Internacia Pedagogia Revuo: la teksto, 1935-1956

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

T

T 14’a iaro (Numero 1) 1935 rii Ir lii Tutjara abono: 2.50 nederlandaj guldenoj (inkluzive anec0 de Tutmonda Asocio de A Al A Al Al Avi AA VA A A Qeinsfrllistoj Esperantistaj) T

>Y m T1

IB M lli I H

T\ >T

T /M

D A | ’ I A li IAJ IA I i I Zi

I li i Illi !? H IJ I fi

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE)

Redaktoro : E. J. BOLTJES. Engelsche laan 30. Winschoten ((Nederlando) Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam (Nederl.) Poŝtĉekk.:90544 Prezidanto de TAGE: G. W. ROOME. 21. Olenalmond Rd Sheffield (Anglujo) Sekretario de TAGE: W. H. MOOK. Nassauplein 15a Groningen (Nederlando) 2-a Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuw-Scheemda (Gr). (Nederlando)

Por 1935 ».\i zorgu pri la kvalito. La kvanto prizorgos sin inem« En la unuaj tagoj de nova jaro, la homoj emas prezenti al si la estontan periodon kaj provas diveni kion ĝi alportos al ili. Kompreneble ili esperas la plej bonan kaj deziras al siaj amikoj la samon. La laborkomitatanoj de TAGE kaj IPR. nur estas tiaj homoj; ili deziras al ĉiuj gekonatoj, foraj kaj proksimaj, la plej honan por la nuna jaro. Sed iii ankaŭ pensas pri la asocia laboro dum la venontaj lagoj. Pri lio mi volas skribi kelkajn pensojn miajn: La pasinta jaro ne tro malfavoris nin: nia organizo ankoraŭ vivas, eĉ progresas kaj tio jam estas signo ke ĝi enhavas sanan rezisto-povon. El pluraj anguloj ja minacis la danĝero; kelkaj »samideanoj« jam anoncis ĝian proksiman pereon. Ke ĝi do ankoraŭ ne nur vivas, sed krome bonfartas, rajtigas nin eniri la nunan jaron kun esperplena lido. Novajn amikojn TAGE kolektis ĉe la malnovaj batalantoj en rp3/j. Kaj certe tiu nombro kreskos en ig35. Bedaŭrinde nur estas ke ĉiam kelkaj ŝajne aniĝas sed fakte nur aliĝas. Post iu tempo ili ne pagas la kotizon kaj malaperas en la granda nekonatejo, de kie ili neniam plu aŭdigas sian voĉon. Tie ili nur murmure plendas en si mem ke la lingva movado tiel malrapide progresas!! . . . Fervora subtenanto de nia por-instruista labori» en Egiptujo skribis al mi en la lastaj tagoj pri la stalo de nia varbado kaj li proponas por la nova jaro la devizon, kiun mi skribis supre de mia artikolo: »Ni zorgu pri la kvalito kaj la kvanto prizorgos sin mem.« Laŭ rni li ege pravas. Plej unue la kvalito: per la dediĉu laboro de bonkvalita, celkonscia grupo ni certe akiros la amason, la kvanton. A* Kolektante la »kernon«, multaj ŝeleroj de la frukto perdiĝas cien : ne gravas. Ke ili perdiĝu, tial ke ili ja nur estas »ŝeleroj« kaj pro tio ne valoras. Sed la kolektado de la puraj kernoj estas grava tasko. Por tiu grava tasko IAGE petas al ĉiuj siaj kolektantoj ilian bon-

— paĝo 2 de la PDF —

2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

volan kunlaboron. Alportu la kernojn!! Ciu kolego, kiu vere komprenos nian celon, kaj volas helpi iel, estas tutkore bonvena. La aliajn ni ne plu bezonas! En la nuna temjio de streĉa, prepara laboro, tiuj, laŭ mia sperto, nur malhelpas kaj barikadas niajn movojn. Poste, kiam la konstruantoj finpretigis la domon, ankaŭ la >;kvanto« povos eniri. Nur tiam, ne pli frue!! Tiam ni plenlarme malfermos la pordojn kaj diros: Nun, eniru vi «gekolegoj« kaj estu bonvenaj; profitu la laboron de viaj antaŭuloj: sidiĝu komforte sur la seĝojn, kiujn ili ŝvite preparis kaj prenu la fruktojn, kiujn ili pene rikoltis Nur tiam. Ne pli frue. Por la nuna tempo ni malfermos la malvastan pordon de nia provizora laborejo j>or kolego kiu frapas kaj kiu respondas per tutsincere »jes« je nia demando: «Cu vi vere volas alporli vian brikon? Vian oferon? Vian laboron?« Por ip35 ni kontentiĝu pri Ia »kvalito«. La tempo por la »kvanto« ankoraŭ ne alvenis. P. K.

La vivo kaj studo de lernanto duni la Xlll-a jarcento La vivo de la lernantoj dum la Mezepoko fariĝis la temo de la plej erudiciaj studoj, kiuj precize malkovris al ni iliajn laborojn kaj kutimojn, iliajn severajn devojn kaj nemaloftajn distraĵojn. Tiuj studoj estis necesaj, ĉar la imagaĵo pri la bruema kaj kverelema studento, spitanta al la burĝoj kaj bastonanta la patrolon, ema al petolajoj kaj drinkadoj, al steletoj kaj kvereloj, mallaborema kaj aventurema, strange aliigis la veron. Estis laŭ la ŝablono de Villon — malinda modelo en la studfako — kaj de Gringoire en «Notre Dame de ,* Paris ke oni ĝin imagis volonte. Ne absolute legendaj estis la lipoj de liuj lernantoj!, sed tute erare estus kredi ke Ia popolo de la «latina lando« konsistis nur el tiaj regatoj. Ci-tiuj rilatas pli al la pitoreska literaturo aŭ romano ol al pedagogio; ni scias ke siatempe ili plimulte konatiĝis kun la polico ol kun aedagogi Ia Universitato. La «Alma Mater« estis indulgema sendube al la tumultemo de la junuloj, sed ni ne forgesu ke la tiamaj moroj estis maldolĉaj, la studoj longaj kaj morrigoraj kaj la punoj en la kolegioj tiel brutecaj ke oni ne povas ilin elvoki ne tremetante pro indigno, kiel faris Montaigne je ilia primemoro. Fakte, la Pariza Universitato ampleksis dum la Mila jarcento, kiel hodiaŭ, inter la miloj da studentoj kiujn ĝia [prestiĝo altiris al ĝi, plimultlboremai kai Multai el ili estis malriĉaj aŭ el on da laboremaj kaj studemaji lernantoj. Multaj modesta socia medio;; ili celis al ekleziaj aŭ juraj oficoj; ili sciis ke por tiujn konkeri, necesis ke dum multaj lagoj ili longe kaj streĉe laboru, ke ili sukcesu malfacilajn ekzamenojn antaŭ sciencoriĉaj profesoroj. Aliaj venis de siaj provincoj, akirinte la unuajn elementojn en la episkopaj lernejoj; ili sin tutjetis en la studon de la latina lingvo — lingvo de la Universitato — de la teologio kaj «Ie la liberaj artoj. La elspezoj estis multepezaj por inaj por iliaj tamilio familioj, malcertaj eslis la esperitaj oficoj. Provizitaj je maldika buĝeto, buĝeto, devigataj devigataj al multnombraj lecionoj kaj argumentadoj, oni malĝuste ilin reprezentas al si vagantajn dum la tula lago aŭ festenantajn dumnokte. La estimo fle la profesoroj garantiis ilian estonton: Kelkiuj, kun admirinda

I

— paĝo 3 de la PDF —

3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

Kunveno de britaj esperantistaj geinstruistoj Ciujare dum kristnaskaj libertempoj okazas en Londono eduka kunvenaro, kiun ĉeestas geinstruistoj el ĉiuj partoj de Britujo. La BEA’ eduka komitato kredis ke tiu estas oportuna tempo por kunsido de instruistaj esperantistoj, kaj nia energia agento de TAGE, F-ino V. C. I\ixon, kiu estas ankaŭ sekr-ino de la komitato, aranĝis tian kunsidon (sabaton (5 jan.) ĉe la konsilantara ĉambro de Universita College. Almenaŭ 6o ĉeestis, bonaj reprezentantoj de diversaj tipoj: kaj la diskuto de la traktajo estis vigla kaj praktika. Je la komenco, F-ino Nixon faris mallongan, viglan propagandan parolon pri TAGE kaj IPR. ŝi havis ekzemplerojn por interesuloj. persistemo. sekvadis ĝis sia tridekjaraĝo, studojn komencitajn tuj post infanaĝo. Inter tiuj ĉi varbis la Eklezio, la reĝo kaj la princoj siajn plej fervorajn servantojn Oni nin senkulpigu ke ni prezenti, kaj pro pli granda (facileco laŭ la rakonta formo, la vivon kaj la studon de unu el ili: leteroj kaj dokumentoj fidindaj povus okaze precizigi ĉiun trajton de nia rakonto. Jean Favre havis kiel patron oraĵiston kies nomo ŝajne estis antaŭdifinota por tiu profesio — en la urbo Chalons en Campanio. Honorindulo estis Mastro Favre kaj bonfamigata en sia korporacio. Li multe ŝatis la scion kaj trovis nenion pli bela ol la elokventecon kaj la klerecon de la studentoj, dirante ke ili supervaloris la oron kiun li prilaboris. Ĉar li jam observis en sia filo, viglan spiriton kaj fidelan memoron, li frue konfidis lin al la magistroj; la infano studis en la episkopa lernejo kiun la feliĉegulo Sankta Loup fondis en la jaro 585, en Chalons kaj kiun la monaha estraro tiom prosperigis, ke oni vidis en ĝi junajn nobelojn sidantajn apud laboristaj filoj. Tie, estrite de la kanoniko kiu havis la eminentan titolon «Granda kantoro», li lernis legi, skribi, kalkuli. Li ekzerciĝis en la aritmetiko kaj garmatiko. Lii multe kaj rapide progresis. Tial kiam li atingis sian deksesan jaron,, :liaj instruistoj, mirigitaj de lia facila lernemo, [konsilis al Mastro Favre ke li sendu lin al Parizo por daŭrigi liajn studojn en la urbo kie floradis ĉiu scienco kaj kiun ili nomis en sia mistika entuziasmo, »La Templo de Salomon, la Sankta Jerusalem bonodoranta pro la1 intelektaj aromaĵoj.« Tiel, la mialgranda Johano, en la jaro i2boa, — dum la regado de la bona reĝo Ludoviko la IXa sanktiganta la reĝlandon per la ekzemplo de sia pieco kaj virto — :fariĝis lernanto de la Pariza Universitato. Li estis en1 __ 1 Faber skribata sub la nomo Johanis Faber Catalaunensis Catalaunensis kaj de nun, parolis latine pli ofte ol france. Ne ĉar li forgesis sian denaskan lingvaĵon, sed en la lingvo de Romo kaj de la Eklezio li devis nun aŭdi la lecionojn kaj partopreni en la argumentadoj. Anstataŭ gastigi lin en iu gastejo kaj doni al li tro multekostan seniston kun eble dubemora konduto, lia patro p referis loĝigi lin ĉe unu lia samprofesiulo kiu havis sian butikon apud N otre-Dame: tiel li estus pli bone prizorgata en sia konduto kaj imalpli eina vizitadi la drinkejestroj n. Kiam, iumatene, provizita je skribta!)uleto, iom da jpergameno *kaj( gramaj

e

_

■

■

v

a

«

a

a

i •

•

•

a

•

•

1 •

a

t •

— paĝo 4 de la PDF —

4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

N^o 1

Inter la lemoj estis sugestio, ke oni donacu premiojn al lernejinfanoj, se iu lernejo proponas almenaŭ kvin, kiuj ekzamenigos buŝe kaj skribe en Esp. Dum la fruaj tempoj oni intencas ke oni kuraĝigu la infanojn, ke ili lernu, plue ol konkurigi ilin kontraŭ aliaj. Post diskutado, oni decidis ke la grupoj laŭaĝaj kaj la ĉela skriba demandajo estu: i. sub 12 jaraj: letero. 2. 12 ĝis i5 jaraj: rakonto. 3. pli ol i5: traktato pri temo elektota el diversaj. Buŝe, la regiona ekzamenanto havus iome larĝan elekton de nietodoj por taŭgigi la ekzamenon al diversaj instrumetodoj. Pri la enkonduko de Esp. en la lernejon ni havis spertojn kaj sugesliojn el — aŭ pri — la laboro de kelkaj gekolegoj. F-ino Edwardes (Bishop Auckland) komencis kun priskribo de siaj spertoj kaj de la tiko de Donnat, nia juna Ĉampanjano laŭiris supren la deklivon de la monto Sainte Genevieve, granda estis lia emocio. La antikva «rue du Fouarre« malfermiĝis antaŭ li. bruanta pro amaso da lernantoj kiuj alp asis, iuj de siaj loĝejoj, la aliaj de la apudaj kolegioj, kaj ĉiuj malaperis en unu el la kvar domegoj de liu strato kie kutime instruis la magistroj. Sekvante ilin. li tien enpenetris. Atinginte maldelikatan benkon, li sidiĝis, la piedojn en la fojno kiu servis kiel tapiŝo, li1 rigardis al la profesoro staranta en sia katedro kaj aŭdis unuafoje: unu el la plej kleraj scienculoj en la Faku Itato pri Vitoj, paroladi pri gramatiko tra teksto de Boeco. Lia lingvaĵo ravis nian studenton, kvankam li ne komprenis ĝin tute. Ĉirkaŭ li sama admirsilento; Li povis observi ke maturaj homoj intermiksiĝis kun junuloj!, kaj malriĉuloj kun eluzitaj manteloj kubutnajbaris riĉajn bele vestitajn lernantojn kiujn atendis ekstere iliaj servistoj. Sed kiam la profesoro elfininte sian klarigon, eksignis la diskutadon, estiĝis tre 1vigla interŝanĝado de I • I • . • | • , • | | • | 1 paroloj kaj iargumentoj en kiu partoprenis nur la plej kleraj, tiuj kiuj dediĉis sin al_ la __ magistreco. Iom post iorn^ la aliaj ankaŭ ekvigliĝis, la diskutado atingis la plej timemajn kaj. kiam la leciono estis finita, la lcrnantoj disiĝis diskutante grupope sur la stratoj kaj placoj. lici (ikazis ĉiutage. Persisteme kaj ofte entuziasme Johano ĉeestadis la instruojn de la Fakultato pri Artoj. Li ĝulrinkis la elokventecon ĉe la fonto mem, li parolis kun iu sia kamarado pri la plej malfacilaj demandoj, ambaŭ penante enpenetri en la penson de la magistroj kaj konvinkiĝinta de la alta merito de siaj studoj ŝa lante ripeti unu al la alia la familiaran distikon: «Kiu la sep artojn ĉiujn scius «Tiu en ĉiuj leĝoj kredata estus.« Laborplenaj tagoj kiuj olte plilongiĝis en noktajn studojn. Sed ankaŭ la libertempo ne maloftis. Festoj donis liberecon al la lernantoj; okazis ankaŭ ke profesoro estis malsana aŭ forestis, aŭ ke, la morgaŭan tagon de «tumulto», oni povis legi sur la pordoj de la lernejoj la konatan surskribon «Hodie non legia (hodiaŭ oni ne legas). Tiam la studentoj iris promenadi laŭplaĉe kaj Johano Favre iris kun sia amiko sur la «Pre aux Clercsa kie somere ili petolis sur la herbejo, en la ombro de la salikejoj, en loko kiun la studentoj pretendis esti donita al ili de Karlo la Granda. Sed li zorge evitis frekventi la malbonajn lernantojn, tiujn «goliards (diboĉ-

— paĝo 5 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

metodoj, kiujn ŝi kredas plivaloraj por kolegoj enkondukante la instruon. Sekvis rimarkoj, demandoj, diskutado, de spertuloj kaj nespertuloj; kiuj ŝajnis utilaj kaj helpemaj. Pri la ebleco ke oni enigu Esp. inter la diversaj temoj studotaj j>or la eksiĝaj kaj aliaj publikaj ekzamenoj ni aŭdis opiniojn el Ire diversaj vidpunktoj. Estis inter ni inspektoroj, ekzamenistoj, spertuloj pri la ĉefaj lernejekzamenoj. liuj sugestis eblecojn, malfacilojn, metodojn kaj kontraŭaĵojn: entute, eble la plej praktika diskuto de tiu flanko, kiun mi iam aŭdis. Fine oni proponis ke malmulte da spertaj kolegoj kunlaboru por pretigi eldan programon de /i-jara lernejkurso. Poste, ke oni prezentu ĝin al ĉiuj konataj Esp. instruistoj, petante iliajn opiniojn pri ĝi. Sekve oni povos memfide prezenti la rezultaton al la edukaj aŭtoritatoj. Oni sugestis ke la modesteco de instruistoj mem ofte malhelpas ajn studentojn) kiuj ne hezitis autune prirabi Ia vinberejojn de la abatejoj Saint-Victor kaj Saint Germaini des Pres. pri kio Ia la monaĥoj multe midie koleris, ĉar tiuj estis por ili la plej multekostaj el ĉiuj bienoj, kaj kiujmalhonoro de la Universitato, teruro de la burĝoj evitis la karceron nur ĝis mimis militistoj 0 per forkuro. Kial ili ne fariĝis Pri ili. la reĝo Philippe-Auguste diris iam: »lli estas pli maltimemaj ol la kavaliroj; la 1kavaliroj kovritaj per siaj armaĵoj hezitas ekbatali. La’ studentoj kiuj havas nek mascemizon nek kaskon, kun sia tonsurita kapo jetas sin unu kontraŭ la alian kaj *skerma, per tranĉilo.« Al ĉi-tiuj Johano preferis studemajn kaj pli kvietajn kunulojn kiuj modeste vivis kaj kies prudento supervenkis en la kunvenoj, en tiuj konvencietoj okazigataj kelkiam en la preĝejo Saint Jean la Pauvrej. Inter ili, iuj estis tre malriĉaj kaj la amikoj rakontis al si volonte kaj ŝerce la historion de tiu, kiu iumatene ĉe tagiĝo, en la momento kiam la reĝo Ludoviko la IXa iris por aŭdi la meson en la sankta e*kaj lo. subite malfermis la fefenestron kaj verŝis sur la procesion la enhavon de sia «orinalo (noktovazo). La reĝo estis atingita: granda indigno de la gardistoj unu el kiuj supreniris al la kulpulo. Sed eksciante ke li estis tute senhava kaj laboris kuraĝe., je tia frua horo, ne nur pardonis Ia reĝo, sed plie faris al li belan donacon por rekompenci lian fervoron. Tamen okazis ke la plej pacemaj, kiam la jiordoj de la Universitato eslis minacataj, agis defende. Ciuj konsciis sian fortecon kaj konis la historion de sia nobla korporacio. Johano Favre konis kiel ia aliaj, ĉiujn detalojn pri tiu *Cgranda «tumulton en la Jaro iaooa kiun naskigis kverelo inter lernantoj kaj burĝoj. Ĉar la lakeo de germana lernanto estis batmortigita de drinkejestro, ĉi-tiu siavice estis mortigita de la studentoj. Sed la reĝido arestigis kelkiujn el la kulpuloj kaj post interveno de la burĝoj la tuta afero likvidiĝis en batalon dum kiu kvin lern antoj estis mortigataj. Poste, antaŭ la minaco al striko de ĉiuj kursoj!, la reĝo estis devigata enkarcerigi sian provoson kaj ruinigi la domojn de Ia fugintaj mortigintoj. .Malpli danĝeraj, kvankam tre bruantaj estis la festoj de la Universitato. Johano Faber ilin ŝatis, ĉar lia Campania gajeco tute akordiĝis kun la ĝoja pariza bonhumoro. Li neniam forgesis en la daŭro de siaj studoj viziti Ia Lcndit ajn foirojn, kaj tiuokaze sekvi la procesion de la Rektoro kiu piediris al Saint-Denis plenumi sian superrigardan «

1

■

T

•

• –

.

lli

A

•

* – •

1

1

— paĝo 6 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

6

Nro 1

la enkondukon de Esp. en apartajn lernejojn kaj inter la aŭtoritatoj. Pri helpo de ĵurnaloj, gazetoj, ktp, laŭnonie oni diskutis la ĉefajn, kaj sugestis metodojn por havi helpon de ili, kaj ankaŭ de la konferencoj de diversaj sekcioj de la instruistoj. Kelkfoje dum la kunsido okazis rimarkoj pri la neceseco por ĉia ajn formo de interesigo de la studentoj en instruistaj seminarioj, pro la eventuala enigo de Esp. en la seminarian programon.

Administraj komunikoj 1. Al ĉiuj: bv. tuj pagi vian kotizon por 1935, pere de via landa agento aŭ rekte al mi. Per tio vi treege helpas min kaj faciligas mian laboron. Do: ne prokrastu!! 2. Kiam vi ne facile povos pagi eksterlanden laŭ iu, de mi indikita makaj impostan rajton (n* la vendado de la pergameno. Heroldo trumpetanoncis la solenan lagon kaj la foiro (forum indictum) (la indiko, el kiu korupte, Lendit) komenciĝis la duan sabaton de junio por duonmonata daŭro. Triumfa parado de la I niversitato! La kavalkado ekiris de la preĝejo Sainte-Genevieve; ĉe la kapo rajdis la rektoro en pompaj vestoj sur sia kirasita ĉevalo; poste ’venis liaj oficiroj kun epilogoj, la pedeloj kun la orkaj: orkapaj bastonoj kaj malantaŭ ili, la lernantoj de la. »Kvar Nacioj «’ ludante «Kvar Nacioj faj fii ojn, frapante cimbalojn aŭ kantante burleskajn himnojn en fuŝlatino. e Sed tiuj festoj kaj ĝojelmontroj multekostis kaj tro ofte Johano Favre troviĝis senmona: tiam, .li skribis al’i sia familio kiu sendis al li kelkajn monerojn. Sed ne■ ĉiuj liaj kamaradoj rilatis kun tiel malavara patro. Unu *…………. … _ el ili ricevis post tia peto tiun ironian kaj prudentan respondon: «Certe mia kara filo, mi tutkore sendos al vi monon; sed la pluvoj difektis miajn rikoltojn; en la vinberejoj la birdoj elmanĝis Ia vinberojn. Necesus sin turni al la procentegistoj, kio estus malsaĝo.« Tiel forpelitaj, la lernantoj elpensis mil pretekstojn por havigi al si iom da mono, skribante al siaj patrinoj, fratinoj pli kompatemaj, al siaj onkloj kaj baptopatroj. De Lendit al lx‘ndit, de festoj al studoj, Johano travivis naŭ jarojn. Post tiom da legaĵoj kaj argumentadoj, li ekkonis la venkon. Li solene estis nomita magistro kaj, la tagon kiam la licencio estis donata al li, post brilaj respondoj en ĉiuj lezoj, li skribis belan leteron al sia patro por eldiri sian ĝojon, lin rekuraĝigi . . . kaj peti de li pluajn inonsubtenojn, ĉar li devis inviti al festeno siajn juĝintojn kaj amikojn, kaj nenial li emis preterlasi trinki post la sukceso. Tion li faris korĝoje. Li (‘stis dudekkvinjara, kaj mem instruonta en tiu urbo Parizo, tiu dua Ateno, la plej talentoriĉa en la kristana mondo. Li ja esperis tie famigi iutage. Lia scio estis vasta, lia spirito kapabla en la plej delikataj diskutoj. Li estis tiel solida en sia fido kiel firma pri \ristoto. Bele parolanta, plie amatoro de kavaliraj poemoj kaj ŝatanta la tiamajn fabeletojn, kaj kredanta ke la plej bela ĉielo estis tiu al kiu suprenŝvehis la sonoj de la sonoriloj de »Notre-Dame^< kaj la obtuzaj bruegoj de la Latina Lando.« A. Leaud kaj E. Glay (Ecole Liberatrioe — io— —3/j) Tradukis F. Baronncl •

•

<v

. •

•

•

ii

— paĝo 7 de la PDF —

9

I^a sonoriloj de * Ŝoppenstad Eble vi jam aŭdis pri la iama konata ŝercemulo. Tejl I ilenspiegel (pr.: Ojlenspihel). Mi volas rakonti pri li la jenan historion: l oje, kiam Tejl vekiĝis en la mate sonĝis pri la afabla ŝoppenstad; nu, mi iru tien! Mi estas scivola pri ĉio, kio eble okazis tie post la tempo, kiam mi estis infano en la proksima vilaĝo Knejtlingen. Li ne sciis, kion fari tie kaj ĉu oni ankoraŭ rekonos lin. Ne gravis: li marŝis kuraĝe antaŭen, kaj baldaŭ li vidis la turojn de la urbeto, elstarantaj super la arboj. La sonoj de la granda sonorilo, kiu estis la plej valora de la tuta ĉirkaŭaĵo, jam atingis liajn orelojn kaj kun plezuro Tejl aŭdis tiujn purajn melodiajn sonojn. Kiam li tie staris, streĉe aŭskultante, li vidis personon, kiu trapaŝas la kampojn, portante barelon eskaŭ La \iro ŝajne devis rapidi kuris kiel vanelo. Hej, amiko,« Tejl kriis al li, haltu momenton kaj rakontu al mi. kio okazis dum la lastaj dekdu jaroj en Ŝoppenstad. Mi naskiĝis en Kneitlingen ne estis lie en dekdu jaroj. _

