi tra la libro de la komenco ĝis la fino.

2.3. Principo por rafino. El la vidpunkto de instruado, sen tiu principo ne estus la elstarigo de la ĉefaĵo. Gi gravas precipe por la nedeviga Esperantokurso. La sperto pruvis, ke konvenas meznombre 25-30 novaj vortoj en ĉiu leciono kaj kreskas de malmulto al plimulto. Kvankam la novaj vortoj en ĉiu leciono kaj sciencteknikoj, samas aŭ similas al tiuj de la angla kaj rusa lingvoj, la studentoj de fakoj sciencteknikaj povas tamen esti ŝarĝataj nur de tiom. La teksto devas konveni laŭ longeco, kaj la ĉefaj gramatikaj reguloj en ĉiu leciono devas limiĝi nombre inter 2-3.

Nepras montri, ke por disponi bone la rilatojn inter la kvanto de la nova vorto en ĉiu leciono, la longo de ĉiu teksto, la ĉefaĵoj kaj sistemeco de la gramatiko, nepras plenatente apliki la principojn por rafino kaj por elstarigo de la ĉefaĵo. Pro tio oni kelkfoje devas forlasi priskribindajn enhavojn. La aŭtoro sentas, ke multe pli malfacile estas verki bonan lernolibron de lingvo en sciencteknikoj ol tiun de scienco aŭ tekniko.

2.4. Principo por intereso. Gi gravas precipe por la Esperanto-kurso (vidu [1]). Por instigi la studentojn lernadi, plej gravas sentigi al ili, ke lerni Esperanton estus ja en la nuna tempo utile por ili. Tial la teksto devas kompakte ligi ilian praktikon de vivo kaj la sciencteknikon. La enhavo por la lasta devas esti populara, kaj evitendas ripeti tiujn en la elementa kaj meza lernejoj. Plej bone estus priskribi la modernan scienctekinikon, kiu envenos en la ordinaran vivon el la vidpunkto de evolua tendenco. Kaj plie, avantaĝo de Esperanto estas akceli la lernadon de eŭrop-amerikaj lingvoj. Tial oni konscie plifortigu tion en la libro. Ankaŭ tio estas ekzemplo pri la apliko de la principo porinteresa. a Lu

2.5. Principo pri komparo. Ajna esplorado scienca ne povas deiĝi de ĉi tiu. Ĝi estas grava principo por konado kaj ankaŭ por instruado (vidu [5]). En la instruado de fremdlingvoj konsilindas adopti la metodon de kompara lingviko: kompari la unuan fremdan lingvon kun la ĉina kaj la duan laŭeble kun la unua tiel, ke la lernadoj de la du lingvoj antaŭenpuŝu unu la alian. Tial ankaŭ tio servas kiel ekzemplo de la apliko de la principo porinteresa. La apliko de la principo pri komparo povas ne nur plialtigi la lernan efikon de la studobjekto, sed klerigi la studentojn memkonscie apliki ĉi tiun gravan pensmetodon.

2.6. Principo pri etapeco de konado. Ankaŭ ĝi estas grava principo por konado kaj instruado [6]. Unu el ĝiaj aspektoj estas la proceso de facilo al malfacilo kaj antaŭenirado paŝo-post-paŝa. Esperanto estas lingvo kun ŝanĝo en vortformoj. Tial oni devas antaŭ ĉio lerni ĉefe la vortformikon (morfologion); absolute evitindas aperigi samtempe la komplikan kompleksan frazon en la unua parto (kiel difinita en 2.2.). Multaj malfacilaĵoj gramatikaj, kiaj la akordo de la nombro, la uzoj de la finaĵo -n kaj la kronvorto (artikolo) ktp. devas disvolviĝi laŭetape, por ke la studentoj kompletigu sian konadon paŝo post paŝo.

29e IPR

— paĝo 17 de la PDF —

Kompreneble evitendas koncerni en la nuna etapo de la libro la gramatikon sur pli alta tavolo.

3. La propraĵoj de Esperanto kaj Esperanto-kurso

La reguleco de gramatiko kaj la reguleco kaj elasteco de vortfarado estas du propraĵoj kaj avantaĝoj de Esperanto. Apenaŭ oni posedas ilin, oni povas skribi gravajn frazojn kaj eĉ artikolojn tiel, kiel oni ligas perlojn per fadenoj. Pro determineco de la taskoj de la nedeviga Esperanto-kurso [1], la sekvantaj du problemoj meritas specialan atenton por la kurso kaj lernolibro.

3.1. Substrekado de gramatiko. La libro devas sur la responda nivelo pritrakti komplete la fundamentan gramatikon. Adopti ĉefe interparolan stilon, la didaktikojn situacian kaj de Cseh, ktp. por verki la libron, ne konvenas por la peze ŝarĝita studentaro de fakoj sciencteknikaj kaj la nedeviga kurso de pli malmultaj studhoroj. Sed tio ne ekskluzivas, ke la lekcianto sorbu iliajn avantaĝojn modere en organizo de la leciono. Ligante la tekston, la gramatiko devas esti klarigita detale kaj sekvi la principon por disiĝo kaj koncentriĝo. Tial plej bonus aldoni indekson de la gramatika sistemo, apendicojn pri la ligvortoj (konjunkcio kaj subjunkcio), antaŭmetoj (prepozicioj) kaj alfiksoj (afiksoj) por ĉiama konsulto. Konsilindas dediĉi sufiĉan atenton al la firma adaptiĝo de vortoj en grupo, kion preterrigardis multaj lernolibroj de Esperanto

3.2. Sufiĉa disvolvado de la avantaĝo de vortfarado. Vortfarado estas tute nova tasko por la studentoj pro tio, ke ili ĝin ne renkontis antaŭe en la lerno de aliaj fremdlingvoj. Tio bezonas adaptiĝadon en psiko kaj konado. Por elemente scipovi analizadon kaj faradon de novaj vortoj, necesas longdaŭra ekzercado. Tial trairigendas tiu ĉi principo de kapo ĝis piedoj. Pri la konsisto de kunmetitaj vortoj kaj derivaĵoj ripetendas analizo de vortelemento, kaj farindas ebla indukto pri reguleco de la deriva senco de antaŭmetoj (prepozicioj), uzataj kiel alfiksoj (afiksoj), kiaj pri, el ktp. La ekzercaro en ĉiu leciono devas enhavi analizadon pri konsisto de vortoj (en formo de ĉinigo el Esperanto) kaj vortfarado de novaj vortoj (en formo de esperantigo el la ĉina); la kvanto de la antaŭa povas plii ol tiuj, kiujn la studentoj povas plenumi. Por tiuj, ne solvitaj de ili mem, ili povas konsulti en la ŝlosilo por plivastigi sian vidon kaj penson.

Ni elmetas ĉi tiun principon ankaŭ por konigi al la studentoj, ke ĝi estas grava fundamento de Esperanto, kaj ke ili apliku ĝin en la estonta praktiko por eviti la atencon de „eŭropismo”““ kaj fine gardi facillerneblecon de la lingvo.

““ Gi indikas la tendencon de grandnombra enkonduko de novvortoj (neglogxmoj) el la ĉefaj eŭropaj lingvoj, kiun oni kutime nomas „naturalismo”. Rezulte el tio ĉiam pli multiĝas eŭropismo, kaj la vortaro nenecese dikiĝas

li kaj pli. Tial ni sentas, ke pli konvenus nomi ĝin „eŭropismo” por montri p p. gin p p ĝian esencon.

IPRe30

a ialaj lemoj de LEST

mie sp pri du kategorioj de la gramatiko kaj vorto.

4.1. Ĉar malmulte aŭ eĉ tute ne renkonteblaj en la artikoloj scienteknikaj, ne aperigendas iuj gramatikaj fenomenoj kaj alfiksoj (afiksoj). Ekzemple, la kompleksaj formoj de us- kaj u-modo kaj ties pli komplikaj uzoj krom la fundamentaj; la aktivaj kompleksaj tempoj de la indika modo de la i-vorto (verbo) povas fine de la libro enkondukiĝi sen parolo pri ilia uzo; la uzo de la pasiva voĉo ne tiel substrekendas, kiel en la libro por la fakoj lingvo-literaturaj; alfiksoj (afiksoj), kiaj bo-, -cj-, -nj- ks. listig- kaj klarigendas nur en apendico por konsulto, ktp.; la detalo postrestas en la programo.

4.2. La fakvorto sciencteknika estas problemo komplika, kaj oni devas esti plenatenta, uzante ilin en LEST. Generale, la etnaj fakvortoj unue kreiĝas aŭ enkondukiĝas el alia lingvo fare de la aŭtoro de la artikolo kaj vaste uziĝas, poste eniras en la vortaron kaj fakvortaron, kaj fine normiĝas. Sed eĉ la vortaro kaj fakvortaro enhavas en si ne malmulte da nenormigitaj. Kompare kun tio, por Esperanto estas malsamo, ke en la Esperantaj vortaroj kaj fakvortaroj troviĝas ankaŭ fakaj vortoj, proponitaj de la kompilintoj mem, krom aperintaj. Tre malmulte da Esperantaj fakvortoj estas aprobitaj en B.R.O. Neniu sciencteknika alfikso (afikso) en la aŭtoritata PIV estas oficiala, nome nenormigita. Pro tio, ke la sciencteknika literaturo ne vaste legiĝas pro diversaj kaŭzoj, aŭ ke iuj aŭtoroj havas malsamajn kriteriojn por la normigo de la fakvorto, tial inter Esperantaj fakvortoj sin trovas multaj samsencaĵoj (sinonimoj) en malsamaj formoj, kaj eĉ esprimoj, ĝis nun ne atingantaj konkludojn tra longdaŭra disputo. Unu ekzemplo estas, ke komputilo, komputoro kaj komputero respondas al la sama aparato. Eĉ rilate al iuj oficialaj sciencteknikaj radikoj troviĝas kritikoj.

4.3. Resume, la Esperantaj fakvortoj sciencteknikaj povas subdividiĝi en 3 kategoriojn kiel sube. Ni opinias, ke por eviti ĥaoson, ni disponu pri ili laŭ malsamaj statoj:

4.3.1. Ni uzu laŭeble la oficialajn radikojn. Alie, uzante la proponojn, kiujn ni preferas, ni listigu aparte ilin kun la respondaj oficialaj radikoj.

4.3.2. Ne-oficialaj radikoj uzeblas. Se ekzistas pli taŭgaj, ni aranĝu jene okaze de:

4.3.2.1. la radiko, troviĝanta en PIV kaj ĝia Suplemento [8], eldonita en 1987, aŭ en Esperanto-Cina Vortaro [9], ni notu nian proponon en krampoj post la radiko.

4,3.2.2. la radiko, aperinta aliloke, sed ne en la supre menciitaj vortaroj, ni metu ĝin en krampoj post nia propono propra.

4.3.3. Por konceptoj, ankoraŭ sen nomoj aŭ kun nomoj, kiujn ni ne konas, uzinte niajn proprajn proponojn, ni aparte listigu kaj difinu ilin aŭ traduku per etna lingvo.

Ĉiun propran proponon ni montru per sama signo. Fine ni emfazu, ke pripensante niajn proponojn, ni plej bone atentu la fundamenton de Esperanto.

31e IPR

— paĝo 18 de la PDF —

Literaturo

[1] SHAO Rong (Soliva): „Pri ecoj kaj taskoj de la nedeviga Esperanto-kurso por UIST (UlST= mallongigo de la ‘Universitatoj kaj Institutoj de Scienco kaj Tekniko)” (ĉinlingve), la kvaronjara revuo de la universitato DLGD Esplorado pri supera edukado, 1988/1. p. 38-40, 53. La mallongigita traduko en Esperanto aperis en la organo de DEA La stelo de Espero 1988/4. p. 1-5.

[2] SHAO Rong (Soliva): „Esperanto”, Eldonejo de DGX, 1986.

[3] SHAO Rong (Soliva): „Lernolibro de Esperanto en sciencoj kaj teknikoj (daŭrigo de „Esperanto”)”, mimeografita de la instituto DGX, 1986. Finreviziota en 1988.

[4] „La naŭ ofteco-grupoj de B.R.O.”, en Aktoj de 1968-1974 fare de Akademio de Esperanto, p. 38-54.

[5] SHAO Rong: „Aplikado de la principo pri komparo en instruado” (ĉinlingve), la revuo de la instituto DGX Instruado kaj esplorado, 1982/3. p. 75-78.

[8] SHAO Rong: „La rilato inter etapeco de konada evoluo kaj la enhavo de studobjekto” (ĉinlingve), en la ĉilasta revuo, 1982/2. p. 20-22.

[7] Plena Ilustrita Vortaro (PIV), SAT, Paris, 1970.

[8] PIV kun Suplemento, SAT, 1987.

[9] Honfan (ĉefred.): Esperanto-Ĉina vortaro, Ĉina Esperanto-Eldonejo, Pekino, 1987.

“Rimarko: La artikolo estis verkita en 1987 omaĝe al la jubilea jaro kaj reviziita en 1988; la ĉina versio aperis en Esplorado pri supera edukado, 1988)3.

Kuritibo 90 Interlanda seminario

Riĉenhava, altkvalita, bonorganizita. Jen kelkaj adjektivoj por kvalifiki ĉi tiun seminarion, kiu okazis de la 12a ĝis la 14a de oktobro en la urbo Kuritibo (Brazilo), ĉe la sidejo de PEA (Paranaa Esperanto-Asocio) sub ties aŭspicio kaj organizado, krom tiuj de AEA (Argentina Esperanto-Asocio).

La temo de la seminario estis: La baza kurso.

Geraldo Mattos malfermis la prelegojn, pritraktante la rektan metodon. Belstile li prezentis al sia aŭskultantaro la oo kaj la bazojn de ĉi tiu instrua sistemo. A

Pri didaktikaj ludoj parolis la juna argentinano, Francisco L. Veuthej. Li lernigis multajn ludojn; ĉiuj partoprenantoj bonhumore ludis, kaj ĉe ĉiu nova ludo la preleganto montris ĝiajn celojn, ekzekutmanierojn kaj karakterojn.

La kompetenta argentina instruisto, Atiljo O. Rojas prezentis la Cseh-metodan kurson.

Su armoj» uua H.P. Amendola kaj Denise Vaz Bruno mirigis la publikon per siaj belegaj materialoj por instrui Esperanton al infanoj. Sinjorino Elvira Fontes prelegis pri la ekzamenoj de ILEI; ŝi prezentis la e tulojn de la ekzameno, kiuj estas cetere tre severaj, kaj petis sugestojn, kriojn pri ĝi. ; Alio a Okazaĵo estis la teatra bro Ŝogi La servorajto. Profesoro Geraldo Mattos verkis la teatraĵon, li mem reĝisoris ĝin kaj aniedkabec la fonan on. La partoprenantoj decidis, ke la venonta kongreso, okazonta en oktobro 1991, devas re en Argentino, pri temo ankoraŭ ne difinita, sed tre eble

iom simila al tiu de Kuritibo. Fernando Carlos de Araujo

IPR e 32

Kadrotemo de la 25a ILEI-konferenco

“Tireso, Rauma kaj nun…?” Strategioj kaj principoj por la instruado kaj antaŭenigo de la Internacia Lingvo

Antaŭ dudek jaroj en sveda urbeto najbare al Stokolmo la junulara kongreso kreis dokumenton, kiu signife diverĝis de la akceptitaj ideoj pri la rolo de Esperanto kaj la strategio ĝin disvastigi. Se ni devus resumi tiun deklaracion en unu vorto, tio estus ”engaĝismo”. Konforme al tio, la kongresanoj portis ŝildojn kaj protestis surstrate pri lingva malegaleco. UEA havis tiutempe sian propran specon de engaĝismo, nome la ?Uneskismo”. Tiuj havis komune la deziron ŝiri la “verdan kurtenon”, malantaŭ kiuj la esperantistoj ŝirmis sin, sed la malkomuneco estis la ”desuprismo” neeviteble ligita kun Uneskumado, kaj la desubismo celata de la junaj kongresanoj. Ili fakte spegulis la vastan tiutempan junularan generacion, pledante por aktiva uzo de Esperanto kaj engaĝiĝo de esperantistoj en agadoj kaj movadoj kontraŭmilitaj, ekologiaj, kontraŭ malsato, anafabeteco, kaj diskriminacioj ĉiuspecaj, ne nur lingvaj. Tia aktivigo de la junularo ĝenerale velkis fine de la sepdekoj, paralele okazis inter la esperantistoj. La aplikado de tiu spirito en TEJO, precipe en ĝia Komisiono por Eksteraj Rilatoj, instituciigis ĝin kaj same neeviteble donis al ĝi pli kaj pli despuran karakteron. Gis la fino de la sepdekoj KER ĉesis aktivi, ĝiaj spuroj de tempo al tempo resurfaciĝas en TEJO en la formo de seminarioj pri sociaj demandoj, ofte organizataj kunlabore kun la Eŭropa Junulara Cent- To.

La deklaracio havas mesaĝon por la movado kaj por ILEI ankoraŭ nun. Je nia granda kosto, ni izolos nin en niajn proprajn aferojn. Ni ne devigu al ĉiu nia membro iĝi tuj socie, politike, idealisme aktiva, kelkaj el ni plej kompetentas kaj komfortas en la internaj aferoj, kiuj ja bezonas flegon. Sed inter ni estas tiuj, kiuj emas kaj kapablas aktivi en fakaj aŭ sociaj medioj, kaj tie uzi aŭ prezenti Esperanton. Tiuj ĝuu nian subtenon kaj respekton. Konkrete en ILEI, nia ekstera tereno estas la edukaj medioj — elektu ni libere ĉu desupre ĉe edukministerioj kaj Unesko, ĉu desube en lokaj lernejoj, ĉu tradicie, ĉu progresige, ĉu radikale. Ĉiuspecaj edukaj medioj kaj iniciatoj troveblas, kaj ĉiuj povas iumaniere prosperi por injekto de tia internaciismo, kian povus porti nia lingvo. La eksteraj rilatoj estas ĝuste la forta tereno de nia prezidanto, kiu mem cirkulis multajn jarojn en precize la rondoj, kiujn ni volus kontakti kaj influi, kaj povas tion fari, kiel neniu eksterulo sukcesus. De jaroj ni havas planon pri transnacia samtempa aliro de edukaj instancoj, sed ni ne havas la reton de aktivaj kunlaborantoj necesaj por transformi lian planon en realon. Ĉu eble la mesaĝo de Tireso ne sufiĉe forte vokas nin?

33e IPR

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

o MN 7 1991 INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktisto: Istvan Ertl

Teknika redaktisto: Stefan MacGill

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 131 A, B-2920 Kalmthout

Redaktejo: Esperanto-fako, Universitato ELTE/BTK

H-1364 Budapest, Pf. 107 IPR S 1 36-1-1180-966/185 Presado: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140,

B-2000 Antwerpen, 9 -32-3-234 34 00

— paĝo 2 de la PDF —

Enhavo

STROBL, Katalin, Apliko de la komunika metodo en la instruado

de Esperanto (diplomiga disertacio en la Universitato ELTE) …….. 1 Indekso aŭtora por la jarkolektoj de IPR 1980-1990(KM) ……… 10 Temindesko por la jarkolektoj IPR 1980-190(KM) ………… 18

KLAG, Walter, Testu vian scion pri la angla lingvo (Konferenca temo) .. 19 MacGILL, Stefan, Sed kia estas la mondo de lingvoj? (Konferenca temo) . 21 MacGILL, S., Demandoveke tra la Manifesto (Kadra Konferenca temo) . 23 Arbara etoso stimula por labor-kolektivo

(Raporto pri la estrara kunsido -es/smgyjmj) …………….. 26 MacGILL, Stefan, Ekzamenoj atingas kvin kontinentojn — jarprotokolo . 29 Niaj SEKCIOJ Kaj mEmDropaklivas (mo) “Noe, ess… -.s..s… 33 Po A PA E ENEN EN 36

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto : Edward Symoens, Putsesteenweg 131/A, B-2920 Kalmthout; telefono (03) 666.62.66 — Kunordigado, informado en pedagogiaj medioj, rilatoj kun Unesko kaj UEA.

Vicprezidanto —: Stefan MacGill, Eso 7.III, H-1034 Budapest Internaciaj ekzamenoj kaj iliaj kursoj, statistikado de instruado, internaciaj lerniloj, lerneja projekto, IPR.

Ĝen. Sekretario : Vakas — provizore la vicsekretario traktas la laboron.

Kasisto : Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-24294 Hŭrby; tel. (0415)-501 52 — Financaj rilatoj kun sekcioj, konferenco, k.a.

Vicsekretario — : Malcolm Jones, 41 Causeway, GB-SN 15 3DD Chippenham; tel.

(0249) 656041 — Venonta konferenco, lernejana korespondado, unuecigo de naciaj ekzamen-sistemoj. Membroj : Till Dahlenburg, Feldstr. 13, D-O-2722 Brŭel; tel. (09-8576)-528 —

Gvido de pedagogia komisiono, internaciaj ekzamenoj, metodikaj kursoj. Zang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normal

Univ., 430070 Wuhan, Ĉinio — Evoluo kaj fondo de sekcioj en Azio, Afriko kaj Latin-Ameriko.

FRUKTO DE UNIVERSITATA LABORO

STROBL KATALIN (Hungario):

APLIKO DE LA KOMUNIKA METODO EN LA INSTRUADO DE ESPERANTO

Budapest 1990, Eotvos Lorand Universitato Diplomiga disertacio ENHAVO

ENKONDUKO 1. KOMUNIKA METODO 11. ESENCO DE LA KOMUNIKA METODO 12. METODIKA KADRO

a. ANTAŬKOMUNIKAJ AKTIVECOJ (STRUKTURAJ,

KVAZAŬ-KOMUNIKAJ)

b. KOMUNIKAJ AKTIVECOJ (FUNKCIAJ, SOCIAJ) 13. TEKSTOJ EN LA KOMUNIKADO 114. ROLO DE LA INSTRUISTO 1.55 ORGANIZO DE LA KLASO 1.6: PSIKOLOGIAJ FAKTOROJ (prezentita ĝis ĉi tie en la nuna IPR)

2. KOMUNIKA ESPERANTA LERNOLIBRO

21. KOMUNIKA METODO EN ESPERANTO

22 LA STRUKTURO DE LA LIBRO

23 LA ENHAVO

24 MODELLECIONO ”80 TAGOJ ĈIRKAŬ LA MONDO” a. PREPARAJ EKZERCOJ b. KOMUNIKAJ EKZERCOJ c. KONTROLAJ DEMANDOJ

3. RIMARKOJ AL LA INSTRUISTO

321 PRI LA LIBRO ĜENERALE

32. PROPONOJ POR LA PREPARAJ EKZERCOJ 4. BIBLIOGRAFIO

IPRel1

— paĝo 3 de la PDF —

L ENKONDUKO

Ĉiam entuziasmigas la komencanton, kiam li rimarkas, ke jam facile kaj flue li povas uzi la cellingvon por komuniki. En kazo de naciaj lingvoj oni ĉiam konfrontas problemojn de la nereguleco. En la germana, jam ĉe la komenco, oni devas samtempe alkutimiĝi al la fiksita vortordo, al la diversaj fleksitaj formoj, ne parolante pri la 3 artikoloj. Eĉ en lingvoj, kiel la angla, kiun oni konsideras facile lernebla komence, la studentoj havas gravajn malfacilaĵojn per la prononco. Esperanto, aliflanke, ne havante malregulecon, povus ofte doni jam post la unuaj studhoroj grandan travivaĵon de sukceso. Kiel la instruisto atingas tion? Kiel organizi la kurson, plani la instrumaterialon tiel, ke la studentoj kiel eble plej baldaŭ komuniku? Baziĝante la ne antaŭ longe aperintajn komunikajn lernolibrojn (Streamline 1984, Strategies 1982, Themen 1983, Aktuelle Themen 1987, ktp.) mi konsideris en tiu-ĉi verko la eblecojn, kiel apliki la komunikan metodon en Esperanto.

La unua parto okupiĝas pri la metodika kadro de la modelo interalie pri la nova rolo de la instruisto, la tipaj komunikaj ekzercoj kaj ne lastvice pri la psikologiaj faktoroj, konsiderindaj dum la instruado.

Post la ĝenerala enkonduko en la dua ĉapitro mi prezentas la aplikeblecojn de la metodo en Esperanto, ilustrita pere de modelleciono ”80 tagoj ĉirkaŭ la mondo”. La lasta ĉapitro donas kelkajn praktikajn instrukciojn kaj proponojn al la instruisto, koncerne la unuopajn ekzercotipojn.

1. KOMUNIKA METODO 11. LA ESENCO DE LA KOMUNIKA METODO ; La tendenco de la komunika metodo en la fremdlingva instruado jam aperis ekde la 1970aj jaroj. Pli kaj pli da lernolibroj celis ne nur instrui kaj ekzercigi aŭtomate la lingvajn strukturojn (gramatikajn kaj leksikajn), sed elirante el ĉiutagaj situacioj, el la natura komunikado, ili instigis la studentojn mem krei la konversacion, mem opinii pri iu temo uzante la jam disponeblajn lingvajn formojn kaj tiel iĝi aktivaj partoprenantoj de la lerna procezo.

En kio diferencas la komunika metodo de la jam konataj aŭdo-lingva aŭ situacia instrumetodoj, respektive, koncerne Esperanton, de la Ĉseh metodo, kiu ankaŭ baziĝas sur la komunikacio? Oni komunikas (parolas aŭ aŭskultas) ĝenerale en naturaj cirkonstancoj, se oni volas ekscii ion aŭ informi la aliajn. Tiam, kiam la aŭskultanto (ricevanto) jam konas la informon, la opinion de la alia, ne plu ekzistas informa manko kaj ili verŝajne ne daŭrigos la komunikadon. Tiu-ĉi fenomeno ŝajnas al ĉiuj memkomprenebla. Tamen, ofte okazas, ke dum la konversacio en la kurso ne ekestas tiu informa breĉo.

2 e IPR

Ekzemplo Por ekzercigi iun gramatikan aŭ leksikan formon, la instruisto demandas ion, kio estas jam por ĉiuj konata. Tiamaniere la komunikado iĝas unuflanka kaj iom artefarita:

Celo: Ekzercigi la prepoziciojn

Instruisto: ”Kie estas la tabulo ?”

Lernanto: ” Apud la ŝranko”

Instruisto: ”Kaj kie estas la ŝranko?”

Lernanto: ”Antaŭ la fenestro” Se ni nun formos tiun artefaritan dialogon tiamaniere, ke ekestu informmanko, la konversacio estos pli interesa kaj instigas la lernantojn pli aktive partopreni en ĝi.

Celo: Ekzercigi la prepoziciojn Instruisto: ”Pensu pri iu objekto en la ĉambro kaj mi provas eltrovi ĝin. Ĉu ĝi estas malantaŭ vi?”

Lernanto: ”Jes”

Instruisto: ”Ĉu ĝi estas apud la ŝranko?”

Lernanto: ”Jes”

Instruisto: ”Ĉu ĝi estas la tabulo?”

Lernanto: ”Jes”

Ne plu la instruisto estas tiu, kiu ?ĉion” scias. Nun li devas demandi por akiri la mankantan informon. Dume li ankaŭ havas la eblecon prezenti la lingvan strukturon bezonatan por demandi. Poste, kiam ili ŝanĝas rolojn, la studentoj jam ne havas malfacilaĵojn.

Komunikaj aktivecoj baziĝas sur informmanko kaj tiel volas proksimiĝi pli kaj pli al la ĉiutaga komunikado, al la realo.

Tiu-ĉi laŭ William Littlewood (1981) estas la celo de la fremdlingva instruado: ”La esenca mesaĝo, do estas, ke fremd-lingva instruado devas koncerni sin kun la realeco: kun la realeco de komunikado kiel ĝi okazas ekster la klasĉambro kaj kun la realeco de lernantoj, kiel ili ekzistas en kaj ekster la klasĉambro.”

12. METODIKA KADRO Por povi komuniki flue kaj efike pri iu temo en diversaj ĉiutagaj situacioj, oni bezonas adekvatan vortprovizon kaj gramatikajn strukturojn. Kiel oni preparas la studentojn al la komunikado? Kiel oni atingas, ke la lernantoj cellingve pensu, reagu kaj aktive partoprenu dum la lingva kurso?

Littlewood (samloke) proponas la sekvan metodikan skizon:

IPR e 3

— paĝo 4 de la PDF —

EI strukturaj 1. Antaŭkomunikaj aktivecoj — kvazaŭkomunikaj

» — funkciaj 2. Komunikaj aktivecoj = sociaj interagoj

La aktivan komunikadon ĉiam antaŭas iu prepara fazo, kiam la lernantoj ekzerciĝas al la gramatikajn strukturojn, lernas aŭ refreŝigas la bezonotajn vortojn. Preparaj aktivecoj tiel ekipas la kursanojn per la lingvaj formoj uzeblaj en la komunika fazo sen postuli, ke ili vere konversaciu. Tamen, ĉar tiu-ĉi metodo emfazas la komunikan karakteron de la lingvo la preparaj taskoj helpas kontakti la strukturon al la enhavo.

12.a ANTAŬKOMUNIKAJ AKTIVECOJ

Multaj komunikaj lernolibroj eliras el tradiciaj ekzercotipoj, kiuj ofte similas al la aŭdo-lingvaj ”driloj” de la 1960aj jaroj. Ili estas tutaŭtomataj strukturŝanĝoj, kiam oni ofte eĉ ne bezonas kompreni la enhavon por solvi la taskon. Ekzemplo:

Celo : Ekzercigi la akuzativon

Tasko : Respondu la demandojn! Uzu la donitajn vortojn ! Ekzerco: ”Kien vi iros morgaŭ? Kie vi estas nun?

1. kinejo 2. teatro 3. lernejo 4. banejo 5. banko

Multaj instruistoj eskludas tiutipan ekzercadon. Tamen, tiuj taskoj povas esti utilaj, precipe se la instruisto volas fokusi al la struktura sistemo de la lingvo. Multe ekzercite, la plej gravaj gramatikaj elementoj fiksiĝas en la konscio kaj ebligas la lernantojn malpli koncentri al ili dum la komunikado.

Por pluen iri kaj pli alproksimigi la komunikadon oni povas prezenti la strukturŝanĝajn ekzercojn en situacio kaj apliki dum la aktiveco komunikajn esprimojn. Multaj lernolibroj uzas tabelojn por prezenti kelkajn variantojn. Tiujn ekzercojn Littlewood (samloke) nomas antaŭkomunikaj ekzercoj.

Ekzemplo: Situacio: Edzino volas iri amuziĝi, sed la edzo ŝatus resti hejme.

Lernanto 1: Vi estos la edzino. Proponu, kien iri vespere! Lernanto 2: Vi estos la edzo. Vi ne volas akcepti la proponon.

4 e IPR

EDZINO EDZO Ĉu ni iru Mi preferus 1. kinejo vi satus iri pli ŝatus resti 2. teatro vi ne volas devus hejme 3. lernejo Vi havas tempon 4. banejo

5. banko

Ĝis nun la plej grave estis, ke la studentoj ĝuste kaj senerare parolu uzante la antaŭ donitajn vortojn kaj strukturojn. Ili pli fokusis al la ĝusteco ol al la krea kaj flua lingvouzo. Nun oni povas daŭrigi per pli konversaciaj, pli kompleksaj, taskoj. Elirante el la sama situacio la edzo havus la eblecon laŭdezire respondi. Reagi jese, aŭ nee, sed mem elekti la lingvoformojn. Ekzemplo:

Tasko: Lernanto 1: Proponu kien iri vespere!

Lernanto 2: Reagu alla propono jese — nee – Donu la kialojn! 1. kinejo -r ”Ĉu vi ŝatus iri en kinejon?” A koka 2. teatro – 3. lernejo – 4. banejo – 5.banko –

En para ekzercado la instruisto povas doni skizon al la partoprenantoj kaj peti ilin prezenti la dialogon laŭ la ŝlosilvortoj. Tiuj dialogoj, kiam la partneroj ricevas ordonojn Brumfit nomas direktitaj dialogoj.

A B

Vi renkontas B surstrate Vi renkontas A surstrate A: Salutu B! A: B: B: Salutu A! A: Demandu kien B iras! A; B: B: Diru kion vi faras! A: Invitu B en kinejon! A: B: B: Invitu A en teatron! A; Akceptu la proponon! A;

Se nur unu de la partoprenantoj havas la skizon la alia devas respondi kaj reagi al neatenditaj frazoj kiel kutime en ĉiutaga vivo, oni jam parolas pri komunika aktiveco.

IPR e 5

— paĝo 5 de la PDF —

122.» KOMUNIKAJ AKTIVECOJ

Ne ekzistas klara dividlinio inter la antaŭkomunika kaj la komunika fazo. Jam la laste prezentita direktita dialogo postulas iomgradan liberan lingvouzon. Ĉu oni parolas pri antaŭkomunika aŭ komunika aktiveco ĉiam dependas de tio kio estas emfazata. Dum la unua fazo gravas la ĝusteco dum la alia la komunika kapablo. La komunikaj aktivecoj instigas la studentojn tiom efike kiel eble, esprimi sian intencon. Por akiri tiun celon, oni kelkfoje oferas la ĝustecon. (Por aĉeti trajnbiletojn la plej grave estas, ke la giĉetisto komprenu, kion la pasaĝero volas, senrigarde al la gramatika korekteco.)

Pri la du terminoj, la flueco kaj la ĝusteco en la lingvo instruado vidu pli detale ĉe Brumfit (1984). Littlewood (samloke) distingas du ĉefajn tipojn de la komunikaj aktivecoj.

La funkciaj ekzercoj havas praktikan celon: La lernanto povu solvi pere de la komunikado diversajn taskojn. Ekzercoj, prezentita en luda formo pli aktivigas la partoprenantojn. La libro de Maria Matheidesz (1987) kolektas tiutipajn taskojn. Oni trovas la unuopajn ludojn ordigitajn laŭ la temo kaj la celo de la aktiveco:

Ofte estas unu partoprenanto, kiu posedas la informon kaj la alia devas eltrovi ĝin. Ekzemplo Unu el la partoprenantoj devas priskribi la detalojn de iu bildo, kiun la alia desegnos. Tiu paro gajnas, kiu la plej fidele reproduktos la bildon fine.

Kelkfoje oni bezonas duope labori por solvi la taskon.

Ekzemplo Ambaŭ partoprenantoj havas horaron, sed malsimilajn. Unu el ili ricevas horaron, kiu enhavas la trajnojn de A ĝis B, la alia de B ĝis C. Ili devas kune trovi la plej rapidan vojon de A ĝis C, sen rigardante la horaron unu de la alia.

Pli alta nivelo estas, kiam la tuta grupo diskutas pri la problemo donita. Ili devas trovi argumentojn por aŭ kontraŭ ĝi kaj kune trovi la solvon.

Ekzemplo La grupo iras por tritaga vojaĝo kaj ili devas kune decidi el iu listo, kion kunporti. Oni ne rajtas elekti pli ol 6 objektojn.

En sociaj interagoj, aliflanke, la lernanto ankaŭ konsideras la socian medion kaj devas elekti la plej akcepteblajn esprimojn, konvenajn al la cirkonstancoj.

En la naciaj lingvoj diversgrade, sed tamen ekzistas ĝentilecformoj, kiujn oni ne povas eviti dum la komunikado. La nombro de tiuj formoj varias laŭ nacioj: En lingvoj, kiel la angla simpligas la problemon, ke oni ne uzas la ”viadon”. En aliaj, kiel la hungara kaj la germana eĉ gepatralingvanoj havas malfacilaĵojn decidi, kiun alparolformon uzi. Sed ankaŭ en Esperanto oni ofte alfrontas problemojn koncerne la elekton de certaj lingvaj esprimoj aŭ alparolformoj. Tielnomataj sociaj interagaj ekzercoj ebligas la lernantojn

6 e IPR

praktiki la socian konduton en ĉiutagaj situacioj. Post la rolludo la studentoj ofte havas la taskon, rakonti la okazaĵojn el diversaj vidpunktoj.

1.3 TEKSTOJ EN LA KOMUNIKADO

La plej multo de homoj pasigas pli da tempo, aŭskulti aŭ legi fremdlingvajn tekstojn ol paroli mem la lingvon. Multfoje esencas, ke oni povu interpreti legitan aŭ aŭditan mesaĝon por solvi iun taskon. Ankaŭ se oni ne ĉiujn vortojn komprenas, ofte devas ekstrakti el la teksto la esencon, por informi la alian. Kiel oni evoluigas tiujn kapablojn dum la komunika fazo ? Kiel oni povas utiligi legaĵojn aŭ aŭditan materialon en la komunika instrumetodo?

Aŭdita aŭ legita informo ofte donas la bazon de iu diskuto aŭ rolludo. L.G. Alexander (1971) prezentas kelkajn ideojn koncerne la rolon de tekstoj dum la komuniko.

Kiel prepara fazo, la studentoj aŭskultas aŭ legas iun tekston kaj poste respondas demandojn de la instruisto. Dum la aŭskultado kaj la legado oni postulas de ili, ekstrakti la plej gravajn informojn. Se unue la lernantoj aŭskultas, ili ankaŭ havas la eblecon aŭdi la ĝustan prononcon, la ĝustan intonacion.

Kiel sekva paso, surbaze de la ekstraktita informo, oni povas organizi rolludon aŭ diskuton, depende de la teksto. Se temas pri iu rakonto aŭ konversacio la instruisto ne bezonas finlegi aŭ finaŭskultigi la materialon kaj povas doni al la studentoj la eblecon, mem krci la daŭrigon.

Finfine, kiel denove kontrola ekzerco estas la lernantoj kiuj laŭtlegas la tekston reproduktas la aŭditan materialon, aŭ resumas la diskutpunktojn.

Kiam la lernantoj mem inter ili konversacias, ili plej verŝajne uzas simpligitan, parafrazitan lingvon. Ili alkutimiĝas al la malrapida, korekta parolo de la instruisto. Sonmaterialoj ebligas ilin aŭdi aliajn parolmanierojn. Interese, ke la novaj komunikaj lernolibroj, ekzemple Themen (1983) eĉ paroligas homojn kun forta akcento aŭ eĉ kun malbona prononco kaj tiamaniere alkutimigas la gelernantojn al normalaj ĉiutagaj situacioj, kiam oni ofte aŭdas kaj devas kompreni malĝustan nekutiman parolon.

14 ROLO DE LA INSTRUISTO

Dum la transiro al la komunika fazo, tiu kontrolo daŭre malpliiĝas kaj la aktivecoj estos regataj tute de la kreiveco de studentoj. Oni povus prezenti la sekvan diagramon de Littlewood:

kontrolo strukturaj ekzercoj ekzercoj en situacioj direktitaj dialogoj

kreiveco improvizaĵoj

IPR e 7

— paĝo 6 de la PDF —

La komunikaj aktivecoj ŝanĝas la rolon de la instruisto. Antaŭkomunikaj ekzercoj postulis ĉiaman korektadon kaj kontrolon. Komunikaj taskoj ne bezonas tiutipan kontrolon. Se la instruisto interrompas, li ofte eĉ malhelpas la fluecon de la parolo, ĉar la studentoj konstante timas, ke ili estos korektataj. Por akiri la fluecon kaj pli grandan sendependecon de la studentoj, la instruisto stimulos la aktivecon (kreas la situacion por la rolludo aŭ donas la temon de la diskuto) sed lasas la studentojn libere komuniki.

Kelkfoje li estas la helpanto, kiu donas konsilojn por progresigi la komunikadon. Li eĉ povas partopreni kiel kun-komunikanto. Tiu rolo ebligas al li prezenti novajn lingvoelementojn, sen esti la gvidanto en la konversacio. Alifoje la instruisto pasive aŭskultas kaj notas la plej oftajn, tipajn erarojn, kiujn li korektas poste.

1.5” ORGANIZO DE LA KLASO Grupaj kaj paraj aktivecoj karakterizas la komunikan metodon. La instruisto estas tiu, kiu devas decidi la plej taŭgajn organizadon de la klaso por la unuopaj ekzercoj. Ĉar tiu-ĉi grupigo estas nekutima, estus grave organizi paran kaj grupan laboron jam ekde la komenco, kaj tiel alkutimigi la lernantojn al la nova metodo. Tiamaniere la komuniko iĝas pli natura kaj pli similas al ĉiutagaj konversacioj. Para laboro havas ankaŭ la avantaĝon, ke la lernantoj pli multe parolas dum la kurso ol kutime.

Oni povus argumenti, ke dum la grupaj kaj paraj aktivecoj la instruisto ne havas la eblecon aŭskulti ĉiujn samtempe kaj korekti la bazajn erarojn. Guste por tio, en multaj lernolibroj la komunikan fazon ĉiam sekvas denove la kontrolita, kiam oni havas la eblecon, trairi la plej gravajn punktojn. Analizante la metodikan strukturon de la modernaj komunikaj lernolibroj, oni trovas ke, kelkfoje la vicordo estas inversa. La instruisto povas komenci iun lecionon per komunikado, kiel ekzemple per rolludoj. Dum la ekzercado li diagnozas la malfacilaĵojn koncerne la specialan komunikan funkcion. Baziĝante sur tiu diagnozo, la instruisto organizas kontrolitan praktikadon, kiu ebligos la lernantojn pli korekte kaj efike paroli. Tiun fazon denove sekvas la komunika, kiam la lernantoj utiligas la ekzercitan materialon.

Tiu metodo tre utilas al la mezgraduloj aŭ progresantoj, malkovrinte la plej gravajn mankojn en ilia lingvouzo.

1.6 PSIKOLOGIAJ FAKTOROJ Komunikaj aktivecoj antaŭkondiĉas certagradan imagkapablon de la studentoj. Ili ofte devas sin esprimi en situacioj, formi mem sian opinion pri la diversaj argumentpunktoj aŭ eĉ improvizi en rolludoj. Por la plej multo de la kursanoj tiuj-ĉi taskoj estas iomgrade novaj. Tradiciaj instrumetodoj jam de-

8 e IPR

kutimigis la lernantojn de tiutipaj aktivecoj. La instruisto demandas, la studentoj obeas rektajn ordonojn. Por fari tion, por doni ĝustan respondon ili ne nepre bezonas sin mem esprimi aŭ esti kreivaj. La malbona influo de tradiciaj instrumetodoj videbligas, kiam oni komparas infanojn kun plenkreskuloj. La infanoj ofte estas pli imagemaj, pli kreivaj povas pli identiĝi kun la speciala rolo, ili devas ludi. Kaj tiu imagemo ne nur rezultas de la fakto, ke ili havas malpli da inhibicioj, sed ankaŭ ke la plenkreskuloj ne kutimiĝis al improvizo, al sin esprimo. Dum la studjaroj ili ofte, pli malpli, perdis tiun kapablon. Estas la tasko de la instruisto, ripari tiun mankon kaj enmeti multe da komunikaj aktivecoj en la studmaterialon.

Rolludi kaj improvizi ne estas facilaj taskoj por personoj, kiuj timas paroli aŭ havas inhibiciojn kontraŭ granda publiko. Estas ĉiam malfacile por la instruisto, decidi kiel solvi tiun problemon.

Por atingi bonan etoson, bezonotan en komunikaj ekzercoj, kaj por malstreĉigi la homojn, oni ofte komencas per ludoj, kiuj ebligas la lernantojn sen inhibicioj sin esprimi. En la elekto de la partoprenantoj aŭ roluloj, la instruisto ĉiam devas konsideri la personecon de la lernanto kaj devas doni al li la plej konvenan rolon. Tiu-ĉi tasko postulas de la gvidanto bonan homkonon, ĉar liaj psikologiaj kapabloj povas esti decidaj en la elformiĝo de la etoso dum kurso.

Por alkutimigi la studentojn al flua parolo, oni multfoje organizas paran laboron. Duope, ili pli kuraĝas paroli, sciante, ke ne la tuta klaso aŭskultas. Paraj kaj grupaj ekzercoj ofte kreas familian atmosferon kaj agrablan etoson, kiu estas la bazo por la natura komunikado.

Daŭrigota en estontaj numeroj de IPR

La socipolitika kaj pedagogia kaj kultura valoroj de Esperanto

Ĉi tiu baza informa verko de Edward Symogns estas havebla en kvar lingvoj: Esperanto, la angla, franca kaj nederlanda. Ĝi prezentas koncize la celojn kaj strukturojn de la o, kaj poste listigas argumentojn pri ĝia pedagogia valoro kaj kultura rolo. Unu sekcio resumas la ĝisnunajn eksperimentojn pri la efikeco de Esperanto-instruado kaj la influo sur lernado de naciaj lingvoj. Fine ĝi prezentas resumon pri la nuna stato de la instruado.

La kvardek-paĝa verko aperis en Esperanto kadre de la serio ‘Esperanto-Dokumentoj’ de UEA sub numero 23E. La anglan kaj francan versiojn eldonis ILEI kaj la nederlandan FEL. Mendu ĉe UEA, Nieuwe Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, Nederlando aŭ Flandra Esperanto-Ligo (FEL), Frankrijklei 140, B-2000 Antwerpen, Belgio. Esperante: 3 gld. kun triona rabato ekde 3 ekzempleroj ĉe UEA / 57 BEF kun rabato de 1096 ekde 3 ekz. ĉe FEL. Angle, france: Prezo ĉe UEA fiksota / 145 BEF ĉe FEL kun triona rabato ekde 3 ekz. Nederlande: 5,40 gld. kun sesona rabato ekde 3 ekz. ĉe UEA / 100 BEF ĉe FEL kun triona

rabato ekde 3 ekz. Sendokostoj aldoniĝas ĉiukaze.

IPRe9

— paĝo 7 de la PDF —

p 11

12

porto pri la 22-a konferenco de ILEI) 88/3. p.20-21.

13

p.13.

14

rio 90/2. p.1-5.

15 16 17

dapeŝto 84/1. p.9-11.

18

vorttrezoro por la lingvo-orientiga instruado 80/2. p.38. 19. 20. 2). 22. 23. 24, 2b:

nejoj 85/2. p. 29-34.

26 27 28 29

peranto? 88/1. p.23-31.

30 31 32 33 34

80/2. p.43-44,

35 36 37 38 39 40 41

10

4 2 3 4 5 6 7. Bacev, Marin: Rezultoj de la laborgrupo de la 16a ILEI-konferenco 83/1. p.9-10. 8 9. 10. 1-

Indekso por la jarkolektoj de IPR 1980-1990

. Akademio: Oficiala komuniko 81/1. p.16.

. Akademio: Oficialaj informoj 83/3. p.72.

. Andreasson, Bertil: Propono de estrarano pri financaj aferoj 83/3. p.71.

. Andreasson, Bertil: Ekonomia raporto 87/2-3. p.63-65.

. Andreasson, Bertil: Alloga loko de nia 19-a konferenco 84/3. p.62-64. Arvay, Sandor: Nigra tabulo 87/2-3. p.16-21.

. Bacev, Marin: Fakultativa fremdlingva instruado en Bulgario 83/2. p.45-47. Balbin, Julius: Loglan 80/2. p.36. Balogh, Viktoria: Rilato inter la matematika pensmaniero kaj Esperanto-instruado 88/2. 15. 88/3. p.1-2. . Barcsay, Zsuzsa: Alvoko 80/1. p.23. . Barcsay, Zsuzsa: Tradiciaj kaj modernaj instrumetodoj de la Esperanto-instruado (Ra-

. Barcsay, Zs.: Recenzo pri Widerberg La knabino kiu ne volis iri al la infanejo 90/1.

. Barcsay, Zsuzsa: Motivado per ekzamenoj en lerneja Esperanto-instruado en Hunga-

. Barcsay, Zsuzsa: Sceno kun ĉefa rolulo en la fono 90/3. p.26. . Barcsay, Zsuzsa: 8-a Internacia Metodika Seminario 90/4. p.4-7. . Barcsay, Zsuzsa — Behrmann, Hermann: 2-a Tago de la Lernejo en la 68-a UK en Bu-

. Behrmann, Hermann: La kohera strukturo de la Esperanto-gramatiko kaj minimala

Bennemann, Paul: El la „Tra la mondo” 83/1. p.4-8.

Bergamaschi, Aldo v. Formizzi, G.

Blazques, Felix Garcia: Problemoj ĉe la klasifiko de verboj 82/2. p. 35-44.

Blazquez, Felix Garcia: La sufikso -iĝ- ĉe apliko al verboj 89/2. p.15-21.

Bokarev, E.A.: Fonemo kaj sono en Esperanto 84/1. p.5-6.

Bormann, Werner: La reala evoluo de la vorttrezoro en planlingvo 84/1. p.18-22. D’Addio, Wanda — Bertoni, Giuliana: La problemo de fremda lingvo en elementaj ler-

. Childs-Mee, Audrey: Recenzo pri Espolezn 1 de Lez Peranto 89/1. p.23-24.

. Csiszar, Ern6: Antinomio de lerneja lingvaĵo al la aplikebla 88/4. p.11-17.

„ Dahlenburg, Till: Ĉu belarta verko apartenas al instruhelpiloj? 87/2-3. p.29-33.

. Dahlenburg, Till: Internaciismoj: ĉu helpo, baro aŭ rezerva fonto en la lernado de Es-

. Dahlenburg, Till: La motivado de la instruisto 89/3. p.1-6.

. Danchen, Zang: Instru-programo de Esperanto por ĉinaj altlernejoj 89/2. p.22.

. Dasgupto, Probal: La neintereseco de Esperanto al lingvosciencistoj 86/2. p.10-14. . Dazzini, Mario: Raporto pri la Simpozio de ILEI en Parizo 80/1. p.13-15.

. Dazzini, Mario: Preparkonferenco al nova serio de kunordigaj konferencoj en Maribor f

. De Araujo, Fernando Carlos: Kuritibo 90. 90/4. p.32.

. De Cervalho, Euclydes Geraldis: „Ni parolu pri faktoj” 81/1. p.20-21.

. Deceuninck, Herman: Rezolucio de ILEI 85/1. p.9-10.

. Demonty, Marc: Superrigardo de la instrusistemo en Belgio 86/2. p.34-37.

. Dominte, Constantin: Rimarkoj pri la lingvaj baroj en la poezia traduko 80/2. p.36. . Elementa-lernejanoj „CEP”: Kantoj, ludoj 82/3. p.56-60.

. Ertl, Istvan: Recenzo pri: Ludwig-Triolle: Nouveau cours d’esperanto 88/2. p.28-31. L

e IPR

42. Ertl, Istvan: Sorobano kaj koro-bano 90/2. p.13-14.

43. Fechler, Hans: Didaktikaj ludoj 82/2. p.29-34.

44, Fechler, Hans: Letero al la redaktoro 85/1. p.2-4.

45. Fiedler, Sabine: Pri karakterizaĵoj de pedagogiaj fakvortoj en Esperanto 88/3. p.3-8.

46. Fiedler, Sabine: Pri kelkaj fakvortoj el la sfero „Universitata medio” 89/2. p.9-14.

47. Formaggio, Elizabetta: Lerneja eksperimento pri lernfacileco kaj transfero en la fremdlingvoinstruado 90/1. p.1-9. 48. Formizzi, Giordano — Bergamaschi, Aldo: Kia lernejo en Eŭropo? 86/1. p.16-22.

49. Gacond, Claude: Necesas fortigi la osmozon! 89/4. p.12-15.

50. Gerard, Ray: Komputiloj en instruado 86/3. p.10-22.

51. Gold, David: Studo pri ebla influo de Jida kaj Hebrea lingvoj je Esperanto 80/2. p.37.

52. Golden, Bernard: Normoj kaj celoj de la universitata instruado de Esperanto 80/1. p.3- 12.

53. Golden, Bernard: Bildkarta instru-ludo 81/1. p. 13-14.

54. Golden, Bernard: OEO kaj ni 81/1. p.17-19.

55. Golden, Bernard: Ĉu la akuzativa gramatikaĵo en Esperanto estas neinstruebla kaj nelernebla? 82/3. 61-63.

56. Golden, Bernard: Instruado pri bona stilo en la elementa kurso 83/3. p.67-68.

57. Golden, Bernard: Ĝustigo de vortuzado en faka artikolo pri aŭdvidaj rimedoj 84/1. p.14-17.

58. Golden, Bernard: La loko de idiomatismoj en Esperanto 85/2. p. 38-40.

59. Golden, Bernard: Kion bezonas la sciencistoj: la lingvon „Esperanto” aŭ la kodon „,Interncia Lingvo”? 85/3. p.72-74. ;

60. Golden, Bernard: Kiel recenzi lernolibron? 85/3. p. 75-77.

61. Golden, Bernard: Ĉu ni instruu, ke d-ro Zamenhof estis pola kuracisto? 88/2. p.16-18.

62. Golden, Bernard: Nova Esperanto-lernolibro por hungarlingvanoj 88/2. p.19-26.

63. Golden, Bernard: Instruado kaj lernado en la Strategia plano de UEA 90/3. p.8-13.

64. Gonin, Jacqueline: Pri infanlibroj en Esperanto 88/1. p.39-52. 89/1 p.23-26.

65. Gonin, Jacqueline: La ronkanta avo (recenzo) 90/3. p.24

66. Gransee, Hans: La intelekta evoluo de la infanoj 81/1. p.14-16.

67. Gruner, Horst: Gerda malaperis. Recenzo 90/4. p.19.

68. Guĉgueniat, Yves: „Ni parolu pri faktoj” 80/1. p.18-20.

69. Haszpra, Otto: La stato kaj la tendencoj de la aplikado de Esperanto en la sciencoj kaj fakoj en majo 1981 81/1. p.6-14.

70. Haupenthal, Reinhard: Tezoj pri la lingva problemo 87/2-3. p.15.

71. Hoekstra, Oene: La Esplor-kreiva Vojo: Kien ĝi kondukas? 87/1. p.20-21.

72. Horst-Kolinska, Mila: Projekto produkti vid-bend-serion kun Esperanto-kurso por komencantoj 90/3. p.21-22.

73. Hurĉ ak, Anja: Raporto pri LOI en la baza lernejo „Bratstvo”

74. lacci, Paŭlo — Tadolini, Johano: La sociigo de la dulingva infano kaj la rilatoj inter la interagado en la familia dinamiko kaj la ekstera soci-kultura medio 80/2. p.25-29.

75. llieva, Ana: Konsiloj el metodiko de fremdlingva instruado 83/1. p.11-15.

76. Jedinstvo en Rijeka 80/1. p.16-17.

77. Jermŝt, Jaromir: Etnaj problemoj kaj interlingvistiko 80/2. p.41.

78. Karamudini, Mohammad: Dek kvin jaroj da instruada progreso 89/2. p.27-28

79. Jug, Janez: Ne Sapel, sed Japelj 86/1, p:29-30

80. Kiselman, Christer O.: La problemo de duarangaj derivaĵoj 87/1. p.11-19.

IPR e 11

— paĝo 8 de la PDF —

81. Kisfaludy, Katalin: Instruado de Esperanto per parolanta komputilo 88/4. p.7-9 82. Klag, Walter: Reformita gimnazio en Aŭstrio 89/2. p.29- : 83. Klag, Walter: Gepatroj kontraŭ „sekskofro” 90/2. p.9. B 84. Klag, Walter: Leg-raportetoj (Aŭstralia Antologio, Ŭberzwerch: Homoj tiaj kaj aliaj 90/2. di p.16. 85. Klag, Walter: Vortoj de profesoro Th. Cart (recenzo) 90/3. p.25. 86. Klag, Walter: Nur angle parolata ĉi-tie 90/4. p.13. 87. Klemola, Irja: Gepatra lingvo, fremdaj lingvoj kaj matematiko en la stud ga lernejo 80/2. p.30-31. 88. Kohei, Enrique: Unua Tut-Amerika Esperanto-kongreso 80/1. p.24. 89. Kordylewski, Leszek: Spertoj pri universitata lektorato de Esperanto 83/1. p.21-22, 90. Koutny, Ilona: La rolo de komputilo en la instruprocezo 88/4. p.1-6. ; 91. Koutny, llona — Varga-Haszonits, Zsuzsa: Diplomlaboraĵoj de la Universitato ELTEen Budapeŝto 1988-90. 90/4. p.14-18. 92. Kovacs, Marta: La lastaj dek jaroj de ILEI 87/2-3. p.2-11. 93. Kovacs, Marta: Kvinlanda Pedagogia-Didaktika Eksperimento 89/2. p.1-8. 94. Kov3cs, Marta (trad.): La fervoja linio de Flam 90/4. p.36-37. 95. Kruco: Meditado super nia metodiko 90/2. p.10-12. 96. Larue, Bernard-Regis — Van Damme, Emile: La DLT-projekto aŭ kia maŝina tradukado helpas Esperanton anstataŭ konkurenci ĝin 87/2-3. p.34-38. 97. Laszl6, Istvan: Ferenc, Franz aŭ Francois Liszt? 86/2. p.26-27. 98. Lentaigne, J.: La eraroj … de aliaj 85/1. p.5-8. 99. Lipiĉar, Mira: Peter Zlatnar — Nekrologo 87/2-3. p.13-14. 100. Lo Jacomo, Frangois: Libereco aŭ aŭtoritato 81/3. p.59-65. 101. Lugwig, Edmond: Recenzo pri Freinet kaj moderna edukado 89/1. p.23. 102. Ludwig, Edmond: Instruistoj pri lingvoj kaj Esperanto 90/1. p.10-11. 103. MacGill, Stefan: Instrui per aktorado 87/2-3. p.22-29. 104. MacGill, Stefan: Paroligi per rol-ludoj 88/1. p.32-38. 105. MacGill, Stefan: Celolingvaj ekzercotipoj 88/3. p.9-16. 106. MacGill, Stefan: Ni kaj la strategio 89/1. p.8-13. 107. MacGill, Stefan: Kadrotemo de la 25-a ILEI-Konferenco 90/4. p.33-35. 108. smg: ILEI/UEA ekzamenoj lanĉitaj ekster la UK 88/4. p.24-25. 109. smg: ILEI labortable 88/4. p.33-34. 110. smg-es: 23-a konferenco de ILEI 89/3. p.16-18. 111. smg: ILEI en la Universala Kongreso 89/3. p.24-28. 112. smg: Raporto de la estrar-kunsido de ILEI 90/1. p.17-21. 113. smg: Jar-raporto pri la internaciaj ekzamenoj de UEA/ILEI 90/1. p.27-32. 114. smg: Audrey C.E. Childs-Mee (1926-1990) 90/3. p.36. 115. smg: Statutpropono por nia Ligo 90/4. p.20-26. 116. smg: ILEI labortable 90/4. p.27. = 117. Maddern, l.T.: El la nova koncepto pri edukado 81/1. p.3-12. Ii 118. Maiser, Hans: Oficiala opinio de la Bavaria Kulturministro pri Esperanto 81/2. p.31-34. 119. Malovec, Miroslav: Problemoj de skribaj kursoj 90/3. p.14-16. 120. Manceau, Jacques: Ludoj por komencantoj 89/1. p.14-167 121. Marcetta, Mirko: Fonoskribo 82/2. p.47. 122. Marevic, Jozo: Modernigita lernejo postulas ankaŭ novan instruiston 83/2. p.36-44. 123. Marevic, Jozo: Teknologia prezenteco en la nuntempa lernejo 83/3. p.60-66. 124. Markheden, Malte: Ĉu ni bezonas novan sufikson? 84/1. p.23-24. 125. Martin, Andres: Enpensiĝu, kolegoj! 83/3. p.69-70. ; 4 126. Mattusch, Hans-Jŭrgen: Pri projekto de internacia altlerneja Esperanto-lernolibro 88/4- p.18. 127. Maul, Stefan: Lerni per „Monato” 84/3. p.57-59. 128. Medvedev, Lev: Rusa AIS Sesio 90/4. p.37-38.

; „nce: Niaj lernantoj bezonas propran vortaron! 89/3. p.7-11. Lawrence S: nauka pri la Interetna Vortaro de Ordinara Esperanto 90/4. p.37. = Alberto: Neceso de la internacia kunlaboro interne de „Eŭropa Asocio de 2 e Ĉu la mondo vere bezonas internacian lingvon? 82/3. p.69-73. La plej facila lingvo — malfacile lernebla 89/4. p.16-22. ‘ „ Adam: Tosto 87/2-3/ p-1. uj plano du Jevi- 3 Antonio Alonso: Pri la artikolo de Blazquez pri „iĝ” 89/3. p.12-15. Antonio Alonso: Internaciaj preuniversitataj somerkursoj en Esperanto 90/4. Olle: Al sekciestroj kaj membroj de ILEI 80/1. p.21. Gabriella: Lernejaj kooperativoj 87/2-3. p.51-55.

“Nino: Raporto pri la enkonduko de Esperanto en italan elementan lernejon 81/3.

„ F.: Didaktikaj ludoj 81/3. p.81-82. Germain: Statistiko 87/2-3. p.39-40. “Germain: Oficialaj Esperanto-kursoj je supera nivelo, en Universitatoj kaj samg- 88/1. p.53-56. old: Kial motivado? 88/3. p.22-23. : Paroligiloj de Stanley Nisbet (recenzo) 90/3. p.25. loana: Nuntempa vidpunkto koncerne la artefaritajn lingvojn 80/2. p.35. : ad: Fruaj socialismaj konceptoj pri la lingva futuro de la homaro 80/2. p.40. eloson, Eugene: Malagasio aŭ Madagaskaro 80/1. p.22. olino: Kelkaj konsideroj pri avangarda literaturo en Esperanto 82/3. p.74-81. Mike: Lernu kaj instruu vivi en paco 90/2. p.30-31. „ Corrie: Koordinatoj 81/1. p.18-19. |, Margarete: La Cseh-metodo por infankursoj 90/2. p.32-33. Roland: Rimarkoj 90/3. p.6-7

Rong: Kial kaj kiel enkonduki en la Esperanto-kurson 90/2. p.6-

Rong: Pri verkadaj principoj por la Lernolibro de Esperanto en Sciencoj kaj Tek- 28-32. ; a: Recenzo pri Kreito: Lernu kreive! 90/1. p.35 usz Katalin: Kritika analizo de logika lernludo 89/4. p.25-28. d, Helmut: Malto – dua ponto al Afriko. Loko de la ĉi-jara konferenco de ILEI

d, Helmut: Esperanto — lerneja eksperimento 80/2. p.32-35. d, Helmut: Edukado — ĝiaj tendencoj kaj intencoj de ILEI (festparolado)

d, Helmut: Kelkaj interesaĵoj el la 15-a Konferenco de ILEI 81/3. p.74-76. d, Helmut: Parolado kaj prelegoj el la 16-a konferenco de ILEI en Seiano

ne d, Helmut: Kion lernas germanaj gelernantoj pri la bilanco de la dua mond- 2. p.41-45.

end, Helmut: Retrospektivo kaj nova estraro de ILEI 85/3. p.49-52. end, Helmut: English „yes” — Esperanto „jes”. Lingvoj kiel partneroj (parolala inaŭguro de la 19a Konferenco de ILEI) 85/3. p.64-71.

nd, H.: Esperanto en la sistemo de fremdlingva instruado 84/3. p.65-72.

d, Helmut: Asemblea Konferenco de ILEI 84/3. p.60-61. vara Internacia Konferenco pri adolto-edukado 85/2. p.26-28. Kion pensas s-ro Versteegh pri Esperanto? 85/2. p. 35-37.

Geroges: Didaktikaj ludoj kaj ludiloj 87/2-3. p.41-50.

„ Annie: Baza kurso de Esperanto 81/1. p.15.

12 e IPR IPR e 13

— paĝo 9 de la PDF —

171. Stern, Ellnor: Rajdado kun blinduloj kaj malfortvidantoj 83/2. p.27-33.

172. Symoens, Edward: Memore pri Istvan Szerdahelyi 88/1. p.2.

173. Symoens, Edward: Raporto pri la ILEI-konferenco en Lodzo 88/1. p.14-20.

174. Symoens, Edward: Labolplano de ILEI (1989-91) 89/1. p.1-7.

175. Symoens, Edward: Tria Azia Konferenco de Esperanto-instruado 89/4. p.1-9.

176. Symoens, Edward: ILEI-konferenco en Hanabanilla 90/3. p.1-5.

177. es-smg: 23-a konferenco de ILEI 89/3. p.16-18.

178. Szab6, Imre: Profesoro Szerdahelyi forpasis 88/1. p.3-11.

179. Szentgyorgyi, Albert: Psalmus humanus 86/2. p.17-18.

180. Szerdahelyi, Istvan: La historio kaj nuna stato de interlingvistika kaj esperantologia

universitata instruado kaj scienca esploro en Hungario 80/2. p.38-40.

181. Szerdahelyi, Istvan: La teorio de lingvoinstruado l. 82/1. p.3-5.

182. Szerdahelyi, Istvan: Prolegomeno Suplemento al 86/1,2,3 87/1.

183. Szerdahelyi, Istvan: La morgaŭo de la fremd-lingva instruado 86/2. p.1-9.

184. Szerdahelyi, Istvan: Helmut Sonnabend 87/1. p.1-2.

185. SZ-I: Prelegvojaĝo de la prezidanto de ILEI 86/2. p.41-46.

186. sz -i: La preseja diableto serpentumas 86/1. p.27-28.

187. Tadolini, Johano v. lacci, P.

188. Tangerud, Odd: La norvega lingvo 86/3. p.30-37.

189. Tangerud, Odd: Priparolata tempo — relativa tempo 88/4. p.19-22.

190. Tangerud, Odd: Interesa frazo en la tradukaro de Zamenhof 89/4. p.29.

191. Thune, Lis: Pri la Jubilea Jaro 84/2. p.43-45.

192. Tavcar, Sonja: Kelkaj pensoj pri la instruado de la internacia lingvo Esperanto 833.

p.53-56.

193. Tav(ar, Sonja: Propono… [Recenzo pri En Ten Tini] 84/2. p.47-48.

194. Tonkin, Humphrey: La rolo de Instruado en la Esperanto-Movado 85/3. p.53-63.

195. Tucker, Gerald: Recenzo pri Szanser Glotodidaktikaj kaj specifaj aspektoj de Esperan-

to-instruado 89/1. p.25.

196. Van Damme, Emile: Enkodigo de Esperanto 87/1. p.3-10.

197. Van Dame, Emile: Recenzo pri: Eichholz En novan mondon 88/3. p.17-19. Van-Damme, E. v. Larue, G.

198. Varga-Haszonits, Zsuzsa — Koutny, llona: Diplomlaboraĵoj de la Universitato ELTE en

Budapeŝto (1988-90) 90/4. p.14-18.

199. VHZS: La donaco de Loveno 86/2. p.32-34.

200. VHZS: Recenzo pri: Fernando de Diego: Nuevo metodo de Esperanto para classes y

auodidactas 88/2. p.27-28.

201. Ligetine-Verebĉly, Anna: Pledante por la sentoj 86/1. p.2-6.

202. Verheule, F.: Kelkaj notoj rilate al la instruado de Esperanto al kaj far blinduloj 83/3.

p.56-59.

203. Virag, Anna: La „du cerboj” de la homo 86/1. p.7-15.

204. Wald, Lucia: Rimarkoj pri la rilato inter la historio de la lingvo kaj de la socio 80/2.

p.35.

205. Weilun, Li: Kion fari antaŭ diversnivelaj lernantoj? 90/1. p.11-12.

206. Zlatnar, Peter: La unua generacio de „oficialaj” Esperanto-instruistoj en Jugoslavio

87/1. p.24-28.

Nesignitaj/redakciaj verkoj 207. — Kiel lecione instrui la ĉarman poemon „Panjo Anas”? 80/2. p.42. 208. — Sciigoj, raportoj 80/2. p.44-46. 209. — Korespondi deziras 80/2. p.47-48. 210. — Leteroj 80/2. p.48. 211. — Kelkaj rimarkoj de la redaktoro pri tiu ĉi IPR-numero 80/3. p.49.

14 e IPR

212. — Inaŭguro kaj kelkaj rezultoj de la 14-a konferenco en Malto: Mesaĝo de la ŝtatprezidento al la konferenco 80/3. p.51.

213. — Salutletero de Ĉina Esperanto-Ligo 80/3. p.51.

214. — Saluto de TEJO 80/3. p.51.

215. — Salutvortoj al la konferenco kaj gastoj (prezidanto) 80/3. p.52-53.

216. — Parolado de lia ekscelenco la ĉefjuĝisto profesoro J.J. Cremona okaze de la malfermo de la 14-a konferenco 80/3. p.58.

217. — Rezolucio de la 14-a konferenco 80/3. p.59.

218. — Propono de la 4-a studgrupo de 14-a ILEI-konferenco en Malto 80/3. p.61-63. 219. — Al la Eŭropa parlamento: Memorando de ILEI pri la lingvo Esperanto — ekzemplo por similaj agadoj en la mondo 80/3. p.64-65.

220. — Kiel niaj sekcioj laboras 80/3. p.66-68.

221. — Niaj legantoj opinias, raportas 80/3. p.69-72.

222. — Al la sekciestroj 81/1. p. 1-2.

223. — 15-a konferenco de ILEI 81/1. p.23-28.

224. — Kelkaj rimarkoj 81/2. p.29.

225. — Rekta laboro por infanoj (a. Internacia printempa semajno 81 en Gresillon; b. Internacia Esperanto-klubo de Amikeco (Varsovio) 81/2. p.35-43.

226. — Leteroj, opinioj 81/2. p.44-48.

227. — Statut-projekto 81/2. p.49-55.

228. — Rimarkigoj kaj indikoj 81/3. p.57-58.

229. — Statuto kaj Ĉenoni Regularo de ILEI — Proponoj, amendoj kaj korektoj 81/3. p.77—79.

230. — Anstataŭ recenzi 81/3. p.79-80.

231. — IPR informas pri la 16a konferenco de ILEI 81/3. p.83-84.

232. — Mario Dazzini: Kvindek jaroj da laboro por Esperanto 82/1. 1-2.

233. — Estraraj raportoj 81/1. p.20-24.

234. — La diroj de Mateo 82/2. p. 25-26.

235. — Ree infanoj en Gresillon. Pri la 8-a Internacia Printempa Semajno 82/2. p.27-28. 236. — 9-a Internacia Printempa Semajno en Gresillon 83/2. p.48.

237. — La batalo kontraŭ analfabeteco en Etiopio 82/2. 45-46.

238. — Rezolucio de la 7-a Nacia Kongreso de A.E.D.E. 82/2. p.48-49.

239. — 100jara datreveno de Esperanto. La kontribuoj de ILEI 82/3. p.82-83.