_

—

—

*

*

A

* a

a

«M

«

an Tijl Uilenspiegel.« P. Korte

— paĝo 8 de la PDF —

La nro tamen ne montris emon haltigi sian kuradon. Tejl kure sekvis lin, sed ju pli Tejl trotis, des pli la viro kun la barelo rapidis. Fine, la viro falis pro puŝiĝo kontraŭ arbradiko. kiu elstaris. Li kuŝis survizaĝe kaj Tejl nun facile atingis lin. «Diru, mi petas, kio okazis en Soppenstad dum la lastaj dekdu jaroj?» diris Tejl. «Ila, vi; ne demandu! Mi ja ne havas tempon respondi al vi. La malamiko proksimiĝas kaji mi devas averti la homojn en la urbo. Tiam ili povos savi sian havajon kaj kaŝi kion ili volas! < li preskaŭ senspire eligis. «Sed, kiel vi scias ke la malamiko estas venanta?.; demandis Tejl. »Nu, aŭdu nur; jen denove! Tio estas la sonado de tamburoj,« diris la viro, kiu ree surdorsigis sian barelon. •• Tejl bone aŭdis, ke ĉi tiu stranga bruado ne devenis de iu tamburo, kiun oni batis en la proksimo. sed ke en la barelo verŝajne estis ŝtono aŭ alia malmola objekto, kiu brue puŝiĝis kontraŭ la vandoj, kiam la barelo skuiĝis. Li tamen ne klarigis tion al la viro. ĉar li sammomente planis ion por mistifiki ĉi tiun viron. Kion? Nu, tion li mem ankoraŭ ne sciis precize. Sed la tempo certe indikos tion al li. Li do, konsternile, preskaŭ balbutante, diris al la viro: Jes, jes, ankaŭ mi aŭdas lion! Certe tio estas la tamburado de la malamikaj trupoj! Rapidu ni, kaj avertu la bonkorajn

— paĝo 9 de la PDF —

11

ŝoppenstadanojn pri la terura, minacanta danĝero. Do, ek, kuregi aŭ perei! Neniu scias, kiaj estos la sekvoj por nia bona urbo, se ni ne sukcesos!« »Jes, jes, certe ni rapidegu!« kriis la viro. «Aŭdu nun, la tamburoj sonas ĉiam pli laŭte kaj la malamiko proksimiĝas rapide. Ho, ho, kio okazos al ni!« La viro pravis: la bruo pli kaj pli laŭliĝis, sed tio ja ne eslis miriga, ĉar ju pli rapide la viro kuris, des pli forte la barelo skuiĝis supren-suben, kaj des pli allen saltis la ŝtono. rKredeble la rabema grafo de Anhalt-Bernburg a l ma rsa s,« diris Tejl, bone sciante ke liu kavaliro estas konata en la vasta ĉirkaŭaĵo pro sia rabista karaktero. Tiuj vortoj efikis kiel vipobatoj sur la dorso de la kompatinda viro, kiu per ĉia movo de la barelo, nur aŭdis la tamburadon de la kruela rabisto. Ambaŭ kuregis freneze al la urbo kaj kvankam Tejl bone komprenis la malpravon de siaj paroloj, li kriis plenvoĉe: Aŭdu, la rabisto de knhalt-Bernburg venas! kaŝu vian havajon. Savu, kiom eblas! Forkuru! La rabistoj, la rabistoj!» La kriado de tiuj du tute detruis la kutiman trankvilon en la malvigla urbeto. Tejl kuris tiel rapide, kiel liaj kruroj permesis, kun sia amiko al la urbdomo kaj tie ili sonorigis la sonorilon, por kunvenigi la magistraton. La viroj, kiuj estis anoj de la urbestraro, fulmrapide alkuris por sciiĝi, kio okazas. En unu momento la lula magistrato kunestis kaj la placo antaŭ

— paĝo 10 de la PDF —

12

la urbdomo eslis plenplena pro la multaj scivolaj urbanoj. J . . . .? °^azas ĉe ni?« demandis la urbestro al la viroj, kiuj staris ĉirkaŭ li. Sed neniu sciis ion. Jen Tejl pasis antaŭen kaj diris: O. via Mosto, la malamiko, la rabistkavaliro de Anhalt-Bemburff estas proksimiĝanta kaj posi kelkaj horoj la (uta urbo estos ĉirkaŭata kaj sieĝata de lia bando, tiel ke eĉ muso ne povos forlasi la urbon.« »l\iel vi sciiĝis tion?» demandis la urbestro. \i Ire klare aŭdis la: ran-plan-plan, ran-planplan! de la malamikaj tamburoj,« diris nun la viro. kiu faligis pro teruro sian barelon antaŭ la urba pordego. »Tio estas limiga historio, miaj karaj amikoj, diris la urbestro nun. Povas esti ke la almarŝanta maiamiko volas forrabi nian belsonan sonorilon, kiu estas famkonata en la vasta ĉirkaŭaĵo. Mi demandas: Kion nun fari? Cu ni frakasos la sonorilon aŭ ĉu ni cedos ĝin al la senhontaj friponoj, por ke tiuj poste povu diri: Ci tiun sonorilon, la miraklan sonorilon, ni konkiris per nia kuraĝo kaj braveco de la ŝoppenstadanoj! Malsupren Ŝoppenstad! < La saĝaj viroj estis tre konfuzaj pro la afero kaj ne povis trovi ian solvon, lli restis mutaj kiel fiŝoj. ‘liam Tejl paŝis antaŭen kaj diris: Altestimataj sinjoraj Moŝtoj: tre saĝaj anoj de la urba konsilantaro! 7

———— —— –

~

X.

<

• • • f

A

A

l l«k ‘

— paĝo 11 de la PDF —

13

Permesu al via humila servanto kaj honoranto ke li sciigu al vi sian konsilon. Miaopinie ĝi estas la plej bona, kiu ekzislas!« Parolu, karega C’ amiko! diris la urbestro, tremanla kiel kareshundeto, kiu jus estas lavita.. »Ni tre Ŝatas aŭdi lian saĝan konsilon en la por ni tre kriza horo. Ĉar ni ne povas nei ke ni pro konsterniĝo preskaŭ perdis nian prudenton. Ni ne povos decidi, Nia brila, belega sonorilo!! Ho. terure, terurege!!« Jes. jes. terurege! Ŝoppenslad sen sia sonorilo eslus vera Hibaĉo eu la vasta montio! : Genie diris unu el la saĝaj konsilantoj. Kaj ĉiuj aliaj ĝemis ankoraŭ pli profunde ol li. »Nu. saĝaj sinjoraj Mosioj, aŭskultu do mian konsilon, rediris Tejl. Apude de la urbo estas prolunda lago. Oni eĉ diras ke ĝi eslas nesondebla. Subakvigu lie ĝisfunde vian sonorilon: liam la malamiko certe ne trovos ĝin! Kaj kiam li estos for. sen la sonorilo kompreneble,, liam ni rekaptos ĝin kaj pendigos ĝin isur la kutima loko. Pii bona konsilo ne ekzistas! \ ere!« >1 io certe eslas brila solvo, estimata ,* sinjoro diris la urbestro. Ek. kunuloj, per konuma laboro ni povos preni la pezan sonorilon el la turo kaj porti ĝin al la lago! Rapidu ni. por ke la senhon tuloj nin ne surprizu!« La sonorilo, la gloro tle ŝoppenstad, nuu estis prenata el la turo kaj, sub komando de la urbestro kaj

— paĝo 12 de la PDF —

14

Tejl, portata al la lago. Kiam ĝi malrapide jam subakviĝis, la urbestro kriis: «Haltu, viroj; momenton! Se ni ĝin mallevas ĉi tie ĝis la fundo, kiel ni poste povos retrovi la ĝustan lokon, ke ĝi kuŝas?« «Ho, sinjoro urbestron diris Tejl plej eble trankvile, «tiu loko ĉiam estas facile retrovebla. Vidu, mi forte tranĉos ĉi tie per mia tranĉilo en la boatrando. Tiu ĉi en t randajo montros la lokon, kie ni deponis la sonorilon!« «Ho, viro kun kapo plena de saĝo,« kriis la urbestro. «prave vi parolas! Tranĉu do. sed forte, mi petas!« Tejl prenis sian tranĉilon, faris profundan enfendon en la rando de la boato kaj post tio oni alfundigis la sonorilon. Por danki Tejl pro lia unika konsilo, la magistrataj moŝtoj, nomis lin honora civitano de la bona urbo Soppenstad kaj krome la urbestro donis al li sakon, plenan de belaj, novaj, arĝentaj moneroj. Kun preskaŭ reĝa pompo oni kondukis Tejl al lia hotelo, kaj kiam li tie alvenis, la urba orkestro, ekzistanta al ses sakflutoj, tri tamburoj kaj kvin ŝalmoj, honoris lin per serenado. Sed. kiam ĉio estis finita kaj Tejl ne nui- konsumis la plej bongustajn kaj delikatajn manĝaĵojn, sed ankaŭ plenigis sian \ alizon per viando, pano kaj ŝinko, li forlasis senbrue la hotelon kaj la urbon, ĉar li

— paĝo 13 de la PDF —

15

bone komprenis kio okazos la sekvan tagon. I amen ne necesis ke fejl tiel rapidis, ĉar nur post tuta semajno, dum kiam oni zorge ŝlosis la urbajn pordegojn, la magistrato ordonis malfermi ilin. La malamiko ja ne montris sin. Samtempe oni decidis reporti la sonorilon, la faman, sur ĝian antaŭan lokon. La tuta Moŝtaro, antaŭata de la urbestro, per la sama boato, en kiu oni sidis dum la forportado de la sonorilo, veturis al la mezo de la lago. Kiam oni opjiniis esti ĉe la ĝusta loko, la urbestro stariĝis kaj kriis: Silentu: ĉu la entranĉajo ankoraŭ estas sur la boato?« s Jes, sinjoro urbestro,« diris la direktilisto. La tranĉaĵo estas ĉi tie. Vidu nur!» La urbestro surnazigis siajn okulvitrojn, observis zorge la tranĉaĵon kaj diris: »Nu. jen la ĝusta loko. .Mallevu la graplon, kaj liam baldaŭ ni revidos nian sonorilon!« La graplo malaperis en Ja akvon, sed kiomfoje oni suprentiris ĝin. ĉiam ĝi kaptis nenion. Strange «, diris la urbestro. La entranĉajo ja troviĝas, ĉi tie! lion mi tute ne komprenas! Bedaŭre ke Tejl Ojlenspihel ne estas ĉe ni por helpi nin per sia saĝa konsilo!« La tutan tagon oni graplis, sed kiel ajn oni penadis, jen ĉi tie. jen tie, nenio efikis kaj dum malfrua vespero ĉiuj iris urben, lacaj kaj malĝojaj. Kiam la boato estis ligita al la kajo, la direktilisto diris: «Sed, tio estas traliga! La tranĉaĵo estas ĉie, kie

— paĝo 14 de la PDF —

16

ni eslas! La sonorilo do devas esti ĉie! Cu prave aii ne?« La urbestro pugne balis sin forte sur la kapon kaj kriis: lfo. stulta anaso mi estas! Vi tute pravas! Jes! La tranĉaĵo nenioi povas helpi nin! Ho, ke ni nomis tiun friponon honora civitano de nia bona urbo kaj donis al li plensako» da mono. Se li revenos ĉe ni. tiam atendos lin la pendigilo! Hontinde estas tiel trompi nin!« — Posti’ okazis plurloje ke tiaj ruzuloj kiaj Tejl, misti l ikis la sagacajn loĝantojn de Soppenstad. Kaj pro lio ili baldaŭ venkis sian naivecon. Nuntempe ne plu vivas iu. kiu agas iici stulte. Aŭ ĉu vi mem estas iuteinpe tia Soppenstadano? Gardu vin, ke la ruzega Tejl ne aŭdu tion!

Problemo I nu loje ekzistis granda rivero sur kies bordo troviĝis tri blankaj misiistoj kaj tri nigraj kanibaloj. Ekzistis ankaŭ sur la rivero remboato, kiu povas porti ne pli ol du personojn samtempe. .Jen nun la p rolilemo — kiel transporti la ses personojn de unu bordo al la alia. uzante nur la remboaton, kaj zorge atentante ke la nombro de kanibaloj lasitaj sur iii bordo dum la transportado, neniam superu Ia nombron de misiistoj, alie la kanibaloj formanĝos la misiistojn. (Tiu problemo ne estas tro malfacila por inteligenta infano.)

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

li

niero, bv. peti al mi pluajn informojn. Mi certe povos helpi vin! 3. Al niaj anoj en Jugoslavio: Kolego Golobiĉ Peter akceptis mian proponon pri aranĝo de memstara sekcio de TAGE. Bv. vin turni al li. En la sekva numero mi verŝajne pli detale povos informi vin. 4. Danujo. Kolego Peter Frey ne plu povas funkcii kiel reprezentanto pro troa okupiteco. Bv. atenti Ja novan adreson. Rilatu kun nia nova funkcianto pri starigo de dana sekcio. Dansk Esperanto Blad informis vin pri la kondiĉoj. 5. Al niaj agentoj. Treege necese estas nun komenci intensan varbadon, per artikoloj k. c. kiam vi bezonas informojn bv. nur peti al mi! 6. Al klubgvidantoj, kursestroj, ĉe-instruistoj kaj redakcioj de esperanto gazetoj: En la nuna numero estas presita la dua rakonto por nia infan-literaturo, kiun ni titolis: «Agrablaj horoj.« La fakto, ke mankas sufiĉa literaturo por junaj esperantistoj, havas nian plenan atenton. Tial nia laborkomitato decidis provi eldoni grandskale tre malmultekostan materialon, kiu konvenas, laŭ stilo kaj enhavo, por junaj komcncantoj. Mi proponas nun al vi jenon: En la komenco, almenaŭ dum 1935a, ni eldonos (i-foje, 8 malgrandajn paĝojn da teksto. Tiujn paĝojn vi povus aldoni al via gazeto, kiel rubriko por infanoj, kaj ni opinias, ke viaj legantoj tre ŝatos tion. Poste, kiam kelkaj fo lioj aperis, oni povos bruŝurigi ilin. Ankaŭ vi povos vendi poste la kompletan libreton de, ni dini, 80 paĝoj, kiu kostas al vi nur la bagatelan suineton de 0,085 aŭ 0,10 nedi. guld. Ĉar ni povas liveri al vi la foliojn, po 0,85 ned. guld. por ĉiuj 100 ekz. afrankite al via adreso en la jenaj landoj. Abesinio, Argentino, Belgujo, Belgaj kolonioj, l lanĉiĝo, Egiptujo, Estonujo, Francujo, Francaj kolonioj, Germanujo, Hispanujo, Kolumbio, Latvujo, Luksemburgo, Maroko, Nederlando, Nederlandaj kolonioj, Paragvajo, Portugalujo, Rumanujo, Saarteritorio, Sovetio, Svisujo, Turkujo, Tunizio. En nenomitaj landoj la prezo estas por 100 ekz. po 1,00 ned. guld. (afrankite). Por redakcioj, kiuj tion deziras, ni povos presi la foliojn laŭ alia, pli ŝatata formato. Por kursoj kaj kluboj: oni nun povas akiri tre malmultek osta n legmaterialon. Mi esperas, ke vi komprenas, ke per tia komuna agado la por-infana literaturo povas esti plivastigata laŭ tre malkara maniero. Sed nur, kiam plur-, aj redakcioj kaj kluboj konsentas. Kun intereso ni atendas vian ŝatatan respondon kaj eventualan instigon. Al tiuj kiuj jam respondis kaj mendis mi petas iom da pacienco. La afero nur povos sukcesi tiel malkare, kiam ne kelkaj, sed multaj kunhelpos.’ Vi certe ricevos respondon! 7. Mi tre petas manuskriptojn por tiu rubriko. Vidu No 5, IPR. 1934. paĝo bba. La amplekso estu ĉ: ‘2000 vortoj por tuta numero. Ankaŭ pli malgrandajn ni akceptos. 8. La presisto fuŝe aranĝis en nia antaŭa numero la infanan rubrikon. Pro tio ni nun havigas al vi kroman ekzempleron. La administranto

l^a Bulteno Trimonata de Januaro ig35, eldonita de FIAI (Parizo) aperis. Rimarkinda estas unu grava takto! En ĉi tiu eldono estas uzataj nur du lingvoj (franca kaj angla;, anstataŭ kvar (ankaŭ germana kaj hispana) kiel en ia Bultenoj de i()34. Ea kaŭzo: la financoj! La Bureau Executil (gvidanta komitato) decidis en sia lasta kun-

— paĝo 16 de la PDF —

12

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

sido eldoni estonte la bultenon nur en la franca lingvo. Nur por gravaj problemoj oni aldonos tradukon en aliaj lingvoj. La rezolucioj de la kongreso kaj la komitato aperos en tri lingvoj. Kial nunjare aperas traduko i(*i la angla lingvo? Oni volas esli ĝentila al la anglaj gekolegoj, ĉar en Aŭgusto okazos la kongreso en Oxford. Same ĝentila oni estis por la hispanaj gekolegoj post la kongreso en Santander. Sed kial oni ne estis ĝentila por la ĉeĥaj geinstruistoj ? Cu ili ne bone akceptis FIAI en Praha en la pasinta jaro? Kaj ĉu oni estos same ĝentila al alilandaj kolegoj, en kies lando okazos la sekvonta kongreso? 1Mi ne aldonos multajn vortojn. La krizo devigis FIAI al unulingveco (‘ii la Bulteno. Por tio oni elektis la francan lingvon. Cu ili ne scias la ekziston de Esperanto? Cu ili neniam spertis la grandajn avantaĝojn de Esperanto en kongreso kaj bulteno? .Jam (‘ii 1928 pritraktis nia antaŭa sekretario la aferon: Esperanto laj I IAI kun la sekretarioj. Ili estis tute konvinkitaj, precipe post la kongreso de IPSI eu Hamburgo (laŭ letero de Goldberg en la arkivo) Kaj tamen: ankoraŭ ne Esperanto! Denove unu nacia lingvo kaj pro ĝentileco alia. kaj… Cu vi konas la fizikan leĝon pri la inerto??

Gravaj instruistaj kunvenoj eu Oxfor<l duni aŭgusto 1035 Okazos en Oxford en Aŭgusto de ĉi tiu jaro tri gravaj pedagogiaj kongresoj. De 12 ĝis 1/j Aŭgusto kunvenos la ĉe niaj legantoj bone konata Federation Internationale des Associ a t ious d Insti tuteu rs (FIAI) ia grava federacio, al kiu apartenas pli ol ooo.ooo geinstruistoj. En la kongreso estos pritraktataj: a. La metodoj uzataj en ciu lando por perfektigi la ĝeneralan kaj profesian edukojn de la geinstruistoj dejorantaj. b. La eblecoj organizi la instruadon por la paco en la lernejoj. c. La organizado de libertempaj centroj internaciaj (somerlernejoj) por geinstruistoj en diversaj landoj. (TAGE jam okazigos tian liber■tempan centron, tre internacian, ĉar ja esperantistan en \rnliem. Vidia la informojn de la laborkomitaton Due okazos de io ĝis 17 Aŭgusto la kongreso de VVorld Federation (Tutmonda Federacio de Pedagogiaj Asocioj), fondita de usonaj edukistoj post la milito. En 1929 dum la tiama kongreso en Geneve ankaŭ en kelkaj kunvenoj eslis permesata la uzado de Esperanto. Tiam partoprenis proksimume 5o gekolegoj. Cu ankaŭ en ĉi tiu kongreso Esperanto estos permesta kaj uzata, ni ankoraŭ ne scias. Ni jam petis informojn pri tio, sed ankoraŭ ne ricevis respondon. La uzado de Esperanto certe dependos de la nombro de esperantistaj gekolegoj parto-

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 1

13

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

prenontaj. ‘liai ni konsilas al niaj anoj. intencantaj partopreni, sendi al ni informon pri tiu. Kaj sendu tuj vian aliĝilon, kune kun la peto, ke oni aranĝu kunvenojn, en kiuj la uzado de Esperanto estos permesata. En la samaj tagoj kunvenos la Bureau Internationa! des hederalions nationales du personnel de 1’enseignement secondaire publie unezlernejaj kaj gimnaziaj geinstruistoj). Oni intencas kunvoki la diversajn partoprenantojn en aŭ kelkaj ĝeneralaj grandaj kunvenoj. Ni tre rekomendas ;al niaj esperantistaj gekolegoj, kiuj povos ĉeesti: iru al Oxford! uiiii

I^a kongreso de la F. I. A. I. en Praka (9, 10, 11 aŭg. 1934)

Dum la kongreso de Santander i <)33 oni elektis Vienon por la kiuj kaŭzis la kongreso ip3/ja. Sekve la okazintajoj en febr. serĉis novan kongresurbon kaj malpermeson de la aŭstria asocio, FIAI l trovis ĝin en la ĉeĥa ĉefurbo. La ** unua flB ago de la kongreso • •estis sendi • dankleteron ial s-ro Mosto la prezidanto Masaryk, esprimante ia grandan dankon al la ĉeĥa respubliko, kies fideleco al la demokratiaj principoj permesis reunuiĝi kaj debati suverene. La kongreso esprimis pere de serio da proponoj sian solidarecon kun la geinstruistoj aŭstriaj, bulgaraj kaj latvaj kaj kun Gloeckel; decidis starigi kapitalon |>or helpi al geinstruistoj maldungitaj aŭ ekzilitaj. Du demandojn oni prijuĝis: ie la preparadon de Ia geinstruistoj kaj 2e la liberan tempon de la junaj homoj. Pri la preparo de la geinstruistoj oni eldiris sian preferon por: a. formado per universitato, laŭ kondiĉoj propraj al ĉiu lando, b. nura dungado de geinstruistoj kompetentaj por ĉiuj klasoj, c. formado ĝenerala kaj profesia sur la sama bazo por ĉiuj instruantoj (instruistinoj, instruistoj de unu- kaj mezgradaj lernejoj); formado sin konformigita al la naturo de ĉia lernejo. Pri la libera tempo de junaj homoj la kongreso konfirmis la rezoluciojn de la antaŭaj kongresoj en Stockholm kaj Santander. Krome la kongreso de Praha eldiris sian preferon por: ie. ĉiu sistemo, kiu donas al la senlaboraj gejunuloj la eblecon ricevi instruadon, vere eduka sed ne dresa. ae. ĉiu eduka sistemo, kiu permesos al la junularo senlabora rezisti al la senmoraliĝado kiel rezulto de la senlaboreco, sen mo rai igado, kondukanta al perdo de socia sento kaj faranta de tiu junularo facilan kaptaĵon por la falsaj doktrinoj, kiuj anstataŭigas per la forto kaj la nacia egoismo la racion kaj la zorgon pri la komuna volo de la civitanoj. La asocioj apartenantaj al FIAI, dezirantaj disvastigi inter la junularo la volon por internacia kooperado, sin deklaras preta j pli faciiq3’i,

— paĝo 18 de la PDF —

14

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

ligi la internaciajn interŝanĝojn de la junularo kaj kunlabori por tiu celo kun la asocioj de la junular-gastejoj. La angla delegacio proponis okazigi la kongreson ip35 en OXFORD samtempe kun la kongreso de la VVorld Federajon of Education Vssociations kaj aliaj internaciaj pedagogiaj organizoj. La propono estis akceptata. (laŭ »L’ Ecole Liberatrice«.)

La TA(« E-kunveno en 1035 Instruista semajno en Nederlando

Lau sugesto de anglaj kolegoj kaj en kunlaboro kun la CsehInstituto la laborkomitato de TAGI] intencas eksperimente okazigi kunvenon de gekolegoj (TAGE-anoj aŭ ne-anoj) en la Esperanto Domo, dum unu semajno (eble 25—3i julio). Kvankam ankoraŭ ne estas starigita definitiva programo, ni jam povas sciigi, ke okazos multaj ekskursoj en la ĉirkaŭaĵo de Vrnhem. kaj ke dum la lastaj tagoj ni intencas rondvojaĝi kaj i. a. viziti la senakvigi la n parton de la Zuiderzee (Suda maro) kaj la grandiozajn kluzojn en la digo. Krome okazos prelegoj kaj en unu vespero la oficiala kunveno de TAGE. Ni kore invitas la geinstruistojn partopreni en tiu instruista semajno. Vi jam povas sendi vian aliĝon al nia sekretario. En la sekvonta numero de IPR ni donos pli precizajn informojn, rilate al programo kaj kotizo. La Iutan kotizon por restado, ekskursoj, ktp. ni kalkulas proks. 4o ned. guldenojn. Venu grandnombre kaj jam sendu vian aliĝon! Se tiu ĉi semajno sukcesos, TAGE daŭrigos okazigi sammaniere kunvenojn kaj ekskursojn de geinstruistoj en aliaj landoj.