240. — Letero de la redaktoro al la legantoj de IPR 83/1. p.1-3.

241. — Amerika Asocio 83/1. p.16-18.

242. — Edukado. El „Norvega Esperantisto” 83/1. p.19-20.

243. — Etnaj lingvoj en Eŭropo kaj Esperanto 83/2. p.25-26.

244, — Internacia Lernejo en 1987. 83/2. p.34-35.

245. — Internacia Lerneja Semajno en 1986 aŭ 1987 83/3. p.52-55.

246. — La XVIII-a Konferenco de ILEI 83/3. p.49-51.

247. — Letero de la Ĝenerala Sekretario de … al la Infanoj de la Mondo 84/1. p.1-2.

248. — lom pri Ŝkofja Loka, loko de nia 18-a konferenco 84/1. p.3-4.

249. — Survoje al Internacia Lerneja Semajno aŭtune 1986. 84/2. p.25-26.

250. — Esperanto-Projekto Nederlando 84/2. p.27-28.

251. — El AALE-Bulteno 84/1. p.7-8.

252. — Protokolo de la Printempa Estrarkunsido de ILEI 84/2. p.29-34.

253. — Amendoj kaj modifoj de la Internacia Pedagogia Ekzameno de ILEI 84/2. p.35-36. 254. — Studobjektoj de JPE 84/2. p.37—42.

255. — Raporto pri Fakkunveno de Instruistoj en ykofja Loka 84/2. p.46-47.

256. — D-ro Peter Zlatnar, unua honora membro de ILEI 84/3. p.19.

257. — DeSkofja Loka ĝis Kungalv 84/3. p.50-53.

258. — Sugestopedio (el Bulteno de la Amerika Asocio de E-instruistoj) 84/3. p.55.

259. — Deklaro omaĝe al prof. d-ro Ivo Lapenna 84/3. 4paĝa enmetaĵo

IPR e 15

— paĝo 10 de la PDF —

260. — Taskoj por la Estraro kaj Landaj Sekcioj dum la periodo 1984-1985. 85/1. p.14.

261. — Raportoj de landaj sekcioj 85/1. p.15-24.

262. — Mario Dazzini mortis 85/2. p.25.

263. — Internaciaj Konferencoj de ILEI 85/2. p.40.

264. — Financa raporto de ILEI 1984. 85/2. p.46-47.

265. — Rezolucio de la 19-a Konferenco 85/3. p.78.

266. — Loko de ILS 85/3. p.79.

267. — Redaktistaj notoj 86/1. p.1-2.

268. — Instrupraktiko: Specimena ekzameno 86/1. p.23-25.

269. — Ruĝa krajono: En kiu lando situas Budapeŝto? 86/1. p.26-27.

270. — Rezolucio de UNESKO en Sofio, la 6-an de novembro 1985. 86/1. p.31-32.

271. — Eŭropa Kultura Forumo en Budapeŝto 86/1. p.33-34.

272. — ILEI-ekzameno dum SUS de AIS en San Marino 86/1. p.34.

273. — Librobreto. Recenzetoj pri lernolibroj de Isajev, Bociort, Imbert -Sekelj- Ŝpoljarec- Stimec- Ti ŝljar, So Gilsu, Wells, Eicholz, Princz, Klemola; pri verkoj de Ŝulco: Pledo por unueca lingvo; Blanke: Internationale Plansprachen; Migliorini: Lingvaj aspektoj de Esperanto. 86/1. p.39-43.

274. — Instrupraktiko: Cseh-metodo en nova „profesia” vesto 86/2. p.15-16.

275. — Kadrotemo de la XXa ILEI-Konferenco: Pacon 86/2. p.19-25.

276. — La konferencejo kaj la konferencurbo 86/2. p.28-32.

277. — Sugestoj de la vicprezidanto 86/2. p.38-39.

278. — Librobreto: recenzetoj pri diplomlaboraĵoj de Lo Jacomo, Pala, Papp, Varga, Szolnok, Ĝorĝeviĉ. 86/2. p.49-54.

279. — Post la dudeka 86/3. p.1-8.

280. — ILEI-membroj 1976-1985. 86/3. p.9.

281. — Instrumetodoj: Cseh-metodo 86/3. p.23-28. ‘

282. — Instrumetodaj gvidlibroj 86/3. p.29.

283. — Forumo: Ĉu ekzistas „hungarsperanto”? 86/3. p.38-39.

284. — Librobreto: infanlibroj; Selten-Pool: Ĉu mi lernu Esperanton?; Tangerud: Esperanto-grammatik; Mariano: Sisteme Ordigita Vortaro; MacGill: Streĉ’ eĉ, Steĉj-skeĉ! 86/3. p.49-54.

285. — Dokumento „Lerneja projekto” 86/3. p.55.

286. — Retrospegulo: Gyula Baghy 87/1. p.22.

287. — Raporto pri la 4-a IMS, Hungario 87/1. p.29-33.

288. — El la vivo de niaj sekcioj 87/1. p.34.

289. — Librobreto: infanlibroj el Ĉinio 87/1. p.36.

290. — El la vivo de Sekcioj 87/2-3. p.56-57.

291. — Librobreto: Szerdhelyi: Keves szoval; Klag: Die Plansprache Esperanto; Opus Nigrum 87/2-3. p.66-67. 293. — Gazetara komuniko: Esperanto-fako pluiras en la budapeŝta universitato 88/1. p.12-13.

294. — Tago de la lernejo 88/1. p.21-22.

295. — Aktualaĵoj 88/1. p.57-63.

296. — La VI-a Internacia Metodika Seminario en StraZnice 88/2. p.32-35.

297. — Revuoj: „La racia lingvo” , „Ĉeroka Esperantisto”, Opus Nigrum 88/2. p.35-37. 298. — Raportoj: 22a konferenco de ILEI, 23a konferenco de ILEI, Interesaj laborrenkontiĝoj, Nova fakliteraturo en Esperanto: Mineralnomoj, Akademio Internacia de la Sciencoj San Marino 88/2. p.38-44.

299. — Raportoj: Esperanto en la dua jarcento; Mozaiko kaj diskuto (Tago de la Lernejo) 88/3. p.24-25.

300. — ILEI tutmonde 88/3. p.26-30.

301. — Leterkesto 88/3. p.31.

302. — Anoncoj: Projekto de nova lernolibro pri fiziko; Ĉu silenti en la klasĉambro?; Mondkongreso de Monda Asocio pri Psikiatrio de infanaĝo kaj pri koncernaj sciencoj; Lingvoinst-

16 e IPR

303. — Nia leterkesto 88/4. p.23.

304. — Libroj, gazetoj, interesaĵoj: Lins: La danĝera lingvo; Cvirka: Koko kantisto kokerikisto; Klag: Sukero, nutrado, kario; Der Esperantist; Mondo kaj ni; Survoje; La laŭta vekhorloĝo; Mondo de universitato 88/4. p.26-27.

305. — Renkontiĝoj: IMS; Freinet-renkontiĝo; Dua Intensiva Pedagogia-Metodika Kurso; 88/4. p.28-30.

306. — Anoncoj kaj raportoj: Cseh-metodo sur video-kasedo; Muzik-instruistoj kaj -emuloj atentu; Esperantistaj prelegantoj serĉataj 88/4. p.31-32.

307. — Raporto pri la 7-a Ims en Poprad 89/1. p.17-20.

308. — Nia leterkesto 89/1. p.21-22.

309. — Rezultoj de la ILEl-enketado 89/1. p.29-35.

310. — Akademio Internacia de la Sciencoj 89/1. p.35-36.

311. — Landa agado: lrano, Aŭstrio, Svedio, Hungario, … 89/2. p.27-34.

312. — MIE — Monato de Internacia Enketado 89/2. p.34.

313. — 23-a konferenco de ILEI. Protokoloj de la ĝeneralaj kunsidoj; Raportoj pri la estraraj kunsidoj 89/3. p.19-23.

314. — El la vivo de niaj sekcioj 89/3. p.29-30.

315. — Informoj 89/3. p.31-36.

316. — Fondaĵo Szerdahelyi 89/4. p.10-11.

317. — Esperanto-fako por eksterlandanoj lanĉota en la Universitato Eŭtvos 89/4. p.23-24. 318. — Recenzo: Interlinguistics 89/4. p.30-32.

319. — Informoj, notoj, novaĵoj, alvokoj 89/4. p.33-36.

320. — 8-a IMS 90/1. p.14.

321. — Diversaj edukaj aranĝoj (Svedio, Francio, Hungario, Slovakio, Finnlando, Germana DR) 90/1. p.22-26.

322. — Leterkesto 90/2. p.15.

323. — Diversaĵoj 90/2. p.17-20.

324. — Ĉu ni enketis sufiĉe? 90/2. p.21-27.

325. — ILEI labortable 90/2. p.28-29.

326. — Financa raporto de ILEI 1989. 90/2. p.34-35.

327. — Principa regularo de la supera nivelo de la internaciaj ekzamenoj de ILEI/UEA 90/3. p.17-20.

328. — Interkonsento inter UEA kaj ILEI 90/3. p.23.

329. — Recenzoj: Weekmann: La ronkanta avo; De Lajerte: Vortoj de profesoro Th. Cart; Paroligiloj de Stanley Nisbet 90/3. p.24-25.

330. — Diversaĵoj 90/3. p.27-30.

331. — Buĝeto 1991 por ILEI 90/3. p.29.

332. — Internaciaj ekzamenoj 90/3. p.31.

333. — Por statistiko de 1989. 90/3. p.32.

334. — Leteroj 90/3. p.35.

335. — Resumo pri la Internacia Seminario en Bad Saarow 90/4. p.8-12.

336. — Informoj, novaĵoj 90/4. p.36-38.

337. — Ni mencias (koncizaj resumoj pri ricevitaj eldonaĵoj) 90/4. p.39-40.

ALVOKO AL SEKCIOJ!

NE FORGESU NOMI VIAJN ASEMBLEANOJN POR VOSS !! NE FORGESU KOTIZI POR 1991 !! NE FORGESU RAPORTI PRI LA JARO 1990 !1!!

Pri ĉiuj temoj vi devas esti ricevintaj respondilojn de nia kasisto.

IPR e 17

— paĝo 11 de la PDF —

TEM-INDEKSO 1980 — 1990

Laŭtema indekso por jarkolektoj 1980-90 de Internacia Pedagogia Revuo (La ciferoj referencas al la laŭ-

aŭtora indekso)

Aranĝoj (krom ILEI-konferencoj) 321; A.E.D.E. 238; Azia Konferenco de E-instruado 175; Fakkunveno de instruistoj 255; en Gresillon 225; 235; 236; ILEI-Simpozio 33; IMS 16; 287; 296; 305; 307; 320; Internacia Lernejo 244. Internacia Lerneja Semajno 245; 249; 266; Internacia Seminario en Bad Saarow 335; Konferenco pri adolto-edukado 167; Kunordigaj Konferencoj 34; Kuritibo 35; Tutamerika Konferenco 88. UK,Tago de Lernejo 17; 111; 294; 299; ILEI Ekzamenoj 108; 113; 253; 272; 327; 332; Financoj 3; 4; 264; 326; 331; Historio 92;

Labordokumentoj 109; 112; 116; 137; 163; 174; 185; 191; 233; 239; 252; 260; 279;

277; 280; 325;

Sekciaj raportoj 261; 288; 290; 311; 314; Statuto 115; 227; 229; ILEI-Konferencoj 263;

Festparoladoj, prelegoj 159; 164; 216; 194;

196; Kadrotemo 107; 275; Laborgrupoj 7; 218; Loko 5; 94; 157; 248; 276; 199;

Raporto 12; 110; 160; 166; 173; 176; 177;

212; 217; 223; 231; 246; 257; 298; 313; Rezolucio 265.

Interlingvistiko 9; 24; 32; 36; 39; 51; 59; 69; 70; 76; 78; 86; 96; 100; 121; 132; 145;

146; 168; 188; 204; 243; 283; 285; IPR 44;

Lernejpolitiko 6; 27; 37; 48; 83; 87; 102; 106; 118; 125; 138; 165; 181; 183; 219; 254;

285; — en elementa lernejo: 25; 42; 139; — en mezlernejo: 82; — en universitato: 52; 89; 136; 293; 317; — en Belgio: 38; — en Bulgario: 8; — en Germanio: 162;

18 e IPR

— en Hungario: 293; 317; — en lrano: 79;

— en ltalio: 139;

— en Jugoslavio 206;

— UEA: 63; 285;

Lingvistiko 22; 23; 36; 45; 46; 54; 55; 57; 58;

68; 80; 124; 135; 147; 189; 190; Literaturo 148; 134; 179; 286;

Metodiko de Esperanto-instruado 10; 29; 74; 95; 133; 152; 170; 181; 182; 192; 202;

204; Edukado 61; 117; 149; 153; 201; Eksperimentoj 42; 47; 93; 158; Ekzercoj 104; 105; 207; 268; Eraroj 98; Gramatiko 55; 56; Instruista personeco 15; 30; 122; 206; instruprogramoj 31;

Lernolibroj, instruhelpiloj 28; 50; 59; 72;

81; 90; 126; 127; 129; 130; 153; 302; Lingvo-orientiga instruado 18; 73; Ludoj 19; 40; 43; 53; 120; 140; 169;

Metodoj, manieroj 71; 103; 119; 151; 258;

274; 281; 282; Motivado 14; 30; 144; 153; 285; Teknologio 123; Matematiko 10; 150; Nekrologoj M. Dazzini 262; P. Zlatnar 99; A.C.E. Childs-Mee 114; H. Sonnabend 184; Szerdahelyi l. 172; 178; Organizaĵoj Akademio 1; 2; AIS 128; 272; 310; Eŭropa Asocio de la Instruistoj 131; Eŭropa Parlamento 219; KCE 49; UEA 328; UNESCO 11; 270; Psikologio 66; 203; 302; Recenzoj Belletraĵoj 84;85; Diplomlaboraĵoj 91; 278; Infanlibroj 13; 64; 65; 284; 289; Instruhelpiloj 155; 156;

Lernolibroj 41; 59; 62; 67; 144; 197; 200;

273; 284; 291; 302; Metodikaj verkoj 101; 195; 234; 282; Revuoj 297; 318; Vidbendoj 26; 306; Sociologio 77; 204; Statistiko 141; 142; 309; 324; 333;

La indeksojn kompilis Kovĝcs Marta, Hungario.

Propono, pritraktota dum la 25a Konferenco de I.L.E.I. en Voss/ Norvegio, pri la

STATUTO

de INTERNACIA LIGO de ESPERANTISTAJ INSTRUISTOJ I.L.E.I.

IDENTECO

Artikolo 1

La nomo de la organizaĵo estas:

1.1 ”Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj”; mallonge I.L.E.I.

1.2 En la plua teksto de tiu ĉi statuto ĝi estas nomita: ”La Ligo”. DIFINOJ

Artikolo 2

2.1 La Ligo estas fondita en la jaro 1949 por nelimigita tempo.

2.2 La Ligo estas faka organizaĵo pri edukado kaj instruado.

2.3 La Ligo estas demokratia organizaĵo, memstara en rilatoj kun aliaj organizaĵoj kaj institucioj.

2.4 La Ligo estas aliĝinta al UNESKO en Kategorio C, aŭgusto 1977; listo CPX/77/10 S.7, numero 1100.

2.5 La bazaj principoj por La Ligo estas tiuj de la Universala Deklaracio de la Homaj Rajtoj kaj la Universala Deklaracio de la Rajtoj de la Infano. 2.6 La Ligo havas sian sidejon en la Respubliko San Marino, jure rekonita de la Ŝtata Konsilio de la XII regantoj; ”Practica 0485 V. B. 6V.N.4”; la 26an de aprilo 1985. La oficiala lingvo de La Ligo estas la Internacia Lingvo, Esperanto.

CELOJ

Artikolo 3

La celoj de La Ligo estas:

3.1 Edukado al estimo de la Homo.

3.2 Progresigo de la interkompreniĝo inter la popoloj.

TASKOJ POR ATINGI LA CELOJN

Artikolo 4

4.1 Unuigi geinstruistojn esperantistajn en la mondo por sisteme labori por la enkonduko de Esperanto en ĉiuspecajn lernejojn.

4.2 Atenti,esplori kaj analizi pedagogiajn problemojn en la lingvo-instruado kaj labori por solvi ilin.

4.3 Iniciati, organizi kaj subteni sciencajn esplorojn pri la instruado de fremdaj lingvoj.

4.4 Organizi interŝanĝojn de spertoj el la pedagogiaj scienco kaj praktikado por plibonigo kaj modernigo de la instruado de fremdaj lingvoj, speciale de Esperanto.

4.5 Organizi diversspecajn internaciajn aranĝojn por infanoj cele al

— paĝo 12 de la PDF —

interkompreniĝo pere de la Internacia Lingvo.

4.6 Organizi pedagogiajn konferencojn kaj laborkunvenojn.

4.7 Aranĝi internaciajn ekzamenojn pri kapablo de apliko kaj instruado de Esperanto.

4.8 Kontakti kun registaraj kaj edukaj instancoj kaj aliaj organizaĵoj kies celoj estas konformaj al tiuj de La Ligo.

4.9 Eldoni publikaĵojn kaj komunikojn.

4.10 Apliki aliajn leĝe permesatajn rimedojn.

MEMBRECO

Artikolo 5

5.1 Ĉiu persono, kiu rekonas la statuton,sin okupas pri edukado kaj instruado, rajtas membriĝi.

5.2 Membroj distingiĝas jene: ”Sekciaj membroj” kaj ”Individuaj membroj”.

Ĉeso de membreco okazas pro:

5.3 Deziro de la membro.

5.4 Kontraŭstatuta ago de la membro.

5.5 Forpaso de la membro.

FINANCAJ RIMEDOJ

Artikolo 6

La financaj rimedoj de La Ligo estas:

6.1 Membrokotizoj.

6.2 Donacoj.

6.3 Rentoj kaj heredaĵoj.

6.4 Aliaj enspezoj.

LA ORGANIZA STRUKTURO

Artikolo 7

La organoj de La Ligo estas:

7.1 La Komitato.

7.2 La Estraro.

7.3 La Sekcioj.

La Komitato

7.1.1 estas la supera decida organo de La Ligo.

7.1.2 konsistas el membroj de la sekcioj kaj individuaj membroj.

7.1.3 kunsidas minimume unufoje jare.

7.1.4 decidas pri akcepto kaj/aŭ ŝanĝo de la statuto.

7.1.5 rajtas nomi kandidatojn por la estraro.

7.1.6 elektas la membrojn de la estraro el kiuj la prezidanton kiel funkciulon.

7.1.7 rajtas pridiskuti kaj prijuĝi la faritan laboron de la estraro, de la sekcioj kaj de la komisionoj.

7.1.8 povas senŝarĝigi la estraron.

Propono, pritraktota dum la 25a Konferenco de I.L.E.I. en Voss/ Novergio, pri la INTERNA REGULARO de la INTERNACIA LIGO de ESPERANTISTAJ INSTRUISTOJ I.L.E.I.

Tiu ĉi regularo estas por interna uzado de La Ligo kaj celas kompletigi la Statuton. La numerado de la artikoloj sekvas tiun de la Statuto. Se iu artikolo ne estas menciita, ĝi ne bezonas aldonon.

Artikolo 2.

2.8 La Ligo estas aliĝinta faka organizaĵo en la Universala Esperanto Asocio.

Artikolo 4.

PUBLIKAĴOJ:

4.9.1 La regula publikaĵo de La Ligo nomiĝas:

”Internacia Pedagogia Revuo, IPR.”

4.9.2 IPR aperas minimume tri fojojn en la jaro.

Pri titoloj de aliaj publikaĵoj decidas la estraro.

4.9.3 La redaktoro de IPR estas oficisto.

Artikolo 5.

MEMEBRECO

5.1 Membreco validas por unu jaro kaj plilongiĝas per la sama tempo. 5.2.1 Membroj loĝantaj en teritorio kie estas sekcio, estas Sekciaj Membroj. Membroj loĝantaj en teritorio kie ne estas sekcio, estas Individuaj Membroj. Kvin Individuaj Mmembroj rajtas nomi unu komitatanon. 5.2.2 Ĉiu membro povas fariĝi Dumviva Membro paginte dudekoblan jarkotizon.

5.2.3 Honora Membro estas nomita surbaze de siaj meritoj por La Ligo aŭ por la instruado de Esperanto.

5.2.4 La membroj havas la rajton:

Ĉeesti ĉiujn kunsidojn de La Ligo.

Ricevi la eldonaĵon de La Ligo.

Starigi demandojn kaj doni konsilojn al la organoj de La Ligo.

ĈESO DE MEMBRECO

5.3 Membro povas fini sian membrecon per skriba sciigo, al La Ligo aŭ al la Sekcio, minimume du monatojn antaŭ la fino de la jaro.

5.4.1 La Ligo aŭ la Sekcio povas eksigi membron pro kontraŭstatuta ago. Dujara nepago de la jarkotizo ankaŭ estas kontraŭstatuta ago.

5.4.2 Kontraŭ la sub 5.8 nomita decido eblas apelacii ĉe la Komitato, ĝis unu monato post la ricevo de la sciigo. Tiukaze la eksigo estas prokrastata ĝis la decido de la Komitato.

5.5 Pri forpaso de membro La Ligo estu informita kiel eble plej baldaŭ.

— paĝo 13 de la PDF —

FINANCAJ RIMEDOJ

Artikolo 6.

6.1 La kotizo devas esti pagita antaŭ la unua de februaro, de la sekciaj membroj al la estraro de la sekcio, de la individuaj membroj al la estraro de La Ligo.

LA ORGANIZA STRUKTURO

Artikolo 7.

La Komitato

7.1.4 decidas ankaŭ pri akcepto kaj/aŭ ŝanĝo de la interna regularo. 7.1.6 escepte tiude la prezidanto, la estraranoj dividu la funkciojn inter si. La elekto de estraranoj okazas skribe. Kandidato estas elektita havante la plej multajn el la validaj voĉoj. Sindetenoj ne estas voĉoj. En kazo de unu kandidato, la prezidanto rajtas proponi voĉdonon per levo de la manoj. Eksiĝinta estrarano estas reelektebla. En kazo de intertempa eks iĝo de estrarano, la ceteraj anoj respondecas pri daŭrigo de ties laboro.

7.1.7 de la prijuĝoj ricevas raporton la estraro, la sekcioj kaj la komisionoj.

7.1.8 se la prijuĝo pri la laboro de la estraro estas pozitiva, la komitato senŝarĝigas la estraron pri la fininta organiza jaro.

7.1.9 povas starigi kaj nuligi laborkomisionojn por difinitaj taskoj kaj tempodaŭroj. Laborkomisiono konsistas el minimume tri membroj el kiuj minimume unu estas komitatano. Laborkomisiono raportas al la estraro laŭ interkonsentita maniero. Pri financoj por laborkomisiono estu skriba in terkonsento inter la membroj kaj la estraro.

7.1.10 la gvidlinioj estas skribe fiksitaj por minimume tri jaroj, ili povas esti adaptitaj intertempe.

7.1.11 Se ekzistas gravaj duboj pri la ekzistebleco por sekcio eblas malakcepti ĝin. En kazo de kontraŭstatuta ago aŭ ne plenumo de ĝia organiza devo eblas eksigi sekcion. ,

7.1.12 povas senrajtigi komitatanon, se la sekcio aŭ grupo de individuaj membroj, kiu delegis lin, agis kontraŭstatute. Neakurate plenumi la financajn devojn estas kontraŭstatuta ago.

7.1.13 La membrokotizo estas fiksita por unu jaro.

7.1.14 La Kontrola Komisiono pri Financoj konsistas el minimume du membroj kaj unu vicmembro; el ili ĉiujare unu eksiĝu. La komisisono raportas al La Komitato.

7.1.16 En kazo de egaleco de la validaj voĉoj, la propono estas malakceptita. La prezidanto rajtas postuli duan voĉdonon, eventuale skriban. Sindetenoj ne estas voĉoj. La membroj de la estraro havas voĉdonrajton; escepte pri aferoj pri kiuj ili me m respondecas.

7.1.17 En kazo de malfondo de La Ligo la temo estu anoncita minimume ses monatojn antaŭ la kunsido.

=

LA ESTRARO 7.2.1 gvidas La Ligon kaj rajtas decidi pri ĉiuj aferoj inter du kunsidoj de la komitato atentante la gvidliniojn, nomitaj sub 7.1.10. 7.2.3 la oficodaŭro estu tiel aranĝita, ke la prezidanto, la sekretario kaj la estrarano pri financoj eksiĝu en sinsekvaj jaroj. La unuan fojon ili regulu la sinsekvon inter si. ) 7.2.4 sciigas la proponojn al la komitato minimume tri monatojn antaŭ la venonta kunsido. 7.2.5 la raportado de la sekretario kaj de la estrarano pri financoj al la komitato okazas skribe, tiel ankau la buĝetoj. LA PREZIDANTO: Kunvokas kaj prezidas la kunsidojn de la estraro kaj de la komitato. Reprezentas La Ligon en eksteraj rilatoj. Respondecas pri ĉiuj agoj de la estraro al La Komitato. Havas la rajton sin anstataŭigi. LA CETERAJ MEMBROJ DE LA ESTRARO ZORGAS PRI: La organiza stato de La Ligo. Kontakto kun la sekcioj kaj la individuaj membroj. Kolekto de la kotizoj, gardo de la bonhavoj kaj la administrado de la spezoj de La Ligo. Entrepreno kaj ebla efektivigo de agoj kiuj povas servi al la celo de La Ligo. LA SEKCIOJ 7.3.1 Agas en difinita teritorio, kiu estas priskribita interkonsente kun la estraro. 7.3.2 Estas dezirinde, ke sekcio havu leĝan staton en la teritorio. 7.3.3 Nomas komitatanojn laŭ la ĉisuba tabelo: komitatanoj: 1 2 3 4 5 membroj: = 19833), 230: “100 por ĉiu plia kvindeko da membroj unu komitatano. 7.3.6 Okupiĝas pri varbado de membroj kaj simpatiantoj. Elektas estraron de minimume tri membroj. Unu estrarano respondecas pri la korespondado kun la sekretario de La Ligo. ilkas la kotizon ĉiujare antaŭ la 31-an de marto al la estrarano pri financoj de La Ligo.. Raportas skribe al la sekretario de La Ligo pri siaj agoj kaj atingoj dum la pasinta jaro antaŭ la 30-a de junio. Nomas reprezentanton ĉe la landa UNESKO-komisiono.

— paĝo 14 de la PDF —

1.9 rajtas starigi kaj nuligi laborkomisionojn.

1.10 decidas pri la sekvindaj gvidlinioj.

1.11 decidas pri la akcepto aŭ eksigo de sekcioj.

1.12 povas senrajtigi komitatanon pro kontraŭstatuta ago.

1.13 fiksas la membrokotizon.

1.14 nomas, el sia medio, la membrojn de la ”Kontrola Komisiono pri inancoj”.

7.1.15 prijuĝas la raportadona de la Kontrola Komisiono pri Financoj. 7.1.16 decidas per simpla plimulto de validaj voĉoj; escepte en la kazo de la sub 7.1.17 nomita.

7.1.17 decidas per minimume du trionoj de la validaj voĉoj pri malfondo de La Ligo.

LA ESTRARO:

7.2.1 gvidas La Ligon.

7.2.2 konsistas el nepara nombro da membroj, minimume kvin, nome; prezidanto, sekretario, estrarano pri financoj, vicprezidanto kaj vicsekretario.

7.2.3 havas trijaran oficodaŭron.

7.2.4 faras proponojn al la komitato.

7.2.5 raportas kaj respondecas pri siaj agoj al la komitato.

7.2.6 rajtas proponi kandidatojn por la estraraneco.

7.2.7 rajtas okazigi skribajn voĉdonojn de la komitatanoj.

7.2.8 rajtas nomi kaj/ aŭ anstataŭi oficistojn.

7.2.9 rajtas inviti gastojn al siaj kunsidoj kaj al tiuj de la komitato.

LA SEKCIOJ:

7.3.1 agas en difinita teritorio.

7.3.2 povas esti fondataj de minimume kvin membroj.

7.3.3 nomas komitatanojn.

7.3.4 rajtas fari proponojn al la komitato.

7.3.5 rajtas nomi kandidatojn por la estraro.

7.3.6 respondecas pri ĉiuj siaj agoj.

LA ORGANIZA JARO:

Artikolo 8

8.1 La organiza jaro egalas al la kalendara jaro.

LA REGULARO

Artikolo 9

9.1 Al tiu ĉi statuto apartenas interna regularo.

ke E GA la E E F

— paĝo 15 de la PDF —

FAKA KONFERENCA TEMO: Konsciigo pri lingvaj problemoj en la Esperanto-Instruado

Testu vian scion pri la angla lingvo Walter KLAG

Faru kruceton ĉe la elektitaj respondoj kaj adiciu la poentojn. La solvojn vi trovos aliloke.

1. La angla estas gepatra lingvo de A: 23,499 ella monda loĝantaro (4 poentoj)

B: 12,895 (3 poentoj) C: 6,890 (2 poentoj) D: 1,296 (1 poento )

2. Ankaŭ ekstere de la anglalingva regiono vendiĝas anglalingvaj gazetoj kaj magazinoj. La eldonkvanto estas sume ĉirkaŭ A: 750 milionoj (konformus al 1592 el la ne-angle parola loĝantaro) (3 p) B: 90 milionoj (konformus al1,899) (2p) C: 15 milionoj (konformus al0,399) (1p) 3. Dum la lastaj 30 jaroj la angla kiel gepatra lingvo, esprimita per elcentoj el la monda loĝantaro, A: malkreskis (1 p) B: kreskis (3 p) C: ne multe ŝanĝiĝis (2 p) 4. Dum internaciaj konferencoj de UN A: oni preskaŭ ekskluzive parolas angle (4 p) B: en 1192 el la kazoj oni bezonas interpretistojn (3 p) C: en 5596 el la kazoj oni bezonas interpretistojn (2 p) D: oni preskaŭ ĉiam bezonas interpretistojn (1 p) 5. La oficiala(j) lingvo(j) de la internaciaj organizaĵoj estas A: preskaŭ ĉiukaze la angla B: preskaŭ ĉiam la angla kaj pliaj (2 p) C: plejofte pluraj lingvoj aŭ neniu oficiala lingvo (1 p) 6. Se dum internacia konferenco strikas la interpretistoj aŭ ne funkcias la simultaninterpreta instalaĵo A: plejofte oni devas interrompi (1 p) B: plejofte oni daŭrigas en la angla (2 p)

IPR e 19

— paĝo 16 de la PDF —

7. En Svislando la germana, franca, itala kaj romanĉa estas oficialaj lingvoj.

En la svisa parlamento A: oni parolas ĉiujn kvar lingvojn, la dokumentoj tradukiĝas (1 p) B: oni parolas ĉiujn kvar lingvojn, sed oni ne devas traduki la dokumentojn, ĉar preskaŭ ĉiuj svisoj estas multlingvaj (2 p) C: dum interkomprenaj malfaciloj plejofte oni parolas angle (3 p)

8. El la 174 sendependaj ŝtatoj de la mondo 109 havas pli ol 3 milionojn da enloĝantoj. El tiu 109 ŝtatoj en A: 49 la angla estas la sola oficiala lingvo, 24 havas la anglan kaj plia(j)n oficiala(3)n lingvo(j)n (3 p) B: 25 la angla estas la sola oficiala lingvo, 14 Kiel la anglan kaj plia(j)n oficiala(j)n lingvo(j)n (2 p) C: 10 la angla estas la sola oficiala lingvo, 8 havas la anglan kaj plia(j)n oficiala(j)n lingvo(j)n (1 p)

Analizo 8 ĝis 9 poentoj: Vi subtaksas la rolon de la angla. 10 ĝis 11 poentoj: Vi ĝuste taksas la situacion. 12 ĝis 15 poentoj: Vi tro alte taksas la rolon de la angla. 16 ĝis 25 poentoj: La angla estas mito por vi.

OFICIALA SITUACIO DE LA

20 e IPR

FAKA KONFERENCA TEMO: Konsciigo de la lingva problemo en la mondo pere de Esperanto-Instruado

Sed kia estas la mondo de lingvoj?

Jen la unua demando starigenda, se ni volas en nia instruado atentigi pri lingvaj problemoj. La artikolo de Walter KLAG jam devigis vin inspekti viajn supozojn pri la angla lingvo; per serio da kvizecaj demandoj ni aliros la temon pli ĝenerale. Diferenco inter la du artikoloj estas, ke s-ro Klag kompatis la legantojn kaj anoncis la respondojn. La nuna aŭtoro estas pli malica kaj prokrastos la respondojn ĉu ĝis la sekva IPR, ĉu ĝis la someraj kongresoj! Memoru, ke la temon ni traktos kaj en Voss kaj en Bergen en la ”Tago de la Lernejo”.

Nur kiam ni difinis la plej gravajn enhavon kaj faktojn de la temo, eblas diskuti kiel prezenti aŭ malkovrigi tion en la instruado.

La sekvaj demandoj baziĝas sur materialo de la ”Lerneja projekto” de s-ro Harold Brown, kiun ILEI siatempe transprenis sed ĝis nun malmulte sukcesis utiligi. Demandoj similaj al la subaj tamen aperis kvizforme en angla-lingva lego-libro ”Tracking down the Hero”, kune kun rakontoj kaj legaĵoj tradukitaj el Juna amiko”, do tamen parteto de la lerneja projekto trovis sian vojon al hungaraj lernantoj.

Car vi ne estas lernejana publiko, ni iomete severigis kelkajn demandojn! Sed la celo ne nepre estas, ke vi respondu la demandojn ĝis via propra kontentiĝo, ĉar pluraj postulus doktorigajn distertaciojn! Pli interese estas doni tiom da respondo kaj tian respondon, kiun oni volus instrui al lernantoj. Pripensu ankaŭ, kiuj povus esti la tipaj respondoj de lernantoj en via lando pri la demandoj — ĉu ili estas bone informitaj, ĉu ili kredas mitojn? Ek al ekzameno!

1. Proksimume kiom da personoj vivas en la mondo?

2. Proks. kiom da lingvoj ekzistas en la mondo? Kial ne eblas scii precize?

3. Proksimume kiom da lingvoj havas pli ol milionon da parolantoj?

4. Kiu lingvo havas la plej grandan nombron da parolantoj?

5. Provu listigi laŭvice la dek plej parolatajn lingvojn.

6. Kiuj lingvo- -popoloj kreskas plej rapide? Kiuj malpli rapide?

7. Nomu ”mortajn” lingvojn, kiujn oni ne plu parolas.

8. Nomu la ĉefajn lingvo-familiojn kaj sub-familiojn.

9. Kiu lingvo-familio estas la plej granda? Al kiu apartenas via lingvo?

10 Kiom da oficialaj lingvoj estas en Unuiĝintaj Nacioj? Kiuj? Kiel oni elektis ilin? Kiun oni laste aldonis? Kial?

11 Kiom da oficialaj lingvoj estas en la Eŭropa Komunumo?

12 Kiom da traduk-direktoj estas bezonataj en la Eŭropa parlamento?

13 Kiel lingvoj naskiĝas? Kio estas dialekto? Kiel ĝi estiĝas?

14 Ĉu vi povas nomi kelkajn landojn, kie estas pli ol unu oficiala lingvo?

15 Donu ekzemplojn de vortoj pruntitaj el unu lingvo kaj uzata en alia.

IPR e 21

— paĝo 17 de la PDF —

16 Kiom vi scias pri lingvoj kreitaj kaj lanĉitaj de unu persono? Kial oni kreis „tiajn lingvojn? 17 Kiom vi scias pri la unu tia lingvo, kiu nun estas vivanta, parolata lingvo? Kiu iniciatis ĝin, kie, kial. Kiuj uzas ĝin, kiel, kial. 18 Jen la skriba formo de kelkaj lingvoj. Provu rekoni ilin: a OPOVAĵ IPI ID DIGI Pd b Nguvi cam dao cim thuong c TIVIMUNIKIIIIUIAT d Feo: H9A.6A : $0- e kOchucam Kiou Ci HMBIUIBI f s2l= 21713) Bal) goj g ovogohdo boLc(h920L „hL9O h Inupilorujugssuaq sorssugjiartorpat.

i Dan kotaku, ah kotaku. j Ne sorga, snotor guma. k E rua eenei mea.

Jen la popola altlernejo de Voss, nia konferencejo. Agrable situita inter herbejoj kaj montoj, komforte kaj taŭge ekipita, ĝi permesos al ni agrable konferenci kaj diskuti la ĵus prezentitajn temojn.

22 e IPR

KADRA KONFERENCA TEMO:

Demandoveke tra la Manifesto

En nia lasta numero de IPR ni malfermis nian kongresan temon pri strategia planado por nia movado. Ni esploris la Deklaracion de Tireso kaj la Manifeston de Raŭmo. Ĉi-foje ni studu la duan dokumenton, nun dek-jaran, pli detale. Por ne tedi vin per longa artikolo kaj eviti jam tuj trudi miajn proprajn opiniojn ni aliru la demandon didaktike. La Manifesto fakte levas pli da demandoj ol ĝi kontentige respondas. Ni do starigu la demandojn por via persona medito aŭ eĉ grupa diskuto. Viaj skribaj reagoj bonvenas. En la venonta IPR ni provos doni iujn respondojn, prepare al la diskut-rondoj en Voss, kie la demandoj formos la bazon de niaj diskutoj.

Ni reaperigas la tekston de la Manifesto sekvontpaĝe.

Krizo de identeco: Kiomgrade vi mem kredas, ke Esperanto devus iĝi la dua lingvo por ĉiu? Kiomgrade vi opinias, ke la esperantistoj kredas tion? Kiomgrade vi mem kredas, ke ĝi efektive atingos tiun lokon? Laŭ via supozo, kiam plej frue, tio povos okazi? Laŭ kiu vojo, laŭ kiuj cirkonstancoj, tio povus okazi? Cu vi persone sentas frustracion pri la malrapida progreso de Esperanto al iu fina celo? Kiel tio influas vin? Cu vi konsentas, ke la movado kolektive suferas krizon de identeco? Se jes, kiuj estas la simptomoj kaj sekvoj de tio? Elpensu aliajn formulojn ol la celo ”Esperanto — la dua lingvo por ĉiu’, kiuj povus ĉu anstataŭi tiun, ĉu prezenti pli atingeblajn antaŭŝtupojn al ĝi.

——

o stii

Kritiko de praceloj Kiomgrade Esperanto devas konkurenci kontraŭ la angla? Kiomgrade la esperantistoj devus batali kontraŭ ĝi? Kiel indus sinteni al ĝi kaj al iu ajn uzo de nacia lingvo por internacia komunikado? 4. Kiomgrade la Manifesto pravas, ke la rolo de la angla ne ĝenu nin? 5. Kiomgrade ni rezignu pri la oficialigo de Esperanto en la 90-oj?

ka Bom

Niaj celoj 1. Kiomgrade vi konsentas, ke la kvar donitaj valoroj de Esperanto estas la ĉefaj? 2. Pensante kiel instruisto, ĉu aliajn valorojn vi aldonus? 3. Pensante kiel instruisto, ĉu la propedeutikan valoron vi elstrarigus pli ol aliaj edukaj valoroj?

IPR e 23

— paĝo 18 de la PDF —

=

Kiuj estu la esencaj elementoj de tiu novtipa internacia kulturo, kiun ni devus heroldi?

La kongresoj Kiomgrade vi konsentas pri la graveco de kongresoj? Kiomgrade vi konsentas, ke ili prezentas la ĉefan vojon al kresko? Kion alian vi listigus apud aŭ super kongresoj, kiel akceliloj al kresko? Ĉu streboj por la uzo de Esperanto kiel laborlingvo en fakaj konferencoj

internaciaj, ne estas fakte apliko de la slogano ”Esperanto — dua lingvo por ĉiu?”

rn

La finaj kredoj Ĉu vi samopinias, ke la unua jarcento pruvis ĝian taŭgecon esprimi ĉion? Kiom ni en la okdekoj — la jardeko de la Manifesto — kreis kulture valoran kaj originalan? Komparu ĝin kun pli fruaj jardekoj.

eta

La Manifesto entute

1. Kun kio en la Manifesto eblas plenkore konsenti?

2. Kun kio vi volus akre malkonsenti?

3. Kun kio oni povus modere konsenti, sed kun piednotoj?

4. Kiel la aplikistoj kaj la finvenkistoj trovu komunan terenon, kaj kia estus tiu agad-tereno?

5. Kiel harmoniigi la desuprajn oficialigajn kampanjojn kun la desubismaj kulturaj iniciatoj por ke ili povu minimume kunekzisti pace kaj pli dezirinde, ke ili fortigu unu la alian?

Pliaj legaĵoj

Ni povas rekomendi du lastatempajn tekstojn pri la manifesto. La unua nepozitiva de Dietrich Weidmann ”Kritika analizo de la Manifesto de Raŭma”, kiu estas eseo kontribuita al la internacia fako de la Universitato ELTE en Budapeŝto. Ĝi donas fascinajn informojn pri la maniero en kiu la komitato de TEJO en la IJK en Raŭma fakte traktis kaj fine akceptis la tekston (en stilo iom tro persona por tia eseo!). La dua estas multe pli pozitiva: ”Dek jaroj post la Raŭma Manifesto” de Hektor Alos i Font, en ”Bulgara Esperantisto” 1990/12, p.1. Gi emfazas, ke la konceptoj de Raŭmismo vastiĝis tra la jaroj;

oni nun ligas kun ĝi sloganojn aŭ ideojn ne aperintajn eksplicite en la origina dokumento.

Jen demandoj kaj leg-rekomendoj por sproni viajn pensojn; venont-numere pli da respondoj kaj opinioj, sed ankoraŭ pli da demandoj, por direkti niajn pensojn al la estontaj kredoj kaj planoj.

Stefan MacGill

24 e IPR

LA MANIFESTO DE RAUMO

1. Krizo de identeco ) ;

La subskribintoj konstatis kontraŭdiron en la sinteno de la esperantistaro, kvazaŭ konflikton inter idea superegoo kaj egoo: nia superegoo igas nin prediki al la aliaj homoj pri kelkaj mitoj: : y e la dua lingvo por ĉiu (la angla lingvo estas nia malamiko), UNO devas adopti Espe-

ranton ktp; ; ; e kaj laŭdegi la lingvon eĉ neobjektive okaze de intervjuo; LODO, dt laj : samtempe inter ni, ni ĝuas kaj aplikas Esperanton laŭ tio, kio ĝi efektive estas, sendepende de la pracelaj sloganoj. Tio ja estas krizo de identeco, kaj ni sentas la neceson motivi nian esperantistecon per io pli kohera.

2. Kritiko de praceloj Ni kredas, ke- ĝiaj

a. la oficialigo de Esperanto estas nek verŝajna, nek esenca dum la 80-aj jaroj — oni havu alternativajn celojn; AO

b. la faligo de la angla lingvo estas nek tasko, nek zorgo de esperantistoj,

finfine la angla rolas kiel helplingvo, analogie al la franca siatempe (eĉ malpli grave ol iam la franca mem); Zamenhof neniam proponis al la Movado kiel celon kontraŭstari la francan, ĉar por Esperanto li antaŭvidis pli valoran rolon.

3. Niaj celoj ; y eaj

Ni celas disvastigi Esperanton pli kaj pli, iom post iom realigi ĝiajn pozitivajn valorojn: ‘

a. propedeŭtiko por lingvoinstruado;

b. kontaktoj inter ordinaraj homoj;

c. kontaktoj sendiskriminaciaj;

d. novtipa internacia kulturo.

Lige kun la lasta ni emfazas, ke la serĉado de propra identeco igis nin koncepti esperantistecon, kvazaŭ aparteno al mem elektita diaspora lingva minoritato. La kresko de niaj fortoj kaj ali go de novaj homoj estas nepre kondiĉitaj de la konsciigo pri tiuj ĉi valoroj.

4. La kongresoj kiel vojo al kresko

Internaciaj kongresoj kaj renkontiĝoj estas esencaj por la asimiliĝo de homoj al nia lingva komunumo: necesas unuflanke kongresi pli ofte inter ni, kaj rezervu la kunsidadon de gvidorganoj al apartaj funkciulaj kunvenoj laŭ la modelo de la TEJO-seminario en Strasburgo (junio 1980), kaj aliflanke necesas fortigi la uzon de Esperanto kiel laborlingvo en fakaj konferencoj internaciaj, laŭ la modelo de Freinct-instruistoj.

5. Ni kredas,

Ke la unua jarcento de Esperanto pruvis la taŭgecon de la lingvo por esprimi ĉion; meze de la 80-aj jaroj, komence de la dua jarcento, ni devos ekmontri al la mondo, ke ni kapablas ankaŭ diri ion — ion kulture originalan kaj internacie valoran.

IPR e 25

— paĝo 19 de la PDF —

[=—=— = = —— I ekus |

N ARBARA ETOSO STIMULA / L PORLABOR-KOLEKTIVO = —

RAPORTO PRI LA ESTRARA KUNSIDO

Ĉi-sube vi trovas raporton pri la estrarkunsido de ILEI okazinta en Kalmthout de la 22-a ĝis la 24-a de februaro 1991. Gi estas malpli detala ol la pasint-jara, vi ne konkludu el tio, ke malpli da laboro estis farita! Sub 10 rubrikoj, pli ol cent tagordaj punktoj estis traktitaj, en la 20 horoj da kunsidado. La prezidanto proponis idealan kunven-lokon, en trankvila arbara medio, dum s-ino Symoens regalis estraranojn per serio da kulinaraj triumfoj.

Tuj fine de la kunsidoj ni preparis koncizan raporton kaj sendis ĝin al ĉiuj sekcioj. Jen iom pli da detaloj:

1. Membraro

En 1990 ni atingis pli ol 800 membrojn, unuafoje tra la lastaj dek jaroj (kp. 543 en 1985). Dek ses sekcioj funkcias adekvate, kvar nebone — aliaj havas ankoraŭ transpagproblemojn. La ĉeha sekcio anoncis novan sekciestron, s-ro M. Malovec. La du germanaj sekciestroj interrilatas cele al starigo de komuna sekcio. 14 respondiloj de sekcioj pri 1990 atingis nin. Respondilojn por 1991 la kasisto ĵus dissendis — ni resumos ilin en IPR2. Ni esperas je fondo de sekcio en Rumanio okaze de la 9-a IMS (Internacia Metodika Seminario) en aprilo. Eblecoj pri pliaj sekcioj kaj revivigo de nebone funkciantaj estas esplorataj.

2. Rilatoj kun UEA

Estraranoj Symoens, Dahlenburg kaj MacGill kunsidis kun la ĝenerala direktoro de UEA kaj la direktoro de la Centra Oficejo, tuj antaŭ la kunsido kaj diskutis komunajn projektojn. Malcolm Jones pretigis tekston por la Jarraporto de UEA. Teksto pri Voss aperis en la Dua Bulteno de Bergen. Aperis en la februara ”Esperanto” okulfrapa alvoko al membriĝo en ILEI kaj partopreno en Voss, rezulte de gazetara komuniko (kiu paranteze rezultis ankaŭ en dissendoj en Radioj Zagreb kaj Varsovio). Laŭ la nova interkonsento, la estraro jarfine submetis al UEA peton por financa disponigo de 3000 gld. por eduka laboro en la kalendara jaro 1991.

ILEI pripensas ĉu proponi al UEA, ke ĝi transdonu al ni la gvidon de la kongresa temo en iu estonta UK. La temo estus sekve eduk-rilata kaj ebligus forfalon de ”Tago de la Lernejo” en tiu jaro. Unu tem-propono estas ”Esperanto — modela interligilo de la kulturoj”.

3. Financo

Nia kasisto, Bertil Andreasson, prezentis provizoran kalkulon por 1990. Finversio aperos en IPR2. Nia kapitalo kreskis je ĉ. 1099, sed la jaraj spezoj

26 e IPR

post aldono de pliaj eroj ne montras signifan profiton. Tio estas tamen bona, ĉar ĝi entenas kostojn por 5, ne 4 n-roj de IPR. La Koleghelpa Kaso membrigis 17 personojn en 1990. La buĝeto por 1991 ŝajnas en ordo, eĉ post konsidero de novaj eldonprojektoj. Fondaĵo Szerdahelyi tre kontentige evoluas.

4. Ekzamenoj elementaj kaj mezaj

En 1990 okazis 9 sesioj en 6 landoj kun 39 kandidatoj el kiuj 35 sukcesis — 18 meze kaj 17 elemente. Pli da detaloj troviĝas en la ĉi-numera jara protokolo. La duono de la Ekzamenaj Gvidiloj estas forvenditaj, sekve necesas baldaŭ okupiĝi ĉu pri nova eldono, ĉu pri alia eldonaĵo kun preparaj ekzercoj.

S. Supera nivelo o

Venis nur 9 voĉdonoj pri la dissendita regular-propono, 7 por kaj du sindetenoj. Pluraj sekciestroj faris komentojn, kiel ankaŭ alskribitaj potencialaj ekzamenantoj. Deko da tiuj konsentis ofici. En IPR ni resumos la reagojn cele al plia debato. UEA mem ĵus komencis trastudi la tekston kaj volas fari plurajn ŝanĝojn. D-ro Dahlenburg prezentis tekston por la postularo, kiun ni aperigos en IPR. Pro la neceso modifi la regularon ni ne povas antaŭvidi baldaŭan lanĉon de la supera nivelo.

6. Konferencoj kaj aranĝoj

“Tago de la Lernejo” estas planita laŭ simila formo kiel pasintjare, t.e. enkonduko pri ILEI kaj la temo ”Konsciigo pri lingvaj problemoj pere de Esperanto-Instruado’. Tiun saman temon ni traktos en Voss kiel la fakan temon, ĉi-numere ni enkondukas ĝin. Sekvos tri prelegoj kun diskut-tempo kaj unu praktika sesio bazita sur la materialo de la ”Lerneja projekto”. Okazos libera podio kun titolo “La mondo de edukado”. ILEI prizorgos budon (deĵorantoj petataj!) kaj provos starigi ekspozicion de instruiloj pri lingvaj problemoj.

Ĝis nun alvenis ĉ. 30 aliĝoj. Nova komuniko baldaŭ pretiĝos; unu jam dissendiĝis kaj rezultis en informoj plurloke. Historia resumo de ILEI tra 25 jaroj da konferencoj okazos unu-vespere. La Asembleo estas kunvokata por elekti novan estraron kaj trakti novan statut-proponon. Cseh-seminario ne okazos pro manko de aliĝoj, sed demonstro-leciono okazos. Studgrupoj esploros kaj la kadran kaj la fakan temon. q

Estontaj konferencoj: por 1992 ni restas esperanta pri konferenco en Ceĥoslovakio, spite la transigon de la UK de Prago al Vieno. Se ne eblas, Aŭstrio aŭ Hungario estos esplorataj. Por 1993 ni esperas pri Hispanio kaj 1994 pri Koreio. Malcolm Jones esploras pri ĉiuj el tiuj.

La IMS en Rumanio havos la formon de intensa metodika kurso kun internacia gvidantaro, por maksimume refortigi la instruadon de Esperanto en tiu lando. Ĝi okazos aprile en Odorheiu Secuiesc.

7. Statuta revizio

Tio ricevis multan atenton en aparta plurhora kunsido en Roterdamo inter s-roj Hoekstra, Symoens, Dahlenburg kaj MacGill. Signifaj ŝanĝoj estas fari-

IPR e 27

— paĝo 20 de la PDF —

taj de la teksto, kiu aperis en IPR 90/4. S-ro Hoekstra prezentos novan tekston surbaze de la diskutoj. Ni distribuos tion al sekcioj antaŭ la konferenco.

8. Eksteraj rilatoj

Niaj rilatoj kun UNESKO restas bone prizorgataj de Francois Lo Jacomo, Ni proponas starigi laborkomisionon sub gvido de s-ro E.Symoens por realigi la planon pri samtempa informado en pedagogiaj medioj kaj instruado de Esperanto. ILEI tenas kontakton kun la Asocio por Natur-dotitaj infanoj tra s-ro R. Glossop el Usono, kiu vizitos Eŭropon baldaŭ kun grupo de studentoj. Gia kongreso en Hago bedaŭrinde samtempas kun UK. S-ro Symoens tenas kontakton kun la projekto Erasmus kaj liveris artikolon al ĝi.

9. Eldonado

La pedagogia kurs-teksto ”Glotodidaktikaj aspektoj…” estas ankoraŭ reviziata de la aŭtoro Mag. Irena Szanser.

Komunika lernolibro de Stefan MacGill estis prezentita; ILEI eldonos ĝian unuan kajeron, eventuale kunlabore kun UEA kaj hungara eldonejo ”Tramontana”, antaŭvideble en mil ekzempleroj. Gi unuavice celas lernantojn de 10- ĝis 14-jaraj kaj nomiĝas ”Tendaraj tagoj”. .

Pli ampleksa lernolibro por studentoj ”Bonvojaĝo” (18-80-jaraj) estis prezentita de s-ro Paŭlo Gubbins (Britio). Ĝi impresis moderne kaj trafe. ILEI provos eldoni ĝin kunlabore kun alia eldonejo. Lernolibro por afrikanoj de sro Emile Van Damme (Belgio) estos eldonita de ILEI nur post konsulto de sro Hans Bakker.

10. Ceteraj temoj

Laborkomisionoj: Aldone al la funkciantaj komisiitoj, s-ro Sossois pri didaktikaj ludoj kaj s-ro Pirlot pri la stato de instruado (kies 8a raporto aperis kaj estas aĉetabla), ni volas starigi laborkomisionon pri informado por funkciigi Edukan Gazetaran Servon (nia aŭstra sekciestro, s-ro Klag, konsentas aktivi en ĝi) kaj alia pri pedagogia terminolgio, pri kiu pluraj membroj jam okupiĝas. Ni kontaktis kelkajn kaj bonvenigas kunlaboremulojn sur ambaŭ terenoj.

La estraro akceptis tekston de kunlabora interkonsento inter ILEI kaj Internacia Esperanto-Instituto en Hago, kiu pli-malpli formaligas la jam funkciantan bonan kunlaboron.

Jen resumo de la ĉefaj temoj ; kompreneble pliaj punktoj estis diskutitaj. La kunsidon salutis kadre de labor-raporto la sola estrarano ne povanta ĉeesti, s-ro Zhang Danchen el Cinio.

La estraranoj esprimas refoje profundan dankon al ges-roj Symoens pro la idealaj kunsidaj faciligoj kaj gastamo.

SMG laŭ la raporto de ES kaj protokolo de MJ.

28 e IPR

JAR-RAPORTO PRI LA INTERNACIAJ EKZAMENOJ DE UEA/ILEI:

Ekzamenoj atingas kvin kontinentojn

Niaj relanĉitaj ekzamenoj atingas la duan jaron de funkcio; ili ja ne ripetis la kvantan sukceson de la unua jaro, sed ilia internacieco vastiĝas ankoraŭ pli, ĉefe danke al la eblecoj de la kongresoj en Kubo. 1990 portis pli da sesioj ol 1989, sed malpli da kandidatoj. Rimarkinde, ke la du landoj kun la plej granda nombro de sukcesintoj estas ambaŭ ekster-eŭropaj — tendenco, kiu povos ripetiĝi ankaŭ estonte. Ni esperis kroni la jaron per sesio en la unua Afrika kongreseto, tamen tio devos atendi ankoraŭ jaron. La pionira rolo de KCE ne daŭris sam-elane en la lasta jaro, kaj devos dum iom da tempo forfali, sed esperate revenos en 1992. Jen resumo de la sesioj de 1990:

Sesio Elementa Meza Sukcese Kontentige Bone Tre bone SUME

C-d-F jan (CH) Os, RIVERETA oo i Hi 3 .4 C-d-F apr (CH) AO PI SON SAN, VT Tm SO, Vierhouten (NL) LUSI MASA malka i 1 VO o A Kungalv (S) KO A o, — (l. = 4 San-Francisko 1 “o vn rN AP j) ta] Pr Havano (UK) ME Ma. AEST A jab kes 1 ON SOI 6 Hanabanilla (K) DI E. eno Ll, DI On Uu Ta Roterdamo (NL) …1…O UA o Adio — kemo Msza amm An) Faĵana (JU) DOTSCI II 15 GIOJ MERLENO OU Su Xue, “18 SUME 1990 – TZO GOA G IERE TO VOU aio SPE INT TLO. „35

En Nederlando unu kandidato malsukcesis en la antaŭtesto, en San Francisko unu plenumis nur tion, alia malsukcesis en la ekzameno mem, en Jugoslavio unu retiriĝis.Tiuj ne aperas en la supraj kalkuloj.

FINANCO Enspezoj Elspezoj Por ILEI (svedaj kronoj)

Kungalv o =GDO, DO 30,00 370 “San Francikso -… ‘.’.” TOIZO UI NI8D 70 609 Havano, UK ss GRLIB SOPI A 621,18 Hanabanilla ve ATSOGO SS Ka sa a 275,80 Anonc-serio. -. …» = se E o se 966,00 …-966,00 SUME 2288,68 AISZBIZO sese. 909,98

La ne-menciitaj sesioj nek kreis kostojn al ILEI, nek liveris enspezojn. Sekve, la ekzamen-sesioj estas nete iomete profit-donaj por ILEI (ĉefe pro tiuj kazoj, kiam la ekzamenantoj postulas neniujn kostojn kaj la sesioj okazas en ”riĉaj’ landoj — iusence la UK estas riĉa, kie ajn ĝi okazas). Tamen, la ekzamenoj kiel entute estas certe deficitaj, ĉar ne enkalkulitaj estas la kostoj de testo-verkado, korespondado, antaŭsesia foto-kopiado, komputil-uzo ktp., kiuj aperas en la ILEI-buĝeto sub rubrikoj afranko, presado, honorarioj ktp.”

IPR e 29

— paĝo 21 de la PDF —

EKZAMENOJ TRA 1989 KAJ 1990 ILEI-UEA JARO Sesioj Elem Meza SUME Landoj enkrmptoj 1989 Z 14 35 49 15 1990 9 17 18 35 15 4 SUME 16 31 53 84 21 5

Laulande: 1989 1990 kasoj inio = 4; .14

Mg E . 12 IN TERN ACIAJ Francio EKZAMENOJ de UEA/ILEI

Nederlando Jugoslavio Kanado Italio Svislando Germanio Belgio Hispanio Meksikio Brazilo Irlando Norvegio Ruando Alĝerio/Svisl

ilio Nov-Zelando Malagasa DR 21 landoj

— Taŭga p o o ĉiuaĝaj, sed precipe por lernejanoj ekde 12-jaraj. Mendu ĉe “UEA, 6. „60 gld. aŭ ĉe aliaj libroservoj. =

30 e IPR

La ĝustaj solvoj de la kvizo pri la rolo de la angla lingvo estas 1C, 2C, 3A, 4C, 5B aŭ C, 6A, 7A, 8C.

ĉi | eralaj scioj

lispeca ekzameno en Esperanto sed 3 testo de viaj scioj pri plej oj. — – geografio, historio, scienco,

E ua o js SSE eko,

E E a

E E ri RED

eralura. Ĉi tiu 36-paĝa libreto e s—— en 20 testoj; ne-

HN

Ni devas antaŭvidi malpli bonan financan rezulton en 1991, ĉar krom la sesioj en Norvegio, Grĉsillon kaj Szombathely/Graz, ĉiuj estas antaŭvidataj en netranspagipovaj landoj.

EKZAMENANTOJ RAJTIGITAJ

Rezulte de spertoj el 1990, IEK konsentis larĝigi la reton de ekzamenantoj, aldonante Katalin Smideliusz (H), Ivo Borovecki, Antun Simunic (JU), Rob Moerbeek (NL), Privas Tchipke (Benino), Gbeglo Koffi, M. Agbemadon-Attiogbe (Togolando), Carla de Lorenzi (Italio).

SESIOJ POR 1991

Sesioj de la Internaciaj ekzamenoj de UEA/ILEI je la elementa kaj meza niveloj estas planataj en Odorheiu Secuiesc, Rumanio, dum la 9a IMS (7-12 apr.), en Kastelo Grĉsillon (kun kurso, 27apr.- 4 majo), dum la UK en Bergen, eble dum la ILEI-konferenco en Voss tuj poste, en Cinio dufoje (maje en Wuhan), en Bulgario (dum la somera universitato en Veliko Tirnovo kaj aŭtune en Pisanica), en Jugoslavio apudmare en aŭgusto kaj en Subotica tuj antaŭ la nacia kongreso fine de aŭgusto kaj jarfine en la 2a Afrika Kongreseto. Venis propono iam aranĝi sesion por Graz-anoj, eble en la land-lima hungara urbo Szombathely, kie grupo de trejnataj instruistoj ankaŭ interesiĝas. Aliaj sesioj estas aranĝeblaj laŭbezone. Kiu deziras ekzameniĝi bv. kontakti la enlandan instancon aŭ la sekretarion de IEK: Stefan MacGill, Esŭĝ u. 7 III, H-1034 Bu-

dapeŝto, Hungario.

NOVA SEKRETARIO SERĈATA

Kvankam multo el la administra laboro pri dissendo de testoj, tenado de rilatoj kun ekzamenantoj kaj eĉ verkado de testoj estas nun en la manoj de komisiito, la sekretario de IEK anoncas sian deziron retiriĝi el la ofico pro tro da aliaj taskoj en kaj ekster ILEI. Ni sekve serĉas kandidaton por la ofico, kies ĉefaj taskoj estas:

— certigi akuratan liveron de testoj, atestiloj kaj gvidiloj.

— prizorg(ig)i verkadon de novaj testoj sufiĉaj por la bezonoj.

— ricevi kaj teni precizan protokolon de ĉiu sesio.

— prezenti ĉiujare al UEA kaj ILEI jaran protokolon kaj financan rezulton.

— ellabori kriteriojn kaj gvidilojn por ekzamenantoj

— prizorg(ig)i publikecon pri la eblecoj kaj kondiĉoj de ekzamenado.

— kunlabori kun sekcioj, asocioj kaj centroj por vastigi la nombron de ekzamenaj sesioj kaj preparaj kursoj.

— prepar(ig)i pli da ekzerco-materialo por helpi kandidatojn pretigi sin.

— esplori eblecojn akiri oficialan agnoskon de la ekzamenoj en ekster-movadaj rondoj.

En tiu taskaro, la sekretario havas la apogon de la ceteraj membroj de IEK kaj de IRE kaj de pliaj komisiitoj. La sekretario de IEK ne devos okupiĝi pri la formata supera nivelo de la ekzamenoj. Interesiĝantoj bv. turni vin al la prezidanto de IEK, d-ro Till Dahlenburg (adreso kovrile).

IPR e 31

— paĝo 22 de la PDF —

Ne forgesu, ke la regularo, postularo kaj celaro de la ekzamenoj jam aperis

en “Gvidilo al la internaciaj ekzamenoj de UEA/ILEP (1989). Tiu modesta 36-‘

paĝa gvidilo, entenanta du specimenajn ekzamenojn, staris inter la 20 plej

vendataj libroj de 1990 ĉe UEA.

Mendu ĝin ĉe UEA (6,60 gld.) aŭ ĉe ILEI

Antwerpen, Belgio (120 BEF) aŭ ĉe via libroservo.

Stefan MacGill. Sekretario IEK.

MFEL, Frankrijklei 140, B-2000

Francio, St. Projet dS Germanio, Hannover Hispanio, Vitoria-G Italio, Gorizia

Italio

Jugoslavio

Jugoslavio

Jugoslavio

Malagasa DR Nederlando, Amsterdam Nov-Zelando, Wellington Svedio, Lyungby Svedio, Upplands Vasby Svedio, Svedala

Svedio, Goteborg Svislando, Basel

Usono, Reno

Ĉilio, Santiago Francio, Metz

Francio, Sartrouville Germanio

Hispanio, Alicante Italio

Jugoslavio, Zagreb Kanado, Sicamous Kanado, Nanaimo Kanado, Lantzville Meksikio, Durango Meksikio, La Paz Nederlando, Nijmegen Nederlando, Beverwijk

Usono, Reno Usono, San Marcas Usono, Eugene

Elementa ekzameno (17 personoj el 11 landoj)

LANIER, Guillaume KUHR, Heide

GAUNA, Inaki GENOVESE, Sera NIGRELLI, Paola

ESES, Tihomir

HITREC, Vesna

PUFNIK, Neven RANDRIANARIVELO, Bruno KEETLAER, Rob SUTTON,Gwenda ELLARD, Dag

HANSEN, Ole PERSSON, kjell LESSLER, Barbro BEROUD-FOCKE, Nicole NELSON, Chris

Meza ekzameno (18 personoj el 11 landoj)

ZANELLI, Daniel

DE ZILAH, Madeleine CLABAUT, Robert-A WALPER, Sven

EGEA, Jose M. B. PERNA, Alessandro JAGNJIC, Ankica GREEN, J.

SMYTHE, Jean SHEPPARD, Erna CORRALES, Jose e J. SOTO, Juan J. S. RHEBERGEN, Martin MOERBEEK-BARTELS, Nora

Svislando, La Chaux-de-Fonds FRIH, Hamid SERA, Natalie EVANS, Darlene TIKKER, Timothy

Protokolo: internaciaj ekzamenoj de UEA/ILEI, 1990

KCE, apr.

UK, julio.

UK, julio. Faĵana, aŭg. Faĵana, aŭg. Faĵana, aŭg. Faĵana, aŭg. Faĵana, aŭg. Roterdamo, aŭg. Vierhouten, apr. Hanabanilla, jul. Kungalv, junio. Kungalv, junio. Kungalv, junio. Kungalv, junio. KCE, apr.

San Francisko, jul.

UK, julio.

KCE, jan.

KCE, jan.

Faĵana, aŭg.

UK, julio.

Faĵana, aŭg.

Faj ana, aŭg. KCE, jan.

San Francisko, jul.

San Francisko, jul.

UK, julio.

UK, julio. Vierhouten, apr. Hanabanilla, jul. KCE, jan.

San Francisko, jul. San Francisko, jul. San Francisko, jul.

32 e IPR

lo NIAJ SEKCIOJ KAJ | ‘ MEMBROJ AKTIVAS

Ni volas fortigi la ligon inter la centra ILEI kaj la sekcioj. Tra IPR ni povos intensigi la fluon de informoj inter sekcioj. Cele al tio ni volas regule aperigi ĉi tiun rubrikon ekde nun. Sekcioj bv. sendi informojn regule — unufoje jare ni petas kompletan raporton, sed certe ĉiun trian monaton oni povas kontribui almenaŭ kelkajn liniojn pri la lastatempa laboro aŭ venonta evento.

Se mankas tempo verki artikoleton, ĉiu sekcio bonvolu ekde nun regule sendi al la redakcio de IPR sian bultenon aŭ organizan cirkuleron. Eventuale marĝene indiku la plej interesajn informojn; nia redakcio verkos teskton laŭ tio. Pluraj sekcioj eldonadas bultenojn, sed IPR neniam vidas ilin! Ni sendas al ĉiu sekcio plurajn ekstrajn ekzemplerojn de IPR, bv. konsideri ilin interŝanĝaj al min. 2 ekz. de via bulteno; unu atingu la estraron de ILEI, la alia la redakcion. Dankon!

AŬSTRIO: “Esperanto wird Weltweit Unterrichtet (Esperanto estas mondvaste instruata) estas la titolo de germanlingva informilo eldonita de nia sekciestro, surbaze de la informoj de la 8a eldono de ”Oficiala situacio de la E-instruado en la Mondo” de nia komisiito s-ro G. Pirlot kaj de aktualaj informoj pri la E-fako en Budapeŝto de dr-ino I. Koutny, aperintaj en la cirkulero de nia germana sekcio. Tion

oni distribuas inter instruistoj, kune kun pli ĝenerala profesi-aspekta prospekto.

e En januaro la ekspozicio ”Expolingua 1991” vizitis Vienon, nia sekciestro tie prizorgis budon kie oni ofertis rapid-kursetojn, kunlabore kun s-ino Katalin Smideliusz el la nemalproksima sed eksterlanda Szombathely; tia internacieco portas etosan pluson al tiaj informaj agadoj.

BELGIO: Sub la titolo ”Novaj ludoj” oni en Namur kuraĝigas esperantistojn — partopreni aktive en ne-infanecaj ludoj, sed tiaj, kiuj evoluigas niajn komunik-kapablojn kaj homajn rilatojn. Tiuj do mne estas ŝablonaj ludoj, en kiuj devas esti unu gajnanto kaj pluraj malgajnantoj. La iniciatinto organizos kunludantojn en grupojn de 5 ĝis 50. El la ricevita informilo ne estas tute certe, kiel funkcias ĉio: interesatoj bv. peti pli da informoj de Gilen Tilleux-Craenhals, Les Hauts de Meuse, 4, B-5101 Erpent (Namur), Belgio: tel. (081) 30 39 20

ĈEĤOSLOVAKIO: La E-klubo en Senica (Slovakio) organizos de la 21 ĝis la 27a de julio paroligan semajnon. Informoj: Anna Hornakova, “Hviezdoslavova 313/19, CS-905 01 Senica. Samurbe fine de 1991 okazos publika ekspozicio de Esperantaj gazetoj, jam la kvara depost 1988. Bv. sendi gazetojn, informilojn ks. al: Esperantoklubo, domo de kulturo, CS-905 01 Senica.

IPR e 33

— paĝo 23 de la PDF —

ESTONIO: Februare la vic-prezidanto de UEA, s-ro Roman Dobrzynski, vizitis Tallinn por fari filmon por la pola televido. Li filmis la oficialan E-klason de nia sekciestro, s-ro Johannes Palu, kiu parolis en la programo, kiel ankaŭ lernantoj Janika Sirvi kaj Toomas Kauber.

FRANCIO: De la 25a de majo ĝis la 2a de junio okazos Esperanto-staĝo en Ariege-Pireneoj, kun instruistoj el Italio kaj Bulgario. Informoj de Jorgos, F-09120 Saint-Felix-de-Rieutort.

e 15a internacia semajno ĉe alpoj, 24-31 aŭg, 1991 kaj sama ĉe mediteraneo 7-15 sept, 1991. Serioza trinivela instruado en bona etoso ambaŭloke: Habere-Poche kaj Sete. Ekskursoj kaj kultura programo. Loĝigo inter 1000 kaj 1250 FF por la semajno. Informojn: Esperanto, 5 rue du Docteur Roux, F-34000 Montpellier, Francio.

JUGOSLAVIO: ”Ilustru. ni kune” estas la titolo de internacia konkurso de infan-desegnaĵoj anoncita de la Esperanto-Societo de Subotica, kunlabore kun ĉokolada entrepreno PIONIR, memore al konata samurbano Tibor Sekelj. Rajtas partopreni infanoj naskiĝintaj en 1976 aŭ pli junaj. Necesas fari desegnaĵon por ilustri la libron de Tibor Sekelj ”Kumeŭaŭa, filo de la ĝangalo”. Formato kaj teĥniko liberaj. Limdato: 31a de aŭgusto 1991 ĉe Esperanto, Internacia konkurso, Trg Slobode 1, YU- 2400 Subotica, Jugoslavio. La premioj estas 150, 100 kaj 50 dolaroj (aŭ egalvaloro en la valuto de la gajnintoj) kaj diplomoj. La verkoj estos . ekspoziciataj en la 23a kongreso de JEL.

e Laŭ similaj kondiĉoj okazas literaturaj konkursoj, unu por originala prozo|poezio, unu por tradukita. Pre-

34 e IPR

mioj en ambaŭ kategorioj 200, 100 kaj 50 germanaj markoj. Prozo ĝis 10 paĝoj, poemoj ĝis cent versoj. Sendu kvarekzemplere “kun kaŝnomo. Aĝlimo ne estas. Supra adreso por pli da informoj.

NEDERLANDO: Nia sekcio NGGE organizis sukcesan stud-semajnfinon en 1990, dua planita ne okazis. NGGE kunlaboras kun la fondaĵo ”Esperanto en Edukado”, kiu eldonis nederland-lingvan prospekton, kaj kies membro s-ro Makkink proponis raporton pri lingvo-instruado al la konstanta registara komisiono pri instruado. El 60 membroj, 40 respondis enketilon de NGGE, el ili 18 instruas Esperanton al sume ĉ. 180 infanoj, sed neniuj en oficialaj lernejaj klasoj.

NORD-AMERIKO: Ne estas ĝenerale konsciata, ke nia nordamerika sekcio, AAIE, estas ne nur nia plej granda, sed inter la plej aktivaj. Tion atestas la sekva raporto de ĝia prezidanto, lan Richmond, kiu nur ĵus atingis la redakcion:

Informado kaj varbado

Speciala sesio pri Esperanto en la Ta Monda Kongreso pri Internacia Edukado, Montrealo, junio 89. Organizis d-ro Marianne Lee (Universitato de Sud-Kalifornio).

Speciala sesio pri Esperanto en la Jarkongreso de la Amerika Asocio pri Modernaj Lingvoj, Ĉikago, dec. 89. Organizis d-ro Frank Nuessel (Universitato de Louisville).

Prelegoj en pedagogiaj medioj

D-ro Lee: ”La apartigo de lingvo kaj kulturo” en la 7a Monda Kongreso de Kompara Edukado. Junio 89 al diversnivelaj pedagogoj.

D-ro Lee: ”Edukado por la nuklea epoko” en ”Edukistoj por socia respondeco.”

D-ro Lee: ”Kiel inkluzivi universalajn temojn en nukle-epoka scienco kaj sociaj studoj” al universitataj profesoroj en la Amerika Eduka Esplor- Asocio.

D-ro Ian M. Richmond (Universitato de Okcidenta Ontario) ”Esperanto kaj Literatura Esploro” al universitataj profesoroj kadre de la Jarkonferenco de la Modern-Lingva Asocio de Ameriko en Vaŝintono en decembro 1989.

D-ro Richmond, ”Esperanto: ilo por internacia edukado” en la 7a Monda Kongreso pri Kompara Eduko, Montrealo, junio 1989.

D-ro Humphrey Tonkin (Universitato de Hartford), “Lingvistika esploro: tagordo por la naŭdekoj, Jarkonferenco de MLA, Vaŝintono, dec. 89.

e Rigardante estonte, de la 1a ĝis la 19a de julio 1991 okazos jam la 22a sesio de la someraj kursoj en la Stata Universitato de San-Francisko. Ci-jare oni ofertos kvar kursojn: ESP594 Bonvenon al Esperanto, ESP595 Akiranta memfidon en Esperanto, ESP596 Esperanto en praktiko — lingvo kaj literaturo, ESP597 Esperanta literaturo, lingvo kaj kulturo kaj ESP699 Direktitaj studoj en Esperanto. Tiuj kursoj valoras po tri unuojn en la universitata skemo kaj estas kombineblaj kun aliaj studoj por akiri universitatan diplomon. Pedagogia kromkurso valoras plian unuon. Ci-jare instruos d-roj James Cool de la kolegio Wilmington (Ohio), prof. Michel Duc Goninaz de la universitato de Provence en Francio kaj prof. So Gil Su de la universitato Kuk-Jae

el Koreio. Meze 6 horoj da instruado tage, loĝigo kaj manĝado en la universitata tereno mem, kulturaj kaj distraj programoj aldone — entute unu el la plej intensaj kaj memorindaj E-kursoj oferfata ie ajn en la mondo. Informoj pri kursoj, stipendioj, loĝigo kaj aliĝo: Cathy Schulze, 410 Darrell Road, Hillsborough, CA 94010; tel. (415) 342-1796.

Sendu nun informojn pri via sekcio aŭ via iniciato por ĉi tiu rubriko en la venonta numero de IPR!

ENKETO AL SEKCIOJ 1990: Ni pardonpetas, ke la informoj el tiu enketo neniam aperis; ili simple ne atingis la redakcion. Car tiom malfruas, ni nur tre skize resumas ilin:

Argentino: 8 membroj, 5 instruistoj, memstara, sen bulteno.

Aŭstrio: 15 memb, 14 inst., memstara, sen bulteno, kursoj en popol-altlernejoj en Vieno kaj Graz, aperigis artikolojn en pedagogiaj revuoj. Belgio: 18 membroj, 9 instruistoj, memstara, sen bulteno.

Brazilo: 30, 15, ne memstara. Anonco de kursoj per afiŝoj en metrostacioj, fulm-kursoj, abono al IPR donace por la plej elstaraj studentoj.

Britio: 103 memb., plimulto instruistoj. Memstara. Bulteno ”The Esperanto Teacher’. Flugfolioj, partopreno en ekspozicioj, gazetara SETVO.

Ĉeĥio: 5,3. fako de LA de UEA. Prelego en Universitato de Brno, gazetanoncoj pri korespondaj kursoj.

Ĉinio: 16,9, memstara kun bulteno. Artikoloj en revuo de Ŝanhaja Fremdlingva Instituto, prelegoj en diversaj universitatoj.

IPR e 35

— paĝo 24 de la PDF —

Estonio: 32,28, memstara. Kursoj en 15 lernejoj, 200 lernantoj. 6 artiko- Finaj vortetoj loj en estona instruista gazeto. Oficia- | ĉi tiun numeron de IPR ni fermas en la la kurso por instruistoj. 4a de aprilo post multe da malfacilaĵoj. Finnlando: 37,229, memstara. Du Kelkaj longaj tekstoj superregas, pri tiu radio-elsendoj pri E-instruado. some- de Strobl Katalin oni ĝoju pro ĝia kvalito,

j R J pri la dekjara indekso ĝoju, ke similan m = Kuras, Mute aca kun Univ. de. 1 ĝni ne devos digesti ĝis la jaro 2001. La elsinki pri Kurs-starigo. konferencajn temojn ni bunte kaj deman- Germana DR: 6,4, fako de LA de i ddo-svarme malfermis, krom tio oficialaĵoj UEA. Eldono de dulingva konversa- iom pezis. Ege multo devis transiri al escia libro kaj 5a eldono de lernolibro. tontaj numeroj, al la koncernatoj ni par-

donpetas. Almenaŭ sukcesas la strebo

N. eden lando: 56,18. Memstara kun kaki la numeron ĵus antaŭ ekiro profunbulteno NGGE sciigas”. de en Rumanion por la 9a Internacia Me- Nordameriko: 88, 32. Memstara i (todika Seminario, kiu espereble markas kun ”’AAIE-bulteno”. (vidu supre!) turn-punkton tie en la rekono de Espe- Svedio: 58, 39. Memstara. ranto kaj ĝia instruado. Raporton vi legos

EzIEN n, D, Fako lk LA JO kun ĉio cetera en la venonta ko”

UEA. Informojn kompilis(redaktis Stefan MacGill

Fondaĵo Szerdahelyi Honorato: La eminenta hungara pedagogo kaj verkisto, fondinto de la : Esperanto-katedro en la universitato ELTE en Budapeŝto, prezidanto de ILEI de 1985 ĝis 1987. : Celoj: Permesi al ILEI entrepreni pli ambiciajn projektojn pri i.a. eldo- 2 nado, pedagogia terminologio, instruista trejnado, esplorado pri lingvo-di- 3 daktiko kaj okazigo de kursoj kaj ekzamenoj. Ĝirkontoj: Pĝk. 6821177 (Stockholm) nome de ILEI, Sodra rorum pl. 455, S-242 94 Horby. Aŭ al UEA, pĝk 378964 Nederlando aŭ UEA, pĝk 318291-509 Koln BLZ 370 100 50, por la interna konto ilek-a de ILEI. Atentu la novajn kostojn por internacia ĝirado; ĝuste plenumita Eŭroĉeko evitas tiujn novajn subtrahojn.

epoelbu okrun serino ono

eoo

HONORAJ MEMBROJ

Peter Zlatnar (YU, 1984) — Mario Dazzini (I, 1985) — Erbetta Marcel (CH, 1986) Irja Klemola (SF, 1986) — Olle Olsson (S, 1986) — Jozef Toczynski (PL, 1986)

Helmut Sonnabend (D, 1987) —

M.H. Saheb-Zamani (IR, 1989) SEKCIESTROJ DE LA LIGO

Catina Dazzini (I, 1988) — Szerdahelyi Istvan (H, 1988)

| Sumo en svedaj kronoj je oktobro 1990: 15.101:57 E Vojaĝanto 100:00 4 Bankokostoj 1990 – 80:00 3 Rento por 1990 319:80 L SUMO FINE DE 1990 15.441:37 : “Omaĝe al Audrey Childs-Mee” (anonime) 1.075:13 £ Sumo fine de januaro 1991: 16.516:50

36 e IPR

Al la donacintoj ni tre kore dankas!

Due non D IND DINS DIDI DENS TIDO IDODIDS DIDI DEDI O .

Argentino : Herminia Kirkerup de Fernandez (s-ino), Calle Cerrito 1.249, Barrio San Martin, RA-5000 Cordoba, (Cordoba) Aŭstrio : Mag. Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, A-1190 Wien Belgio : Marc Demonty, Schoolstraat 3, B-1700 Dilbeek Brazilo : Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106 Sao Paulo SP Britio : Arnold Pitt, Yew Tree Cottage, Ivington Road, Leominster, Herefordshire HR6 82D Bulgario : Ivanka Spasova, j.k. Lenin bl. 20, vh. 3, BG-1124 Sofia Ĉeĥio : Vĉra Barandovska, Volgogradska 41, CS-70400 Ostrava 3 Ĉinio : Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normal University, 430070 Wuhan, PR China Estonio : Eve Otsa, Liivalaia 30-12, EST-200001 Tallinn, Estonio Finnlando : Synnove Mynttinen, Keskussairaalankatu 5 M 133, SF-15850 Lahti Francio : Claude Nourmont-Moon, 2 Om Klŭppchen, L-5682 Dalheim F.R. Germanio : Stefanie Tucker, Alatseestr. 14, D-W-8900 Augsburg : Till-Dietrich Dahlenburg, Feldstr. 13, D-O-2722 Brŭel Hispanio : Manuel L6pez Hernandez, Poŝtkesto 832, E-41080 Sevilla Hungario: : Marta Kovŝcs, Ady E. u. 23-25/C, H-1221 Budapest Israelo : Murĵan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv Italio : Catina Dazzini, C.P. 22, I-54100 Massa Japanio : Toi Kunio, 1448-1 Simotakajyanagi, Kazo-si, Saitama 347 Jugoslavio : Sonja Tavĉar, Liminijanska 6, YU-66320 Porotoroz Korea Resp. : Gilsu So, Sodaemun, P.K. 59, Seoul-120 Nederlando : D. Luesken-Burger, Renderklippenweg 5, NL-8162 NC Epe Nordameriko : Doroteo Holland-Kaupp, 5140 San Lorenzo Dr., Santa Barbara, CA 93111-2521, Usono Norvegio : Age Mela, Beverstien 2, N-3190 Horten Pollando : Vakas Portugalio : Alexandre Kasesa, Rua Actriz Palmira Bastos 10, 4’B, P-1900 Lisboa Sanmarino : Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, I-43031 San Marino Slovakio : Anton Zachariaŝ, Sobotskĉ namestie 6, CS-05801 Poprad Sud-Afriko : Japie Spoelstra, Posbus 20185, Noordbrug 2522, Suid-Afrika Svedio : Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-24294 H6rby Svislando : Edgar Jobin, F.W. Dubois 11, CH-2400 Le Locle Venezuelo : Inĝ. Felix Garcia Blasquez, Apartado 75.090, YV-1070 A Caracas Zairio : Ngangu Nduantoni-Bakidila, B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire)

— paĝo 25 de la PDF —

BERNBURGA ESPERANTO – RENKONTIĈO – BER“91 –

sabate la 25an de majo 1991 REPREZENTANTOJ =se sss sli jl ls js sii js no ojn sio o o o Bangladeŝo : Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.I.T. Avenue, Dhaka-1000 Centrafrika Resp. : Luc Feidangai, B.P.960, Bangui Ĉilio : Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, J Santiago PROGRANIKO Hindio : Abani Halter, Jamboni, P.O.Bolpur 731204, W. Bengal Irano : Mohammad Karamudini, P.O.Box 13445-747, Tehran/Iran Niĝerio : Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, horo Ekpoma Bendel Tanzanio : Mramba Simba, S.L.P. 1051, Bunda Mara 10a „ malfermo kaj salutparoloj KERESNI, ke prelego pri la urba historio Statistiko : Germain Pirlot, Steenbakkersstraat 21, B-8400 Oostende – diskuto pri la estonta laboro Tel. (059) 70.87.00 Didaktikaj : Georges Sossois, rue du Basson 79, B-6001 Marcinelle lud(il)oj Tel. (071) 43.62.05 12a pauzo por tagmanĝo KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

UNESKO : (Rilatoj de reciproka informado, Kategorio C) : 7 Place Fontenoy, F-75007 Paris. Reprezentantoj de ILEI: James Fairbank, 6 Avenue Th. Rousseau, F-75016 Paris Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, F-75010 Paris

13a 30 rigardado de urbo kaj kastelo

Ni UEA : Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 14a 30 Ŝipekskurso ( ĉa. 3 horoj ) BJ Rotterdam ; IEI : Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag KCE : Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds

La aranĝo estas senpage.

Kontribuaĵoj al IPR

. = . . e . . Ĉiu PAESE NCA por trinkaj OJ, Manĝoj, la Ŝip- tajpitaj kun duobla interspaco kaj marĝenoj, al la adreso de la Redaktejo (vd. kovrilpaĝon)

ekskurso k.t.p. Abonado al IPR kaj membriĝo al ILEI: (membrokotizo 50 Svedaj Kronoj)

1) poŝtĝirkonto: 682117-7 (Stockholm). «La Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj» (ILEI). Sodra Rorum pl. 455, S-242 94 Horby (Svedio).

2) poŝtĝirkonto: 3789 64 de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam (Nederlando), por la interna konto ILEK-A de ILEI.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktisto: ERTL Istvan

Teknikaj redaktistoj: Stefan MacGILL

KOVACS Mirta

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 151, B-2920 Kalmthout

Redaktejo: Esperanto-fako, Universitato ELTE/’BTK

H-1364 Budapest, Pf. 107 IPR SB – 36-1-1180-966/185 Presado: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140,

B-2000. Antwerpen, 7 4-32-3-234 34 00

— paĝo 2 de la PDF —

Enhavo

WAHA, Blazio, Disĉiple kaj memstare, Intervjuo kun KOUTNY Ilona ……… 1 Studplanoj de la universitato ELTE (tagaj, korespondaj, internaciaj kursoj) . 7 v.d. HORST-KOLINSKA, Mila, Cu eblas produkti vid-bendan kurson? …… 10 BRACSAY, Zsuzsa, 9-a Internacia Metodika Seminario. …………………..u.ecec 1 STROBL, Katalin, Komunika Esperanta Lernolibro (disertacio daŭrigota). 14 KOVACS, Marta, Pri la sekcioj de ILEI en 1990 (konferenca dokumento) . 22

MALOVEC, Miroslav, Deklaracio de rajtoj de Eŭropa lernejano ……………. 24 Konkludoj pri la sekciaj raportoj kaj ceteraj sekciaj novaĵoj …………………«..eii. 25 TANGERUD, Odd, Po — distriha prepoZICio …………ueseeeesennesnee enen naran 2 KLAG, Walter, Recenzetoj (Tiu toskana septembro, Fazodiagramoj) ……… 28 Ni esploru la mondon (nova libreto el San Diego) …………… cees esnenenesn nene nann nase 29 MacGILL, Stefan, Manifesto sub lupeo (konferenca lemo) …………….u sensence 30 Noblcoj el li pomekr ulo a LO E KLAKLA e aao 35 ANDREASSON, Bertil, Financa raporto de ILEI por 1990………….. ………… 36 ANDREASSON, Bertil, Evoluo de la membraro de ILEI 1984 – 1990) ………. 38

(Tiuj estas anbaŭ konferencaj labordokumentoj) ZSUZSA Barcsay, Plurlingvismo, najbara dulingvismo kiel idealo kaj realo. 39

En ĉi tiu numero de IPR ni aperigas tri labordokumentojn por trakto en nia konferenco: la financan jarraporton, la plurjaran membrostatistikon kaj ” raportojn de la sekcioj. Krome aperas la lasta el serio de preparaj artikoloj pri la konferenca temo. Bovolu kunporti ĉi tiun numeron al la konferenco se vi ricevos ĝin ĝustatempe por tio. Ankaŭ la numeroj 4/90 kaj 1/91 portis pritemajn artikolojn kaj 1/91 enhavas la diskutotan tekston de la nova statut-propono. Bonvolu kunporti ankaŭ tiujn numerojn se eble. Ĝis revido en Voss!

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto : Edward Symoens, Putsesteenweg 131/A, B-2920 Kalmthout: telefono (03) 666.62.66 — Kunordigado, informado en pedagogiaj medioj, rilatoj kun Unesko kaj UEA.

Vicprezidanto — : Stefan MacGill, Eso 7.III, H-1034 Budapest — Tel. 206216 (laboreje) Internaciaj ekzamenoj kaj iliaj kursoj, statistikado de instruado, internaciaj lerniloj, lerneja projekto, IPR.

Ĝen. Sekretario : Vakas — provizore la vicsekretario traktas la laboron.

Kasisto : Bertil Andreasson, SOdra RoOrum pl. 455, S-24294 MHbGrbv: tel. (04159-501 52 — Financaj rilatoj kun sekcioj, konferenco, k.a. ĵ

Disĉiple kaj memstare

Intervjuo kun Ilona Koutny okaze de la 25-jara jubileo de la Esperanto-fako de la Budapeŝta Eŭtvos Universitato

La E-fako de Eŭtvos Universitato jubileas en la studjaro 1990/91. Ĝin fondis prof. Istvan Szerdahelyi en 1966 kaj gvidis ĝis sia morto en 1987. Dank” al lia scienca laboremo kaj sugestiva personeco pli ol cent gestudentoj finis siajn studojn pri esperantologio, inter ili pluraj eksterlandanoj. La fako ankaŭ nun prosperas malgraŭ la malfacilaj kondiĉoj. La laboron daŭrigas liaj du posteuloj d-inoj Ilona Koutny kaj Zsuzsa Varga-Haszonits. La unuan intervjuis d-ro Balazs Wacha pri la fako kaj ŝi mem.

BW: Ilona Koutny — la nomo estas jam delonge konata en esperantistaj medioj. Ŝi estis redaktisto de Scienca Eldona Centro kun Andras Lukĝes; kompilis la gravan artikolaron Perkomputila Tekstoprilaboro, kunredaktis la iaman Internacian komputadon kun d-ro Pĉter Broczko6. Si daŭre okupiĝas pri komputolingvistiko. Lastatempe ŝia nomo ligiĝas al komputila parolgenera sistemo ESPAROL kaj al la parolantaj instruprogramoj. Samtempe ŝi instruas Esperanton kaj lingvistikon en la Budapeŝta Eŭtvos Universitato. Ŝi studis matematikon, francan filologion, Esperantologion, poste ankaŭ ĝeneralan lingvistikon, parolas france, germane angle je sufiĉa nivelo por partopreni en internaciaj konferencoj, kunlaboroj. Si estas celkonscia, entreprenema, obstina, iom gvidema. Si kapablas atenti cent aferojn samtempe. Kelkfoje ŝi ŝajnas al mi tro memdecidema, sed la fruktoj de ŝia laboro plejparte pravigas ŝin. Ilona, ĉu vi volas iel modifi mian ĝeneralan karakterizon pri vi?

IK: La faktoj pravas pri studoj, lingvoj, entreprenoj kaj celkonscio. Min interesas multaj aferoj, mi ekokupiĝas pri ili, sed mi ne sukcesas ĉion ellabori sufiĉe profunde, kiel mi ŝatus kaj ĉefe ne ĝustatempe, ja mi tamen ne kapablas plenumi samtempe cent aferojn.

Mia esplortereno estas komputolingvistiko krom esperantologio, kaj mia profesio la instruado. Ekde miaj studentaj jaroj mi instruas ion, ie, iel. Mi ŝatus transdoni miajn entuziasmon kaj scivolemon por la indaj diversajoj de la vivo tra la studata materialo, sed mi ankaŭ postulas ion. Por tio necesas klara plano kaj — kiel unu cl miaj studentoj vortigis — milda perforto.

Eble ŝajnas, ke mi estas decidema, ĉar se mi volas atingi ion mi fine devas decidi por povi ekagi, sed interne mi havas miajn dubojn kaj batalojn… Gvidemon mi ne vere havas, mi preferas kunlabori en grupo bone interkompreniĝanta kaj diskutanta la problemojn, sed manke de gvidanto mi kelkfoje

IPR e 1

— paĝo 3 de la PDF —

surprenas la nedankindan rolon de gvidanto kaj… ankaŭ tiun de plenumanto, ĉar senfinaj diskutoj aŭ neglekto de la aferoj nur malhelpas la agadon. = W

BW: Mi taksas via speciala virto la kapablon kunlabori kun multaj diversuloj. Vi glate kunlaboras kun viaj koleginoj: d-rino Zsuzsa Varga-Haszonits, lekcianta pri interlingvistiko kaj E-a literaturo kaj d-rino Katalin Horvath, kiu tre energie kaj konscience laboras pri ĝenerala lingvistiko ankaŭ por la studentoj de E-fako. Vi sukcese igis prelegi ĉe la universitato de tempo al tempo bonegajn fakulojn kiel d-ron Klaus Schubert, klarvidan kaj produkteman lingviston ĉe la DLT-projekto, Giorgio Silfer, multmeritan literaturiston, eminentan poeton kaj porkulturan aganton aŭ prof. Michel Duc Goninaz, elstaran lingviston; vi sukcesis sendi kelkajn gestudentojn staĝi ĉe Kultura Centro Esperantista en Svislando. Krome vi kunlaboras kun Zsuzsa Barcsay, Imre Szab6, d-ro Arpad Ratkai kaj mi — ĉiuj el ni pli-malpli regule instruas ion en la E-fako. Eble iujn mi ne menciis. Ĉu estas simple kunlabori kun tiom da homoj?

IK: Alla vico de kunlaborantoj aliĝas la talenta literaturisto Istvan Ertl, la redaktoro de IPR kaj Katalin Strobl, ambaŭ antaŭ nelonge ankoraŭ miaj gestudentoj kaj nun lekciistoj. Ni kunlaboras kun la Hungara Esperanto-Asocio, kiu helpas nin per modesta subvencio kaj siaj eldonaĵoj. Ni kontribuas al ilia superagradaj kursoj kaj mi gvidas ĝian ekzamenkomisionon. Ankaŭ kun la Akademio Internacia de la Sciencoj ni havas bonajn rilatojn, kiel ĝia a.docento mi kelkfoje prelegas dum sesioj, same ĉe IKU dum UK. Ankoraŭ eblus daŭrigi la labor-rilatojn enlande kaj eksterlande.

Mi opinias, ke nuntempe kunlabori necese estas kaj des pli tio validas por E-o. Por havi multflankajn E-fakon kaj ankaŭ E-movadon ni devas disdividi la laboron, ja tiu abundas kaj tiel ĉiuj povas alporti siajn kompetenton kaj personecon. Sen internaciaj kontaktoj E-o perdas sian sencon. Kompreneble estas malfacile eviti konfliktojn ĉe homaj rilatoj. Mi estas sufiĉe rekta homo, mi diras mian opinion, eĉ se tio povas esti malagrabla por la alia, se por solvi la problemon, tio necesas. Mi preferas rektan alfrontigon de opinioj kaj sentoj por malkaŝi la verajn problemojn kaj solvi ilin kune ol lasi en la homoj sekretajn ofendojn, miskomprenojn, kio ofte okazas ankaŭ en nia movado.

Al KCE ligas min gravaj kaj belaj travivaĵoj el mia studenta tempo, kiam mi mem staĝis tie kaj spertis la specialan etoson de Esperantujo. Dum la pasintaj 3 jaroj eblis havigi similajn travivaĵojn al kelkaj de miaj gestudentoj. Mi tre deziras, ke la nuna kriza stato de KCE forpasu kaj ili denove povu akcepti gestudentojn. Mi konsideras tiujn spertojn tre gravaj, ĉar alic E-o povas perdi sian efikon kiel aliaj universitataj studoj.

BW: Kia estas la situacio de E-fako en la unversitato?

IK: Nuntempe Esperanto-fako estas organize parto de la Katedro pri Ĝenerala kaj Aplikata Lingvistiko kaj apartenas al la suplementaj fakoj (kiel skandinavistiko aŭ estetiko), tio signifas, ke en la dua jaro de siaj studoj la gestudentoj povas viziti la enkondukajn lecionojn kaj ekde la tria jaro studi espe-

2 e IPR

rantologion kiel fakon. Inter la studobjektoj figuras krom lingvoinstruado, ankaŭ enkonduko en esperantan kulturon, esperanta literaturo, priskriba gramatiko, aplikata lingvistiko, metodiko, interlingvistiko kaj movadhistorio. Fine de la kvina jaro, post la ŝtata ekzameno la gestudentoj ricevas diplomon. :

Krom la tagaj studoj ekzistas ankaŭ postdiplomaj studoj pri esperantologio por tiuj, kiuj jam scias la lingvon. Tio daŭras tri jarojn (ĉiumonate 3 tagojn) kaj entenas krom la menciitaj studobjektoj ankaŭ branĉojn de ĝenerala kaj aplikata lingvistiko. ;

BW: Kiel povas eksterlandanoj aliĝi al la kursoj? ; j

IK: Havante jam bazajn universitatajn studojn kaj akirinte stipendion en sia lando aŭ mem paginte la kotizon ili rajtas aliĝi al la tagaj kursoj. Ili povas

La intervjuito, Koutny Ilona, inter siaj gestudentoj kaj nederlanda gasto en la instruejo kaj laborejo de la Esperanto-fako.

kunigi po 2 jaroj kaj tiel dum 2 jaroj diplomiĝi pri E-o. Eble ankaŭ E-aj fondaĵoj povus helpi al studemuloj el la tria mondo. . » aj

Kun ĝojo mi povas anonci, ke en tiu ĉi studjaro ekfunkciis ankaŭ la internacia koresponda interlingvistika fako trijara, kiu samtempe plilarĝigas la kadron de interlingvistiko kaj ebligas specialiĝon pri diversaj terenoj de esperantologio (lingvistiko, literaturo, metodiko, ĵurnalismo, komputa lingvistiko). La fina diplomo estos magistra aŭ doktora depende de la antaŭa grado de la studento kaj de la disertaĵo. Je nia granda surprizo aliĝis pluraj konataj esperantistoj al la studoj. Tio kontribuas al la pli vastaj internaciaj rilatoj de la fako kaj la altnivela scienca laboro enkadre de nia esperantologia metiejo. |

BW: En la E-fako, precipe ĉe la postdiplomaj studoj oni instruas relative multe da teoriaj studobjektoj kaj ĝenerala lingvistiko. Sed la estontaj instruistoj bezonus antau ĉio alproprigi kapablojn praktike uzi E-on: paroli kaj instrui

IPR e 3

— paĝo 4 de la PDF —

bone. Mi scias, ke vi kaj Zs. Barcsay faras multe ankaŭ por tiu ĉi celo, tamen la ekvilibro ne ŝajnas esti perfekta. Kiel vi vidas tion?

IK: Vi pravas, ke necesas elformi bonan lingvoscion ĉe la gestudentoj, sed nur dum la lecionoj tio ne eblas; nepras, ke ili ekuzu la lingvon, kiel cetere estas la kazo ĉe iu ajn lingvo. Ankaŭ la teoriaj studobjektoj necesas — laŭ mi —, ja fakulo kun universitata diplomo ne povas kontentiĝi nur pri la scio de la lingvo, tiu devas havi pli vastan superrigardon pri sia tereno. Multaj esperantistoj interesiĝas kaj parolas pri lingvistikaj problemoj en E-o, eĉ ili provas pluevoluigi ĝin sen kompreni la bazan funkciadon kaj leĝojn de lingvo. Por kompari E-on, tiun funkciantan interlingvistikan modelon, kun aliaj etnaj lingvoj kaj kompreni la apartecon de E-o estas bone koni iomete ĝeneralan lingvistikon.

BW: Same, kielmi, ankaŭ vi havis la bonŝancon studi ĉe prof. Szerdahelyi. Li estis vera pedagogo, kies revo estis fari sin superflua: starigi posteulojn, kiuj alproprigas kaj kreskigas en si ne nur la konojn, kapablojn, sed ankaŭ la amon kaj respondecon al la afero. Kio estas lia spirita heredaĵo por vi, kion vi trovas plej sekvinda en lia laboro?

IK: Ni, gestudentoj, ĉiuj ŝatis lin; mia generacio nomis lin paĉjo inter si, ĉar li zorgis pri ni, ekzemple li trovis vojaĝeblojn aŭ interesajn studtemojn, do li kaptis iel ĉiujn. Ni ŝatis liajn studhorojn, ĉar li interese prezentis la fakajn sciojn, li ĉiam havis personajn rimarkojn, rilatajn anekdotojn. Malantaŭ tiu ĉi agrabla bildo l havis siajn luktojn por rekonigi la fakon en la universitato, inter ofte mokemaj aŭ ignoraj lingvistoj kaj pedagogoj, kaj bedaŭrinde, ankaŭ en la movado, pri kiuj ni tiam ne vere konsciis. Mi scias, ke kelkaj opinias, ke Esperantujo ne bezonas universitatajn diplomitojn, nur movadulojn…

Prof. Szerdahelyi pruvis, ke eblas science okupiĝi pri E-o kaj planlingvoj, tiel li kontribuis al la rekonigo de interlingvistiko kiel lingvistika branĉo. Liaj studoj pri interlingvistiko, esperanta gramatiko kaj metodiko apartenas al nia komuna trezoro. Laŭ mi, E-o jam elkreskis el sia infanaĝo kaj tendencas al vivanta socio, kie kaj movaduloj kaj sciencistoj devas havi sian lokon.

Lia homa kaj sciencista personeco estas modela por mi, kvankam min allogas ne la pasintecema filologio, sed la futurema komputiko.

BW: Kiagrade eblas esplorado en la fako kaj ĉu vi havas eblon eldoni esperantologiajn verkojn?

IK: Nur duope ni estas dungitaj instruistoj de la fako, tiel ni havas sufiĉe grandan ŝarĝon: instruadon, administradon kaj kompreneble esploradon. Mia kolegino Zsuzsa Varga-Haszonits okupiĝas pri la instruado kaj esplorado de interlingvistiko kaj literaturo. Mia kampo estas E-a lingvistiko kune kun aplikataj terenoj kaj lingvoinstruado. Ekzemple tre utila estis la kunlaboro kun la nederlanda maŝintraduka projekto DLT. Ni ellaboris modelon de hungara dependogramatiko kaj komparan sintakson inter la hungara kaj E-o, en kio partoprenis ankaŭ gestudentoj De tempo al tempo mi testas miajn

4e IPR

instruprogramojn en la instruado. Kompreneble tio irus pli glate, se ni havus propran komputilon!

Nu, ankaŭ studentoj verkas sian diplomlaboraĵon ofte el E-o, jam ekzistas almenaŭ 70 ampleksaj studoj (vd. ankaŭ raporton en IPR 1990/4) kaj kelkaj eĉ doktoriĝis. Ekzemple duopo nun enketas pri la hungara E-movado.

La necesajn universitatajn lernolibrojn parte prof. Szerdahelyi verkis (lernolibron, interlingvistikon, metodikon kaj literaturajn krestomatiojn), parte ili estas ankoraŭ verkendaj. Necesus ekzemple studlibro pri gramatiko, ja PAG malmodernas kaj maladekvatas al la specifecoj de E-o kaj la elstara Lingvistikaj aspektoj de Wells ne sufiĉas. Ankaŭ vi, Bal4zs, kontribuos al tiu projekto, ĉu ne?

BW: Elformiĝis kelkaj interlingvistikaj centroj: en la iama GDR gvidate de d-ro Detlev Blanke, en Pollando kun la gvido de Ryszard Rokicki, en Ceĥoslovakio kun d-ro Stanislav Koŝecky kaj aliaj. Ili regule organizas konferencojn. Ĉu ni sekvu ilian modelon aŭ anstataŭ dissplitigi niajn fortojn ni kunigu ilin?

IK: Tre gravas konferencoj, kie samfakuloj povas spertinterŝanĝi, sed tre gravas ankaŭ la konstanta laboro, kies eblecoj estas donitaj nur ĉe ni. Mi alte taksas la persistan laboron de Rokicki por organizi 16 SIS-ojn (kiu en lia kaj mia studenta epoko estis la mallongigo de Studenta Interlingvistika Seminario, kaj elkreskis al Scienca Interlingvistika Simpozio) kaj tiun de D-ro Blanke por la famaj seminarioj en Bad Saarow. Sajne la ŝanĝoj en Eŭropo malfavoras tiujn kunvenojn. Eble ni ĉiuj kune tamen sukcesos organizi interlingvistikan seminarion en 1992 en Poprad. .

BW: Ĉu E-fako kunlaboras kun aliaj superaj lernejoj?

IK: Laŭ la eblecoj, jes. Ni ricevas informojn pri la E-instruado el la Universitato de Debrecen, el la Pedagogia Altlernejo en Eger, kaj pli intense kunlaboras kun la Pedagogia Altlernejo en Szombathely, kie en tiu ĉi studjaro fondiĝis E-fako dank” al la senlaca entuziasma laboro de s-ino Katalin Smidĉliusz. Ni serĉas kunlaborrilatojn kun alilandaj superaj lernejoj. Estus bone efektivigi interŝanĝojn de studentoj… Sed ni havas praktikajn kontaktojn nur kun la Universitato de Aix-en-Provence (Francio). En la pasinta jaro okazis seminario pri la universitata instruado de E-o (vd. IPR 1990/4) kaj estas fondiĝanta organizaĵo por universitataj e-instruistoj, eble tio iom helpos por la praktika kunlaboro.

BW: Kiun perspektivon vi vidas por E-fako?

IK: En nia universitato okazas nun grandaj ŝanĝoj, oni celas adopti la okcidentan sistemon; oni favoras la studadon de nur unu fako kun aldonaĵoj aŭ malĉefaj fakoj. Eble E-o havos pli da eblecoj en tiu kadro (ni ĵus ellaboris pli vastan programon), eble ĝi devas resti malĉefa fako. Ni ne povas atendi grandajn amasojn, ĉar la postdiplomaj realaj laboreblecoj pri E-o estas malmultaj, kvankam ekde la studjaro 1989/90 E-o estas elektebla principe eĉ kiel la unua fremda lingvo en ĉiuj lernejotipoj de Hungario. Tamen por praktike realigi

IPRe5

— paĝo 5 de la PDF —

tion oni devas batali kontraŭ la direktoroj kaj por la interesiĝo de la gelernantoj kaj gepatroj. Mi esperas ankaŭ pri internaciaj kontaktoj, ja tamen nia universitato eldonas la plej altnivelan E-diplomon, kion Esperantujo devus eluzi.

BW: Mi kompatas vin pro tiu ĉi intervjuo, ĉar mi scias, ke vi havas diversajn samtempajn laborojn ĝis super viaj oreloj, sen miaj demandoj. Prof. Szerdahelyi, mortinta tro frue, lasis al vi amason da laboro, ekzemple la Hungaran-Esperantan mezan vortaron; vi partoprenadas internaciajn konferencojn, ktp. Kio nun plej okupas vin? Kiel viaj tempo kaj forto povas sufiĉi?

IK: Vi menciis la vortaron, kiu jam de pluraj jaroj pretiĝas helpe de multaj kunlaborantoj el diversaj fakoj, inter ili ankaŭ vi. Tio estas ambicia projekto kun ĉ. 50.000 kapvortoj kaj la laboro de radaktanto tre malfacilas. Nun estas tempo por fini ĝin, ĉi somere mi streĉe laboros pri ĝi.

La alia tasko, en kiu mi volas multe progresi somere, estas la parolanta instruprogram-pakaĵo PAROLERN, kiun mi prezentos dum la internacia konferenco pri komputila lingvoinstruado EUROCALL en Helsinki finaŭguste. Mi volas kunmeti ankaŭ materialon de komenca Esperanto-kurso por la instruprogramoj. Tiu ĉi materialo kongruas kun mia instrumaterialo por komencantoj en la universitato, kiun mi baldaŭ devus libroforme pretigi…

Do taskoj abundas, kaj mi devas havi sufiĉe da energio por plenumi ilin! Tamen mi ŝtelas tempon por ripozi dum miaj eksterlandaj vojaĝoj: en aprilo mi vizitis la universitaton de Aix-en-Provence kaj post la konferenco en Helsinki mi gvidos du kursojn en Francio: en la Alpoj kaj ĉe la Mediteranca maro, do mi esperas iom migri, kion mi ŝategas kaj iom bani min.

BW: Ni deziras forton por la realigo de viaj planoj kaj dankon por la intervjuo.

s-ro Edward Symoens, por la Espe- ĝ ranto-movado, kaj en Eŭropo kaj en Fine de majo la Esperanto-grupo Afriko.

Nia prezidanto honorata

”La erikejo”. en -Kalmthont (orienta Flandrio) festis sian dudek-jaran ekziston. Festaj eventoj estis organizitaj tra tuta tago por kvardeko da Esperantistoj el la tuta regiono. La ĉefa punkto estis akcepto en la urbodomo de Kalmthout flanke de la urbestro. Samtempe kun la kluba festado, la evento honorigis la vivlongan aktivecon de nia prezidanto,

Volk -aperis trionpaĝa artikolo, en

La evento estis abunde raportita en du ĉefaj flandraj gazetoj: En Het

Gazet van Antwerpen duonpaĝa, ambaŭ kun trafaj grandaj fotoj.“ Okaze de la solenaĵoj, pluraj espe- 2 rantistoj havis okazon paroli pri la ŝ evoluo de la loka kaj internacia movadoj kaj iliaj vortoj estis bone raportitaj.

E

6 e IPR

Studplanoj validaj en 1990/91

Instruplano de la Esperanto-fako en Eotvos universitato: taga

studado Studobjektoj horoj/semajne semestro devigo Enkonduko Enkonduko en E-on 2428 3a,4a 3:pr.n, 4:baza e

(Tiu, kiu scias E-e, devas plenumi nur la bazan ekzamenon)

Enk. en ĝeneralan lingv. 1 p 3a, gis 6a e (prop. hungarlingva p) Ĉefstudoj

E-a lingvoekzerco I 4435 Sa,6a pr.n

E-a kulturo 2s Sa pr.n

Aplikata lingvistiko 2s 6a pr.n

E-a literaturo 171-1p 6a,7a,8a e, 8:rig.e 2 2 2 6a, 7a,8a pr.n

E-a lingvoekzerco I1 2425 Ta,8a pr.n

E-a priskriba gramatiko 141p Ta,8a e, S:rig.e 141s 7a,8a pr.n

Historio de E-a movado 17-1p ĝis 10a fine: e

Interlingvistiko 171p 9a,10a E 1k1s 9a,10a pr.n

Metodiko 72 9a,10a pr.n

Ŝtata ekzameno (fine de la 10a semestro) kaj defendo de faklaboraĵo

Laŭ la proponataj: 3a 4a 5a 6a 7a 8a 9a 10a o FIGI A o KAJ

semestro: horoj semajne:

Mallongigoj: ; e: ekzameno rige: rigora ekzameno — pr.n: praktika noto p: prelegoj s: seminarioj enk: enkonduko H: hungare

IPR e 7

— paĝo 6 de la PDF —

Instruplano de Esperanto-fako en Eotvos universitato: enlanda koresponda/suplementa studado (por diplomitoj)

Studobjektoj horoj/monate Enk. en ĝeneralan lingv. H 545p Enk. en esperantologion 4p E-a lingvoekzerco 545s Sintakso H 4r4p Fonetiko H 4p Fonologio H 4p E-a literaturo 243-3p o a E-a priskriba gramatiko 444p 3435 Semantiko H 373p Socilingvistiko H 2p Lingvotipologio H 2p Komputikaj konoj 2s Lingvoj de la mondo H 2p Lingvofilozofio H 2p Komputa lingvistiko 2p Interlingvistiko 212p 4145 Historio de E-a movado 2-2p Metodiko 242p 4445 Aplikata lingvistiko 272p Teorio de lingva priskribo 2p Generala lingvistiko

Aktualaj problemoj de pedagogio 2 p

semestro: horoj monate:

8e IPR

la 2a 3a 4a 5a 6a 22 22 20 2 20 18

semestro

1a,2a la la,2a la,2a la

2a 2a,3a,4a 2a,3a,4a 3a,4a 3a,4a 3a,4a 3a 3a 4a 4a

4a

5a Sa,6a 5a,6a Sa,6a 5Sa,6a 5a,6a Sa,6a 6a

5a

devigo

e, 6:ŝtata e pr. n e, 6:Ŝŝtata e e, 6:ŝtata e pr.n e, 6:ŝtata e

6:ŝtata e e

INTERNACIA KORESPONDA INTERLINGVISTIKA FAKO

La trijara postdiploma formado intencas doni ĝeneral- kaj aplikat-lingvistikajn bazojn por la studado de internacia lingva komunikado kaj okupiĝas pri diversaj aspektoj de Esperanto, kiel funkcianta interlingvistika modelo.

La bazaj studobjektoj de la instruado koncentriĝas en la unuaj du jaroj, en la tria jaro eblas elekti el la anoncitaj specialiĝoj. Fine de la 4-a semestro metendas kompleksa ekzameno el la bazaj esperantologiaj studobjektoj, fine de la 6-a semestro okazas kompleksa ekzameno pri la elektita specialiĝo kaj defendo de la diplomlaboraĵo.

Per la plenumo de ĉi tiuj ekzamenoj akireblas la magistra titolo. Se iu, havante jam la magistran titolon, pretigas pli ampleksan kaj profundan disertaĵon, tiu povas akiri la doktoran titolon. Por la pretigo kaj defendo de disertaĵo eblas peti prokraston. Kaze de doktoriĝo pagendas precizigota kotizo. (La regularo pri doktoriĝo estas nun modifata en nia universitato.)

STUDPLANO Unua jaro: 1-a semestro 2-a semestro Enkonduko en esperantologion Morfologio kaj sintakso Fonetiko kaj fonologio Esperanta literaturo II Enkonduko en E-an kulturon E-a priskriba gramatiko I Esperanta literaturo l Historio de Esperanto-movado Lingvoperfektigo en E-o I Lingvoperfektigo en E-o II Dua jaro: 1-a semestro 2-a semestro Semantiko kaj leksikologio Aplikata lingvistiko I Esperanta literaturo III Internacia komunikado E-a priskriba gramatiko II E-a priskriba gramatiko III Interlingvistiko I Interlingvistiko II – Tria jaro: 1-a semestro 2-a semestro

Aplikata lingvistiko II Aktualaj problemoj de Esperanto

SPECIALIĜOJ: Esperanta lingvistiko, Esperanta literaturo, Lingvopedagogio (por instruistoj), Jurnalistiko kaj redaktado de eldonaĵoj, Komputa lingvistiko.

La studoj komenciĝis la unuan fojon en septembro 1990. La sekva kurso komenciĝos post la fino de la unua, t.e. en septembro 1993. Postulo: bona scio de E-o kaj bazaj universitataj studoj.

Interesitoj bonvolu peti aliĝformularon ĉe: Esperanto-fako de Eotvos Universitato, Budapest, Pf. 107. H-1364 (Koncerne stipendiojn turnu vin al fondaĵoj kiel Carson, Szerdahelyi, Azio kaj Afriko).

IPR e9

— paĝo 7 de la PDF —

Ĉu la Esperanto-movado kapablus produkti vid-bend-serion kun kurso por komencantoj uzeblan internaci-skale?

Tiun demandon starigas al la Movado aktiva grupo de internaciaj E instruistoj. Temas pri du proponoj:

1) produkti vidbendan serion de 24 lecionoj po 20 min. por uzo de televidaj stacioj surbaze de instrumaterialo Kurso de Esperanto de la fratoj Sekelj. (kosto 80 mil dolaroj)

2) produkti 3-horan vid-bendon kun 12 lecionoj po 15 minutoj por uzo de memlernantoj surbaze de lernolibro Esperanto 1 de I. Szerdahelyi aŭ alia instru-materialo, sed kun temoj internacie uzeblaj (kosto 21 mil US dolaroj)

Ambaŭ serioj estos NUR en Esperanto, do necesos havi poste nacilingvajn tradukojn. Tiujn tradukojn produktu landaj sekcioj de ILEI. La produktado okazus en Pollando sub gvido de Roman Dobrzynski, profesia filmisto kaj ĵurnalisto, kunlabore kun du instancoj, kiuj okupiĝas pri lingvo-instruado, t.e. ILEI kaj la Internacia Esperanto-Instituto en Hago.

Kelk-persona grupo okupiĝas pri tiuj proponoj ekde la UK en Havano, sed ĝis nun la reagoj ne estas kontentigaj, kvankam du kontribuaĵoj de sume 2 mil dolaroj estas anoncitaj.

Nia demando estas ĉu la Esperanto-movado pretus oferi monon por iu el tiuj du celoj? Se jes, bv. anonci sin al la adreso de IEI, Riouwstr. 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando, informante, kiom da mono vi pretas oferi kaj por kiu propono. Ankaŭ dum la UK eblas kontribui kaj informiĝi — specife en la ”Tago de la Lernejo” aŭ kadre de Cseh-aranĝoj. Reagojn kaj kunlaboron atendas la provizora sekretariino,

Mila v.d. Horst Kolinska. Den Haag, 22 majo 199].

ILEI estas efektive ligita kum ĉi tiu aŭdaca plano, kvankam ĝia motoro estas IEI kaj tiu laborgrupo starigita. La preciza propono prezentita supre ne alvenis pli frue al la estraro de ILEI ol al la redaktoro. Ni aperigas ĝin ĉar nuntempe (kaj eble estonte) la ĉefaj kontribuoj de ILEI povos esti la informado pri la projekto kaj la faka kontribuo.

Car ĝi estas finance aŭdaca (bezonanta kvaroble pli ol la tuta kapitalo de la Ligo) ILEI petos detaligon de la sumo prezentita kaj konsilos kompilon de konciza buĝeto eĉ je ĉi tiu frua stadio, kiu indiku la ĉefajn kosto-rubrikojn kaj ĉu atendeblas iuj enspezoj. Tiel niaj membroj povos pli informite rilati al la projekto. ILEI kompreneble devas havi opinion ankaŭ pri la stud-materialo sur kiu oni planas bazi la kursojn.

La nuna estraro direktos al IEI serion da demandoj kaj kelkajn konsilojn por influi kaj konkretigi la debaton en Bergen, kaj por doni gvidon al la nova estraro, kiu kompreneble spegulos kaj elformos la sintenon de la Ligo al ĝi.

smg 10 e IPR

9-a Internacia Metodika Seminario (IMS)

okazis la 9-12-an de aprilo 1991 en urbo Odorhciu Secuiesc / Szĉkelyudvarhely en Rumanio. npo, E

Plurajn fakajn celojn kaj taskojn havis la 9-a IMS, el inter kiuj ĝi elektis tiujn, kiujn la partoprenantaro pleje bezonis: ~alo

1). Okazis prelegserio kun praktikaj prezentoj pri metodiko, resp. lingvopedagogio de la Esperanto-inatruado. La temoj de la prelego i.a. estis: |

— Efiko de lingvistikaj kaj psikologiaj tendencoj al la fremdlingvo– instruado (BARCSAY Zsuzsa, H.) E

— Unuopaj metodoj en la fremdlingvo-instruado (KOVACS Marta, H.)

— Segmentado de la studmaterialo (B.Zs.)

— Evoluigo de la kvar komunikaj kapabloj (K.M.)

pri skribo kaj parolkompreno (K.M.)

pri legokapablo (B.Zs.) Ĵ

pri stimulado je parolo per dialogoj, situacioj kaj skeĉoj prezentado de skeĉo kun metodikaj klarigoj; Stefan MACGILL,(NZ/H)

— Interfero, transfero, propedeŭtika rolo de Esperanto (B.Zs.) ;

Rumania triopo: Aliz BALAZS, Edit VASS kaj Ildiko FEKETE prezentis fragmenton de studmaterialo, kiun ili mem kompilis por 6-7 jaraj infanoj. La materialo el didaktika kaj komunika vidpunktoj estas bone pripensita.

2). Lingvokurso komenciĝis unu semajnon pli frue. Ekde la 2-a de aprilo ĝis la 7-a gvidis ĝin FARKAS-TATAR Eva. La intensa kurso havis 7 horojn tage kun 12-13 lingvolernantoj diversaĝaj. La serena atmosfero de la kurso, la speciale por tiu grupo kompilita materialo, la aplikata instrumaniero, krome la modela diligenteco kaj lernemo de la kursanoj rezultis rapidan progreson. Ekde la komenco de la IMS, do en la dua semajno la kursgvidadon transprenis BAROSS-KORODY Zsofia, kiu — konsiderante la ekzamenpostularon — celkonscie preparis la kursanojn al la ekzamenoj.

3). Samtempe Stefan MACGILL preparis al la meza grado de ILEI/UEA-ekzameno per abundaj informoj pri la ekzamensistemo kaj pri kelkaj ĝiaj temoj iom detale. ;

Malgraŭ la malfavoraj cirkonstancoj de Esperanto en Rumanio en la lastaj jar(dek)oj, multaj parolas la lingvon bone, kaj kelkaj eĉ librojn, revuojn sukcesis iel akiri (tamen la manko de literaturaj ktp. legaĵoj estas forte sentebla).

Sume: el inter 38 partoprenantoj 21 trapasis ekzamenon; 9 en elementa, 12 en meza nivelo (inter ili 2 kun kvalifiko „kontentiga”, 8 „bona” kaj 2 „tre bona”. Tiu ĉi nombro de sukcesaj ekzamenoj distingas la 9-an IMS-n inter ĉiuj ĝisnunaj ekzamensesioj de la nuna ekzamensistemo de UEA/ILEI; krome inter ĉiuj ĝisnunaj IMS-oj, ĉar nun la unuan fojon estis ebleco submetiĝi al ekzameno en IMS. La ekzamenkomisionon SMG gvidis.

IPR e 11

— paĝo 8 de la PDF —

Krom la metodikaj temoj kaj la ekzameno okazis prezentado fare de Kornĉlia NAGY (R) pri soroban-kalkulado. Tiu „arto” surprizis plurajn seminarianojn Unu el ili ravite-diris: Sorobano estas miraklo, kiel Esperanto mem!

Temis ankaŭ pri refondo aŭ oficialigo de Rumania ILEI-sekcio (ĝi estis organizita jam antaŭ pli ol unu jardeko, sed oficialigi ĝin oni ne sukcesis). Laŭ la propono de esperantistoj el Bukareŝto, la decidon faru la estrarkunsido de Rumana Esperanto-Aso- CIO, somere, en sia kunveno.

La seminario ĝuis publikecon en la urbo Odorheiu Secuiesc. La solena malfermo okazis en la urbodomo. La urbestro, FERENCZY Ferenc mem faris trilingvan salutparolon (H, R, E) kaj gastigis ĉiujn seminarianojn. En la urbo — samtempe kun nia seminario — okazis aliaj klerigaj konferencoj por instruistoj kaj bibliotekistoj, krome internacia simpozio pri la instruado de historio, kun partopreno de rumanaj, germanaj kaj hungaraj ekspertoj. 3 En tiu ĉi simpozio estis ebleco, ke Marian CONS- = TANTINESCU, vicprezidanto de REA, krome Unu el naŭ sukcesintoj Stefan MACGILL, kaj KOVACS Marta, en akom- en la elementa nivelo pano de Kornĉlia NAGY, prezentu nian seminari- de la ekzamenoj de on. La adiaŭan vesperon la organizantoj aranĝis en UEA/ILEI, f-o Csaba kulturdomo kun folklora programo de loka amato- SZASZ. ra ensemblo.

Ni havis ankaŭ tre belan tuttagan ekskurson per aŭtobuso tra Odorheiu- Secuiesc, Lupeni/Farkaslaka (tombo de la verkisto TAMASI Aron), ni vizitis la salminejon en Praid/Parajd, la faman kuracbanlokon Sovata, ni admiris kaj aĉetis ceramikaĵojn en Korund/Korond, ni admiris ankaŭ la belege skulptitajn lignopordegojn en la banloko Seiche/Szejkefird6, kie troviĝas ankaŭ la tombo de la sciencisto-sociografo ORBAN Bal4zs.

Ĝeneralaj impresoj pri la 9-a IMS

Krom la fakaj, t.e. metodikaj kaj ekzamenaj sukcesoj ni havis ankaŭ altan kaj profundan moralan travivaĵon, nome ke esperantistoj-rumanoj Rumaniaj hungaroj kaj Hungariaj hungaroj amike, harmonie kunlaboris, intime interparolis.

La Rumaniaj esperantistoj akceptis kaj donacojn-esperantaĵojn kaj ekzamenadon (!) de la Hungariaj esperantistoj. La hungaraj esperantistoj eksciis multe de la rumanoj:

– ke la malnovaj esperantistoj konservis sian espsrantistecon dum la malfacilaj jar(dek)oj,

— ke en Bukareŝto okazas E-lingvokurso ĉiusemajne en la Junulara(!) radioprogramo, kiun gvidas Marian CONSTANTINESCU,

12 e IPR

— ke en Timiŝurbo centoj studas Esperanton en la Universitato sub gvidado de Angela STOICA; kie la Interlingvistika rondo, gvidata de prcf. Ignat BOCIORT neniam ĉesis ;

— ke en Sibiu jam funkcias filio de la Akademio Internacia de la Sciencoj (AIS); la filion gvidas prof. Vasile ALBU. ;

— ke lernolibro estas verkata kaj la historio de la Rumania E-movado estas

ilaborata.

EER la organizado ni devas noti, ke Kornĉlia NAGY kun granda entuziasmo faris bonajn surlokajn aranĝojn rilate al la ejoj, priservoj kaj programoj. Kun sia kunlaborantino, Lenke-Anna SZASZ ŝi kreis serenan atmosferon, luksan gastigadon, intiman ortodoksan pasko-vesperon, ili plenumis ĉiujn bezonojn, prizorgis donacojn folklorajn al ĉiu seminariano; do ili konscience kaj bonkore kontribuis al la sukceso de la seminario. Dankon al ili. La IMS-n pliinternaciigis po unu gasto el Korea Respubliko kaj el Hispanio.

Perspektivo rilate al la 10-a IMS

Laŭ la Rekomendoj de la 8-a IMS en Kaunas (Litovio) ni povas antaŭvidi du gravajn temojn por la 10-a IMS, nome = W sia — lingvopedagogiaj spertoj pri intensaj lingvokursoj kaj — pedagogia/metodika terminologio en Esperanto. : : Espereble ni povos okazigi la 10-an IMS-n kunlabore kun la Terminologia Esperanto-Centro en Zagrebo, kie IKS realigas ankaŭ intensajn lingvokursojn ŭ Z Metodo”, resp. sistemo. = : Budapesto, 1991-04-26. BARCSAY Zsuzsa

usszmazsmuzeusen —

– : : p na lingvo —. pere de Esperanto. Do Lingvoinstruisto serĉata ni serĉas instruist(in)on, kiu flue pa-

rolas Esperanton kaj povus instrui in- Jam tutmondan famon akiris la tense la anglan, francan, germanan, eksperimenta bazlerneja klaso de la hispanan aŭ italan lingvon al la infa- Fondaĵo Talento, kie 12 infanoj eller- noj dum almenaŭ du jaroj. Ni garantinis Esperanton tiel, ke ili jam lernas Os por Ŝi/li senpagan loĝadon a. kelkajn aliajn studobjektojn per Espe- salajron sufiĉan por normalaj vivo kaj ranto. Post du jaroj de Esperanto-ler- laboro en Hungario. Pedagogoj pretaj nado, la 8-jaraj infanoj komencos entrepreni tiun Ĉi unikan taskon, bonlerni (ĉi-septembre) la duan fremdan volu urĝe skribi al la Fondaĵo Talento, lingvon. Estus tre grave por la ekspe- Budaŭrs, Pf. 102. H-2041, raz mia rimento kaj ankaŭ por la disvastigo de telefono: (36— 1) 153—-7154 aŭ 173 — Esperanto, se la duan lingvon instruus 3008; LUKACS Andras, sekretario.

al ili denaska parolanto de la koncer-

IPR e 13

— paĝo 9 de la PDF —

K Ni daŭrigas la prezenton dela 4 KO M U N | KA

Nk diplomiga disertacio de Katalin

Strobl ĉe la Universitato ELTE / ESPERANTA

en Budapeŝto: ”Apliko de la ko-

N munika metodo en la instruado fl LERNOLIBRO

de Esperanto”, komencita en la l amn numero de IPR.

E e XI, Sr o” e” p”,

„Mi

21. KOMUNIKA METODO EN ESPERANTO

Malgraŭ tio, ke Esperanto estas simpla, facile lernebla lingvo, oni ofte trovas, ke ĝuste la komunika kapablo mankas al la studentoj. Lingvaj kursoj kaj instrulibroj okupiĝas tro pri la struktura ekzercado, anstataŭ koncentri al la komunikado mem. En kazo de naciaj lingvoj oni dediĉas multe da tempo por struktura praktikado, ĉar la lingvoj konsistas ankaŭ el neregulecoj (fonetikaj, morfologiaj, leksikaj), kiujn la lernantoj devas enkapigi helpe de la instruisto. Esperanto, aliflanke, ne bezonas tiomgradan koncentradon al la struktura sistemo. Oni povas mem lerni la logikajn regulojn, legi librojn aŭ skribi leterojn, sed kion oni ne povas sole fari, estas ĝuste la komunikado. Gravus, ke dum la kurso la lernantoj ekzerciĝu al la komunika kapablo.

Claude Piron mencias — krom la struktura — iun alian avantaĝon de Esperanto. En naciaj lingvoj la tradicioj, la lingvaj kutimoj ludas gravan rolon kaj determinas iomgrade ankaŭ la lingvouzon. Ofte estas ege malfacile, trovi la ĝustan, la solan esprimon el la multaj sinonimoj de unu vorto. Dum la gepatralingvanoj havas la avantaĝon, elekti ĝin je la unua rigardo, la fremdlingvanoj bezonas multe da lingvopraktikado por decidi, kiun vorton uzi. Esperanto ne havanta tiujn limojn, baziĝante sur logika sistemo, ebligas la uzanton apliki la regulojn pli libere (vojaĝi per trajno, vojaĝi trajne, trajni). Tiu libera lingvouzo stimulas la kreivecon. Por instigi la studentojn al tiu-ĉi kreiveco mi kolektis kelkajn ekzercojn en la modelleciono.

2.22. STRUKTURO DE LA LIBRO

Nun mi intencas prezenti, kiel mi imagas iun komunikan Esperantan lernolibron. Ciuj ĉapitroj konsistus el 3 partoj: La ekzercoj sekvas unu la alian laŭ facileco. La preparaj taskoj lernigas kaj refreŝigas vortojn, esprimojn bezonotajn poste. Malgraŭ, ke ili ĉefe celas plivastigi la specialan vortprovizon, ili samtempe taŭgas ankaŭ por gramatika praktikado. Kelkaj ideoj koncerne la unuopajn ekzercojn troviĝas en “Rimarkoj al la instruisto”.

La komunika parto baziĝas sur la preparaj taskoj. Ĝi enhavas ekzercojn (rolludojn, diskutojn, ludojn) kiuj postulas jam iomgradan kreivecon de la studento. Ili celis evoluigi la komunikan kapablon kaj alkutimigi la lernantojn al libera konversacio, helpe de la vortoj, lernitaj dum la prepara fazo. Tiu-ĉi parto konsistas ankaŭ el stilaj ekzercoj por progresantoj.

14 e IPR

La kontrolaj demandoj, fine, fokusas al la plej gravaj punktoj de la leciono, resumas la temojn kaj ebligas al la instruisto, denove trairi la materialon pere de kontrolita ekzercado.

2.3. ENHAVO

Mi grupigis la situaciojn en 9 temojn kiuj sekvas unu la alian laŭ ĉiutaga ofteco kaj graveco. La lasta ĉapitro resumas kaj ripetas la antaŭajn. Por prezenti miajn konceptojn pli detale, mi elektis unu el la temoj kaj verkis la modellecionon “80 tagoj ĉirkaŭ la mondo”.

ENHAVO 1. SALUTON! ( renkontiĝo ) 2. JEN LLA FAMILIO! ( familio, parencaro, profesio ) 3. VIZITU NIN HEJME! ( hejmo, loĝejo, hejmlaboro ) 4. KIELMI ASPEKTAS? ( modo, vestado ) 5. ĈIRKAŬ LA MONDO EN 80 TAGOJ (detaligita ĉi-sekve) „ (orientiĝo, trafiko, vojaĝo ) 6. CU VI ANKAU KUNBICIKLAS? ( libertempo: hobioj, sportoj ) 7. DU BILETOJN POR VESPERO! ( kulturo: literaturo, filmo, teatro, koncerto ) 8. BONAN APETITON! „ (aĉetado, manĝoj ) 9. CU VIHAVAS KAPDOLORON? „ (hospitalo, ĉe la doktoro ) 10. GIS REVIDO EN LA KONGRESO! ( ripetado )

2.4. PREPARAJ EKZERCOJ

1. TROVU LA SINONIMOJN! numerplato konduki ŝofori aviadilo tintilo licencplato flugmaŝino sonorilo matroso vagonaro trajno maristo

IPR e 15

— paĝo 10 de la PDF —

5.b KIO POVAS… 2.TROVU LA ANTONIMOJN!

— elreliĝi halti komenco PER — truiĝi superpasejo tiri — panei —W vakanta subpasejo FM o das — rompiĝi urbocentro okupata — fal ? o ENO NILO 6. VOJAĜO PER AVIADILO, ON! d : sk IZ na via kiĝi — pesigi la valizon 3. FORMU KUNMETITAJN VORTOJN! s E “ifef fine(ikton kuo kreskns pa Edo — trairi la pasportan kontrolon — atendi en tranzitejo SENO ORIS — iri al la flughaveno — trairi la doganejon kus ta e k’ — ricevi invitleteron — aĉeti tabakon AN no — ricevi vizon — mansigni al geamikoj bilet- lampo = a 7a FORMU VORTOJN! Sarĝ- aŭto Li bilet / . | sign / 4. FORMU LA VICORDON LAU: halt / “ejoj GRANDECO KOMFORTECO RAPIDECO disan) “ei remboato buso tramo 8 1 R’ velŝipo aviadilo trolebuso | kontrol / = pramŝipo ŝipo biciklo atend / pasaĝerŝipo trajno metroo RT / aviadilŝipo aŭtomobilo aviadilo ajl/

5.a ORDIGU LA VORTOJN! 7b DIFINU LA VORTOJN LAŬ LA EKZEMPLO!

~=

A E Ekzemplo g vi Ŭ CE s Kontrolisto estas iu, kiu kontrolas la biletojn. luso Q 3 Atendejo estas ejo por atendi. Pumpilo estas ilo por pumpi. NUN DAURIGU !

7.c „ESPERANTIGU” LA VORTOJN!

Ekzemplo kapitano — Ŝip-estro garaĝo —

giĉeto —

kupeo —

i i a : haveno —

sidloko, selo, spegulo, stirrado, frontlampo, selsako, kofro, pedalo, ĉeno, rapi-

Si e se : lie | matroso — dometro, rado, tintilo, glacoviŝilo, bremso, numerplato, pumpilo, stirilo, akcel- | pedalo

IPR e 17

16 e IPR

— paĝo 11 de la PDF —

7.4 KLARIGU AL LA ESPERANTISTA KANIBALO “TOBO” KION : ; SIGNIFAS LA SEKVAJ HUNGARAJ VORTOJ: TESTO: POVAS, RAJTAS, DEVAS ?

1. metro [subtera urba trajno] 2. libeg6 [seĝa telfero] 3. biztositas [asekuro]

4. sikl6 [kable tirita monta trajno] Ci-tie onk 7 e ONI… 5. MAV [Hungara Ŝtata Fervojo] rapide konduki alti

6. HEV [Antaŭurba pendoltrajno]

7. fogaskerekŭ [dentrada trajno] o Ĉe pio no 8. napijegy [taga bileto] Ci-tie oni… Ci-tie oni… 9. MALEV [la hungara flugkompanio] bremsi parki 8. TRAFIKA REGULARETO B ; 4 (]) Ci-tie oni… atendi

8.a KION SIGNIFAS LA TRAFIKTABULOJ! : Ĉi-tie oni… Ĉi-tie oni… e dekstren turniĝi

eniri per aŭto ” a = TEEEEERAJN | Ĉi-tie oni… = Ci-tie oni… 8.b.Okazis akcidento. KION DIRUS LA POLICISTO? halti guo

(vi devintus

vi ne rajtis ) A | E turniĝi, halti, Kiom

atendi, eniri,

bremsi, » O

antaŭi, 4 |)

doni prioritaton,

rekten iri : ; bicikli | eniri

Ĉi-tie oni… dekstren turniĝi

Ĉi-tie oni… bicikli

Ci-tie oni…

| Ĉi-tie oni… Ci-tie oni…

eniri

GAA9?ŬAB I… mm

piediri

IPR e 19

18 e IPR |

— paĝo 12 de la PDF —

9. ĈUVI POVAS DIRI AL MI?

= 9.0 KLARIGU AL TOBO KIEL UZI LA METROON, TRAMON? ” E L~ Ti KIEL ASPEKTAS BUSO Ro ej = NI = POLICISTO ? strato B sr E “aulo A KIEL AĈETI TRAJNBILETON? a so = [X- 5 o = Mu ; doŭ = H m E.T. |[£looo | [9 9.d ARANĜU PROGRAMON POR LI HELPE DE LA MAPO! —= = aI = 0.e Vi estas Tobo. RAKONTU KIEN VI IRIS DUM LA TAGO! i „= me | = O 0.f BONVOLU DIRI AL MI! (En vojaĝagentejo )

9.a Unuflankaj konversacioj: KOMPLETIGU LA DIALOGOJN trajnoj el Vieno?”

trajnoj al Vieno?” unu je la 12-a kaj 40

„Bonvolu diri al mi, kiam alvenas ekveturas venas du trajnoj :

1. »

E or o koe ee o mO „Vi iras rekten ĝis la unua trafika lampo kaj turniĝas dekstren. Ĝi estas ĉe la komenco de la strato.”

„Ĉiutage

iras kaj la dua je la 19-a.” 2. „Ĉu vi povus diri al mi kie estas la naĝejo?” DAŬRIGU LAŬ LA EKZEMPLO! FLUGHAVENO KN E ONU, o 2 l Vieno Parizo Pekino Varsovio Londono kig : ; | 12.40 10.42 12.06 20.04 8.32 er ma E E E NO 01 6.52 13.27 LS „Ciujn du minutojn.” a q RIAD : ; : LOLA 4. „K ĝejo?” re = —— ee a mo GM ” A 3 oj 3. » DEMANDU! RIGARDU LA DESEGNAJOJN! J 7 : „Jes. Estus pli bone preni la buson numero 6. Js Kamo 1896. 1443 ; ; ; : x Unua bieiklo 6. „Kie estas la plej proksima haltejo?” Enolano TEonatdo Z ; iasismeoekksenssescuscsokasspusessasvitosvosĉqss a p ; 49 cm 221 km? £rVOjO 2 9.» DONU DIREKTOJN! Bele Mexico Cit e Sinjoro Tobo ankoraŭ ne loĝis en urbo. Nun li tranoktas en hotelo Hilton. | — —— 1 t DIRU AL LI, KIEL IRI AL LA 60000 1977 mM 1396. OS A e Budapeŝto : = restoracio 1493. King Ghalid Ŝiemens’ Halske = iru rekten turniĝu ĉe la poŝtoficejo Unua en kontinenta Eŭropo 3 dekstren komenco banko 204 Siemens/Halske ???? P maldekstren fino naĝejo EA teatro P, kiu d tra, apud, inter, antaŭ, malantaŭ s En la sekvonta IPR ni prezentos la lastan parton de la laboraĵo, kiu donas pli produktivajn komunik- postulajn ekzercojn kaj klarigojn por instruistoj.