..Centra ** edukado

en la angla kamparo

Ĝis antaŭ kelkaj jaroj la infanoj de anglaj urboj havis instruadon pli bonan ol en la kamparo. Vilaĝaj lernejoj kompreneble estas malgrandaj. kaj olte unu instruisto devas instrui geinfanojn de ĉiuj aĝoj. Tamen dum la lastaj jaroj estas movado por establi aranĝon de ,Centraj Lernejoj« kiujn la infanoj el multaj vilaĝoj povas senpage ĉeesti. I nu el la plej bonkonataj el tiaj lernejoj estas ĉe \lford en la graflando Lincolnshire. VI ford estas urbeto de >000 loĝantoj, sed ĝia lernejo estas unu el la plej bonaj de tiu tipo en la tuta lando. Estas 5oo geinfanoj kiuj estas alportataj en ok propraj omnibusoj senpage el ĉirkaŭaj . I V1’ laĝoj ĝis dek kilometroj da distanco, La instruado estas speciale praktika. Krom la kutimaj studoj, la Iknaboj pasigas tri horojn semajne en la (‘arpentejo kaj du horojn en la ĝardeno lernante kultivon. La knab-

— paĝo 19 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

15

oj mem jani konstruis sportpa vilonon. kaj baldaŭ konstruos vitrodomon por plantoj. La knabinoj lernas anstataŭe kuiron kaj kudron. Ciuj geknaboj post ilia dekunua jaro lernas sciencon — ĥemion, fizikon kaj al terkultivado, kaj■ estas• granda biologion. La scienco rilatas speciale * . . • • bonekipita laborejo, kie oni faras multajn agronomiajn eksperimentojn.» Unu ĉambro estas mallumigebla, kaj oni bavas kinematografon. De tempo al tempo oni prunte obtenas Ifilmojn senpage de la «Imperia lii8tituto« en Londono, kaj ankaŭ page de Kodak kaj aliaj firmoj. La geknaboj havas ankaŭ radiolecionojn, ĉar la anglaj stacioj dissendas ĉiutage specialan programon por lernejoj. tCi-tiu moderna lernejo estas speciala iama pro sia tagmeza mangado-sistemo, kiu estas pli malkara ol ie ajn en la tuta lando. Po du pencoj tage (20 svisaj centimoj) oni |>ovas havi bonsatigan varman manĝon, kiu konsistas el viando, legomoj, kaj pudingo aŭ au frukto. 200|3oo geknaboj havas ĝin tage kaj preskaŭ la tuta laboro estas farata de la knabinoj, el kiuj dekdu eslas elektitaj ĉiutage. Dufoje en Ja semajno estas klubvespero, kiam la geknaboj povas ludi, debati, gimnastiki kaj tiel plu. Spite de la nuna malriĉa monpozicio de la tuta mondo, Anglujo rapide progresas pri la edukado, kaj oni ne plu povas diri, kiel en la estinteco, ke la vilaĝaj infanoj estas malprizorgataj, kaj ke la urbaj infanoj havas ĉion kion ili bezonas. A. W. Leftuich

LIBROJ Romano pri afrika bieno, de Olive Schreiner. Tradukita de Stephen A. Andrevv. Eldonis: The Esp. Publishing Company Limited, London. Tre interesa, speciale por nederlandanoj. Sufiĉe bone tradukita. Kelkaj eraroj, sed ili ne tro ĝenas. Arthistorio, de A. llekler, profesoro de arthistorio. Tradukis K. Kalocsay. La unua parto pritraktas la belajn artojn ĝis la Renesanco. Belega, bonega libro, speciale por instruistoj, kiuj instruas historion. Ni laŭdu Lii. Mondo, ke ĝi eldonis ĉi tiun valoregan verkon. Infanoj en Torento. Originale verkita de Stellan Engholm. Kolegoj, legu ĝin. La stilo estas bbnega, ka j tamen simpla. Engholm pruvas, ke li konas la infananimon. Tre rekomendinda libro. R. Eldonis: Literatura Mondo.

SVEDA INSTRUISTA ESPERANTO – FEDERACIO Prez.: s-ro Thorsten Torbjar, Mariagatan 15a, tel. 46155, Goteborg. Sekr.; f-ino Karin Hallengren, Nylappet, Nya Varvet. Kas.: s-ro Oskar Svantesson, Karl Johansgatan 61, tel. 49343, Goteborg. Sveda poŝtĝira konto de la federacio; 31430.

— paĝo 20 de la PDF —

16

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO Abonprezo de IPR

La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de TAGE.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guld. Por 2.50 ned. guldenoj estas sendota el: Aŭstrujo 8 ŝilingoj Britujo 5.— ŝil. Belgujo 37 fr. Cehoslovakujo 33 ĉ. kr. Danujo 6 kronoj. Francujo 25 frankoj Germanujo 4 markoj Hispanujo 12 pes. Hungarujo 7 peng. Jugoslavio 75 din. Latvujo 5 latoj. Norvegujo 6 kron. Polujo 8 zlotoj. Rumanujo 180 leoj. Svedujo 6 kron. Svislando 5 frank. U. S. A. 1.50 doi. Kiam vi sendas la kotizon rekte la administracio, ni petas vin: 1) Pagu, se eble, pere de Ia poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 21 Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, au 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson. Agentoj de I AGE

Vian kotizon akceptas. En landoj: Angla: F-ino V. C. Nixon, 183 \Voodlands Park Road, BOURNVILLE, Birmingham. Algera: Jean Delor. Professeur au College de gargons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstra: (vakanta) Aŭstralia: H. M. Lanyon. Harrow St., Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenucg 54. MECHELEN. *Felelo

kiado: Bieier .*Vilmo

No 1

Bulgara: Ivan Valĉanov, gimnazia «nstruisto, TIRNOVO. Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ, Komerca Akademio Poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. Cina: Chang-Ching-Chiu, 21. TaShin-Street, JUNNAN FU. Cilia: E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. DANA: S. Kr. Nielsen, FEDERIC1A Sundegade 3. Estona: vakanta. Finnlanda: Elmi Tainminen. Sitavuorenranta 4. A. HELSINKI. Franca: F. Verot. Rue des Villas. St.-ETIENNE. (Loire). Poŝtĉekkonto: 37421 Lyon. Germana: K. Hofmann, R1ESA, Felgenhauerstr. 63. Poŝtĉekkonto : 26379 Dresden. Greka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana: Ferd. Montserrat. Str. Provenza. 75—2—3. BARCELONA. Hungara: Bleier Vilmos. Mester-u. 53. V. 7. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita li. 784 Setagava Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava: Stanko Prvanoviĉ. BENKOVAC (Priniorska ban.) Kanada: Ale.vander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas ieli N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. Iŝlaŭzas. paŝt. ag. PRIENU. VALS. Nederlanda : M. van Mullem. 0.58. OPHEMERT. kasisto: E. A. Koot, UTRECHT W. v. Noortstr 10. Poŝtkonto nro 176356. Nederlanda Hindujo: vakanta. Norvega: Niis Okland. Rommesveit. Stord. Pola: B. Gluchowski. ŝw. Wincentego 80. WARSZAWA 24. Poŝtkonto 16992. Svisa: S-ino N. Oumansky. 12 rue Jean-Jacquet. GENĉVE. U. S. A. : David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. Californie. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas.

Keaaitette a Peatvidiki Nyomda Vicon. A njromdiirt Biuik Gy. *(cielo

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

TF

V T TF IT 14-a jaro (Numero 2) 1935 Tutjara abono; 2.50 neder11 lli Ii I a I ZI landaj guldenoj (inkluzive an-

II nur L’ D M A l ’ I A lli I li

IA A111 AI AJ ljii |1 f “ l IJI Fi eco de Tutmonda Asocio de Al Al A A w A AA Qejnstruistoj Esperantistaj)

PEDAGOGIA REVUO Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Redaktoro : E. J. BOLTJES. Engelsche laan 30. Winschoten ((Nederlando) Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544 Prezidanto de TAGE: G. W. ROOME. 21. Glenalmond Rd Sheffield (Anglujo) Sekretario de TAGE: W. H. MOOK. Nassauplein 15a Groningen (Nederlando) 2-a Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuvv-Scheemda (Gr). (Nederlando)

Al la celo I nti el la programoj de nia asocio, kaj certe ne la malplej grava, estas la celado por la enkonduko de Esperanto en la lernejon. Tia celado tute ne estas ia privilegio de TAGE; feliĉe ne! Multaj aliaj asocioj agas samdirekte. Sed mi opinias, ke en n!ia rondo tiu parto de la ĝenerala propagando okazas pli konscie; almenaŭ mi diru: devas okazi pli konscie. Finfine la propagando, ĉia propagando por la disvolviĝo de nia lingva movado, devas trafi la instruistaron, ĉar ĝi estas la senpera influanto de la juna generacio. Kaj tiuj junaj mondanoj devas plenkreski, kutimiĝanta al la uzado de helplingvo. Se tio ne okazos, tiam restos nia ;>idealo» ĉiama ĥimero: ĉiama «bela sonĝo», kiu neniam »por eterna ben’ efektiviĝos». Mi prezentas al mi la aferon jene: La periodo de la ĝenerala propagando okupis ikaj okupas) sin per diskonigo de Esperanto en vastaj, plej diversaj rondoj. Tiumaniere ni Cl povis (kaj povas) atingi konsiderindajn sukcesojn, kiuj tamen neniam superos iun limon. Multegaj koniĝis kun Esperanto, multaj lemis ĝin, kelkaj restis fidelaj al ĝi sed rilative nur malmultaj fariĝis esperantistoj. Tiu nombro pli kaj pli povos kreski, sed iam ĝi atingos, kaj eĉ konsterne rapide, sian plej altan nivelon. Tiam eĉ la plej intensa propagando pere de la plej fervoraj batalantoj ne povos plialtigi konsiderinde tiun plej altan nombron. Tiuj nombroj diferencu ie kaj tie laŭ lokaj aŭ landaj postuloj kaj influoj, ĝi nur plialtigos ĝis iu grado. Kaj poste, ĉiu altiĝo nur estos ŝajna, nur ia malkonstanta ŝanĝiĝo, ia malekvilibra balancigo. La ĝenerala propagando — nur povas servi kiel preparanto por pli speciala propagando; ia dua periodo kiu nepre devas sekvi. Kaj mi opinias, ke tiu jam komencas aperi en kelkaj landoj. Tie oni laŭiras diversajn vojojn, kiuj tamen paralele kondukos al la sama celo. Oni agadas en specialaj rondoj; politikaj, religiaj kaj fakaj. Bonege, kiam

— paĝo 2 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

b

Nro 2

la celo nur estas komuna: per la instruistaro al la lernejo. Antaŭ ol atingi la instruejon, oni ne forgesu la antaŭlastan etapon, kiun ĉiuj specialaj propagandistoj laŭ sia propra vojo nepre devas trapasi: gajni la instruistaron. Cu pere de magistrataj ordonoj aŭ ĉu pere de libera volo de la instruistoj mem. nur per tiu lasta pordo ni povos eniri la celon de nia dumjara streĉado: la vastan halon de la tutmonda lernejo. Ciu propagando, kiu klare konscias pri tiu celo, estas bona; kaj certe tiu, kiu sin direktos sen fiere al la loganta celo. Gi povas jam iom’ prepari la vojon tienan, tiel ke poste multaj povos facile Laŭiri. Tian laboron faras TAGE, volonte kaj harmonie kun ĉiaj bonivolaj helpantoj. Per tiu komuna laboro ni volas proksimigi la tempon, ke ni povos transdoni la rikolton al la junaj gvidontoj. Ni nur semis por ke ili povu semi. La junuloj estu nia celo. Ni direktu nian propagandan agadon AL TIUJ, KIUJ NUN ESTAS JUNAJi) de S-ino. E. Knuttel-E alnus Silento, mallumo ekregos ĉe ni; En klara la lumo vi restas. Kaj inter ni f ondas la vasta karnpar Kun greno; tre densa ĝi estas.

Gi kreskis el eroj, semitaj de ni; Rikolton por vi^ni preparis. llo, venu, havigu la frukton al vi, Falĉilu; por vi ni ja faris!

Jes, venu; superu la fortojn de ni, Vi, junaj, laboru laŭpove. Kolektu la grenon, garbigu ĝin tuj Kaj poste vi semu denove!

Estonton pli belan vi kreu por vi, Kun ĝojo kaj forto kaj bono. Per junaj la inanoj dissemu nun vi: Plej granda fariĝos la dono. La mondo sopiras ĝermigon de vi Deziras alporti nur benon. Kuraĝe vi kantu per laŭ tsona voe Pri vivo kaj ĝojo la himnon.

i) laŭ la nederlandlingva: »Tot die nu jong zijn.c

j I

.1’ i

• I

— paĝo 3 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

19

Kaj kio ne povis prosperi al ni, llo, volu ĝin provi denove! Kiale ni haltas en nia labor? Aŭskulte ni staras senmove? Aŭskultas ni ofte ĉu paŝoj de vi Ne longe, tro longe forrestas. Ilo, junaj agantoj, volantoj, ja vi Portantoj d Estonto, vi eslas.

k

P. K.

… ■-

T. II. G. E.-Semajno en Esperanto Domo (Mem) Provizora programo 25 Julio: Alveno. Akcepto de la Arnhemaĵ Esperantistoj. Interkonatiga vespero. 26 Julio: Vizitado de la ĉirkaŭaĵoj de Arnhem. Prelego kun lumbildoj de nia redaktoro, k-o Boltjes, pri la senakvigado de la Suda Maro (Zuiderzee). 27 Julio: Promeno al la Rejno ĉe Arnhem. Vizito al sub-ĉiela lernejo. Vespere TAGE-kunveno kun Testprogramo post la io-a. 28 Julio: Tuttaga aŭtobus-ekskurso al la digo en la Suda Maro.

Ion el la praktiko… kaj iom pli La instruado en vilaĝa lernejo estas malfacila tasko pro… nu, diversaj aferoj, ĉu ne? Mi ne intencas pritrakti tiujn aferojn! Nur mi volas rakonti pri unu el miaj lastaj spertoj. La kamparanoj ĝenerale estas bonaj homoj. Tre bonaj. Ili havas bonajn, sentemajn korojn. Ili estas humilaj, ne »tro< ĝentilaj. Ili ne estas elegantaj. Cu ili estas malelegantaj? Cu kun malfacila komprenkapablo? Cu obstinaj? Cu tro liberinklinaj? Cu ili emas preni rajton por si mem. kaj malemas fari la ĝeneralajn devojn? Cu ili rigardas siajn dometojn tiel piaj, ke oni ne rajtas tuŝi tiujn? Aŭdu, mi petas! Aŭskultu unu el miaj lastaj spertoj! Eleganta, ĝentila, energia, brava aŭ fervora persono certe ne kutimas iri kun la manoj en la pantalon poŝoj. La ĉi tieaj knaboj kutimas tion! Ili do aspektas malelegantaj, mai…, mai…, klp. Ili devas aspekti pli bonaj!

— paĝo 4 de la PDF —

20

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

2.9 Julio: Promenado kaj malgranda ekskurso. Prelego. 30 Julio: Vajror.ŝipa ekskurso sur la Rejno. Prelego. Vespere vizito al »Bovai«, luksa kafejo. 31 Julio: Vizito al la urbdomo kaj granda magazeno. Posttagmeze vizito al subĉiela muzeo kaj (aŭ) zoologia ĝardeno. Vespere amuza vespero kun festprogramo. 1 Aŭgusto: Komuna plorado!!! La partopreno al Ja TAGE-kongreseto estas por TAGE-anoj i.5o ned. guldenoj (por ne-anoj 4 ned. guldenoj). Partopreno al la diversaj ekskursoj estos libervola. Entute la kostoj por tiuj estos proks. 7.50 ned. guldenoj. La restadkostoj en la Esperanto Dorno eslas por plena pensiono pers. ĉambro 3.5o gld. lage, 2— 4 pers. ĉambro 3.— gld. tage, ;5—pli pers. ĉambro 2.5o gld. tage. Estas nur malmultaj anulitaj ĉambroj kaj la plimulto estas 2 f\ personaj, sed ĉiu lito estas ajrartigata per kurtenoj. La laborkomitato instigas la partoprenontojn sendi plej baldaŭ sian aliĝon, sendante samtempe la partopren-kostojn (i.5oaŭ 4- — gld.). al s-ro Korte, Veendam (Nederlando) poŝtĉekkonto: go.544Tenu grandnombre kaj instigu viajn kolegojn partopreni! j

Ĉar vere ili ne estas tiel mai…. mai…, ktp. Do mi jam delonge klopodis diversmaniere konvinki la knabojn, ke inanoj el la poŝoj« donas pli bonan sintenadon kaj pli viglan iradon. Sed ŝajnis, ke ĉiujn miajn vortojn mi direktis al surduloreloj. Aŭ, ke ĉiuj miaj vorloj eniris unu orelon kaj eliris luj la alian. Nur kelkaj knaboj komprenis la signifon de miaj amikaj lecionoj kaj konsiloj, kaj faris sian eblon por kutimi al la de mi dezirata sintenado. Sed la pl< •jrnullo?! Mi kredas, ke di opiniis: «Vianoj en la poŝoj estas la signo de matura viro!« Knaboj volonte similas plenkreskajn virojn, ĉu ne? Kara legant(in)o, ne pensu, rni petas, ke mi, kiel plenkreskulo, tenadas la manojn en la poŝoj! Mi vere ne tenas tiujn en ili! Sed preskaŭ ĉiuj plenkreskaj viroj en la vilaĝo estas nelaboranta nnan’ en pos’«-uloj. Do — por kiel eble plej baldaŭ solvi la malfacilan, sed tre utilan kaj bonedukan problemon, mi ordonis: »Venu lernejon kun manoj el la poŝoj!« Nun atentu bone! Pardonu, ne miskomprenu nun. Certe, mi tre ŝatas vian bonan atenton. Sed mi scias, ke vi bone atentas. Do, ankoraŭ foje, pardonu al mi, se mi kaŭzis miskomprenon! liujn tri vortojn mi direktis al mi mem post Ja ĝenerala ordono. Nun atentu bone! Precipe en la unuaj tagoj! Tio estas pedagogia postulo, ĉu ne?

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

12

La Eduka Komitato de la Brita Esperantista Asocio nuntempe esploras la scion kiun la gejunuloj en lernejoj (ĝis la aĝo 18) havas pri alilanduloj, per Esperanto. Por fari tion, ni kolektas mallongajn eseojn verkitajn en la nacia lingvo, tute libere, de la gelernantoj. La titolo de la eseo estas: Mia Esperantista Korespondanto. Ni jam ricevis tiajn verketojn el kvar anglaj lernejoj en kiuj oni instruas Esperanton dum sufiĉe longa tempo, sed ni volas plilarĝigi Li amplekson de la enketo, kaj finfine eldoni folieton pri la efiko de Esperanto por korespondado en la lernejoj. Ne estas necese ke la lingvo estu oficiale instruata en la lernejo mem. sed ni preferas havi la eseojn el iu lerneja grupo aŭ klaso. Se vi bonvole volas helpi nin, mi petas ke vi informu min tuj: (1) Se vi povas sendi tiajn verketojn (2) je kioma dalo antaŭ la i-a de Julio ip35, vi povos ilin sendi. La instruisto devas skribi sur ĉiu eseo: 1. Aĝo de la lernanto. 2. Nomo kaj lipo de la lernejo kiun li (ŝi) ĉeestas. 3. Kiam la lernanto komencis la korespondadon. *

Mi do bone atentis. Mi severe atentis. Multaj simple forgesis, ne atentis la ordonon pro la enrustinta malbona kutimo. Multajn mi avertis! Poste kelkajn mi riproĉis! Fine unujn mi punis! Ne tre severe! Sed mi punis! Cio helpis por la bona solvo! Mi sukcesis! Preskaŭ!!! Nur unu knabo obstinis en la «rnan’ en pos’-* afero! I «Ifri Iun matenon, kiam li denove demonstracie alvenis kun la manoj en la poŝoj, mi donis al li ĝis la naŭa (la komenca lerneja horo) puntaskon. Li faris tiun taskon, kvankam iom obstine. La instruadon en la matenaj horoj li partoprenis kiel ordinare. Cis… la ripoza kvaronhoro. Mi, kiel kutime, lasis la gelernantojn liberaj. La obstinulo forkuris! Baldaŭ kun la manoj en la poŝoj! Mi lasis lin, ĉar… mi tuj komprenis! La patro certe ordonis tion al li! Ankaŭ mi tiam antaŭsentis, ke mi povas atendi «agrablan» viziton. Mi nur esperis, ke la vizito ne venos al mi en la instruaj horoj.’ • Ĉar tiam mi devis rifuzi la viziton, kaj peti la patron denove veni je pli oportuna horo. Sed… granda ŝanco por skandalo! ! A •

— paĝo 6 de la PDF —

22

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

6. Cu la lernanto lernas Esperanton en la lernejo mem, aŭ aliloke. 5. Dum kiom da tempo li (ŝi) studas la lingvon. Necesas ankaŭ sendi Esperantan tradukon de ĉiu eseo. Via samideane: VIOLET C. NIXON (F-Ino) Hon. Sekretario de Ja Komitato, 183 Woodlands Park Road, Bournville, Birmingham, Anglujo

Parta respondo. kiun nii trovis hazarde en nederlanda ĵurnalo (Prov. Gron. Crt.) (La aŭtoro de la artikolo estas Dro P. Dykema), sekvas ĉi tie:

Internaciismo. Oni pensus ke post la ĉiam kreskanta trafiko, sekve de multaj geedziĝoj inter diverslandanoj, per la granda vojaĝemo, la interkompreno inter personoj el diversaj landoj pliboniĝus, ankaŭ inter infanoj. Cu tio estas fakto? En Ĝenevo, la tiel internacia kaj demokrata urbo, mi petis informojn ĉe la lernejanaro. Mi elektis lernejon en laborista kvartalo. Al Do, mi forte esperis, ke la vizito estos prokastata ĝis .. . nu, prefere post la fino de la taga instruado. La patro ne venis inter la 11 -a kaj la 12-a. Ankaŭ ne en la libera ternpo inter 12-a kaj la i3-a kaj duono. Tio tre konvenis al mi, ĉar en ĉi tiu tiel nomita «libera unu kaj duono boroK, mi absolute ne estas libera. Kelkaj infanoj ne povas iri Iiejmen pro la tro granda distanco, lli do maniĝas siajn buterpanojn en la lernejo, kaj poste, aŭ ludas sur la lerneja ludejo, aŭ kviete babilas aŭ» labo ras en la lerneja ĉambro. Mi do estas vere okupita pro la kontrolo. Infanoj, kiuj loĝas en la proksimo de la lernejo, tuj post la manĝo revenas, ŝatanto ludi kun kamaradoj aŭ kamaradinoj. Kaj tre baldaŭ mi devas esti tute preta, do… «rapide manĝu, instruisto, kaj poste tuj denove al via «laborejo». Do, feliĉe ankaŭ en tiu «libera tempo» ne venis la patro. En la posttagmezaj instruaj boroj nek la patro .. . nek la knabo! La lerneja tago finiĝis. Hejme, trinkante teon, mi ripoze sidis kaj babilis kun mia edzino, «Patro, nun ne venu! Lasu al mi la kvietan ripozon!« mi certe ne nur pensis, sed ankaŭ diris al mia kara zorgantino, ĉar ŝi respondis: «Estu trankvila, mia kara! Li atendas la malluman vesperon.» Si ankaŭ en tio pravis, kiel en ĉio. Post la intima tetrinkado mi komencis korekti la skribajn taskojn lantajn de la gelernantoj. Fariĝis intertempe mallume. Mi lumigis la ĉambron per la elektra lampo, kaj daŭrigis la «agrablan» laboron, kiu ĉiutage postulas de mi du-tri norojn. :

— paĝo 7 de la PDF —

17

La * stratliundo Obeemaj polichundoj montris la rezultatojn de sia dresado al la policestro kaj aliaj aŭtoritatuloj. Sur la tereno, kiu zorge estis apartigita, por permesi al la ĉeestantoj senĝenan rigardadon, ankaŭ troviĝis. inter la publiko, ordinara, nepolica hundo. Giaj haroj estis iom hirtaj kaj grizaj pro malpureco; malbela, malzorgita, vulgara strathundo ĝi nur estis. La publiko rigardis plenatente kaj ankaŭ la strathundo observis, kiel ĝiaj dresitaj samspeculoj vekis ĉies miron. Sed tio ĝin tute ne mirigis! Unue ĝi vidis kiel la polichundoj estis pelataj de sia mastro laŭ postsignoj por flarserĉi kaŝitan objekton je distanco de cent metroj. Sed kiam la hundoj transkuris la terenon kun multe da movbruo kaj flaris ĉiudirekte, ne povante trovi sufiĉe rapide la lokon, kie oni kaŝis eluzitan ŝuon, — tiam ŝajnis kvazaŭ tiu malpura hundaĉo preskaŭ ne povus regi sian indignon pro la superflua laboro de la hundoj, scrĉantaj la kaŝitaĵon. Neniu atentis la aĉan vagabondon. i) El la nederl. lingvo: »Flip en zijn speurhonda, de Jan Feith. Tradukis: P. Korte.

— paĝo 8 de la PDF —

Sed kiam la nebrosita. nelavita, maldelikata besto, trankvile kaj senzorge antaŭenkuris, kelkaj el la rigardantoj atentigis unu la alian pri ĝia nedeca ĉeesto. Oni ekfajfis kaj sisis (2) al la aroganta cntrudanto: oni jetis ŝtonetojn al ĝi: oni klopodis forpeli ĝin de la tereno per gestoj kaj vokoj. La needukita hundo tute malatentis cion. Gi paŝetadis senskrupule antaŭen; ĝi kuretis rekte al ia loko. pri kiu ĉiuj sciis ke la ŝuo troviĝis. La ankoraŭ ĉiam nerve serĉantaj polichundoj nun rimarkis la fremdan kolegon; kolere ili ekbojis kontraŭ ĝi. Sed la strathundo skue starigis sian hirtan hararon kaj kiam la edukitaj polichundoj iom troe proksimiĝis, ĝi ekmontris nur kolere sian dentaron kun fortaj, blankaj mo rdi loj. I nu el la polichundoj kuris fulmrapide al Ia transa flanko de la kampo; alia el itiuj dresitaj hundoj interpiedigis sian voston kaj forŝteliris; ankoraŭ alia staris nerve bojante je distanco de dekduo da metroj. La strathundo atentis nek la unuan nek la alian. Gi tute malatentis ĉiujn polichundojn. Gi promi ne iris al la terenangulo, kie la ŝuo estis kaŝita. Tie ĝi haltis. Gi flaretis tuj super la lero. kaj ekzamenis kun pli da zorgo la freŝe fositan grundon. Tiam ĝi rektigis A •

sonimito.