20 e IPR

IPR e 21

— paĝo 13 de la PDF —

Pri la sekcioj de ILEI en 1990

iaj i ioj i ĉ doj. Jen do,

Je nia jara demandilo al la sekcioj alvenis nur deko da respondoj. | ;

iom i slinta trarigardo pri la strukturo kaj agado de la sekcio en tiuj kelkaj

landoj, kiuj pretis liveri informojn. La instrua agado estis Jam prezentita tra enketo en la pasintaj jaroj. (v. IPR 89/1. 90/2.)

io: Aŭstrio Informilo/bulteno: = : ao EGOJ Prelegantoj en lemejoj bonvenaj: — Oficperiodo: — MI kij Pagintaj membroj: 14 ; Sekcio: Cinio

el tiuj profesiaj instruistoj: 2 (kelkaj Estraro: =

emeritoj) Oficperiodo: va Jarkunveno: — Pagintaj membroj: 38 a Informilo/bulteno: laŭbezona cirkule- eltiuj profesiaj instruistoj: 2A

ro; 1-2-paĝa Jarkunveno: — = uko,

antoj joj j: — Informilo[bulteno: „Esperanto-lnstru-

Prelegantoj en lernejoj bonvenaj fi LA i semar E omalo“,

io: Briti duonjara; 4-6-paĝa

» B L ; . . Lo . erao keViuna Prelegantoj en lernejoj bonvenaj: jes Oficperiodo: 1 jaro To : Pagintaj membroj: ĉ. 100 Sekcio: Estonio el tiuj profesiaj instruistoj: ĉ. 15 Estraro: kvinkapa |

Jarkunveno: dum Brita Kongreso Oficperiodo: 3 jaroj Informilo/bulteno: „Esperanto Tea- Pagintaj membroj: 35 o

cher”; trifoje jare; 12-16-paĝa el tiuj profesiaj instruistoj: Prelegantoj en lernejoj bonvenaj: laŭ Jarkunveno: jes

interkonsento Informilo/bulteno: —

Prelegantoj en lernejoj bonvenaj: jes Sekcio: Brazilo

Estraro: ?kapa Sekcio: Germanio kaj eksGDR, sekve Oficperiodo: ? ĉio transformiĝantas Pagintaj membroj: 30 = = See .

el tiuj profesiaj instruistoj: icperiodo: 2. = ) Jari Okro du kunvenoj jare Pagintaj membroj: membraro = Me Informilo/bulteno: — todika Komisiono de GDREA Prelegantoj en lernejoj bonvenaj: jes el tiuj profesiaj instruistoj: 6

Jarkunveno: —

Sekcio: Ĉeĥio Informilo/bulteno: —

Estraro: kvinkapa Oficperiodo: 3 jaroj

Prelegantoj en lernejoj bonvenaj: —

intaj j: io: Hungario Pagintaj membroj: 5 2 Sekcio el tiuj profesiaj instruistoj: ? Estraro: 2-5-kapa | Jarkunveno: ? Oficperiodo: 3 jaroj 22 e IPR

Pagintaj membroj: 57 el tiuj profesiaj instruistoj: 49 Jarkunveno: en ĉiu februaro kadre de

Sekcio: Nederlando Estraro: kvarkapa Oficperiodo: 3 jaroj

Landaj Pedagogiaj Tagoj Pagintaj membroj: 59 Informilo/bu!teno: cirkulero; jara; 1- el tiuj profesiaj instruistoj: 1 2-paĝa j

Jarkunveno: jes

Prelegantoj en lernejoj bonvenaj: jes Informilo/bulteno: „N.G.G.E. gas”; trifoje jare

Prelegantoj en lernejoj bonvenaj: jes, kelkfoje.

scii-

Sekcio: Italio Estraro: elektata Oficperiodo: 3 jaroj Sekcio: Usono Pagintaj membroj: 90 Estraro: kvinkapa el tiuj profesiaj instruistoj: 85 Oficperiodo: 2 jaroj Jarkunveno: okaze de Itala Nacia Pagintaj membroj: 89 Kongreso el tiuj profesiaj instruistoj: 45 Informilo/bulteno: — Jarkunveno: ĉiun julion kadre de EL- Prelegantoj en lernejoj bonvenaj: — NA-kongreso Informilo/bulteno: A.A.I.E. Bulteno; kvaronjara; 14-16-paĝa Prelegantoj en lernejoj bonvenaj: —

La sekcio estas

— memstara kaj jure registrita en: Britio, Hungario, Nederlando memstara sed ne jure registrita en: Aŭstrio, Ĉinio, Estonio, Italio, Usono W — eduka fako de la Landa Asocio de UEA: Ĉeĥio, eksGDR =. alia modelo: Brazilo (ligita al E-Asocio de San-Paŭlo)

La agado de la sekcioj konsistas el varbado inter lernantoj kaj instruistoj per flugfolioj (GB), per afiŝoj, anoncoj (BR), dum lingvaj foiroj, kongresoj (GB, A, H, Usono), en jarkatalogo de kulturaj aktivecoj (I); okazigo de kursoj (por pedagogoj: Estonio), en ĵurnalo (Cehio), korespondaj kursoj (GB, eksGDR)); aranĝo de metodikaj kunvenoj, konsultiĝoj (NL, Cinio, H); kunlaboro en la asociaj ekzamenoj (Cehio). Artikoloj en nemovadaj pedagogiaj revuoj lige al E-o aperadas en GB, Estonio, eks«GDR, H. Prelegoj en pedagogiaj medioj maloftas, krom en kelkaj landoj, ekz. Usono: en EXPO- LINGUA (A), en Kongreso de A.E.D.E. (I), de Amerika Asocio de Modernaj Lingvoj (Usono). Kontaktoj kun aŭtoritatuloj: kun deputito de Eŭropa Parlamento (I) proponante E-on kiel komunan Eŭropan lingvon — respondo atendata; kun registaro (NL) lige kun lerneja politiko; kun Kleriga Ministerio (Estonio) por financi pedagogiajn aranĝojn — estas tre bonaj, fruktozaj kontaktoj; kun Ministro pri Scienco (A) por ebligi universitatan instruadon de Es-

IPR e 23

— paĝo 14 de la PDF —

peranto —- prelegoj eblas, memstaraj studfakoj pro monmanko, ne; kun diversaj regionaj/lokaj instancoj (Ĉinio) por okazigi kursojn, ekzamenojn, seminariojn.

Kiel imitindaj iniciatoj estas menciitaj la jenaĵoj: senpagaj korespond-kursoj havebligitaj en publikaj bibliotekoj; studaranĝoj por pedagogoj (lingvaj kaj metodikaj); verkigo/eldono/reeldono de valoraj lernolibroj; invito de eksterlandaj esperantistoj, por ke ili prezentu sian landon; prezentiĝo de lernantoj

antaŭ ne-esperantista publiko.

Kompilis: Kovdcs M.

: Deklaracio de rajtoj de Eŭropa lernejano

„La infanoj de Eŭropo” estas nova societo laboranta ekde 1987 en malgranda franca urbeto Bĉze proksime ĉe Dijon. Profesoro Michel Feuchot, nun prezidanto de la Societo de Infanoj de Eŭropo (Communautĉ des Loupiots d”Europe) komencis

okupiĝi per la ideo aranĝi renkontiĝ- : ojn kaj konatiĝojn de Eŭropaj infanoj. Se ni deziras, ke Eŭropo unuiĝu,

estas saĝe komenci ĉe la infanoj. io La unua renkontiĝo de „La infa- : noj de Eŭropo” okazis en Strasburgo, la dua en Bĉze kaj la tria okazas nun en la Ceĥoslovaka urbo Brno (1991-06-20/24) sub auspico de mii nistroj pri instruado kaj kulturo de Cehoslovakio kaj Francio, Partopre- ! nas infanoj el Belgio, Ĉeĥoslovakio, Francio, Germanio, Hispanio, Jugoslavio, Nederlando, Portugalio kaj Svislando.

La ĉefa temo de la rekontiĝo estas aprobi la deklaracion pri la Rajtoj de Eŭropa Lernejano. Tio donas : novajn ŝancojn al ni utiligi Esperanton. Anstataŭ petegi UNESKOn pri : aprobo de la Internacia Lingvo, €s-

ATTTTTTTTTTTTTTTTITTTTTITTTTTTT TTT

al unuiĝo de Eŭropo, ĉefe ĉe la plej juna generacio. La Eŭropaj infanoj bezonas interkompreniĝi kaj estas konate, ke kiam ili lernas mondlingvojn, ili ne plu estas infanoj, kiam ili atingas sufiĉan lingvo-scion. Esperanto ebligas baldaŭan komunikadon, kaj samtempe donas bazon por studado de pluaj lingvoj (la t.n. propedeutikaj kvalitoj de -Esperanto). Tio esta tre grava, ĉar nun ankoraŭ ne sufiĉas lerni la Internacian Lingvon kiel solan fremdlingvon, kaj ĉefe la gepatroj rigardas Esperanton malamike, se ili vidas en ĝi obstaklon sur la vojo al la mondlingvoj. Ni devas konvinki ilin, ke Esperanto ne estas malamiko de la mondlingvoj, male ĝi malfermas a pordegon al fremdaj lingvoj.

Dum la renkontiĝo en Brno oni kantos kanton Koro speciale komponitan por ĝi. Estas preparita ankaŭ Esperanta versio. Do unua paŝo jam estas farita. Nun gravas, ke la esperantistoj paŝu tiun vojon plu. Pli efike estas helpi per Esperanto al Eŭropo, ol postuli, ke Eŭropo helpu

Esperanton. M. MALOVEC (CS)

24 e IPR

—EE—.

Komento pri la raportoj de la sekcioj

La sekcioj de nia Ligo estas fundamenta elemento de ĝi. Multo, eĉ plimulto de la utila laboro de ILEI devas realiĝi tra la sekcioj. Kvankam nia membraro kreskas tre kuraĝige (v. fine de la numero), la stato de pluraj sekcioj estas zorgiga. Indus, ke en la nova estraro estu estrarano, specife taskita pri flego de rilatoj kun la sekcioj kaj tra ili, kun la membraro. Estas dezirinde fondi novajn sekciojn, sed eble pli grave interveni, kie sekcio de jaro al jaro ne raportas, kaj kie fakte la sekcio ĉesis funkcii, eĉ se estas agantaj instruistoj en la lando. Interveni enlande estas delikata tasko por la internacia estraro, sed kelk-kaze tio necesos. La altiro de precipe junaj instruistoj, aktive instruantaj aŭ povantaj oficiale instrui la lingvon (eventuale eĉ neparolantoj, kiuj estas konvinkeblaj lerni kaj apliki ĝin en la instruado) devas esti alta prioritato en ĉiu sekcio.

Kompreneble, la fakto ke sekcio raportas, ne garantias, ke ĝi aktivas, ankaŭ inverse. Rigardante la liston de raportintoj, eblas en preskaŭ ĉiu kazo ligi tion kun konate aktiva individuo, plejofte la sekciestro. La reagemo tra la lastaj du jaroj parolu por si mem, kaj en Voss ni kazon post kazo arigu ĉiujn eblajn informojn pri la silentintaj landoj.

Raportis ambaŭjare: Aŭstrio, Brazilo, Britio, Ĉeĥio, Ĉinio, Estonio, Germana DR, Nederlando, Nordameriko.

Raportis en 1991: Italio.

Raportis en 1990: Argentino, Finnlando, Zairio.

Tute ne raportis: Belgio (nova sekciestro ĵus ekdeĵoras), Bulgario (nova sekcio), Francio, FR Germanio (survoje al fandiĝo), Hispanio, Israelo, Japanio, Jugoslavio, Koreio, Norvegio (ne estas sekciestro), Pollando (same), Portugalio, Sanmarino, Slovakio, Sud-Afriko, Svedio, Svisio, Venezuelo.

Kun eventualaj pardonpetoj al suferintoj de poŝtaj mistraktoj, oni tamen devas konstati, ke la lasta kategorio estas nepre la plej granda. Jen urĝa tasko por la nova estraro.

AMERIKA SEKCIO MODELE AKTIVA

AAIE regule sendas al IPR sian kvaronjaran bultenon. La aprila numero malkovras, ke la renomaj Sanfranciskaj someraj kursoj ne estas la solaj. Oficialan 10-tagan kurson ofertas Gaston College, Dallas, NC kontraŭ $150. Kvintagan trinivelan Western Michigan University kontraŭ $130, 12-tagan Meredith College, Raleigh, NC. Kvintagan la Universitato de Hartford, CT kun instruistoj J.C. Wells kaj Humphrey Tonkin. Ĉiuj kursoj donas kreditojn al studentoj, do estas rekonataj, kaj pagendaj. Jen agadmaniero, instrua kaj imitinda en aliaj mondpartoj. AAIE raportas 15 konatajn kursojn tra Usono: en Alasko, Kalifornio, Montano, Nebrasko, Teksaso kaj Virginio. La jarkunveno de AAIE kun elektoj por dujara periodo okazos en Raleigh, NC en julio. 5

IPR e 25

— paĝo 15 de la PDF —

Instruado en Hungario en 1990/91. | Kiel ĉiujare, en Hungario oni modele enketas pri la instruado kaj havas precizajn kaj detalajn informojn pri tio. Jen resumo de la ricevitaj respondoj:

Infan-lermejoj; ~s. so a 30 Elementa lernejo: subaj klasoj . 190 Elementa lernejo: superaj klasoj . 573 Mezlernejoj:fakaj …….. 410 Mezlernejoj: gimnazioj …… 375 Altlernejoj (inkl. instruistaj trejnejoj) 217 [injvershatoj) o elek le uano 37 Plenkreskuloj: ………. 132 SUME == a alse ea E 1950

11 el la universitatanoj estas eksterlandanoj. Signifa parto de tiuj lernantoj studas en oficialaj klasoj. La kursoj okazas en Budapeŝto, Pecs, Kecskemet, Kiskunhalas, Sarkad, Miskole, Abaŭjszanto, Alsozsolca, Hernadnemeti, Tokaj, Szirmabesenyo, Szerencs, Sarospatak, Sopron, Eger, Matrafired, Fuzesabony, Labatlan, Dejtar, Sagujfalu, Magybotony, Vac, Dunakeszi, Gomba, Nagykovacsi, Fels6pakony, Albertirsa, Sarszentlorinc, Szombathely, Varpalota, Papa, Kisgorbo, Zalaber, Kenidakustany; t.e. en 14 el la 19 provincoj.

Interkontinenta vizito ; La Esperanto-lernejo en la Universitato de Ekpoma, Nigerio, bonvenigis en aprilo ambasadorojn de la Legio de Bona Volo el Brazilo, kiuj vizitis tiun landon kaj ankaŭ Ganon.

Nova deĵorperiodo de ILEI: elekto de nova estraro en Voss:

ALVOKO =

La komisiito pri elektoj 1991 atendas ankoraŭ reagojn de pluraj sekcioj al la cirkuleroj de 1990-12-02 kaj 1991-05-11 pri tio, kiujn la sekcioj proponas kandidatigi por la nova estraro.

Kandidato devas esti membro de la Ligo, devas kontentige paroli Esperanton kaj esti sperta pri iu laborfako. Rektaj laborkostoj estas kompensataj (afranko, telefono ktp.) kaj 8072 de la vojaĝkostoj al unu estrar-kunsido.

Ĝis nun (26 junio) respondis 12 sekcioj el 32. 6 faris proponojn, 6 ne. 14 kandidatoj estas proponitaj, sed 5 el ili ne akceptas, aliaj 5 ne respondis, fine 4 estas. pretaj submetiĝi al la proceduro. Ciuj 4 estas eŭropanoj; aliaj kontinentoj estu reprezentataj, precipe kie grandaj viglaj sekcioj funkcias. Pliaj kandidatoj necesas ankaŭ ĉar tri el la nunaj estraranoj anoncis intencon ne rekandidatiĝi.

ILEI intencas vastigi la laborterenon je kelkaj novaj fakoj, ekzemple: servoj al instruistoj (inkl. starigo de interklasaj kontaktoj), trejnado de instruistoj, rilatoj kun sekcioj ktp. Ni atendas kunlaborantojn! Proponojn bonvolu sendi al BARCSAY. Zsuzsa, Esperanto-Centro, Pf. 1450, D-W-4790 Paderborn, Germanio aŭ kunportu al Bergen aŭ Voss.

26 e IPR

Gramatiko:

PO — DISTRIBUA PREPOZICIO

Odd TANGERUD, Norvegio

Zamenhof prenis la prepozicion po el la rusa lingvo. De tiu momento ĝi estas Esperanta vorto, kaj devas esti traktata kiel tia kaj laŭ Esperanta lingvosento. Li decidis, ke po regu nombron aŭ esprimon de mezuro. Li donis la ekzemplon: „Ili ricevis po kvin pomoj.” Bedaŭrinde li ne donis iun gramatikan analizon de la frazo, por tiel klarigi kial li ne uzis la akuzativon, ĉar temas ja fakte pri objektoj, kiujn oni ricevas. Li nur skribas: „..ambaŭ esprimoj estas uzeblaj kaj bonaj…” Tio kondukis al la stato, ke gramatikistoj donis malsamajn regulojn pri la uzo de po. Mi multe cerbumis por trovi solvan klarigon kaj jen ĝi en tiu ĉi artikoleto.

En la ekzemplo de Zamenhof la verbo „ricevis” estas transitiva. Oni do atendus rektan komplementon post ĝi, sed tia komplemento ne ekzistas. La esprimo „po kvin pomoj” estas adverba esprimo de mezuro. En tiu esprimo »„pomoj” ne estas rekta komplemento, kaj sekve ne havu la finaĵon -n. Ĝi estas parto de la mezuro kaj ludas adverban rolon en prepozicia esprimo. La frazo de Zamenhof do ne estas kompleta gramatike, ĉar mankas al ĝi rekta komplemento. Se ni aldonas tian komplementon, ni havos jenan frazon: „Ili ricevis pomojn po kvin pomoj.”

Car la rekta komplemento kaj la substantivo de la mezuro estas la samaj vortoj, unu el ili estas superflua por la kompreno kaj por la eleganteco de la frazo. Zamenhof preferis forstreki la rektan komplementon kaj reteni la substantivon de la mezuro. Tamen eblas ankaŭ forstreki la substantivon de la mezuro se la senco estas klara. Ekzemple: „Ili kunprenis la pomojn po kvin.” Jen mi retenis la rektan komplementon, kaj kripligis la esprimon de mezuro, ĉar ĉiuj komprenas, ke temas pri „po kvin pomoj”.

La esprimo de mezuro respondas al la demando „Kiel?”, do adverba respondo. Se mi skribas „Ili kunprenis po kvin.”, neniu komprenas, pri kio temas. „Po kvin” estas kripligita esprimo de mezuro. Aŭ ni konservu la rektan komplementon, aŭ ni skribu la kompletan esprimon de mezuro.

La rekta komplemento devas sekvi la transitivan verbon, kaj tiel antaŭi la esprimon de mezuro. Ekzemplo: „La plenkreskuloj kunprenis la infanojn po tri.”

Izolite „po tri” ne donas iun signifon, sed ĉar mi ne bezonas skribi la kompletan komplementon „la infanojn”, mi ne bezonas skribi ia kompletan mezuran esprimon, ĉar ni scias pri kio temas.

IPR e 27

— paĝo 16 de la PDF —

Recenzetoj

TIU TOSKANA SEPTEMBRO de Corrado TAVANTI kaj Istvan ERTL, Hungara Esperanto-Asocio, 137 paĝoj, la eldono 1990, formato A/5, ISBN 963 571 128 X.

En parko, kovrita de foliamaso, oni trovas la kadavron de bela knabino. Post longa enketado oni trovas la murdinton. La legado de ĉi-tiu krimromano estas ĝuo pro enhavo kaj stilo. La parte detala priskribo de „flankaj aferoj” vivigas personojn kaj situaciojn. Ofte oni renkontas nekutimajn, sed trafajn vortformojn: „elventrigi” (anstataŭ naski); la „ŝovoj kaj movoj” de taksio; „rigardi ĉue”; „laŭtumado” ktp. Aliflanke eble ne-eŭropano malfacile komprenas €sprimojn kiel „prifajfa sinteno” aŭ ili rompis kun ŝi”. Neologismoj, kiuj ne troviĝas en Plena Ilustrita Vortaro, tre maloftas, kvankam kelkaj vortoj ŝajnas al mi ne tute ĉiutagaj. Iom ĝenas konfuziĝo inter parki-parkigi, ŝajne-verŝajne kaj rozo-roso. Tamen, entute aĉetinda kaj leginda, eble eĉ literatur-epokfara verko.

FAZODIAGRAMOJ, Rob VETTER, Jaro ne-indikita, 42 paĝoj, 50 ilustraĵoj, fotokopiita en formato 15 x 21 cm. Sen ISBN. Prezo ne-indikita.

Verkoj pri fiziko bedaŭrinde maloftas en Esperanto, bonaj eĉ maloftegas. Jen unu el la maloftegaj. En la unua parto — fenomenologio — la aŭtoro traktas ekzemple la malleviĝon de la frostopunkto, la levumil-regulon kaj la teknikajn aplikojn de la fazodiagramoj. Temo de la dua parto estas la teorio: entropio, disiĝo-sumregulo, solida solvaĵo k.a. ;

La libreto estas bone legebla, se oni havas bazajn konojn de fiziko. Car la

aŭtoro kiel eble plej evitis fakesprimojn oni ne bezonas specialan fizikan fakvortaron. Rekomendinda verko, espereble ne la lasta tia! Walter KLAG

EKZAMENSESIOJ: Sesio estas anoncita en la Jugoslavia kongreso, okazonta en Subotica de la 24a ĝis la 29a de septembro 1991. La Alp-adria renkontiĝo estas translokita al Pĉcs (Hungario) en oktobro, eventuale la antaŭvidita ekzamensesio povos translokiĝi ankaŭ. Firma dato ne estas fiksita por la sesio en Szombathely, unuavice por Aŭstroj kaj Hungaroj, eble oktobre. Sesion la belga sekcio organizos septembre. ZEL en Zagrebo decembre.

PASPORTA SERVO: TEJO anoncas la aperon de freŝa libreto de ĝia populara kaj utila gastiga servo, post dujara paŭzo. Mendu ĝin de la Libroservo

de UEA: 15 guldenoj.

INSTRUADO EN VJETNAMIO: La revuo Vjetnamio” raportis pri lasta-

tempaj sukcesoj, ni resumos la artikolon en la sekva numero de IPR.

28 e IPR

Ni esploru la mondon!

La produktiva Esperanto-grupo en San Diego, Kalifornio denove regaas nin per eldonaĵo verkita de infanoj mem. Nova 24-paĝa libreto ‘Ni esporu la mondon’ prezentas la rezulton de korespondado inter ok klasoj en re disaj landoj: Britio, Francio, Pollando, Ĉeĥoslovakio, Finnlando, Litosi vio, Cinio kaj Usono. Unue ĝi prezentas la flagojn de la landoj. Poste ĝi ŝ: starigas dekon da demandoj pri ĉiu lando kaj prezentas mapon. Sur la najbara paĝo troviĝas la respondoj kune kun infan-desegnaĵo. En la mezaj : pagoj trovigas mond-mapo kaj mapo de Eŭropo, kiu ege utilas kaj por = kreskigo de la geografiaj konoj, ankaŭ por dialogado en Esperanto, ekz e ”Cu Mongolio estas sude de Ĉinio?” ”Kompreneble, ne! Ĝi estas norde de Cinio.” ktp. Fine de la libreto troviĝas praktika vortlisto kaj instrukcioj por divenludo: ”Mi pensas pri loko sur la planedo Tero.” en kiu la divenantoj rajtas uzi nur Ĉu-demandojn.

Ci tiu libreto valoras plurkampe, unue ĝi rekte prezentas la laboron de a infanoj, due ĝi montras la praktikan utilon de Esperanto por la starigo de internaciaj kontaktoj, trie ĝi bonigas la uzon de Esperanto eĉ en komencanta stadio, kvare ĝi uzas la lingvon por instrui geografiajn konojn kaj larĝigas la konon pri la vivoj de infanoj en foraj lokoj. La titol-paĝo proklamas tion ”Libreto unu”, do ni supozas, ke povos sekvi pliaj kajeroj. Tio dependos je la korespondemo de lernantoj en aliaj andoj. Por partopreni aŭ por akiri ekzempleron de ĉi tiu valora libreto :

KZNONCIBCOCSCTHEHOOCSCOTHCOCGCO TSS TSIMTODSISDON CHINA OH DHISTH THIOTEIO THIS DHKOOPDOCDSTO MGA GAGPOFIMON A CHOPOMOAOPGPOMOHGP

Li

Jesse Patherso

Aĝo )0 SAN DIEGO MEKSIKIO. Ĉijto i lofanoj en San Dfego, Kallfornio, Usono : Vokas al infanoj ĉirkaŭ la mondo, 3 IPR e 29

— paĝo 17 de la PDF —

Recenzetoj

TIU TOSKANA SEPTEMBRO de Corrado TAVANTI kaj Istvan ERTL, Hungara Esperanto-Asocio, 137 paĝoj, la eldono 1990, formato A/5, ISBN 963 571 128 X.

En parko, kovrita de foliamaso, oni trovas la kadavron de bela knabino. Post longa enketado oni trovas la murdinton. La legado de ĉi-tiu krimromano estas ĝuo pro enhavo kaj stilo. La parte detala priskribo de „flankaj aferoj” vivigas personojn kaj situaciojn. Ofte oni renkontas nekutimajn, sed trafajn vortformojn: „elventrigi” (anstataŭ naski); la „ŝovoj kaj movoj” de taksio; „rigardi ĉue”; „laŭtumado” ktp. Aliflanke eble ne-eŭropano malfacile komprenas €sprimojn kiel „prifajfa sinteno” aŭ ili rompis kun ŝi”. Neologismoj, kiuj ne troviĝas en Plena Ilustrita Vortaro, tre maloftas, kvankam kelkaj vortoj ŝajnas al mi ne tute ĉiutagaj. Iom ĝenas konfuziĝo inter parki-parkigi, ŝajne-verŝajne kaj ro7o-roso. Tamen, entute aĉetinda kaj leginda, eble eĉ literatur-epokfara ver-

ko.

FAZODIAGRAMOJ, Rob VETTER, Jaro ne-indikita, 42 paĝoj, 50 ilustraĵoj, fotokopiita en formato 15 x 21 cm. Sen ISBN. Prezo ne-indikita.

Verkoj pri fiziko bedaŭrinde maloftas en Esperanto, bonaj eĉ maloftegas. Jen unu el la maloftegaj. En la unua parto — fenomenologio — la aŭtoro traktas ekzemple la malleviĝon de la frostopunkto, la levumil-regulon kaj la teknikajn aplikojn de la fazodiagramoj. Temo de la dua parto estas la teorio: entropio, disiĝo-sumregulo, solida solvaĵo k.a. A

La libreto estas bone legebla, se oni havas bazajn konojn de fiziko. Car la

aŭtoro kiel eble plej evitis fakesprimojn oni ne bezonas specialan fizikan fak-

vortaron. Rekomendinda verko, espereble ne la lasta tia! Walter KLAG

EKZAMEN-SESIOJ: Sesio estas anoncita en la Jugoslavia kongreso, okazonta en Subotica de la 24a ĝis la 29a de septembro 1991. La Alp-adria renkontiĝo estas translokita al PĉĈcs (Hungario) en oktobro, eventuale la antaŭvidita ekzamensesio povos translokiĝi ankaŭ. Firma dato ne estas fiksita por la sesio en Szombathely, unuavice por Aŭstroj kaj Hungaroj, eble oktobre. Sesion la belga sekcio organizos septembre. ZEL en Zagrebo decembre.

PASPORTA SERVO: TEJO anoncas la aperon de freŝa libreto de ĝia populara kaj utila gastiga servo, post dujara paŭzo. Mendu ĝin de la Libroservo de UEA: 15 guldenoj.

INSTRUADO EN VJETNAMIO: La revuo ”Vjetnamio” raportis pri lastatempaj sukcesoj, ni resumos la artikolon en la sekva numero de IPR. :

28 e IPR

L—— == =

4

Ni esploru la mondon!

E las nin per eldonaĵo verkita de infanoj mem. Nova 24-paĝa libreto

: pagoj troviĝas mond-mapo kaj mapo de Eŭropo, kiu ege utilas

; por divenludo: ”Mi pensas pri loko sur la planedo Tero.” en kiu : nantoj rajtas uzi nur Ĉu-demandojn.

; kaj larĝigas la konon pri la vivoj de infanoj en foraj lokoj.

4 sekvi pliaj kajeroj. Tio dependos je la korespondemo de lernantoj

Soluton! S aluton!

Jesse Patherso i N

Aĝo lO

Vokas al infanoj ĉirkaŭ la mondo.

La produktiva Esperanto-grupo en San Diego, Kalifornio denove rega-

: loru la mondon’ prezentas la rezulton de korespondado inter ok klasoj en : tre disaj landoj: Britio, Francio, Pollando, Ĉeĥoslovakio, Finnlando, Lito- ; vio, Cinio kaj Usono. Unue ĝi prezentas la flagojn de la landoj. Poste ĝi

3 starigas dekon da demandoj pri ĉiu lando kaj prezentas mapon. Sur la naj- : = bara paĝo troviĝas la respondoj kune kun infan-desegnaĵo. En la mezaj

kreskigo de la geografiaj konoj, ankaŭ por dialogado en Esperanto, ekz. o Ĉu Mongolio estas sude de Cinio?” ”Kompreneble, ne! Ĝi estas norde £ £ de Ĉinio.” ktp. Fine de la libreto troviĝas praktika vortlisto kaj instrukcioj

. Ci tiu libreto valoras plurkampe, unue ĝi rekte prezentas la laboron de = la infanoj, due ĝi montras la praktikan utilon de Esperanto por la starigo de internaciaj kontaktoj, trie ĝi bonigas la uzon de Esperanto eĉ en komencanta stadio, kvare ĝi uzas la lingvon por instrui geografiajn konojn

La titol-paĝo proklamas tion ”Libreto unu”, do ni supozas, ke povos £ 3 landoj. Por partopreni aŭ por akiri ekzempleron de ĉi tiu valora libreto

(kiun vi rajtas fotokopie distribui al klasanoj), skribu al: ”Infanoj ĉirkaŭ la mondo”, 3876 Belmont Ave, CA 92116’San Diego, Kalifornio, Usono.

SAN DIEGO MEKSIKIO. ĈINIO

lafanoj en San Otego, Kallfornio, Usono

“Ni esp-

kaj por

OOO

la dive-

KERNA KERA KLE I KURT K RTE KEU EK PORTERO KLAR RAE KRKA RA FERRO

en aliaj

E ATAATSA KIKE TS ERETOJ

p. ej

E e?

KAKIA AR RTATA KK KOKTELO EL KK TEK KUKI ETON TETRA EERTE

=

IPR e 29

— paĝo 18 de la PDF —

KONFERENCA TEMO: Tireso, Raŭmo kaj nun…?

Manifesto sub lupeo

En la pasinta numero (p.23) ni kritike ekzamenis la dek-jaran Manifeston de Raŭmo kaj levis amason da demandoj. Multajn ni lasos neresponditaj ĝis la konferenco, sed mi volas nun tiri kelkajn el la plej interesaj kaj eternaj demandoj kaj proponi respondojn aŭ almenaŭ ideojn. La numerado sekvas tiun de la Manifesto (vd. IPR 91/1, p. 25)

1. Esperanto — dua lingvo por ĉiu: Jen slogano, kiun la manifesto volas ligi kun pracelismo. Kelkmomenta pensado iel pravigos ilian klopodon enterigi tiun kaj tiajn sloganojn. Ni denombru la antaŭkondiĉojn necesaj por plenumi ĝin, laŭ la tradicia interpreto, t.e. ĉiu homo sur la tero posedu du lingvojn, el kiu la dua estu Esperanto:

e Ĉiu homo sur la tero devus ricevi sufiĉon por manĝi

e Ĉiu homo sur la tero devus havas la bazajn loĝajn kaj sanservajn kondiĉojn e Ĉiu homo sur la tero devus esti alfabetigita

e Ni devus trovi la rimedojn instrui duan lingvo al ĉiu sur la tero.

e Ni devus konvinki ĉiun sur la tero, ke Esperanto estas pli alloga kaj utila lingvo ol iu ajn alia, aŭ havi sufiĉan potencon devigi ilin akcepti tion!

Eĉ ne la kombinita politika, ekonomia kaj komunikada forto de Usono, Britio, Kanado, Aŭstralio kaj kompanio sukcesis en cent jaroj igi la anglan internacia lingvo por ĉiu, nek en la venontaj cent jaroj ili sukcesos. Same pri iu ajn nacia lingvo. Eĉ armita forto ne sukcesus tion atingi dum pli ol mallonga tempo. La angla konkeris eble 896 de la tergloba popolo (ja rimarkinda fenomeno!) sed ĝi akiris la facilan 824 — tiujn kun plej bona aliro al informoj, tiujn kun la necesaj konektoj, tiujn kun evoluinta mondo-kono, kun sufiĉa mono aŭ libera tempo investi. Konkeri la ceterajn 9199 estus nepre pli malfacila tasko. Se tiom malfacilas al lingvo inunditaj je rimedoj, kun vasta populareco kaj laŭmodeco, kiom pli malfacilas por Esperanto, kies rimedoj estas ĉefe siaj internaj lingvaj avantaĝoj. Imagu, eĉ nur plenumi la unuan kondiĉon (manĝigi ĉiun) bezonus pli grandan fortostreĉon ol pretus (kaj eble eĉ kapablus) fari ĉiujn ‘riĉajn” naciojn de la tero.

La slogano pli pozitive: Evidentas, ke klopodoj devigi la uzon de Esperanto desupre al nekonvinkita popolo fiaskos. La sperto pri la rusa en ĝiaj satelitaj landoj, aŭ pri la angla en J apanio ĝis la sesdekoj atestas tion. Ĉu sekve ni denuncu kaj forĵetu la sloganon? Eble ni povas reinterpreti ĝin pli pozitive; eble nia komunumo jam komprenas ĝin alimaniere sen eksplicite proklami tion.

Unue, ni devas malseverigi la pretendon ”dua”. Multaj homoj jam praktike bezonas du aŭ pli da naciaj lingvoj por vivi: tiuj en internaciaj familioj, en

30 e IPR

landlimaj regionoj, aŭ kiel en Afriko, bezonanta trib ŭ vilaĝan li

: noj, Li an aŭ vilaĝan lin –

cian lingvon k ; iun e ite ŭ i i o iaŭ

p om aj eventuale iun enportitan Eŭropan lingvon. Ni ne rajtas senigi Due ni detaligu la sencon de ”por”. La senco ”devi ;

L Due a esias sencon d : ga por” estas klare kont- Lu la bazaj etikaj nocioj ligitaj kun Esperanto. Pli trafa interpreto de ”por’ estas: ĵe la dispono de”. “Nome, Esperanto estu internacia lingvo je la dispono de ĈIU, kiu deziras uzi ĝin, ĉu kiel dua, ĉu kiel ajn-oma lingvo. Finfine, la homoj mem rajtas decidi en kiu ordo ili lernu siajn fremdajn lingvojn — tio estas baza homa rajto. Kio plej gravas, la homoj konsistigantaj tiun ”ĉiu” ne neglektu Esperanton en sia lingvo-elekto nur pro tio, ke ili ne estis adekvate informitaj pri ĝia ekzisto kaj utileco. Iuj ”pracelanoj” eble ŝokiĝus pri tia limigo de celo; unue, ;m limigo nek devas esti eterna nek malebligas aŭ malhepas pli ampleksan celaron, due, ĝi lasas ankoraŭ antaŭ ni multe pli d j kaj defioj i kapablas plenumi, nome: KA Goao pensb io e informi ĉiun kapabla entute lerni duan lin 1

i ĉiun ka 1 gvon pri Esperant e EL Lege, adekvatajn kaj modernajn lernilojn i ; e zorgi, ke efikaj kursoj ekzistu por ĉiuj dezirantoj, ĉie, por Ĉiu aĝ j „ ĉie, ĉiu aĝ- : Kajin sea krome kategoriitaj laŭ celata ao ŝ E semote e Starigu rimedojn por instruista trejnado, bazitaj sur la plej itaj kaj ploj freŝaj SIG ranga kaj teknikoj de eia mano VE oo o emonstr A; . L 2 LI E i i zx: . ..- . 3 . l LI . LI ENOJ i al ĉiuj lernantoj la eblecojn utiligi la lingvon sur plej diversaj

Tio ja sufiĉas por okupi niajn estrarojn kaj komitatojn dum jarcento, sen la neceso esperi pri deviga enkonduko per dekretoj. Tio ne signifas, ke ni maldungu la desupristojn. Nia ĉefa lukto, paralele kun tiu ĵus detaligita estas strebi, ke Esperanto ĝuu la saman rangon, rajtojn, rimedojn kaj prestiĝon kiel etna lingvo de simila disvastiĝinteco. Tio ne volas diri, ke Esperanto estas identa al etna lingvo, evidente ĝia rolo estas alia, sed estas tre grave, ke en edukado, en p —~ en la komerco, en ĉiuj internaciaj medioj, la publiko kaj la instancoj a = ke ĝi estas lingvo, kun rajtoj proporciaj al ĝia parolantaro kaj

2. Ni kaj la angla. La esperantistoj jam komprenas kaj laŭte propagandas ke Esperanto ne provas minaci naciajn lingvojn, kiam ili estas uzataj por ennaciaj celoj. La tuta etnisma tendenco ene de la movado, intime li = kun Tiresismo, spegulas tion. Sed pli nuancite ni devas rilati al la uzo KA nacia lingvo (supozeble forta) por internacia komunikado.

Unu-ekstreme, ni nek sukcesos malpermesi la uzon de lingvoj aliaj ol Esperanto tiucele, nek batali rekte kontraŭ tiuj lingvoj (en tio la Manifesto = ali-ekstreme estus eraro neglekti kaj ignori la aktualajn naci-lingvajn londro por realigi internacian komunikadon (kion la Manifesto malprave strebas) Ni certe havas taskon refuti la vaste kredatajn mitojn ĉirkaŭ la angla lingvo, kaj la

IPRe31

— paĝo 19 de la PDF —

misperceptojn tenatajn eĉ de kleraj gvidantoj pri la lingva realeco en la mondo. ILEI devas aparte koncerni sin pri la lingvo-politiko aplikata en la fremdlingva instruado, ĉar tio ofte baziĝas ĝuste sur tiuj mitoj.

Ni ne rajtas deteni nin de batalo kontraŭ la ”La angla jam estas la mondlingvo”-istoj, ĉar ili deskribas 8029 de la monda loĝantaro, kio estas profunde maldemokrata ago. Ni havas gravan mision proponi Esperanton al tiuj deskribitoj; ni povas oferti al tiu malelito alternativan kaj alispecan vojon al la monda kulturo. Por fari tion, ne sufiĉas nur evVOluigi tiun internan kulturon de Esperanto sed ankaŭ vidigi ĝin. Tion ni ne atingas adekvate nur per la desubismaj taktikoj postulataj de la Manifesto, necesas paralele iaj (ŝaĝe elektitaj) desuprismaj elpaŝoj, ĝis inkluzive tiaj kritikataj en la dokumento (ekz. agado ĉe UN.)

La Manifesto naivas asertante, ke la angla rolas nur kiel helplingvo, kiel la franca siatempe. Ĝi faras multe pli ol tio. Ĝi fariĝas sur gravegaj kampoj la normo. Mi citas ekzemplige el prospekto de la Teknika Universitato de Budapeŝto: ”Ni ofertas la plenan gamon de niaj kursoj ne nur hungare, sed ankaŭ en la angla, la internacia lingvo de scienco kaj esploro.”

Same pri internacia aviado, ŝiptrafiko, populara muziko ktp. ktp. Fake kaj loke, la grandlingvoj iĝas kulturaj buldozeroj, superantaj, transformiĝantaj, eĈ enterigantaj lokajn lingvojn kaj kulturojn. Sed tiom lertas la buldozistoj, ke la buldozatoj ĝenerale ne rimarkas la sekvojn de tiu procezo kaj volonte buldoziĝas. |

“Ea niaj klopodoj konigi Esperanton, ni ne ignoru la sukcesojn de la buldozeraj lingvoj, ĉar ili tre lerte avancas; tia modeco kaj populareco ne falis el blua ĉielo, ĝi estas zorge eĉ ruze direktata; ne Ĉio el ilia agado estas aplikcbla/inda al Esperanto, sed multo estas, kaj ni foje ŝajnas malkapablaj lerni eĉ bazajn lecionojn pri la evidente bezonataj taktikoj prezenti kaj instrui nian lingvon. . .;- – .

3. La kvar valoroj: La Manifesto elstarigas kvar ĉefajn pozitivajn valorojn de Esperanto, la unua el kiuj rilatas rekte al ĝia instruado, t.e. la propedeŭtika valoro de la lingvo. Tamen, tio estas nek ĝia sola, nek ĝia ĉefa eduka valoro. Esperanto ekzistas por esti pli ol pasiva ŝtupo-ŝtono por helpi homojn lerni

aliajn lingvojn (precipe la buldozerajn) pli senpene. Pli granda valoro estas la fakto, ke ĝi konsciigas lernantojn pri la strukturo, mehanismoj kaj funkcioj de lingvoj entute, ĝi helpas ilin pli kritike alrigardi la propran denaskan lingvon, kaj rivelas al studentoj la eblecojn, limojn, bezonaĵojn, superfluaĵojn, problemojn kaj variojn de lingvoj kiel komunikiloj. La fakto, ke ĝi krome faciligas la lernadon de pliaj lingvoj estas kvazaŭ flank-efiko de tiu fenomeno. Ĝiaj eblecoj porti instuadon al internacieco devus esti same elstarigita super liu propedeŭtika rolo.

La Manifesto samloke emfazas la novtipan internacian kulturon, kiu devas fonti el la komunumo. La aserto ”La kresko de niaj fortoj kaj aliĝo de novaj homoj estas nepre kondiĉitaj de la konsciigo pri tiuj ĉi valoroj” validas pri la

32 e IPR

Esperanto-movado, sed ne nepre pri la komunumo. Iuj povus malkovri la utilecon de Esperanto en sia tereno, apliki ĝin lerte tie (pro faka klereco) kaj per tio ege kontribui al ĝia progreso, sen ke tiuj homoj sentu intime tiun apartenon al mem-elektita diaspora komunumo. Tiu sento por movadanoj tre gravas kaj stimulindas, sed ni ne insistu pri ĝi ĝis tiu grado, ke ni fortimigu potencialajn aplikistojn. Tio havas implicojn por la debato pri la ”fina venko”; vidu sube.

4. La kongresoj kiel vojo al kresko: Efektive kongresoj ludas gravan koherigan rolon por la komunumo kaj provizan vivigejon por la lingvo. Estas tamen tre duba aserto, ke ili provizas la ĉefan vojon al kresko. La lasta jardeko vidis la plej grandan UK kaj IJK iam ajn, kaj plurajn epokfarajn kongresojn en novaj mondpartoj (Brazilo, Cinio, Kanado, Kubo, Afriko) sed ni ne povas mezuri tre signifajn kreskojn de movadaj fortoj aŭ parolantoj pro tio.

Ni povas facile proponi aliajn apliko-kampojn, kiuj faros sam-valoran kontribuon al la progreso de la lingvo, kiom kongresoj. Gia uzo por publika klerigo kaj en la sciencoj altigus ĝian utilecon kaj proponus modestan sed realan alternativon al la angla hegemonio. En ĉiu komputila programo kiu funkcias kun diversaj lingvoj, indus ke Esperanto aperu kiel ofertata ebleco. Same en ĉiu instanca strukturo, kiu devas plurlingve funkcii — Esperanto trovu sian lokon kaj estu akceptata en la familio de lingvoj. Kampanjoj por unue permesi la oficialan instruadon de Esperanto kaj due por laŭorde ebligi la oficalan trejnadon de instruistoj en Esperanto estas ege bezonataj kaj povus fari pli grandan kontribuon al la progreso de la lingvo ol dekoj da miloj da flugfolioj kaj eĉ manpleno da kongresoj.

5. Kredoj: La manifesto asertas, ke la unua jarcento pruvis la taŭgecon de Esperanto esprimi ĉion. Tio estas troigo. Ĝi montris la lingvon mirinde esprim-pova kun vasta potencialo, sed ĝi ankaŭ vidigis embarase la post-reston de la terminologio sur plej diversaj kampoj, ne nur alt-sciencaj, sed eĉ ekzemple por la ĉiutaga hejma vivado. Ciu lingvo de limigita disvastigo frontas ĉi tiun urĝan neceson krci akcepteblajn kaj koherajn solvojn kaj ne simple subiĝi al la internacia” terminologia buldozero.

La Manifesto implicas, eĉ se ĝi ne celis tion, ke la unuaj cent jaroj nenion aŭ malmulton kreis ”kulture originalan kaj internacie valoran.” Prave, ke estonte la uzantoj de la lingvo devas strebi je tiu kreado, sed ili rekonu la trezoron jam ekzistantan kaj konstruu sur ĝin. Prave, oni emfazas la neceson je kvalito, sed necesas agnoski, ke ĝenerale kvalito kreskas el kvanto. Kvalilto bezonas la kvanton por vivi — ĝi bezonas ne nur kreantojn sed ankaŭ konsumantojn. La sperto de KCE, ĉiam strebanta al la kvalito, pravigas tiun neeskapeblan konstaton.

6. Finaj konstatoj: La Manifesto volis enterigi la finvenkistojn kaj la desupristojn, favore al interna kultura evoluo. Sajnas erare, nenecese kaj eĉ danĝere fari tiajn apartigojn kaj prijuĝojn. Finvenkistoj kaj kulturistoj ja kapablas trovi vastajn komunajn teritoriojn, kie agi, ilia laboro povas servi al ambaŭ celoj.

IPR e 33

— paĝo 20 de la PDF —

Unu ne devas malebligi la alian. La konstruo de fortika kulturo kaj parol-komunumo estas antaŭpaŝo valora, necesa, se ne sufiĉa, por iuspeca ‘fina venko”.

La sola malutilo de naivaj finvenkistoj estas ke dissemo de malrealismaj imagoj kaj revoj povas kaŭzi seniluziigon kiam tiuj ne rapide realiĝas. Ni devas kompreni la realecojn de nia mondo kaj la loko de Esperanto en ĝi. Tion ni nek supertaksu, nek subtaksu — finfine Esperanto estas ankoraŭ en sia infanaĝo — en cento da jaroj kreksi de nulo ĝis ĝia nuna stato estas senprecedenca mirindaĵo. Se ni akceptas, ke estas preskaŭ miliono da parolantoj de Esperanto (ne tute malebla aserto), kaj ke estas trimil lingvoj en la mondo (ege minimuma takso), el kiuj nur ĉ. 150 estas parolataj de pli ol miliono, tio lokas Esperanton en la supera 396 de ĉiuj lingvoj — ĝi jam iĝis grandlingvo! — ĝi jam superis 9792 el la lingvoj de la mondo.

Fine ni demandu, sub kiuj kondiĉoj Esperanto povus rapide prosperi (do se ne la klasika ‘fina venko” almenaŭ iu signifa kvanto/kvalito-salto):

1 Ne nur pro la klopodoj de la esperantistoj. Ili ne havas la rimedojn, potencon, konektojn, influilojn tion sola atingi. Tia salto plej verŝajne rezultos el ekapliko de la lingvo flanke de ne-movadanoj, eble eĉ neparolantoj, kiuj ĝin povus uzi eĉ por celoj kaj en manieroj malagrablaj al la tradicia komunumo.

2) Ne sen la klopodoj de la esperantistoj. Ĝis tiuj potencialaj aplikistoj kun siaj lertoj kaj rimedoj malkovros nin, ni devas teni la lingvon evoluanta, la komunumon vivanta, la aplikeblojn vastiĝantaj. Kiu povas diri, kiom da potencialaj eksteraj aplikantoj ni jam maltrafis, pio informado neglektita, pro moderna lernolibro nehavebla, pro klubejo tro fermita, pro foresto el lingvobaroza konferenco. Rilate la grandan mondon, ni minimume praktikadu la politikon de ”ĉeesto” kaj ”niĉismo”. Kaj ni restu aktivaj eĉ se ni ĉesas esti la proprietetuloj de la lingvo. Se ne regi la uzon, ni almenaŭ influu ĝin.

Ni fortikigu nian komunumon kaj kulturon, sed ni ne ekskludu el niaj deziroj venkon” por Esperanto. Lastatempaj eventoj montras, ke en nia stranga mondo eĉ la neimagebla povas realiĝi. Se ni eliminas ian ‘venkon’ el niaj deziroj, ni riskas ne rimarki, se subite kaj neatendite kondiĉoj maturiĝus por atingebligi ĝin — tio verŝajne okazos en maniero kiun ni nun eĉ ne antaŭvidas. =

Ni ne eliminu despurismajn kampanjojn, ĉar ili povas helpi nin konstrui la kvanton el kiu la kvalito povas naskiĝi. Sed ni slektu ilin zorge, ke ili ne vane kaj sen utila rezulto foruzu niajn limigitajn rimedojn. La desupraĵoj havu siajn analogajn desubismajn elementojn, tiel ke unu fortigu la alian. Nia nuna tasko estas plenumi la mankantajn aŭ malfortajn antaŭkondiĉiojn, por ke Esperanto efektive povu plenumi la rolon, kiun ni pretendas por ĝi.

Stefan MacGill,

junio 1991.

34 e IPR

E TTT No Noticojella — |

N granda mondo 1

Lecionoj sur magnetofona bendo

La eldonejo „Nauka” baldaŭ aperigos la libron de B. G. Kolker „Uĉebnik jazika Esperanto. Osnovoj kurs” (perfektigita varianto de la libro de la sama aŭtoro „Metodoĉeskije razrabotki…”). Oni povas ricevi magnetofonan registraĵon de ĝiaj tekstoj en modela prononcado (inter la parolantoj aŭdeblas ankaŭ la voĉo de la aŭtoro). Petu detalojn laŭ la adreso: 450000, u. Ufa-centr, p.k. 1046, Stepanov A.M.

El Informilo de Ukrainia Esperanto-Asocio

Nun en Cinio iuj universitatoj volas dungi instruistojn aglalingvajn el fremdaj landoj. Mi proponas, ke min inormu geesperantistoj, kiuj posedas la anglan lingvon, kaj ankaŭ instruus en ĉinaj universitatoj, plie helpus la lokan Esperanto-movadon. Mi povas doni pli detalajn informojn…

Wang Tianyi, ĝenerala sekretario de Xian E-Asocio, Xiyinglu 74Hao,CN-710054 Xian, Ĉinio

SENKOSTAJ ANONCETOJ POR KORESPONDEMULOJ!

Jenaj aŭstriaj gazetoj presas senkoste vian korespondpeton:

a) Kurier-Ombudsman, Seidengasse 11, A-1072 Wien;

b) Bazar, Postfach 1041, A-1041 Wien;

c) Fundgrube, Postfach 166, A- 1121 Wien.

Necesas jenaj indikoj: Lando, nomo, (ina aŭ vira), adreso, aĝo, hobioj, korespondlingvo(j) — proponu Esperanton.

SUS 10

La deka Sanmarina Universitata Sesio okazos inter la 31.08.-09.09. 1991 en San Marino, en du sekcioj: kibernetiko OProf. Dr. habil. H. FRANK, (D): „Enkonduko en la kibernetikon per la ekzemplo de la lingvo-orientiga instruado”; Dr. habil. V.POLAK, (D): „Elektitiaj temoj el la kampo de artefarita inteligenteco” kaj struktursciencoj: Prof. C. MINNAJA dir.” (T): „Apliko al la lingvosciencoj de la teorio de la katastrofoj”

Informoj kaj aliĝoj: AIS, Kleinbergerstr. 16, D-4790 Paderborn, Germanio. Pri la

11a sesio en Moskvo jarŝanĝe ni jam raportis detale en IPR 90/4.

MANUSKRIPTOJ POR IPR

Ni kompostas nian revuon IPR komputile pere de sistemoj Microstar (simila al Wordstar) kaj Ventura, sur maŝinoj IBM PC kun disketoj 5.25″. Multaj legantoj havas similajn komputilojn. Kontribuaĵoj estas bonvenaj jam en disketa formo: Ventura kapablas akcepti dudekon de la plej popularaj tekst-prilaboraj sistemoj. Ni havas aliron al Optika Karaktro-Lega sistemo kiu povas legi Esperanton. Se vi sendos puran manuskripton sen manaj reviziaĵoj kun nigre tajpitaj literoj sur blanka papero ni povas enlegi tion en sekundoj.

IPR e35

— paĝo 21 de la PDF —

Financa raporto 1990.

KOSTOJ

IPR

Bankkostoj

Afranko, telefono Presaĵoj, fotokopioj Estraro

III:a Metodika kurso Faka kotizo al UEA

RIMEDOJ SEK Membrokotizoj 29.016:73 Libroj, filatelaĵoj 235:81 Fondaĵo Szerdahelyi 14.977:56 Konferenco Kubo 8.822:18 Eldonoj 4.518:90 Ekzamensesioj 909:98 Rentoj 8.150:58 Kompenso UEA 3924» Kompenso Hodler 3:327,5= Donaco 1

AKTIVO

En kaso

Banko SE Handels Frosta

Poŝtĝiro

UEA, ilek-a

Librostoko

Stoko de filatelaĵoj

Kompenso de UEA Nepagitaj fakturoj Ce GCA

PASIVO Koleghelpa konto

Fondaĵo Szerdahelyi

Rezervo por eldono Suldo al komisiito Ce KCE por ekzam. Propra kapitalo

SEK=svedaj kronoj

“ĥ:

Bertil Andreasson kasisto ILEI

Donacoj 1989 Donacoj 1990 Bankkostoj 1990

.663:50

74.949:24

1989-12-31

1.639:85 82.932:71 19: 20 9.309: 54 1.090:85 10.027:84 (Samu o 500:-

304:=

113.429:99.

BUSS- 224:01 i = 2/8415 112,122:83 FESIADO ;99

NLG=nederlandaj guldenoj

-31 l a nan

Konferenco, Azia agado

Norvegio

Koleghelpa konto Al Fondaĵo Szerdahelyi

Rezervo por eldono

Gajno 1990

1990-12-31

209:41

63.591:64 0

2.398:95 3,287:4o

39.706:01 (NLG 11.934;44

8.960:-

480:- 4.990:50

200:- 4.950:58 128,774:54

705:- 15.441:37 4,957:37 11,920 =

128.774:54

SEK

37:111:55 240:- .848:18 MT [TAJ KEJA .300:33 548:10 768:54 355:86 688:- 100: – Le 21257 95317

NVWP

282; Ti

2 12 Les3 74.949:24

(NLG 1.500)

Fondaĵo Szerdahelyi

Al speciala bankkonto

Rento 1990

Saldo 1990-12-31

224:01 14.977:56 15.201:57 == ESE = 15,12197 155121:57 319:80 15.441:37

Koleghelpa kaso Saldo 1989-12-31

805:- Donacoj 1990 660:- 1.465 19 membrokotizoj 1990 – 760:- = Saldo 1990-12-31 705 Detaloj (Ĉiuj sumoj en svedaj kronoj) IPR Rubriko 3/89 4/89 | 1/90 1 2/90 3/90 Entute i | Presado 4,022:97 | 4.041:73 4.067:50 : 4.,133373 4.218:36 20.484:29 Ek ; „s7.| AAJ ; spedoj 619:57 | 622:46 617:63 654:14 664:66 3.178:46 Afranko 1.802:53 | 1.807:61 1.887:02 1.427:56 2.229:62 9.154:34 Kompostado: | GCA | 178:81 181:65 360:46 HEA 800:- 800:- 800: — 800:- 800:- 4.000: – | Sumo 7.245:07| 7.271:80. 3 12215 7.194:24 8.094:29 | 37.177:5$ | L | Ekzamensesi.oj Nomo | Enspezoj Elspezoj Por ILEI i Vierhouten, NL – – – Kungalv, S 600:- 230:- 370:- San Francisco, USA 791:70 182:70 609:- Havano, UK 621:18 – 621:18 Hanabanilla 275:80 – | 275:80 i ŝ Roterdamo “es = ‘ Anoncserio – 966:- — 966:- Sumo 2.288:68 1.378:70 909 :98

Krom la sesioj estis kostoj de testoverkado,presaĵoj, kopioj,afranko kaj telefono

Eldonoj Nomo Enspezoj Elspezoj Rezulto Subvencio] Valoro: de la stoko 5; Szanser-materialo 4.957:37 432:- Symoens: La valoro…. franca l3/982 1.575:82 3.039:62 angla 1.904:31. | 5.828:64 |-3.924:33 o PRO Ekzamena gvidilo 2.236:54 326:50 1.910:04 1.180:80 5.516:67 6.155:14 | – 438:47 | 4.957:37 8.964:42 !

X Jara deskribo: 107

— avan 4.518:90

— paĝo 22 de la PDF —

Evoluo de

1984

Argentino : Aŭstralio – Aŭstrio 20 Bangladeso

Belgio 2 Brazilo

Britio

Bulgario

Centrafrika resp.

Cehio

Cinio = Danlando 10 Estonio – Finnlando 30 Francio 30 Germanio FR 65 Germanio GDR – Grekio – Hindio – Hispanio 45 Hungario 3 Irano = Israelo 8 Italio 164 Japanio L Jugoslavio 15 Koreio = Kostariko – Kubo = Luksemburgo 1 Malto – Meksikio – Nederlando 46 Nigerio = Norvegio = Nov-Zelando Pollando Portugalio Ruando

San Marino Slovakio –

1 hk OMS

1″ PLII

5]

38 e IPR

= KOMO

”~W 1’mpaeMjlmi

1 mogla Kia

1 GI

1986 1987 1 1 KUII,

1919 ; 1 a ZEV Hi = 1 1 e i I RA 2 2 59 65 9 33 a ui 6 rie 1100 110 seas 22: 10 nb 1 = 440 59 ; 3 e PRIA, eN 1 2 ES

|]

=vVWr= = kpj a EUS 9 SI mok Ui

JUH 1 dh ia

la membraro de

1989 1990

7

15 31 28 16 30

= 8N.

1 DIMPDODOOJRERHFIi

ii how

[ex OHmi m

= WmwWiai

x = ou

1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990

Sovetunio 1 di Sudafriko – 8 Svedio 49 50 Svislando – 1 Tanzanio – – Usono 80 69 Venezuelo – – Vjetnamio = = Zairio – –

1 1 2 5 9 – 10 10

58 55 60 59 53 12 13 17 13 17

1 – 1

81 80 90 88 85

= 7 J 3 4 – 1 = = 5 5

607. 543 602 667 675 743 808

“ = transpago ne solvita. En 1990 la koleghelpa kaso prizorgis 19 membrigojn.

Por pli fruaj jaroj la suma membronombro estis:

1981: 576 1982: 534 1983: 650

1991-02-20 Bertil Andreasson

LINGVOPOLITIKO: Plurlingvismo kaj najbara dulingvismo kiel idealo kaj realo

Du artikolojn elektis, kaj el la hungara esperantigis BARCSAY Zsuzsa.

Eŭropo: defio de lingvoj

La eksterordinara defio, kiun Eŭropo direktis al si mem por 1993 estigis senton similan al febro. Surkampe de la lingvoj ĉiuj estas maltrankvilaj: registaroj, entreprenoj, familioj kaj studentoj. La dokumento pri unueco de Eŭropo kaj la perspektivo pri libera trafiko de varoj kaj personoj instigas ĉiun: oni preparu sin por ĉi tiu nekutima situacio.

Kiel ni plenumu tion? Kiel ni komunikadu, komercu en tiu nova plurlingva medio, kiu konsistas el naŭ oficiale samrajtaj lingvoj, sed kies ŝancoj evidente ne estas egalaj?

Se mi komparas la lernejan klerigo-sistemon de la 12 landoj de la Eŭropa Komunumo (EK), ni konstatas, ke en la duono de la 12 landoj estas devige lerni unu fremdan

lingvon, plej ofte la anglan (escepte de Britujo kaj Irlando). La fasko de lernataj lingvoj estas limigita. Nuntempe kvar lingvoj superregas: la angla, la franca, la hispana kaj la germana. La lingvojn de la aliaj EK-landoj oni malofte ofertas kaj malpli elektas. Instruado de fremdaj lingvoj okazas precipe en la mezgradaj (duaŝtupaj) lernejoj.

Kiel oni povas rezisti antaŭ la angla-amerika ‘rul-bloko’, kies hegemonio surkampe de la teĥniko, negoco kaj aŭdvidaj rimedoj estas tiom forta, ke la nekono de tiu lingvo estas perceptata kiel signo de analfabetismo. Kelkaj ne hezitas rekomendi, ke la angla estu akceptata kiel lingvo de Eŭropo.

Se Eŭropo ne volas perdi sian animon, malriĉigi sian kulturon, forgesi la historion, se ĝi volas aperi kiel nova potenco en la dudekunua jarcento, ĝi devas akcepti la plurlingvecon. Kiel skribis ĉi-gazete Maurice Allais en cetere dusenca artikolo: — ”Ni, eŭropanoj, ĉiuj bezonas plurajn, sed minimume tri lingvojn.”

Mi batalas kontraŭ neniu lingvo. nek kontraŭ la angla. Mi simple defendas la francan lingvon. La germanoj devas defendi la germanan, la italoj la italan, la hispanoj la hispanan.

IPR e 39

— paĝo 23 de la PDF —

Pli kaj pli oni timas, ke la akcelo de la eŭropa konstrukcio kondukas al perdo de identec-konscio ĉe la aliĝantaj nacioj. Al tio povas korespondi nur reciproka protekto de la lingvoj de Eŭropo. Ties ŝlosilo estas la sekva necesa kaj sufiĉa kondiĉo: ĉiu civitano de la Eŭropa Komunumo alproprigu du vivajn fremdajn lingvojn. Tion rekomendas Francujo. Mi asertas, ke la protekto de la franca lingvo en Eŭropo estas realigebla pere de la protekto de la lingvoj de niaj partneroj. La franca lingvo nur tiomgrade konservos sian pozicion sur nia kontinento, kiomgrade ankaŭ la aliaj lingvoj konservos siajn poziciojn.

Celi, ke ĉiu eŭropa infano lernu almenaŭ du lingvojn krom la gepatra, ĉu estas nereale? Tute male, se ni decidas, ke jam en la elementa lernejo ni komencos la instruadon de la unua lingvo. Kiam ili transiras al la duagrada lernejo ili jam kapablas lerni duan fremdan lingvon. Des pli facile, ĉar ili jam en frua infanaĝo malkovras la meĥanismon de la lernado. Pedagogoj diros — se ili konsentos pri tio! — en kiu aĝo estas inde enkonduki la infanojn en la lernadon de la unua fremda lingvo; sed la gepatroj bone scias, ke ju pli frue, des pli bone. Tiel ĉiu eŭropano lernus komuniki en tri lingvoj, el inter kiuj unu laŭeble apartenu al alia lingvogrupo ol la gepatra lingvo.

Tiu ĉi propono ne intencas eviti la anglan lingvon. Ni ne faru kiel struto, sed vidu, ke la angla lingvo okupis tiun lokon en la mondo, kiun bravaj homoj sonĝis por Esperanto. Tre verŝajne, ke multaj gepatroj inklinas elekti la lingvon de Shakespeare kaj Hemmingway kiel unu el la du lingvoj. Ĉu pro tio ni plendu? Kompreneble ni supozu, ke la apliko de la angla lingvo ne okupos la lokon de aliaj lingvoj. Ĉar tion Eŭropo ne povus toleri!

Por ke neniu lingvo havu privilegion, estus dezirinde, ke la dekduopo akceptu la najabarecan dulingvismon, kiu apogus la instruadon ekz-e de la hispana aŭ portugala en la sudokcidenta, la itala en la sudorienta kaj de la germana en orienta Francujo. Ni ne havu iluziojn, ĉar la plulingveco baziĝas sur malegala situacio: kvankam ĉiu lingvo rajte povas postuli al si egalan kaj elstaran dignon, kaj kvankam ili estu konsiderataj kiel elementoj de la ĝenerala heredaĵo de la homaro, ni devas konstati, ke ne ĉiuj lingvoj havas similan situacion eĉ en tiuj landoj, ki-

40 e IPR

es identecon ili esprimas, des malpli ekster la landlimoj.

Do, la lernejoj havas gravan rolon: ili devas instrui ne nur la ekonomian, sed ankaŭ la socialan kaj kulturan variecon kaj riĉecon de tiuj regionoj. Ankaŭ la amaskomunikiloj devas transpreni tiun taskon.

Hungarlingva revuo Valosag, n-ro 4/1990 (p.121-123) transprenis la artikolon de Alain Decaux el la franca gazeto ‘Le monde”, 1989-09-14.

Fremdlingva lernado en Aŭstrio

En la kuranta lernojaro en la Aŭstriaj gimnazioj inter la elekteblaj studobjektoj la plej popularaj estas la lingvoj (eĉ pli ol la indormadikaj studobjektoj). La ekspertojn surprizis, ke inter la elekteblaj fremdaj lingvoj la itala okupas la unuan lokon, nur post ĝi sekvas la angla kahj la franca. La latina allogis nur malmultajn lernantojn, sed kreskis la intereso pri la hispana kaj la rusa.

La nombro de tiuj lernejoj, en kiuj la rusa estas instruata, altiĝis de la pasintjara 73 je 138, tiel ĉi-jare 3747 lernantoj okupiĝas devige aŭ fakultative pri la rusa lingvo, tio estas 691 pli ol pasint-jare.

Simile kreskis la intereso pri aliaj slavaj lingvoj kaj pri la hungara. En Burgenlando la serbokroata estas deviga por 169 lernantoj kaj fakultativa por 84. Ankaŭ en aliaj regionoj oni lernas la serbokroatan.

En la unuaj kvar jaroj de la Pannonia Gimnazio en Oberpullendorf, 46 geknaboj lernas la hungaran, en la Komerca Akademio de Felbach kaj la gimnazio de Obershutzen la hungara estas la deviga fremda lingvo. Plurloke oni instruas la ĉeĥan kaj la slovakan.

Laŭ ibf-spektrum el Elet es Tudomany, n-ro 19/1991, p. 603.

Redaktofino de IPR91/2:28a junio 91 smg.

Postskribo post-lastsekunda: La presejo konfirmas liveron lunde de la unua kajero de la lernolibro eldonata de ILEI por 10- ĝis 14-jaruloj, ‘Tendaraj tagoj’. Do, ĝi certe haveblos en la kongresoj. 44 grandformataj paĝoj, abunde ilustrita, 12 gld.

HONORAJ MEMBROJ

Peter Zlatnar (YU, 1984) — Mario Dazzini (I, 1985) — Erbetta Marcel (CH, 1986) Irja Klemola (SF, 1986) — Olle Olsson (S, 1986) — Jozef Toczynski (PL, 1986)

Helmut Sonnabend (D, 1987) — Catina Dazzini (I, 1988) — Szerdahelyi Istvan (H, 1988)

Argentino

Aŭstrio Belgio Brazilo

Britio

Bulgario Ĉeĥio Ĉinio

Estonio Finnlando Francio

F.R. Germanio

Hispanio Hungario: Israelo

Italio Japanio Jugoslavio Korea Resp. Nederlando Nordameriko

Norvegio Pollando Portugalio Sanmarino Slovakio Sud-Afriko Svedio Svislando Venezuelo Zairio

M.H. Saheb-Zamani (IR, 1989)

SEKCIESTROJ DE LA LIGO

: Herminia Kirkerup de Fernandez (s-ino), Calle Cerrito 1.249,

Barrio San Martin, RA-5000 Cordoba, (Cordoba)

: Mag. Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, A-1190 Wien : Alex Humet, Van Campenhoutstr. 4, B-2600 Berchem : Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11,

BR-04106 Sao Paulo SP

: Arnold Pitt, Yew Tree Cottage, Ivington Road, Leominster,

Herefordshire HR6 82D

: Ivanka Spasova, j.k. Lenin bl. 20, vh. 3, BG-1124 Sofia : Vĉra Barandovska, Volgogradska 41, CS-70400 Ostrava 3 : Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normal

University, 430070 Wuhan, PR China

: Eve Otsa, Liivalaia 30-12, EST-200001 Tallinn, Estonio

: Synnove Mynttinen, Keskussairaalankatu 5 M 133, SF-15850 Lahti : Claude Nourmont-Moon, 2 Om Klŝppchen, L-5682 Dalheim

: Stefanie Tucker, Alatseestr. 14, D-W-8900 Augsburg

: Till-Dietrich Dahlenburg, Feldstr. 13, D-O-2722 Brŭel

: Manuel Lopez Hernandez, Poŝtkesto 832, E-41080 Sevilla

: Marta Kovacs, Ady E. u. 23-25/C, H-1221 Budapest

: Murĵan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv

: Catina Dazzini, C.P. 22, I-54100 Massa

: Toi Kunio, 1448-1 Simotakajyanagi, Kazo-si, Saitama 347

: Sonja Tavĉar, Liminijanska 6, YU-66320 PorotoroZ

: Gilsu So, Sodaemun, P.K. 59, Seoul-120

: D. Luesken-Burger, Renderklippenweg 5, NL-8162 NC Epe

: Doroteo Holland-Kaupp, 5140 San Lorenzo Dr., Santa Barbara,

CA 93111-2521, Usono

: Vakas

: Vakas

: Alexandre Kasesa, Rua Actriz Palmira Bastos 10, 47B, P-1900 Lisboa : Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, I-43031 San Marino

: Anton Zachariaŝ, Sobotskĉ namestie 6, CS-05801 Poprad

: Japie Spoelstra, Posbus 20185, Noordbrug 2522, Suid- Afrika

: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-24294 H6rby

: Nicole Margot, Tour Grise 28, CH-1007 Lausanne

: Inĝ. Felix Garcia Blasquez, Apartado 75.090, YV-1070 A Caracas

: Ngangu Nduantoni-Bakidila, B.P. 13. Lukala (Bas-Zaire)

— paĝo 24 de la PDF —

REPREZENTANTOJ

Bangladeŝo —: Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.I.T. Avenue, Dhaka-1000 Centrafrika Resp. : Luc Feidangai, B.P.960, Bangui

Ĉilio : Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, Santiago

Hindio : Abani Halter, Jamboni, P.O.Bolpur 731204, W. Bengal

Irano : Mohammad Karamudini, P.O.Box 13445-747, Tehran/Iran

Niĝerio : Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Ekpoma Bendel

Tanzanio : Mramba Simba, S.L.P. 1051, Bunda Mara

LABORKOMISIONOJ Statistiko : Germain Pirlot, Steenbakkersstraat 21, B-8400 Oostende

Tel. (059) 70.87.00

Didaktikaj : Georges Sossois, rue du Basson 79, B-6001 Marcinelle lud(il)oj Tel. (071) 43.62.05

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

UNESKO : (Rilatoj de reciproka informado, Kategorio C) : 7 Place Fontenoy, F-75007 Paris. Reprezentantoj de ILEI: Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, F-75010 Paris

UEA : Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam IEI : Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag KCE : Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds

Kontribuaĵoj al IPR tajpitaj nete per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, aŭ komputile sur 5.25 colaj disketoj per IBM-PC-kongrua sis temo kaj konata tekst-prilaborilo, al la adreso de la Redaktejo (vd. kovrilpaĝon)

Abonado al IPR kaj membriĝo al ILEI: (membrokotizo 50 Svedaj Kronoj) 1) poŝtĝirkonto: 682117-7 (Stockholm). «La Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj» (ILEI). Sodra Rorum pl. 455, S-242 94 Ho6rby (Svedio). 2) poŝtĝirkonto: 3789 64 de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam (Nederlando), por la interna konto ILEK-A de ILEI.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

= SA INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktisto: ERTL Istvan

Teknikaj redaktistoj: Stefan MacGILL KOVACS Marta

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 151, B-2920 Kalmthout

Redaktejo: Esperanto-fako, Universitato ELTE/BTK

H-1364 Budapest, Pf. 107 IPR B = 36-1-1180-966/185 Presado: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140,

B-2000 Antwerpen, -H32-3-234 34 00

— paĝo 2 de la PDF —

Enhavo DAHLENBURG, d-ro T., Densa programo en bonetosa nordo (Konferenca raporto) . . . . 1 Rezolucio akceptita dela 25a Konferencode ILEI… ….-.-.-.- «lt rs tto 3 Proklamo de Voss — proklamo, kiu sintezas (konferenca sejzIMPON PO ra Sep 4 KURUCZ, Geza, Ideoj lige kun la demandoj de IPR 191 (Reago). ….———.- 6 Rezolucio pri edukado akceptita de la Komitatode UEAen Bergeno …..——- Ti Rezolucio pri la Jaro de la Familio, proklamita de UN por 1994, akceptitade UEA … . 8 MACGILL, Stefan, ILEI labortable (La novaj labororganoj dela Ligo)… . . . .- – – – – 9 KURUCZ, Geza, Esperanto-konkurso por lernejanoj. . . . . l sss sno 12 WANDEL, Amri, Perkomputora Instruado de Esperanto (Konferenca prelego) . . . . – – 14 NGO, Chan Ly, Jubileo de agad-plenaj jaroj (raporto el Vjetnamio) … …-.—- 16 FISCHER, Rudolf, La ĵusa enkonduko de fremdlingva instruado en la elementajn lernejojn de Gemanujo — ĉu nova ŝanco por Esperanto? -…….-.—–. 17 «xx MEZE: ENKETILO PRI INSTRUADO kaj MENDILO POR ‘TENDARAJ TAGOJ” 757 SYMOENS, Edward, Tri jaroj en la bilanco (IDBA DI em o snr e i s 23 STROBL, Katalin, Apliko de la komunika metodo en la instruado de Esperanto (3a parto) 33 Koncize ninotas (mallongaj raportoj)smg ……—-.. ki! / eee nnn 42

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto : Stefan MacGill, Eso 7.III, H-1034 Budapest, Hungario. Mesaĝoj tra HEA: (36 1) 1560.244 (telefone aŭ fakse) Kunordigado, planado, eldonado, rilatoj UEA kaj la movado. Vicprezidanto — : Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings, MO 63136, Usono; tel.(314) 869-2303 Eksteraj rilatoj, statistikado, instruado de infanoj Sekretario : Marija Beloŝeviĉ, Miŝkinina 130, YU-4100 Zagreb-Crnomerec, Kroatio, Jugoslavio;tel. (38 41) 57.60.92 Landaj sekcioj, membro-varbado, ekzamenoj Kasisto : Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-24294 H6rby; tel. (46 415) 501.52 Financo, konferenca organizado Vic-sekretario : D-ro Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normal Univ., CN-430070 Wuhan, Ĉinio Azia agado, ekzamenoj en Ĉinio Estrarano Barcsay Zsuzsa, Bem Rakpart 25/B, H-1011 Budapest, Hungario; pri instruado tel. (36 1) 201-2342 Servoj al instruistoj, metodikaj kursoj, trejnado de instruistoj. Faka programo de Konferenco 92 Estrarano D-ro So Ĵinsu, Koreio, Dept. de Ekonomiko, Univ. Kangnam, pri universitatoj Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do 499-900; tel. (0331) 281-5500, faks (0331) 281-3604 Universitatoj, Konferenco 1994

Jubilea 25-a Konferenco de ILEI:

Densa programo en bonetosa nordo

3 — 8 aŭgusto 1991

En la norvega urbo Voss, proksime al Bergen, kolektiĝis 65 esperantistoj el 21 landoj, kiuj interesiĝas aŭ profesie okupiĝas pri la instruado de fremdaj lingvoj, inkl. Esperanton. La internacia konsisto kaj engaĝiĝo de la ĉeestantaro en tiaj fakaj aranĝaĵoj de ILEI ĉiam denove pruvas, ke celkonscia instruado de Esperanto enhavas pli da diskutendaj problemoj, ol oni supozas deekstere:

e Ĉu nia ĝisnuna lingvopolitika linio, influanta ankaŭ la instruprogramojn de Esperanto, en sufiĉa grado respegulas la demokratiemon en la popoloj? (Stefan MacGill (NZ/H): Tireso, Raumo kaj nun…? ; Francois Degoul (F): Strategii adekvate al la monda konsciiĝo pri internaj valoroj de Esperanto)

e Ĉu la vaste propagandata travidebleco de la gramatika strukturo de Esperanto ne subfosas seriozan instruadon kaj lernadon? (Till Dahlenburg (G): Pri vojoj kaj celoj de la Esperanto-instruado

e Cu la produktado de multekostaj vidbendaj serioj surbaze de ekzistantaj kursmaterialoj estas realigebla kaj sufiĉe vaste aplikota en Esperanto-medio? (Mila v.d.Horst-Kolinska (NL): Produkto de vidbendserio kun kurso por komencantoj, uzeble internaciskale)

e Ĉu ne necesas urĝe reagi al la kreskantaj bezonoj de nia junularo/studentaro je pli adekvata enhavo kaj aĝkonvena maniero de lingvoalproprigo? (Rudolf Fischer (G): Talentuloj en elementaj lernejoj konatiĝu kun Esperanto!; Zsuzsa Barcsay (H): Planado de somera internacia gimnazia semajno; Alonzo Nufiez (E): Projekto pri preuniversitataj kursoj; Ronald Glossop (Usono): E-instruado al naturdotitaj infanoj; Amri Wandel (IL): Komputila instru-programo por universitataj kursoj)

e Ĉu ni jam sufiĉe utiligas en la instruado la flekseblecon de la lingvo Esperanto por montri eĉ nacispecifan metrikarton? (Lu Jixin (CN): “Invit” al Cinesko”.

En asembleaj kunvenoj la prezidanto de ILEI, Edward Symoens, donis detalan analizon pri la farita laboro de la Ligo en la tri jaroj de la nun finiĝanta oficperiodo (ekz-e eldonado, internaciaj ekzamenoj, kunlaboro kun neesperantistaj organizaĵoj, rilatoj al ekstereŭropaj sekcioj ktp.) kaj aparte memorigis pri la senlaca kaj sindona laboro de la forpasinta estraranino Audrey Childs- Mee. La farita laboro estas aprobita kaj dankita de la asembleo.

Post tio okazis la elekto de la nova estraro (el la malnova estraro denove kandidatiĝis MacGill, Andreasson kaj Zhang Danchen; la aliaj, Symoens, Jones kaj Dahlenburg ne plu kandidatiĝis).

IPRRel1

— paĝo 3 de la PDF —

La konsisto de la nova estraro ests donita kovrile kun adresoj, kaj en ‘ILEI labortable” kun detaligo pri la taskodivido.

Krome estis detale pritraktataj ianĝproponoj de la statuto de ILEI (sub gvido de Oene Hoekstra) kaj precizgataj estontaj projektoj de ILEI por la periodo ĝis 1994, ekz.

— okazigo de regula gimnazia senajno por gelernantoj dum ILEI-konferencoj ekde 1992; : :

— starigo de diversaj komisionoj, ekz. gazetar-serva, terminologia, statuta, ekster-rilata k.a.; E

— disvastigo de trejnadaj kursoj por instruistoj kaj daŭrigo de Internaciaj Metodikaj Seminarioj; :

—. kontaktoj kun fakaj instruistaj rganizaĵoj en la unuopaj landoj.

La konferenco estis tre zorge preparita kaj organizita fare de Lisbet kaj Bertil Andreasson, kiuj ebligis al niĉiuj vere agrablajn laboreblecojn en la Popolaltlernejo de Voss, kiu estas bore ekipita per konferenc-salonoj kaj somere ofertas sian internulejon kiel turistkejmon. 3

Inter la vesperaj programeroj okazis vidbend-prezentado fare de Gŭnther Becker (G) i.a. pri la 24-a ILEI-koiferenco en Kubo. Aparte menciindaj estas la kulturfonaj kontribuoj de Odd Tingerud kaj J o Hommesmo pri la norvega poezio kaj pri la popolaltlerneja tralicio en Skandinavio. =

Personaj rememoroj de Catina Dazzini, Olle Olsson, Marin Bacev kaj Bertil Andreasson pri signifoplenaj ckazaĵoj dum la dudekkvin-jara historio de ILEI donis al tiu ĉi konferenco pli valoron. La komio) proponas lingvo-

iti i i :0in. kiujn vi trovos apude. politikan kaj strategian rezoluciojn, kiuj Voss, la 8-an de aŭg. 1991

Till Dahlenburg

2e IPR

a api

REZOLUCIO AKCEPTITA DE LA 25a KONFERENCO de ILEI

kun 65 partoprenantoj el 21 landoj, okazinta en Voss, Norvegio de la 3a ĝis la 8a de aŭgusto, 1991.

La konferenco de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj

konscia, ke necesas partoprenigi ĉiun individuan homon, ĉu junan ĉu pli aĝan, en la tutmondaj agadoj por paca evoluado kaj por savi la naturan vivmedion, kaj ke por tio ĉiu povu kontribui siajn ideojn ne repuŝate en indiferentecon pro lingva diskriminacio,

proponas kunlaboron al la respondecaj aŭtoritatoj progresigi la instruadon de la plene evoluinta neŭtrala internacia lingvo Esperanto en lernejoj en la kadro de eduko al tutmonda demokratio kaj al respondeco ankaŭ rilate estontajn generaciojn de la homaro.

La novelektitaj estraranoj pozas por profesia fotisto en Voss: De maldekstre: Marija Beloŝeviĉ, prof. Ronald Glossop, Barcsay Zsuzsa, Stefan MacGill, Bertil Andreasson.

IPRe3

— paĝo 4 de la PDF —

PROKLAMO DE VOSS

Esperanto kiel funkcianta lingvo

i i i Esperanto estas

En la disvastiga laboro, unuarange gravas emfazi, ke Esp ; jam funkcianta lingvo kun la propraj historio, kulturo kaj kulturportaj valoroj kaj strebi, ke ĝi ĝuu sur plej diversaj kampoj samajn rangon, Ekon, rimedojn kaj prestiĝon kiel etna lingvo de simila disvastiĝinteco, kaj kro-

me, ke ĝi estu estimata pro sia unika tutmonda rolo kaj sia potenciala ? .. – kontribuo al la demokratiigo de la komunikado.

Esperanto kaj strategio

Kerne al la strategia debato estas malharmonio inter desupremaj kaj eenoj agantoj. Evidentas unuflanke, ke klopodoj devigi la e de Esperanto desupre al iu nekonvinkita popolo ne nur fiaskos, se = kontraŭ la etika bazo de la lingvo. Klaras aliflanke, ke dum desuba laboro konstante necesas, de si mem ĝi malverŝajne kondukos al signifa kresko de la lingvo aŭ ĝia komunumo. Pli saĝa strategio estas la kombino ” = baŭ vojoj per zorge elektitaj projektoj, tiel ke la desupre akiritaj decidoj kaj permesoj renkontu desube kreitan deziron aŭ bezonon. Em

La celo al kvalito estas laŭdinda, sed necesas konstati, ke la kvalito plej ofte fontas el kvanto, kaj tiun kvanton povas krci la instruado, kadre de kiu apartan gravecon havas la adekvata kaj laŭeble oficiala trejnado de instruistoj.

Esperanto kaj naciaj lingvoj

Esperanto utilas por protekti la rajtojn de minoritataj lingvoj; la esperantistoj oponu neniun specifan lingvon — naciaj lingvoj estas respektendaj, sendepende de grandeco. Esperantistoj tamen malkontentu pri la uzo de naciaj lingvoj por transnaciaj celoj, precipe kiam tio diskriminacias kontraŭ neparolantoj de tiuj lingvoj kaj minacas la pluvivon de minoritataj lingvoj kaj kulturoj. Vanas batali rekte kontraŭ difinitaj grandaj lingvoj, sed necesas malkonstrui la mitojn, kiuj subtenas ilian misuzon, Zorgante fari tion per pravigeblaj argumentoj kaj ne per niaj propraj miloj.

Esperanto — ĝia destino

La tradicia termino “fina venko” kun siaj militecaj subsignifoj transformiĝu al konstanta agado por ebligi la uzon de Esperanto inter tiu kreskanta nombro de personoj celantaj transnacian komunikadon. La plukreo de aŭtonoma Esperanta kulturo estas valora, necesa, sed ne sufiĉa antaŭkon-

diĉo por tiu strebo; sekve konflikto inter kultur-flegemaj kaj finvenkemaj esperantistoj estas transpontebla — ili povas trovi abundajn terenojn, kie utile kunlabori. Signifa kvanta kaj kvalita salto en la uzo de Esperanto ne okazos: sole per la klopodoj de la nunaj parolantoj, kiuj havas nek la rimedojn nek la potencon tion solaj realigi; sen la klopodoj de la nunaj esperantistoj teni la lingvon evoluanta, la komunumon vivanta, la aplikeblojn vastiĝantaj, ĝis potencialaj aplikistoj kun siaj lertoj kaj rimedoj malkovros kaj ekspluatos la lingvon.

Kvankam naivaj revoj pri baldaŭa “fina venko” povas naski frustrojn, certe iel forigendajn, estus tamen grava eraro elirgini deziron pri signifa disvastiga sukceso, ĉar tion farinte, la komunumo riskus nenion rimarki, se subite kaj neatendite maturiĝus kondiĉoj, kiuj malfermus la vojon al tio.

La nuna tasko estas krei tiujn antaŭkondiĉojn, kies manko aŭ malforto

bremsus Esperanton en la koncerna momento ĉe transiro al tiu vast-skala uzado.

8 aŭgusto, 199]

4 e IPR

Proklamo, kiu sintezas

La jubilea dudek-kvina konferenco de ILEI akceptis la supran dokumenton

por kontribui al la strategiaj debatoj en la Movado. Por situi ĝin historie, memoru la Deklaracion de Tireso (Svedio) en 1969 kaj la Manifeston de Raŭmo (Finnlando) en 1980. Konferencinte en Norvegio, dudek kaj dek jarojn post tiuj eventoj kaj aliaj dokumentoj, ŝajnis oportune rekonsideri ilin. Nia rezulto nek celas lanĉi novan direkton, nek proklami novan revolucian malkovron, sed resumi tion, kion la plimulto de esperantistoj jam decidis kaj komprenis por si

mem, kaj iel sintezi la pretendojn de la antaŭaj dokumentoj kune kun taŭga sinteno por instruistoj.

La proklamo koncize redonas la esencon de la artikolo en IPR 1991/2, kiu

disvolvis la rilatan konferencan temon, kaj kiu iom pli adekvate defendas kaj klarigas la asertojn de la proklamo. Gia sintezo provas trakti la kontraŭdirojn inter propagandemaj, finvenkemaj kaj kultur-flegemaj esperantistoj, inter desupristoj kaj desubistoj kaj inter Esperanto kaj aliaj lingvoj.

Ni esperas, ke la ĉefa debato fluanta el nia proklamo disvolviĝos en aliaj

movadaj organoj, al kiuj ni sendis la tekston.

Ne volante dilui la fakan karakteron de IPR, ni tamen vokas al reagoj kaj

komentoj ankaŭ ĉi tie, ne nur de niaj membroj sed ankaŭ de aliaj aktivaj movadanoj, kiuj per tio povos renkonti nian Ligon kaj ĝian agadon.

IPR e 5

— paĝo 5 de la PDF —

= ico. 3 IDEOJ LIGE KUN LA ; J DEMANDOJ DE IPR 191 ARE” AJ PRE ANE EN” RE EE E IEK IEF EE.

Koncerne la demandojn pri la Manifesto de Raŭmo mi povas formuli miajn pensojn jene:

1. La slogano “Esperanto — la dua lingvo por ĉiu” estis antaŭtempa kaj diplomatie tro hasta. Mi konsideras pli realisma kaj celkonforma la sloganon: ”Esperanto fariĝu unu el la oficialaj lingvoj dum internaciaj kontaktoj”. Per ĉilasta slogano ni ebligas alternativon: por supernacia funkcio oni povas libere elekti iun ajn mondan lingvon (= tradicia vojo) aŭ la internacian (= revolucie nova). Ni, esperantistoj, ne devas (nek povas) altrudi nian proponon. Ni neniam devas elpaŝi kontraŭ naciaj lingvoj respektataj de ni ĉiuj. Ni estas ja profunde konvinkitaj ke pro sia karaktero malgraŭ portempaj sukcesoj ili neniam estos kapablaj plenumi tiun rolon, al kiu estas destinita la internacia lingvo Esperanto. Tamen ni ne trompu nin! Nuntempe kaj dum ankoraŭ pluraj jaroj la “dua lingvo por ĉiu” estas senbaza, utopia iluzio. La venko venos multe pli malfacile, tra kompromisoj.

2. Esperantistojn kunligas neordinara interesiĝo pri kulturoj de aliaj nacioj. Ni ne havas do kulturon apartan, sed kvante kaj eble ankaŭ kvalite alian: ni strebas al universaleco. El tio venas ke ni estas kaj ankoraŭ longe estos ne kreantoj, sed fidelaj perantoj de kulturaj valoraĵoj. Kaj se estas tiel, ni devas doni prioritaton ne al la originala, sed al la tradukita literaturo en Esperanto, simple tial ke ĉi-lasta servas al nia strebado multe pli ol la alia. Ni volas servi, ne regi. Por ni ne originaleco, sed la valoro de la ideoj gravas. Nur literaturo saturita de valoraj ideoj akiros renomon al la internacia lingvo.

3. Miaopinie, se temas pri la karakterizaj trajtoj de Esperanto, la unuan

“lokon: okupas ne propedeŭtiko, sed la ebleco kontakti novmaniere, sen diskriminacio. Ni celas ja kvalite novan kontakton en internaciaj rilatoj. Propedeŭtiko estas nur akompana karakterizilo de la internacia lingvo. Due, mi nepre emfazus la simplecon gramatikan de Esperanto, substrekante ties logikon kaj ellerneblecon por ĉiu meze inteligenta homo. Tiu trajto multe gravas ĉe lingvo, kiu pretendas esti kandidato por supernacia interkompreniĝo tra la tuta mondo.

4. Ĉiam ankoraŭ ni povas fidi nur niajn proprajn fortojn. Sed la fortaj estas disigitaj. Antaŭkondiĉo al sukceso estas, sendube, unuigo de ĉiuj ekzistantaj fortoj. Sen unueco ni certe pereos. Ni urĝe bezonas novajn sloganojn: “For la izolitecon!”; “Tranŝpasu la landlimojn!”; “En unueco estas forto!” k.t.p. Ni bezonas unuecon ne nur por formi premgrupon, sed kaj ĉefe, ĉar nia laboro povas inde kaj fruktoporte realiĝi sole sur neŭtrala, internacia fono. Nia forto kuŝas en internacieco. Sen internaciaj dimensioj Esperanto fariĝas simpla ludilo, ŝatokupo por kelkaj stranguloj. Ni lanĉu do la sloganon: “Internaciecon en la praktiko!” :

KRUCO (Geza Kurucz, Nyfri u. 11, H-6500 Kecskemĉt, Hungario)

6 e IPR

REZOLUCIO PRI EDUKADO AKCEPTITA

LA KOMITATO

por 1994, laŭ specifo en aparta rezolucio.

kaj aktive partopreni.

pri la supera nivelo pro neinterkonsentita regularo.

efika gvido de la Ligo tra la lastaj kvin jaroj.

DE LA KOMITATO DE UEA EN BERGENO, NORVEGIO.

starigas komunan komisionon de UEA kaj ILEI por ellabori kaj realigi planon por aktiva partopreno en la Jaro de la Familio proklamita de UN

juĝas fruktodona la projekton Komunikado en la Eŭropa Komunumo 1992 iniciatita de UEA, ILEI kaj EEU kaj prezentita en ĵus aperinta kajero kaj vokas al ĉiu Landa Asocio en EK-landoj delegi kunlaborantojn

konsterniĝas pro la tre limigitaj paŝoj de Landaj Asocioj kaj E-instancoj en orienta Europo teni malfermaj siajn internaciajn rilatojn kaj urĝas ilin ne submetiĝi al la diserigaj tendencoj en siaj socioj kaj specife superi la transpagajn barojn, kiuj malhelpas interhomajn, kulturajn kaj edukajn kontaktojn. Koncerne ĉi-laste, ili strebu restarigi transpageblon por la lernejana revuo Juna amiko, por ke ĝi restu internacia kaj ne iĝu helpilo ekskluzive por riĉaj” lernantoj. La Komitato vokas al ILEI disponigi dumtempan financan apogon ĝis la Landaj Asocioj ellaboros la petitajn solvojn kaj volas aŭdi raporton pri tiuj solvoj en la venonta kunsido en Vieno.

notas la daŭran progreson de la elementaj kaj mezaj j

Og j ekzamenoj de ILEI/U EA, kun 19 sesioj en 11 landoj, kun 135 sukcesintoj el 30 landoj el ĉiuj kontinentoj, kontentas aparte, ke la plej granda ekzamena sesio ĝis nun povis okazi en Rumanio, sed malkontentas pri la malrapida progreso

ĝojas pro la apero de la komunik-stila lernolibro Tendaraj tagoj specife por 10-ĝis 14-jaruloj, vokas al instruistoj uzi ĝin kaj pli ĝenerale apliki modernajn komunikajn teknikojn en la instruado kaj urĝas la Ligon kiel eble plej baldaŭ aperigi la apogajn lernilojn kaj kompletigajn kajerojn kaj entrepreni similajn projektojn por aliaj aĝ-grupoj kaj kategorioj de lernantoj.

bondeziras al ILEI okaze de ĝia jubilea 25a konferenco, kaj atentos la rezoluciojn, kiujn ĝi akceptos. La Komitato notas kun kontento la signifan kreskon en la membronombro de la Ligo kaj gratulas al ĝia prezidanto pro

IPR e 7

— paĝo 6 de la PDF —

REZOLUCIO DE LA KOMITATO DE UEA pri la Jaro de Familio, 1994.

LA KOMITATO

aprobas la skribe prezentitan planon pri la engaĝiĝo de UEA kaj ILEI en la Internacia Jaro de Familio proklamita de UN por 1994, pli specife la okazigon de internacia seminario en Klagenfurt, Aŭstrio en junio 1994 sub la aŭspicio de Unesko kaj UN kun la provizore formulita temo “Internacia familio — utopio kaj realeco”.

starigas komsionon de UEA kaj ILEI por evoluigi la seminarion kaj aliajn ligitajn iniciatojn en aliaj landoj. Fondo-membroj proponataj estas Z. Tiŝljar (Zagrebo, gvidanto), R. Corsetti (Romo), E. Schwarzer (Germanio), S. MacGill (Budapeŝto, ILEI), M. Maitzen (Vieno, kie troviĝas la kunordiga centro de UN por la Jaro), F. Lo Jacomo, B. Despiney (Parizo, sidejo de Unesko) kaj Amri Wandel (Israelo).

taskas la Estraron de UEA skribe submeti al Unesko la projekton kaj buĝeton en la necesa formo ĝis la fino de 1991, por ke la projekto estu oficiale agnoskita ankaŭ en la kadro de la Jardeko de Kulturo (1987-97), kaj al UN ĝin same prezenti por agnoskigo kadre la la Jaro de Familio. Ambaŭ petojn ĝi faru laŭ strukturo kaj informoj liveritaj de la komsiono ĝis septembro.

(La asembleo en Voss proponas al UEA aldoni nian novan vic-prezidanton kaj estraranon pri eksteraj rilatoj, prof. Glossop, al tiu komisiono. )

e b Vieno zbur tj s e Klagenfurt

Klagenfurt troviĝas en sud-centra Aŭstrio vojkruce al Italio kaj J ugoslavio. Ne tro foras Hungario kaj Ĉeĥoslovakio. Sekve ĝi estas en kulture tre varia situo, kun lingvoj latinidaj, ĝermanaj, slavaj kaj finn-ugra parolataj en la proksimeco. Al ĝia internacieco kontribuas plie la centro de Unuiĝintaj Nacioj en Vieno. Ne hazarde, niaj lernejaj eksperimentoj okazis en ĉi tiu mond-parto. La relativa abundo de denaskaj esperantistoj kaj esperantaj familioj en la apudaj landoj favoras la realigon de ĉi tiu seminario ĉi tie en 1994. Ne tro fruas jam entrepreni la prepar-laboron!

8 e IPR

Ej

= ILEO LABORTABLE

Ci tiu rubriko ekde nun rice- = vos novan funkcion. Ĝis nun ĝi N telegraf-stile peris etajn novaĵ- k ojn el nia interna agado. Gi plue k faras tion sed nur en la vosto. La k kapo kaj korpo fariĝos gvidilo por la laboro de la estraro kaj aktivaj kunlaborantoj, sed samtempe informilo kaj invitilo al ĉiuj legantoj internacie aktivi. La decidon, ke IPR estu ne nur faka sed ankaŭ agada organo pravigas la fakto, ke ĝi restas pli ekonomia maniero komuniki kun la membraro ol per cirkuleroj. Kiam necese, ni aldonos ekstrajn paĝojn, por ne senigi vin de la faka enhavo.

Celo por la nova periodo

ILEI estas esence volontula organizo, ĝi tiel restas eĉ post la konsento honorarii du komisiitojn. Sekve, por ion atingi, ni dependas je la bonvolo kaj sindediĉo de kerno el nia membraro, preta labori kontinue je internacia skalo. Por eĉ minimume kontentiga funkciado, tiu kerno devus konsisti el almenaŭ dudeko da personoj — preferinde tridek. Apud tiu kerno restas pli granda nombro de individuoj, pretaj kontribui foje al difinita projekto kaj kompreneble la sekcioj, agante unuavice je landa skalo. La kerno de nia kerno estas evidente nia sep-kapa tri-kontinenta estraro kaj niaj honorariitoj. Nia ĉefa mehanismo larĝigi la kernon estas la laborkomisionoj ekzistantaj (inkluzive la ekzamenan) kaj nove starigitaj. Do, unu post unu, ni prezentu ilin.

La estraro Prezidanto: Stefan MacGill, Nov-zelandano vivanta en Hungario, diplomita instruisto de elementa lernejo, nun laboranta duontempe por komputila kompanio, duontempe pri Esperanto. Taskoj estas la planado kaj kunordigo, la eldona agado kaj rilatoj kun UEA kaj la movado. La kerno de la planado estas trijara laborplano pretigata, kune kun du detalaj laŭmonataj planoj, unu kun nur eternaj ĉiujaraj devoj, alia kun tio kaj aldone la taskoj por la kuranta jaro. Vic-prezidanto: Prof. Ronald J. Glossop, usonano doktoriĝinta pri filozofio, profesoro kaj kunordiganto de programo pri .pac-studoj en la Universitato de Suda Ilinojso en Edwardsville, verkis ĉ. 30 artikolojn kaj du librojn pri filozofio, paco kaj Esperanto. Taskoj estas la eksteraj rilatoj de la ligo, i.a. rilatoj kun UN en Nov-Jorko, kunordigo de nia partopreno en la Jaro

IPRe9

— paĝo 7 de la PDF —

de Familio, proklamita de UN por 1994, reprezentiĝo en konferencoj kaj kunlaboro kun s-ro Symoens pri eŭropaj iniciatoj. La instruado de Esperanto al infanoj, agado inter skoltoj kaj interlernejaj kontaktoj estas krome preferataj terenoj.

Sekretario: Marija Beloŝeviĉ, juna kroatino kaj duon-profesia esperantisto, estante sekretario de Zagreba Esperanto-Ligo, krome komitatano de TEJO. Taskoj de sekretario estas protokolado kaj rekontrolo de plenumo de taskoj. Transpreninte krome la fakojn ekzamenoj, membraro kaj sekcioj, ŝi havos ampleksan taskaron. Dum ni klopodas krei 30-kapan kernon, Marija akceptis la konsiderindan defion kreskigi nian membro-nombron de la nuna 808 ĝis 1001, kaj aktive interveni en la deko da neadekvate funkciantaj sekcioj.

Kasisto: Bertil Andreasson, la veterano de nia estraro, apenaŭ bezonas prezenton. Liaj streboj estas larĝigi la gamon de niaj agadoj sed samtempe gardi nian modestan kapitalon. Tio unuflanke signifas bridi la elspezemon de la ceteraj estraranoj, sed aliflanke li firme subtenas la laŭpaŝan kaj prudentan profesiigon de nia laboro kaj la investadon en zorge elektitaj eldonaj projektoj. Li respondecas ekde nun ankaŭ pri la organizaj aspektoj de la konferencoj.

Vic-sekretario: Zhang Danchen, profesoro en la Universitato Huazhong, Wuhan, Cinio. Taskoj estas la azia agado kaj la disvastigo de niaj ekzamenoj en Ĉinio. Lia reelekto al la estraro estas plene meritata, surbaze eĉ sole de lia energia laboro ene de Ĉinio. Nia sekcio tie fariĝis unu el niaj plej grandaj, la nun okazantaj ekzamen-sesioj atestos je la skalo de ilia agado.

Estrarano pri instruado: Barcsay Zsuzsa, instruistino de la hungara, rusa kaj Esperanto, lerneja bibliotekistino, instruas metodikon en la E-fako de la Universitato ELTE, oficiala inspektoro/konsilanto de Esperanto en ŝtataj lernejoj. Taskoj estas servoj al instruistoj, i.a. starigo de interklasaj kontaktoj, superrigardo de instrumaterialo ktp. Apartan atenton ŝi dediĉos al la metodikaj seminarioj (IMS), restarigon de niaj intensivaj kursoj por instruistoj kaj klopodoj oficialigi ne nur la instruadon de Esperanto sed ankaŭ la trejnadon de instruistoj. Ŝi organizos konferencan gimnazion en la venonta konferenco.

Estrarano pri universitata agado: So Ĵinsu, juna universitata profesoro en Koreio, kun ligoj al pluraj universitatoj, kie Esperanto estas aktive instruata. Li krome faros la necesajn aranĝojn pretigi ILEI-konferencon en 1994,

Estraro kaj duono :

Tri el la antaŭaj estraranoj decidis ne rekandidatiĝi por la nova periodo. Tamen nia antaŭa prezidanto, s-ro Symocns, fariĝas gvidanto de laborkomisiono pri la eksteraj rilatoj en Eŭropo, specife por realigi la projekton ”Eŭropa komunumo 92 de UEA/ILEA/EEU. D-ro Dahlenburg restas membro de nia ekzamena komisiono. Malcolm Jones estas preta kunlabori kun ni estonte se por iu konkreta projekto tio povos utili. Sekve ni estas en la bela pozicio havi estraron kaj duono. Kaj tio en si mem estas preskaŭ duona kerno!

10 e IPR

Novaj komisionoj:

Aldone al tiu menciita supre, la du ekzistantaj, kaj unu pri nia statuto, stariĝas du novaj. Adresojn vidu dorskovrile.

Gazetara servo: Tio celas arigi fakajn artikolojn, traduki ilin nacilingve kaj aperigi ilin en priedukaj aŭ prilingvaj gazetoj. Gi povus ankaŭ peri novaĵojn pri la Esperanta instruado kaj kunlaboros kun la telefaksa gazetara servo de UEA. Plenaj detaloj kaj kunlabor-alvoko sekvos baldaŭ! Gvidanto: Walter Klag, Aŭstrio.

“Terminologio: Jen akuta problemo, alirenda de aktiva grupo de praktikantaj instruistoj kaj leksikografoj, sub gvido de Katalin Smideliusz, Hungario.

Honorariitoj:

Kovĝcs Marta estas konata al multaj membroj. Ŝi transprenas multajn el la redaktaj taskoj de IPR, kaj teknikajn kaj enhavajn. Ŝi krome verkas testojn kaj gvidilojn por niaj ekzamenoj, verkas la laborlibrojn por la serio ”Tendaraj tagoj” kaj prizorgas enpaĝigon de niaj eldonaĵoj.

Esperantina Mirska estas polino vivanta en Budapeŝto, instruinta dum la lastaj du jaroj en la eksperimenta klaso en Budaŭrs. Ŝi traktos ĝeneralan korespondan laboron, kompostadon por IPR, ”Juna amiko” kaj niaj libroj, pretigon de ekspoziciaj kaj instruaj materialoj kaj ekspedlaboron, i.a. pri ”Juna amiko”, kiun ILEI surprenas laŭ interkonsento kun Hungara E-Asocio pri interŝanĝo de laborfortoj kontraŭ oficejaj faciligoj.

Ekzamenoj:

Demisias la prezidanto kaj sekretario de IEK, sed ambaŭ restas membroj. La nova sekretario estas s-ino Marie Hunninck, Bat. D 5, No 259, Lou Pous du Plan, F-84200 Carpentras, Francio, kiu laŭgrade transprenos la laboron. Eniras IEK la estraranino respondeca pri la ekzamenoj. IEK elektos sian propran novan prezidanton.

Dankoj:

“La korajn dankojn esprimitajn en la konferenco al oficintoj en la antaŭa periodo ni reehas ĉi tie, same al tiuj, kiuj konsentis alpreni gvidon de nova komisiono. Bonvenon en la teamon!

La rubriko:

‘ILEI labortable” aperos regule en IPR. Ĉi-foje ĝi skizis al vi nian kernon kaj la dividon de taskoj. En ĉiu estonta numero ĝi elstarigos po unu laborkampon aŭ projekton — ne per grandaj teoriaj eseoj, sed per listigo de praktikaj paŝoj kaj bezonoj, tiel ke ĉiu ajn leganto aŭ sekcio povu trovi manieron porti sian brikon, fari ion utilan, kaj eĉ kupli sin al la kerno.

De malantaŭ la labortablo salutas,

Stefan MacGill, prezidanto.

IPR e 11

— paĝo 8 de la PDF —

Esperanto-konkurso por lernejanoj Pri spertoj post la unua jaro

Ĉiu scias, kiom gravas ke komencantoj estu ligitaj al la lingvo aŭ movado per pozitivaj impresoj, travivaĵoj. En lernejoj la konkursoj havas eksterordinaran signifon tiuterene. Sed, bedaŭrinde, ili ordinare estas okazigitaj malofte, kutime ĉiujare nur unufoje.

Por eviti la mankojn de tiaj tradiciaj konkursoj, en septembro de la pasinta jaro hungaraj instruistoj de Esperanto lanĉis novtipan konkurson. Nun, post unu jaro da spertoj, ĉiu kiu partoprenis en ĝi estas kontenta, kvankam la konkurso certe ne estas ankoraŭ perfekta.

En la konkurso povas partopreni nur lernejanoj (instruisto atestas per subskribo kaj stampo). Ekzistas du kategorioj: la unua por bazlernejanoj (aĝ – limo: 14 jaroj), la dua por mezlernejanoj (ĝis la aĝo de 19 jaroj). Ambaŭ kategorioj konsistas el du grupoj: komencantoj (lernantaj Esperanton dum malpli ol 2 jaroj), progresantoj (kiuj lernas ĝin pli ol 2 jarojn).

La konkursanoj ĉiumonate ricevas taskofolieton kun entute 7 ĝis 9 demandoj. Ĝusta respondo al ĉiuj demandoj ĉiam rezultigas 20 poentojn.

Ĉiu taskofolio estas redaktata kaj korektata de alia instruisto kaj sendata al la gimnazio Julia Banyai (en urbo Kecskemĉt). Gi estas la lernejo de la administra centro, kie ĉio estas prilaborata per komputilo, kie oni multobligas la taskofoliojn kaj de kie ĉiu lernejo partoprenanta en la konkurso rericevas sub granda koverto la korektitajn solvofoliojn, la novajn taskofoliojn kaj liston kun la nomoj vicigitaj laŭ la akiritaj poentoj. La nomoj de la lernantoj, okupantaj la unuajn tri lokojn ĉiufoje estas laŭtlegataj en la Esperanto-programo de Radio Bart6k de Budapeŝto. Cio ĉi funkcias glate.

Kiajn avantaĝojn havas nia konkurso, en kiu ĉi-jare partoprenis 9 hungaraj lernejoj kun 241 lernantoj?

La taskofolioj estas redaktataj kaj korektataj de tiuj, kiuj instruas la lernantojn. Ili bone konas la lingvonivelon de siaj disĉiploj, kaj pro la fakto ke la redaktado iras de instruisto al instruisto, la konkurso konservas sian freŝecon kaj elanon. :

La taskoj starigitaj antaŭ la geknaboj ne estas malfacilaj. Respondo al iu ajn demando neniam superas 10 vortojn. Malgraŭ tio la konkursanto devas konsulti vortaron, rekomenditan libron aŭ revuon, L.e. ili devigas la partoprenantojn al pli-malpli memstara laboro.

Per la tasketoj (meznombre 8) oni povas direkti la atenton de la lernantoj.

Tuja resendo de la korektitaj folioj igas la geknabojn noti bone tiklajn problemojn de nia ligvo. Krome kaj ĉefe, izolitaj lernejoj (instruistoj kaj lernantoj) ekhavas kontakton, kiu instigas al pli efika agado.

Unujara praktiko montris klare, ke partopreno en la konkurso multe vigligas la agadon de pluraj lernantoj. Intereso al la konkurso kreskus eĉ pli, se ĝi fariĝ, us internacia ekde la nova lernojaro.

12 e IPR

j’

Mi esperas, ke pluraj instruistoj kiuj nun legas mian informaĵon, decidos favore kaj aliĝos al la konkurso. Al interesiĝantoj volonte sendas regularon kaj konsilaron la ĉeforganizanto:

s-ro KURUCZ Geza, Hitel u. 10. fsz. 16. H-6000 Kecskemĉt, Hungario.

SPECIMENA TASKFOLIO POR BAZLERNEJANOJ la jaro, n-ro 6, la KATEGORIO Limdato: la 25a de marto 1991

1. Konfuziĝis la literoj. Faru sencohavajn vortojn en ĉiu litergrupo! REVIOR, INLGOV, ASKOL, TOMUMA (2 poentoj)

2. Skribu per unu vorto! lundo, mardo, merkredo, ĵaŭdo, vendredo (2 poentoj)

3. Ŝanĝu unu literon por veni al alia vorto. Ekzemple: ankaŭ-antaŭ pomo, pensi, filo, ludi, poŝo, hotelo (3 poentoj)

4. Kion vi diras al amiko, kiu iras dormi? (2 poentoj)

5. Kie loĝas la subaj bestoj? sciuro, pasero, fiŝo, lumbriko, vulpo, hundo (3 poentoj)

6. Kion faras astronomo, meteologo, profesoro? (3 poentoj)

7. Formu almenaŭ 6 vortojn el la radiko: frat- (3 poentoj)

8. Kiam kaj kie okazis la lasta hungarlanda deklamokonkurso en Espe-

ranto? (2 poentoj)

ATENTU LA MEZAJN PAGOJN! Se vi instruas Esperanton profesie aŭ amatore, reagu al nia enketilo. Vi samtempe helpos nin kompreni la skalon de instruado, kaj ankaŭ havigos al viaj lernantoj riĉajn kontakteblojn kun aliaj klasoj tra la mondo. Enketilo, kiu kontaktigas.

ILEI — LIGO, KIU EFEKTIVE LIGAS Samtempe kaptu la okazon mendi je speciala dumtempa prezo la novan lernolibron por infanoj,

Tendaraj tagoj.

IPR e 13

— paĝo 9 de la PDF —

KONFERENCA PRELEGO: Perkomputora Instruado de Esperanto

Amri Wandel, Israelo

En la moderna klasĉambro, la komputoro havas pli kaj pli gravan rolon. Aparte ekzistas multaj komputoraj programaroj specife celitaj al instruado de lingvoj. Pro ĝia regula strukturo kaj fonetika elparolo, Esperanto speciale taŭgas por perkomputora instruado. Generale la komputoraj metodoj havas kelkajn avantaĝojn komparc al ortodoksaj metodoj, nome ke la studento ricevas pli “individuan” traktadon kaj povas progresi en la propra ritmo. Komputora instruado ankaŭ ŝparas multan tempon por la instruisto, kiu povas dediĉi pli da tempo al pli gravaj kaj malpli teknikaj temoj (kiel instruado kaj klarigado anstataŭ ekzercado. kaj kontrolado de hejmtaskoj kaj ekzamenoj). Aliflanke, ekzistas malavantaĝoj, kiel la “komputora barilo” (aŭ “maŝinofobio”) kiun kelkaj studentoj povas havi, kaj la ne-persona sinteno (ekzemple, la studento ne povas libere diskuti kun la programo). La instruisto devas esti konscia al tiuj aspektoj, laŭnecese kombini “tradiciajn” kaj komputorajn metodojn, kaj superrigardi la individuajn studentojn por malkovri eventualajn problemojn.

Oni povas distingi kvar kategoriojn de komputoraj helpiloj por komputora lingvo-instruado:

a. Testiloj — komputorigitaj testoj por taksi la komencan nivelon kaj por grupigi la studentojn en apartajn nivelojn (ekzemple, se ne ĉiuj komencas de la sama nivelo), por taksi la progreson de tempo al tempo, kaj por la fina ekzameno. Tiaj programoj ofte kapablas aŭtomate kontroli la respondojn (kelkaj eĉ reĝisoras la notojn) kio ŝparas al la instruisto multan laboron, kaj pli grave, ili povas facile produkti diversajn statistikojn de specifaj eraroj aŭ de certaj temoj, kiu ebligas al la instruisto taksi la progreson de la klaso kaj diagnozi malfortajn punktojn. Aliflanke, ĝuste komputoraj ekzamenoj estas la plej verŝajnaj viktimoj de “maŝinfobio”.

b. Ekzerciloj — plej variaj specoj de ekzercoj kiuj celas individuan laboron de la studentoj en la komputora laboratorio por ekzerci la materialon instruitan en la lecionoj. Komputoraj ekzercoj havas kelkajn avantaĝojn kompare al ortodoksaj (skribaj) hejmtaskoj: la studento sentas sin pli respondeca kaj motivigita kunlabori, la programo povas tuj informi pri la rezulto — ĉu gratuli por ĝusta respondo, aŭ bedaŭri kaj peti reprovon responde al malĝusta res-

ondo. : c. Instruiloj — al tiu kategorio apartenas moduloj kiuj sendepende instruas novan materialon. Ili ofte estas kombinitaj kun ekzercado, kaj foje utiligas ankaŭ aŭdvidajn rimedojn, kiel grafikaĵojn kaj paroladon, ĉu komputora ĉu per aparta medio kiel sonbendo aŭ vidbendo. ; =

ĉ. Komputoraj ludoj kaj aplikaj programoj — tiuj fakte estas certa speco de ekzerciloj, kiuj instigas uzadon de la lernita materialo en distra maniero, aŭ

14 e IPR

ame

por alia utila celo. Ludante aŭ uzante la programojn la lernanto aŭ aplikas la lernitan meterialon aŭ uzas la lingvon ĝenerale .

La varieco de eblecoj estas efike demonstrita per pluraj lingvo-instruaj pakaĵoj kiujn mi adaptis al Esperanto kaj elprovis kun studentoj de la Esperantoprogramo en San Francisko Ŝtata Universitato (SFSU). En la pakaĵo de SFSU la testila kategorio (a) estas demonstrita per ekzamenaro tri-nivela (enkonduka, fina baza kaj fina mezgrada), kiu utiligas la lingvo-instrupakaĵon “DASH- ER” (taŭga por IBM PC kaj kongruaj komputoroj). Ekzemple, la enkonduka ekzameno estis verkita laŭ modelo de skriba enkonduka ekzameno planita de Prof. Duncan Charters, kaj havas ses ĉapitrojn: “plenumu la mankantan vorton”, baza vortaro, frazo-konstruado, demandoj kaj respondoj, tradukado kaj “respondu la demandon” (libera respondo). Ciuj krom la lasta estas aŭtomate kontrolataj kaj se oni provizas la liston de la studentoj, la programo tajpas resuman liston de notoj kaj de rezultoj en ĉiu ĉapitro.

La ekzercila kategorio (b) estas reprezentita per la potenca kaj uzanto-amikema pakaĵo “MACLANG”, kiu, kiel aludas ĝia nomo, utiligas komputoron “Macintosh”. Tiu pakaĵo estas pli fleksebla ol la pakaĵo “DASHER”, kaj havas multe pli da ekzerco-specoj, interalie la ebleco inkludi grafikaĵojn kiel parto de la demando/ekzerco. Nuntempe ekzistas nur modela ekzercaro en Esperanto, kiu demonstras la variajn eblecojn. Plia avantaĝo de MACLANG estas ke ĝi kapablas “memori” la erarojn faritajn de la studentoj kaj poste liveri statistikon pri tio al la instruisto, kiu siaflanke povas diskuti en la klaso la plej oftajn erarojn. Alia trajto estas ke la instruisto povas modifi la ekzercoprogramon tiel ke ĝi “konu” oftajn erarajn respondojn kaj donos taŭgan respondon. Ekzemple, en korelativa ekzerco, “kompletigu la jenan frazon: Paulo serĉis la knabinon k li renkontis en la balo” — se la studento respondas la ĝustan respondon (“kiun”) la programo respondas laŭdan respondon (arbitre elektita el listo modifebla de la instruisto) kiel “bonege”, “jes!”, “ĝuste!” ktp. Same se la studento eraras, la programo respondas bedaŭran respondon, kiel “provu denove” aŭ “bedŭrinde ne”. Aldone, la programo povas “rekoni”, certajn oftajn erarajn respondojn kaj reagi specife al ili. Ekzemple, se la studento respondas ”kior?” la programo tajpos ekzemple “provu denove, notu ke temas pri persono”. Se venos respondo “kiu” la programo povas respondi “preskaŭ tiel, sed memoru la akuzativon!”

La instrua kategorio estas reprezentata per kompleta Esperanto-kurso verkita de Mike Urban el Usono por la Macintosh. Gi bone utiligas ankaŭ la grafikajn kaj aŭdajn kapablojn de tiu komputoro, kaj ekzemple havas ekzercadon de prononcado kaj elparolo, uzante la parolsintezan kapablon. Kiel grafika ekzemplo oni povas mencii la bildon de oficejo kiu aperas sur la ekrano, kaj por ĉiu objekto kiun oni indikas per la “muso” (montrilo) la programo tajpas la esperantan nomon kaj elparolas ĝin.

IPR e 15

— paĝo 10 de la PDF —

La lasta kategorio estas reprezentata per la fama diskut-programo “EL- IZA”, kiu imitas psikiatron kaj kondukas dialogon kun psikoanaliza karaktero, en kiu la homa partnero “parolas” per la klavaro. Depende de la entajpaĵoj de la uzanto, la konversacio povas fariĝi tre sprita kaj amuza, tiel kuraĝigante la studentojn verki frazojn kaj uzi novajn vortojn. (La programo estis adaptita al Esperanto de la aŭtoro kaj ĝi haveblas sur 5,25 colaj moldiskoj por IBM PC

(kaj kongruaj) personaj ko

sp

mputoroj kaj estas mendebla ankaŭ pere de UEA).

Okaze de la tria jubileo de sia fondiĝo la Esperanto-klubo de la Laborulara Kultur-domo de MHo Chi Mihn-urbo organizis kunvenon en julio 1991 kiun partoprenis krom funkciuloj kaj klubanoj raportisto de gazetoj kaj televid-stacioj. De post 1988 la klubo sukcesis regule eldoni 9 numerojn de du-lingva interna informilo kaj kunlabore kun la urba E-asocio eldoni ses numerojn de ”Vjetnamio” (trimonata ilustrita revuo de la Vjetnama Inform-agentejo). Plej interese, ĝi lernigis la internacian lingvon al 350 vjetnamoj kaj 25 kampuĉiaj studentoj. Lige kun tio, s-ino Tuyet Than, prezidanto de la E-Asocio de Ho Chi Minh-urbo (sur la foto) transdonas 12 atestojn pri lernado al fins-

16 e IPR

Jubileo de agad-plenaj jaroj

tudintaj studentoj. Dekstre staras la

estro de la klubo, s-ro Ngo Chan Ly,

kiu ankaŭ sendis la raporton.

Unu el la lastjaraj kampuĉiaj lernintoj diris: ”Antaŭe mi scipovis nur la anglan lingvon. Sed dum mia restado ĉi tie mi havis okazon renkontiĝi kun esperantistoj. De tiam, mi scias, ke Esperanto estas ankaŭ alia interkomprenilo ne malpli grava. Ni, dek kampuĉiaj studentoj ricevis lecionojn kmer-lingve. Post nur kelkaj monatoj, ni povis iagrade posedi la lingvon kaj korespondi kun alilandanoj. Reveninte al nia hejmlando, mi jam malfermis du Esperanto-kursojn por kampuĉianoj en februaro 1991 kun 50 lernantoj.” Pluraj studentoj kaj profesoroj en Kampuĉio serioze interesiĝas.

KONFERENCA PRELEGO:

La ĵusa enkonduko de fremdlingva instruado en la elementajn lernejojn de Germanujo — ĉu nova ŝanco por Esperanto?

l. Ĉu entute enkonduki Esperanton en la lernejojn?

Kadre de la ĉiamaj diskutoj, kiu estas la plej promesa strategio, venkigi Esperanton, kiel konate ekzistas du ekstreme kontraŭaj sintenoj: La tiel nomata desuprismo asertas, ke oni unuarange devas konvinki la plej gravajn politikistojn, kiuj tiam per dekreto ordonas la enkondukon de Esperanto en ĉiujn vivsferojn. La demalsuprismo alvokas. konvinki la popolamason, ĝis kiam plimulto demokrate decidas favore al Esperanto kaj komisias la politikistojn, zorgi pri la necesaj paŝoj. Ambaŭ strategioj laŭ mia opinio estas nerealaj, ĉar la desuprismo premisas idealan registaron, la demalsuprismo idealan popolon. Sed ambaŭ teorioj inkludas la praktikan sekvon, enkonduki Esperanton en la lernejojn, ĉu laŭ desupra dekreto, ĉu laŭ demokrata decido, ĉar nur tiel ja disvastiĝas ankaŭ la konoj de aliaj fremdaj lingvoj.

Kiu do esprimas sin kontraŭ la enkonduko de Esperanto en la lernejojn, tiu estas nek desuprismano nek demalsuprismano, tiu estas entute kontraŭ la tiel nomata fina venko de Esperanto.

2. Kelkaj rimarkigoj pri la kleriga sistemo en Germanujo

La suba rezonado bazas sin sur la kleriga sistemo de Germanujo. La principoj tamen certe estas facile transformeblaj al alilandaj sistemoj, des pli, ĉar almenaŭ la ŝtatoj de Eŭropa Komunaĵo adaptos ilin iom post iom. Unikaĵo estas eble, ke la kulturan kaj tial ankaŭ la kulturklerigan suverenecon en Germanujo posedas la federaciaj landoj. La plej alta tutŝtata instanco estas la Konferenco de la Kulturministroj. Celo de ĝia agado estas 1.a. certigi, ke la atingitaj kleraj gradoj, kiujn donas la lernejoj kaj universitatoj, restas kompareblaj kaj do agnoskataj tutlande. Tamen la interkonsentita kadro lasas ankoraŭ sufiĉan spacon por propra regularo, ekzemple, kiujn kaj kiom da fremdaj lingvoj la lernejanoj povu aŭ devu eklerni.

En Germanujo ĉiuj infanoj vizitadas unue dum kvar jaroj la elementan lernejon, poste dum pliaj ses jaroj la bazan lernejon aŭ la mezan lernejon, aŭ dum naŭ jaroj la superan lernejon, la gimnazion. Necesas entute minimume dek jaroj da lernado, kiuj povas konduki al baza aŭ al meza kvalifiko (sendepende de la lerneja speco); la lastaj tri jaroj en la gimnazio kondukas al la supera kvalifiko, la abituro. Laste la tri lernejaj specoj por la klasoj kvina ĝis dek-tria povas ankaŭ esti kunigitaj en unu lernejo.

Laŭ interkonsento de la Konferenco de la Kulturministroj ĉiu Germana lernejano devas eklerni la Anglan lingvon. En la bazaj lernejoj oni instruas nur ĝin; en la mezaj lernejoj krome la Francan lingvon, en nordokcidenta Germa-

IPR e 17

— paĝo 11 de la PDF —

nujo ankaŭ la Nederlandan, almenaŭ pasive. En la gimnazio oni plej ofte rajtas elekti, per kiu fremda lingvo komenci en la kvina klaso: aŭ per la Angla aŭ per la Latina, esceptkaze (precipe en sudokcidenta Germanujo) ankaŭ per la Franca. Sed ĉiam la Angla lingvo devas esti minimume la dua fremda lingvo, kiun oni lernas. En la gimnazio oni rajtas elekti trian fremdan lingvon inter pluraj, krom la supre menciitaj ankaŭ la Hispanan, la Rusan, la Italan, tre malofte aliajn. Ekster tiuj ordinaraj fakoj ekzistas foje laborgrupoj pri certaj aliaj lingvoj, sed sen komparebla signifo.

3. La diskutoj pri la politiko de fremdlingva instruado

Diskuto pri la politiko de fremdlingva instruado okazadas ĉefe dum fakkunvenoj de filologoj kaj en ties revuoj. Okulfrapas, ke la lingvikistoj kaj lingvoinstruistoj unuanime avertas kontraŭ ekskluziva instruado de la Angla lingvo.. Anstataŭe la koncernaj kompetentuloj postulis en la Dekreto de Homburg, ke la lernejoj ofertu pli da diversaj fremdaj lingvoj, prioritate la t.n. najbaran lingvon de trans la plej proksima limo, kaj komunikadan lingvon, kiu tamen estu unu el la t.n. “grandaj lingvoj”, t.e. vaste parolataj.

Aliflanke la ŝtataj instancoj ne realigis tiujn postulojn de la fakuloj. En la jaro 1954a decidis la Konferenco de la Kultur- ministroj, ke Esperanto ne estu ordinara instrufako, sed nur permesata por laborgrupoj, kie ekzistas kapabla instruisto, kie permesas tion la lerneja gvidantaro kaj la gepatroj kaj kie troviĝas sufiĉe multaj lernejanoj, kiuj libervole volas lerni ĝin. Pli altan rangon ili ne volis doni al Esperanto, same ne al multaj aliaj lingvoj, tiel ke praktike la Angla lingvo ĝuas nekompareble privilegiitan rolon, krome — kvankam malpli — la Franca kaj la Latina. Tio estas tute kontraŭ la laŭdira celo de la fremdlingva instruado, ke la lernanto mergiĝu en alia kulturo ĝenerale, ĉar tiam oni devas redemandi: Kial nur en la Angla kulturo? La vero estas, ke Germanujo estas eksportdependa lando, kies komercistoj devas paroli la lingvojn de la klientoj, kaj tiuj parolas aŭ almenaŭ komprenas plej ofte la Anglan, aŭ la Francan aŭ la Hispanan. Pri kulturo ne temas. Sed, ĝuste tiun argumentadon la ministerioj uzis kontraŭ la enkonduko de Esperanto, ĉar ĝi laŭaserte ja ne havas kulturon.

4. La bezonoj de Eŭropo kaj ĝiaj influoj al la fremdlingva instruado Lastatempe tiu situacio rimarkeble ŝanĝiĝis: pli kaj pli la oficialaj klerigaj instancoj konfesas la veron, ke la celo de fremdlingva instruado estas komunikada kompetenteco kaj ne tiom la intima konatiĝo kun alia kulturo. Tiun evoluon kaŭzas la kunkreskanta Eŭropo, en kiu oni ekatentas samtempe, ke, kaj malgraŭ ĉiuj klopodegoj la plej multaj civitanoj tamen ne sukcesis, lerni la Anglan lingvon, kaj komunikado en Eŭropo postulas vastan interkompreniĝon, por kiu nur unu nacia lingvo estas nek taŭga nek dezirinda. La “Europaische Zeitung” (Eŭropa gazeto) revuo de transpartia Eŭropon antaŭeniganta politika asocio, en sia marta eldono raportis la sintenon de la estro de la kultura sekcio de la Eŭropa Konsilio: ”Buŝa interkompreniĝo per la ĉiutaga lingvo estas por Eŭropo pli grava, ol profundaj konoj de gramatiko

18 e IPR

aŭ de la klasika literaturo.” Mi ne forgesu, enplekti ĉi tie la anekdotan rimarkigon, ke tiu estro de la kultura sekcio, kaj plie, ankaŭ la nova ĉefredaktoro de la “Eŭropa gazeto” ambaŭ estas konvinkitaj Esperantistoj kaj membroj de Germana Esperanto-Asocio.

5. La planita enkonduko de fremdaj lingvoj en la elementajn lernejojn

Gis nun estis preskaŭ dogmo en la Germana kulturpolitiko, ke la klasoj de la elementa lernejo, do la 1a ĝis la 4a, ne havu instruadon en fremdaj lingvoj. Tiu dogmo ĉiam jam estis kontraŭdiro al la ĝenerale konsentita juĝo de la fakuloj, ke infanoj ĝuste dum tiuj jaroj plej facile lernas fremdajn lingvojn — se oni aplikas la ĝustan metodon de instruado. Estas klare, ke la nunaj metodoj, nome, per analizado enkonduki gramatikajn strukturojn kaj neglekti la kapablon de libera parolado, ne estas adekvataj.

Laŭ la propono de kelkaj federaciaj Germanaj landoj, kiujn sekvos certe ankaŭ la ceteraj, oni nun forigos tiun dogmon. Elirante el la fakto, ke en Germanaj klasoj ĉiam pli granda procentaĵo de la infanoj ne havas la Germanan lingvon kiel gepatran, la nova modovorto estas nun ĉirkaŭa lingvo. Tiu esprimo estas misgvida, ĉar oni celas ĝuste ne la ĉirkaŭan lingvon, t.e. la gepatra lingvo, sed oftan fremdan lingvon de la individua ĉirkaŭo de iu klaso aŭ lernejo. Alivorte klarigite: ofte iu urbeto aŭ iu urba kvartalo havas precipe grandan minoritaton de eksterlandanoj, ĉu azilpetantoj, ĉu enmigrintoj, kiuj parolas certan fremdan lingvon, kiun la Germanaj enloĝantoj do precipe ofte aŭdas en sia ĉirkaŭo.

Celo de la nova fremdlingva instruado en la elementa lernejo estas nun, konatigi la Germanajn infanojn kun tiu individua ĉirkaŭa lingvo, tiel ke ili pli bone interkompreniĝu kaj harmoniu kun siaj malgrandaj kamaradoj, kiuj ne denaske parolas la Germanan. Kadre de la instruado oni ankaŭ konatigu la infanojn kun la celoj de la Eŭropa Movado kaj traktu Eŭropajn temojn.

6. Ĝis nun konataj detaloj

La instruado estos deviga! La gepatroj kaj la lernejo decidu komune, kiun fremdan lingvon oni instruu en kiu klaso. Teorie povas regi granda diverseco, kiel postulite de la fakasocioj: la lingvoj povas varii ne nur laŭ urboj aŭ kvartaloj, sed eĉ laŭ klasoj, tiel ke unu klaso okupas sin kun la Turka lingvo, ĉar en ĝi estas multaj etaj Turkoj, dum alia klaso kun multaj el Sovet-Unio elmigrintoj elektas la Rusan.

Ciu instruado okazu kompreneble ne sisteme, sed ludece: helpe de rimoj kaj kantetoj, ŝercoj kaj ludoj, ktp. Ni bone konas tion, ĉar ĝuste tion ni ankaŭ rekomendas por la instruado de Esperanto al etuloj. Tamen estas granda diferenco inter nia celo rilate Esperanton kaj tiu de la nova fremdlingva instruado: Ne estas iu espero, ke la infanoj en la elementa lernejo vere lernas iun fremdan lingvon, dum ni senkompromise celas kaj povas celi peri veran komunikad-kapablecon.

IPR e 19

— paĝo 12 de la PDF —

En la unua klaso oni volas elspezi nur du horojn semajne, poste kvar horojn por la “ĉirkaŭa lingvo”. Sajne, eĉ post la katastrofe magraj rezultoj el la instruado de la Angla, oni ankoraŭ daŭre revas pri tro alta nivelo. Mi menciu nur du ekzemplojn el Germanaj infanĝardenoj: estis kaj estas tre mode, ke la infanoj parkerigas la naskiĝtagan gratulan kanton ”Happy birthday to you” en la Angla kaj la kanteton “Sur le pont d’Avignon” en la Franca, tute sen kompreni tion, kio por ili estas eble agrable sonanta vico de sonperloj. (Sed ĉar la gepatroj, kaj la vartistinoj, estas tiom fieraj, la infanoj brave papagas ĉion.)

Certe ekzistas tamen helpa efiko en la elementaj lernejoj, se tiulingvanoj vere estas kun la Germanaj infanoj, tiel ke tiuj havas eĥon kaj almenaŭ teorie povus vidi lernrezulton.

7. Necesa pluklerigo de instruistoj

Alia grava problemo de tiu nova lingvoinstruado estas, ke ja ne ekzistas instruistoj por ĝi. La kutimaj instruistoj de la elementaj lernejoj ne studis fremdajn lingvojn kaj ties didaktikon. Tial la kulturministerioj nun ofertas pluklerigajn kursojn por instruistoj en ĉiuj bezonataj fremdaj lingvoj. La instruistoj tamen ne tre aprezas tion. Oni devas memori, ke nuntempe la plej multaj instruistoj en Germanujo estas sufiĉe aĝaj, ĉar la registaro ne dungas junajn, kio dumlonge. eblis pro la malkreskanta nombro de infanoj. Al instruistoj, kiuj bone instalis sin en sia lerneja ĉirkaŭo kaj kiujn ne plu atendas kariero, ne plaĉas iu ĝeno de la rutino. Mi konstatis en mia hejma regiono du ekzemplojn de lernejoj, kies estro vigle salutis la novajn eblojn de fremdlingva instruado en siaj lernejoj, kies instruistoj tamen rifuzis partopreni en ĝi, parte uzante niajn argumentojn, ke la celo ne estas atingebla, ke la ludeca instruado estas tre malfacila (kaj streĉa) kaj ke la malgrandaj Germanoj prefere uzu la tempon por lerni legi, skribi kaj eĉ paroli sian gepatran lingvon, kion multaj Germanaj lernejanoj ne plu sukcesas. Des pli oni silentu pri la akiro de fremdaj lingvoj! La plej forta esprimo, kiun mi aŭdis, estis: “La deviga instruado estas krimo kontraŭ tiuj, kiuj preskaŭ jam ne havas ŝancon, lerni sian gepatran lingvon.”

8. Pliaj problemoj

Jam la registaro mem dekretis, ke tiuj lingvoj, kiujn la lernejanoj ĉiuokaze lernos en la postelementaj lernejoj, ne estu instruataj kiel la “ĉirkaŭaj lingvoj”. Oni prave vidas la danĝeron, ke ruzaj kaj ambiciaj gepatroj vidas ŝancon, ke iliaj infanoj povas bone antaŭprepari sin por la sistema instruado de fremdaj lingvoj en la postaj klasoj, ensuĉante bazajn sciojn jam en la unuaj klasoj kaj tiel ĝuante avantaĝon kompare kun tiuj lernejanoj, kiuj en la kvina klaso devos komenci vere de nulo. Kontraŭ escepta frua instruado de la Angla protestis forte ankaŭ la instruistoj de la postelementaj lernejoj, premsonĝante de lernejanoj en la kvina klaso, kiuj dum la instruado de la Angla daŭre komentas: Tion mi jam scias, tiel mem perdante la intereson, dum la aliaj veraj komencantoj estas humiligataj kaj malentuziasmigataj.

20 e IPR

En pluraj EK-landoj, la enkonduko de fremdlingva instruado en elementajn lernejon estas aktuala demando. Por ni ĝi same aktualu — niaj argumentoj, instruistoj kaj instruiloj estu pretaj.

Tamen tiurilata danĝera evoluo jam komenciĝis: mi legis en instruista fakrevuo, ke ĵus aperis la unua materialo por la instruado de fremda lingvo en la elementlernejaj klasoj; ni ne miru, por kiu lingvo ĝi estas: jes, la Angla. Ĉar, diras la aŭtoroj, la Angla estas intertempe la klasika “ĉirkaŭa lingvo”, ĉar ĝi ĉiam pli ofte aperas en nia ĉiutaga ĉirkaŭo, sur etikedoj de varoj, en varbsloganoj de la komerco, kompreneble en la porjunulara muziko kaj lastatempe eĉ sur afiŝoj pri la balotkampanjo por la Germana tutlanda parlamento.

di “Ĉu nova ŝanco por Esperanto?

Cu tiuj novaj ebloj donos novajn ŝancojn ankaŭ al Esperanto? Mi opinias, ke jes, kvankam Esperanto ne estas ”ĉirkaŭa lingvo” laŭ la origina difino. En neniu klaso de elementa lernejo troviĝas malgrandaj kamaradoj, kiuj havas Esperanton kiel gepatran lingvon. Sed ĉu Eŭropo ne ĉiam pli kunkreskas kaj formos nian pli vastan ĉirkaŭon? Jenaj objektivaj avantaĝoj favoras la instruadon de Esperanto en la elementaj lernejoj:

e Esperanto estas unike utila modelo de fremda lingvo entute, tial ideala bazo por posta lernado de aliaj fremdaj lingvoj;

e nuren Esperanto la pli inteligentaj infanoj (ankaŭ ne ĉiuj!) havas ŝancon, vere eklerni lingvon ĝis ioma parolkapablo;

-e Esperanto estas pedagogie elstare utila lingvo, ĉar ĝi aŭtomate instruas al

la infanoj, ke ĉiuj homoj estas komuna familio, en kiuj la familianoj devas lerni konatiĝi kaj renkontiĝi duonvoje unu al la alia.

e Esperanto havas Eŭropajn radikojn, natura bazo por montri, kiel ni kun komunaj kulturaj radikoj fakte povos kunkreski al supernacio kun komuna tegmenta kulturo.

Krome ankaŭ tiuj infanoj, kiuj eklernis Esperanton, en la kvina klaso estus ve-

raj komencantoj de la Angla kiel la aliaj, kvankam ni ja scias, ke la lernado de

Esperanto tamen donos ĝeneralan avantaĝon.

10. Kiel praktike aliri la enkondukon de Esperanto per tiuj novaj ebloj?

Car la paragrafoj (laŭ miaj scioj) allasas ĉiujn lingvojn kaj nur malrekomendas la Anglan kaj la Francan, formale oni povus ekinstrui Esperanton, se inst-

IPR e 21

— paĝo 13 de la PDF —

ruistoj kaj gepatroj konsentas. La instruado nepre estu libervola, prefere por tre inteligentaj infanoj, kiuj ofte enuas en tiuj klasoj. (Dum la horoj, kiam ili eklernas Esperanton, la aliaj infanoj povas ĝui specialan trejnadon en tiuj fakoj, en kiuj ili bezonas subtenon.) Ekde la komenco pluraj lernejaj grupoj el diversaj landoj kun daŭra kontakto inter si lernu Esperanton samtempe. Komence oni interŝanĝu regule leterojn, poste vizitojn. Ni konas tiun agadon, kiu ja ankaŭ nun foje jam okazas.

La gepatroj volonte jesos tion, aŭdante, ke tamen la infanoj supozeble poste havos pli bonajn lernrezultojn pro la propedeŭtika efiko de Esperanto.

Problemo restos la instruistoj. Nepra antaŭkondiĉo estas ja, ke ekzistas instruisto, kiu emas kaj kapablas instrui. Plie, ĝenerale, kiel ni scias, la tuta afero, ĉu okazos Esperanto-instruado aŭ ne, kutime dependas nur de unu entuziasma kaj entreprenema instruisto. La Esperanto-movado sola ne povos eduki sufiĉe multajn el tiaj instruistoj. Guste tial estas nun granda ŝanco en Germanujo, ke la ŝtato transprenos la edukadon de Esperanto-instruistoj, ĉar la ŝtato ja ĉiuokaze preparis sin al pluklerigado de instruistoj en aliaj kaj pliaj fremdaj lingvoj, kial tiam ne ankaŭ en Esperanto?

Ekzistas la unuaj indikoj, ke kelkaj politikistoj ne malvolonte vidas tiun eliron el la dilemo, ne nuligi la kontraŭ-Esperantan decidon de 1954, tamen laŭfakte revizii ĝin en la kadro de tiuj novaj ebloj. En Baden-Virtembergo lastatempe landa parlamentano de la Verdana Partio demandis al Rainer

Heckhausen, vicprezidanto de Germana Esperanto-Asocio: “Kaj kion la kul-

turministroj ĝis nun respondis al viaj proponoj, enkonduki Esperanton en la lernejojn?” S-ro Heckhausen respondis: “Ke ili post 1954 ne gajnis novajn sciojn pri Esperanto.” — “Tiu estas trafa formulo, kiu montras, kiom hontu ili.” komentis la parlamentano: “Ni ekde nun uzu ĝin publike por premi ilin.” Mi mem tamen supozas, ke ni Esperantistoj ankaŭ inter la politikistoj intertempe havas multe pli da simpatiantoj ol antaŭ jardekoj. Foje certe necesos premo, multe pli efikos seriozaj ekpaŝo kaj ekago, for de hobia sinokupo ĝis profesinivela laboro sur la tereno de politiko de fremdlingva instruado. d-ro Rudolf Fischer, Gustav-Adolf-Str. 2a, D-W-4418 Nordwalde, Germanujo; tel. — – 49 (2573)626 (vespere).

GraVe =

— paĝo 14 de la PDF —

Ne saltu sur la lito!

Kion faras Habib? Li saltas sur la lito! asi : | / / 29) V- Kion faras Mateo? | l L Li venas kaj diras, ”Ne S

Sendu al: ILEI, Stefan MacGill, Eso u. 7 INI, H-1034 Budapest, Hungario ĝis plejlaste la 31a de decembro 1991.