— paĝo 9 de la PDF —

19

antaŭen sian krudan, grizan hundonazon. kurbigis sin kaj komencis for fosi la teron. Gi laboris lerte kaj rapide. La molan leron ĝi jetis malantaŭen, sub sin )nem laŭ la ventro inter la postaj kruroj, tiel ke sajnis je distanco kvazaŭ lontano ŝprucas. Sian kapon ĝi talpe boris antaŭen en la ĉiam pliprofundiĝanta truo. Gisorele, ĝis la kolo & ĝii malaperis sub la tero. Sed tiam ĝi evidente trafis. Oni vidis la hundon, tiranta kaj skuanta plenforte. Siajn malantaŭajn piedojn ĝi reziste starigis sur la rando de la kavo; siajn antaŭajn piedojn ĝi firme fiksis en la tero por uzi ĉiajn fortojn, kaj per sia tuta forta bundokorpo ĝi tiregis al la ankoraŭ parle kaŝita ŝuo. La policestro mallvonhumoriĝis. precipe ĉar lia publika spektaklo povis malsukcesi. Li kolere kriis al kelkaj policanoj: Tuj forigu tiun hundon de la tereno!« La policanoj ne hezitis plenumi la ordonon. La hundo, finfine post multaj penadoj sukcese eligis la ŝuon kaj firme tenis sian kaptaĵon en la buŝo. »Lasu!« ordonis la unua policano. Donu al mi!« komandis la alia. Sed la hundo tute ne intencis obei, unua, nek al la dua. Gi rigardis de sub haroj al la du uniformitaj viroj, kiuj alpaŝis al ĝi. Gi rigardis tiel malafable, tae la du policanoj, ainbaŭ, pripensis kiumaniere ili povos pliefikigi la gravecon de sia ordono.

— paĝo 10 de la PDF —

20

Ili kriis hore: Kisi, Kisi! kaj antaŭen moviĝis ankoraŭ unu paŝon. Sed la hundo starigis siajn nekombitajn. krudajn harojn kaj meniris siajn dentojn. La policanoj ne plu proksimiĝis. »Fibesto ĝi estas!« avertis la unua. »Gi certe mordos!« kriis la alia. Tiani ili sammomente prenis siajn bastonojn por perforte devigi la hundon transdoni la ŝuon kaj forLa hundo tamen ne atendis <nĉis kiam ■lasi • la • terenon. • la uroj ĝin tuŝos per la malmolaj bastonoj. Gi salte stariĝis, ĉiam portante la ŝuon inter la dentoj. Kaj tute ignorante kion la policanoj plue intencos, ĝi forkuregis. Kion ĝi faros kun la ŝuo? La hundo e\idente mem ne sciis tion kaj, kiel ludema hundo ĉiam faras, ĝi gaje skuis la ŝuon kaj kuregis ien kaj tien per malsaĝaj, ridindaj saltoj trans la malplena kampo. La homoj, kiuj bordere staris ĉe la tereno, ĝojis pri tio, »Ci tien!« kriis la du policanoj, dum kiam ili galope persekutis la beston. Nun oni vidis ke la hundo kuretis al la mezo de la tereno, kie prete staris pajloviro, vestila kiel vagabondo, kun grimaca maskovizaĝo, kaj aĉaj, malpuraj, ĉifonaj vestajoj. Kion nun faros la hundo? Oni vidis ke ĝi faligis la ŝuon. Poste ĝi strabis al la birdtimigilo kaj facilmove ĝi saltis al la gorĝo de tiu ekipita pupo. dispecigis per grandaj mordoj la A •

— paĝo 11 de la PDF —

21

vestaĉojn de la skeleto, ŝiris la ĉifonan pantalonon de la pajlo-stopitaj kruroj kaj ruinigis la tuton tiel radikale en malpli da tempo ol mi bezonas por rakonti tion, ke la pupo perdis ĉiajn kovrilojn kaj la kapo pendis surbruste; la brakoj kaj kruroj malenergie svingiĝis suben. Se liu ulaĉo estus viva krimulo, — tiam kompatu la viron, tiel traktus lin la hubaĉa hundo. liel rapide disvolvis sin la historio, ke la du spiregantaj policanoj ankoraŭ ne atingis la lokon, kie la hundo komplete neniigis la kompatindan birdtimigilon. Sed kiam ili tro proksimiĝis, la besto kaptis subite la malnovan ŝuon, kiun ĝi evidente ne volis cedi, kaj forsavis sin de la policistoj per kelkaj rapidaj saltoj. La ĉeestantoj aplaŭdis vole-nevole la trokuraĝan hundon. Kion pli la hundo faros? La hundo certe ĉirkaŭrigardis, ĉu ĝi ne plu povos trovi alian bubaĵon. Jen ĝi rimarkis la altan tabulbarilon, kie baldaŭ la dresitaj polichundoj montros sian lertecon pri grimpado trans barikadoj. La nedresita strathundo saltetis gaje tien. Gi momenton haltis antaŭ la altaĵo, svingante sian mallongan voston. Tiam, post fervora alkuro, ĝi saltis supren laŭ la barilaj tabuloj, apoge sin helpante per siaj kvar piedoj en la fendoj inter la tabuloj. Tiel ĝi lerte alteniĝis ĝissupre. Gi atendis mo-

— paĝo 12 de la PDF —

22

menton, •n: bojis arogantan fortan blekon al la policanoj, kiuj persekutis ĝin kaj saltis teren ĉe la aha flanko de la tabularo. La viroj ĝuste momenton malfruis por trali ĝin per siaj bastonoj. Cu ili daŭrigos la persekutadon? Sed tio jam ŝajnis ne plu necesa. Ĉar la hundo evidente tute ne pensis pri forkuro. Gi ĉiam portis la ŝuon inter la dentoj kaj trankvile pasis al la grupo da aŭtoritatuloj, kiuj ĉe la flanko de la tereno indigne observis kiel tia nedresita strathundo fuŝis tute la publikan prezentadon de la polichundoj. La hundo vostsvinge kuris al la severaspekta policestro kaj metis la ŝuon antaŭ ties piedojn. Kolera la estro turnis sin al la du subuloj, kiuj jus spiregante kaj blovante, stumble alvenis: «Kaptu tiun hundon firme 1« La policanoj obeis tujege. La hundo ne plu grumblis; la besto ne plu montris siajn dentojn: ĝi ne plu starigis sian hararon kiel antaŭe. Do la du policanoj klinis sin, manmovis sammomente kaj firme prenis la hundon. Tuj antaŭ la policestro ili staris kaj salutis per la libera mano al la rando de siaj kaskoj; tiel ili atendis, kion ordonos la severa ĉefo pri la sorto, destinita por la kaptita hundo. Ne ekzistis dubo ĉu la policestro diros sian plej severan verdikton. La hundo ja certe kui-

— paĝo 13 de la PDF —

23

pegis. Ci suriris la terenon, apartigitan de la polico, . . ĝi malatentis la admonon de la policanoj tuj redoni la trovitan ŝuon……….. ĝi rifuzis arestigi sin, tiel ke la ^licistoj senspire devis persekuti ĝin, … ĝi disŝiris la stopitan pajlo-pupon tiel ke post tio nur restis kelkaj pajleroj kaj ĉifonoj, …ĝi tre malrespekte grimpis trans la barilon, kiu apartenis nun al la polichundoj kaj faris tion, kvazaŭ tio tute ne penindus,… kaj finfine kompletigis sian pekaron: ĝi impertinente metis la ŝuaĉon antaŭ la piedojn de la policestro. Nu, la severa ĉefo sulkigis siajn brovojn kaj ordonis akrevoĉe: «Malaperu kun tiu * aĉulo! Ĝi liu ordono fakte egalis mortoverdikton por la hundo. La policanoj sciis, kia estas la signifo: ĝi estas forkondukota al la policejo por esti mortigata kune kun kelkaj aliaj mizeraj stratanoj. Liginte fortikan ŝnuron ĉirkaŭ la kolon de la hundo, la du policanoj forlasis la terenon, inter si la hundon kiel krimulon. Kaj tiel, la iom stranga kaj mallonga rolo de ĉi tiu strathundo finiĝus, se ne lilipo. la filo de la policestro, estus savinta la beston. Tiuj du poste fariĝis fidelaj amikoj. * •

Ankoraŭ pri Toji Uilenspiegel Ke Tejl faris siajn petolaĵojn ankaŭ en Belgujo pruvas la sekvanta historio: Ĉar Tejl vidis ke li povas havi gajan vivon, ŝajni-

— paĝo 14 de la PDF —

24

gante sin scienculo, li iris al Loveno (Leuven, Louvain), kie estas faina universitato. Post sia alveno en la urboj li ĉie anoncigis, ke li instruos al azeno legi kaj inteligente paroli, se oni nur volas pagi lin konvene. La sepdekjara rektoro de la universitato, kiu aŭdis paroli pri la granda spriteco de nia Tejl, akceptis la proponon. Li donis cent guldenojn por la kostoj kaj liveris azenon. La fripono metis la azenon en stalon kaj kaŝis inter la folioj de malnova libro kelkajn grajnojn da bona aveno. La besto flaris la avenon, turnis la loliojn kaj lerte forlekis la grajnojn. Ciujn tagojn Tejl faris la saman eksperimenton, tiel ke baldaŭ la azeno povis turni la foliojn. Post kelka lempo la rektoro venis por vidi ĉu la besto jam faris iajn progresojn. » Certe, via mosto.« diris nia trompetisto, > li komencas lerni la vokalojn,: i kaj a li jam bone prononcas.« Tiam Tejl metis la malnovan libron antaŭ la azeno. La besto diligente turnis la foliojn: ĝi ja serĉis la avenon. La rektoro mire rigardis ĉion, kion la besto faris. Mallongan tempon poste la maljunulo mortis. Kompreneble Tejl jam antaŭe supozis, ke post dek jaroj aŭ la azeno aŭ la rektoro estos morta.

— paĝo 15 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

27

infanoj ini demandis individue: «Rakontu, kion vi scias pri ia 1 ranĉoj.« (Poste: pri la germanoj.) Kolego notis miajn demandojn kaj la respondojn de la infanoj. Unue pri la francoj. Ni esperis noti kelkajn personajn spertojn. Duonhora promeno ja kondukas la Ĝenevanon en Francujon. Sed tute ne. Kelkaj respondoj sekvu: Jacqu.es S. (gi/2~jara): francoj nun ne plu estas malbonaj homoj. Ili nun faris pacon. Sed antaŭe ili estis malbonaj. Kiam Napoleono vivis ili militadis. Jean D. jara): Se franco ion faras, li nur duone faras ĝin. La alian tempon li faras plezuron. Bern. B. (ii-jara): La francoj malbone prizorgas sian landon. Ili diras, ke jam sufiĉas. Estas kelkaj, kiuj laboras, sed la germanoj kaj svisoj ilin certe superas. Roger S. (ir-jara). Se Ja francoj inventas maŝinon, la germanoj plibonigas ĝin. Sed la franco ĝin inventis. Li malkovris la sekreton. Kaj nun pri la germanoj. La spertoj, akiritaj dum la konversacio pri la francoj, kaŭzis, ke ni ne estis optimismaj. Kaj efektive: la germanoj estas por ili. kio estas la negroj kaj Ia ĉinoj. Estas nur ĉi-tiu diferenco: la infanoj pli ol dekjaraj montras pli da objektiveco pri tiuj malproksimaj rasoj. (ii

Subite… bruado de lignoŝuoj… kaj forta, nerva, kolera sonorigado! Mi rapidis al la pordo, ĉar rni timis Ia difektadon de mia belsona, fortika sonorilo. Gustatempe mi malfermis la pordon! Tie staris la patro kaj la filo, ambaŭ kun la manoj profunde en la poŝoj! Kaj kun vizaĝesprimoj! Terure!! Tuj kolerege la patro elĵetis kelkajn «ĝentilajn« vortojn pri mia persono. Vi certe komprenas, ĉu ne? Do absolute ne necesas ripeti ilin! Mi hontus, se tiaj vortoj elfluus mian plumon! Kviete rni petis la patron eniri, por ke ni pli komforte interparolu. La knabo tiam povis atendi en alia ĉambro. La *«ĝentila viro obstine ne volis. Ni do daŭrigis ĉe la pordo. Li pli kaj pli furiozis! La manoj restis ĉiam demonstracie profunde en la pantalonaj poŝoj. Ankaŭ ĉe la knabo, kiu indiferente apogis sin kontraŭ la muro. Laŭ la patro li neniam bezonis por mi preni la manojn el la poŝoj! Mi penis kvietigi lin, kaj konvinki lin pri lia malbona konduto kiel patron kontraŭ filo. line mi, post multaj argumentaj vortoj, iomete sukcesis. La patro videble kvietiĝis, kaj diris: »Nu, se mia filo volas, Bone! .Sed mi ne ordonos tion al li! Kaj mi ne plu venos al *vi!

— paĝo 16 de la PDF —

28

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

La granda milito, kiu jam finiĝis antaŭ ilia naskiĝo, faris grandan impreson. Tuj kiam ni parolis pri la germanoj, 18 el ‘jo infanoj spontanee ekparolis pri la milito. } ova S. (i 11/2-jara): Ili uzas artifikojn, lli jetas ekzemple porĝardenajn ladskatolojn en la tranĉeojn de la aliaj kaj ĉi-tiuj en havias venengason. Roger P. (1 i-jara): Nun ili estas sufiĉe bonaj, sed en la milito ili estis malnoblaj. Ili ligis francon al arboj, kaj la oficiroj fortranĉis lian nazon. Roger S. (11-jara): La germanoj estas jaluzaj, lli ne volas pagi, sed tamen ili devis redoni Alzacon kaj I» taringon. Mi ne satas ilin. Mia patro diras, ke oni nepre abomenu ilin. Kelkaj infanoj uzis komparon por pli bone esprimi siajn pensojn. Ami C. (1 i-jara): Se mi devas aĉeti ion. mi prefere faras tion ĉe franco. Mi pli bone fidas lin. Bernard B. (11-jara): La germanoj estas pli brulaj kaj gajnas pli per sia laboro. Ekzemple: La kanalo inter Rejno kaj Rhdne. La gerinanoj uzas ĝin kaj ia francoj pensas: ĝi ja ne valoras la penon. Por la psikologo ĉi-tiuj respondoj estas tre interesaj. lli klare pruvas: Poste iii ambaŭ foriris kun la manoj profundege en la poŝoj. ♦ Ankoraŭ unu paŝo, kaj vi estos bona patro.’- mi diris. »Ronan vesperon, vi ambaŭ!» Laŭ ili tamen mi ne bezonis bonan vesperon. Mi fern iis la pordon, pensante: «Bone, ke ili ne venis en la lernejaj boroj!», eniris la ĉambron kaj penis daŭrigi mian korektadon. Sed tio tre malbone prosperis, ĉar miaj pensoj estis ĉiam ĉe tiu malagrabla afero. Kiamaniere bone solvi ĝin? Mi sciis, ke la patro estas bona homo. Neniam antaŭe mi spertis ion tian de li. Kio estas la kaŭzo de ĉi tiu obstina kontraŭstaro? Mi cerbumis, cerbumis, sed vere ne povis kompreni! Certe por mi estis: »Mi devas klopodi al paciga solvo! Ne la juĝisto!» Sed kiel? Kiel? Ankaŭ dumnokte en la lito mi pensis, pensis, pensis! Kaj tre malmulte dormis! . .. Venis la sekvanta mateno. La knabo jam frue alvenis lernejon. Mi ankoraŭ ne estis tute preta. Li eniris la lernejon. Momenton poste li eliris kaj ekstaris kontraŭ la muro. La manojn li tenis ĉiam en la poŝoj. Mi estis preta kaj eliris mian domon. Li staris ĉe la ekstrema parto de la lernejo. Kiam mi kelkajn minutojn estis en la lerneja ĉambro, li malfermis

’

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

29

1. la grandan impreseblecon de ia infano, 2. la grandan verbalismon en lia juĝo. li donas vortojn, nur vortojn, eĉ kiam persona sperto estas ebla, 3. la penseraron de senpripensa ĝeneraligo: A kaj B. faras inalnoblajojn; A kaj B estas germanoj; do la germanoj faras malnob1aĵojn. _______

BCI la admiBiistrejo Nederlando. Mi petas al niaj nederlandaj anoj pagi al la adreso de la estraro de la nederlanda sekcio. Ne plu rekte al mi. Sed ne prokrastu! Norvegujo. Multfoje kaj diversmaniere mi provis ekkontakti kun nia tiea agento: S-ro Niis Okland, Kommesveil, Stord. Ois mm, depost i()33, vane. Li eĉ ne pagis ian kotizon. Nun mi trastrekis lian nomon, kaj petas alian norvegan koleg(injon. preni sur sin la taskon pri agenteco. Vii petas vian anoncon! Pri geografia instruo. El Svedujo oni demandas al mi ĉu ne estas eble liveri la bildojn en speciala ujo. ne librigite, sed aparte. Tiam en bildoj estos pli bone uzeblaj en projekciaparato. Se ni tamen devas aldoni esperantan tekston, tiam la prezo restos sama; de 2 ĝis 3 sv. fr. Kion niaj anoj pensas pri tio? la pordon kaj senvorte eniris. Mi diris: «Post nepetita foriro devas sekvi peto por eniro. Cu komprenas? * Li diris nenion kaj eliris la ĉambron. Ĉar li post kelka tempo ne revenis, ini iris eksteren. Tie li staris kontraŭ la muro. Mi preterpasis lin. Li diris nenion. Mi denove preterpasis lin, kaj kiam haltis kaj demandis lin: «Cu vi ne scias, kion vi devas fari?» »Nel« »Vi devas peti al rni, ĉu ml volas doni al vi la permeson eniri la lernejon. Cu vi nun kornprenas?»

*«Neil »Cu vi ne volas peti tion?«

»Ne!!!« » Foriru! Tuj!« Kaj li kun indiferentaj, iomete koleraj movoj iris for. Nova zorgo! La kulpo de la patro? Plej certe! La akra sekvo de la kontraŭstaro! Ĉar la knabon mi kompreneble konas bone kun ĉiuj liaj b°naj°j kaj malbonajoj. Li estas unu el miaj «malgrandaj amikoj«. Ho, kia malagrablaĵo! Mi skribis leteron al la patro, kaj urĝe petis baldaŭan respondon. En la posttagmezo li venis.

— paĝo 18 de la PDF —

30

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

SVEDA INSTRUISTA ESPERANTO – FEDERACIO Prez.: s-ro Thorsten Torbjar, Mariagatan 15a, tel. 46155, Goteborg. Sekr.; f-ino Karin Ĥallengren, NytSppet, Nya Varvet. Kas.: s-ro Oskar Svantesson, Mariagatan 9a, tel. 49343, Goteborg. Sveda poŝtĝira konto de la federacio; 31430.

Mvedujo Studoj pri la historio de fiŝoj. Strangaj specimencoj abunde venas al Sveda Muzeo (Sved-lnternacia Gazetservo) La Sveda Naturhistoria Muzeo atendas laborplenan jaron pro specimenkolektoj, abunde venantaj de svedaj ekspedicioj, kiuj diligente esploras multajn angulojn de la mondo. Precipe la vertebrula sekcio pliriĉiĝos per tiuj multaj ekspedicioj kaj kolektoj. Profesoro Rendahl ĉe la muzeo rakontis al Svenska Dagbladet, unu el la gvidantaj stokholmaj Ĵurnaloj, pri la perspektivoj por la venonta jaro. I La plej fama el la personoj, kiuj supozeble kontribuos per specimenoj, estas Dro Sven Iledin, kiu jus finis sian grandan esploron pri motortrafikaj eblecoj en parioj de Cinujo. Fiŝojn, reptiliojn, batrakojn kaj birdojn oni atendas de juna sveda zoologo, kiel rezulto de lia laboro en (Birma. Aliaj svedoj esploris la angtse-regionon en Cinujo por trovi speciimenojn. Pli da orienta materialo venos de alia sveda ekspedicio, kiu estas Kaj li tiam aspektis, kiel mi lin jani delonge konis. Li volonte volis eniri en mian ĉambron, kaj mi tuj rimarkis, k e li tre hontis pro sia konduto. Ni serioztone interparolis, pritraktis delikate la okazintajojn kaj plene interkonsentis. Kun la knabo venis ĉio poste facile en bona ordo. Kompreneble mi devis lin iom puni, tion postulas la juĝsento, sed li tuj rericevis de mi post sia humila peto ĉiujn favorojn, kiujn li ĝis nun ĝuis. Karaj gelegantoj, gekolegoj, ne la simpla instruado, kvankam ĝi ankaŭ havas multajn problemojn, estas la malfacilajo de nia profesio. Nur instrui ni ankoraŭ povas, kiam ni estos 65-jaraj. Sed la morala edukado postulas tiom multie de niaj nervoj, ke ni kun limo antaŭvidas la jarojn, en kiuj ni ne plu povas, kion ni scias kiel nian ĉefan taskon. Tial pension plenan, almenaŭ kiam ni estas 6o-jaraj, sed prefere je la 55-jara aĝo! Por eduki infanojn, ni devas esti tute freŝaj, ni devas havi fortajn, specialajn kapablojn, ni devas povi trapenetri en la infanan spiriton, ni devas esti viglaj homoj kun multe da pacienco. Kaj … ni devas subtile prizorgi kaj konservi la rilatojn kun la gepatroj I Tio ĉio vere estas tro mulle por altaĝa persono. T. Halma Oranjedorp, Nederlando.

— paĝo 19 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

31

en Hindo-Cinujo. lu plezurvojaĝanta svedo ne forgesis la hejmajn zoologojn. ĉar li sciigis, ke li sendos vazegon kun ĉirkaŭ cent dolĉakvaj fiŝoj. Ankaŭ aliaj partoj de la mondo kontribuas. Sveda ekspedicio alportos materialon de la Galapagos-insuloj; svedo loĝanta en Abisenujo sendos specimenojn de tiu lando, kaj angla kolektanto en Okcidenta Afriko ankaŭ laboras por la sveda institucio.

Sveda antikva N obel palaco kiel lioj ino por nialrapid-progresaj infanoj (Sved-lnternacia Gazetservo) La historian svedan kastelon Savstaholm, kiu troviĝas ne malproksime de Stokholmo kaj antaŭe estis hejmo de »la blinda ekscelenco», konata kortegano kaj nobelo grafo Trolle Bonde, oni nun transformis en hejmon LA r malrapidprogresaj infanoj, kiujn oni prenis el la lernejoj, por ke ili lernu praktikajn metiojn, kiuj povos doni al ili vivtenon. La pompaj nobclaj haloj, senhomaj dum kelke da jaroj, estas nun vivigitaj de 53 infanoj, kiuj ricevas ĉiutagan ekzercadon de kompetentaj instruistoj. La granda biblioteko, kiu antaŭe entenis multajn maloftajn volumojn, estas transformita en lernejon, kaj la vintroĝardeno estas nun plena de teks-stabloj anstataŭ de palmoj kaj ekzotikaj plantoj. La kastelo, kiu havas /ia ĉambrojn, jus eslis funde rekonstruata. La pompajn murspegulojn kaj la faman kristalan lustron, akiritajn el reĝa palaco de najbara lando, oni lasis en iliaj lokoj. La junaj gastoj de la kastelo kondutas tre bone kaj zorge atentas, ke ili ne difektu la multekostajn apartenaĵojn de sia nova hejmo, dira’, fraŭlino Ruth Lindahl, la estrino de la lernejo. La lernejon establis sveda bonfara societo, por zorgado pri malrapidprogresaj infanoj.

Similmaniere oni utiligis aliajn nobelpalacojn en Svedujo. En kelkaj okazoj oni uzas ilin kiel dumtempajn hejmojn por junaj senlaboruloj, aliokaze oni transformis ilin en lokajn muzeojn aŭ instituciojn de diversaj specoj.

Vorda studsemajno »Finna sekcio de Mondligo por popolklerigo» aranĝos en kunlaboro kun aliaj nordlandaj organizoj samcelantaj dum la tagoj 7—15 de julio 1935 studsemajnon el Grankulla apud Helsinki, Finnlando. La nedifinitiva programo ampleksas tri ĉefpartojn: du seriojn de prelegoj: «Demokratio kaj laboro por popolklerigo» kaj »La Nordo en Eŭropo», kaj unu dutagan konferencon, dum kiu oni pritraktos la temon «Nordana kunlaboro ĉe studoj de internaciaj problemoj». Krom tio okazos ekskursoj.

— paĝo 20 de la PDF —

32

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

ALVOKO. Marista Ligo Esperantista, kiu celas disvastigon de Esperanto inter Ia maristoj kaj samprofesianoj, serĉas delegitojn por M. L. E. en la havenurboj, kie ni ankoraŭ ne estas reprezentataj. La ĉefa tasko de Ia delegito estas; Viziti la diverslandajn ŝipojn kaj inter la maristoj disdonadi propagandilojn. La diverslingvajn propagandilojn ni sendas al la delegitoj. Propagandado inter la maristoj estas de tre grava signifo por la tuta esperanta movado. Ois nun ni espcrantistoj ne sufiĉe atentis tion. Post nur kelkmonata agadtempo M. L. E. konstatas grandan sukceson en sia laboro. Sed ne sufiĉas, ke ni havas reprezentantojn en unu au alia havenurbo. Por ke ni efektive venku estas necese, ke ni havas delegitojn en ĉiu havenurbo, granda au malgranda. Ciu vera esperantisto komprenu la gravan signifon de propagandado inter la maristoj. Ciu samideano, lerta au mallerta povas helpi nin en nia laboro. Se vi ne havas tempon por la delegita laboro vi tamen povas helpi kaj apogi nin per aliĝo al M. L. E. La kotizojn ni uzas en la propaganda servo. La kotizoj estas; Pasiva membro, I svisa franko = 1.30 svedaj kronoj. Aktiva membro 2 svisaj frankoj = 2.60 svedaj kronoj. — 13.00 svedaj kronoj. Subtenanta membro 10 svisaj frankoj Grupo pagas minimume 2>/3 frankoj = 3.25 svedaj kronoj Ni petas vin, sciigu pri la enhavo de nia alvoko al viaj samideanoj kaj instigu ilin aliĝi. Sendu jam hodiaŭ viajn aliĝon kaj kotizon al Marista Ligo Esperantista, Villa Skogbacka, KVICKSUND, SVEDUJO, Sekr. Holger Ekblad. Sveda poŝtĝirokonto 90 226. I ALVOKO PRI KORESPONDADO. Multaj membroj jam ricevis kune kun la lasta numero la 26-an korespondl iston de IALA. Certe multaj Falaliii kiado: Bieier .*Vilmo

No 2

membroj ĝojis pro la reveno de malnova konulo, kiu ĉiam akompanis IPR dum la lastaj jaroj. Ni, la laborkomitato, esperas, keen la estonto la tre ŝatataj listoj denove povos aperi kiel aldono al IPR. Sed… pro tio estos necese, ke alvenu sufiĉa nombro da adresoj de korespondemuloj!!! Kara kolegino! Kara kolego! Cu vi mem volos korespondi aŭ ĉu vi volos korespondigi viajn gelernantojn, sendu nomon kaj adreson, ktp. al F-ino Marta Moelke, Hŭnensteig 8-a, Berlin-Steglitz (Germanujo), kiu kiel antaŭe prizorgos la kolektadon de la adresoj. Neniam forgesu, ke Esperanto estas kreita por ia internacia interŝanĝo de ideoj! Ne prokrastu, sendu viajn adresojn! La perado estas tute senkosta. Bonvolu uzi ĉi subajn skemojn: A. por gekolegoj: 1. Nomo (antaŭkaj patronomo) 2. profesio (kiagrada lernejo); 3. aĝo; 4. ioko (strato, urbo aŭ vilaĝo, provinco aŭ distrikto, lando ktp. regno); 5. deziras korespondi kun? 6. deziras korespondi pri? 7. Specialaj deziroj? B. por gelernantoj: 1. Lando kaj loko de la lernejo; 2. speco de la lernejo (kiagrada); 3. Kiom da lernant(in)oj deziras korespondon; 4. Aĝo de la lernant(in)oj; 5. deziras korespondi kun? 6. deziras korespondi pri? 7. Nomo kaj adreso de la »peranto«, kiu aranĝas la korespondaferon. C. por aliaj personoj, (vidu sub A)

Tre grava Ciuj fidelaj anoj de TAGE estas urĝe petataj tuj pagi la kotizon por nuna jaro pere de la landa agento (ino) aŭ rekte al la administranto en Veendam. Nur post tiu pago la laborkomitato povos plani la programon por 1935. Tiuj, kiuj ankoraŭ ŝuldas ia kotizon al ni por 1934, pagu tujege. La administranto de

K^aiitette a Peatvidiki Nyomda Vicon.

TAGE kaj ITR A ayomdiert Blnik Gy. fe)eW»

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

14-a jaro (Numero 3) 1935 Tutjara abono; 2 50 nederiandaj guldenoj (inkluzive aneco de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj)

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Redaktoro : E. J. BOLTJES. Engelsche laan 30. Winschoten ((Nederlando) Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam (Nederl.) Poŝtĉekk.:90544 Prezidanto de TAGE: G. W. ROOME. 21. Glenalmond Rd Sheffield (Anglujo) Sekretario de TAGE: W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando) 2-a Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuvv-Scheemda (Gr). (Nederlando)

Raporto pri la jaro 11134 En la jarraporto pri i g33 k-o Korte skizis la grandajn malfacilajojn kiuj al ia nova laborkomitato baris la regulan laboron dum tiu jlaro. En la pasinta jaro ni klopodis venki tiujn barojn, sed bedaŭrinde ne tute sukcesis. La kaŭzo? — Precipe la krizo, kiu atakas ankoraŭ pli furioze multajn gekolegojn; kiu okazigis novajn salajro-malaltigojn, kaj tiel plipezigis la viv-cirkonstanco j n. Pro tio multaj malabonis la gazeton, aŭ ne sendis monon, kvankam ili ricevis la gazeton, eĉ ne sendis ian vivsignon. kiam ili estis alskribitaj de la administranto. Pro tio multajn abonantojn ni ĉe la fino de la jaro forstrekis el la listoj. — Kvankam alvenis novaj membroj, ilia nombro ne eslis sufiĉe granda, tiel ke la tuta membraro ankoraŭ plimalgrandiĝis. Feliĉe la promeso de la laborkomitato ĉe la komenco de la jaro: regula apero de IPR. povis esti plenumata. Kvankam ĝi ne surhavas la belan veston de antaŭe, kvankam eble la enhavo ne plaĉas al ĉiuj, ĝi aperis. La kontakto inter la gvidantoj kaj la membroj funkciis sufiĉe regiale. Estis tre bedaŭrinde, ke la membroj mem ne tiel kunlaboris kiel estas necese. La laborkomitato ne ricevis grandajn plendojn, nek multajn laŭdojn. Nur kelkaj sendis artikolojn kaj informojn por enpresigi en IPR. Por nia redaktoro ĉi tio ofte estas tre malagrabla, ĉar la manuskriptoj devas esti ĝustatempe en Budapeŝto. Necesa, absolute necesa estas la kunlaboro de multaj diverslandaj gekolegoj, por ke la enhavo de Ia revuo estu tre varia kaj por ĉiuj interesa. La , redaktoro, kiu havas sian propran laboron, sola ne povas plenigi la gazeton. Lidevas esti helpata de ĉiuj, kiuj povas verki artikolon, ĉu longan, ĉu. mallongan, pri iu pedagogia aŭ instruista temo. Kaj tiaj kolegoj estas sufiĉe grandnombraj en niaj vicoj. Ili nur prenu kelkan tempon, kaj venku sian inerton.

— paĝo 2 de la PDF —

34

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Okazis, ke ni al kelkaj kolegoj petis sendi artikolon pri iu temo. kiun ili pritraktis en kunveno, kaj eĉ ne ricevis respondon je nia petskribo. kvankam estis enmetita respondkupono. Komprenu, kiel tiaj spertoj malfortigas la energion de la labo rkom ita tanoj, kiuj ne nur donis sian tempon sed eĉ devas doni sian monon por regule kunveni. Feliĉe ne nur malĝojon ni renkontis en la pasinta jaro. La plej grava fakto eble estas la federacia aliĝo de la Sveda esperantista instruistaro. Eble baldaŭ sekvos Jugoslavujo.

La koresjjondlistoj de IALA denove aperis kiel aldono al IPR. Bedaŭrinde estas, ke ne ĉiu numero enhavas liston, ni tamen esperas, ke tio baldaŭ realiĝos. Ankaŭ tio estas ebla. se ĉiuj anoj scias, ke la’ .perantino de la usona asocio TALA, tuj pretigos novan liston, se alvenis sufiĉe da adresoj. Nia kara lingvo ne (estas nur ludilo; ĝi povas havi grandan signifon en la intemacia instruista movado kaj la interkomprenado de la popoloj. La geinstruistoj, la edukistoj de la junularo, ludas en tio tre gravan rolonl. I zu la okazon korespondi kun viaj alilandaj gekolegoj. Feliĉe ankaŭ estis, ke kelkaj germanaj gekolegoj sin anoncis kiel memstaraj membroj. La historio kun la saksa kaj germana asocioj estas sufiĉe bone pritraktita de k-o Korte en la antaŭa jarraporto, mi do silentas pri tiu malbela afero. G‘i kostis al TAGE kelkajn ce ntojn da guldenoj; monon, kiun ni treege bezonas. Kiam ni finfine preparas la bilancon pri la pasinta jaro, en kiu TAGE *«festis sian dekjaran datrevenon, ni povas diri, ke TAGE,*« malgraŭ gravaj atakoj kaj malgraŭ ne sufiĉa subteno, ankoraŭ vivas. Cu ĝi plue vivos, tio dependos nur de vi, karaj gekolegoj. Se vi estas membro, unue restu fidela, sendu vian abonkotizon, se vi ricevas, la organon: due verku artikolojn, por ke IPR fariĝu pli interesa por ĉiuj! Nun ne nur diru: jes mi faros, mi helpos la nederlandanojn! Sed FARUI TUJ! Kaj en la estanto! Kaj helpu pligrandigi la nombron de la membroj. Nur se la kaso enhavas pli da inono, ni eldoni pli lionan IPR. Propagandu IPR!. Propagandu vian fakan organizon! Nur granda instruista esperantista organizo povos konvinki la aliajn grandajn instruistajn asociojn kaj la aŭtoritatulojn pri la graveco de. Esperanto. Mook. jiovos

Sciigo: Pro kelkmonata malsaneco de nia administranto, kiu estas La animo de nia laborkomitato, nia lalioro iom stagnis. Nun li ree estas sana, mi esperas. B.

— paĝo 3 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

35

Instruista Semajno en Esperanto Domo (Arnhem) Programo

a 5 Julio. Alveno. Akcepto de la Amhemaj Esperantistoj. Iuterkonatiĝa vespero. 26 Julio. Vizitado de la ĉirkaŭaĵoj de Arnhem. Prelego kun lumbildoj de sro Boltjes pri la senakvigado de la Suda Maro (Zuiderzee). 27 Julio. Promeno al la Rejno ĉe Arnhem. Vizito al sub-ĉiela lernejo. Vespera TAGE-kunveno kun festprogramo post la 10-a. 28 Julio. Tuttaga ekskurso per aŭtobuso al la granda digo en la Suda Maro. 29 Julio. Promenado kaj malgranda ekskurso en la ĉirkaŭaĵo. Prelego de Pastro Cseh pri sia metodo de Esperanto-instruado. 30 ‘Julio. Vaporŝipa ekskurso sur la Rejno. Verŝajne prelego de f-ino Elinjo Pahn (Csehmetoda instruistino el Estonio) pri organizo de la junulara Esperanto )*movado. Vespere vizito al »Royal« luksa kafejo. ‘ 31 Julio. Vizito al la urbdomo kaj granda magazeno. Posttagmeze vizito al subĉiela muzeo kaj (aŭ) zoologia ĝardeno. Vespere amuza vespero kun festprogramo. 1 Aŭgusto. Forveturo. La partopreno al la TAGE-semajno kostas por TAGE-anoj i.5o ned. guldenojn (por ne-anoj 4 ned. guld.). Partopreno al la diversaj ekskursoj estos libervolaj. Entute la kostoj estos proks. 7.50 ned. guld. La restadkostoj en la Esperanto Domo estas por plena pensiono: 1 pers. ĉambro 3.5o gld. tage, 2 — 4 pers. ĉambro 3.— gld tage, 5-pli pers. ĉambro 2.5o gld tage. Estas nur malmultaj unulitaj ĉambroj kaj la plimulto estas 2 — 4 personaj, sed (ĉiu lito estas apartigata per kurtenoj. * La laborkomitato de TAGE instigas la partoprenontojn sendi *) F-ino Elinjo Pahn skribis alni: «Jam delonge min priokupas la organizo de la junulara Esperanto-movado. Nia celo ja estas enkonduki Esperanton en la lernejojn, sed ĝis nun ni ne iris ĝustan vojon. Ni nur instruis la lingvon sed ne instruis la infanojn uzi ĝin. Ni forlasadis la junajn amikojn de Esperanto en la mezo de la vojo kaj ili, malfortaj ankoraŭ, ne sciis sekvi ĝin ĝis la fino. Miloj kaj miloj perdiĝis. Kaj nek la lernej-estrarojn, nek la gepatrojn ni konvinkis pri la neceso kaj utileco de nia lingvo. Mi havas kelkajn ideojn, sed por efektivigi ilin estas necesa komuna laboro de energiaj kunlaborantoj. Kaj jen bona okazo! Kion pensas vi pri la afero? ĉu vi konsentos mian partoprenon en la programo? Pri la supre menciita temo. Poste en komuna laboro ni jam povos ellabori la efektivigon de la organizon

— paĝo 4 de la PDF —

36

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

baldaŭ sian aliĝon kun indiko, kian ĉambron ili preferas, sendante samtempe la partoprenkostoj n (i.5o aŭ — gld) al sro Korte, Veendam (Nederlando) poŝtĉekkonto 905/4/4.

Oksfordaj Kongresoj Instruistaj (10—17. aŭgusto 1935.) De la organizanto de la samtempaj oksfordaj kongresoj (vidu IPR, 1/4 paĝo 12 (1935), TAGE ricevis la peton partopreni ka j delegi oficialan reprezentanton. Ni petis f-inon Nixon, Bournville, Birmingham, kaj kun granda danko ni ricevis la sciigon, ke ŝi bonvolas doni sian libertempon por reprezenti TAGE en tiuj gravaj konferencoj. Al la Esperantistaj kolegoj, kiuj partoprenos la konferencojn ni konsilas sendi tuj sian nomon kaj aclreson al f-ino Chaundv, 21, Gray’s Road, Headington, Oxford. F-ino Ghaundy, membro de TAGE kaj de la loka organiza komitato de la konferencoj, informos vin pri loĝejoj, ŝi sciigis al ni, ke la Oksforda Esperanto klubo volas disponigi sian klubĉambron (/47, Broad Street, Oxford) al Esperantistoj, partoprenontaj la konferencon, kiel kunvenejon.

Milito kaj Darvinismo La komitato de la Nederlanda Asocio por la progresado ‘de la kuracarto, rilate al la profilaktiko de la milito sendas al ni Ia sekvantan, artikolon por presigi. ♦

Ĉiam denove oni legas kaj aŭdas, ke la milito ‘estas la natura sekvo de la leĝo de Darvino; ke ĉiam estas estinta milito kaj ĉiam milito estos. Ci tio estas la naiva rezonado, la facila diro, per kiu tiom multe ankaŭ respondecaj diplomatoj kaj militistoj malembarasas sin de la problemo ka j de la respondeco. Ci tiu koncepto pri la milito estas riska heredaĵo | de U antaŭa centjaro. Profesoro Nicolai (Nikolai) klare montris tion en sia grava verko »Die Biologie des Krieges« (La biologio de la milito). Kiam Darvino estis publikiginta sian doktrinon pri la «struggle for life« (batalo por vivo) kaj la «survival of the fittest« (postvivado ide la plej forta) ĉi tiu doktrino ofte estis erare komprenata kaj sekve erare kaj trorapide aplikata al ĉiaj terenoj, kiuj estis suqjaŝataj de la scienco. 1 Kion signifas «Postvivado de la plej forta?« Postvivado de la plej kapabla t. e. de tiuj specoj kaj individuoj, kiuj estas plej kapablaj

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

37

akomodi sin al novaj aŭ malfacilaj vivcirkonstancoj, kiuj minacas la pluan ekzistadon. Ci tiu kapableco nun ne dependas unualoke kajankoraŭ malpli ĉiuokaze dela forto kaj de la batalvaloro deda speco aŭ de la individuo. Certe estas bestspecoj, ekz. rabobestoj, por kiuj la batalvaloro estas decida faktoro en la batalo por la ekzistado, sed ĉi itio nie estas aplikebla al ĉiuj specoj. Tiel ekz. la ĝirafoj kun la plej longaj koloj, la erinaco kun la plej fortaj pikiloj, tii kunikloj kun la plej ŝirma koloro; la leporoj kim la plej fortaj piedoj kaj la testudoj kun la plej dikaj kirasoj havos la plej bonajn ŝancojn por la plua ekzistado en malfacilaj cirkonstancoj. En malfacilaj cirkonstancoj estas ecoj, kiuj ofte tute ne rilatas al la batalvaloro; kiuj por la speco decidas ilian gradon de kapableco por la batalo pri la ekzistado. Kio precipe gravas, estas, ke tiuj specoj kaj tiuj individuoj, kiuj havas sufiĉan akomodiĝemon al ŝanĝitaj kaj danĝeraj cirkonstancoj, plej sukcese batalas por la ekzistado. ♦

Se oni elirus de la doktrino de Darvino, tiam ankaŭ la sorto de la homaro estus difinata de ĝia grado de akomodiĝemo, kiu ne dependas de ĝia grado de batalkapableco kaj militista forto, tamen pli multe de tute aliaj faktoroj, kiel la socia instinkto, U kolektiva emo al sinkonservo kaj la koncepto de la realo. En la milito malnovaj prainstinktoj ludas grandegan, kvankam ofte kaŝitan rolon. Jen estas unue la batalinstinkto, kiun la homo havas en si, kiel heredaĵo de siaj sovaĝaj pragepatroj, kiuj batalis kontraŭ la kavernurso kaj la mamuto. Prof. Nikolai ekrimarkas, kiel ĉi tiuj malnovaj instinktoj same kiel ĉio, kio estas malnova, tial ke ili estas malnovaj, ĝuas ankoraŭ la specialan favoron ankaŭ de la moderna homo, kaj estas rigardataj de li, kiel neeviteblaj kaj en esenco utilaj. Sed kontraŭ tio li metas La fakton, ke instinkto povas fariĝi malutila al sia posedanto, kiam ĝi ne {ovas akomodiĝi, kaj aliformiĝi laŭ ŝanĝitaj cirkonstancoj. Instinkto ja estas blinda, kaj kondukas al aŭtomataj kaj stultaj agoj, kiam ĝi ne estas korektata aŭ malhelpata de aliaj instinktoj aŭ de la racio. Tiamaniere la papilio, kiu laŭ instinkto serĉas la lumon, trovas la morton kontraŭ la ardanta lampo. 1 La homaro, kiu estas puŝata al la milito de siaj atakemaj instmktoj kaj malnoviĝintaj ideologioj, havas ankoraŭ malmulte da koncepta pri la tute ŝanĝitaj kondiĉoj de la milito. La batalinstinkto, kiu en la pratempo povis lasi liberan bridon al si per ungoj, bastonegoj aŭ lancoj, faras nun uzon de la elektro-motoroj kaj gasoj en la modernaj militoj; kaj ĝi montriĝos mortiga posedaĵo por la homaro, kiam evidentiĝas, ke ĉi tiu ne sufiĉe povas akomodiĝi al La novaj cirkonstancoj,

— paĝo 6 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

kreitaj de Ja tekniko, kaj montriĝas, ke ĝi ne posedas sufiĉe da koncepto pri la realo M por kompreni la grandan danĝeron. Ci tiu danĝero kuŝas en la fakto, ke batalemaj <aŭ atakemaj prainstinktoj kaj malnovaj ideologioj uzas la produktaĵojn de la plej akrigita racio. • •

*

Sekve estas necese, ke oni komprenu, ke la malnovaj militideologioj. la malnovaj devizoj pri honoro ka j heroeco ne plu estas *aplikeblaj al la moderna milito, ke eĉ la malnovaj prainstinktoj restos nekontentkiam oni estas sufokata per gaso de nevidebla malamiko aŭ bruligata per temperaturo de 3ooo gradoj aŭ kiam oni faras tion ĉe aliaj. (Wells, Shape of things to come) (skizo de okazontaĵoj). Oni devas forigi la malnoviĝintajn kaj tial malutilajn ideojn kaj lne nur kompreni la realon per la racio, sed ankaŭ prilabori per la sento. Ci tio ne estas agrabla, sed ordona postulo o: por la kolektiva sinkonservo: Kiel evidentan ekzemplon de absurda militideologio mi nomas la diron, ke la milito estas por la viro, kio estas la patrineco por la virino. Sendube kaŝiĝas en ĉi tiu devizo granda demagogia forto same rilate al la vira kiel al la ina junularo kaj ĝi estas taŭga akceptigi la militbudĝeton kaj plenigi la sakojn de la armilindustriuloj. Oni tial proklamas ĝin kun kelkaj varioj ĉe diversaj grandaj nacioj. Kolonelo Rene Quinton (Rene Kvinton) diras ion tian en sia verko: »Maximes sur la * guerre (Fundamentaj reguloj de la milito), libro kiu evidente estas la produkto de homo, kiu suferas pro morala frenezeco. Ankaŭ von Papen kaj ankoraŭ antaŭ nelonge Mussolini elparolis ĉi tiun venenan parolon. Aplikita al la moderna milito ĝi signifus, ke estas pli vire partopreni la teknikan kaj kemian elmurdon ol kontraŭbatali tiun frenezecon, kaj streĉi la fortojn poar gardi la grizharulojn, virinojn kaj infanojn pro tio. Grava demando estas, kio estas pli malnova: la batalema aŭ la sociala instinkto. l)r. van de Ry kaj aliaj antro-‘ pologo j montris per ampleksaj esploroj, ke la socia instinkto de la primitiva homo almenaŭ estas tiei malnova kiel la batalinstinkto. Ce multaj primitivaj gentoj kaj popoloj ili trovis fortan socian instinkton kaj malamon al reciproka batalo. *

Estas do kialo forlasi la koncepton, ke la homo laŭ deveno estas rabeca estaĵo, kiel Spengler sen provo anoncas kaj konsiderante la fortan cc primitivan instinkton socialan de la homaro, oni povas fidi la finfinan venkon de ĉi tiu paca instinkto. Raziĝante sur suprenomitaj faktoj oni fine devus dekutimigi sin de la. erara koncepto, ke la milito estiis neevitebla sekvo de la doktrino de Darvino, kontraŭe estas evidente akcepti la konvinkon, ke laŭ la Darvina doktrino pri la plua ekzistado de la plej kapablaj, la forigo

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

39

de Ia milito estas logika kaj necesa aranĝo de la adaptiĝo al la ŝanĝitaj cirkonstancoj, kreitaj de la moderna tekniko. Kiu legis la prelegojn faritajn en la angla parlamento, kie i. a. Winston Ghurchill kaj Baldwin forte prilumis la minacantajn danĝerojn kaj priargumentis la neeblecon por iom sufiĉe protekti mondurbon kontraŭ atakoj jei la aero, vidos, kiel malutila la agresiva instinkto fariĝas por la homaro, uzante la modernan teknikon se akomodiĝemo kaj socia instinkto ne venkas kaj kondukas al forigo de la milito. Tiu konvinkiĝos, kiom da simileco estas inter la homaro ĵetanta sin en modernan militon, kaj papilio, kiu trompita de instinkto bruligas siajn flugilojn kontraŭ la ardanta lampo. •ffi

*

Artikolo de Dr. J. Roorda, aperinta en la Nederlanda ĵurnalo »Het Vaderland« Esperantigis F, VVeeke, Meezenlaan Den Haag.

SVEDA INSTRUISTA ESPERANTO – FEDERACIO Prez.: s-ro Thorsten Torbjar, Mariagatan 15a, tel. 46155, Goteborg. Sekr.: f-ino Karin Hallengren, NytSppet, Nya Varvet. Kas.: s-ro Oskar Svantesson, Mariagatan 9a, tel. 49343, Goteborg. Sveda poŝiĝira konto de la federacio; 31430.

„Centra edukado” Kiam mi legis la artikolon en IPK n-ro i pri «Centra edukado en la angla kamparon mi diris por mi mem. »La problemoj pedagogiaj certe estas internaciaj.« Ankaŭ en Svedujo ni laboras por centrigi la lernejojn en la vilaĝoj. Antaŭe la kamparanoj konstruis multajn inajgrandajn lernejojn, ĉar ili ne ŝatis tro longajn vojojn por la ĉiutaga’ vizito lerneja. Nun oni komencis fermi malgrandajn lernejojn kaj transportas aŭtomobile la infanojn al pli granda lernejo. Oni estas sur! prava vojo. Nur malgranda ekzemplo. Nia paroĥo estas ĉirkaŭ 3o kilometrojn longa sed nur 5—7 kilometrojn larĝa. En la tuta paroĥo estas nur /jooo enloĝantoj. Ni havas 2 3 geinstruistojn kaj 5oo gelernantojn. La lernejoj estas en io malsamaj lokoj. Nun ni komencas centrigi. La ŝtalo pagas Ja vojaĝkostojn se oni fermas malgrandan lernejon kaj sendas la lernantojn al pli grabda lemejo. «Sed oni ne konstruis Komon en unu tago.« La instruon en kuiro kaj kudro ni jam centrigis. Modernan kuirejon ni havas nur en unu lernejo, do la infanoj? el la tuta paroĥo venas aŭtobuse al tiu lernejo. Dum 6 semajnoj ĉirkaŭi 15 knabinoj tie studas kuirarton. Poste venas denove aro da knabinoj! k. t. p. ( ( bine mi volas diri, ke ankaŭ la svedaj lernejoj ricevas specialan radioprogramon, ni ankaŭ uzas filmon kaj lumbildojn en nia instruado.