“= = = MENDILO

Mi mendas la lernolibron ”Tendaraj tagoj” (kajero unu): NOMBRO SUMO

Ekde 3 ekzempleroj, po 8 gld. (25 SEK)

Ekde 13 ekzempleroj, po 6 gld. (20 SEK)

Subskribo: DATO SS a E Ee

Kiel enkonduka oferto, ĉi tiuj prezoj inkluzivas la surfacajn sendokostojn. Ni tamen petas vin antaŭpagi la mendon kaj sendi kun la mendo pruvon pri la

pago. Ni volas eviti fakturadon.

Pagojn sendu al:

1) Universala Esperanto-Asocio, Nw. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam. Pĉk: 378964 Nederlando; 12-2310-0 Ĝenevo, Svisio; pĝk. 318291-509 Koln BLZ 370 100 50). Por la interna konto de ILEI: ilek-a; aŭ

2) ILEI, Bertil Andreasson, Sodra rorum pl. 455, S-242 94 H6rby, Svedio;

pĉk: 682117-7 Stokholmo.

Li vi £

INTERNACIA LIGO DE ESPERANTISTAJ INS’

Enketilo pri lerneja instruado de Esperanto

‘1991/92

Bonvolu resendi ĉi tiun demandilon al ILEI, Stefan MacGill, Eso u7 Uu E H-1034 Budapest ĝis plej malfrue la 31a de decembro 1991. Se vi faros tion, ni aperigos la rezultojn jam en IPR 92/1, ankoraŭ dum la kuranta lerneja jaro. Bonvolu skribi tre klare kaj respondi aparte por ĉiu klaso.

Urbo: Lando:

Nomo de la lernejo:

Adreso de la Ke lernejo/ LI instruisto:

Nomo de la instruisto:

Ĉu profesia instruisto? JES/NE Dungito de la lernejo? JES/NE

Kiom da lernantoj de la kurso?

Komenco de la kurso:

Kiomaĝaj?

Atendata daŭro

Kiom da studhoroj entute apartenas al la kurso?

Kiom da studhoroj okazas ĉiusemajne? (Indiku kaj akademiajn kaj hor-

loĝajn horojn.)

TURNU!

— paĝo 15 de la PDF —

PREZIDANTA ALPAROLO AL LA KONFERENCO RESUME DE LA ANTAŬA DEJORPERIODO:

Tri jaroj en la bilanco (1988-91) Edward Symoens, Belgio

Estu bonvenaj, karaj gekolegoj, en tiu ĉi 25-jara, jubilea ILEI-konferenco, kiu estas grava i.a. pro la elekto de nova estraro, la modifo de la statutoj kaj kelkaj aliaj necesaj decidoj. Mi klopodos doni al vi superrigardon de nia pasinta deĵorperiodo, ekde 1988 ĝis nun.

Niaj pensoj kompreneble unuc iras al tiuj kiuj intertempe definitive forlasis nin: nia antaŭa prezidanto, elstara lingvisto, pedagogo kaj profesoro, d-ro Istvan Szerdahelyi kiu mortis en 1987 kaj la ĝenerala sekreterio, ankaŭ elstara instruistino kaj aŭtoro, s-ino Audrey Childs-Mee, kiu forlasis nin en 1990. Ilia iama aktiveco daŭre postefikas kaj inspiras nin. Ni neniam forgesos ilin.

La forfalo de tiuj du aktivuloj certe ne simpligis nian taskon, sed la estraro tamen klopodis, kun via helpo, fari kelkajn progresojn kaj realigi iniciatojn, kiujn mi provos komenti.

1. Instruado :

a) La internaciaj ekzamenoj (elementa kaj meza nivelo) nun estas realo, laŭ tute nova koncepto, kiun vi trovas klarigita en la broŝuro „Internaciaj ekzamenoj de UEA/ILEI”, aperinta en 1989. Ili estis organizitaj en deko da landoj, plej ofte dum kongresoj, konferencoj ktp. La protokoloj de 1989 kaj 1990 troviĝas en IPR/1 de 1990 kaj 1991. Ekde septembro ĉi-jare, ni okazigos tutlandan ekzamenadon en Belgio, kiu-ne posedas propran landan sistemon. El tiu eksperimento ni faros konkludojn, eble utilaj al aliaj landoj.

Dum ĉi tiu konferenco ni esperis pomata la Superan Nivelon, sed tio bedaŭrinde ne sukcesos pro motivoj kiujn mi poste klarigos.

b) La instrurajtiga kurso kiun iniciatis kaj prizorgis ĝis nun s-ino Szanser el Pollando, kun la helpo de ILEI kaj de la Kultura Centro Esperantista en La Chaux-de-Fonds, anonciĝis trifoje en ĉi tiu loko en Svislando (1988-1990), sed pro malfacilaĵoj, internaj kaj eksteraj, la kurso ne okazos ĉi-jare, kaj verŝajne ne tuj reokazos en La Chaux-de-Fonds.

La Zamenhof-Centro en Bjalistoko (Pollando), sub la impulso de ĝia sekretario, Jarek Parzyszek, proponis organizi tiun kurson, sed dum la UK ni ricevis mesaĝon de li, ke pro diversaj obstakloj ĝi tamen ne okazos.

La materialo de tiu altnivela kurso, post multaj teknikaj kaj homaj malfacilaĵoj, verŝajne post kelkaj monatoj, aperos libroforme. Ni tamen urĝe bezonas alian kurson, pli tuj praktikan, pli simplan, por trejni neprofesiajn instruantojn al minimuma fakeco, kun konkretaj scioj kaj konsiloj. Ankaŭ libreton por profesiaj instruistoj, kiuj ne instruas lingvon, sed aliajn fakojn. Ili ja lernis la ĝeneralan sed ne la specifan lingvo-metodologion, kaj adaptitan al Esperanto. Ne eblas ĉie organizi fidindajn kursojn, do ni nepre bezonas korespondan kurson

IPR e 23

— paĝo 16 de la PDF —

por memlernado, kun la ebleco unufoje en la jaro, en iu centra loko, organizi rapidresuman kurseton, sekvotan de faka ekzameno. Ni esploru ĉiujn eblojn tiurilate. Kiel vi, ankaŭ mi deziras plej bonan trejnadon de la instruistaro sed laŭŝtupe.

€) Ligite al tiu trejnada de instruistoj, ni menciu la gravan signifon de la Internaciaj Metodikaj Seminarioj (IMS), kiuj diversloke okazis (naŭ ĝis nun) sub la impulso de s-ino BARCSAY Zsuzsa. Ankaŭ sur ĉi tiu kampo ni urĝe bezonas ĝisdatigitan, allogan libron pri la ĝenerala baza instrumetodologio kaj priskribo de la diversaj specifaj instrumetodoj por Esperanto, kun indiko kaj pritakso de la koncernaj disponeblaj lernolibroj kaj didaktika materialo. Pro la propra karaktero de la Internacia Lingvo, ni bezonas novajn ideojn, nuntempajn metodojn por interesi la lernantaron. Ĉu ni sufiĉe kalkulas je la specifaj lingvaj ecoj de Esperanto en la ellaborado de niaj metodoj? Ĉu ni ne tro estas influitaj de la instruado de la naciaj lingvoj? Ĉu la propedeŭtika karaktero de Esperanto sufiĉe evidentiĝas en la ellaboritaj metodoj? Novaj ideoj kaj aliroj, kreemo kaj originaleco estu la leitmotivoj de niaj metodologoj, ne nur por plibonigi la instruadon de Esperanto, sed ankaŭ por pruvi al neesperentistaj gekolegoj ke ekzistas en la Esperanto-movado memstara fakularo, kiu kontribuas al la progreso de la lingvo-instruado ĝenerale.

ĉ) La lerniloj meritas apartan atenton pro la rapidega evoluo de la aŭd-vidaj eblecoj, la uzo de komputiloj, de video-filmoj, de la radio kaj televizio. Tio tamen ne signifas, ke ni devas forĵeti ĉiujn tradiciajn lernolibrojn, sed ni ja devas ĝisdatigi, modernigi, allogigi, ilustri ilin, adapti ilin al specifaj celgrupoj. Afriko bezonas aliajn lernilojn ol Azio kaj Azio aliajn ol Eŭropo. Ekzistas pozitiva evoluo tiurilate. Ni ricevis plurajn tre taŭgajn manuskriptojn, kiuj meritas eldonon, sed mankas al ni mono, kaj UEA bedaŭrinde ne multe helpas nin sur tiu kampo.

Mi pensas i.a. pri la lernolibro de Emile Van Damme (Belgio), verkita kunlabore kun afrikanoj por afrikanoj; pri la libro de Paul Gubbins (Britio) kun multaj

kaj tre variaj ekzercoj; pri la paroligaj kursoj de nia vicprezidanto Stefan Mac- Gill. Jus aperis de li la unua kajero de nova, tre alloga modernstila lernolibro por junaj infanoj Tendaraj Tagoj, kiun apogos gvidilo por la instruistoj.

Ni ricevis manuskripton de valora anglalingva informlibro de John Ibbotson: A justification for Esperanto in the curriculum (Pravigo de Esperanto en la studprogramoj) kaj Teaching Methods for Esperanto (Instrumetodoj por Esperanto), per kiu li atingis universitatan titolon. Sed, kie trovi la monon por el-

Arĥitekto de la lastaj tri jaroj da intensa laboro — s-ro Edward Symoens nun pesas la atingojn.

24 e IPR

doni ĝin? Ne forgesu la nepre apogindan revueton Juna Amiko, kiun brile prizorgas Stefan MacGill. Li havos okazon diri iom pri siaj problemoj tiurilate.

Iu fakulo devus okupiĝi ekskluzive pri Ĉi tiu ege grava kampo. Ne temas nur pri elementaj kursoj, sed precipe, eĉ prioritate pri daŭrigaj, perfektigaj kursoj, kiuj mankas. Hans Bakker, ekzemple, kiu tiom efike okupiĝas pri la Esperanto-instruado en Afriko, petegas tiajn kursojn, kaj eĉ bremsas la „aperon de libroj por komencantoj, ĉar ekzistas tro da „eternaj komencantoj”, kiuj i.a. pro manko de taŭga materialo, ne daŭrigas, do forgesas tion kion ili lernis. Mi promesis al li interveni ĉi tie kaj insisti, ke ILEI aparte interesiĝu pri tiu esenca problemo. Kritikan superrigardon de ĉio ekzistanta ĉi-kampe ni bezonas por trovi la ĝustan vojon estonte, kaj respondi al la veraj bezonoj. ki Mian,

d) Ni povas aldoni al la klasika instrumaterialo la didaktikajn ludojn, kiuj utile povas kompletigi la tradician instruadon, sed ankaŭ de ĉi tiuj mankas kritika kaj analiza superrigardo. e E ro prao

e) Ne eblas al multaj homoj en la mondo, pro plej diversaj kaŭzoj, ĉeesti lernejan kurson, sed kiuj ja ŝatus lerni la lingvon hejme. Por tiu granda kategorio, ni bezonas modernan perkorespondan kurson, sed ankaŭ pri tio ni ne klare scias kio ekzistas, nek la valoron de la disponeblaj kursoj.

2. Internacia Pedagogia Revuo (IPR) KLES E

Depost du jaroj aperas kvar numeroj anstataŭ tri. Gi estas kompostita en Budapeŝto, presita kaj forsendita en la Grafika Centro de Antverpeno (GCA). Ni povas fieri pri la valora enhavo de la lastaj jaroj, sed ne pri la aperreguleco. Ĉi tiu konstato ne estas kritiko, ĉar mi scias kiom da laboro la prizorgantoj faras ekster la redaktado de la revuo. Ni tamen devas serĉi adekvatan solvon, ĉar IPR estas la sola transnacia ligilo inter la membroj. La redaktoro de IPR, ERTL Istvan, vojaĝas multe, estas diversmaniere tre okupata kaj estas kandidato pri la redaktoreco de la UEA-revuo, Esperanto. a

Ni sendas IPR duvoje: pakaĵe al la sekciestroj kiuj petas tion, aŭ individue al la abonantoj. Tio signifas, ke por ĉiu numero la Grafika Centro bezonas ĝisdatigitajn listojn de ĉiuj adresitoj, kio ne ĉiam sufiĉe akurate okazas.

Konsilindus disponi pri redakcia komitato, ĉar ne estas normale ke unu sola persono prijuĝu ĉiujn manuskriptojn. Pro praktikaj motivoj tiu komitato estu en la sama urbo aŭ regiono de la redaktoro.

3. Fondaĵo Szerdahelyi ; ; lo

Fondita en 1989, ĝi komence havis kuraĝigan sukceson, sed tio ne daŭris en la lastaj monatoj. Gis nun, ĝi enspezis 16.000 guldenojn. Mi rememorigas la celojn de la fondaĵo: :

— realigi diversajn eldonaĵojn; | i : dO) ;

— organizi instrurajtigajn kursojn en diversaj lokoj kaj kontinentoj;

— partopreni en fakaj kolokvoj, kongresoj ktp.; .

— organizado de vasta kaj konstanta inforinkampanjo.

La listo ne estas limigita.

IPR e 25

— paĝo 17 de la PDF —

4. Eldonaĵoj

Gis nun, la eldona aktiveco estis limigita al kelkaj broŝuroj: la Internaciaj Ekzamenoj kaj la traduko en la francan kaj la anglan de mia libreto pri la socipolitika, pedagogia kaj kultura valoroj de Esperanto. Lastmomente mi ricevis el Brazilo proponon de s-ro Alres Sabinho traduki ĝin en la portugalan.

Jus aperis, kaj nun estas havebla, la unua kajero de nova situaci-komunika lernolibro Tendaraj Tagoj, mi jam menciis ĝin.

La manuskripto de mag. Irena Szanser: Glotodidaktikaj kaj specifaj aspektoj de Esperanto-instruado kaj Elektitaj problemoj de psikologio por lingvo-instruantoj nun estas preta kaj estos eldonita en unu volumo.

Mi aludis la neceson eldoni multajn aliajn librojn, i.a. pri ĝenerala kaj speciala metodologio, pri la konkretaj aspektoj de Esperanto-instruado, ktp. En la sama kunteksto, ILEI aŭspicias la laboron de Lawrence Mee rilate al Interetna Vortaro de Ordinara Esperanto, vortaro por lernantoj.

Por realigi tiujn projektojn, ni povas:

— krei propran profesie funkciantan eldonan fakon, sed kie trovi la komencan kapitalon kaj la monon por pagi la deĵorantojn?

— interkonsenti kun ekzistantaj eldonistoj, sed por fari tion, ni pli bone devas koni ilin; L

— eldoni en la plej malmultekostaj landoj, kiel ekz. Ĉinio k.a.

ILEI bezonas kompetentan fakulon pri eldonado, kiu estus komisiita por siste-

me esplori ĉiujn eblecojn, kompari la prezindikojn, ekzameni la kondiĉojn kaj

serĉi financajn rimedojn. Pluraj komisiitaj fakuloj estu je la dispono de ILEI

por prijuĝi la manuskriptojn laŭ ĉies kompetenteco, kaj serĉi verkistojn por

dezirataj verkoj, eventuale en la formo de publika konkurso. Kial ne?

5. Kunlaboro kun aliaj asocioj aŭ institutoj

ILEI ne estas kaj ne povas esti izolita asocio. Jam estas longa tradicio ke ĝi kunlaboru kun aliaj organizoj. Prof. Szerdahelyi multe insistis pri tiu neceso. Tio ne signifas ke ĉiuj interrilatoj estas same viglaj kaj regulaj, sed ili ekzistas; ni pli ofte devas apelacii al la ekzistantaj kontakteblecoj. Jen la nuna situacio:

Universala Esperanto-Asocio (UEA) ILEI pasintjare aliĝis kiel Faka Asocio pri Instruado al UEA. La ekzistaj rilatoj estas bonaj, sed ne sufiĉe glataj. UEA ekz. devas fidi la opinion de faka asocio rilate fakajn aferojn (i.a. pri lernolibroj) kaj ĝi ankaŭ devas klopodi reagi pli rapide al por ni urĝaj demandoj kiel ekz. la dosiero „supera nivelo de la Internaciaj Ekzamenoj” kiun ni lasis tie la 20-an de februaro, kaj ĝis nun ni ne rericevis… pro tio ne eblis al ni trakti ĝin dum ĉi tiu konferenco. Ciujare, ILEI prezentas rezolucion al la Komitato de UEA enhavanta financan disponigon por eduka laboro; ILEI estas reprezentata kiel observanto en la estraro de UEA kaj ricevas ĉiujn oficialajn dokumentojn, raportojn, ktp.

Internacia Esperanto-Instituto (IEI) en Hago, Nederlando. Kun ĉi tiu aktiva kaj bone gvidata instituto, ILEI subskribis ĉi-jare kunlaborkontrakton. Komuna projekto atendas realigon: video-filmo de internacia Es-

26 e IPR

peranto-kurso, projekciebla en la televizio pri kio ekzistas riĉa dosiero, kaj pri kiu s-ino Horst-Kolinska prelegos morgaŭ.

; Akademio Internacia de la Sciencoj (AIS) en San Marino. :

Jam en 1988, ILEI subskribis interkonsenton kun AIS. Kiel asocio, ILEI ne

multon faris ĉi-rilate, sed ekzistas multaj individuaj kontaktoj de kopen

kun AIS. Ĝi restas tre subteninda entrepreno, en kiu ILEI certe povus ludi ro-

lon, ekz. por fari la petitan lingvo-kompren-teston, por partoprenantaj ne-esntistoj. ;

EE Keur Centro Esperantista (KCE) en La Chaux-de-Fonds, Svislando. .

Dum pluraj jaroj, ni havis apartajn kaj bonegajn rilatojn kun KCE, ĉar tie oka-

zis la instrurajtigaj kursoj de s-ino Szanser kaj ankaŭ internaciaj ——~

La Centro, pro diversaj kialoj, i.a. financaj, provizore malpliigis siajn ri t-

nombrajn aktivecojn, sed ĝi restas ege grava, i.a. pro la tie ekzistanta urba do-

kumentejo pri Esperanto. » ; ;

E si aliio da Lo ĉe la Universitato Eŭtvos Lorand en Budapeŝto. U Delonge, kiam prof. Szerdahelyi ankoraŭ gvidis tiun fakon, ekzistas bonaj rilatoj kun ILEI. La nuna gvidantino, KOUTNY Ilona, deziras iom oficialigi la rilatejas Interkonsento verŝajne baldaŭ estos subskribita pri la jenaj kunlaboreblecoj: ial Se p — reciproka subteno en Esperanto-forumoj kaj pedagogiaj medioj; — harmoniigo de niaj formado kaj ekzamen-postuloj: tio povas okazi aŭ

supera nivelo de ILEI-ekzamenoj, kiuj proksimu al la universitata nivelo;

— rekono de diplomoj kaj kursoj en difinota senco; kojo bo,

— karan sr ssiterialinteitaŭĝo (ekz. ricevo de IPR en Eŭtvos Universitato, konsulto kun ĝiaj fakuloj; ILEI ricevas la studplanojn de la Universitato por konsidero; reprezentanto de ELTE en ILEI-konferencoj);

— eventuala financa helpo tra la Fondaĵo Szerdahelyi;

— kunlaboro en eldonaĵoj. uj L

Infanoj ĉirkaŭ la mondo, en San Diego, Usono. R i EE gada en kontakto kun tiu asocio, kies celoj povas utili al Esperanto-instistoj tra la mondo, nome: 1 a A ji ĉokonduji Esperanton al infanoj en multaj landoj kaj helpi ilin interkomuiki kaj lerni pri infanoj en aliaj landoj; : sekro 3

— intertanĝi Siigediciin, ludojn kaj kantojn kun instruistoj de Esperanto, kaj proponi al ili malmutekostajn aŭ senkostajn instruajn materialojn. (ekz. kasetojn ; :

Kun la pm esperantsitaj (Britio) kaj la Koresponda Servo p svar

(Francio) la kontaktoj povus esti pli intensaj, sed tio estas malpli la afero el – estraro ol de la individuaj membroj, la kursanoj, la Esperanto-grupoj, Ĉar 1 – povus respondi al la ofte aŭdita demando: kion fari post la elementa kurso? Kiel kontakti esperantistojn en aliaj landoj? IPR povus regule atentigi pri tio.

Ekster la rilatoj kun Esperanto-organizoj, ekzistas aliaj kun ncesperantistoj, ekzemple kun UNESCO, kie nia reprezentanto, Francois Lo Jacomo partoprenas en kunsidoj de la neregistaraj asocioj. Ni ricevas multajn interesajn

IPR e 27

— paĝo 18 de la PDF —

dokumentojn, revuojn, oficialajn paroladojn. Ni tamen povus fari pli kaj surbaze de niaj bonaj rilatoj kun la Centra Sidejo de UNESCO en Parizo, klopodi starigi kontaktojn kun la naciaj UNESCO-sekcioj en la unuopaj landoj.

Monda Konferenco por Talentaj kaj Naturdotitaj Infanoj. ILEI kun sukceso peradis inter prof. Glossop el Usono kaj la Nederlanda fondaĵo „Esperanto ĉe la Instruado” por ke ni estu reprezentataj en tiu internacie prestiĝa konferenco en Hago, kiu bedaŭrinde okazis samtempe kun la UK en Bergeno. La rezulto de la nelacigeblaj kaj longdaŭraj intervenoj de prof. Glossop, de miaj propraj leteroj al la organizantoj, sed precipe de niaj nederlandaj kolegoj, sinjorino van Geffen kaj Erasmus, estas pozitiva: deko da Esperantoparolantaj infanoj kaj kvin plenkreskuloj el Hungario ĉeestos la Konferencon kaj pruvos ke Esperanto funkcias! Prof. Glossop havos la okazon mem raporti pri tiu evento.

Ampleksa informkampanjo en la Eŭropa Komunumo. Nuntempe, sub la aŭspicio de UEA kaj ILEI, sinjoroj Erasmus, Maertens, Cwik kaj mi mem preparas ampleksan informkampanjon ĉe gvidaj instancoj de la Eŭropa Komunumo, ĉar tie, pli ol alie, ekzistas unika ŝanco por Esperanto pruvi sian ekziston kaj utilon. Jus aperis enkonduka broŝuro pri la eŭropa lingva problemo kaj pri la rolo kiun Esperanto povus ludi. Pro tio, ankaŭ mi verkis libreton pri la propedeŭtika valoro de Esperanto (50 p.) kun tre ampleksa bibliografio, kun al Esperanto favoraj tekstoj de la Ligo de Nacioj kaj superrigardo de ĉiuj faritaj eksperimentoj. La libreto aperos ĉe UEA kaj estos tradukata en ĉiujn oficialajn lingvojn de la Eŭropa Komunumo. Ĝi jam aperis en la itala lingvo en revuo L’Esperanto de la Itala Esperanto-Federacio (n-oj 8/9— 1990.) Aperos alia broŝuro de Gregoire Maertens pri la financaj aspektoj de la plurlingveco en Eŭropo. En la enkonduka verko troviĝas priskribo de nia planita agadmetodo.

Eŭropa Esperanto-Centro en Bruselo Mi ricevis peton de la Stata altlernejo Erasmus por tradukistoj kaj interpretistoj en Bruselo, organizi tie oficialan Esperanto-kurson kaj eĉ fondi en la sino de la lernejo centron, kun biblioteko, dokumentejo, informejo kadre de la rapidega politika, ekonomia kaj kultura evoluo en Eŭropo. Kun kelkaj kunlaborantoj el Bruselo kaj la Eŭropa Komunumo mem, ni nun klopodas realigi ion konkretan, kaj centrigi ĉiujn Esperanto-aranĝojn en Bruselo en tiu lernejo. Nepre apoginda iniciato, en kiu ILEI povas ludi gravan, eĉ esencan rolon. „ Terminaroj Ĝis nun mi nur iom preparis la terenon por realigi nepre bezonatan pedagogian terminaron per multaj interrilatoj kaj kontaktoj kun TEC (Terminologia Esperanto-Centro) de UEA, INFOTERM (Internacia informada centro pri terminologio) kaj precipe TERMONET (Internacia Reto de Terminologio) en Aŭstrio. Mi arigis informojn kaj bibliografiajn donitaĵojn, sed mi ne kompetentas por efektivigi la laboron. Mi esperas ke vi ĉi-semajne aprobos la proponon fondi specialan terminologio-komisionon. Konsentas gvidi ĝin

28 e IPR

profesiulino, SMIDELIUSZ Katalin el Hungario, kiu jam kun sukceso kon-

taktis eblajn kunlaborantojn. PP Toj a : Por pruvi, ke ĉie estiĝas neatenditaj iniciatoj, mi mencias rilate al termino-

logia laboro, en kiu mi nome de ILEI nur peradis kaj serĉis kunlaborantojn:

— la jam realaigitan Orgena Vortaro (en 11 lingvoj), Belgio;

— la nun komencitan esperantigon de Socia Enciklopedio, fare de loka grupo en Namuro de la Belga Laborista Sindikato. El la lasta letero, mi citas: „Pri la tuto, ni vidos ĝustatempe, ĉu ne bonege estus, ke aŭtoritatoj (ĉefe flanke de ILEI!) bonvolus kontroli la unuajn tradukitaĵojn. ;

— Oni ankaŭ antaŭ nelonge petis min serĉi Esperanto-fakulon por kunlabori en nova plurlingva terminaro pri naturprotektado, pejzaĝo-arto, k.s.

Ĉio tio ne estas rekta koncerno de ILEI, sed ja nerekta, ĉar ne nur la ĝenerala,

sed ankaŭ la faka terminologio koncernas ILEI, kiu en iu momento devos oku-

piĝi pri faka instruado sur plej diversaj kampoj. Naciaj trajtoj kaj influo en Esperanto. — -—W a gu

En Hanabanilla, ni aŭdis pasintjare kelkajn intervenojn rilate al ĉi tiu temo,

kiu por la estonta evoluo de la Internacia Lingvo estas esenca, Ĉar trO da naci-

aj influoj povus endanĝerigi la internaciecan, do komprenigan karakteron de

Esperanto. Mi ĉi-jare kolektis i.a. ĉe d-ro Blanke, plurajn bibliografiajn KA

taĵojn, kiujn ni nun sisteme devas esplori, analizi kaj konigi pere de IPR al la

internacia instruistaro. Mi apelacias al vi ĉiuj kunlabori en ĉi tiu grava esploro.

Mi provizore kolektos la novajn informojn, sed samtempe petas ke interesita

lingvisto reprenu tiun taskon.

Kelkaj aliaj inicatoj mi kj : e Luis Alberto de Oliveira Coelho el Brazilo intencas okazigi en Paraiba do Sul pedagogian eksperimenton pri la propedeŭtika valoro de Esperanto. Mi sendis al li informmaterialon kaj kompletan bibliografion. = -4=—.W e Antonio Alonso Nufez iniciatis projekton pri Internaciaj Preuniversitataj Somerkursoj en Esperanto ĉe la Instituto por Lingvoj de la Universitato de Santiago de Compostella en Hispanio ekde 1993. Li mem havos la okazon klarigi al vi pri kio vere temas.

6. Administraj taskoj kaj problemoj o.

a) Malforto de ILEI estas la manko de permanenta sekrateriejo en fiksa loko, kiu povus transpreni la ĉiutagajn administrajn taskojn for de la estraranoj, kie troviĝus la jam impona arkivo de ILEI, kie ankaŭ estus internacia doku- -mentejo pri lingvaj problemoj kaj pedagogia biblioteko. Mi jam kontaktis plurajn ekzistantajn Esperanto-centrojn, kie ni eventuale povus instali tiun sekretariejon, sed pro manko de financaj rimedoj, ni ne sukcesis realigi tiun esencan projekton. Dum la lasta jaro, en Budapeŝto, Stefan MacGill faris paŝon en la bonan direkton. Por helpi lin en ia administrado de la Internaciaj Ekzamenoj, la kompostado de IPR ktp, li altiris la kunlaboron de kelkaj personoj, kiuj kontraŭ modesta financa kompenso, plenumas tiujn taskojn.

IPR e 29

— paĝo 19 de la PDF —

b) Gvidilo por sekciestroj: Antaŭ du jaroj, la estraro proponi, en kiu la taskoj de bone funkcianta sekojo estas priskribitaj, ja Se post ĝisdatigo, tiu gvidilo estu sendita al ĉiuj novaj sekciestroj; ĝi povas esti rimedo certigi la necesan kontinuecon en nia agado.

c) Gvidilo kaj regularo por fondi novajn sekciojn: En ĉi tiu dokumento, ni E unuecigi la proceduron por fondi novan sekcion, konforme al la stat-

ĉ) Reprezentantoj: En landoj, kie starigo de sekcio ne eblas, ni iniciatis la akcepton de oficialaj reprezentantoj, kiuj klopodas disvastigi Esperanton, organizi kursojn, kaj prepari la terenon por posta fondo de sekcio. Ili ricevas ĉiujn dokumentojn kaj informojn de ILEI.

d) Labordokumentoj: En 1985, ni iniciatis, kiel bazon de diskutoj, la uzon de labordokumentoj, kiuj havas la avantaĝon konkretigi ofte abstraktajn ideojn aŭ proponojn. Ankaŭ ili estas elementoj por certigi la kontinuecon en nia laboro, ĉar eblas plurfoje post maturiĝo, prezenti ilin por nova diskuto.

„€) Statuto: La sperto de la lastaj jaroj kondukis nin al funda rekonsidero de niaj statuto kaj regularo. Grandan laboron faris tiurilate nia kolego Oene Hoekstra el Nederlando, kiun mi nun publike dankas por lia persistema okupiĝo kaj preparo de tiu dosiero. Ankaŭ Stefan MacGill meritas tiurilate nian apartan dankon. Mi esperas ke dum la nuna konferenco, post funda diskutado, la konferenco akceptos la novajn statuton kaj regularon.

f) Statistikoj: Estas normale, ke la estraro de ILEI ekzakte sciu kie okazas Esperanto-kursoj, je kiu nivelo, kun kiom da lernantoj, ktp. Vi ĉiuj konas la altvaloran laboraĵon de s-ro Germain Pirlot el Belgio, kiu dum multaj jaroj prizorgis kaj eldonis proprakoste la statistikojn pri Universitata Esperantoinstruado. Pasintjare, pro ne-reago de tro da docentoj, li anoncis la finon de sia laboro. Tio feliĉe provokis psikologian ŝokon kaj li ricevis tiom da insistaj kaj kuraĝigaj petoj ke li konsentas daŭrigi sian laboron. Ni alvokas ĉi-foje je pli rapida kaj akurata reago al liaj demandiloj. ILEI mem faris ekde 1988 pere de Juna amiko kaj IPR enketon pri la elementaj kaj mezaj lernejoj, bedaŭrinde ankaŭ kun nur modera sukceso. Karaj gekolegoj, vi komprenu ke sen la aktiva kaj akurata kunlaboro de la ĉie tra la mondo dissemitaj membroj la estraro ne povas fari multon. Ne estas ILEI la estraro sed la membraro. Precizaj, fidindaj statistikoj estas gravaj por ellabori realisman laborplanon kaj fiksi strategion, uzeblajn en nia informa laboro.

„ 8) Historio de ILEI: Ni estis esperintaj prezenti al vi almenaŭ skizon de la historio de ILEI okaze de ĉi tiu 25-a ILEI Konferenco, sed tion ni bedaŭrinde ne sukcesis fari, kaj nia alvoko el 1988 tiurilate restis sen respondo. Dum la 20- a Konferenco en Louvain-la Neuve (Belgio) en 1986, KOVACS Mirta el Budapeŝto prezentis unuan skizon pri la historio de la lastaj 10 jaroj de ILEVIPR. Tio eble estu elirvojo por pli ampleksa kaj kompleta laboraĵo. Ne estos facile pro la faktoj, ke la arkivoj de ILEI troviĝas en plej diversaj lokoj. La unua paŝo do estas: arigi, kunigi la arkivojn en unu loko, sed kie? Tio estas ligita al la bezonata Centra Oficejo de ILEI. Mi lastmomente eksciis de s-ino

30 e IPR

Dazzini ke plej multaj arkivaĵoj nun troviĝas en Massa (Italio). Ĉu ni trovos iun por trastudi ilin?

ĝ) Memorando por organizi ILEI-Konferencon: En 1987, mi proponis al la estraro memorandon por organizi niajn konferencojn, kiu jam plurfoje pruvis sian utilecon: kion fari antaŭ, dum kaj post la konferenco; kiam komenci, ktp.

Estus tre utile, se post eventuala reverkado, ĉiuj gvidiloj/memorandoj/konsililoj estus kunigitaj en unu broŝuro. Oni povus aldoni al ĉi tiu administra parto duan parton: kiel organizi ekzamenon, kiel organizi kurson ktp.; do pli pedagogie-orientita parto. La tuto estus praktika manlibro por ILEI-aktivuloj.

h) Laborplano 1988-1991: Post elekto de la nova estraro en Kerkrade, 1988, ni ellaboris precizan planon por tri jaroj. Mi jam citis plej multajn punktojn el ĝi, sed estos la tasko de la nova, morgaŭ elektota estraro fari la ĝustan bilancon kaj surbaze de tio ellabori novan programon.

EExx

Estas tempo, veni al konkludoj. Kiel vi konstatas, la estraro dum la pasinta periodo certe ne dormis, ĉar por trakti ĉiujn cititajn aferojn necesis interŝanĝi centojn da korespondaĵoj, verki raportojn, diskuti kaj cerbumadi.

Cu ni estu kontentaj pri la farita laboro? Jes kaj ne. Jes, ĉar la estraro atingis kelkajn konkretajn rezultojn kaj ni serioze preparis la terenon por la daŭrigo de nia komuna strebado. Ne, ĉar tro da problemoj restas nesolvitaj; ne, ĉar ni ne sufiĉe povis fari por diskonigi Esperanton ekster nia propra asocio.

Se ni, t.e. ĉiuj esperantistoj, konsciaj kaj motivitaj, ĉiuj Esperanto-organizoj ne sukcesas apliki aŭ aplikigi la Internacian Lingvon en la ĉiutaga socio, kultura, ekonomia kaj politika vivo, ni ne estu kontentaj.

Esperanto daŭre restas tro enĉambra afero, ni ne kreas sufiĉe da aplikeblecoj, kaj pro tio multaj lernintoj de la lingvo ne plu uzas ĝin post la kurso, do forgesas ĝin. Mi konfirmas kion mi jam ofte diris: Esperanto estas ligita al ĉiuj aspektoj de la homa vivo, kaj la sukceso de la Esperanto-instruado dependas de multaj faktoroj: :

X de la kvalito kaj la motiviteco de la instruistoj kaj lernantoj;

X de la preteco de la aŭtoritatoj;

X. de la kvalito de la lernmaterialo;

“de la uzitaj metodoj, adaptitaj al la celgrupoj; k.a. s

Tiu varieco retroviĝas en la multaj aspektoj de nia pasinta agado. Generale mankas tamen al Esperanto prestiĝo por sukcesi. Prestiĝo laŭ PIV estas „imponeco, influo, akirita per antaŭaj agoj, atingitaj rezultoj, ks.” Per la fakeco, la seriozeco de nia agado ni eventuale povos impresi la neesperantistajn kolegojn, aŭtoritatojn, sed kion ni vere faras por konigi nian laboron al la ekstera mondo? Kiom da fakaj artikoloj ni aperigas en neesperantistaj fakaj revuoj?

Ĉu ni sufiĉe partoprenas en neesperantistaj fakaj kunvenoj? Tio estas la malforta flanko de nia agado, ne nur de ILEI, sed ankaŭ de UEA kaj de la Esperanto-movado ĝenerale.

IPR-e 31

— paĝo 20 de la PDF —

Al tiu aspekto de nia komuna laboro mi ekde nun volas dediĉi miajn restantajn fortojn. Ekzistas sufiĉe ellaborita agadplano, kiun mi iniciatis antaŭ pli ol dek jaroj. UEA aprobis ĝin oficiale en 1982. Intertempe, ĝi maturiĝis kaj kompletiĝis; mi klopodos agi kunlabore kun Ivo Durwael, estrarano pri informado de UEA. Se vi aprobas tion, ILEI povus starigi komisionon pri informado, kiun mi konsentas, almenaŭ provizore, gvidi.

Jen, karaj gekolegoj, kelkaj donitaĵoj kaj pripensoj pri la laboro farita de via estaro dum la lastaj tri jaroj. Restas al mi la agrabla tasko, elkore danki miajn kolegojn pro la agrabla kaj amika kunlaboro dum miaj du deĵorperiodoj; ili meritas VIAN sinceran dankon kaj aplaŭdon.

Danki mi volas ankaŭ ĉiujn personojn, kiuj aktive kunlaboris kun ni laŭ diversaj manieroj: Mila van der HORST-KOLINSKA, direktorino de la Internacia Esperanto-Instituto en Hago; Claude GACOND, direktoro de la Kultura Centro Esperantista en La Chaux-de-Fonds, kiu aktive helpis organizi la instrurajtigajn kursojn, s-ino Irena SZANSER, kiu dum tri jaroj kun granda sindonemo verkis kaj prizorgis la kursojn; Paul PEERAERTS, direktoro de la Grafika Centro en Antverpeno; BARCSAY Zsuzsa kaj KOVACS Marta el Budapeŝto, kiuj efike helpis Stefan MacGILL por plenumi multajn taskojn. Mi aparte volas danki nian estraranon en Cinio, ZHANG Danchen, kiu senlace, sed izolite, daŭrigas sian konkretan laboron en Cinio. Por la multaj rilatoj kiujn mi havas kun Afrikaj kolegoj, mi ĉiam povas apelacii al la helpo kaj konsilo de Hans BAKKER. Estas tiom da aliaj personoj kiujn mi ŝatus danki, sed estas tro por esti kompleta. Apartan dankon mi tamen esprimas al nia kasisto, Bertil ANDREASSON, kiu trovis ĉi tiun lokon kaj prizorgis ĉiujn organizajn aranĝojn pro manko de norvega LKK. Ankaŭ dankon al s-ino Andreasson pro ŝia efika kaj praktika helpo. Estrarano Malcolm JONES, el Britio, kolektis la aliĝojn, korespondis pri la prelegoj, sed bedaŭrinde ne povas ĉeesti nian konferencon.

Elkoran dankon fine al vi ĉiuj, kiuj partoprenas en ĉi tiu 25-a Konferenco.

kkk

Donacoj

Ni kore dankas al s-ino D. Leuksen-Burger el Nederlando pro refoja donaco al nia Fondaĵo Szerdahelyi. Per tio la sumo kreskas je 81:25 SEK ĝis 16.597:75 SEK. La celojn de la Fondaĵo vi trovas en IPR 91/1 (p. 36); donacoj estas bonvenaj al la konto de ILEI en Svedio aŭĉe UEA (vidu la dorskovrilon).

Ni dankas ankaŭ tre sincere signifan donacon de 5.350 SEK de s-ino Inger Lannergard el Svedio, kiu post partopreno en nia konferenco, dediĉis

tiun sumon al nia eldona agado, kiu rapide intensiĝas. Tia subteno fortigos al ĝi la vojon antaŭen!

32 e IPR

———— = oho l .—Ĝ—Ĝ~——

klen la tria, lasta parto de la diplomiga f KOMUNIKA

disertacio de STROBL Katalin ĉe la i ESPERANTA Universitato ELTE en Budapeŝto: “Ap-

kliko de la komunika metodo en la instru- / LERNOLIBRO kado de Esperanto”. La antaŭajn partojn ji v. en la antaŭaj du numeroj de IPR. |

EP SNP PINE IPI NE’E EINE” E NE E.

Triaparto

VORTOLISTO

EN LA URBO OOO VETURILOJ: buso, tramo, trolebuso, metroo, dentrada fervojo, ŝarĝauto, motorciklo, aŭtomobilo TO uaj SIGNILOJ: trafika lampo, barilo, flago, sonorilo, tintilo, signaltabuloj, fajfilo VETURILELEMENTOJ: rado, sidloko, selo, bremso, kofro, numerplato, licencplato, stirrado, selsako, ĉeno, pumpilo, rapidometro, troleo, pedalo, speulo, glacoviŝilo Se ; ; VOJO: ĉefstrato, aŭtoŝoseo, piedira vojo, bicikla vojo, glita, kruta, danĝera, serpentuma, ŝtona, unudirekta /vojo : : : SURVOJE: haltejo, stacio, super/subpasejo, hospitalo, benzinstacio, parkejo, sukurejo, tendejo, antaŭurbo ; ; RI. Sla LA TRAFIKI: veturi, vojaĝi, iri, starti, hali, ekveturi, alveni, puŝi, tiri, enbusiĝi, entramiĝi, elbusiĝi, eltramiĝi, preterpasi, turniĝi, parki, ŝofori L o AKCIDENTO: kunpuŝiĝi, renversiĝi, panei, ne funkcii, surveturi, rompiĝi, truiĝi, vundiĝi, asekuro, atestanto, policisto

VOJAĜI TRAJNE ; STACIDOMO: atendejo, giĉeto, gazetvendejo, bufedo, valizgardejo, horaro, restoracio, perono, relo, relŝanĝilo, semaforo, laŭtparolilo j ; EN TRAJNO: vagono, lita, kuŝeta, restoracia, VAgONO, lokomotivo, valizrako, vaka, okupita sidloko, rapida, halta, ekspresa, trajno : FERVOJISTOJ: giĉetisto, konduktoro, portisto, lokomotivestro VOJAĜI: aĉeti biletojn, envagoniĝi, elvagoniĝi, porti valizojn, atendi, mal(- rui, mistrafi, bonvenigi, akompani

VOJAĜI AVIADILE A : : des FLUGHAVENO: atendejo, transitejo, doganejo, deponejo de perditaj ob- AVIADILO: helikoptero, glisilo, paraŝuto, rulvojo, fuzelaĝo, flugilo PERSONARO: doganisto, stevardino, pasport- kontrolisto, flugpiloto,

flugpirato! ; “DOKUMENTOJ : enir-talono, pasporto, vizo, unuaklasa bileto, flugbileto

IPR e 33

— paĝo 21 de la PDF —

FLUGI: deteriĝi, surteriĝi, kontroli, dogani, alkroĉi la sekureczonon, trairi la kontrolon

VOJAĜI ŜIPE

HAVENO: mara, rivera, haveno, kajo, holdo, kargo

SIPO: ferdeko, kajuto, remboato, velŝipo, kajako, kanuo, pramo, pasaĝerŝipo, ŝvebŝipo, aloŝipo

2.4.b. KOMUNIKAJ EKZERCOJ SITUACIOJ

„SI: Vi atendis vian amikon, Petron ĉe la flughaveno longe. Li ne venis kaj vi telefonos al li. Li diras ke li jam sendis telegramon, ke li maltrafis la aviadilon kaj alvenos nur morgaŭ. Taskoj

A: SKRIBU TELEGRAMON (vi estas Petro) B: KOMPLETIGU LA TELEFONKONVERSACION! Petro: „Halo, Petro Klein”

Vi: SALO Li

Petro: „Mi maltrafis la aviadilon. Ĉu vi ne ricevis la telegramon?” Vi: E “

Petro: „Morgaŭ, je la 12 -a.”

Vi TEKON, Ŭi

Petro: „Kiel iri al vi?”

Vi: ”

Petro: „Bone. Ĝis sabate !” C: Petro ankoraŭ ne estis en Budapeŝto. REKOMENDU AL LI KELKAJN VIDINDAĴOJN! (vi ankoraŭ ne bone konas Petron kaj ne scias, kio interesas lin) KLARIGU AL LI, KIE TROVIĜAS LA NACIA MUZEO, OPEREJO KASTELO (vi estas sur DeGk tĉr)

; S2: Okazis strata akcidento. La busŝoforo babiladis kun iu turisto, kiu volis scii pli pri Budapeŝto. La ŝoforo ne rimarkis ĝustatempe la motorbiciklon kaj ne donis prioritaton al li. La motorciklisto jam ne povis bremsi, la vojo glitis kaj ili kunpuŝiĝis. A: Vi estas la

turisto busŝoforo motorciklisto pasaĝero en buso piediranto sur la trotuaro RAKONTU KIO OKAZIS!

34 e IPR

B: Vi estas la piediranto. TELEFONU LA POLICEJON! AMBULANCON!

RIPAREJON! (3 telefonkonversacioj) C: La policisto venis kaj volas scii, kio okazis. PREZENTU LA KONVERSACIOJN INTER LA POLICISTO KAJ LA SOFORO LA POLICISTO KAJ LA ATESTANTO!

D: 7. RIPORTU EN LA TELEVIDO PRI LA AKCIDENTO! 2. SKRIBU ARTIKOLOJN EN JURNALO EN POPULARA GAZETO!

83: La familio volas kune decidi, kion fari semajnfine. Vi estas la familianoj. PROVU KONVINKI LA ALIAJN! — patro (3-taga ekskurso, automobile) — patrino (viziti amikojn en Debrecen, trajne) — Petro (resti hejme) — Maria (sunbaniĝi, velŝipi ĉe Balatono)

S.4: Via vojaĝo missukcesis. Cio malbone iris. Via edzino atendis vin longe. Finfine vi tre malfrue alvenas.

A: edzino — furioza B: Vi — furioza Vi — laca edzino — provas trankviligi vin

IMAGU LA SITUACIOJN! PREZENTU LA DIALOGOJN EN PAROJ!

S5: La stevardino en la aviadilo havas „malfacilajn” pasaĝerojn. knabo — kiu ĉiam demandas junulo — kiu koketas kun ŝi maljunulino — kiu tre timas la flugadon virino — kiu ege malbonfartas PREZENTU LA VOJAĜON!

S6: La metroo estas plenplena de pasaĝeroj. Hazarde ĝi haltas inter 2 stacioj. Iĝas pli kaj pli varme kaj ankoraŭ nenio okazas. Post 10 minutoj la vagona-

ro ekmoviĝas “A: Vi estas pasaĝero en la trajno. IMAGU KION VI FARUS DUM TIUJ ĈI 10 MINUTOJ! PREZENTU LA SITUACION!

B: Vi malfruis el la oficejo. KLARIGU LA KIALOJN AL

LA’ DIREKTORO VIA KOLEGO /amiko/!

IPR e 35

— paĝo 22 de la PDF —

DISKUTOJ

D1: Vojaĝo

A: KOLEKTU LA AVANTAĜOJN KAJ LA MALAVANTAĜOJN DE LA TRAJNVOJAĜO = E E — ŜIPAVOJAĜO: 3//4- 434- «== BUSVOJAĜO TN ——— 331!

B: ELEKTU VETURILON KAJ DIRU KIAL VI PREFERAS VOJAGI PER GI!

C: PER KIO VI VETURUS AL ROMO

DEBRECEN BALATONO SINGAPURO? KIAL ?????

D2: Ĉu oni bezonas vagonojn por fumantoj? A: L1 : Vi estas kuracisto

L2: Vi estas iu, kiu multe fumas PREZENTU ARGUMENTOJN POR AŬ KONTRAŬ!

B: Vi skribas artikolon en la gazeto. PROPONU, KE ONI NE HAVU TI- UJN VAGONOJN! (kuracisto)

C: Vi legas la artikolon, furioziĝas kaj tuj skribas ion kontraŭe. (fumanto)

ĈU LA INFORMO SUFIĈIS? (de Stefan MacGill)

Maljuna virino paŝas al la bileta giĉeto de stacidomo. La giĉeto estas fermita, ŝi

frapas kaj ĝi malfermiĝas.

Virino:Bonan matenon, sinjoro. Ĉu vi bonvolos doni al mi informon?

Biletisto: Jes, certe, sinjorino. Kion vi deziras scii?

Virino:Kiam foriras la trajnoj al la nordo?

Biletisto: Al la nordo iras tri trajnoj hodiaŭ. La rapida trajno foriros post tri horoj, la malrapida post kvar horoj kaj la tre malrapida post ses horoj.

Virino:Bone, do ne ekiras trajno al la nordo ene de unu horo.

Biletisto: Prave. Ĉu vi deziras aĉeti bileton al la nordo?

Virino:Ne dankon. Sufiĉas la informo. Ĝis revido.

Biletisto: Ĝis revido, sinjorino.

36 e IPR

Taskoj: 1. Vi estas la biletisto. KOMPLETIGU LA DIALOGON! Virino: Biletisto: „Jes, certe sinjorino. Kion vi deziras scii?” Virino : Biletisto: „Momenton, mi rigardos en mia trajn-libro. (Li prenas erare sian romanon) Ha, la malĝusta libro, momenton … Jen la horaro. La sudo?” Virino: Biletisto: „Ne bedaŭrinde. Nur post sep horoj. La vespera trajno foriros je la sesa horo kaj la nokta je la deka.” Virino: 1 Biletisto: „Bedaŭrinde nc. Cu vi deziras bileton por la vespera trajno?” Virino:

2. PREZENTU LA DIALOGOJN DUOPE! La virino volas scii kiam foriras trajnojal la okcidento al la oriento.

3. … La virino eliras, la biletisto frapas sian frunton pro Zagreno. Dum li serĝas sian libron, ni aŭdas la bruon de rapida trajno, kiu alproksimiĝi as kaj pasas laŭ la kajo tuj apud la bileta oficejo. Post momento la virino kaj unu/du anasoj falas en la Zambron en Ŝokita stato. Evidente, la trajno preskaŭ trafis ilin.

A) FINU LA RAKONTON! B) AUSKULTU LA ORIGINALAN TEKSTON! C) PREZENTU LA RAKONTON!

ANEKDOTOJ Konduktoro: „Vekiĝu, vekiĝu!” Junulo: „Mi ne estis dormanta!” Konduktoro: „Sed viaj okuloj estis fermitaj!” Junulo: „Mi scias, mi simple malŝategas vidi virinojn en plenplenaj busoj!”

Pasaĝero: „Ĉiam, kiam vi rapidegas en la vojkurboj, mi ektimegas!” Soforo: „Simple faru kiel mi: Fermu la okulojn!”

Petro: „Kiu vojo estas la plej rapida al la hospitalo?” Mario: „Simple fermu la okulojn kaj iru eksteren sur la straton!”

Skoto: „Kiom da penioj mi-devas pagi al vi?”

Portisto: „30 penioj por la unua valizo, 20 por la dua kaj 10 por ĉiuj aliaj!” Skoto: „Do, bone. Mi prenos la 2 unuajn kaj vi la restajn!”

IPR e 37

— paĝo 23 de la PDF —

ĈU VI ESTAS BONA ATESTANTO? Rigardu la bildon

dum unu minuto,

poste fermu la okulojn kaj priskribu la detalojn!

A. Ĉu vi povas difini la vortojn:

a) atendejo b) barilo c) ŝipestro?

B. Kolektu vortojn koncerne la ŝipvojaĝon la trajnvojaĝo! e 1. Kie vi loĝas ? Kiel oni povas atingi vin? 2. Kiujn veturilojn vi preferas? Kial? 3. Vi vojaĝos eksterlanden semajnfine. Kion vi bezonos? 4. Vi veturis aviadile al Londono. Rakontu la vojaĝon! 5. Vi biciklas al la kongreso. Kion vi devas kontroli antaŭe? Kaj se vi vo- Jaĝas aŭtomobile? 6. Kion oni devas fari dum la ŝofora ekzamano? 7. Kio estas la diferenco inter gvidi kaj konduti? 8. Kie ricevas la studentoj rabatojn? 9. Kiel oni iras al la Nacia Muzeo, al Hilton? Kiel oni atingas la klubejon ”Esperejo”? (Ekiru de Astoria). 10. Kion vi faras se via aŭto paneas survoje? 11. Kial oni malpermesas la ŝoforojn drinki alkoholon? 12. Kio kaŭzas la plej multajn stratajn akcidentojn? 13. – Cu vi volas esti biletisto en trajno? Kial? 14. Cu vi scias, kiam estis la plej granda ŝipa akcidento? 15. Cu vi ŝatas ŝofori / ŝatus ŝofori? Kial? 38 e IPR

3. RIMARKOJ AL AL INSTRUISTO

3.1. PRI LA LIBRO GENERALE

La libro postulas jam bazan scion de la lingvo kaj celas prepari la studentojn al la ĉiutaga komunikado. En la plej multaj kazoj la kursanoj estas diversnivelaj: kelkaj jam bone scias la lingvon sed mankas al ili la parolekzercado. Iu, kiu parolas multe da fremdaj lingvoj havas nature pli grandan vortoprovizon ol la aliaj. Guste por ke la diversnivela grupo povu samtempe labori, mi kolektis en la prepara parto bazajn ekzercojn kaj, laŭ la nivelo de studentoj, la instruisto havas la eblecon, doni diversajn taskojn samtempe.

Dum la situacioj kaj la diskutoj ankaŭ ebliĝas diferencigi la studentojn laŭ lingvoscio : doni, unue, la plej grandajn partojn al tiuj, kiuj jam bone aŭ seninhibicie parolas la lingvon, kaj nur poste ŝanĝi la rolojn. Tiamaniere la pli „malfortaj” havas eblecon pli kaj pli alkutimiĝi al la komuniko kaj fine ili eĉ kapablos mem ludi la samajn partojn. Por prepari la kursanojn al la komuniko ankaŭ taŭgas la anekdotoj.

Krom la amuziĝo, ili ankaŭ helpas elformi la komunikan kapablon : Prezenti la anekdotojn oni ne bezonas tiomgrandan kreivecon (la teksto estas jam donita). Tamen, dum la prezentado la studentoj alkutimiĝas al la laŭta, flua parolo, nepre bezonata dum la komuniko. Por tiu-ĉi celo tre taŭgas ankaŭ la skeĉoj de Stefan MacGill.

3.22. PROPONOJ POR LA PREPARAJ EKZERCOJ

Finfine mi ŝatus proponi ideojn koncerne la unuopajn preparajn ekzercojn. La literoj A, B, C, k.t.p., indikas la facilecon de la taskoj. Mi ankaŭ mencias kelkajn ludojn, kiujn oni povas utiligi dum la praktikado:

La ekzercoj 1, 2,3 celas ĉefe plivastigi la vortprovizon senrigarde la kontekston.

Taskoj

A: Trovu parojn al la vortoj!

(substantivojn al la verboj kaj inverse) Ekzemplo: ŝofori — – aŭtomobilo

B: Eltrovu la vortojn laŭ la difinoj!

(la instruisto difinas la vorton kaj la studentoj respondas)

C: Klarigu per aliaj esprimoj la signifon!

(Nun estas la studento kiu devas priskribi ion laŭ la antaŭa ekzemplo de la instruisto)

Ludoj 1) Barkoba ludo 2) Trovu vian partneron! (Oni skribas la vortojn sur paperpecojn la instruisto suprenĵetas la pecojn, la studentoj kaptas unu kaj devas trovi ĝian paron. Ekzemplo: trajno — vagonaro.

IPR e 39

— paĝo 24 de la PDF —

Tiuj, kiuj laste trovas unu la alian, elfalas. La ludo daŭras ĝis kiam nur unu paro restas.)

Ekzerco 4 kombinas la gramatikan kaj leksikan praktikadon:

Taskoj

A: Trovu la verbojn al la donitaj vortoj!

Ekzemplo: tramo —- trami (ĉi-tie eblas atentigi la studentojn al la diversaj esprimeblecoj de la sama afero.

Ekzemplo: vojaĝi per tramo, vojaĝi trame, trami)

B: Komparu la veturilojn!

(La instruisto elektas po tri vortojn de la listo kaj petas la studentojn diri frazojn per ili. Oni eĉ povas organizi konkurson: Kiu povas diri la plej multo de la frazoj dum unu minuto?)

C: Kiun veturilon vi preferas?

Argumentu! Cu vi konsentas? (Ci-tie oni jam postulas de la studentoj esprimi sian opinion.)

Ekzerco 5 preparas al la situacio „Okazis strata akcidento”

(vidu pli detale ĉe la situaciaj ekzercoj). La tasko atentigas la lernantojn al diferencoj.

Ekzemplo: kofro (aŭtomobilo) —- selsako (biciklo).

Taskoj

A: Diru kie la unuopaj veturilelementoj troviĝas!

Ekzemplo: glacoviŝilo —- antaŭa parto de la aŭto.

B: Rigardu la vortojn en 5.a! Diru, kio povas okazi per la elementoj se okazus akcidento. ‘

Ekzerco 6 kolektas la plej gravajn vortojn koncerne la vojaĝon:

Taskoj

A: Formu la vicordon inverse!

B: Vi vojaĝos

trajne buse al Parizo

Anstataŭu la respektivajn vortojn!

Ekzemplo: enaviadiliĝi —- enbusiĝi.

C: Via avino invitis vin al Parizo. Rakontu la vojaĝon!

Ekzerco 7 atentigas la studentojn pri la kreiveco de la lingvo: helpe de la afiksoj oni mem povas krei vortojn, kiuj ne estos en la vortaro, sed ĉiuj komprenus ilin. Ofte oni devas klarigi al fremdlandanoj specialajn vortojn, specialajn konceptojn, kiuj ne ekzistas en aliaj lingvoj. 7.c instigas la studentojn precize klarigi specialajn hungarajn esprimojn.

Taskoj A: Trovu aliajn vortojn kiuj finiĝas same — Isto — ejo — ilo! 40 e IPR

B: (Oni inversas la taskon) Trovu la sinonimojn! Ekzemplo: malsanulejo — – hospitalo

Ekzerco 8 praktikas la plej oftajn verbojn koncerne la veturadon. Surbaze de la tabuloj oni povas montri kaj klarigi la diferencon inter povas, rajtas, devas, kaj samtempe ludi.

Se oni vizitas Esperantistojn aŭ gastigas ilin, ofte okazas ke oni devas informiĝi pri la nekonata lando aŭ urbo. Ekzerco 9 praktikas tipajn, en tiuj situacioj uzeblajn frazojn, ĝentilecformojn.

Taskoj A: Ludu la dialogojn duope! B: Elektu unu lokon sur la mapo kaj klarigu al ni kie ĝi troviĝas! C: Kieloni iras al … ? Kaj recen … ? (Mi uzis simpligitajn signojn por ke oni povu rapide desegni ilin sur la tabulon).

Para ludo : Unu de la partneroj desegnas mapon helpe de la donitaj signoj kaj priskribas al la alia, kie ili troviĝas sur la mapo (,„torpedo” ludo)

En naturaj konversacioj ambaŭ partneroj ofte demandas. Al multaj studentoj fari demandon estas ege malfacile. Ekzerco 10 praktikas tiun kapablon. Mi elektis la ekzemplojn el la libro de rekordoj (1985) por plivigligi la interesiĝon de la studentoj.

4. BIBLIOGRAFIO 1.BRUMFIT, C. (1984) Communicative Methodology in Language Teaching Cambridge : University Press ; 2. LITTLEWOOD, W. (1981) Communicative Language Teaching Cambridge : University Press 3. WRIGHT, A., BETTERIDGE, B. (1984) Games for Language Teaching Cambridge : University Press 4. MATHEIDESZ, M. (1987) The name of the game Budapest: Tankonyvkiado 5. ALEXANDER, L.G. (1971) For and Against Hong Kong : Scheck Wan Tong 6. BIECHELE, W. HESSKY, R. (1987) Aktuelle Themen Budapest: Tankonyvkiado 7. AUFDERSTRASSE, H., BOCK, H., MULLER, H. (1983) Themen Mŭnchen : Max Huceber Verlag 8. ABBS, B., FREEBAIRN, I. (1980) Strategies 3. Harlow : Longman 9. BODOCZKY, C., CSONKA, M. (1982) Do you speak English? Budapest: Statisztikai Kiado Vallalat 10. MACGILL, S. (1986) Cu la informo sufiĉis? Juna Amiko p.15-18. Budapest: MESZ 11. Das Neue Guinness Buch der Rekorde (1985) Hamburg : Ullstein 12. PIRON, C. (1987) Crĉativitĉ et Expressivitĉ, Studoj pri la internacia lingvo Genevo: Aimav

IPR e 41

— paĝo 25 de la PDF —

Estontaj eventoj:

Simpozio pri komercaj rilatoj kun Azio pere de Esperanto okazos en Ostendo, Belgio de la 2a ĝis la 9a de oktobro 1991. Sub la prezido de s-ro G. Maertens, prelegos Kees Ruig el Nimego, Nederlando, George Sossois, Belgio, s-ro F.J. Braun, prezidanto de Internacia Komerca kaj Ekonomia Fako (IKEF), ĵus reveninta el vojaĝo tra Azio kaj prof. Shen Chenru, vic-prezidanto de la Sciencista kaj Teknikista Esperanto-Asocio de la Ĉina Akademio de Sciencoj, kies iniciato estas la simpozio. Minimuma partoprenkotizo 300BEF al konto 850-8836110-57 de Esperanto-Klubo ‘La konko’, Paul Michielslaan 10, B-8400 Oostende. –

Internacia Festivalo: la konata ĵarŝanĝa aranĝo por personoj 25-55 jaraĝaj kaj junaj familioj, frataranĝo al la junulara IS, okazos okafoje, en Sensenstein (FR Germanio) de la 27a dec 1991 ĝis la 3a de januaro 1992. Pluraj Esperantaj familioj regule partoprenas kaj la infanoj ricevas riĉan kaj atentan prizorgon, en Esperanto kompreneble. Ekskursoj, silvestra bufeda balo, vesperaj programoj planataj. La ejo havas saŭnon kaj gimnastikejon. Kotizo por plenkreskulo

320DM ĝis 30 nov, poste 360 DM. Petu aliĝi-

lon kaj informojn: Hans-Dieter Platz, Postfach 1148, D-W-3501 Niedenstein, Germanio.

Internacia Junulara Kongreso: La 48a IJK okazos de la 2a ĝis la 9a de aŭgusto 1992 en Montrealo, Kebekio, Kanado, kun ĉeftemo ‘Libertempado’. La kongresejo estas moderna klimatizita altlernejo, la dormejoj estos la klasĉambroj kun matracoj surplanke. Kotizoj varias de 200 ĝis 350 kanadaj dolaroj, depende de aĝo kaj aliĝdato. Petu la kolore presitan unuan bultenon kun aliĝilo de la CO de UEA/TEJO aŭ de LKK, 6358A, rue de Bordeaux, Montreal, Quebec, H2G 2R8, Kanado.

26a ILEI-konferenco: La nova estraro intense korespondas kun ĉeĥaj kaj slovakaj kolegoj, cele al konferenco ĉu en Brno ĉu Bratislavo, antaŭvidate tuj post la UK en Vieno. Ni klopodas ebligi la partoprenon de instruistoj el la reform-eŭropaj landoj. Informoj kaj aliĝilo aperos kiel eble plej baldaŭ.

42 e IPR

Lerneja Enketado:

ILEI pasintjare ne lanĉis enketon pri la instruado, sed la aldono de novaj laborfortoj aŭdacigas nin tion fari ĉi-numere pri lernojaro 1991/92, cele al aperigo de la rezultoj en numero 92/1 de IPR en marto 92. Tio devas permesi la starigon de kontaktoj ankoraŭ dum la kuranta lerneja jaro. Ni starigos komputilan datumbazon pri la lernejoj, por povi resti en kontakto kun ili. Se viaj klasanoj deziras eksterlandajn kontaktojn, nepre plenskribu la respondilon meze en ĉi tiu IPR kaj resendu ĝin kiel eble plej baldaŭ.

Universitata Enketado:

S-ro Germain Pirlot enketos la naŭan fojon pri tria-gradaj kursoj kaj jam dissendis la respondilon. Ĉiu kursgvidanto nepre plenskribu ĝin kaj resendu ĝin ĝis plej malfrue la 15an de aprilo 1992. Se la informoj estas jam sciataj, ne prokrastu, tuj resendu ĝin, antaŭ ol ĝi entavoliĝu en vian poŝtomonton! Se koncernato ne ricevis la respondilon, petu ĝin de Germain Pirlot, Steenbakkersstr. 21, B-8400 Oostende, Belgio.

Studkurso pri turismo:

Monda Turismo kun aliaj instancoj organizas naŭmonatan studumon en Bydgoszcz de septembro 1991 ĝis majo 1992, entenanta ĉ. 1500 horojn da lekcioj kaj seminarioj. La tuta kurso kostas 600 US$, partopreno en unu-semajna preleg-sesio 200 gld., kun loĝigo kaj manĝado inkluzivita. La kurso ampleksas fakajn temojn pri turismo, kursojn en naciaj lingvoj por turisma uzo (angla, rusa, franca, germana, litova, Esperanto), kaj de 22a de decembro ĝis la 4a de januaro 1992 internacia pedagogia Esperantokurso gvidata de M. Dobrzynski, T. Nemere, E. Malewicz kaj A. Zacharias). Petu informilon de: Esperantotur, Str. M. Sklodoskeij- Curie 10, PL-85-094 Bydgoszcz, Pollando.

Vorto-mozaiko konkurso:

Tokia Esperanto-Kooperativo, P.O. Kesto 233, Sinzyuku, Tokyo-to, 163-91 Japanio, ĵus reeldonis sian popularan kaj en kursoj

ege uzindan ludon ‘Vorto-mozaiko’. Honore al la relanĉo ili anoncas ĉiujaran konkurson, kies rezulto devas atingi ilian adreson dum decembro. Plenaj detaloj de la konkurso estas senditaj kun ĉiu ludkompleto. Ĉiujare ili aljuĝas tri premiojn, du de 50 gld. plus ludkompleto kaj unu de 100 gld. plus du kompletoj. La ludkompleto konsistas el 101 bele presitaj kartonaj kartoj ,reviziita regularo., pakita en praktika kompakta bone fermebla plasta ujo (60xX70x40mm). Prezo ne indikita; mendebla de TEKO aŭ aliaj ĉefaj libroservoj.

Edukaj vidbendoj:

Aperis en revuo Esperanto, feb 1991, listigo de la disponeblaj bendoj. La koncernaj eldonejoj estas Internacia Kultura Servo, Pf. 499, YU-41000 Zagreb, Literatura Foiro, via Pantano 17, I-20122 Milano, Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Roman Dobrzynski, Majdanska 13/91, PL-04-088 Warszawa kaj Sarlanda Esperanto-Ligo, Gŭnther Becker, Alter Hangarten 2, D-W-6653 Blieskastel, Germanio. Tiulasta povas proponi programojn en VHS (PAL kaj SECAM) kaj Video 8, kaj proponas bendon pri la ILEI konferenco en Hanabanilla. Ĝi havas serion da registraĵoj de prelegoj el kulturaj semajnfinoj; i.a. de profesoroj Regulo Perez, Duc Goninaz, Eugene De Zilah, Helmar Frank, Eddy Borsboom, Ulrich Lins, Yosimi Umeda kaj seshora prezentaĵo de prof. Szerdahelyi pri aktualaj problemoj de interlingvistiko kaj Esperantologio. Bendokosto estas SODM por 3 horoj. Vidu la liston de programoj en Esperanto, aŭ petu de SEL aktualan katalogon. IEl proponas ĉefe bendojn de Cseh-metodaj kursoj, i.a. gvidataj de Audrey Childs-Mee.

26-lingva vort-tradukilo:

Aperis el Honkongo poŝaparato kun dikeco de kreditkarto (55 x 85 x 4mm: 40 gramoj), kiu tradukas 26.000 vortojn en 26 aliajn lingvojn, inkluzive Esperanton. Ĝi entenas la materialon de la Konciza 26-lingva Vortaro Lyle Stuart. Ĝi ne havas alfabetan klavaron, necesas selekti per direktobutonoj la unuajn du literojn de la tradukenda vorto, poste selekti la deziratan el listo, poste indiki la cellingvon (ĉiu havas flagomontran klaveton). Ne estas klare ĝu eblas peti la

tradukon el kiu ajn el la 26 lingvoj. Ĝi estas reklamata en Francio, mendebla je 395FF de ‘M comme Maison’, Z.l., B.P. 77, F-37150 Blere. Unu ĝia reklamo listigas la linvgojn asignante ĉiun al unu lando (Angla: USA; Hispana: Hispanio; Germana: Germanio; Svahila: Tanzanio) kio estas lingvistike naiva, krome ĝi karakterizas Esperanton ‘Lingvo eŭropa. Ĝi donas grekajn, rusajn, arabajn kaj serbo-kroatajn tradukojn, sed transskribitaj al romia alfabeto, la japanan ĝi donas romie kaj japane (supozeble en la fonetika alfabeto katakana au hiragana). La lingvo-nomoj sur la aparato mem estas anglaj. Du esperantistoj ‘atentigis la redakcion pri la varo, raportoj pri spertoj de eventuala aĉetinto bonvenas.

Monda merkato:

Novtipa gazeto aperis el Germanio, kiu celas kontaktigi esperantistojn, kiuj volas korespondi aŭ komerci internacie. Ĝi portas iliajn anoncetojn, aranĝitaj laŭ ampleksa tem-katalogo. Precipe al esperantistoj izolitaj per nuntempaj ekonomiaj kaj politikaj perturboj ĝi estas tre valora iniciato. , kies sukceso ja dependos je la bonvolo kaj bonkonduto de la partoprenantoj, ĉar tia servo estus facile misuzebla. La gazeto mem estas senpretenda, sed grafike tre neta, la tuta projekto zorge trapensita kaj klare prezentita. Abono 5 DM por kvar numeroj aŭ 4 irpk. Skribu al: Linguistisshes Bureau Alfred Schubert, Postfach 1539, D-W-8120 Weilheim (pĉk. 365255-806, bankkodo 70010080 Mŭnchen.

Sekcioj:

Ni bonvenigas novajn sekciestrojn en Belgio (s-ro Alex Humet), Estonio (Eve Otsa) kaj Svislando (s-ino Nicole Margot). Kvankam en Pollando ne eblas jam nomi sekciestron, la E-Centro en Bialistoko peras membriĝojn pageblaj zlote, transigataj tra la hungara sekcio. Norvegoj bv. kontakti nian kasiston. Ĵusa vojaĝo de Soponyai Maria en Rumanion permesas raporti la nomigon de reprezentanto tiulande: Angela Stoica, str. Platanilor 17, Sc. C, ap. 4, R-1900 Timisoara; tel. (961) 59806. La vojo ŝajnas nun Malferma al starigo de sekcio ĝis la jarfino.