F. Ahnfeldt.

— paĝo 8 de la PDF —

40

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

La unua Sveda lernejo kun la ĉielo kiel tegmento Arbetaĵo kaj geologiaj specimenoj kiel muroj Stockholm (Sved-Internacia Gazetservo)

-*Ci somere oni malfermos la unuan organizitan liberaeran lernejon en Svedujo. Gi troviĝos ĉe Kvislinge en la regiono de Kristianstad. La grundo de la lernejo ampleksos ĉ. /|O arojn. Oni diversmaniere kaj laŭcele aranĝis la grundon. La klasĉambrone limigos unu Hanko muro el geologiaj specimenoj el tuta Svedujo kaj aliflanke arbeta densejo. I nu angulo de la tereno havas kolekton de arboj, inter kiuj troviĝas la plej multaj specoj d* Skandinavio, kaj oni rezervas lokon por kulturi diversajn medicinajn herbojn kaj grimpoplantojn. La >klasĉambro« havos ordinarajn benkojn kaj la alian ekipon de sui)tegmenta lernejo. Por la lernantoj troviĝos ankaŭ ludejo.

Vova metodo >or lernigi legadon kaj skribadon Afaa? Heinrich,

Potsdam

Kial malfacilas <al……………….. niaj karaj abocoiiloj, lerni legi kaj skribi? Respondo: ĉar la pres- kaj sk ribli teroj ne estas same simplaj ‘kiel la analogaj parolsonoj. Parolante ae W – – – oni diras — – •per — nur unu _ — ritmoparto • _ tutan silabon. Sed kiom da strekoj, bantoj kaj punktoj oni bezonas, skribante nur iun ajn literon! Aliaj kaŭzoj: Ni devas lerni !\ alfabetojn, nome la grandajn kaj malgrandajn pres- kaj skribliterojn, kaj ni devas eĉ skribi literojn, kies sonojn <oni parolante tute ne aŭdas! Komparu la sonojn kaj ties skribitajn (latine) literojn! z; = havas 3 signojn;i=4; 5; k = 6; m 7; sch = 1 1 signojn! Pro tiuj. kaŭzoj la skrib1 lernado estas malfacila. Ideala estus skribo, kies literoj estus tiel simplaj, kiel la sonoj, kaj tia skribo feliĉe jam ekzistas, nome la simpligita »Internacia Steno«, ankaŭ nomita germane »Wurzelschrift« = radika skribo; ĉar per iliaj •

•

1

> • .

a

•

• •

/>

a

•

I

•

«aa ar *

•

•

«

•

—

•

«

•

—

•

LIBREJO EDELMAN-BARENDREGT (A. H. de Ruyter)

Hmsterdam – da Costaplein 14 – Telefoon 83879 en 83897

GRIINDfi PROVIZO DU ESPERANTO-VERKOJ Rapida liverado

Petu senpage nian ampleksan katalogon

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

41

signoj oni povas skribi ĉiujn literojn de la alfabeto, aŭ: el iliaj signoj elkreskas la longskribo kiel arbo el radiko. Gi havas nur unu alfabeton; skribas nur, kion oni aŭdas, ka j ĉiu litero estas tute simpla signo. Ankaŭ malfacile estas lerni legadon. Ni ordinare lernas kaj legas unue presliterojn, tiam vortojn, frazojn ka j line rakontojn, do laŭ ‘la sinteza maniero. Malfacile estas legante kunligi la literojn al vortoj, precipe sensonajn konsonantojn kun vokaloj, ekz. = ta te ti, da de di.. . pa pe pi… ba be bi … Sed tiu metodo estas enuiga por la infanoj, ĉar ili volas aŭdi kaj skribi ne unuopajn vortojn, sed belajn frazojn kaj rakontojn; kaj kiel longtempe daŭras, ĝis kiam ili povas fari tion. eble 1/2 aŭ s/4 jaron! Sed la radika skribo analize komenciĝas per rakonto, kaj dispartigas ĝin en frazojn, vortojn, silabojn kaj fine en literojn. Pio estas multe pli facila kaj interesa por la infanoj. ‘Ĉar tutajn frazojn kaj vortojn belajn ili pli facile retenas ol nur literojn. Mi volas doni ekzemplon (en Esperanto): 1) I-a leciono: (La frazojn oni skribu unu sub la alian!) La nazo estas bela. La nazo estas bona. La nazo estas longa. Lti nazo ne estas dika. La nazo estas sana. Oni parolante skribu ĉi tiun rakonton sur nigran tabulon! fLa infanoj baldaŭ ankaŭ povos legi ĝin. Ili tuj vidos kaj ekkonos la dispartigon en frazojn kaj vortojn. Tiam oni ankaŭ dispartigu ,’vortojn en silabojn, ekz. 2) na zo. be la, bo na, lon ga. di ka, sa na. Por tiu celo oni diras: Nun mi skribos »nazo«, (sed fakte oni skribu nur >na«). Kio mankas? Kiu el vi povas skribi »zo«? — Nun mi ‘Skribos »estas« (lakte nur »esta«). Kio mankas? Kiu povas skribi »s«? Ktp. 3) 11-a leciono: La klaso estas bela. La klaso estas varma. La klaso estas granda. La klaso estas hela. (\) Ill-a leciono: La haroj estas longaj. La haroj estas brunaj. La haroj estas maldikaj. La haroj estas molaj. Se oni havas jam kelkajn literojn, oni kunmetu ilin en sistemon laŭ vokaloj kaj konsonantoj! Ekz. laŭ la I-a leciono ’5) V: a e o i K: 1 n z s b st g k U-a: Kr g r d. 111-a: V: oj, aj, u K: m 6) Post la 3-a leciono oni provu interligi sonajn konsonantojn kun vokaloj 1 ekz. 6 la Ie Io li; za ze zo zi; sa se lso si, na ne no ni; sed nur multe pli malfrue ankaŭ sensonajn konsonantojn kun vokaloj: sta Ste sto sti; ba be bo bi; kai ke ko ki. Ci tie mi faras ŝercrakonton: La dika j strekoj (la vokaloj1) estas viroj, la maldikaj (konsonantoj) estas virinoj. La viroj (povas pjurofli: a e o i 11, sed la virinoj estas mutaj: st, p, b’, k, g. Sed kiam ili edziniĝas al la viroj, ili povas kune paroli: sta, (Ste, sto, sti, stu; ga. ge, go, gi, gu ktp.)

— paĝo 10 de la PDF —

42

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Cu oni ne ankaŭ povas apliki ĉi tiun analizan metodon por la iongskribo? Tio estos apenaŭ ebla, ĉar la frazoj, vortoj kaj eĉ la literoj estas tro longaj, tro malsimplaj kaj ne samklaraj. En Germanujo oni jam faris multajn provojn per ĉi tiu radika skribo kaj kun kvinjaraj geknaboj, (ĉar la 6 jaraj devas lja viziti la lernejon!), nome en Rejnlando, Turingio kaj Potsdam. Sed ni tre ĝojus, se ni ankaŭ povus fari tiajn provojn kun tutaj klasoj de 6 jaraj infanoj. La gepatroj de la provinfanoj plejofte kunlemis kaj ĝojas, ke iliaj infanoj tiarnaniere pli rapide kaj pli facile lernas legi kaj skribi kaj kun pli granda ĝojo, ĉar ili ja baldaŭ povas legi belajn frazojn kaj rakontojn. Ili ankaŭ pli rapide, sed tamen laŭnature, evoluas. Miaj du provinfanoj (la knabino komencis 51/2 jara, ‘knabo 5 jara) povis legi kaj skribi post tri monatoj; tuka klaso, mi pensaj povos fari tion post 1/2 jaro- En la tria kvaronjaro la infanoj povos lerni la presliterojn kaj legi presitajn rakontojn, kaj en la lasta kvarorijaro ankaŭ lerni la longskribon. La lastan skribon ili devas lemi kaj ekzerci kiel ornaman skribon, dokumentan, trafikan, komercan kaj juĝejan skribon. Sed la radikan skribon ili povos reteni la tutan vivon por skribi rapidajn notojn, protokolojn, stilajn taskojn kaj verketojn. Infanoj, lernintaj la radikan skribon, tre facile lernos la longskribon. Ne, ili jam povas ĝin skribi sen scii ĝin, ĉar la signoj de ambaŭ skribajoj estas ja la samaj. Do, se iuji ekzemple”diktus silabe al ili: Skribu sur la nigran tabulon: »tifsto|K>petepdfaŭpdpapetetep«, kion vi, la plenkreskuloj, tiam legus? > Veendam!« latine skribite. Ankaŭ en pli altaj klasoj la radika skribo povas servi al instruisto kaj gelernantoj. La instruisto povos ekzemple dikti tekston kaj poste (liri: sliejme vi traduku ĉi tiun stenografadon en vian gepatran (aŭ anglan, francan, latinan) lingvon! La rapidajn notojn kaj stilajn taskojn ni jam menciis. Certe vi volas ankaŭ scii, kiu inventis ĉi tiun “belan kaj bonanj radikan skribon? Estas generalo F. von Kunovski en Potsdam, Birkenstrato 8. Li aperigis ĝin jam en 1898 kaj adaptis ĝin al 21 lingvoj: la angla, nederlanda, franca, hispana, itala, pola, rusa, sveda, dana, esperanta, portugala, rumana, greka, latina, serba, bulgara, ĉeĥa, hungara, ukrajna, turka kaj japana lingvoj. Estis kaj eslas granda ĝojo por mi instrui la kvinjarajn infanojn, malgraŭ ke mi estas jam 63 jara, kaj mi v volonte dezirus la san nin ĝojon ankaŭ al multaj aŭ eĉ al ĉiuj kolegoj en la tuta mondo! Por germanaj infanoj ekzistas jam tre bela kaj bona radikskriba alfajbetlibro (kun multaj bildetoj) de doktoro Szymanzig (prezo 1.20 RM, inkluzive afrankon). Gi kaj aliaj koncernaj presaĵoj estas liaveblaj ĉe» doktoro J. Iloke en \Vuppertal-Elberfeid, Germanujo, Jagerhofstrato 17. 9

— paĝo 11 de la PDF —

43

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

7^

la ledono:

2—7

2—, 7

Lf

La nazo estas bela,La nazo estas bona,La nazo Tv”7 7 7-^7 Q 5r’

estae longa,La nazo ne estas dika,La nazo eetas oana. 7 ‘.*/

<^7^7%^ /7^ 7

2-z

7^

rta zo,bo la,bo na,lon ga,di ka, sa na,na’nazor,esta,eet as

Za ledono:

7

V. 7

’ 7 “

^—L

‘ 7

^~L

A klaso estas bela,La klaso estas vama.La 7 t-t, c klaso eetas grantia,La klaso estas hela, Za ledono: ? 7

-l;.

La haroj estas longaj,La haroj estas brunaj.

• •

‘7

•7

^–7

La haroj estaa maldikaj»La haroj aatae aciaj

f

Lt t e rsi S t eno: Xll )V: i 7f

6

Via e o t K:1 n s e b st g k S ) Vi f > /’ K:

2) V: – K:

i

7x,

V:-K:9 r d InterligaĵoJ» 7

Viol aj U K t R 7 <T t 7 7 f

T1

7 7

7

7

la Io Io Itiza ze bo glisa se oo etma ne

* 7,

7

-7 -r

9

. \

-r^y,d <7 rf

no nt /ota ete eto etifba be bo bitka ke ko hi etu bu,.

LIBROJ »Esperantsky Dopisovatel — Esperanto-korespondanto.« La autorino estas F-ino J. Supichova, Praha li. Mala ŝtepanska 6, ĉeĥoslovakio. La praktika libro kostas nur Kĉ. 12.— aŭ 2 svisajn frankojn afrankite, ĉi volas helpi al la komencantoj-korespondantoj. El la enhavo mi citas la ĉapitrojn: 1. Privataj leteroj. II. Komercaj leteroj. III. Pri Esperanto. IV. Landnomoj. V. Mallongigoj. VI. Mallongigoj de diversaj Esperanto-organizajoj kaj entreprenoj. VII. Diversaj modeloj. VIII. Vortareto. Kompreneble mi povas juĝi nur pri la Esperanto-teksto. Oi estas bonega. La eldonisto estas: Nakladatel Josef Svoboda, Praha-Pankrac, Ul. 1. listopadu 796.

— paĝo 12 de la PDF —

44

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

No 3

Nova biografio pri Zamenhof. La 2-a n-ro de HUNGARA HEROLDO (Mezeŭropa Revuo) aperis sur kvindekdu paĝoj. ĉi enhavas la novan biografion de L. L. Zamenhof, pretigitan ĉefe laŭ lia ĝis nun nepublikigita longa letero al A. Michaux; multaj interesaj novaĵoj. Alia artikolo detale konatigas la literaturan agadon de Zamenhof. La aŭtoro de ambaŭ artikoloj estas G. Waringhien. La teksto estas represo (kune kun la tuta litero Z) el la ENCIKLOPEDIO DE ESPERANTO, jam finredaktita. Aliaj pli gravaj artikoloj de la tute en Esperanto redaktita revuo: Konfesoj de A. Eorel, Polaj-hungaraj rilatoj, La stenografio en Hungarujo, Informoj pri la hungara kulturo, ekonomio kaj turismo, 3-paĝa virina rubriko, kritikaj notoj pri la Esperanto-movado, literaturo ktp. La revuon redaktas L. Kokeny, la redaktoro de la Enciklopedio. Jara abono: tri svisaj frankoj. La 2-a n-ro estas ricevebla por tri respondkuponoj. Adreso: Budapest X., Pongrac-ut 17. F.-6.-3. Hugo Steiner, Freude durch Esperanto! Ein Lehrgang fŭr Kurse und Selbstunterricht. Eldono: Das kleine Volksblatt. Wien VII. Prezo 2.— ŝilingoj. Nova lernolibreto por germanlingvanoj, ĉu necesas? ĉar ja ekzistas, kiel la enkonduko mencias, multaj en la germana lingvo. Niaopinie ĉi tiu libreto ne estas pli bona nek pli malbona ol multaj aliaj. Kelkajn rimarkojn ni volas aldoni. En lernolibro por Selbstunterricht (meminstruado) estas absolute necese, ke la lernantoj ne renkontu konfuzaĵojn. Rilate al tio ni mencias kelkajn vortojn, kiuj en la tradukita tasko tekstas alie ol en la vortlisto. Ekt. Zeitunterschied estas en vortlisto intertempo, en la traduko tempo-diferenco: Bahnschaffncr = konduktoro kaj fervojisto, dum koncernas pri kontrolisto ĉe Ia enirejo de Ia perono. Kial uzi la neologismon: starti anstataŭ la bona vorto: ekveturi? Ni trovis krome ĉina (por chinesisch) dum hina estas trovita en vortlisto, sed ne uzata en la traduko. En la Aŭstria Ligo-himno staras la ne-oficiala sufikso -io por landnomo. Nur -ujo estas menciata en la gramatika teksto. M, Historio pri la skismo en la laborista Esp.-movado. Dokumentaro, kiu montras la kaŭzojn kaj respondecojn kaj preparas la bazon por unueca agado. 20 paĝoj — formato 13×19 Prezo: 2 fr. fr. Eldonejo: SAT, 64, Avenue Gambetta, Paris-20. Io por tiuj, kiuj interesiĝas pri la Esperanto-movado, ĉu neŭtrala, ĉu partia, ekz. la kandidatoj por la ekzamenoj por instru-kapableco. Norda literaturo. Kolekto de literaturaj verkoj el Norda-Eŭropo. Redaktas T. Indra, ĉef-delegito de U. E. A. por Latvio. Eldonas K. Strazds, Jelgava, Latvio, p. k. 51. La unua 84-paĝa kajero kostas: en Latvio, Estonio kaj Litovio Ls 0.50, alilande Ls 0,65 enkalkule la transsendon. Ls (Lato) egalas Svisan frankon. La eldonejo havas reprezentantojn en diversaj landoj, ekz. ISOSEK. Lingvo kaj stilo estas bonaj. Speciale frapis min la lasta rakonto: Homlupo de August Gailit, tradukita de Henr. Seppik. Nur la papero ne tre taŭgas. E. Drezen: Pri problemo de internaciigo de science-teknika, terminaro. Historio, nuna stato kaj perspektivoj. Raporto akceptita de la Komisiono por teknika terminologio ĉe Sovetunia Akademio de sciencoj kaj de la Konferenco de ISA (lnternacia asocio de normig-asocioj) en Stockholm, 1934. Eldono de »Standartizacijai Racionalizacija« kaj »Ekrelo«. Moskvo-1035-Amsterdam. El rusa lingvo tradukis A. Samojlenko. Tre, tre grava, leginda, bone verkita kaj bone tradukita libro. Vivo de Arnaldo. Benito Mussolini verkis, Literatura Mondo eldonis ĝin. Tradukis el la itala: K. Kalocsay. La esperanto-eldono de tiu ĉi libro aperas ipost la propono de s-ro Ugo Pacini, per la financaj rimedoj de s-ro Gino Catarzi, per la afabla interveno de la Esperanto-Centro Itala ĉe la posedanto de eldonrajtoj, la »Pdpolo d’ Italia.» Sur la lastaj paĝoj ni trovas la testamenton de Arnaldo Mussolini. La libro havas historian valoron, ĉar Benito Mussolini, »il Duce«, estas la aŭtoro.

— paĝo 13 de la PDF —

No 3

45

[NTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Cezaro (romano) de Mirko Jeluŝiĉ. El ia germana kaj kroata tradukis Ivo Rotkviĉ. Literatura Mondo presis ĝin laŭ komisio de la tradukinto, kiu do eldonis mem la libron. (5-a libro de AELA 1934.) Komence mi diris al mi mem: Ne estas eble kunpremi la vivon de Cezaro, la fama armeestro, en unu romano. Lia vivo estas tro riĉenhava. Mommsen, la fama germana historiisto pravas, kiam li skribas: »Jen, tia estas tiu unika viro, kies prezento ŝajnas tre facila, sed vere estas senlime, peniga. La sekreto kuŝas en lia perfektecon Sed, mi konfesu, la libro plaĉis al mi, ankaŭ kiel romano. Tamen, pli ol la romanon, mi admiras la esperanto-tradukon. Ĝi vere estas majstra. Aĉetu la dikan libron, (536-paĝa, formato 13×20 cm. Prezo 9.— svfr.) kaj vi admiras kiel mi la multajn trafajn esprimojn. En Nederlando la ekzamenkomitato rekomendis ĝin al la kandidatoj por la B-diplomo (por instrukapableco). La traduko meritas tion. El Meksiko ni regule ricevas: Renobasion — sentro neografiko. Ĝi enhavas esperantan sekcion sub la gvido de Jesus Ainaya. En la dimanĉa eldono de »Das kleine Volksblatt« jam de pli ol unu jaro regule aperas duonpaĝa Esp.-angulo (en germana lingvo kaj Esp.), redaktata de la konata reg. kons. Steiner. Margarete Noli: Cu vi deziras korespondi? Date-K *penhavn. Dekdupaĝa-praktika libreto.

KRONIKO POLLIJO

La Dektria Internacia Tendaro de la Skolta Esperantista Ligo okazos en Pollando en julio 11—24 1935. Ĝi estos aranĝata en Spala (Spaŭa) en la somera rezidejo de la Prezidanto de Pola Respubliko. El la Bulteno ni represas kelkajn esprimojn. Eble la listo povas servi al kolegoj, Skolto, —estro trupo, —estro svarmo, —estro roto, —estro oficiro, suboficiro, vicrotestro, ĉefskolto, gvidanto, interpretisto, signo, signado, insigno, lilio, flago, standardo, hisi, suprenlevi la flagon, trumpeta, sono, tendo-aro tendhoko, floko

kiuj instruas skoltojn. Jen la adreso de la organiza komitato: La Organiza Komitato de S. E. L. Tendaro Pollando, Krakow, Lelevvela 9. m. 2. La ĉefaj skolt-esprimoj en tendaro kaj ekzerco

pioĉo, hakilo fosilo, hakilo fosilo, fosaĵo, malhelpaĵo, barilo, ornamo, girlando, trinkbotelo, gamelo, manĝpoto jakĉemizo, genupantalono ĉapelo, ĉapo stipo, provo, provsigno, promeso, jaro, savo, unua helpo, Atentu, viciĝu, rektiĝu

ripozu, dekstren, maldekstren, — rigardu — salutu — turniĝu returniĝu, direkto, — post — rekte — ia kolono, — la bastono ekmarŝu, kuru, kuradu, paŝu, haltu,

— paĝo 14 de la PDF —

46

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

klinu, genufleksu, kuŝiĝu, ekstaru, ekzercu, brakojn levu, — alten, — dekstren, — m. dekstren antaŭen, kliniĝu, atentu, raportu, prezentu Mi raportas respektplene, ke la trupo (svarmo) konsistas el… personoj

No 3

Duonsvarm-kolono vojmontrilo, lupido, lupidestro, paĝio oficisto, kaso, kasisto, ĵamboreo, tendarestro, vendejo, vendisto, banko, tendarfajro, monŝanĝo, valuto, oficejo, kontoro, valoro, fremdmono, kurso laŭtparolilo, radio, mikro- gvido, gvidisto, fremdulo, fono, telefono klarigo, traduko, telegrafo, aŭskultilo, ludo, ludejo, morse signado, flagsignkanto, ĥorkanto, ado orkestro, muziko, instruluma, lumigo, mento, ordo, ordono, sendinto, preĝo, altaro anonco, afiŝo, disciplino, rigoro anonctabulo, agento, delegito. montriltabulo,

NEDERLANDO Krom la internacia kunveno de es- nojn organizas la Brita Esp. Asocio. pcrantistaj geinstruistoj okazos en la Plena pensiono (komforta ĉambro Esperanto-Domo en Arnhem: kun fluanta akvo kaj la tri manĝoj) 1. lnternacia perfektiga kurso (8— kostas por unu persono kaj por unu 13 Julio 1935). Komunaj ekskursoj. tago: en unu-lita ĉambro 3.50 gld. en Kotizo 6 gld. Komuna kotizo por la kvin — ĝis dek-lita ĉambro 2.50 seminario kaj perfektiga kurso nur gld. (La litoj estas apartigitaj per 10 gld. kurteno). 2. Seminario por Cseh-metodaj inAdreso por aliĝoj kaj informpetoj: struistoj. (15—20 Julio 1935). Kotizo por la seminario kaj ĉiuj alligitaj lnternacia Cseh-Instituto de Espearanĝoj 6.— gld. ranto, Riouvvstraat 172, Den Haag, 3. Vizitoj de britaj karavanoj. (3— Nederlando (Telefono 556677) Poŝt11 kaj 17—25 Aŭgusto). La karava- ĉekkonto: Den Haag 162626. DANUJO Internaciaj Feriaj Esperanto-Kursoj fakoj estos pritraktataj: literaturo, en Silkeborg, Danlando. historio, Esperantlingvaj studoj kaj 1. Kurso por geinstruistoj-koinenc- konversacio. La prelegoj kaj konantoj 21.—30. 7. 1935. versacio okazos en facila Esp. 2. Kurso por progresintoj 1.—10. 8. La trian kurson (prepara kurso por 1935. Cseh-metodaj instruistoj) povos par3. Prepara kurso por Cseh-metodaj topreni ĉiuj, kiuj deziras instrui Esinstruistoj 1,—10. 8. 1935. eranton per Cseh-metodo. La ĉeffaLa unuan kurson (nur por diverson, teorion kaj praktikon de Csehnaciaj geinstruistoj, kiuj deziras lerni metodo, gvidos F-ino M. Saxl, speciEsp’on) gvidos la eminenta Cseh-me- ale komisiita de S-ro Andreo Cseh. toda instruistino F-ino M. Saxl, Ber- Por ke la kursgvidontoj estu kiel eblin. ĉiuj profesiaj geinstruistoj povos le plej bone informitaj en sia agado £in partopreni (Eksterlandaj geinstru- prelegos antaŭ ili diverslandaj emiistoj estas petataj publikigi ĉi tiun nentuloj pri literaturo, historio, organizo, Esp-lingvaj studoj, propagandkurson en siaj naciaj fakgazetoj). La duan kurson (por progresintoj) manieroj ktp. Prezo, ĉiuj kursoj okazos en la povos partopreni ĉiuj, kiuj lernis Esp’ on per elementa kurso, kaj kiuj de- Esperanto-lernejo »Kornmod« (Freziras pliperfektiĝi kaj akiri parolck- densgade 9, Silkeborg), kie ĉiuj parzercon. Dum kaj ekster la lecionoj toprenantoj ankaŭ povos loĝi kaj estos aplikata nur Esperanto. Jenaj manĝi. La dektaga restado dum ĉiu

— paĝo 15 de la PDF —

No 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

kurso (kurskotizo + manĝo 4″ loĝo en dulita ĉambro) kostos nur 45, — d. Kr. (= 24, — Rm. = 14, — nederl. guld = 2 angl. funtojn = 39, — sved. Kr. = 40, — norv. Kr.). Por unulita ĉambro oni pagos 5, — d. Kr. pli Pro la malalta dana monkurzo la 10-taga restado en Silkeborg estos eksterordinare malmultekosta ferio. La manĝaĵoj estos bonegaj kaj la ĉambroj estas belaj kaj puraj. Oni manĝas 4-foje ĉiutage. Belega tendejo ĉe arbaro kaj lago troviĝas tuj ekster Silkeborg por tiuj, kiuj havas tendon kaj mem deziras prizorgi sian manĝaĵon. Por tiuj la kurskotizo estas nur 10, — d. Kr. Aranĝoj. La unua kurso estos malfermata la 21’an de julio vespere je la 20’a h., la dua kaj la tria kursoj la l’an de aŭgusto vespere je la 20’a h. Cetere la kursoj okazos ĉiutage de la 9’a ĝis la 13a’ h. Posttagmeze oni aranĝos komunajn ekskursojn al vidindaj lokoj (per trajno, aŭtobusoj aŭ ŝipo) kaj komunajn promenadojn. Vespere oni aranĝos amuzaĵojn, dis-

47

kutojn kaj paroladojn. Silkeborg situas en la koro de Danlando. Ĝi havas 1’2000 loĝantojn. Belega estas ĝia ĉirkaŭejo. Tuj ekster la urbo oni promenas en ĉarmaj vastaj fagarbaroj. Bluaj lagoj kun velŝipoj kaj remboatoj ornamas la belegan regionon. Neforgesebla estas 10-taga restado en tiu urbo — kune kun multaj diversnaciaj samideanoj en sincere amika atmosfero. Estimataj gelegantoj! Utiligu do ĉi tiun eksterordinaran okazon por pasigi tre malmultekostan ferion en Ia plej bela parto de Danlando en internacia rondo da samideanoj, ĉu por lerni la sukcesplenan Cseh-metodon, ĉu por perfektiĝi en nia lingvo. Ankaŭ ne-kursanoj povos pasigi sian ferion en »Kornmod« dum la kurstempo. La kursojn aranĝas kaj garantias Dana Esperanto lnstituto. ĉiuj estos bonvenaj! Aliĝojn bonvolu sendi al S-ro L. Fri is, Sekretario de Dana Esp. Instituto, Tiiyrasvej 15, Aabyhoj, Danlando.

CEHOSLOVAKUJO Grava sukceso. Eldonisto de peda- slovenske Graficke Unie A. S.) presis gogiaj verkoj en ĉeĥoslovakio s-o ĉeĥlingvan verketon de la sama verAnt. Dedourek en Trebechovice pod kistino: Esperanto, jeho vyvoj a vyzOrebem tiom ekinteresiĝis pri Es- nam pro narodni ŝkolu. ĉi-tiu verko estas speciale skribita peranto, ke li publikigas Esperantokronikon, verkitan de J. Supichova, por instruistoj kaj enhavas tutan hisen sia bulteno »Mesiĉni Zpravodaj« torion pri TAGE, IPR, aliajn grav(eldonkvanto 35000 monate). Por la ajn sukcesojn de E. en lernejoj, krisama nia kolegino bezonas adresojn tikon de ĉiuj instrumetodoj (ankaŭ de tutmondaj geinstruistoj, kiuj dez- Cseh k. t. p.) iras korespondi kun ĉsl. kolegoj. SenJ. ŝ. havis la verketon preta en page ŝi publikigos vian adreson. Skri- 1931, sed vane serĉis eldoniston. bu ĝin tuj ĉu al sinjoro eldonisto Neniu el la multaj instruistaj eldonaŭ al faka instruistino J. ŝupichova ejoj volis tiam akcepti ĝin, ĉar Esp. en Praha II. Mala ŝtepanska 6, ĈSR. estas ankoraŭ «problemoi Alia, ankaŭ tre grava eldonejo, Prezo de la bonege presita verken Praha (adreso: Nakladem ĉesko- eto estas: Kĉ 5 (kaj afranko). KOMUNIKOJ PRI TAGE-KUNVENOJ

1. Roma: Universala Kongreso. En la TAGE-fakkunveno prelegos s-roj Prof. Musella (Napoli) kaj Beckman (Svedujo). 2. Atentu la TAGE-kunvenon en Ia Esperanto Domo en Arnhem. Interesa programo. Anoncu vin tuj! (Vidu antaŭan numeron de IPR.)

— paĝo 16 de la PDF —

48

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de TAGE.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guld. Por 2.50 ned. guldenoj estas sendota el: Aŭstrujo 8 ŝilingoj. Britujo 5.— sii. Belgujo 37 fr. Ĉeĥoslovakio 33 ĉ. kr. Danujo 6 kronoj. Francujo 25 frankoj. Germanujo 4 markoj. Hispanujo 12 pes. Hungarujo 7 peng. Jugoslavio 75 din. Latvujo 5 latoj. Norvegujo 6 kron. Polujo 8 zlotoj. Rumanio 180 leoj. Svedujo 6 kron. Svislando 5 frank. U. S. A. 1.50 doi. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin: 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 21 Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson. Agentoj de TAGE

Vian kotizon akceptas. En landoj: Angla: F-ino V. C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE, Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gar^ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstra: (vakanta) Aŭstralia: H. M. Lanyon. Harrow St., Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN. FelelSa kiadd: Bleier Viknoa.

Nro 3

Bulgara: Ivan Valĉanov, gimnazia instruisto, TIRNOVO. Ĉeĥoslovaka: Tli. Kilian, TREBIC, Komerca Akademio Poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. Cina: Chang-Ching-Chiu, 21. TaShin-Street, JUNNAN FU. Cilia: E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. DANA: S. Kr. Nielsen, FEDERICIA Sundegade 3. Estona: vakanta. Finnlanda: Elmi Tamminen. Sitavuorenranta 4. A. HELSINKI. Franca: F. Verot. Rue des Villas. St.-ETIENNE. (Loire). Poŝtĉekkonto: 37421 Lyon. Germana: K. Hofmann, RIESA, Felgenliauerstr. 63. Poŝtĉekkonto : 26379 Dresden. Greka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana: Ferd. Montserrat. Str. Provenza. 75—2—3. BARCELONA. Hungara: Bleier Vilmos. Mester-u. 53. V. 7. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava: Stanko Prvanoviĉ. BENKOVAC (Primorska ban.) Kanada: Ale.vander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. Iŝlaŭzas. paŝt. ag. PRIENU. VALS. Nederlanda : M. van Mullem. 0.58. OPHEMERT. kasisto: E. A. Koot, UTRECHT W. v. Noortstr 10. Poŝtkonto nro 176356. Nederlanda Hindujo: vakanta. Norvega: Niis Okland. Rommesveit. Stord. Pola: B. Gluchowski. ŝw. Wincentego 80. WARSZAWA 24. Poŝtkonto 16992. Svisa: S-ino N. Oumansky. 12 rue Jean-Jacquet. GENĈVE. U. S. A. : David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. Californie. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas.

Maillette • Peatvidiki Njomda Vicon.

A nvomdiirt Binik Gy. felelfca

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

14-a jaro (Numero 4) 1935 Tutjara abono ; 2 50 nederlandaj guldenoj (inkluzive aneco de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj)

PEDAGOGIA REVUO Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE)

Redaktoro: E. J. BOLTJES. Engeische laan 30. Winschoten ((Nederlando) Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544 Prezidanto de TAGE: G. W. ROOME. 21. Glenalmond Rd Sheffield (Anglujo) Sekretario de TAGE: W. H. MOOK. Nassauplein 15a Groningen(Nederlando) 2-a Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuvv-Scheemda (Gr). (Nederlando)

Parolado de nia prezidanto, k-o Roome en Esperanto-Domo en Arnhem Parolante al vi pri nia asocio, du malfacilaĵojn mi trovas. 1. Mi parolas al la »konvertitaj«, al tiuj, kiuj jam decidis aliĝi ijn ideojn, kaj deziras ĝian ,al TAGE, al tiuj, kiuj satas kaj subtenas ĝiajn sukceson. Do, ne necesas ke mi ekspliku idealojn, kiujn vi mem posedas. Ni ĉiuj kondeziras al la plej bonaj tipoj de edukaj kaj instruaj principoj, metodoj, idealoj; ni ĉiuj volas trovi inter nia anaro tiujn decidojn pro la antaŭenirado kaj pro ĉia ajn progresado de niaj kunuloj, ĉu kolegoj, ĉu lernantoj, ĉu edukistoj, ĉu samtempuloj, aŭ profesiaj aŭ ne. 2. Mia dua malfacilaĵo eslas pli lastatempa. De post kiam mi pripensis la rimarkojn, kiujn mi devas lari al vi, mi havis ia plezuron legi kion nia kolego Korte proponas diri al vi. Dum li pritraktos ĉefe la praktikan flankon, li certe ankaŭ prezentos al vi niajn idealojn, kaj’ pljŭ sie bone ol mi, li prezentos tiujn idealojn en formo reala, ebla, kaj ni vere kune laboros — en formo tiom atingebla, ke … ili havas … la rgrandan belecon, ke ili estas ne nur — aŭ eĉ ĉefe malproksimaj revoj, sed praktikaj, utilaj, tre dezirindaj eblaĵoj. Pro tio, ke li al vi prezentos tiujn pli bone ol mi povos fari, mi eltranĉis iujn el miaj proponitaj rimarkoj. Kompreneble, se ni honeste kaj vere deziras progresadon, ni same, aŭ almenaŭ simile, pensos kaj kredos pri la granda j ideoj kaj principoj. Sed, pri kelkaj detaloj ni ĉiam malsimilas. En ĉiu lando, en ĉiu tipo de lernejo, ni trovas apartajn ideojn kaj metodojn, kiuj ne tute taŭgus aliloke. Kelkajn metodojn, ekzemple, kiujn mi vidis en la lernejoj de Nederlando, de Belgujo, kaj de Germanujo, mi certe aprobas; sed mi sclias, ke oni ne povus fari la instruadon precize tiele en britaj lernejoj.

— paĝo 2 de la PDF —

50

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

Ni devas rekoni la rajtojn de ĉiu inteligenta instruisto, ke li aŭ ŝi enkonduku kaj utiligu la metodojn taŭgajn, por kaj pro siaj lernantoj. Alia punkto lastatempe, denove alvenis al mia pripensado. Dum multaj jaroj niaj antaŭuloj en TAGE — kaj inter ili mi deziras nomi Dron Dietterle kaj nian altŝatatan kolegon Goldberg, — batalis kontraŭ Ja enkonduko de politikaj ideoj en nian asocion. Ni havas en nia anaro kaj subtenantoj ĉian ajn tipon de politi/ru/o — mi ĝojas nemulte da politikisto/ — ankaŭ kompreneble multe da nepolitikuloj. Do, evidente, la subteno rle iu ajn, signifos la subpremon — kaj eventuale la eliradon —, de aliaj, lion ni certe ne volas. Mi do. denove, emfazas la neŭtralecon politikan kaj religian de I AGE. Samtempe, mi egale forte emfazas la rajton — la ofte konlraŭbatalatan rajton — de la individua instruisto, ke li pensu, kredu, ka|j se necese agu pro siaj politikaj idealoj. Cu, kaj kiel li tion farus, dependas de la cirkonstancoj, absolute. Oni ne povas eĉ sugesti regulojn’, kiuj same kiel mi jus diris pri metodoj, taŭgas unuloke, sed ne taŭgas aliloke. Sed pri la individua rajto, ke oni partoprenu aŭ ne, en politikaj movadoj, mi insistas; ne forgesante, ke tiu rajto enhavas la plenan respondecon de la persono mem. sed tute ne de iu ajn asocio, de kiu li okaze estas ano. Pri la enkonduko de Esperanto en la lernejon, ni havis antaŭ pli ol dekkvar monatoj gravan konferencon en Vieno, kies raporton ni ĝis nun atendas. Dum mia ĉeesto tie, mi ofte aŭdis, ke la unua paŝo al la enkonduko en la lernejon eslas sufiĉa provizo de geinstruistoj: kaj la unua paŝo al tio estas la enkonduko de Esperanto en la ordinaran kurson de la instruista seminario. Ne certa, kaj ne justa, estas sistemo kiu petas, ke la instruisto sin instruiĝu, je sia kosto, dum sia libera lempo, kaj nepagate. Preskaŭ ĉiu inteligentulo kredas, ke Esperanto estas publika gajno, eĉ neceso. Tial la publiko pagu kaj ne daŭre atendadu, ke la individuo sin donu energie, mone, kaj tempe al tio, kion la ŝtato mem ofte volonte laŭdas, sed tute ne volas pagi aŭ provizi. Alian punkton. Ĉar Esperanto havas internacian karakteron, intern a cian valoron, kaj paceman forton, tial la germana regnestraro ju$ kontraŭis ĝin, kaj volas ekstermi Esperanton el sia regiono. Mi iome ĝojas, kaj mi sentas eble pli dankŝuldon al liu regnestraro, kiu tiele faras la solan honoron, kiun ĝi kapablas fari por nia movado, ol mii sentas por iuj aliaj, kiuj buŝe favoras ĝin. sed age kaj vere faras nenion. Mi intence ne donas nomojn. Sen tiaj, eble kontraŭ ili, vivu Esperanto. A. RZEVVSKi

rememoroj de antaŭmilita pola A7 IS t I ekzilito el liaj travivaĵoj en J V/ Siberio kaj en aliaj landoj. 57 paĝoj. Prezo: 1 50 fr. fr., 1 respondkupono aŭ egalvaloro. — Aĉetebla ĉe Socialista Esperanto Societo en Pollando,Warszawa, Marszalkovvska 81ni83

— paĝo 3 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

51

Parolado de k-o Korte Karaj Gekolegoj ! Nia prezidanto parolis pri nia j idealoj; pri la idea flanko de ia instruista movado en Esperantujo. Mi parolos pri pli materiaj temoj: pri la propagando por TAGE kaj la taskoj, kiujn ĝi devas plenumi. Mi ne intencas longe paroladi aŭ prelegi por vi. Mi nur volas nomi kaj priparoli kelkajn punktojn, laŭ kiuj ni poste povos iom diskuti. En IPR ni jam plurfoje provis diskutigi iun temon, sed tio preskaŭ ĉiam malsukcesis. ŝajne niaj legantoj ne ĉiam atente legas nian revuon. KIAL ne? Kaj nun ni havas la okazon renkonti almenaŭ kelkajn anojn; ni diru: kunvenas ĉi tie nia granda laborkomitato. Mi nun deziras ke ĝi estu vere labora komitato, tiel ke niaj diskutoj povu servi al la gvidado de nia asocio. Kiam ni parolas pri la propagando por nia asocio, ni devas nepre atenti ĝian karakteron. La faktoj devigas nin esti iom neŭtrala, sed tio ne signifas ke TAGE ne havas propran karakteron. Preskaŭ ni malesperus pro nia tasko kiam ni aŭdas kiom da gekolegoj nur sin anoncas al TAGE. Cu ne pli da bonvolaj popoledukisto^ ekzislas inter la multaj kolegoj-esperantistoj? Certe jes. Feliĉe jes. Kaj inter tiuj kolegoj ni devas propagandi nian asocion kaj ĝiajn principojn. Tiujn gekolegojn ni devas interesigi por la uzo de nia lingvo ĉar nur esperanto povos firme ligi tutmondan kolegaron, kvazaŭ ĝi estas unu granda familio de edukistoj. Tiun propagandon devas gvidi la landaj agentoj aŭ estraroj de la landaj sekcioj. Pri tiu propagando mi nun volas diri kelkajn vortojn: i. TAGE instigu al propagando por esperanto inter la diverslanda kolegaro. Gi efektivigu tion pere de la gazetaro. La landaj reprezentantoj propagandu per artikoloj en la landa faka gazetaro kaj se eble per paroladoj dum naciaj fakkunvenoj.. Oni ne forgesu influi la naciajn instruistajn organizojn favore al esperanto. Ni atentigu la naciajn organizojn pri nia asocio kaj nia revuo. La reprezentantoj serĉu kolegon esperantistan en ĉiu organizo kaj kiu estas preta verki artikolojn pri la landa situacio por nia revuo, almenaŭ kiam la argento mem ne povas fari tion. Ciu lando zorgu ke almenaŭ /i-foje ĉiujare ĝi estu reprezentata per artikolo en nia revuo. Tio estas tre grava flanko de nia lataro:, esperantigi nian tutmondan kolegaron. IPR fariĝu pli informa kaj tiel pli interesa kaj valora por la instruisto, kiu ŝatas orientiĝi. Preskaŭ ni povas diri: la stato fariĝu tia, ke la kolegoj volas esti esperantistoj por ke ili povu legi nian revuon. Kompreneble ĉiuj naciaj esperantaj organoj propagandas nian lingvon kaj ni helpu ilin tiel tane kiel eble, sed instigu al laŭsistema propagando speciale inter la instruistoj. Por ĉiuj esperantaj organizoj ja estas la enkonduko de nia lingvo en la lernejon grava programero; kaj ili komprenas ke antaŭ ĉio la instruistaro devas interesiĝi por espe-

— paĝo 4 de la PDF —

52

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

ranto. Pli detale mi nun ne povas priparoli ĉi tiun temon kaj iras al la dua punkto: 2. la propagando inter la gekolegoj kiuj jam estas esperantistoj. La landaj reprezentantoj klopodas atingi ĉi tiujn kolegojn kaj atentigi ilin pri nia asocio kaj ĝia organo. Per cirkulero aŭ provnumero de nia revuo ili varbu inter tiuj personoj, kies adresojn ili eksciis. La faktoj instruis al ni, ke pli efike estas de tempo al tem’po aperigi artikolon en nacia fakgazeto aŭ esperantlingve en la naciaj esperantaj organoj’. Tiuj artikoloj direktu sin rekte al la kolegaro kaj atentigu pri la prindpoj de nia asocio kaj la valoro de nia internacia informilo. Mi scias ke multaj landaj asocioj volas presi senpagan anoncon por ni, pro kio ili meritas nian tutkoran dankon. 3. Krome la reprezentanto klopodu instigi la anojn verki interesajn artikolojn por nia revuo. Cis nun tiaj artikoloj ankoraŭ ne amasiĝas en la laborĉambro de nia redaktoro. Vi komprenos, ke la landa agento bavas sufiĉan laboron, kiam li volas ekspluati ĉiujn eblojn. Tial estos pli bone formi tiel baldaŭ kiei eble, iun laborgrupon, ekzistantan el kelkaj anoj, kiuj povos dividi inter si la diversajn taskojn. Tial ni tre ŝatas ke la anoj en unu lando formas grupon, ni diru, sekcion. La sekcio elektu estraron kaj tiu respondecas pri la farota laboro. La nuna stato de nia asocio estas, ko ni entute administras 331 anojn, nome: Por tiuj landoj la nombroj estis en la jaro 1932:

Alĝerio Aŭstralu jo Aŭstrujo Belgujo Britujo Bulgara jo Ceĥoslovaku jo Cilio Cinujo Danujo Egiptujo Estonujo Francujo Germanujo Greku jo Hispanujo li unga rajo ltalujo Japanujo Jugoslavujo kanado

1 1 3 2 26 15 19 1 1 11 1 2 15 14 1 2 2 1 2 13 1

1 1 20 1 23 12 34 1 1 4 2 10 33 347 0 4 5 1 11 13 2

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

53

Por tiuj landoj la nombroj estis en la jaro 1932:

Latvujo Litovujo Nederlando Nedi. Hindujo Norvegujo Polujo Portugalujo Svedujo Svisujo Usono Entute:

7

3 4 8 1 105 3 5 331

15 6 37 6 5 9 1 20 3 6 634

i ekzistis ankoraŭ entute 17 ano j en la lando j: Albanujo, Argentino, Brazilio, Finnlando. Islando, Novzelando, Peruo, Urugvajo, kie nun ne plu estas anoj, sed ni atentu, ke inter la plena nombro 651 estis 52, kiuj ne pagis. Hta Cis do 5gg pagantaj anoj. Ne kalkulante Germanujon pro la abnorma perdo ni havis en la alia j landoj dum ig32, ^287 anojn kaj nuntempe en la samaj landoj 317 anojn. Do ni povas konstati kreskon de 3o anoj, en la daŭro de 3 jaroj. Ne multe, vi verŝajne diros, sed vi ne forgesu, ke tiu periodo de 3 jaroj estis por nia organizo treege peza, ne nur pro la ĝenerala krizo sub kiu suferas ĉiuj internaciaj esperantaj asocioj, sed precipe pro la interna krizo kaŭze de: la amasa perdo de anoj en Germanujo. Mi opinias, ke ni povos gratuli unu la alian pro la fakto ke malgraŭ ĉio TAGE kreskas. Vi rimarkis, ke la plej granda nombro de niaj anoj nuntempe loĝas en Svedujo. La svedaj kolegoj formis grandan, gravan sekcion, kies estraro bone komprenas la signifon de nia laboro kaj energie klo|K>das disvastigi niajn ideojn. Nia nederlanda sekcio nombras 54 anojn. Giaj estraranoj daŭre harmonie kunlaboras por la bono de nia movado. En Jugoslavujo kolego Golobiĉ gvidas la sekcian laboron. Gi ankoraŭ estas juna, sed la movado tiea estas tute saina kaj ni rajtas, esperi, ke lie baldaŭ estiĝos sufiĉe granda vigla sekcio. Ni ne forgesu Britujon, kie kolegino Nixon preparas la aferon por starigi sekcion. Cehoslovakujo montras gravan perdon, sed mi opinias, ke nia agento K-o Kilian scias rimedon por ŝtopi tiun truon. La esperanta movado inter la tieaj geinstruistoj forte progresas kaj ni povos esperi, ke tie baldaŭ ekzistos grava sekcio, kiu konsiderinde plifortikigos niajn vicojn. Ankaŭ Danujo vidigos en proksima lempo kontentigan kreskon. Nia reprezentanto k-o Nielsen nur atendas la taŭgan momenton por alporti al ni novan sekcion. Certe tio okazos, ĉar Danujo tre vigle partoprenas la propagandon por nia lingvo pere de multaj kursoj kaj

— paĝo 6 de la PDF —

54

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

prelegoj. Eble ni sukcesas fondi, laŭ instigo de la Sveda Instruista Esperanto Federacio, sekcion por ĉiuj nordaj landoj. Skandinava sekcio do. kiu entenas la landojn Svedujo, Danujo. Norvegujo kaj Finnlando. Ni jani sendis niajn proponojn al Svedujo kaj banujo kaj atendas volonte jesan respondon. Tia sekcio havas la grandan avantaĝon ke Norvegujo kaj Finnlando, kie nuntempe la porinstruista movado apenaŭ ekzistas, povos profiti la laborkapablon de la pli fortaj landoj Svedujo/ kaj Danujo. Mi ankoraŭ nomas Bulgarujon, kie nia reprezentanto Valĉanov komencis fruktodonan laboron. ŝajnas al mi, tke precipe la malgrandaj landoj en la nuna tempo zorgas, ke la porinstruista movado restas kaj povas almenaŭ ekzistadi ĝis kiam pli bonaj cirkonstancoj sin anoncas. Tiam ni devas esli pretaj por la rikolto. Ni faru la preparajn laborojn kaj kreu organizon, kiu liam povos akcepti la gekolegojn, kiu j simpatias kun niaj principoj. Alian temon mi volas priparoli kun vi, nome: kiel ni povos plifirmigi la kontakton inter la anoj de nia asocio? Kaj vi respondos: pere de nia revuo IPR. Jes, sed tiam la anoj devas legi ĝin. Ni proponis en nia organo diversajn priparolotajn temojn, sed preskaŭ neniu respondis perletere aŭ perartikole. Ni preskaŭ povas ripeti la vortojn: Cu Esperantujo estas lando seneĥa? Tiu malbona fakto nepre devas ŝanĝiĝi. La eldpno de nia organo kostas al ni multan monon kaj mulle da zorgoj. Tiu kapitalo devas produkti sian renton en Ia formo de pli viglaj rilatoj inter niaj anoj. Antaŭ ĉio, nia gazeto devas esti interesa, sed nia redaktoro sola ne povos far’, tion. Tio estas tasko, kiun niaj legantoj devas plenumi. Kaj ili certe povos fari tion. Nur iom da laboro, iom da peno ĝi kostos al ili. Cu nia redaktoro, kiu tiom zorgas pri la enhavo de la revuo kaj donas multan tempon al ĝi, ne rajtas postuli iom da kunlaboro, iom da re-servo de siaj legantoj por nia komuna afero? Personan kontakton inter la anoj TAGE plue instigas pere de la korespondlistoj, kiuj aperu kune kun IPR. Pri tiuj mi ankaŭ volas ion diri. Vi scias, ke la internacia asocio por helpa lingvo (IALA) prizorgas la internacian korespondofioejon kiu peradas la korespondadon nur inter geinstruistoj kaj gelernantoj. La sekretariino de tiu instituto estas F-ino Marta Moelke, kiu kun multe da fervoro kaj energio gvidas la oficejajn laborojn en Berlino. Antaŭ kelkaj jaroj la listoj, kiuj enhavas la adresojn de multaj korespondemuloj, aperis pere de la kajeroj de IPR. Poste, kiam IPR ne tre regule aperis, la oficejo mem ekspedis de tempo al tempo tiujn listojn al kelkaj interesigan toj. Antaŭe la listoj estis presataj sed nun pro monmanko, la sekretariino ciklostilas’ ilin. Jam dum pli ol unu jaro ni provas aperigi la listojn regule pere de nia revuo, kiu malgraŭ ĉiaj malhelpoj tamen regule aperas 6-foje ĉiujare. Post multaj vanaj klopodoj, ni sukcesis unu fojon ekspedi la| listojn per nia gazeto al ĉiuj niaj anoj. Sed ŝajnas al mi, ke la oficejo ne plu disponas pri sufiĉe da adresoj por eldoni regule la listojn. Iji kialojn? Certe ekzistas ankaŭ nun sufiĉe da gekolegoj kaj gelernantoj