IPR e 43

— paĝo 26 de la PDF —

Ekzamenoj

Tra la somero intensa serio de ekzamensesioj certigis rekordan jaron por la mezaj kaj elementaj ekzamenoj de UEA/ILEI. Meze de julio okazis en Veliko Tirnovo, Bulgario, sesio kun 12 mezgradaj sukcesintoj kaj unu elementa. Aldonu la 9 plus 6 sukcesintojn en la UK, kaj plie 18 (13 — 5) el du ĉinaj sesioj, unu en la universitato de Anhui en Heifei, alia en la universitato de Guangzhou (Kantono). Ne forgesante la 23 sukcesintojn en Rumanio aprile, ni havas jam pli ol 150 sukcesintojn de post la relanĉo. Septembre aldoniĝos sesio en Belgio, eble en Subotica, Jugoslavio, depende de eventoj, oktobre en Vraca, Bulgario, kaj Szombathely, Hungario, decembre ‘en la Afrika Kongreso — sendube do rekorda jaro:

Sekciaj raportoj

El la ‘nigra listo’ de neraportintaj sekcioj en la antaŭa numero bv. forstreki Svedion, kies raporto restis ĉe la kasisto. La ceteraj ‘nigralistuloj’ spertos la dolĉan atenton de nia nova estrarano pri membraro kaj sekcioj!

Prilingvaj afiŝoj

En la Tago de la Lernejo en Bergeno vekis grandan interesiĝon tri afiŝoj pri la nombro de parolantoj de diversaj lingvoj, kaj laŭlanda analizo de la troveblo de miliono da esperantistoj. Multaj kongresanoj venis poste al la podio por fari fotokopiojn’ de ili, t.e. ili fotis ilin. Ni promesis aperigi ilin en IPR, sed pro spacomanko ili povos aperi nur en la venonta numero; kune kun eĉ pli aŭdaca analizo.

Rumanio

Ekde oktobro ĝis julio 1992 disaŭdiĝos radiokurso dum duonhoro ĉiusemajne en la nacia radio, sub prizorgo de profesia redaktoro kaj esperantisto, d-ro Marian Constantinescu el Bukureŝto. La 38 lecionoj havos la sekvan strukturon: 12 minutoj: prezento de korektaj solvoj al traduk-ekzercoj el la antaŭa elsendo, 4 min.: vortaro por la nova leciono, 8 min.: du traduk-ekzercoj Esperante(rumane, 5 min.: diversaj informoj pri la Esperanto-movado. Simila kurso okazis jam ĉi-jare.

44 e IPR

Ukrainio

La Centro Esperanto, P.O. Kesto 539/1, SU-254200 Kiev; telekso 131498 PTB, anoncas deziron organizi kursfinajn renkontiĝojn 5- ĝis 7-tagajn en Kievo por eksterlandaj grupoj. Tiuj povos esti por unu grupo el eksterlando, aŭ por kelkaj samtempe, tiel formante internacian rondon. Enlandaj kursanoj aldoniĝos. La programo povos inkluzivi ekskursojn, konkursojn, renkontiĝojn kun lokaj esperantistoj kaj kursoj, sed estas adaptebla al la deziroj de mendantoj.

Asemblea protokolo

Ni intencis aperigi tiun protokolon en IPR, sed premo je spaco malebligas tion, do ni dissendos la tekston al la sekcioj; kiu volas vidi ĝin bv. kontakti sian sekcion- aŭ skribi al Budapeŝto. Ni dankas al Rob Moerbeek pro la atenta notado!

Ni esploru la mondon

Sur paĝo 29 de IPR 91/2 ni anoncis la aperon de tiu kajero, ricevebla el San Diego. Notu, ke la eldonintoj povas sendi ĝin senpage nur al kursgvidantoj kaj instruistoj, kiuj fotokopiu ĝin por klasanoj. lli ne povas senpage disponigi ĝin al unuopaj infanoj. S-ino Kohrs anoncas, ke dua kajero en la serio estas nun preparata. Plie, elementa lernejo en Freese, San Diego anoncas interŝanĝon de materialo surbaze de ‘Ni esploru la mondon’. Plenaj detaloj aperos en la preparata Juna amiko 91/3.

KOMPILIS SMG

MANUSKRIPTOJ POR IPR

Ni petas aŭtorojn noti siajn adresojn sur la manuskriptoj mem; ni aperigos ilin, tiel ke legantoj povu reagi rekte al verkintoj kaj lanĉintoj de iniciatoj. Se via manuskripto estas bele kaj nigre tajpita sen manaj korektoj, mi povas aŭtomate komposti ĝin.

LASTA VOKO: INSTRUISTOJ, NEPRE SEN- PROKRASTE PLENSKRIBU LA ENKETILON PRI INSTRUADO!!

HONORAJ MEMBROJ Peter Zlatnar (YU, 1984) — Mario Dazzini (I, 1985) — Erbetta Marcel (CH, 1986) Irja Klemola (SF, 1986) — Olle Olsson (S, 1986) — Jozef Toczyfski (PL, 1986) Helmut Sonnabend (D, 1987) — Catina Dazzini (I, 1988) — Szerdahelyi Istvan (H, 1988) M.H. Saheb-Zamani (IR, 1989)

SEKCIESTROJ DE LA LIGO

Argentino : Herminia Kirkerup de Fernandez (s-ino), Calle Cerrito 1.249, Barrio San Martin, RA-5000 Cordoba, (Cordoba) Aŭstrio : Mag. Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, A-1190 Wien Belgio : Alex Humet, Van Campenhoutstr. 4, B-2600 Berchem Brazilo : Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106 Sao Paulo SP Britio : Arnold Pitt, Yew Tree Cottage, Ivington Road, Leominster, Herefordshire HR6 82D Bulgario : Ivanka Spasova, j.k. Lenin bl. 20, vh. 3, BG-1124 Sofia Ĉeĥio : Vĉra Barandovska, Volgogradska 41, CS-70400 Ostrava 3

Ĉinio : Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normal University, 430070 Wuhan, PR China

Estonio : Eve Otsa, Liivalaia 30-12, EST-200001 Tallinn, Estonio Finnlando : Synnove Mynttinen, Keskussairaalankatu 5 M 133, SF-15850 Lahti Francio : Edmond Ludwig, 26 Route de la Schlucht, F-68140 Minster Germanio : Stefanie Tucker, Alatseestr. 14, D-W-8900 Augsburg

: Till-Dietrich Dahlenburg, Feldstr. 13, D-O-2722 Brŭel Hispanio : Manuel Lopez Hernandez, Poŝtkesto 832, E-41080 Sevilla Hungario: : Marta Kovacs, Ady E. u. 23-25/C, H-1221 Budapest Israelo : Murĵan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv

Italio : Catina Dazzini, C.P. 22, I-54100 Massa

Japanio : Toi Kunio, 1448-1 Simotakajyanagi, Kazo-si, Saitama 347

Jugoslavio : Sonja Tavĉar, Liminijanska 6, YU-66320 Porotoroz

Korea Resp. : Gilsu So, Sodaemun, P.K. 59, Seoul-120

Nederlando : D. Luesken-Burger, Renderklippenweg 5, NL-8162 NC Epe

Nordameriko : Doroteo Holland-Kaupp, 5140 San Lorenzo Dr., Santa Barbara, CA 93111-2521, Usono

Norvegio : vakas

Pollando : Turnu vin al E-Centro Bialistoko, ul. Piasta 52/21, PL-15-044

Portugalio : Alexandre Kasesa, Rua Actriz Palmira Bastos 10, 4”B, P-1900 Lisboa Sanmarino : Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, I-43031 San Marino Slovakio : Anton Zacharia$ŝ, Sobotskĉ namestie 6, CS-05801 Poprad Sud-Afriko —: apie Spoelstra, Posbus 20185, Noordbrug 2522, Suid-Afrika

Svedio : Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-24294 H6rby

Svislando : Nicole Margot, Tour Grise 28, CH-1007 Lausanne

Venezuelo : Inĝ. Felix Garcia Blasquez, Apartado 75.090, YV-1070 A Caracas Zairio : Ngangu Nduantoni-Bakidila, B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire)

— paĝo 27 de la PDF —

REPREZENTANTOJ

: Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.I.T. Avenue, Dhaka-1000 Centrafr. Resp. : Luc Feidangai, B.P.960, Bangui Ĉilio : Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, Santiago

Hindio : Abani Halter, Jamboni, P.O.Bolpur 731204, W. Bengal Irano : Mohammad Karamudini, P.O.Box 13445-747, Tehran/Iran Niĝerio : Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Epoma Bendel

Rumanio : Angela Stoica, Platanilor 17, Sc. C, ap.4, R-1900 Timisoara; tel.(961) 59806 Tanzanio : Mramba Simba, S.L.P. 1051, Bunda Mara

LABORKOMISIONOJ

Statistiko : Germain Pirlot, Steenbakkersstraat 21, B-8400 Oostende; tel. (059) 70.87.00 Didaktikaj lud(il)oj : Georges Sossois, rue du Basson 79, B-6001 Marcinelle; tel. (071) 43.62.05 Eŭropa Komunumo 92 kaj informado en internaciaj pedagogiaj medioj :

E. Symoens, Putsesteenweg 151, B-2920 Kalmthout (Heide), Belgio; tel. (32 3) 666.62.66 UN-Jaro de la Familio 94 : MacGill-Glossop Gazetara Servo : W. Klag, Rudolfinergasse 8/11, A-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (43 222) 36.86.29 Tzrminologio : K. Smideliusz, Apaczai sĉtiny 10, H-9700 Szombathely, Hungario;

tel. (36 94) 20-313 Statuto : O. Hoekstra £ R. Moerbeek, Frederikslaan 47, NL-1871 SB Schoorl, Nederlando;

tel. (31 2209) 15.65

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

UNESKO : (Rilatoj de reciproka informado, Kategorio C), 7 Place Fontenoy, F-75007 Paris. Reprezentanto de ILEI: Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, F-75010 Paris

UEA : Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam IEI : Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag KCE : Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds

Kontribuaĵoj al IPR tajpitaj nete per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, aŭ komputile sur 5,25-colaj disketoj per IBM-PC-kongrua sistemo kaj konata tekst-prilaborilo, al la adreso de la Redaktejo (vd. kovrilpaĝon). Skribu viajn nomon kaj adreson sur la manuskripto. Abonado al IPR kaj membriĝo al ILEI: (membrokotizo 50 Svedaj Kronoj)

1) poŝtĝirkonto: 682117-7 (Stockholm). «La Internacia Ligo de Esperantistaj Instru-

istoj» (ILEI). Sodra Rorum pl. 455, S-242 94 Horby (Svedio). 2) poŝtĝirkonto: 3789 64 de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam

(Nederlando), por la interna konto ILEK-A de ILEI.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

LL ES INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktisto: ERTL Istvan

Teknikaj redaktistoj: Stefan MacGILL KOVACS Marta

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 151, B-2920 Kalmthout

Redaktejo: Esperanto-fako, Universitato ELTE/BTK H-1364 Budapest, Pf. 107

IPR m – 36-1-1180-966/185 Presado: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140,

B-2000 Antwerpen, -H32-3-234 34 00

— paĝo 2 de la PDF —

Enhavo MacGIIL, Stefan, Tri tabuaj demandoj (novjara medito de la prezidanto)…… 1 RATKAI, Arpad, Kiuj kaj kiom da lingvoj denaskaj? ON 8 FRANK, Dr. Helmar, BARANDOVSKA, Dr Vera, Lernplifaciligo pro antaŭmetitaj lingvokursoj pm 1 Stipenidio Ivo Lapenna / Enketilo 92 pri universitata IISTUAĜO ‘……1..esesemenreo 15 MALOVEC, Miroslav, Kiel komunikos la unuiĝinta Eŭropo? …………-….. 16 HORST, v.d, Mila, Konkurso por vidbenda instru-kurso 18 BARCSAY, Zsuzsa, Invito al la ILEI-Gimnazio (ILEI-labortable)……………. 19 SMIDELIUSZ, Katalin, Instruado de Esperanto en la Pedagogia Altlernejo de Szombathely en la studojaro 91/92 „……………….» 21

KURUCZ, Geza, Io, kio mankas en nia laboro (Internaciaj konkursoj) seen 23 FORSMAN, Lars, Karlskoga komunikas (8-semajnaj kursoj du-nivelaj) …. 24 RECENZOJ (Ertl, Klag, MacGill, Golden) 25 LETERKESTO (Pirlot, Lineckij, Grosjean) ; 32 ILEI-labortable (bis): Buĝetoj ILEI; kurantaj novaĵoj; IPR en 1992. ………… 34

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto : Stefan MacGill, Eso 7.III, H-1034 Budapest, Hungario. Mesaĝoj tra HEA: (36 1) 1560.244 (telefone aŭ fakse) Kunordigado, planado, eldonado, rilatoj UEA kaj la movado. Vicprezidanto —: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings, MO 63136, Usono; tel.(314) 869-2303 Eksteraj rilatoj, statistikado, instruado de infanoj : Sekretario : Marija Beloŝeviĉ, Miŝkinina 130, YU-4100 Zagreb-Crnomerec, Kroatio, Jugoslavio;tel. (38 41) 57.60.92 Landaj sekcioj, membro-varbado, ekzamenoj Kasisto : Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-24294 Horby; tel. (46 415) 501.52 Financo, konferenca organizado Vic-sekretario : D-ro Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept. 29-34, North Part, Huazhong Normal Univ., TJ-430070 Wuhan, Cinio Azia agado, ekzamenoj en Cinio Estrarano Barcsay Zsuzsa, Bem Rakpart 25/B, H-1011 Budapest, Hungario; pri instruado tel. (36 1) 201-2342 Servoj al instruistoj, metodikaj kursoj, trejnado de instruistoj. Faka programo de Konferenco 92 Estrarano D-ro So Ĵinsu, Koreio, Dept. de Ekonomiko, Univ. Kangnam, pri universitatoj —Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do 499-900; tel. (0331) 281-5500, faks (0331) 281-3604 Universitatoj, Konferenco 1994

NOVJARA MEDITO DE LA PREZIDANTO:

Tri tabuaj demandoj

En la lastatempaj numeroj de IPR aperis artikoloj pri nia konferenca temo: la unua estis represita (neatendite!) en revuo Esperanto, kaj provokis kelkajn vervajn reagojn. El la dua artikolo fontis la Proklamo de Voss, ankaŭ aperigita en Esperanto (oktobre) kune kun raporto pri nia Konferenco. Okaze de la novjaro, permesu al mi pluiri laŭ la komencita vojo, ĝis la atingo de tri tabuaj demandoj, kiujn ni evitas alfronti. Eventuale nur du el ili estas aktuale tabuaj, la tria kuŝas pli en la lando de revoj ankoraŭ.

Dum la ”Tago de la Lernejo” en Bergeno, tri afiŝoj tiris multan atenton. Ni reproduktas ilin ĉi tie en malgrandigita formo, kaj tenas la nigra-blankajn originalojn en A4-formato en Budapeŝto. La unua montras grafike la disdividon de la lingvoj en la mondo laŭ denaskaj parolantoj. Ĝi emfazas, ke neniu lingvo grandskale superregas laŭ tiu kriterio: deko da lingvoj havas pli ol 100 milionojn da parolantoj. El tiuj plej kreskas la denaska parolantaro de la araba, la hispana, la indonezia kaj la bengala. Apenaŭ kreskas tiuj de la rusa, angla kaj la eŭropaj lingvoj. Poste sekvas trideko da lingvoj kun parolantoj inter 50 kaj 100 milionoj, kun ĉ. 150 lingvoj havantaj pli ol miliono da parolantoj.

La dua diagramo celas grafike elstarigi tion, kion ni jam pli frue komentis. Se ni supozas milionon da parolantoj por Esperanto, kaj la ekziston de 3000 lingvoj en la mondo; Esperanto jam superas 9792 de tiuj lingvoj laŭ nombroj de parolantoj. Iusence ĝi jam trovas sin, se ne inter la ”grandlingvoj’, tamen inter la mezgrand-lingvoj”. Jam kialo por esperantistoj fieri, kaj por lingvistoj atenti.

Sed kiom pravigebla estas la aserto pri miliono de parolantoj de Esperanto? La pli frua tendenco deklari kaj eĉ fanfaroni pri multaj milionoj — kiun partoprenis eĉ renomaj kaj pli-malpli senpartiaj lingvistoj — ŝajnas nun malkreskinta, kaj regas iom pli realismaj imagoj. Tiom nekalkuleblaj ni ne estas. Nia tria tabelo klopodas aliri la demandon el alia direkto: se estus miliono, precize en kiuj landoj ni devus trovi ilin? Kelkajn landojn ni povas pritaksi surbaze de multaj faktoj, aliaj malpli certas, kaj ĝuste la atingo de la miliono dependas grandparte sur supozoj pri Sovet-unio kaj Cinio. La sola alia savilo estas akcepti tre altan proporcion de neorganizitaj esperantistoj. Nia kalkulo supozas ilin inter 3- kaj 4-oblo de la organizitaj. Aliaj pretus imagi ilin je la 20- oblo — kaj jen la fonto de la multaj milionoj. Vendoj de vortaroj, lernolibroj, registriĝo en kursoj devus liveri indikon pri la pravigebla obligo — ĉiam lasanta la demandon pri la minimuma lingva nivelo meritanta la epiteton ”uzanto de Esperanto”. Eblas argumenti, ke tiu nivelo ne estu same rigora por internacia lingvo, kiel por nacia. La manko de denaska parol-komunumo kiu donus mo-

IPRel1

— paĝo 3 de la PDF —

delon kaj provizus vastan fonton de instruistoj, kaj la manko de kontinua parol-teritorio kien povas venadi lernantoj por trempiĝ-lernado ambaŭ pledas por malpli rigora difino de tiu minimumo”. Aliflanke, la relativa facileco de la lingvo, niaj pretendoj pri ĝia vivanteco, kaj la fakto, ke novuloj konscie elektas la lingvon kaj sekve havas eksterordinaran motivadon, igus nin rezisti la tenton malaltigi la akcepto-nivelon por inkludi la ”Bona tago” esperuntistojn.

Bonvolu rigardi nian analizon kaj kritike ekzameni la ciferojn por via parto de la mondo, aŭ partoj, pri kiuj vi estas bone informita, kaj juĝu, ĉu nia takso estas realisma, naive troigita, aŭ malsufiĉa. El tio tiru proprajn konkludojn.

Kial al ni gravas scii pri la nombro? Plej malgrave, mi dirus, pro la publikeco. Tamen, estus bone povi respondi tiun eternan demandon de ĵurnalistoj iom fakte kaj ne per evitigaj aludoj al ŝak- kaj aliaj -antoj. Pli esence, ĝi helpas firmigi nian propran komunan memkonscion kaj ĝuste vidi nian lokon, sorton aŭ destinon — nek sub- nek super-takse.

Nun mi invitas vin dum viaj silvestraj sonĝoj, eĉ pli aŭdace promeni sur la primedita vojo. Tuj mi konfesas mian nefakecon kiel gvidanto, sed devus kuŝi ie la soci-demografoj, kiuj povus sciencnivele esplori la demandojn, kiujn mi volus levi. Ili estas:

1) Kiu estas la minimuma nombro de parolantoj por ke internacia lingvo restu klare stabila kaj ekster minaco?

2) Kiom da novaj lernantoj necesas eduki jare por teni tiun minimuman nombron da parolantoj? j

3) Ĉu ekzistas pli alta nombro de parolantoj, ekde kiu la lingvo prosperus kaj kreskus pro sia uzantaro kaj ne plu bezonus tradiciajn movadanojn flegi kaj subteni ĝin?

1) Minimuma kritika maso: Demograf-lingvistoj kapablas determini iun kritikan minimuman grandecon por parol-komunumo de nacia lingvo, sub kiu oni ne rajtas konsideri ĝin ekster la iom-post-ioma minaco de ekstermo. Tiu nombro laŭ iuj kuŝas je ĉ. duona miliono; centoj da lingvoj troviĝas je pli malpli tiu nivelo, kaj estas sub daŭra atako de najbara aŭ monda lingvo kaj kulturo. Kompreneble, politikaj kaj lingvo-politikaj cirkonstancoj influos la nombron, sed iuspeca dinamika ekvilibro tamen donas al ĝi iun prognozeblon; nome, se kulturo aŭ lingvo estas sisteme persekutata, iom post iom leviĝas defendaj fortoj kaj kreskas kohereco kaj konscio ene de la komunumo. Karakterize de tiaj komunumoj estas la aktivatlo de idealismaj premgrupoj, ne tute malsimilaj al esperantistoj, batalantaj vivtenigi gazetojn, lernejojn, konferencojn, radiostaciojn ktp.

2 IPR

LINGVO-PASTEĈO

Froporcioj de denas

=”

de la

moncLo.

IPR e 3

— paĝo 4 de la PDF —

Estas evidente, ke la kritika minimuma maso por internacia lingvo estos pli ol por nacia — pro konataj kialoj: malpli intensa uzo, malforta parola kaj ĉiutaga uzo, malmulta ŝtat-nivela apogo, diseco de parolantoj. Guste ĉar esperantisto kontribuas signife al la vivteno aŭ fortigo de la parol-komunumo pere de siaj internaciaj kontaktoj — la centoj da miloj da supozataj sed izolitaj parolantoj en Ĉinio kaj Sovet-unio ne povas ludi sian plenanrolon. = W :

Mi intencas herezumi kaj sen pravigoj antaŭmeti la tezon, ke tiu kritika minimumo por internacia lingvo devas stari je proksimume unu miliono. Mi invitas scienc-nivelajn apogojn aŭ dementojn, same intuiciajn reagojn de nefakuloj — ĉu hororŝrikaj denuncoj, ĉu konsento. FARE

Vi jam deduktis, ke mi opinias la nombron de parolantoj kuŝi ie en apudeco de tiu minimumo; tion vi eble opinias pesimisma juĝo. Ne tiom. Mi per tio ne volas aserti, ke Esperanto estas en danĝero da baldaŭa pereo — nia centjara historio atestas la fortikecon de la lingvo kaj ĝiaj parolantoj trasuferi kaj venki la plej terurajn atakojn — fizikajn kaj politikajn. Tamen, mi volus pretendi, ke la esperantistoj ne rajtas supozadi la pozicion eksterduba. Unu generacio da neglekto sufiĉus porti la lingvon en akute vivdanĝeran staton. Niaj

LINGVOJ DE LA MONDO VICIGITAJ LAŬ LA NOMBRO DE PAROLANTOJ

1 3000 2500 2000 1500 1000 500 .

PLEJ GRANDA PLEJ ETA

SUPOZO|: £n la mondo estas 3000 lingvoj (konvervativa defendebta averto) 72 KONKLUDO prao pLu Lj 7

4 e IPR

informaj, aplikaj kaj instruaj klopodoj devas en ĉiu generacio funkcii kaj funkcii aktuale, kreante la venontan.

Ĝuste en tiu punkto la Manifesto de Raŭmo pleje maltrankviligas. Ĝi preteratentas la rolon kaj neceson de efika kaj konsekvenca instruado de la lingvo. Dementante naivan pracelecan ”finan venkon”, ĝi samtempe riskas supozigi, ke kreskigaj agadoj ne plu necesas. Ni devas konscii, ke kreskigaj agadoj ne aŭtomate portas al kresko, multfoje ili sufiĉas nur por konservi la ekzistantan nivelon aŭ por bremsi malkreskon. La kultura evoluigo sopirata de la Manifesto efektive povas havi kreskigan efikon, sed eble ne sufiĉan por nia nuna situacio. Bone, ke estu Raŭmistoj, kaj ke ili prosperu, sed nuntempe, ni ne ĉiuj rajtas nur Raŭmismi.

2. Nombro da novuloj: Ni prenu bazan popolon de unu miliono. Se ni supozas averaĝan vivodaŭron de 70 jaroj (iom tro bonkora supozo konsiderante la tutmondigon de la komunumo), ĉiujare mortas averaĝe 1,392 de la tuto, t.e. 13.000 parolantoj. Pli granda proporcio rezignas pri la lingvo, ni diru la duoblon: 27.000. Sekve ni devas krei 40.000 novajn parolantojn ĉiujare. Nun ni devas fari supozojn pri la efikeco de nia varbado kaj instruado: mi prenos la ciferojn 590 kaj 2090 respektive. Sekve, ĉiujare ni devus logi 200.000 personojn al komencantaj kursoj kaj porti informojn aŭ ekzemplojn pri la lingvo kaj ĝia aplikado al 800.000 personoj, aldone al la konstanta laboro altigi la lingvan, kulturan kaj aplikadan nivelon de la ekzistantaj parolantoj.

La supra skemo estas evidente simplisma; la formoj kaj gradoj de kabeiĝo estas senfinaj, la sukces-procentoj de kursoj varias de 196 ĝis 10090. Tamen, ĝi havas iuspecan utilon, sugestante al ni la skalon de la tasko antaŭ ni.

Ankaŭ pri la skalo de nia nuna laboro ni estas nur malbone informitaj, spite niajn grandajn klopodojn akiri datumojn. Du jaroj da enketado liveris al ni sciojn pri nur ĉ. 10.000 lernantoj, se ni aldonas taksojn pri la nerespondintaj landoj, ni eventuale atingas 50.000 — kvarono de la pretendata bezono.

3. Maksimuma kritika maso: Ĉu troveblas alia kritika nombro, kiu interesu nin? Same temas pri iu kritika maso. Tio estas la nombro de uzantoj necesaj, por ke la lingvo ruliĝu je sia propra momentumo kaj estu memregenera, sen la konstanta neceso je atento de movademaj esperantistoj, t.e. ekde kiam ni ĉiuj povos senriske ĝui la lukson raŭmumi, trempante kaj plaŭdante en kulturaj basenoj. Pool (The World Language Problem” en Rationality and Society, Vol 3, No 1, 1991) demonstras angla-lingve kaj per esotera matematiko, ke tia kritika punkto verŝajne ne ekzistas, ekde kiu artefarita lingvo kreskus nehaltigeble kaj fariĝus universale aplikata. Sed tiom altan atingon mi ankaŭ ne pretendas. Sufiĉus, ke la lingvo iĝu mem-regenera, vaste uzata, alirebla al ĉiu deziranto, kaj samtempe, ekster la rego de nunspecaj movadanoj. Herezante plu, mi proklamus tiun sojlon troviĝi ie inter 30 kaj 50 milionoj. Grandskalaj desupraj adoptoj de la lingvo ne nur malverŝajnas sed ankaŭ riskas misfunkcii kun desuba

IPR e 5

— paĝo 5 de la PDF —

aa malpli multa ol tio — se ne de parolantoj almenaŭ de aktivaj subtenan- S E ES TA S M | LI 6) N 6) o pozo de supozoj taj j j kaj meditoj DA ESPE RANTISTOJ „ esperantaj je reagoj kaj meditoj. Inter viaj novjaraj rezolucioj, bonvolu kontroli, ke… K E N L EVAS T ROVI l LI N ? e vi jam raportis pri kursoj en via mondangulo laŭ la enketilo en n-ro 91/3. Cimio 50 0. 000 e via instruado atingu tiom da personoj, kiom eble,

e ĝi estu tiom efika kaj pozitiva kiom eble, dE 1919)

e vi kaptu ĉiujn okazojn enkonstrui internaciajn kontaktojn en viajn instru- A zIlQ kovo 1 5 000 „ 6 0 000 planojn. ; ;

e vi laŭeble partoprenu la konferencon aŭ aliajn aranĝojn de la Ligo en 1992. Korco 10. 000

Prosperan kaj sukcesan novan jaron al ĉiu membro, (eteraj 10. 0 0 Q ECA Sovet-Umwo Z6O0.000 260.000

Stefan MacGill, prezidanto Skrandinawio 9000. :

GB,N£,B,X 10.000 o TD 15.000 ENER URINA SKOTAN SO OK EUROPO €,$,3,6A, 12.000 ; C36, £ 3000 | 150.000

VU, B6,R KO.000

Nombro de parolantoj de lingvoj (en milionoj) Denaskaj parolantoj Loĝantoj de landoj, kie la lingvo estas oficiala.

Fonto: The Cambridge Encyclopedia of Language; David Crystal, Cambridge, 1987.

AMERIKOĝ „muito 10.000

Vistralio 1.000 OCEANIO 2/000 2.000

Ĉu vi opinias la taksojn por via mondparto realisma? m~ Kiel ni difinu ”Esperantisto”? J67 ; l = —

Ĉu vi kredas, ke estas pli aŭ malpli ol miliono? = pli ol miliono? IPR e 7

»

G

la

: Mandaren-ĉina 1000 Angla V 1400 ke” Li CS, HL kO. 000

nh Angli 350 Mand i 1000 .

ŝ Hispana 250 Hindia = ni 700 Ceteraj, 2.000 J

Do ES E = mi AFRIKO. Cora 2.000 6.000 = Port l 135 rti 1

Japana = 120 Malaja == 160 Duwwolas 2.000

: Panjaba 70 Germana 100 Centra 3 O00 £ 8. 000

La maldekstraj ciferoj formas la bazon de nia afiŝo. Pli interesus nin scii la nombron de faktaj parolantoj, denaskaj kaj kapablaj nedenaskaj. Tion ne vere prezentas la ciferoj dekstre. Ili simple adicias la nombron de loĝantoj en ĉiuj landoj, kie la koncerna lingvo estas oficiala. Sekve, ekzemple, por la angla, ĝi inkluzivas amason da loĝantoj de Hinda Unio, kiuj apenaŭ aŭ tute ne parolas la lingvon, dum ĝi ekskludas skandinavojn kaj aliaj, el kiuj multaj rimarkinde bone ĝin parolas.

SISSSSTISSZITISISISITILITI SEII SIZIISZIILITI SIII DIIISZTISSIIPEIISSIISI2IILITIC.

ME L.M, LEL, PLUL, LT. MLA, “uJ. MS PT. ML” M.P.” OL OTT OT LOT ML LO TLE LO OM

Ep AO OT STE

L

— paĝo 6 de la PDF —

Kiuj kaj kiom da lingvoj denaskaj? RATKAI Arpad

Eduko de denaska esperantlingvulo signifas edukon de du- aŭ trilingvulo. Tial la gepatroj unue informiĝas: kiujn lingvojn ili elektu kaj kiu maniero estas la plej taŭga por transdoni la lingvojn al la infanoj?

Antaŭ ĉio oni konsciu, ke la alproprigo de lingvo dum la unuaj vivojaroj ne estas lernado en la lerneja senco de la vorto, la gepatroj ne instruos la lingvon. Infano ne intencas lerni lingvojn, eĉ estas tute indiferenta je ili. Sed bebo ekde sia naskiĝo per elementa forto volas komunikiĝi kun aliaj personoj, kiuj komence kutime estas la gepatroj. Rimedo de la komunikado povas esti io ajn, kiun la infano povas percepti per siaj sentorganoj.

La plej praaj komunikiloj estas la gestoj. Bebo avide imitas la gestojn kaj vigle komunikas, pli kaj pli memstare (t.e. ne nur imitas), per mimiko (rideto, ktp.), per la membroj (montro per mano, ktp.), eĉ per sia tuta korpo, per diversaj pozoj. Komunikado okazas ankaŭ per simplaj sonoj, kiuj same signifas ion, kiel la gestoj.

Lingvo estas signosistemo de parolsonoj, konsistanta morfemojn kaj vortojn, kiuj esprimas pensojn kaj estas instrumento de la socia komunikado. Alproprigo (pli trafa esprimo, ol lerno) de lingvo daŭras longe, dum jaroj. Infano koncentras sian atenton al la persono, kun kiu li/ŝi komunikadas, al la enhavo de la komunikado, sed ne al la lingvo — dum la unuaj jaroj eĉ ne komprenas, kio estas lingvo. Jam posedante lingvon, 3-5-jara infano okaze ekkomprenas, kio estas lingvo. Sed tiu malkovro ne estas por li speciale interesa, temas nur pri unu el la multaj novaĵoj, kiujn ĉiutage li renkontas. Samtempe li ankaŭ tion ekkomprenas, ke li (eventuale) parolas du aŭ tri lingvojn. Sed ankaŭ tiu fakto

– ne estas interesa aŭ grava informo por li — certe malpli grava, kiel ekz. la moviĝo de skarabo. Infano komunikadas, kaj dum tiu agado tute akcesore, neintence, ne konscie alproprigas lingvon.

Kiun lingvon infano alproprigas? Iun ajn. Por li ne estas facilaj aŭ malfacilaj lingvoj, eĉ lingvoj ne estas, nur komunikado. Cu la lingvo estas korekta aŭ fuŝita, tutegalas. Li precize tiun alproprigas, kiun lia modelo, la adoltulo parolas. Se la modelo parolas iun miksaĵon de lingvoj, por la infano tiu estos tute originala (signo)sistemo, kiun li alproprigas ĝuste tiel. Ja temas nur pri unu tutaĵo, pri la komunikado kun difinita persono. Adoltulo distingas la lingvojn, bone scias, ke temas pri du sistemoj. Sed por la infano ekzistas nur unu sistemo: la adoltulo. Por infano lingvoj kiel sistemoj, sendependaj de difinita persono, ankoraŭ ne ekzistas.

Ne miru, se infano aŭdanta lingvomiksaĵon emas miksi la lingvojn — ĉar fakte li miksas nenion. Li miksas nur el la vidpunkto de la adoltulo. El la propra vidpunkto li konsekvence restas en la sama sistemo, perfekte alproprigas la komunikadon kun difinita persono. Sed la tiel alproprigita lingvomiksaĵo el socia vidpunkto ne estas valora. Simple temas pri misfunkcio de la socio: ĝi pre-

8 e IPR

zentis malbonan modelon por la infano. La demando estas jena: kiel ni estu bonaj modeloj?

Jen la fundamenta regulo: unu persono — unu lingvo. Tiel la lingvoj ne povas miksiĝi, ja ĉiu normala infano distingas la oriojn ĉirkaŭ si. uvulo

Kiom da lingvoj infano povas paralele alproprigi? La limo estas tute vulga- ‘ ra, praktika. Ja intense okupiĝi je infano povas nur kelkaj personoj, ne iom ajn. Malfacile oni povas imagi, ke multaj personoj eduku samtempe la infanon, tiel, ke ĉiu el ili ĉiutage intense komunikiĝu kun li. Kutime temas pri du personoj, malofte pri tri, tre malofte pri kvar. Certe oni povas aranĝi la edukadon tiel, ke estu eĉ pli ol kvar, sed ĉ. dek jam estas pura fantaziaĵo. Kaj la nombro de la personoj limigas la nombron de la paralele alproprigeblaj lingvoj. Do, infano certe povas alproprigi kelkajn lingvojn, sed ne multajn. Precize kiom? Tion ea ni neniam ekscios. Kapacito de la menso el praktika vidpunkto estas senlima.

Kiun metodon oni devas uzi por la plurlingva edukado? Neniun specialan. Ja temas pri simpla komunikado, ĉiam, konsekvence en la sama lingvo, tute tiel, kiel niaj miloj da prauloj faris ekde la eks-prahomiĝo. Difinita persono devas persisti je difinita lingvo kaj neniam ŝanĝi la lingvon en la komunikado kun la infano. Ŝanĝado de lingvoj konfuzas infanon, eventuale kaŭzas grandajn

Kiujn lingvojn oni elektu? Se temas pri diverslingvaj gepatroj, la plej evidenta elekto estas: ĉiu sian lingvon. Sed se almenaŭ unu el ili estas ankaŭ esperantlingvulo, la afero estas pli komplika, kaj por trovi la ĝustan konfiguracion oni devas konsideri ankaŭ la medion. Kial?

El la vidpunkto de plurlingva eduko la medio funkcias kiel tria persono, kiu ankaŭ en la lingva edukado iom post iom transprenas la komence ekskluzivan rolon de la gepatroj. Superflue estas transdoni tiun

IPRe 9

— paĝo 7 de la PDF —

lingvon en la hejmo, kiun lingvon la infano sen interveno de la gepatroj perfekte alproprigos (eĉ eventuale kontraŭ la volo de la gepatroj): tiun de la medio, de la antaŭlernejo, lernejo, ktp. Se unu el la gepatroj elektas la lingvon de la medio, tio signifas, ke ili rezignas je unu lingvo, ili transdonos al sia infano unu lingvon malpli, ol ili povus. Oni devas serĉi la plej ekonomian solvon, do, la konkludo estas evidenta. Se la lingvo de la medio identas kun la lingvo de unu el la gepatroj, anstataŭ tiu lingvo oni uzu Esperanton.

Se la gepatroj vivas en medio, kies lingvo estas fremda por ambaŭ, la afero estas tute alia. La infano prefere alproprigu ambaŭ gepatrajn plus la median lingvon. Kial? Ĉar poste, kiam li lernos lingvojn en la kutima senco de la vorto, pli facile li lernos Esperanton, ol iun ajn etnan lingvon. Do, ekonomie estas rezigni pri Esperanto kiel denaska lingvo de la infano. Se la medio-lingvo identas nek unu, nek la alian el la gepatraj lingvoj, uzo de Esperanto estas malkonsilenda.

Sed kio je tiuj gepatroj, kies hejma lingvo estas Esperanto, ĉar ili reciproke ne komprenas la lingvon de la alia? La reguloj estas la samaj, ĉar estas unu afero komunikado kun la infano kaj estas tute alia afero komunikado de gepatroj aŭ de aliaj personoj inter si, sen aŭ en la ĉeeesto de la infano. Bebo ekde sia naskiĝo tute klare distingas tiujn du aferojn. En la lasta kazo la infano atentas, iom post iom alproprigas ankaŭ tiun lingvon, precipe se li estas : entirata en la konversacion, iĝas ĝia partoprenanto. Sed li ĉiam tre klare perceptas, ke tio ne estas komunikado kun difinita persono, sed interna komunikado de plurpersona grupo, de societo, kiun li partoprenas. Ili estas du diversaj (signo- kaj interpersonaj) sistemoj. Kaj ĉar lingvo kiel apartaĵo por la infano ne ekzistas, la lingvoj de la du sistemoj neniel miksiĝas en lia menso. Tial esperantistaj gepatroj en fremda medio facile povas transdoni al la infano tri lingvojn (al kiu aldoniĝos ankoraŭ la lingvo de la medio). Tial ne kaŭzas problemon por infano ekz. tiu kutimo, ke la familio lingve ĉiam adaptiĝas al la lingvo de la gasto.

Erare oni priskribas tiujn aferojn kiel lingvouzon en diversaj situacioj. Ja povas esti, ke temas pri la sama situacio, nur la personoj (kaj la lingvo) ne estas la samaj. La diferenco, kiu determinas la lingvoalproprigon, estas la diferenco de la personoj partoprenantaj la komunikadon.

Ekzistas esceptoj, kiam malgraŭ ŝanĝado de lingvoj, malgraŭ lingvomiksado, malgraŭ spekulaciaj lingvaj eksperimentadoj de la gepatroj la infano restas normala, kaj kreskante eĉ korektas la erarojn kaj ekscesojn de siaj gepatroj. Ja infano denaske estas multe pli inteligenta, ol siaj gepatroj, kies kapo jam estas

“plenŝtopita de (ankaŭ) lingvaj antaŭjuĝoj. La respondecon tamen havas la gepatroj. o Ŭ RATKAI Arpad H-6721 Szeged Lengyel u. 4.

10 e IPR

Lernplifaciligo pro antaŭmetitaj lingvokursoj Prof.Dr. Helmar FRANK, Paderborn 8: Dr. Vera Barandovska, Ostrava

1. Teorio de lernplifaciligo pro lingvoinstruado (Frank)

La kresko de la lernkurbo (de la atingita procenta kompetenco kiel funkcio de lerntempo) estas karakterizata pere de parametro, kiun oni povas nomi „lernfacileco”. Ĝi estas malrekte proporcia al la informenhavo de la instrumaterialo kaj proporcia al la lernrapideco de la lernanto. La faktoro de la proporcieco „efikanco” montras la procentan parton de la lernfacileco, kiu estas uzata dum la lernprocedo por la instrumaterialo (komparu ekz. Frank,1977,1982.) Oni povas supozi, ke la (aĝdependa) lernrapideco ne estas influebla per pedagogiaj aŭ psikologiaj rimedoj. Tiam povas lernplifaciligo esti influata de antaŭmetita pedagogia aŭ psikologia aranĝo simple pro malpligrandigo de la instrumateriala informo aŭ pro pligrandigo de la efikanco aŭ per ambaŭ vojoj samtempe. Tio, kion oni normale nomas „transfero”, estas klarigebla klerig- kibernetike kiel malpligrandigo de la (subjektiva) instrumateriala informo pro antaŭa rivelado de struktura redundanco. La pligrandigo de la kresko de la lernkurbo, do la „lernfacileco” pro antaŭa „motivigo” estas evidenta kiel plialtigo de la subjektiva parto de la efikanco: la interesigita lernanto koncentrigas sian atentemon pli al la instrumaterialo, estas malpli flankenigata per paralelaj informproponoj. Pro „motivigo” estas do ŝanĝebla la efikanco, pro „transfero” la lernmateriala informo, kaj nur helpe de ŝanĝo de ambaŭ tiuj (ĉi tie komprenata en la „normala”, ne plu precizigita vortsenco) parametroj estas la lernfacileco kaj tiel la vojo de la lernkurbo pedagogiepsikologie influebla.

“El tio ne povas logike sekvi, ke krom „transfero” kaj „motivigo” ne ekzistas alia pedagogia-psikologia plibonigebleco de la lernprogreso. La efikanco ne estas plialtigata nur per tio, ke la lernanto interesiĝas pri la instrumaterialo, koncentriĝas pli forte al ĝi, kaj tiel aktive (aŭtonome) plialtigas la probablecon, ke la aperceptitaj instrumaterialaj elementoj estas lernataj, je la kosto de la lernprobableco de nerelevanta informo.

Tiu ĉi ŝovo de la lernprobableco favore al la relevantaj elementoj de la apercepto povas esti influata ankaŭ de ekstere, tiel ke la lernanto pli bone uzas la nerelevantaĵon por reliefigi la relevantaĵon, li do plibonigas sian lernomanieron. Sed ĉu ekzistas alia ebleco plifaciligi la sekvantan lernadon krom pere de „motivigo” aŭ „transfero”, sen ŝanĝo de la influgrando funkcianta en instruado, do pere de ŝanĝo de la lernanto jam dum antaŭmetita pedagogia aranĝo? La sekva penseksperimento respondigas nin jese.

La instrumaterialo L estu precize egale (ekz. per video-kurso) alirigita al tri grupoj de lernantoj, kiuj diferencas kaj en lernrapideco kaj en la antaŭscio de L. La grupo A plene regas la instrulingvon (kaj la ĝeneralan kaj la faklingvan parton), la grupo B nur parte (ekz. ne la fakterminojn relevantajn por L), la

IPR e 11

— paĝo 8 de la PDF —

grupo C tute ne. La grupo C montros dum la instruado pri L nenian aŭ nur (nome kiam la instrumateriala informo estas parte ankaŭ eksterlingve ekz. kodita per bildoj) tre malgrandan lernprogreson, tio signifas, ke ĝia lernokurbo kreskos ege malrapide. Sed ankaŭ ĉe la grupo B estos la lernfacileco malpli granda ol ĉe la grupo A, pro komprenomanko de uzitaj fakesprimoj. Se ni nun antaŭmetas al la fakinstruado ĝenerallingvan aŭ faklingvan kurson, tiu-ĉi povas kaŭzi, ke la grupo C estos suprenigita al la instrulingva nivelo de la grupo B kaj la grupo B al nivelo de la grupo A. La lingva antaŭkurso do kaŭzas lernplifaciligon, ĝenerale sen tio, ke la lingvaj lernelementoj en normala senco kaŭzu „transferon” al la faka instrumaterialo L, do sen malpligrandigo de la subjektiva instrumateriala informo. Dume ne decidantas la fakto, ke la lingva informfluo ĝenerale malgrandiĝas dum la instruado (ĉar kun la lingvolernado estas ligita probableclernado pri la lingvoelementoj). Pli granda decidfaktoro estas tio, ke sen (kompleta) kono de la lingvokodo okazas dum la instruado neniu (kompleta) transdono de la semantika informo pri L, sekve povas esti uzata neniu (kontentige granda) parto de la lernkapablo por lerni la instrumaterialon, la efikanco do estas nula (aŭ relative malgranda).

Sendepende de la diversaj kaŭzoj de lernplifaciligo pro antaŭmetitaj aranĝoj („transfera” efektivigo, „motivigo” aŭ perado de la — ĉefe lingva — kodo uzota en la instruado) validas jeno: La tempo, kiu estas bezonata por la menciitaj antaŭmetitaj aranĝoj, povas esti pli mallonga ol la tempoŝparo kaŭzita per ili, Klerigekonomie do povas esti sencoplene fortranĉi la komencan parton de

p. 4 kompetenteco p = 1 — Foso H NS lernfacileco A = 54 1 m=efikanco ‘ = J Cvy= lernrapidceo | ; ; i l : ; : ; ; BA li ; ly; C- 1 = instruaĵinformacio IS LI j : ; ; L p 9 1N «do -J A Eo B EA o, LJ J Z TM Ze. “E 9 9 ww mo J « DINS ; g

(Ac=0) c lerntempo

0 lJ lI T muj: T T T T T T T T T T T »

0 TB Te d t 12 e IPR

la disponigita instrutempo ekz. favore al la lingva antaŭkurso, por poste akiri en la fakkampo L dum la tuta disponigita tempo pli bonan finrezulton (aŭ akiri la ĝisnunan rezulton pli frue). Tio pruviĝis edukpraktike en specimenaj studoj kun la instrulingvoj ILo kaj Germana, pri la instrukampoj klerigkibernetiko, interlingvistiko kaj merkatekonomiko por lernantoj el la hispana, ĉeĥa, slovaka kaj germana lingvoregionoj.

2. Spertoj pri la efiko de antaŭmetitaj ĝeneral- kaj faklingvaj kursoj (Barandovska)

241 Efiko de enkonduka ILo-kurso por hispanlingvanoj

En aprilo 1991 ni celis prezenti al studentoj de du mez-amerikaj universitatoj (Universidad Autonoma de Santa Ana en El Salvador kaj Universidad Rafael Landivar en Guatemala) po unu enkondukan kurson en kibernetikan pedagogion (Frank) kaj interlingvistikon (Barandovska). Ĉar ni en ambaŭ kazoj ne havis je dispono tradukistojn kaj ni mem ne sufiĉe bone regas la hispanan, ni decidis eksperimente antaŭmeti ILo-lingvokurson laŭ la rekta metodo kaj poste prezenti niajn fakkursojn en ILo. En Santa Ana ni bedaŭrinde havis je dispono nur limigitan tempokvanton, entute ok instruhorojn. Neniu el la kvindeko de ĉeestantoj, kiuj estis studentoj de medicino, havis aŭ lingvan aŭ fakan antaŭkonon de la prezentota instruaĵo. Ili do ĉiuj apartenis al la menciita C-grupo, kiu post la sephora lingva antaŭkurso povis ekesti B-grupo, montronta ioman komprenemon de faka prelego. La studentoj fakte plejparte montris komprenemon. Tio ja pravigus la preparon, sed pro la tempomanko ne estis eble atingi pli grandan, konvinkigan rezulton, Car la proporcio inter la necesa prepartempo kaj la instrutempo estis ekstreme malfavora.

La dua grupo de hispane parolantaj studentoj (Universitato Landivar en Guatemala) ebligis multe pli konvenan eksperimenton. Ili ne havis antaŭkonojn de la instrulingvo, sed temis pri ĉ. 30 progresintaj studentoj de informadiko, psikologio kaj lingvistiko,ĉe kiuj oni povis supozi (krom pli alta motiviteco) la konon de la faka terminologio; oni do povas klasifiki ilin ĉu kiel B-grupanojn ĉu nur kiel C-grupanojn por kiuj tamen la instruaĵinformacio estis reduktita — ambaŭkaze prepara lingvokurso, denove laŭ la rekta metodo, antaŭvideble povis pli bone taŭgi, des pli ĉar 9 horoj anstataŭ nur 7 estis je dispono por ĝi. Fakte tiu lingva preparo montriĝis sufiĉa: la aŭskultantoj kapablis sekvi la postajn (alternativajn), po 6-horajn fakkursojn, kiujn ili pro sia specialiĝo komprenis. Tion ili sufiĉe konvinke pruvis, solvante facilajn taskojn aŭ respondante (hispanlingve aŭ anglalingve) al la kontroldemandoj. La pasiva kono de la preleglingvo do sufiĉis. Tio ŝuldiĝas certe ankaŭ al la intereso pri la temo (motiviteco), kaj al la lingvistika fakto, ke la gepatra hispana lingvo de la studentoj (en ambaŭ universitatoj) enhavas multajn latinidajn radikojn, kiuj konformas al ILo-radikoj kaj tial kaŭzas transferon.

Kompreneble ni prelegis en ambaŭ universitatoj malrapide, kun klara artikulacio kaj nekomplikita frazaro. Tamen, sen la prepara ligvokurso ni ne po-

IPR e 13

— paĝo 9 de la PDF —

vus esti similbone komprenitaj. La rezulto de instruado almenaŭ en Landivar Universitato do plene pravigis la antaŭmetadon de lingovkurso, kiu daŭru por fake progresintaj kaj interesitaj hispanlingvanoj almenaŭ 9 horojn.

22 Efiko de enkonduka ILo-kurso por germanlingvanoj

En Teknika Universitato Berlino Frank disdividis en la somera semestro 1991 sian komunikadsciencan kurson por germanlingvanoj en 6-horan ILokurson prezentitan laŭ la rekta metodo kaj sekvantajn prelegojn en ILo cele enkondukon en komputillingvistikon, interlingvistikon kaj kibernetikan lingvopedagogion. Temis pri la kvara (fina) kurso de ripete ofertita komunikadscienca kursserio (Klerig- kaj Lingvokibernetiko), tiel ke – same kiel en Landivar Universitato – la studentoj havis kaj fakajn antaŭkonojn kaj intereson. Montriĝis, ke subaze de la prepara kurso la studentoj ja kontentige komprenis la postan enkondukan prezentadon de komputillingvistiko, sed malpli bone la enkondukon en la interlingvistikon; nur unu studento — la plej bona ILo-lerninto — povis je la kursfino kontentige sekvi ankaŭ la prelegon enkondukan en la kibernetikan lingvopedagogion. Tiuj diferencoj kaj la diferenco al la rezulto de la eksperimento en Gvatemalo klariĝas pro (1) la diversampleksa eluzo de ILo necesa por enkonduke prelegi pri la tri temoj, (2) el la redukto de la „ILo-kurso por sciencistoj” de 9 (Gvatemalo) al 6 horoj (Berlino) kaj (3) pro lingvistika kaŭzo: la diferenco inter la radikaroj de la germana lingvo kaj de ILo estas multe pli granda ol inter tiuj de la hispana kaj de ILo. (Por pli zorgeme planendaj kaj kontrolendaj eksperimentoj ni rekomendas por progresintaj studentoj antaŭvidi en la germana lingvoregiono 15 horojn, en la hispana 9 — por komencantoj po 3390 pli, do 20 respektive 12 studhorojn.)

223. Efiko de enkondukaj kaj fakaj kursoj pri ILo kaj la Germana por parolantoj de la ĉeĥa kaj slovaka lingvoj

En marto 1991 estis organizita de la germana klerigejo InBIT kune kun la Akademio Internacia de la Sciencoj (AIS) en Orienta Berlino instruseminario — plejparte en la germana, parte en ILo — pri merkatekonomiko por ĉehe kaj slovake parolantaj fakuloj. Konsiderante la lingvajn kaj faklingvajn antaŭkonojn la partoprenintoj povas esti klasifikataj kiel B-grupanoj — parte eĉ nur kiel C-grupanoj. Ĉar kvankam ili estis ekonomikistoj, la problemaro de merkatekonomiko ne ekzistis en Cehoslovakio kaj ĉiuj do ne povis koni la koncernan terminologion. Tre utila montriĝis la komputila fakvortaro preparita speciale por tiuj-ĉi kursoj; ĝi enhavas la fakterminojn en la Angla, Germana, ILo kaj Ceha — kaj krome la difinojn de la instruataj terminoj. Tiu ĉi faklingva preparkurso estis seshora kun la posta ebleco individue, helpe de komputiloj, ripeti kaj plulerni la bezonatajn vortojn. Tiu-ĉi preparo montriĝis tute sufiĉa por komprenigi la fakajn prelegojn en la Germana al ĉiuj partoprenintoj — kaj en ILo al tiuj kun sufiĉaj konoj de ILo. Ciuj partoprenantoj havis la necesajn antaŭkonojn de la (ne-faka) Germana, preparkursoj ne estis necesaj. Parto de la studentoj ne havis sufiĉajn ILo-antaŭkonojn. La intensaj kursoj por tiu-ĉi grupo estis organizitaj parte — por ĉehoj — jam antaŭe, en la fondata Silesia

14 e IPR

Universitato Opavo (CS), en du semajnfinaj periodoj (entute 20 studhoroj) kaj parte — speciale por slovakoj – dum la Berlina seminario mem (6 horoj). Ankaŭ tiu-ĉi preparo estis plejparte efika kaj la plejmulto de la aŭskultantoj ne havis problemojn sekvi la fakan prelegaron en ILo. La rezulta kompreno estis kaŭzita ĉefe pro la antaŭkonoj de la faklingva problemaro, akirita dum la faka preparkurso. Krome ekzistis la kontrolebleco demandi detalan klarigon en la Germana, kiun kelkaj partoprenantoj ankaŭ uzis. Kaj la lingva kaj la faklingva preparaj kursoj pruviĝis en tiu-ĉi kazo esti tre utilaj.

Literaturo:

Frank, H.: Grundlagen und sprachpidagogische Anwendung einer informationstheoretischen Transferanalyse. GrKG 19/3, 1978, 75-88.

Frank, H.: Kibernetike-pedagogia teorio de la lingvo-orientiga instruado. En: Frank/Yaashovardhan/Frank-Bohringer (eld. Lingvo-Kibernetiko/Sprachkybernetik. Narr, Tiibingen, 1982, 123-144, 183-184.

Stipendio Ivo Lapenna

Memore al Prof. D-ro Ivo Lapenna (1909-1987) kaj al liaj elstaraj meritoj por la Internacia Lingvo ĝenerale kaj ties aplikado en la scienco speciale, „Fondaĵo Ivo Lapenna” starigis Stipendion „Ivo Lapenna”.

La Stipendio konsistas el subvenciado al kiel eble plej multaj disertacioj je univesitata nivelo (doktoriĝoj, magistriĝoj, licencioj), kiuj temas pri esperantologio kaj/aŭ pri Esperanto en rilato kun interlingvistiko kaj estas ellaboritaj en la spirito de L.L.Zamenhof kaj Ivo Lapenna.

La unuan fojon la Stipendio estos aljuĝita en 1992 por disertacioj oficiale akceptitaj de universitata instanco en la jaroj 1990 kaj 1991. Aŭtoroj dezirantaj kandidatiĝi al la Stipendio bv. peti la detalan regularon de la sekretario-kasisto de Fondaĵo Ivo Lapenna, s-ro Peter Zacho, Nĉrregardsvej 91, DK-2610 Rĉdovre, Danlando. Tempolimo por la transsendo de la faklaboraĵo en du ekzempleroj estas fino de februaro 1992. Adreso: D-ro Klaus Perko, Lendkai 111, A-8020 Graz, Aŭstrio

UNIVERSITATANOJ! NUN REAGU!

Jam dissendiĝis vaste en la mondon la enketilo pri universitat-nivela instruado. Tion subtenas ILEI, kiu urĝe alvokas ĉiun koncernaton resendi freŝajn informojn al s-ro Germain Pirlot, Steenbakkerstr. 21, B-8400 Oostende, Belgio ĝis plejlaste la 15a de aprilo — pli frue se eble. Kiu ne ricevis enketilon sed scias pri kurso, petu ekzempleron tuj.

Informojn pri novaj disertacioj aŭ malnovaj ne raportitaj en la verko de s-ro Symoens, sendu al li (adreso kovrile) por kompletiga eldono.

IPR e 15

— paĝo 10 de la PDF —

Miroslav Malovec, Ĉeĥoslovakio

KIEL KOMUNIKOS LA U NUIGITA EŬROPO?

Franca instruisto Michel Feuchot proponis al Eŭropo interesan ideon: por unuigi la naciojn de nia malnova kontinento, neceses komenci ĉe la infanoj, por ke la estontaj civitanoj, politikistoj, teknikistoj, sciencistoj kaj entreprenistoj kutimiĝu jam de la lerneja aĝo trakti la eŭropajn aferojn komune kaj por la komuna utilo.

En 1987 li fondis en la franca urbeto Bĉze apud Dijon la Societon de la Infanoj de Eŭropo, kies prezidanto li fariĝis kaj kiu ĝuas subtenon de la franca ministerio por edukado kaj favoron de la Eŭropa Parlamento. Efektiviĝis internaciaj renkontiĝoj de la eŭropaj infanoj en Strasburgo, en Bĉze kaj junie 1991 okazis la tria renkontiĝo en la cehoslovaka foirurbo Brno.

Al Brno venis pli ol 500 geknaboj el 12 landoj; dum la solena inaŭguro ĉe la urbestro estis proklamita kaj aprobita Deklaracio de la Rajtoj de Eŭropa Lernejano; la kulturan programon, preparitan de la infanoj niem, salutis en la operteatro Janaĉek du ĉeĥoslovakaj ministroj, kaj elsendis ĝin vive la ĉeĥoslovaka televido; en la plej granda stadiono de Brno okazis infanaj olimpikoj, kaj kelkajn infanojn invitis la franca grupo por viziti Francion; la invititoj travivis belan semajnon kaj estis akceptitaj ankaŭ ĉe la Eŭropa Parlamento malgraŭ la jugoslava krizo.

La plej grava afero dum la renkontiĝo estis proklamo de la jam menciita Deklaracio, kiu aljuĝas al la eŭropaj lernejanoj ne nur la rajton je deviga kaj senpaga lerneja edukado, sed ankaŭ je lernado de fremdaj lingvoj kaj je libera vizitado de ĉiuj eŭropaj landoj (individue aŭ kun la klaso), por ke la kunfratiĝado de la popoloj komenciĝu jam en la plej juna generacio.

La oficiala lingvo de la Societo estas la franca, sed la infanoj povis utiligi ankaŭ aliajn lingvojn: sur la ĉemizo ili havis karteton kun sia nomo kaj kun lingvoj, kiujn ili parolas. Ĵ

Esperanto aperis nur ĉe unu ĉeha knabino (kelkajn Esperantajn vortojn diris al ŝi nur la prezidanto M. Feuchot mem) kaj tio estis domaĝo, ĉar el ĉiuj internaciaj lingvoj plej ofte estis uzata la pantomimo. Esperanto povus helpi ĉe tiaj renkontiĝoj, kaj ĉar la agado de la Societo kaj eble ankaŭ de aliaj similaj iniciatoj en la futuro kreskos, estas grave por nia movado, ke Esperanto ne estu eliminata. Sed estus eraro petegi, ke oni apliku ankaŭ la internacian lingvon kaj subtenu ĝin — male nia movado devas helpi propagandi similajn tuteŭropajn ideojn kaj iniciatojn, ne peti helpon de Unesko, sed mem. helpi al Unesko, ne peti helpon de la Societo de la Infanoj de Eŭropo, sed mem helpi al la Societo, ne peti helpon de la Eŭropa Parlamento, sed mem helpi ĝin — jen la plej efika vojo, kiel penetri en la konscion de eŭropanoj.

daŭrigo sur p. 18

IPR e 16

Deklarecio de Rajtoj de Eŭropa Lernejano akceptita en Brno la 21-an de junio 1991 (Communautĉ des Loupiots d”’Europe)

Eŭropo fratema kaj amikema estos konstituita pli facile, se ĝiaj estontaj politikistoj agos komune, sciencistoj esploros komune, entreprenistoj entreprenos komune kaj civitanoj komune interkonsiliĝos jam de la lerneja ago.

; 1. La titolon Eŭropa lernejano povas akiri ĉiu infano el la landoj de la Eŭropa Komunumo ekde la unua klaso ĝis la fino de la elementa lernejo (maksimume ĝis 16 jaroj). FAS

2. Por Eŭropa lernejano validas ĉiuj rajtoj difinitaj en la deklaracio — sen limigo de raso, haŭtkoloro, sekso, lingvo,religio, deveno ktp. = ;

3. Eŭropa lernejano havas la rajton je edukiĝo — senpaga kaj deviga, kiu kontribuas je lia/ŝia kulturo, je disvolvo de liaj kvalitoj, de persona juĝkapablo, je morala kaj sociala respondeco fariĝi utila membro de la Eŭropa Komunumo. ; : e

4. Eŭropa lernejano havas la rajton je Eŭropa civitana edukiĝo, kiu pravigas lian membrecon en la Societo, permesas al li rekoni individuecon kaj respekti diferencojn, plibonigadi reciprokajn kontaktojn, en kiuj lingvo ne rolos kiel nevenkebla baro.

5. La rajtoj de Eŭropa lernejano efektiviĝos i

a) se la infanoj dum lerneja instruado lernos unu aŭ eĉ plurajn eŭropajn oficialajn lingvojn Nu ;

b) se ili komunikos per korespondado aŭ per liberaj interŝanĝoj de lernantoj

c) a Eŭropa lernejano povos sola aŭ kun sia klaso libere moviĝi en Ĉiuj landoj-membroj de la Eŭropa Komunumo. La libereco de moviĝo permesos al li plibonigi siajn sciojn lingvajn, kulturajn, sciencajn kaj teknikajn…

ĉ) Eŭropa lernejano lernos libere, respondece, iniciateme, komune li serĉos solvon de problemoj, realigos tion, kio lin koncernos. W

Necesas krei por la lernantoj kaj por la mondo, por kiu ili estas preparataj, novajn kondiĉojn en la materia, intelekta kej amoplena medio. Disvolvi amikajn rilatojn inter lernejoj, klasoj kaj lernantoj. : ==

d) Eŭropa lernejano rajtas posedi la titolon ”Eŭropa lernejano” kaj lia lernejo la titolon ”Eŭropa lernejo”. (traduko pere de la ĝeĥa traduko)

KOMUNIKADO en la EŬROPA KOMUNUMO 1992: Kvindek paĝa raporto, agad-plano kaj fonto de bazaj argumentoj por la projekto de UEA/ILEI/EEU. Kunverkis s-ro E. Symoens. Mendu de UEA. Recenzo sekvos en la venonta IPR. Kunlaborantoj en la projekto serĉataj!

IPR e 17

— paĝo 11 de la PDF —

Plenumi la taskon povas precipe la instruantoj de Esperanto, kaj la profesiaj, kaj la amatoraj. Ankoraŭ ne venis la tempo, kiam oni povos instrui Esperanton kiel la ĉefan fremdan lingvon (precipe pro kontraŭstaro de la gepatroj), sed jam nun necesas konvinkadi pri la propedeŭtika valoro de Esperanto (Helmar Frank: Propedeŭtika valoro de la Internacia Lingvo) kaj demonstri ĝin dum similaj internaciaj renkontiĝoj de infanoj, kia okazis en Brno. Ne estas necese instrui al la lernantoj la tutan Esperanton, por kio la supozataj 80 aŭ maksimume 160 lernhoroj ne sufiĉas, sed oni instruu nur la fundamentojn kiel la lingvo-orientitan instruadon, sur kiu povus baziĝi pli facila instruado de la angla, franca, germana kaj de aliaj lingvoj. La lingvoprovizo samtempe povus celi la praktikon, la konkretajn situaciojn, kiuj okazas dum la internaciaj geknabaj renkontiĝoj. Ne estas necesaj multaj vortoj nek komplikaj frazoj. Saĝe elektitaj vortoj povas esti malmultaj por facile superi la pantomiman gestadon, kiun ni vidis dum la renkontiĝo. Gravas nur, ke la vortoj estu pli malpli samaj en ĉiuj infankursoj en la tuta Eŭropo (pli bone en la tuta mondo), ke la lernolibroj ne prezentu tro multe da teorio. Ni bezonus internacian lernolibron kun la titolo „Lingvo-orientiga instruado surbaze de la Internacia Lingvo” kaj disvastigi ĝin al ĉiuj landoj. Ĉu sufiĉus adapti iun el la jam ekzistantaj lernolibroj aŭ ĉu necesus verki novan, mi ne scias.

Miroslav MALOVEC Charkovska 7/10, CS-625 00 BRNO.

Konkurso por vid-benda instru-teksto

La Internacia Esperanto-Instituto (IEI) en Hago organizas konkurson por verkemaj esperantistoj. Ĝia celo estas verki tekston, internacie uzebla por 3- hora vid-bendo kun 12 scenoj po 15 minutoj. Ĝi estu ankaŭ uzebla por televidelsendoj. La teksto:

1) estu taŭga por instruo al homoj en aĝo inter 18 kaj 30 jaroj.

2) prezentu scenojn pri nia Esperanta vivo, ekz. pri kongresoj, ferioj, E- familioj, lingvaj problemoj (ekz. inter diverslandaj najbaroj), en leĝera etoso.

3) estu en formo de dialogo inter la prezentantaj aktoroj. La teksto estu ne nur instrua laŭ lingva vidpunkto, sed ankaŭ kaj precipe edukinforma, instrua ne laŭ tradicia maniero, sed laŭ rekta metodo, prezentanta al la spektantoj la logikecon de la gramatiko, kun samtempa (simpla) strukturo de la lingvo kaj ebloj de rapida komunikado per ĝi en aktualaj, interesaj, ofte spritaj situacioj, sen nepra studo de gramatikaj reguloj. Tiu parto estu limigita al la plej necesa por simplaj konversacioj, bazita sur -as, -is, -os kaj -u formoj, do sen participaj formoj. La serio do ne estu kompleta lingvo-kurso, sed pli varb-informa. La aŭtoro(j), kies verko(j)n oni elektas por filmi, ricevos monpremion, antaŭvideble en valoro de 300 ĝis 800 guldenoj.

Kontribuaĵojn oni sendu antaŭ la fino de 1992 al: Internaica Esperanto-Instftuto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando.

18 e IPR

26a INTERNACIA KONFERENCO DE ILEI

Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj

Domo de Konstruistoj, Bratislavo, Slovakio 1 — 7 aŭgusto 1992

KOMENIO — PIONIRO DE LA PEDAGOGIO

Konferenca kadrotemo : ”Methodus linguarum novissima”

Tio estas la latina titolo de epokfara verko de la famega ĉeĥ-morava filozofo, teologo kaj pedagogo Jan Amos Komensky (latine: Comenius, esperante: Komenio), kiu naskiĝis en 1592 (sekve antaŭ precize kvarcent jaroj) en la sudmoravia urbeto Nivnice. Dum la konferenco kelkaj referantoj skizos la vivon, verkojn kaj pionirajn teoriojn de Komenio, multaj el kiuj restas validaj principoj de la nuntempa pedagogio. Tiuj referantoj estos ne nur ĉeĥoj kaj slovakoj — Komenio estis frua eŭropisto, li flue parolis latine kaj verkis tiulingve; li vivis en pluraj landoj kaj fine mortis en Amsterdamo en 1670.

Kaj niaj konferencaj laboroj ne limiĝos al la pasinteco. Analoge kun la avangardeco de la ideoj de Komenio, kiuj abrupte kontrastis kun la tiutempa eduka praktiko, ni serĉos kaj diskutos la novajn teoriojn, praktikojn kaj helpilojn, kiuj nuntempe avangardas en la fremdlingva instruado, kaj kiuj povus revoluciigi la instruadon de Esperanto. Tion ni esploros ne nur per prelegoj, sed ankaŭ per diskutrondoj kaj forumoj.

Kadrotemo Esperante: La plej novaj metodoj de la lingvo-instruado.

— paĝo 12 de la PDF —

Bratislavo — la urbo:

La urbo Bratislavo ricevis en 1986 la epiteton ”urbo de la paco” pro diversaj pac-traktatoj subskribitaj tie, en 1271 inter Bohemio kaj Hungario, en 1626 inter Transilvanio kaj Aŭstrio kaj en 1805 inter Francio kaj Aŭstrio. En la nuntempo la urbo vivigos por vi la kurantajn (r)evoluciajn transformojn de la post-socialisma centra Eŭropo. La urbo, ĉefurbo de Slovakio, havas loĝantaron de 450 000, kun monteta situo flanke de Danubo. Gi estas atingebla trajne en ses horoj de Prago kaj en iom pli ol unu el Vieno. Ni organizos grupan VO- jaĝon el la UK en la posttagmezo de sabato la 1-a de aŭgusto 1992.

La konferencejo:

La domo de Konstruistoj estas moderna bone ekipita tri-etaĝa konstruaĵo kun liftoj (kaj memevidente, bone konstruita!). Ĝi havas ĉiujn necesajn faciligojn sub unu tegmento: memserva restoracio, kunven-salonoj kun projekciiloj, televidiloj ks., kaj loĝigo en du-personaj ĉambroj, ĉiu kun propra duŝo kaj necesejo. Reprezentanto de ILEI vizitis la urbon kaj la ejon. Ĝi havas 120 lokojn, sed momente nur 80 estas je nia dispono, do frua aliĝado konsilindas. La ejo troviĝas sur monteto-flanko, ne en la urbocentro; trole-busoj trafikas apude.

Loka Konferenca Komitato:

Tion plenumas la Slovakia Esperanto-Asocio, Sobotske n3m 6, CS-058 01 Poprad; tel. (42-92) 235 39. Membroj de LKK estas: Prez.: Inĝ. Milan Zvara, Poprad. Sekr.: Anton Zacharias. Vic-sekr: D-ro Slanislaw Koŝecky, Bratislavo, Financo: Inĝ. Olga Kiĉova: Programo: d-rino Vera Barandovska, s-roj Miroslav Malovec, E. Tvarozek, E. Geleta. Flanke de ILEI prizorgas la fakan programon kaj la paralelan gimnazion s-ino BARCSAY Zsuzsa, Bem Rakpart 25 B, H-1011 Budapest, Hungario; tel. (36-1) 201-2342. Administradon prizorgas la kasisto, Bertil Andreasson; superrigardon la prezidanto de ILEI. Dezirantoj kontribui al la faka aŭ distra programo, bv. kontakti la menciitajn.

Kotizoj:

La kotizoj kovras loĝigon en du-lita ĉambro, tri manĝojn tage kaj la programon. Ekskurso pagendos surloke. Kiu nepre deziras unu-litan ĉambron bv. komuniki tion kaj aliĝu nun: ni informos pri la kondiĉoj kaj krompago poste.

Car la aplikeblaj prezoj estos sciataj nur januare, la nunaj tarifoj estas garantiataj de ILEI nur ĝis la 31a de marto 1992. Post tiu dato povos validi pli altaj. Do, aliĝu frue; lokojn ni disponigos laŭ la alvenordo de pagitaj aligoj.

Car ĉi tio estas la unua konferenco en reform-eŭropo de post Lodzo en 1987, kaj ne venos baldaŭ plia ebleco, ILEI decidis esceptokaze oferti aliĝadon laŭ tri kategorioj depende de loĝlando. Tio celas ebligi vastan partoprenon de instruistoj el Ceh-Slovakio kaj najbaraj landoj, kiuj ĝis nun ne povis partopreni konferencojn kaj estonte ne povos permesi al si tion. Do, al regulaj konferencantoj ni ofertas grandan okazon renkonti novajn kolegojn.

TARIFO A: 340NLG. 1100 SEK. TARIFO B: 210 NLG. 650 SEK. 6000 HUF. 2800 CSK. TARIFO C: 140 NLG. 450 SEK. 4300 HUF. 2100 CSK.

NLG = nederlandaj guldenoj. SEK = svedaj kronoj HUF = hungaraj forintoj CSK = ĉeĥ-slovakaj kronoj.

TARIFO A: Por Okcidenta Eŭropo, Nord-Ameriko, Japanio, Aŭstralazio.

TARIFO B: Por loĝantoj de ĉiuj regionoj aŭ landoj ne cetere menciitaj.

TARIFO C: Por loĝantoj de Ceh-Slovakio, Rumanio, Albanio, Estonio, Latvio, Litovio, Sovet-unio (aŭ tio, kio ĝi iĝos), Ĉinio kaj Afriko.

e Pagu en svedaj kronoj aŭ konvertebla valuto al: Kasisto de ILEI, Bertil Andreasson, Sodra rorum pl. 455, S-242 94 Horby; pĝk. 682117-7. aŭ:

e Pagu en nederlandaj guldenoj aŭ konvertebla valuto al: Universala Esperanto-Asocio, Nw Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, (pĝk. 378964) indikante ”Por interna konto ilek-a, por la 26a ILEI-konferenco.”

e Loĝantoj de Hungario aŭ reform-eŭropo povantaj antaŭpagi en hungaraj forintoj: Hungara ILEI-sekcio, Kovacs Mŝrta, Ady Endre u. 23-25 C, H- 1221 Budapesto; tel. (1) 226-3602. Skribu petante enpagilon.

e Loĝantoj de Ceh-Slovakio aŭ reform-eŭropaj landoj povantaj antaŭpagi en ĉeh-slovakaj kronoj, pagu al SEA, Sobotske n4m 6, CS-058 01 Poprad; tel. (092) 235 39. Petu de ili informojn pri pag-manieroj.

e Personoj, neniel povantaj antaŭpagi, plenskribu aliĝilon kaj sendu ĝin al la kasisto de ILEI. Se ĝi alvenos ĝis la 31a de marto 1992, validos la nuna tarifo, pagenda surloke en CSK, HUF aŭ valute. ILEI provos trovi apartajn aranĝojn kun sekcioj en serioze netranspagipovaj landoj; sed ne povas anticipe devigi sin akcepti pagojn en nekonverteblaj valutoj krom CSK/HUF.

Cseh-Seminario

Kadre de la konferenco, la Internacia Esperanto-Instituto (IEI), okazigos Ĉe-seminarion por estontaj Cseh-instruistoj. La partopreno estas aparte pagenda. Interesiĝantoj petu plenajn informojn de IEI, Riouwstraat 172, 2585 HW Den Haag, Nederlando; tel. (31-70) 355- 66-77; pĝk: 162626.

ILEI/UEA lingvo-ekzamenoj:

Tiuj estos ofertataj dum la UK en Vieno je elementa kaj meza niveloj, kaj povos esti ofertataj en Bratislavo se sufiĉaj kandidatoj estos. Kiu deziras kandidatiĝi, bv. skribi al la nova sekretario de IEK: s-ino Marie Hunninck, Centre Culturel ‘La Charite’, B.P. 136, F-84200 Carpentras, Francio. Por pli da informoj kaj specimenaj testoj ambaŭ-nivele, mendu la gvidlibreton de la Libroservo de UEA; prezo: 6,60 gld.

Gimnazio: Paralele kun la konferenco okazos gimnazio por 20 junuloj (vidu apartan artikolon kaj

aliĝilon). Por konferencanoj tio signifas la allogon de praktikaj demonstro-lecionoj, el kio povos fonti tre fruktodonaj kaj konkretaj diskutoj.

— paĝo 13 de la PDF —

ALIĜILO ALLA 26a KONFERENCO DE ILEI

Bv. sendi la aliĝilon al: Bertil Andreasson, SoOdra rorum pl. 455, S-242 94 Horby, Svedio. Se vi pagos al Poprad aŭ Budapest, laŭeble sendi tien kopion.

Mi aliĝas al la 26a konferenco de ILEI en Bratislavo, 1-7 aŭgusto 1992.

FOININI MOMO = 779 o PENS NNN SE Aaalipomo» re kuuzon e peresks o DLOEESIQI o SGksD o Naskipelato;: ~= “ste; ste Svuieps) st.

Bonvolu krucsigni, kaj substreki ĉe ”jes/ne:

ap | Mi mendas dulitan ĉambron kaj deziras loĝi kun „ kiu ankaŭ aliĝas.

3 Mi volas unu-litan ĉambron kaj petas informojn pri tio. Mi postpagos Lo la plian koston.

Mi manĝos vegetare: jes / ne Misekvasiapadrtanidieton;mome 2 IGAN) IAN STAJO [aero on, ~ Mi partoprenos la Cseh-seminarion C kaj jam pagis al IEI

sed ne pagis al IEI = Mi volas partopreni la ILEI-ekzamenon je nivelo elementa meza haj ulezirope sg sB 16 NINO IPL OEN IUII UA. Ni piigas la’koliĉomsal. ma, Ep VAKO lr EVE pio a en dato je la sumo de en valuto

Mi partoprenos la UK en Vieno: jes/ne Mi deziros veturi kune el Vieno al Bratislavo: jes/ne Subskribo: Dato:

Spaco por administrado: Aliĝilo alvenis je: ĉe:

Aliĝnumero:

Pago alvenis je: ĉe:

Sumo: Plie pagenda:

Ĉambronumero: Kun

prprrrpprrrr—=-lkE:»eors=—

Invito al | ILEI Ĵ =

J ILEI-GIMNAZI LABORTABLE 4 sketas Karaj Gejunuloj lo sss 5————— i 13-16-jaraj! ;

La Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) invitas vin partopreni INTERNACIAN SOMERAN GIMNAZIAN SEMAJNON (ILEI-GIM- NAZION) de la 1-a ĝis la 7-a de aŭgusto 1992 en Bratislava (Ĉeĥ-Slovakio).

En la gimnazia semajno Vi povos e interamikiĝi kun geknaboj el plej diversaj landoj de la mondo;

e ĝui kelkajn interesajn, ne-lernejecajn studhorojn (nur 30-minutajn!) pri E- lingvo, E-literaturo, matematiko, geografio, muziko, sporto kaj arto, lernante kuriozaĵojn;

e ekskursi, viziti vidindaĵojn de la regiono, ludi, amuziĝi kaj

e mem proponi, iniciati aŭ eĉ gvidi kelkajn programerojn.

Ankaŭ la instruistaro estos internacia:

e ges-roj R. kaj F-G. Rossler, Germanio (vi trovas iliajn kontribuaĵojn en Juna Amiko) ,

e s-ro S. MacGill, Novzelando/Hungario (verkinto de pluraj amuzaj skeĉkaj lernolibroj, redaktoro de Juna Amiko ktp.)

e s-ro P. Arnaudov, Bulgario (verkinto de Amuza matematiko por gelernantoj) =

e s-ro P. Smid, Ceh-Slovakio (partoprenintoj de la Infana Kongreseto en Norvegio bone konas kaj ŝatas lin) kaj aliaj bonaj fakuloj.

Vi estas bonvena en la ILEI-Gimnazio, se — vi havas aĝon de 13-16 jaroj (je la dato de la gimnazia semajno) — vi bone parolas la lingvon Esperanto (kie ajn vi lernis aŭ lernas ĝin) — vi volonte submetiĝas al la disciplino de la Gimnazio — viaj gepatroj (aŭ iu societo k.s.) entreprenas pagi la partoprenkotizon kaj la vojaĝon.

Tute ne gravas, kiuspecan lernejon vi vizitas en via lando, nek tio, kiujn juĝnotojn vi havas el la menciitaj fakoj.

Gravas, ke vi fartu bone en internacia societo de samaĝuloj, krome ke vi volu fariĝi pli kaj pli klera kaj sperta, lernante en amuza formo en la Internacia Lingvo.

El inter la sendintoj de la aliĝilo ILEI elektos ĉ. 20 geknabojn por la gimnazia semajno.

Aliĝantoj bv. plenskribi la aliĝilon kaj ateston kaj sendu ambaŭ al la gimnazia direktorino (adreso supre): —»

IPR e 19

— paĝo 14 de la PDF —

Kotizoj por la ILEI-Gimnazio estas:

TarifoA 250 gld 800 SEK (Okcidenta Eŭropo, Norda Ameriko, Japanio, Aŭstralio «- Oceanio)

Tarifo B 2240CSK 4480HUF 150 gld 480 SEK (Ĉiuj ceteraj landoj, aparte ne menciitaj)

Tarifo C 1600 CSK 3200HUF 110 gld 320 SEK

(por ĉeĥoj, slovakoj, rumanoj, albanoj, baltanoj, sovetianoj, ĉinoj, afrikanoj)

Pri la pagmaniero ni informos tiujn, kies aliĝojn ILEI povos akcepti (la nombro estas limigita je 20!). La menciitaj sumoj inkludas loĝadon, manĝadon (3-foje tage) kaj la tutan programon kun ekskurso. Krome (ekster tiu sumo) estas la vojaĝkosto kaj iom da poŝmono. Aliĝilon bonvolu peti kaj resendi ĝis la 31-a de marto ĉe S-ino BARCSAY Zsuzsa (prononcu: barĉai)

Bem rakpart 25/B, H-1011 Budapest

ALIĜILO al la ILEI-GIMNAZIO (1-7 aŭg 1992, ea Familia nomo: ; Individua nomo: Nalklolalo. l e as Junulo/Junulino: Kompleta adreso:

Telefono:

Mi interesiĝas speciale pri: Mi proponas por la Gimnazio programeron de

Mi deziras/ne deziras vegetaran manĝon. Mi havas malfacilaĵon je vido, moviĝo, sed kun helpo povas prizorgi min mem: ……………… Mi volonte adaptiĝos al la normala disciplino de la Gimnazio.

IDaloj. pn a o SUDSKTIDOJ 5. 55450 5 serene puen paeo da ane

ATESTO

flanke de la landa ILEI-sekcio, instruisto aŭ esperantistaj gepatroj:

e la lingvo-kono de la aliĝanta junul(in)o sufiĉas, por ke li/ŝi lernu diversajn fakojn en Esperanto dum la gimnazia semajno.

e Li/ŝi jam pruvis emon adaptiĝi al komunumo de samaĝuloj kaj al baza disciplino.

e poj estos akceptita fare de ILEI, pri li/ŝi respondecos dum la semajno kaj pri la revojaĝo la sekva persono, kiu samtempe kaj samloke estos ano GE MMZGA PSBIKONECTENCOS eku ss ebe iere o rk Sim oa oo seren slalo

20 e IPR

Instruado de Esperanto en la Pedagogia Altlernejo de Szombathely (Hungario) en la studojaro 1991/92

En la altlernejo la instruado de la internacia lingvo ĉijare efektiviĝas kadre de tri edukformoj en kvin diversnivelaj grupoj.

En la unua kurso 26, en la dua 40 studentoj lernas E-on kiel unuan devige elekteblan fremdan lingvon. La instruado daŭras 4 semestrojn, finiĝas per ekzameno, kiun povas anstataŭi diplomo de kompleksa mezgrada ŝtata ekzameno.

Esperanton, kiel trian fakon studas 5 personoj. Ili povas komnenci siajn kvinsemestrajn studojn en la 5-a semestra, sukcesinte jam en la mezgrada lingvo-ekzameno. Dum la elformado ili havas lingvo-praktikajn ekzercojn, okupiĝas pri priskriba kaj praktika gramatiko, movadhistorio, interlingvistiko, literaturo, aparte pri porinfana literaturo kaj tre serioze pri metodologiaj demandoj teorie kaj praktike. La studentoj estos diplomiĝintaj instruistoj pri Esperanto. Tiuj 5 personoj pasintjare finis jam la unuajn du semestrojn.

La ĉi-jara novaĵo estas nia koresponda kurso, al kiu aliĝis sep personoj, plejparte jam praktikantaj instruistoj kiuj opinias necesa por sia ĝisnuna iom instinkta laboro ricevi fakan helpon, pli bone ekkoni la historion kaj la literaturon de nia movado, pritrakti la plej tiklajn gramatikajn kaj lingvajn demandojn. La grupo intencas formi iun metodikan metiejon kun utilaj spert-interŝanĝoj kaj celas kompili, inventi novajn instruhelpilojn kaj materialojn, fariĝi metodologia centro de la regiono.

La studobjektoj de tiu ĉi kurso kongruas kun tiuj de la taga fak-edukado, kvankam la kvanto de la studohoroj ne egalas, ja la kursanoj de la koresponda grupo jam havas instruistan praktikon, kio mankas ankoraŭ al la tagaj studentoj. La koresponda edukoformo daŭras 6 semestrojn, po semestre okazas 5 tuttagaj konsultiĝoj. Post la sukcesaj semestrofinaj ekzamenoj la studojn kronas ŝtata ekzameno, diplomiĝo pri esperantologiaj studoj.

Por ke la nivelo estu pli alta, ĉiusemestre ni intencas inviti eksteran preleganton, konatan fakulon de la tiama plej traktata studobjekto. Laŭplane unue venas Stefan MacGill por evoluigi la parolkapablon de la partoprenantoj, duasemestre Ilona Koutny prelegi pri gramatiko kaj pri komputilaj demandoj, Herbert Mayer el Vieno kaj Istvan Ertl estos invitataj por literaturaj prelegoj, Zsuzsa Barcsay por metodologio, Arpad Ratkai por movadhistorio, kaj Tazio Carlevaro el Svislando por inter-

lingvistikaj demandoj. Vieno

Kompreneble ni volonte akceptus ankaŭ aliajn gastojn, sed beda- Gyor A ŭrinde niaj financaj ebloj estas ] Budapeŝto limigitaj. Mem la kurso por la par- Sak athely

toprenantoj kostas sufiĉe multe, ĉiusemestre 6.000 forintojn (duon-

IPR e 21

— paĝo 15 de la PDF —

monata salajro) plus krome vojaĝkostojn. Ni ĝe.jas, ke la laborlokoj almenaŭ ne malhelpas ilian studadon, sed financajn helpojn atendi estus jam tro. Ni revas ricevi iom da monhelpo de iu fonduso eksterlanda, ja tiu edukoformo donos 7 novajn diplomitajn instruistojn al la movado, kiuj ekzemple ĉi-jare al pli ol cent infanoj oficiale instruas la internacian lingvon kaj laboras entuziasme por ĝia disvastigo.

La altlernejo ankaŭ sekvontjare (eblas, ke lastfoje) pretos lanĉi ankoraŭ unu korespondan kurson okaze de sufiĉe da intereso. La aliĝontoj havu diplomon pri mezgrada lingvoscio kaj instruistan, (aŭ esceptokaze alian supergradan) diplomon. Pri la aliaj kondiĉoj vidu la informojn en la baldaŭ aperonta informlibro pri la supergradaj stud-eblecoj.

Katalin SMIDELIUSZ. Szombathely, okt 1991

IPR, numeron 2/91, paĝon 27, enŝteliĝis en mian artikoleton preseraro. Bonvolu represi en la venonta numero ĝustigon. Temas pri la tria linio de la fino. Pro la konekso mi petas vin presi la du lastajn paragrafojn:

La rekta komplemento devas sekvi la transitivan verbon, kaj tiel antaŭi la esprimon de mezuro. Ekzemplo: “La plenkreskuloj kunprenis la infanojn po tri”.

Izolite “po tri” ne donas iun signifon, sed ĉar mi konservis la rektan komplementon “la infanojn”, mi ne bezonas skribi la kompletan mezuran esprimon, ĉar ni scias pri kio temas.

Kun pardonpetoj al: Odd Tangerud, Norvegio.

3 Senpaga numero de Heroldo Sufiĉas sendi poŝtkarton al la redakcio de Heroldo de Esperanto (adreso: Via Sandre 15, I-10078 Venaria Reale (TO), Italio), por senpage ricevi ekzempleron de la duobla numero de la gazeto kun ilustrita raporto pri la U.K. en Bergen. Kiel ĉiuj scias, la grand-formata Heroldo de Esperanto, fondita en 1920, pli ol 70 jarojn estas la plej ofte aperanta kaj la plej populara internacia periodaĵo en la lingvo de Zamenhof.

La asteria (marstela) ĵetisto.

Dum maljunulo promenadis laŭ la marbordo ĉe tagiĝo, li rimarkis, ke antaŭ li, junulo estis prenanta asteriojn kaj ĵetanta ilin en la maron. Fine atingante lin, la maljunulo demandis kial li faris tion. La respondo estis, ke la fiksiĝaj asterioj mortus se restus tie ĝis la sunleviĝo. ”Sed la marbordo etendiĝas ĝis la horizonto kaj estas milionoj da asterioj”, kontraŭis la maljunulo. ”Kian diferencon faras via klopodo?” La junulo rigardis la asterion en la mano kaj ĵetis ĝin al sekureco en la ondojn. ”Tio faros diferencon al tiu”, li diris.

Tradukita el la angla de Prenda E.Cook.

22 e IPR

REAGO KAJ KONKRETA PROPONO: IO, KIO MANKAS EN NIA LABORO

Kun granda plezuro mi legis la proklamon de Voss kaj ĉiuj decidoj, rezolucioj de UEA kaj ILEI plaĉas al mi. Laŭ tiuj dokumentoj opiniante ke la grun- – do estas pli-malpli preparita, mi riskas elmeti mian proponon al publika kritiko kaj, ĉe aprobo, mi petas helpon por realigi la ideojn.

Kelkaj el la legantoj de IPR eble memoras la sciigon pri konstanta konkurso de lernejanoj (3/91, p. 12), al kiu pasintjare aliĝis en Hungario 9 lernejoj kun 241 geknaboj. Nun, en Novembro kun ĝojo mi povas informi nian membraron, ke la nombro de la lernejoj kreskis al 15. Ĉi-jare ni lanĉis alian konkurson (memore al K.Kalocsay) pri arta traduko. En ĝi partoprenis 8 lernejoj kun pli ol 100 geknaboj. y

Kial mi parolas pri ĉio ĉi? Ĉar dum la pasintaj 15 monatoj evidentiĝis, ke ekzistas multaj pedagogoj, kiuj estas pretaj oferi tempon, energion, eĉ iom da mono por sia lernantaro. Samtempe montriĝis, nenio kontribuas pli efike al Ĥrmaj kontaktoj ol komuna laboro, en kiu ĉiu aktivadas laŭ sia forto. Probable neniu dubas pri tio: ne vortoj, sed faroj kreas kolektivon. Tiel same, certe neniu dubas, ke ni multe bezonas agemajn kolektivojn.

Por efektivigi tiun celon kaj por levi la lingvan nivelon de la lernantoj, por amikigi ilin trans la naciaj limoj, mi proponas fondi en la kadroj de ILEI internacian laborkomisionon pri E-konkursoj por lernejanoj.

Kiajn konkursojn mi trovus tre utilaj?

1) Ni ne ĉesigus la ĉiumonatan poentokolektan konkurson, kiu daŭras de Septembro ĝis Majo kaj pri kiu mi aludis ĉi-supre. Laŭ ĝisnunaj enlandaj spertoj ĝi estas internaciiginda.

2) La tradicia (en Hungario) deklamkonkurso povus alpreni la nomon de J. Baghy kaj transpasi la landlimon.

3) Apogindaj ŝajnas konkursoj (laŭlande) pri arta traduko memore al K. Kalocsay.

4) Estus tre utile lanĉi (memore al Ivo Lapenna) konkurson pri „modela parolo en Esperanto”.

5) La pinto de la konkursoj povus fariĝ i ĉiujaraj Olimpikoj de lernejanoj studantaj Esperanton.

La vico estas longigebla. Kio estas la avantaĝo de tiaj konkursoj?

a) Ili devigas la instruistojn kaj konkursantojn trejni sin kaj kompari siajn rezultojn al tiuj de la kolegoj. Tio estas neimageble forta movilo ĉe ambiciaj pedagogoj.

b) Nia instruistaro kaj lernantaro povus elpaŝi el la paraliziga izoliteco. Ili ekmonomo unu la alian ne laŭ alparolo en iu somera E-kunsido, sed laŭ efektiva laboro.

IPR e 23

— paĝo 16 de la PDF —

c) La konkursoj efikus unuige en ĉiuj terenoj de nia aktivado, el kio multe pro- „fitus nia tuta membraro. d) Ĉiu konkurso havus sian estron kaj aktivularon, sekve la tuta laboro, kiu sin direktus al unu komuna celo, estus bone dividita. Multaj niaj adeptoj fariĝus do pli agemaj tiel, ke neniu estus tamen tro ŝarĝita.

El ĉiuj skize prezentitaj aktivecoj profitus nia tuta kolegaro, lernantaro kaj, finfine kaj sendube: nia tuta movado.

Praktikantaj instruistnj, kiuj konsideras iun el la ideoj apoginda, subteninda, kaj kiuj sentas en si forton iom kontribui al ilia realigo, aŭ kiuj havas aliajn formojn de konkursoj, povas aliĝi al ni, skribante leteron al la adreso de la subskribinto. Cetere la konkursoj prezentitaj sub la unuaj tri punktoj, jam havas regularon, ĉiu povas konatiĝi kun ili, estas bezonata nur scivolemo kaj decidemo.

Esperante ke la ideo fondi aktivan laborkomisionon pri konkursoj interlernejaj fariĝos utila kaj fruktoporta iniciato kaj ke ĝi donos al nia movado almenaŭ iom da puŝeto antaŭen, atendas viajn reagojn kaj helpon

s-ro Geĉza Kurucz, Gimnazio Julia Banyai H-6000 KECSKEMET, Nyiri ŭt 11. Hungario

La propono estas praktika kaj bonvena, la estraro de ILEI februare traktos ĝin; se ĝis tiam alvenis pozitivaj reagoj el diversaj landoj, des pli bone.

Karlskoga komunikas

La Popola Altlernejo en tiu centresuda urbo de Svedio, kiu gastigis la lastan IJK, regule proponas bone organizitajn E-kursojn en brilaj ĉirkaŭaĵo kun modernaj faciligoj. Ok-semajnaj kursoj funkcias tie ekde 1988. Por 1992 okazos kurso por komencantoj de la 7a de januaro ĝis la 6a de marto kaj de la 24a de aŭgusto ĝis la 16a de oktobro. Daŭrigaj kursoj de la 16a de marto ĝis la 22a de majo kaj de la 26a de oktobro ĝis la 18a de decembro. Tiuj kursoj, inkluzive de loĝigo kaj du manĝoj tage kostas ĉ. 4900 svedaj kronoj.

Krome okazas somera kursaro, kun kursoj je kvar niveloj kaj sekve intensa es-

24 e IPR

peranta etoso (ses studhoroj tage plus vesperaj aranĝoj) de la 6a ĝis la 11a de julio. Kosto ĉ. 1950 skr.

Petu prospekton de: Karlskoga Popola Altlernejo, Fako 192, S-691 24 Karlskoga, Svedio: tel. (0586) 503 60. Gvidanto: s-ro Lars Forsman.

ki = = $—1 Eduk-politiko ĥ RECENZOJ H en Germanio

i 3 ———— Thomas Finkenstaedt – Konrad Schroder: Sprachenschranken

statt Zollschranken? Grundlegung einer Fremdsprachenpolitik fir das Europa von morgen (Lingvaj baroj anstataŭ doganaj? Bazo por politiko pri fremdaj lingvoj por la morgaŭa Eŭropo), Stifterverband fir die Deutsche Wissenschaft, Materialien zur Bildungspolitik 11, Essen, 1990.

Broŝuron 60-paĝan donacis al mi germana kolego: ĝi eble atestos pri tipa sinteno de intelektuloj al tio, kion ni, e-istoj, jam tiom familiare nomas ”la lingva demando”. Kiel ”materialo por eduk-politiko”, ĝi atingos kaj opinie influos relative vastan tavolon de pedagogoj en Germanio.

La aŭtoroj prezentas koncize, sed kun germana precizo (multaj tabeloj kaj grafikaĵoj!) kelkajn aspektojn de problemo. Komence ili atentigas, tute ĝuste, pri la implikiĝoj de lingvo kaj potenco: sed hodiaŭ — ili konkludas — plej gravas la devizo: ”la plej bona lingvo estas tiu de la kliento” (p. 10.). La dua ĉapitro nomiĝas ”Lernita, ne kunnaskita”, ĝi tamen akcentas la emocian ligitecon al onies unua lingvo kaj ties efikon je la posta lingvolernado. Ĝi mencias denaskan-edukan dulingvecon (tamen ne plurlingvecon), sed kiel escepton kaj plie kiel negativaĵon: ”Sen la longa procezo de enhejmiĝo en la lingvokomunumo… oni suferas malavantaĝon, aŭ eĉ damaĝon: misrezulta dulingveco ĉe infanoj de diverslingvaj geparoj kaj la ”duobla duonlingveco” ĉe multaj idoj de gastlaboristoj indikas, estiel misevoluo, la grandan signifon de ĝusta lingva eduko” (p. 11.).

Post rapida skizo pri la multlingveco de Pmondo ili konkludas, ke natura solvo per unulingveco ne eblas, ja iu ajn unusola lingvo disdialektiĝus, krome: ?unusola lingvo en Eŭropo kiel lingvo de potenco iel ajn strukturita eĉ kiel ideo ne rajtas esti diskutata, tia ideo estus ja la komenco de P’fino por ebla unueco de Eŭropo.(…) Restas nur la vojo de plurlingveco pere de lingvoinstruado” (p. 17).

E-isto jam suspekteme atendas, ke ”nia solvo”, kvankam apartenanta al neniu potenco, ne estos do diskutata. Gi tamen rajtas je unu rekta kaj unu malrekta mencioj, aŭtoritataj sen klarigo: ”nek la latina nek Esperanto povas transpreni la rolon de supernacia komuna lingvo en Eŭropo” (p. 21) kaj ”Artefarita lingvo ne povas solvi la problemon” (p. 35.). En la bibliografio mankas mencio de verkoj pri Esperanto aŭ interlingvistiko. Pluraj ĉapitroj priskribas la situacion de lingvoinstruado en Germanio kaj Eŭropo, demonstrante, ke la bezonoj estas pli multspecaj ol la oferto de la lernejoj, kiuj favoras precipe la

IPR e 25

— paĝo 17 de la PDF —

anglan. Kiel helpi pri tio? La solvo estus: ”kompreniva plurlingveco” (pp. 35- 48.). Nome: la aŭtoroj bone perceptas la riskojn de komunikado inter ”denaskulo” (native speaker, en la germana teksto) kaj lerninto de ties lingvo, sed laŭ ili ankaŭ la uzo de tria lingvo ne akcepteblas kiel ĝenerala solvo i.a. pro la malprecizeco kaj pro ”malfacile kalkuleblaj emociaj reagoj” (p. 41.) de denaskaj parolantoj. Kvankam logike ne estus pluaj solvoj, la aŭtoroj kreas unu: ambaŭ komunikantoj parolas sian lingvon, kiun la alia komprenas, dank’al siaj pasivaj konoj, akiritaj en pli diversigita lerneja strukturo. Se la diabla multlingveco de Eŭropo malhelpus la funkciadon eĉ de tiu metodo, ĉar temas ekzemple pri ””malgrandaj” (dankon pro la citiloj! – I. E.), foraj kaj izolitaj lingvoj” (p. 41.), restas eliro:

”Jen ofertiĝas miksa modelo, laŭ kiu unu el la komunikantoj revenas al sia denaska lingvo, kiun la partnero komprenas, kaj kiu siavice uzas la internacian lingua franca. Ce unu flanko la kritikitaj malhelpoj kaj striktiĝoj ja okazas tiukaze, sed la alia ĉiam povas en sia denaska lingvo…redemandi, interpreti, ĝustigi ktp.” (p. 47.) Bela demokratio por et-lingvanoj, kiuj devos aktive paroli la

lingua franca (kiun lingvon do?) kaj kompreni pasive, se mi ne pasive mis-

komprenas, preskaŭ ĉiujn lingvojn de Eŭropo, ĉar ilia lingvo estos konata daŭre de nur malmultaj. Sed povas esti, ke tiam ambaŭ partioj tamen parolos la lingua franca (kazo ĵus kondamnita de aŭtoroj), aŭ — kiu scias? — ke ili ekparolos en siaj pasive konataj lingvoj, dank’al la kutima lerneja efikeco…

Cu la verkintoj serioze kredas pri tio? Mi timas, ke jes. Samkiel multaj intelektuloj, kiuj optimisme trumpetas nuntempe la dezirindan, sed ŝajne fantoman reciprokan multlingvecon de la estonta Eŭropo.

Istvin Ertl

Etimologia Vortaro de Esperanto, Vol. 11 A-D — aŭtoro: Ebbe VIL- BORG; Eldona Societo Esperanto, Malmo; 1989.; 104 paĝoj; prezo: 26,40 gld ĉe UEA; fadenbindita, fleksebla kovrilo; la eldono; 17×24 cm; ISBN: 91 85288 179. (Intertempe aperis la dua volumo: E—J.)

Temas pri la unua volumo de la unua ampleksa etimologia vortaro de Esperanto. Por ĉiu radiko estas indikata 1) la okazo de la oficialigo; 2) la unua apero de la radiko; 3) la etimo de la radiko; ankaŭ la hispana ekvivalento, kiun Zamenhof verŝajne ne uzis; 4) eventualaj praesperantaj vortoj; 5) paraleloj en aliaj planlingvoj kaj kromaj interesaj informoj:

Cu vi ekzemple sciis, ke la vorto cifero signifis „nul” antaŭ ol ekhavi ĉirkaŭ 1400 sian nunan signifon? Ke bojkoti venas de la irlanda bienadministro Boycott, kiu estis punata en 1880 de farmista organizo per kolektiva rifuzo?

Entute valora, leginda libro por esperantisto, planlingvisto kaj lingvisto ĝe-

nerale. : W. Klag, Aŭstrio.

26 e IPR

The Explorative-Creative Way (La esplor-kreiva vojo; Apliko de humanisma lingvolerna modelo). Wil Knibbeler, Gunther Naar Verlag, Tubingen, 1989. ISBN 3-8233-4071-9. 23cm. 197p. Numero du en la serio ”Language in Performance” (Lingvo praktikata).

Ĉi tiu anglalingva libro havas klaran strukturon, glate legiĝas kaj estas zorge referencata; paŝon post paŝo ĝi prezentas la fonon kaj pravigon de ĉi tiu nova ?vojo”. La unua sekcio resumas diversajn ekzistantajn humanismajn alirojn al lingvo-lernado: la silenta vojo (Gattegno), sugestopedio (Lozanov), komunuma lingvo-lernado (Curran k.a.), kunflua edukado (Galyean) kaj fermiĝas per kritika analizo de la ĝenerale malsufiĉaj klopodoj difini sciencan bazon por apogi tiujn metodojn. Spite tion la aŭtoro evidente vidas valoron en ili. En la dua ĉapitro, li distingas inter lingvo-akiro kaj lingvo-lernado, kaj difinas serion de hipotezoj cele al la atingo de natura lingvo-lernado (t.e. ke en la lernado oni simulu tiujn procezojn, kiuj funkcias dum lingvo-akirado). La tria ĉapitro klopodas sintezi la valorajn trajtojn de la prezentitaj vojoj kaj hipotezoj en koheran sistemon. Por tio li formulas dek funkciigajn principojn:

esplorado: serĉemo trovi konstantaĵojn en la lernata lingvo kreiveco: lingvo-uzo estas esence kreiva ago motivigo komuniki: necesas deziri transigi iun mesaĝon afekcio: diraĵo naskita el emocio estas tut-persona evento ekonomio: tiri maksimuman komunikadon el minimumaj rimedoj, almenaŭ en la komencaj stadioj nivel-taŭga enigo: simpligita lingva modelo foje pli taŭgas ol denask-parolanta aŭtonomeco: la iniciatema lernanto sendependiĝos rapide de la instruisto. riskado: riskado en situacioj de dubo estas kondiĉo por rapida lernado memfido: memfido estas antaŭkondiĉo por lingvo-uzo memaŭskultado: taŭga prononco kaj aŭdkapablo dependas je distingokapablo, kiun la lernanto akiras aŭskultanta kaj kontrolanta la proprajn eldirojn. La kvara ĉapitro priskribas la personecajn trajtojn dezirindajn kaj malhelpajn en lingvo-lernanto. La kvina ĉapitro prezentas dekojn da specifaj lingvo-ekzercigaj teknikoj, ĉiuj celantaj stimuli unu el la dek donitaj principoj — ili impresas moderne kaj alloge. La sepa ĉapitro denombras la dezirindajn trajtojn de instruisto uzanta la esplor-kreivan vojon. La lastaj ĉapitroj prezentas la rezultojn de esplor-projekto starigitan en dudeko da klasoj kun deko da lingvoj por mezuri la efikecon de instruado laŭ tiu vojo en la manoj de tre malsamaj instruistoj. La verko havas apartan intereson por ni, ĉar en unu el la klasoj oni instruis. Esperanton, la instruisto estas nia aktiva membro, s-ro Oene Hoekstra, kaj sur unu kolora paĝo Esperant-lingva instru-afiŝo aperas, en kiu kolorigo de difini-

IPR e 27

— paĝo 18 de la PDF —

La ideala esplor-kreiva instruisto laŭ personeca testo.

taj literoj kuraĝigas lernantojn mem malkovri la vortkonstruajn principojn de Esperanto.

Unu elemento de la esploro estas submetigi la instruiston al personecaj testoj. Dua estas observi lecionojn tra kelkmonata periodo, tria estas analizo de anonimaj demandiloj plenumitaj de la studentoj kaj instruistoj. La celo estis esplori kiel — kaj ne kiom bone — funkcias la metodo. La verko mem konfesas, ke ĝiaj esplor-rezultoj ne estas tre firmaj, sed ili estas nepre interesaj. La libro valoras ankaŭ ĉar ĝi donas trafan resumon de lastatempaj evoluoj en grava kampo de lingvo-instruado. Ĝi proponas plurajn paĝojn da bibliografiaj informoj pri ĉiu unuopa ”vojo”, pri takso-teknikoj kaj dediĉas tridek paĝojn al la ciferaj kaj priskribaj esplor-rezultoj.

EE o o

n 2 SI Ŭ = = KA

Self-

Recenzis: Stefan MacGILL

NEKROLOGO

Robert GERARD mortis la 2-an de oktobro. Li dum longa tempo estis instruisto pri historio kaj geografio en la Pariza gimnazio „Turgof”, en kiu dum la postmilitaj jaroj (ekde 1946) li ekinstruis ankaŭ Esperanton kiel libervolan fakon. Por Robert Gĉrard la instruado de Esperanto suplementis la instruadon de historio kaj geografio kaj celis la edukadon de la junuloj al pacemo kaj internacia amikeco. Multaj tiamaj lernantoj eklernis Esperanton dank’al li. Instige de li, liaj Esperanto-lernantoj fondis la Verdan Klubeton, unu el la malmultaj lernejaj Esperanto-grupoj en tiu epoko.

“Robert Gĉrard estis la aŭtoro de la esperantlingva parto de la libro Elĉments de Gĉologie en six langues (Elementoj de Geologio en ses lingvoj), eldonita en Parizo en 1965, kiu pioniris sur la tereno de la esprantlingvaj geologiaj eldonaĵoj.

28 e IPR

Propaganda verko kun misoj kaj mankoj Bernard Golden

Recenzo pri Esperanto: the universal secondary and intermediary langauge de Edward Carlton. Gooday Publishers, East Wittering, West Sussex, Anglio. 1990. 21,5 x 13,5 cm. ISBN 1-870568-25-7.

Kvankam sur la titolpaĝo (pĝ. III) tekstas Toward a Better Understanding, ĝi vere estas subtitolo kiu ne rivelas la enhavon de la libro. La ĝusta titolo, indikita ĉi-supre, aperas sur la librokovrilo. La celo de tiu ĉi anglalingva propaganda verko estas ebligi al nefakaj legantoj, interesiĝantoj pri la internacilingva demando, informiĝi pri aktualaj lingvaj problemoj en la mondo kaj ekkoni Esperanton por povi pritaksi ĝian strukturon kaj stilon. Elementoj de la gramatiko estas prezentitaj, kaj akompanas la klarigojn frazoj kaj vortlisto en Esperanto kun apudaj anglaj ekvivalentoj. Temas pri supraĵa kaj nesistema superrigardo de la lingvo. Krom la gramatikaj pritraktoj, la aŭtoro spekulativas pri la deveno de la homa lingvo, priskribas la metodologion de lingvoinstruado kaj la procezon de lingvolernado, kaj informas pri la historio kaj rolo de Esperanto. Tiu heterogena materialo ne estas traktita konsekvence, ĉar estas saltoj de unu temo al alia kaj ofta ripetado. Longaj, kelkfoje tutpaĝaj, vortlistoj, same kiel izolitaj frazoj ne konsistigas altiran leg-materialon. Efektive, sufiĉas por ilustri regulojn nur kelkaj ekzemploj, ne dekoj da vortoj kaj frazoj. Kio evidente mankas en la libro por doni nocion pri la stilaj trajtoj de Esperanto, estas mallongaj legaĵoj ĉerpitaj el beletraj verkoj, fakaj publikaĵoj kaj ankaŭ gazetartikoloj — ĉiuj akompanataj de anglaj tradukaĵoj.

S-ro Carlton mem klarigas, ke lia libro ne anstataŭas lernolibron de Esperanto: ĝi servas nur kiel enkonduko. Tio estas granda seniluziigo. Homo, kiu jam elspezis preskaŭ naŭ pundojn por libro, kiu ne instruas Esperanton, devas, se li volas alproprigi la lingvon, elpoŝigi pli da mono por akiri veran lernolibron kaj eventuale, vortaron. Kiel li faru tion? Ankaŭ ĉi-rilate la libro estas mankhava, ĉar ĝi ne provizoras adekvatajn informojn pri rimedoj por plulernado. Sur pĝ. 220 estas magra, bibliografie nekontentiga listo de didaktikaj materialoj, bedaŭrinde kun dubinda utilo. La lernolibro de Cox, eldonita en 1928, jam de longe estas elĉerpita; kaj ne rekomendindaj estas la kaosa verko de Butler kaj la pedagogie malnovmoda lernolibro de Downes. Ja estas paradokse, ke la aŭtoro plurloke en sia verko pritraktas la uzon de komputeroj por diversaj aspektoj de lingvo-instruado kaj lernado, sed li neglektas inkludi en sia listo modernajn lernilojn kiel la Spectrum 48 Computer Course kaj la kasedan kurson Jen nia mondo. S-ro Carlton volas konvinki siajn legantojn, ke Esperanto estas pli facile lernebla ol aliaj lingvoj (pĝ. 50—51.) Kial, do, li ne demonstras tion per konciza kurso en la propa verko? (Gaston Waringhien sukcesis fari tion en sia 74-paĝa franclingva broŝuro 4.B.C. d’Esperanto Q usage de ceux qui aiment les lettres.) Se skeptikaj legantoj demetos la libron

IPR e 29

— paĝo 19 de la PDF —

pro manko de konvinkiĝo, plej probable ili duan fojon ne okupiĝos pri Esperanto.

Ankoraŭ unu grava difekto de la prezentado de Esperanto en tiu ĉi libro, estas la impreso, kiun ĝi donas, ke Esperanto estas nur lingvo Malestas pritrakto de la homa elemento, la vivanta lingvokomunumo, kiu uzas la lingvon aktuale kaj praktike. Bezonata estas ĉapitro kun priskribo de agadoj en Esperantujo: internaciaj movadoj, landaj asocioj, junular-grupoj, fakorganizaĵoj, kongresoj, konferencoj, seminarioj, korespondado, turismaj aranĝoj, pasporta servo, publikigo de libroj, revuoj, diskoj, kasedoj, disaŭdigo de radioprogramoj, ktp. Kiel propagandilo, la libro maltrafas sian celon: montri, ke Esperanto servas por pli bona interkomprenado. Sur pĝ. 220 estas nur du adresoj, al kiuj oni povas skribi por peti pli da informoj: Esperanto-Asocio de Britujo kaj UEA. Sed la eldonejo en aparta reklamilo informas, ke la libro estas havebla ĉe distribuantoj en Aŭstralio, Usono kaj Nov-Zelando; kial, do, ne estis aldonitaj al la listo la landaj asocioj en tiuj tri landoj kaj ankaŭ tiuj en ankoraŭ du anglalingvaj landoj, Kanado kaj Sud-Afriko?

Ne estas loko tie ĉi prikomenti detale la lingvan nivelon de la libro. Kelkaj ekzemploj sufiĉos pro ilustri la misojn kaj mankojn. La enkrampaj ciferoj indikas la paĝojn. Altiras la atenton kelkaj faktaj eraroj. En la ĉapitro pri fonetiko la aŭtoro klasifas la sonojn /k/, //, /b/, /h/ kaj /j/ kiel palatalajn (30). Nur /j/ estas palatala: /k/, /g/ kaj /h/ estas velaraj, kaj /h/ estas glotala. Skribante pri la Akademio de Esperanto (218), li misinformas, ke ĝi konsistas el proks. 80 membroj; fakte temas pri proks. 40. Cetere, la menciita Lingva Komitato jam de longe ne ekzistas. Plurloke en la libro estas aludoj al la rilatoj inter Unesko kaj Esperanto, sed ĝis nun tiu organizaĵo ne adoptis Esperanton por oficiala uzo. Ciuj ĝiaj belsonaj rezolucioj estas nur surpaperaj aferoj sen praktika valo- To.

Plurloke Esperantaj vortoj estas mistradukitaj en la anglan. Jen kvin ekzemploj. La frazo „ambaŭ filinoj estas en la oficejo” (71) estas tradukita kiel both girls are in the office. „Filino” estas daughter, ne girl (knabino, junulino). „Pentekosto” (157) ne estas Easter sed Pentecost aŭ Witsun (tide); Easter estas „Pasko”. „Ceforkestro” (169) ne estas conductor sed main orchestra; conductor estas „orkestestro” aŭ „dirigento”. „Orkestraro” (203) ne estas members of the orchestra sed group of orchestras; members of the orchestra estas „orkestranaro”. „Potoj kaj panoj” (179) ne estas pots and pans sed pots and breads; pots and pans estas „potoj kaj patoj”.

Esperantaj vortoj estas uzataj sur la unuaj paĝoj de la libro, sed prononcreguloj aperas nur poste sur pĝ. 36. Simila nekonsekvencaĵo rilatas al la refleksivo. Ĝi mankas en la listo de personaj pronomoj sur pĝ. 68, sed la adjektiva formo estas uzata en frazoj sur la sekva paĝo; tamen oni devas atendi ĝis pĝ. 15 por legi klarigon pri tiu gramatikaĵo. Kvankam la aŭtoro plurfoje akcentas la gravecon de la akuzativa kazo en Esperanto, troviĝas kelkaj frazoj, en kiuj ĝi mankas: „Metu vian fingron sur ĝi” (79), „Ne enmetu viajn fingrojn en ĝi” (79) kaj „Li montris al mi la kvino da pikoj” (155). Kelkaj gramatikaj klarigoj estas

30 e IPR

neortodoksaj, eĉ eraraj. La frazoj „diru min” kaj „mi skribas lin” (147) devas esti „diru al mi” kaj „mi skribas al li”, ĉar „diri” kaj „skribi” bezonas dativan objekton (al-objekton), kiam temas pri persono. :

La aldonita slipo kun listo de preseraroj similas al la pinto de glacimonto. Atenta legado malkovras multe pli — plurajn dekojn! Jen selektita dudeko: Ludovich (18) = Ludovik; aseno (21) = azeno; kuzions (69) = kuzinon; garcon (73) = garcon; an (85) = and; or (86) = for, manĝanta (87) = manĝata; sajnan (92) = sanan; flegiĝis (94) = flegistiniĝis; devigatoj (99) = devigataj; fredmdojn (99) = fremdajn; seal-level (126) = sea-level; Agebra (152) = AL- gebra; poret-monnaie (159) = porte-monnaie; malbonem (164) = malbona; balaiaĵo (176) = balaaĵo; nigh/ (188) = night!; kopeo coupĉe (200) = kupeo coupĉ; kaŝludo (205) = kaŝludo; amnesto (213) = amnestio. Sur pĝ. 72 mankas ĉiuj supersignoj super la litero „c” en la kolumno „every”, kaj ankaŭ super „C” kaj „G” sur la sekva paĝo. : :

La kvanto kaj specoj de misaĵoj priskribitaj ĉi-supre ne estas tolerendaj en verko havanta didaktikan celon.

Bernard GOLDEN Damijanich u. I/C. 1. 8. H-8200 Veszprem

Roseanna — aŭtoroj: Maj SJOWALL kaj Per WAHLOO; tradukita de Malte MARKHEDEN el la sveda; Progreso Eldonejo Motala, Svedio; 202 paĝoj; fadendbindita kun mola kartonkovro; prezo: 88 svedaj kronoj ekster S vedio; bela foto ekstere; 1a eldono 1990; 21×15 cm; ISBN 91-87320-07-X.

La eldonejon PROGRESO oni jam konas de la PULPO-libroj, kiuj estas bonege tradukitaj kaj belege ilustritaj. Jen la enhavo de ROSEANNA: Sur la pasaĝerŝipo DIANA dum veturo sur la turistvojo GOTA-kanalo murdiĝas juna virino, kiun oni poste trovas sube de la kluzoj ĉe Borenshult en Motala. La geaŭtoroj estas konataj verkistoj de detektivromanoj. Kelkaj el iliaj romanoj estas filmigitaj. : ;

Laŭ la enhavo la verko plaĉis al mi. Ĝi estas flue legebla; komencinta oni plimalpli devas legi la tutan romanon. Bedaŭrinde la traduko tute ne povis kontentigi min. Preskaŭ sur ĉiu paĝo mi trovis almenaŭ unu lingvan neklaraĵon aŭ fuŝon. Ĉu oni povas gargari la vizaĝon (paĝoj 176 kaj 186)? Kio estas kuŝi veka? Dufoje oni legas angle-esperante ten minutoj poste (p. 52 kaj 95). lu elcindris sian pipon (p.56). lo donis same malbona rezulto (p. 91). Homoj estus aŭdinta (p. 91). Tio ne estas vere sur paĝo 194, Oni estas needziĝita (p. 146). Kaj tiel plu.

Mia konkludo: tia entute valora romano meritus pli bonan tradukon.

Walter KLAG

IPR e 31

— paĝo 20 de la PDF —

Malfermita letero al la Esperanto-kursgvidantoj

KIAL INSTRUI ESPERANTON?

En artikolo titolita „Fremdlingvoj: la ega seniluziiĝo” (Famille Magazine, Paris, majo 1991), ĝenerala inspektisto pri fremdlingvoj, skribas i.a. ke por lerni fremdlingvon studento bezonas motivegon, senĉesan kontakton kun la lingvo kaj plurajn restadojn en la koncernata lando.

Alia inspektisto pri fremdlingvoj kutime diris, ke tiurilate lernanto bezonas trionon da inteligenteco, trionon da motivo kaj trionon da laboro, sed ke tiu-ĉi dependas de la motivo. Sekve gravega punkto, ankaŭ por lerni Esperanton, estas la motivo! Pro tio, niaj Esperanto-kursgvidantoj regule demandu sin pri la celado de sia kurso. Neniel estu por plezurigi sin mem, sed por renkonti kaj sproni la motivojn de siaj lernentoj.

Precipe en kursoj organizitaj de la Esperanto-grupoj, ŝajnas ke tro ofte la ununura celo estas varbi novajn anojn kaj esperantigi homojn laŭ la motivo de la kursgvidantoj… sen atenti tiujn, kiuj instigis la lernantojn aliĝi al la kurso. Gravega tasko de kluba Esperanto-instruanto estu bonege informiĝi pri la individuaj motivoj kaj regule nutri ilin per trafaj sciigoj. En lernejaj kursoj, endus ke ILEI fonde esploru laŭnivelan celaron. Jen kelkaj sugestoj:

elementa lernejo riĉigo de la gepatra lingvo (radiko — afiksoj) rekono de gramatikaj elementoj (nomo, verbo, adjektivo, adverbo) flegado de la kreativeco, k.s.

mezgrada lernejo komparo kun aliaj lernataj (-otaj) lingvoj enkonduko al internacia pensado internacia korespondado, k.s.

universitata nivelo fakrilatoj kun alilandaj samfakuloj (i.a. sine de AIS —- Akademio Internacia

de la Sciencoj San Marino) sciencaj esploroj pri la lingvo instruado de Esperanto, k.s.

Ne sufiĉas veki intereson pri la Internacia Lingvo per trafa informado, nepras ankaŭ dece instrui kaj utile aplikadi ĝin.

Kolege via: Germain PIRLOT, S, teenbakkersstr. 21, B-8400 Oostende,

Observante nunan staton de nia movado, mi venis al konkludo, ke ni tro ofte, bedaŭrinde, pistas akvon, ĉar nia instruado ne donas tiujn rezultojn, kiujn ni volus vidi. Dank’al nia Majstro, ni havas bonajn argumentojn por varbi la homojn lerni Esperanton: kaj facileco, kaj logikeco kaj tiel pluecoj. Sed kio okazas post fino de la kurso? Mi demandis multajn instruistojn kaj la rezulto estas ĉie preskaŭ la sama — 1-2 homoj restintaj en la movado post la fino de

32 e IPR

la elementa kurso estas konsiderata kiel bona. Kion proponas mi? Uzi la Internacian Lingvon laŭ ĝia destino! Kiel? kovo Organizi por la kursfinintoj specialajn renkontiĝojn nepre en aliaj landoj, Mi estas preta ellabori specialan programon por 5-T-taga restado en Kievo por tiaspecaj grupoj. Eble la grupoj estu kelkaj el diversaj landoj. La programo konsistos el ekskursoj, diversaj konkursoj, renkontiĝoj kun esperantistoj… Estos konsiderataj ankaŭ aliaj proponoj pri la programo. ĵ Sed mi volas, ke la samon oni faru por kursfinintoj el Kievo (eble ankaŭ el aliaj ukrainiaj urboj). ku Ĉu ni lanĉu interŝanĝon de la novicoj? Kiel oni diras: se ne ni, do kiu? Mihail Lineckij, Direktro de Centro „Esperanto”, SU-254200 Kiev-200 P.K. 539/1.

Enketo pri klaso-interŝanĝoj

En Svislando estas kvar kulturoj, kvar naciaj lingvoj. Tri el tiuj lingvoj estas oficialaj lingvoj. Celante interkonatiĝon inter la kulturanoj kaj bonan lernadon de lingvoj naciaj, la svisa registaro okazigas kaj subtenas klaso-interŝanĝojn. Tiuj renkontiĝoj daŭras unu semajnon: la lernantoj loĝas ĉe la familio de la aliaj lernantoj, ili frekventas kune la lernejajn kursojn, ili ekkonas la regionon de siaj novaj geamikoj. ;

Ĉar mi respondecas pri tiuj kontaktoj inter la gelernantoj por mia kantono Neŭŝatelo (kantono = svisa provinco), mi ŝatus scii de alilandaj instruistoj, se via lando estas plurkultura: =

— ĉu estas celo de la registaro helpi al interkonatiĝo kaj alproksimiĝo de la homoj malsamkulturaj? ;

— se jes, ĉu unu el la rimedoj tiucele estas klaso-interŝanĝoj?

— se jes, ĉu via registaro uzas aliajn rimedojn?

— se aliajn rimedojn, kiujn?

Se mi ricevus po unu respondon el ĉiu lando, kien iras IPR, (eble de la sekciestro), mi estus ege feliĉa. Mi per eta donaco dankos al la informintoj.

El Belgio mi jam ricevis sufiĉe da informoj; dankon.

Mireille Grosjean Temple 20. CH-2416 Les Brenets

– JAM NUN ESTAS TEMPO REALIĜI AL ILEI POR 1992. “KONVINKI AMIKOJN KAJ KOLEGOJN, KE NIA REVUO, – KONFERENCO, GIMNAZIO, KONTAKT-EBLOJ KAJ – AGADO GRAVAS KAJ ALLOGAS! MEMBRIGU ILIN!

IPR e 33

— paĝo 21 de la PDF —

BUĜETOJ ILEI 1991 (reviziita) kaj 1992 (akceptita en Voss):svedaj kronoj

Rimedoj Buĝeto 90

Membrokotizoj 27.000

Libroj, por kotizoj 600 .

Koleghelpa kaso 500 Fondaĵo Szerdahelyi 8.000 Konferenco (nete) 1.000

Kompensoj UEA 8.000 Eldonado (nete) – Ekzamenoj (nete) – Rentoj 9.800 Donaco – SUME: 54.900 Kostoj

IPR 30.000 Eldonado (nete) 5.000 Afranko, telefono 3.000

Presaĵoj, fotokopioj 4.000 Ekzamenoj (nete) 800 Metodikaj kursoj 540 Estraro 3.000 Honorarioj 2.400 Konferencaj kostoj – Juna amiko – Koleghelpa kaso (nete) – F. Szerdahelyi

Bankkostoj

Kotizo UEA

Azia agado

SUMO 48.740

Rezulto 90

29.016:73 235:81

14.977:56 8.822:18 6.654:00 4518:90 909:98 8.150:58 1663:50

74,949:24

31/71595 4951:31 2.848:18 3.722:21

548:10 6.300:33

LIN

355:86

100:00 -15.121:57 240:00 768.54 688:00 12.827:T1

Buĝeto 91 Buĝeto 91 Buĝeto 92

(aŭg 90) 30.000 600

500 5.000 2.000 9.000

9.800

56.900

31.000 15.000 4.000 5.000 2.000 100 3.000 5.000

x

65.100

(aŭg 91) 30.000 600

500 5.000 1.000 9.000 3.000

8.000

57400

31.000 4.000 5.000 2.000

100 7.000 8.000

1.500

=

58.600

(aŭg 91) 32.000 500

500 5.000 2.000 9.000 10.000

8.000

67.000

35.000 5.000 5.000 1.000 2.000 8.000

12.000 3.000

2..000

Ex

73.000

La supra prezento celas doni superrigardon pri la evoluo de la financoj de la Ligo. La sumo por IPR en 1990 altas, ĉar ĝi kovras kvin numerojn. La rubriko ‘eldonado’ aperas kaj sub rimedoj kaj sub kostoj (rezervo por estonta eldono), sekve la vera neta rezulto estas la diferenco: malgajno de 438:47 SEK. En la buĝetoj la enspezoj por Fondaĵo Szerdahelyi ne estas transigitaj al kapitala konto, kiel en la rezultoj 1990 — estonte la Fondaĵo komencos kovri difinotajn agadojn de la Ligo. La konferencaj kostoj en 1990 rilatas al Voss; tiuj en buĝeto 1992 celas honorarii deĵorantojn en la budo, helpantojn en la ekzamenoj kaj Tago de

la Lernejo k.s.

x = Aldonenda ““ = Rezervo de 1920 SEK kreita por neelpagitaj honorarioj.

34 e IPR

Kiom plenpakita numero de IPR! Kelkajn erojn ni devis ellasi (artikolo pri la fremdlingva instru-politiko en tri aziaj landoj, pluraj recenzoj). Sed nia buĝeto absolute ne permesas al ni aldoni ekstrajn paĝojn dufoje sinsekve. Do, ili transiros al la sekva numero. Fine, ni et-litere kaj telegraf-stile resumu la nuntempan staton de la labortablo de la Ligo:

Sekcioj kaj membroj:

Post la anonco de reprezentanto en Rumanio en la pasinta numero, ni ĉi-foje anoncas reprezentanton en Albanio, kie ILEI havas bonajn kontaktojn kun la refloranta movado (vidu raporton pri kursoj en Juna amiko 91/3, p. 10). Espereble ambaŭ baldaŭ evoluos ĝis sekcioj. Al la nefunkciantaj sekci(estr)oj en Japanio kaj Sud-Afriko iris la lasta en serio de revivigaj alvokoj. Nia estrarano, d-ro So Ĵin Su baldaŭ vizitos Japanion kaj klopodos akiri kontaktojn cele al (re)starigo de funkcianta sekcio. Li plie kontaktados kun la aktiva ĉina sekcio, kaj vidas bonajn perspektivojn kreskigi la korean sekcion, kie universitataj rondoj abundas. En Usono la nova prezidanto de la sekcio estas s-ro John Victery.

En sia februara kunsido la estraro pritraktos proponon kun regularo, kiun pretigis la koncerna estrarano, Marija Beloŝeviĉ. Ĝi starigos konkurson inter la sekcioj; ĉiujare ĵurio decidos, kiu el ili plej aktivis laŭ serio de kriterioj. Ni imagas lanĉi tiun konkurson en 1992 pri la jaro 1991. Do, aktivintaj sekcioj, jam kompilu liston de viaj faroj, kiujn vi devas ĉiuokaze laŭstatute prezenti al ni frue en 1992. (Ni dissendos enketilon marte.)

Ekzamenoj: Depost la lasta raporto okazis multkapa sesio en Belgio kun 14 sukcesintoj (niveloj nekonataj ankoraŭ), en Subotica okazis sesio, sed pro la cirkonstancoj, nur du kandidatoj prezentiĝis, ambaŭ sukcesis en la meza ekzameno. Fine de novembro, dek el dek unu kandidatoj sukcesis meze en Szombathely, Hungario. Devis okazi sesio en Vraca, Bulgario fine de oktobro, sed ne atingis nin ra-

porto ankoraŭ. Jarfine ni atendas kurson en la Dua Afrika Kongreseto kaj plian sesion en Ĉinio. Verŝajne ĝis la jarfino la nombro de sukcesintoj atingos 200.

Notu alian adreson por la nova sekretario de IEK: s-ino Marie Hunninck, Centre Culturel ‘La Charite’, Esperanto, B.P. 136, F- 84200 Carpentras, Francio.

Informado:

Nia estraranino Marija Beloŝeviĉ sukcesis aperi almenaŭ dufoje en la kroatia televido, sume dum ĉ. 30 minutoj, parolinte i.a. pri la Universala Kongreso, ILEI kaj ĝia konferenco kaj rezolucioj, kaj la rezolucio de IKEL. Plie, ŝi novembre reprezentis la Ligon en Seminario de TEJO en La (Chaux-de- Fonds, kie ŝi havis okazon prezenti la laboron de ILEI kaj aŭskulti kelkajn reagojn kaj kritikon pri nia ne sufiĉe alloga aspekto el junulara vidpunkto. Ŝian plenan raporton ni povos nur poste aperigi. Nia Vic-prezidanto, d-ro Glossop, pretigis raporton pri la Esperanta partopreno en la Haga konferenco de la Asocio por Natur-Dotitaj Infanoj, kiu aperos nacilingve en la prestiĝa revuo ‘Language Problems and Language Planning.” Li skribis nianome leterojn al edukaj altranguloj en Portugalio kaj Pakistano, subtene al kampanjoj de esperantaj instancoj tie.

Statuto:

Nia komisiito, s-ro Hoekstra, pretigis reviziitan dokumenton, surbaze de la diskutoj en Voss. Ni distribuos tion unue al la sekcioj por studo. Restas unu nesolvita punkto, pri kiu sekcioj povos esprimi sin. Post la praktika elprovo en la komitatkunsidoj en Bratislavo, ni presigos la tekston. Kiu deziras ĝin intertempe, turnu sin al sia sekciestro.

Universitatoj: El Santiago de Compostella, Hispanio, venis la dua bulteno de la projekto pri la Preuniversitataj projektoj, al kiu ILEI sendis la petitan apog-leteron. Ĝi ĉefe komunikas progreson en la pretigo de la necesaj studo-

IPR e 35

— paĝo 22 de la PDF —

tekstoj kaj montras elĉerpaĵojn el kelkaj el ili.

Konferencoj:

La mezaj paĝoj de la nuna IPR donas la vaste atendatajn informojn pri nia tuja konferenco kaj la lanĉata Gimnazio — fruan aliĝon ni forte petas, por helpi nin plani ĉi tiun mult-rilate neordinaran konferencon. Kontaktoj estas starigitaj kun nia sekcio en Hispanio kaj aktivulo en la LKK de la UK en Valencio, cele al preparado de Konferenco por 1993.

Eldonado: Sesdek paĝoj (preskaŭ duono) de la metodika studlibro de Mag. I. Szanser estas kompostitaj. La lernolibro Gubbins venis al halto pro erarvaginta kontrakt-letero inter Hungario kaj Italio; nun ruliĝas denove. Ni negocas kun hungara eldonejo pri kuneldonado de

libro de prelegoj en socio-lingvistika konferenco, en kiu la ĉefa artikolo estas de Prof. l. Szerdahelyi. La dua kajero de ‘Tendaraj tagoj’ bedaŭrinde ĝis nun tute ne sukcesis progresi; nek la apogaj lerniloj. La unua kajero bone disvendiĝadas. UEA konsentis eldoni la tekston de s-ro Symoens pri la propedeŭtika valoro de Esperanto, sed progres-raporto ne estas.

La antaŭlasta novaĵo estas signifa, ĝi rilatas al ‘Juna amiko’, sed ankoraŭ ne estas matura, do pri tio vi legu venont-numere aŭ en cirkulero al la sekcioj.

La lasta novaĵo rilatas ankaŭ eldonadon, sed estas tiom specifa, ke ĝi meritas apartan kadron, kiu trovos lokon, nur se mi tuj fermas la rubrikon, kion mi nun sen plia prokrasto — krom unu bondezira — faras.

Stefan MacGill, prez.

l2 deed… M. AN tala Eo aj TT T—————-»=—–~TT=—————— $ NIA REVUO EN 1992 s

» Verŝajne pluraj legantoj jam ricevis la informon pri la sukcesa kandidatiĝo ŝ de nia redaktoro, Istvan Ertl, al la posteno de redaktoro de revuo Espes ranto de UEA, ekde la komenco de 1992. Sekve nia modesta revuo devas » kore danki kaj adiaŭi lin, kaj bondeziri sukceson en la nova entrepreno.

4. La estraro de ILEI sukcesis trovi kaj akceptis novan redaktoron por – » IPR, ne nur el la sino de la sama urbo, Budapeŝto, sed eĉ el la nuna ree dakcia stabo. Sekve, la revuo senperturbe pluiros. La nova redaktoro estos 4 la estrino de la hungara ILEI-sekcio, KOVACS Marta, Ady Endre u. 23- » 25C, H-1221 Budapeŝto, Hungario. Tio fariĝos la oficiala adreso de la re- 4 vuo. Vic-redaktoro iĝas Stefan MacGILL. Kunlaborantoj serĉataj!

peb ko

kr p o oo

5» La eldonskemo por 1992 estas la sekva: Li = “i $ NUMERO Limdato Presado Inkluzivos E » 92/1 15 januaro marte Raporton pri la februara estrarkunsido ;; 2 Rezulton de la lerneja enketilo 91/922. = « 92/2 15 aprilo junie Raportojn de la Landaj Sekcioj ŝ H Konferencajn dokumentojn ka » 92/3 15 aŭgusto septembre Konferencajn rezultojn Li ŝ 92/4 15 oktobro decembre Eventuale enketilon 92/93 ŝ se E

$ Mallongaj sciigoj pri aktualaj temoj aŭ venontaj eventoj povas esti ak- 3: ŝ cepteblaj iom post la anoncitaj limdatoj, sed ju pli frue, des pli bone.

e Bonan novjaron deziras la redakcio al la legantaro! ; at

lI a a a a Dj as sa, aa a Da kaj sa, aa, 3 a in sa a a a aj a sn an ŭn aa a Sj a sa a 0 Ss a Sn san 3 Sj asas aŭ Sj i sa a SS Sj, urana ewuN ‘=——..wu£wr aanuwuNnzmmam22wWNwx. ——;—7Z==.. .W—=mm:..ĵ.NwNw mx. uŭ… mo“ WW om mm 22wukammn=uwuw

36 e IPR

HONORAJ MEMBROJ

Peter Zlatnar (YU, 1984) — Mario Dazzini (I, 1985) — Erbetta Marcel (CH, 1986) Irja Klemola (SF, 1986) — Olle Olsson (S, 1986) — Jozef Toczyfski (PL, 1986) Helmut Sonnabend (D, 1987) — Catina Dazzini (I, 1988) — Szerdahelyi Istvan (H, 1988) M.H. Saheb-Zamani (IR, 1989)

SEKCIESTROJ DE LA LIGO

Argentino : Herminia Kirkerup de Fernandez (s-ino), Calle Cerrito 1.249, Barrio San Martin, RA-5000 Cordoba, (Cordoba) Aŭstrio : Mag. Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, A-1190 Wien Belgio : Alex Humet, Van Campenhoutstr. 4, B-2600 Berchem Brazilo : Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106 Sao Paulo SP Britio : Arnold Pitt, Yew Tree Cottage, Ivington Road, Leominster, Herefordshire HR6 82D Bulgario : Ivanka Spasova, j.k. Lenin bl. 20, vh. 3, BG-1124 Sofia Ĉeĥio : — nomota —– Ĉinio : Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept. 29-34, North Part, Huazhong Normal University, 430070 Wuhan, PR China Estonio : Eve Otsa, Liivalaia 30-12, EST-200001 Tallinn, Estonio Finnlando : Synnove Mynttinen, Keskussairaalankatu 5 M 133, SF-15850 Lahti Francio : Edmond Ludwig, 26 Route de la Schlucht, F-68140 Miŭnster Germanio : Stefanie Tucker, Alatseestr. 14, D-W-8900 Augsburg : Till-Dietrich Dahlenburg, Feldstr. 13, D-O-2722 Brŭel Hispanio : Manuel Lopez Hernandez, Poŝtkesto 832, E-41080 Sevilla Hungario: : Marta Kovŝcs, Ady E. u. 23-25/C, H-1221 Budapest Israelo : Murĵan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv Italio : Catina Dazzini, C.P. 22, I-54100 Massa Japanio : Toi Kunio, 1448-1 Simotakajyanagi, Kazo-si, Saitama 347 Jugoslavio : Sonja Tavĉar, Liminijanska 6, YU-66320 PorotoroZ Korea Resp. : Gilsu So, Sodaemun, P.K. 59, Seoul-120 Nederlando : D. Luesken-Burger, Renderklippenweg 5, NL-8162 NC Epe Nordameriko : Doroteo Holland-Kaupp, 5140 San Lorenzo Dr., Santa Barbara, CA 93111-2521, Usono Norvegio vakas Pollando : Turnu vin al E-Centro Bialistoko, ul. Piasta 52/21, PL-15-044 Portugalio : Alexandre Kasesa, Rua Actriz Palmira Bastos 10, 47B, P-1900 Lisboa Sanmarino : Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, I-43031 San Marino Slovakio : Anton Zacharidŝ, Sobotskĉ n4mestie 6, CS-05801 Poprad Sud-Afriko —: apie Spoelstra, Posbus 20185, Noordbrug 2522, Suid-Afrika Svedio : Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-24294 H6rby Svislando : Nicole Margot, Tour Grise 28, CH-1007 Lausanne Venezuelo : Inĝ. Felix Garcia Blasquez, Apartado 75.090, YV-1070 A Caracas Zairio : Ngangu Nduantoni-Bakidila, B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire)

— paĝo 23 de la PDF —

REPREZENTANTOJ

Albanio : Bardhyl Mezini, p/a Albana Esperanto-Ligo, Gafur Muĉo, Rruga «Thanas Ziko» Nr.56, Tirana

Bangladeŝo : Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.I.T. Avenue, Dhaka-1000

Centrafr. Resp. : Luc Feidangai, B.P.960, Bangui

Ĉilio : Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, Santiago Hindio : Abani Halter, Jamboni, P.O.Bolpur 731204, W. Bengal

Irano : Mohammad Karamudini, P.O.Box 13445-747, Tehran/Iran

Niĝerio : Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Epoma Bendel Rumanio : Angela Stoica, Platanilor 17, Sc. C, ap.4, R-1900 Timisoara; tel.(961) 59806 Tanzanio : Mramba Simba, S.L.P. 1051, Bunda Mara

Statistiko : Germain Pirlot, Steenbakkersstraat 21, B-8400 Oostende; tel. (059) 70.87.00 Didaktikaj lud(il)oj : Georges Sossois, rue du Basson 79, B-6001 Marcinelle; tel. (071) 43.62.05 Eŭropa Komunumo 92 kaj informado en internaciaj pedagogiaj medioj : E. Symoens, Putsesteenweg 151, B-2920 Kalmthout (Heide), Belgio; tel. (32 3) 666.62.66 UN-Jaro de la Familio 94 : MacGill-Glossop Gazetara Servo : W. Klag, Rudolfinergasse 8/11, A-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (43 222) 36.86.29 Tzrminologio : K. Smideliusz, Apŝczai sĉtiny 10, H-9700 Szombathely, Hungario; tel. (36 94) 20-313 Statuto : O. Hoekstra £e R. Moerbeek, Frederikslaan 47, NL-1871 SB Schoorl, Nederlando; tel. (31 2209) 15.65

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

UNESKO : (Rilatoj de reciproka informado, Kategorio C), 7 Place Fontenoy, F-75007 Paris. Reprezentanto de ILEI: Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, F-75010 Paris

UEA : Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam

IEI : Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag

KCE : Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds

Kontribuaĵoj al IPR tajpitaj nete per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, aŭ komputile sur 5,25-colaj disketoj per IBM-PC-kongrua sistemo kaj konata tekst-prilaborilo, al la adreso de la Redaktejo (vd. kovrilpaĝon). Skribu viajn nomon kaj adreson sur la manuskripto. Abonado al IPR kaj membriĝo al ILEI: (membrokotizo 50 Svedaj Kronoj)

1) poŝtĝirkonto: 682117-7 (Stockholm). «La Internacia Ligo de Esperantistaj Instru-

istoj» (ILEI). Sodra Rorum pl. 455, S-242 94 Horby (Svedio). 2) poŝtĝirkonto: 3789 64 de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam

(Nederlando), por la interna konto ILEK-A de ILEI.