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

55

kiuj ŝatas korespondi. Pere de nia revuo, ni plurfoje rekomendis tiun korespondon. Mi do opinias ,ke niaj anoj certe scias la funkciadon de la oficejo. Sed povas esti, ke la negermanaj anoj ne tro fidas la funkciadon de la koresponda aparato en la nuna Germanujo, aŭ ke ili ne ŝatas sendi siajn leterojn al la sekretariino. Mi ne scias, nur supozan. Mi certe scias, ke tiuj argumentoj estas bagatelaj, kaj ke f-ino Moeike, same kiel en antaŭaj jaroj fervore laboras por efektivigi Ia necesan kontakton inter la diversllanidaj anoncantoj. Por pli firme ligi tiun korespondoficejo» al nia asocio, kaj nuligi eventualajn malŝatojn, rilate al la nuna Germanujo, ni klopodis akiri la oficejon ĉe ni. Ĝis nun tio tamen ne sukcesis, sed estu certaj ke ni bone komprenas la gravecon de tia korespondoficejo el propaganda vidpunkto por nia asocio kaj ke ni faros nian eblon por ke ĝi regule funkciu. Pli personan kontakton ol pere de korespondo ni ekhavas dum kongreso. Ĝis nun TAGE-anoj kunvenis dum la universalaj kongresoj, sed la kostoj por la partopreno de tiaj kongresoj estas tiel allaj ke nur kelkaj anoj povos vojaĝi tien. Krome niaj anoj ne ĉiuj ŝatas viziti la naŭtralajn kongresojn kaj tial ni decidis unufoje efektivigi TAGE-konferencon ekster la oficiala j kongresoj. Tial ni estas nun en Arnhem. Eble ni povos daŭrigi tion en la venonta jaro. Tamen dum la oficiala kongreso ni okazigu kunvenon de TAGE-anoj por priparoli diversajn temojn. Ni ĉiam provas plivalorigi la anecon de TAGE. En liu rilato ni proponis la eldonon de geografiaj bildoj kun esperanta teksto, liuj libroj prezentos ĝeneralan bildon de iu lando kaj formos taŭgan informilon kaj eĉ instruilon por nia kolegaro. La intereso por tia eldono inter niaj anoj ŝajne estas tiom malgranda ke ni ne riskos la aperigon. Plue ni komencis la distribuon pere de nia gazelo, de facila, interesa, bonstila legaĵo por infanoj. La folioj estas elpreneblaj kaj tiel la a bonan toj de la revuo ricevos post kelka tempo ĉarman libreton, kiu povos alporti al la gelernantoj kelkajn »Agrablaj’n Horoj n«. Ni ankoraŭ ne {scias ĉu oni ŝatas tiun aranĝon. Oni ne skribis al ni mallaŭdajn leterojn kaj el tio ni konkludas ke ni almenaŭ ne tro fuŝis la gazeton. Dum la diskutoj mi tre pelas vian opinion pri nia organo. Ni volas ke niaj anoj konsideru sian anecon de TAGE ne bagatela sed eĉ tre valora. Tial nia laborkomitato aranĝis la eldonon de serio da popularaj-scie neaj, interesaj verketoj sub titolo: »Pedagogia *Biblioteko Niaj anoj povos aĉeti tiun serion por tre favora prezo. Jam du manuskriptoj estas pretaj; unue la interesa libro de A. Ferriere pri nunaj| problemoj en lernejo kaj instruo; due libro pri la nederlanda pedagogo Jan Liglhart. La tria estas nun prilaborata: ĝi estas studaĵo de la belga D-ro V. d Espallier pri modernaj lernejaj libroj. La eldonon ni komencos en la aŭtuno. Sed ankaŭ ĉirilate ni bezonas la helpon de ĉiuj1 kolego j; ili proponu al ni el sia nacia literaturo taŭgan verketon, kiu estas tradukota en esperanton aŭ ili serĉu kolegon kiu volas kaj povate * •

• I

— paĝo 8 de la PDF —

56

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

ion verki en nia pedagogia serio. Ka j … ni esperas, ke ili… aĉetos la eldonajojn de TAGE: aĉetos kaj priparolos por ke ĉiuj gekolegoj aŭdu pri nia plano. En la lasta tempo mi perletere konatiĝis kun kolegino, kiu tre interesiĝas pri la eldono de Inina legaĵo por infanoj. Al ŝi mi proponis diskuti en Arnhem la eblecon de tiu entrepreno. Ke nia labo rko mi Uto sin interesas [iri tiu terno jam montras al vi la preso de niaj folioj t Agrabla j 1 loroj« Laŭ ni la eldono de laŭga legmaterialo por niaj junaj esperantistoj estas tre grava flanko de nia movado. Kaj rekomendinde estus se iu instituto aŭ organizo kontrolus la eldonon por ke ne povu aperi bagatelaj kaj eĉ malutilaj libretoj. Ankaŭ pri tio mi tre petas vian bonvolan diskuton. Karaj geamikoj, vi rimarkas ke mi nur tre supraje pritraktis diversajn temojn, kiuj estas gravaj por nia asocio. Sed verŝajne jam tro longe mi okupis min pri tio. Mi ankoraŭ nun volas peti vin, bv. diri ‘vian opinion por ke nia laborkomitato sciu almenaŭ kiujn vojojn ĝi laŭiru en la proksima tempo. Resumante ini petas diskuton pri: 1. LAGE laboros por la propagando inter la neesperantistaj kolegoj 2. Gi provos kontaktiĝi kun la landaj fakorganizoj 3. Gi efektivigu viglan propagandon inter la tutmonda kolegaro esperantista. 4. Metodoj por plifirmigi la kontakton inter la anoj. 5. La redaktado de IPR kaj la aldono »Agrablaj Horoj«. 6. La korespondistoj kaj la korespondoficejo en Berlino, 7. La aranĝo de TAGE-kunvenoj. 8. La eldono de «Pedagogia Biblioteko». 9- La eldono de porinfanaj legaĵoj pere de TAGE aŭ sub la kontrolo de la asocio. Noto de la redakcio: Ni tre urĝe petas la opinion pri la supraj 9 punktoj de ĉiuj niaj anoj, kiuj ne ĉeestis la kunvenon en Arnhem.

lla porto pri la kunveno de TAGE en Arnlieni La 27-an de Jubo en la Esperanta Domo kunvenkis TAGE. Sro Roome el Sheffield prezidis kaj parolis pri la idealoj de la porinstruista inovado. Sro Korte (Veendam, Nederlando) priparolis la praktikan gvidadon de la asocio. Poste oni diskutis diversajn temojn proponitajn de la administranto. La ĉeestantoj petis la laborkomitaton daŭrigi senlace la propagandon inter la esperantistaj gekolegoj, kaj instigi la instruon de esperanto en la lernejo, l iai oni decidis sendi petslcribon al la urbestraro de Arnhem por ebligi la okazon de Esp-aj kursoj por lernejanoj.

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 4

57

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Oni priparolis, ĉu estas rekomendinde okazigi TAGE kunvenon ekster la Universalaj Kongresoj. Oni opiniis, ke estas dezirinde ne okazigi tian kunvenon en la somera tempo, sed pli bone dum Pasko aŭ Kristnasko. Pripensinde estos la klopodo aranĝi TAGE kunvenon dum la porinstruistaj kursoj en Silkeborg. Pri la redaktado de Internacia Pedagogia Revuo oni i. a. decidis daŭrigi la aldonon de »Agrabla j Horoj« ĝis kiam estos sufiĉe da materialo por havigi al la anoj malgrandan libreton. La eldono de Internacia Pedagogia Biblioteko komenciĝos en la aŭtuno per i-e la eldono de tre interesa libreto de Prof. Ad. Ferriere, Geneve, pri novaj eduksistemoj kaj 2-e pri la Nederlanda pedagogo Jan Ligthart. Gojiga estas la fakto, ke la korespondoficejo ankoraŭ ĉiam funkciadas kaj intencas regule aperigi, pere de IPR. la listojn enhavantajn la adresojn de geinstruistoj kaj gelernantoj, kiuj ŝatas interkorespondi. La kunveno priparolis ankaŭ la eldonon de legaĵoj por junaj Esperantistoj. Oni opiniis, ke tia literaturo ne abundas kaj ke estos grave, ke la verketoj estu senriproĉaj laŭ stila kaj lingva vidpunktoj, liai TAGE komencos en sia Revuo recenziston pri rekomendindaj verketoj. Tiel ĝi ankaŭ aprobas la eldonon de la Juna Vivo, kiu enhavas preskaŭ Ĉiam tre taŭgan kaj valoran materialon. Ĉar S-ro Roome sciigis, ke li intencas eksiĝi kiel prezidanto favore al pli juna kolego, oni decidis, ke la sveda sekcio (kiu estas la plej granda sekcio en TAGE), elektu el sia anaro novan prezidanton. Lundovespero eslis prezentataj lumbildoj pri la senakvigado de la Suda Maro kaj la ekkulturado de »Wieringermeerpolder«. Precipe por eksterlandanoj tiuj lumbildoj estas tre instruaj kaj la kunveno esprimis sian dankon al la • projectie-ondervvijs-centrale« en Nimego, kiu pruntedonis al TAGE la aparalon kaj la lumbildojn. Dum La aliaj lagoj oni ekskursis al diversaj muzeoj, oni vizitis la belajn parkojn kaj ĝuis la agrablan atmosferon en la EsperantoDomo, tiel lerte gvidata de Gesinjoroj Moreau. A *

• A’

«

< LIBREJO EDELMAN-BARENDREGT (A. H. de Ruyter)

llmstertlam – da Costaplein 14 – Telefoon 83879 en 83897

GRANDA PROVIZO on ESPERflNTO-VERKOJ r

B

Rapida liverado

Petu senpage nian ampleksan katalogon I*

— paĝo 10 de la PDF —

58

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

SVEDA INSTRUISTA ESPERANTO-FEDERACIO Prez.: s-ro Thorsten Torbjar, Torild Wulffsgatan 7, tel. 20828, Goteborg. Sekr.; s-ro Fritiof Ahnfeldt, Inglatorp, Torskors. Kas.: s-ro Oskar Svantesson, Mariagatan 7-9a, tel. 49343, Goteborg. Sveda poŝtĝira konto de la federacio; 31430. Jara kotizo 3 — kronoj.

Sveda Instruista Esperanto-Federacio jarkunvenis la 8-an de junio 1935 en restoracio Valand en Gotenburgo. \ur malmultaj, sed interesitaj instruistoj ĉeestis. ‘ La kunvenon malfermis la prezidanto de la federacio, s-ro Thorsten Torbjar el Gotenburgo. Por funkcii dum la jarkunveno, oni elektis s-ron Torbjar kiel prezidanton, s-ron Svantesson kiel protokolantoj kaj por ĝustaserti pri la protokolo s-rojn Dabi kaj Torbjar. La pritraktata jarraporto por la pasinta jaro akcentis la aliĝon al TAGE. De la redakcio de IPR oni esprimis deziron, ke la izolaj membroj interesiĝu pri la federacia organo kaj ke oni skribu artikolojn por ĝi. La estraro de la sveda federacio petas siajn membrojn laŭeble kontentigi la redakcion en tiu punkto, ĉar ĝi komprenas la malfacilaĵojn, kiujn prezentas la redaktado de la federacia organo. Dum la fino de la pasinta jaro la estraro devis pro ekonomiaj kaŭzoj ĉesigi la apartenecon al Sveda Esperanto-Instituto. Tiu ago kaŭzis viglan diskuton. Interalie membro de la Instituto opiniis, ke tio ne estas afero unuflanka. Tian ĉesigon devas aprobi ankaŭ la Instituto. Sed de la lnstituto ne alvenis plendo, kial la estraro ne povis kredi alion ol ke la afero estas en bona ordo. Ĉiuokaze ne estis eble pagi la kotizon. Por la fakkunveno de TAGE en Stokholm dum 193/1, la estraro iom helpis al TAGE por havigi prelegantojn. Ce la speciala esperantokongreso en VVien dum 193/1 la Federacion reprezentis s-ro Bjarne Beckman el Karlskrona. La instruista gazetaro faka en la lando estas per la estraro provizata per novaĵoj pri esperanto. Plej interesan laboron en tiu kampo faris s-ro IIj. Kihlberg, kiu krome verkis artikolon pri la esperantomovado inter instruistoj, kiun artikolon represis Blekinge liins tidning, Ronnebv tidning kaj Katrineholmskuriren. Nykterhetsfolkets kalender pro peto ricevis informojn pri la Federacio por enpreso en sia informaro. La pasinta jaro donas impreson de malvigleco, kial Ia estraro konsideris la demandon pri ĉesigo de la Federacio, precipe pro la tro malgranda nombro da aliĝintoj, kio kaŭzas ekonomian malfacilon. Tamen la estraro hezitas antaŭ tia propono. Guste ĉe la okazo de la jarkunveno ni havas kasan deficiton, kaj nepre estas, ke oni trovu vojon por forigi ĝin, prefere per varbado de pliaj membroj. La estraro esperas je komunaj streĉoj en tiu punkto, por ke la federacio povu vivi. La raporton de la estraro oni aprobis, kiel ankaŭ la revizoran raporlon, kaj senŝarĝigis la estraron. Nepreciza propono pri eventuala kunfandiĝo de la instruistoj esperantistaj en la Iri nordaj landoj en unu federacion, kaŭzis ioman diskuton, kaj oni lasis al la estraro esplori la eblecojn en tiu afero.

— paĝo 11 de la PDF —

59

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

La propaganda afero estis diskutata. Oni proponis al la estraro sin turni al la gvidantoj de la koresponda kurso por ricevi adresojn de personoj. interesiĝinta] pri esperanto. Same oni ankaŭ faru ĉe Eldona societo kaj ĉe *Koresponda Lernejo de Ilermod. Oni ankaŭ uzu la instruistajn gazetojn nacilingvajn pli intense por tiu celo. Kiam la parolo estis pri la kasa manko, f-ino S. Eriksson el Alingsas kr., kaj s-ro P. Odlund el Odenas 2.— kr. donacis por la kaso 5. (Aliaj sekvu la imitindan ekzemplon! Kas.) Al la kunveno venis fkelkaj salutoj, de TAGE, s-ro Andren el Svennevad, s-ro Blid el Nvnashamn’kaj s-ro Kihlberg el Vingaker. i Estraro por la jaro ig35 estas: S-ro Thorsten Torbjar, prezidanto; s-ro Fritiof Ahnfeldt, sekretario; s-ro Oskar Svantesson, kasisto; s-roj Linus Andren, Algot Blid, Bjarne Beckman, Einar Dabi, Sam Jansson, Ernfrid Malmgren, Niis Nordlund, Gunnar Otterfors. Revizoroj por ig35 estas f-ino Karin Ilallengren kaj s-ro Gustaf Rimberth. La jara kotizo estis fiksata je 3.— kr. Post dankparolo al la estraro de s-ro Dahl la kunveno finiĝis. Oskar Svantesson 1

•

A

1′

1 —.

T

_ _

. —. * —.

_1

I L «

1

■ ■

l * rx a «

■ V •• t ■

*1

> » a C • 4 t*V

1 lOl

■ FI

La dilemo de la liistorio-instruado La historio-instruado en multaj rilatoj formas la vivkoncepton de la junularo, jen ĝia valoro kaj jen ĝia dilemo, precipe en nia kriza kaj ĥaosa epoko kun ties akraj kontrastoj. Temas pri la provo adapti la esploradon de la deknaŭa jarcento al la bezonoj de.nia epoko kaj repacigi ĝian liberan kaj kritikan, principe objektivan sed fakte tendencan pensadon kun nia malfido kontraŭ i n tel ekt ua lismo kaj teoria analizemo, kun nia pustulo de kredo kaj volo, praktika laboro por venki la amasiĝantajn, ŝajne nesolveblajn problemojn. Pli ol iam la historio devas fariĝi viva potenco kaj ne nur malviva memora scio. Traelekti la materialon, jen la unua dilemo! Kio estas esenca kaj kio malesenca? Neniu ja dubas pri la graveco de la antikva epoko aŭ pri la valoro ĝisfunde studi la lastajn du jarcentojn, precipe la tempon post 1880. kiu donas la senperajn premisojn de nia propra epoko. Sed ĉu ni f>ovas respondi pri malpliigo de la kurso pri la mezepoko aŭ la tempo de a sangaj religiaj bataloj inter reformado kaj kontraŭreformado, kiuj ho•diaŭ pli ol iam aktualigas? Kaj tamen, severa traelektado estas nepre necesa, eĉ se ni devus «forjeti tutan mondparton aŭ tutan jarcenton por studi la reston ĝisfunde», kiel konscie troige diris sveda pedagogo. Estas necese agi sen antaŭjuĝoj! Provante vivigi la historio-studadon, la instruisto devas memori, ke nur studego estas maltaŭga metodo. Firma memora scio kompreneble estas la fundamento de ĉiu scienco, sed nur fundamento estas malagrabla loĝejo. Pli valora estas Ia viva vorto de la instruisto, ĉu temas pri konkretaj, kolorriĉaj rakontoj, afi la vekado de la juna entuziasmo, aŭ la atentigo pri tipaj okazoj aŭ la pritraktado de historiaj problemoj. Dum instruistaj prelegoj la lernantoj ankaŭ povas lerni la netakseblan kapablon fari notojn dum parolado.

— paĝo 12 de la PDF —

60

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro

Nenio tamen donas tian vivan scion pri certa temo kiel bone ordigita memstara aktiveco, ĉu kiel prelegetoj aŭ personaj labortaskoj, ĉu kiel t. n. gruplaboro. Tion, kion oni perdas en enciklopedia scio, oni multoble regajnas per la pli persona proprigo de la studita temo kaj pri la ricevita kapablo entute trakti historian materialon kaj historiajn problemojn. Sed ankaŭ tiu metodo havas sian dilemon, kiu eble estas klarigebla pere de la vortoj de maljuna sveda pedagogo: «Bonaj instruistoj estas el du specoj, tiuj. kiuj trostreĉas sin mem, kaj tiuj, kiuj trostreĉas la lernantaron.c Kaj nur firma konvinko pri la valoro de la memstara aktiveco povas venki la sennombrajn malfacilaĵojn. Sed tia konvinko intime dependas de la ĝenerala koncepto de la instruisto, lia tuta koncepto pri vivo kaj homoj. Kaj tiu siavice reefikas ĉiurilate al lia instruado kaj edukado. Jen la kerna problemo, ĉar la plej aflikta dilemo de la nuntempa historio-instruado estas la sovaĝa batalo inter malsimilaj vivkonceptoj! Post la politikaj, sociaj kaj ekonomiaj terŝoviĝoj de la lastaj jardekoj ŝajne ne ekzistas linna fundamento en la mondo kaj malnovaj spiritaj normoj ŝanĝas valoron tiel rapide kiel akcioj kaj valutoj en la borso. En kelkaj landoj — la ŝtatoj, kie regas diktatoreco — oni tamen provis krei novan, firman skalon de valoro pere de la reganta idearo, sed en tiuj landoj, kie regas ankoraŭ la liberalaj principoj en la instruado kaj la instruisto posedas grandan liberecon, sed ankaŭ grandan personan respondecon, estas pli mallacile prijuĝi kaj nian propran epokon kaj la pasinton. La evoluo pravigis la vortojn de la plej granda sveda filozofo: «Serĉu la veron, kaj se kondukus la vojo ĝis la pordegoj de la Infero, frapu!» Ni serĉis la veron, ni nun estas antaŭ la pordegoj de la Infero, kaj verŝajne ni devas frapi, esperante, ke la vojo ne nur kondukus tien, sed ankaŭ transon! Bj. Beckman

Pri stenografio en Lernejo Kun granda intereso mi legis en IPR (no 3. ig35) Ia artikolon de samideano Max Ileinrich, el Potsdam, titolitan: «Nova metodo por lernigi legadon kaj skribadon». Mi ankaŭ uzas stenografion kiel instruan rimedon, sed nur kun miaj ?- 3 jaraj lernantoj. Al ili mi donas tekstojn stenografie skribitajn, por ke ili skril >u ilin franclingve kun regula ortografio, aŭ demandojn pri aritmetika problemo, kiujn mi tiamaniere skribas rapide sur la nigra tabulo, ŝparanto valoran tempon. Cu stenografio r>ovas ankaŭ utili por lernigi plifacile legadon kaj skribadon al junaj gelernantoj? Nur provoj faritaj p ovas sciigi nin pri tio. kaj estus bone se liuj, kiuj provis tiun rimedon, kiel faris s-o M. Ileinrich. publikigus en IPR la atingitajn rezultatojn. Ekzistas diversaj stenografiaj sistemoj. Mi uzas la »Duplove-Flageul«-an sistemon, pri kiu la interesuloj povas havi sciigojn skribante al ^Stenografa Instituto Tutmondan g, Bulvardo Voltaire, Issy-les-Moulineaux (Seine) Francujo. P. S. La sistemo >I)uploye« estas alfarita al pli ol 20 lingvoj. i

i

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

61

Edukado en Kanado Kanado havas proksimume io milionojn da enloĝantoj, kaj tamen A* Cl tiu lando ĉiujare elspezas _ £, 36,000.000 por la instruado. Oni deziregas pli da klerigo. Estas ĉiutagajo renkonti »trapper« (bestkaplisto), diligente pristudanta sian libron, sekvanta la indikojn, kiujn instru.isto donas al li pere de radioaparato. Kvarono de la loĝantaro iel studas. Mi donu kelkajn elokventajn nombrojn: 21/2 milionoj iel studas, 80.000 vizitas la universitatojn aŭ kolegiojn. Analfabeteco praktike ne ekzistas. Deviga instruo ĝis 1/1 aŭ i5 jaroj. La elementa instruado estas senpaga kaj la pagota sumo por la duagrada kaj la universitata instruo plejeble malalta. Kaj ĉi tiuj studentoj ne evitas sin streĉi; se iel eble ili kaptas la okazon gajni kelkajn dolarojn, kiujn ili ege bezonas por libroj kaj aliaj studnecesajoj. Inter tiuj junaj studentoj regas socia solidareco plej blel£ sin manifestanta en la tiel nomataj «Universitatoj en ,Overatis «. Estas klasoj da senlaboruloj, kiuj vespere kunvenas kaj estas gvidataj de personoj, finstudontaj en universitato, tage laborantaj en minejoj aŭ lignQsegejoj. En liberaj vesperhoroj ĉi tiuj instruas junajn laboristojn tute aŭ parte sen laboro. La entuziasmo, kun kiu ili sin dediĉas al tiu nepagata laboro, vekas ĉe la senlaboruloj saman entuziasmon, tiel ke la morala nivelo de ambaŭ partioj plialtigas. Estas speciale la kamaradeco, kiu karakterizas la tutan sistemon, kaj inventas ĉiajn originalajn rimed’-‘ ojn kaj metodojn. Kompreneble ankaŭ en Kanado oni renkontas la usonan spiriton, kiu postulas, ke oni sin orientu laŭ la praktiko. Ekzemple en Manitou (Manitoba) la vespera popollernejo, kie estas instruataj multaj fakoj: la angla kaj la franca lingvo’, matematiko, librotenado!, urinologio kaj geologio. Ja estas la ordinaraj fakoj. Sed io malordinara estas la preparo por la teatro, kiu formis multajn amatorojn. Tre neordinaraj estas tri kursoj multe vizitataj: ŝuflikado, vestfarado kaj … provizora helpo dum akcidentoj. Alian ekzemplon. La vojaĝantaj bibliotekoj. Ciu loko, kiel ajn malproksime situanta en la stepo, povas akiri sendaĵon de 5o libroj. Posi duonjaro ĝin anstataŭas alia serio. Parto estas teknikaj studlibroj, sed’ pli granda parto estas amuza legaĵo. Avide oni legas ĉi tiujn alsenditajn librojn, sed pli zorgeme oni traktas kaj post duonjaro en bona stato resendas ilin. En Saskaĉevan cirkulas 70.000 volumoj kaj dum multaj jaroj neniu libro perdiĝis. Unu el la io administrantoj konstatis, kei, post kiam li disdonis la librojn regule post la dimancaj diservoj!, la nombro de la parohianoj duobliĝis. Sed kanada specialaĵo estas la lernejvagonaro, aŭ eble pli ĝuste dirite: la vagonar-lernejo. Estas vagonaro, instalita kiel lernejo kaj kiu elektive venkas la malfacilajon de la grandaj distancoj. Tiuj vagonaroj, provizitaj per nigraj tabuloj;, benkoj kaj karloj kaj per ĉio, ‘kio estas cc en Tone instalita lernejo, portas la sciencon ĝis en la plej forajn lokojn.

— paĝo 14 de la PDF —

62______________ iNTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

Eĉ la sonorilo, donanta la signon por la komenco de la lecionoj, ne mankas. La instruistoj, kiuj instruas en ĉi ‘iuj vagonaroj, havas siajn proprajn ĉambrojn, en kiuj komforto kaj simpleco estas kombinitaj. La vagonaroj veturas de loko al loko, kaj kie ili haltas, tie ili restas kelkajn tagojn, l^a instruistoj kunvenigas malgrandajn klasojn (io aŭ 12 lernantoj inter 5—18 jaraj). Kiam en iu vilaĝo aŭ vilaĝeto estas pli da lernantoj, tiam la registaro konstruigas regulan lernejon. Kelkaj el tiuj vagonaroj eslas agrikulturaj lernejoj. Ili enhavas malgrandajn ekspoziciojn ankaŭ fruktojn kaj semojn, eĉ brutareton, kio ebligas ke oni instruas la praktikon. Ekzi kiel bone prizorgi la brutojn kaj kiel melki. Dum unu jaro tiuj kursoj estis vizitataj de 60.000 personoj.

KRONIKO USSR (Sovet-Unio.) La Internacia Pedagogia Servo de la Centra KinoEoto-Radio «Oficejo en Popolkomisariejo de Pezindustrio U. S. S. R.« (adreso: USSR Moskvo 5. Poŝtkesto 152) sendis al nia redakcio du leterojn, kiujn ni publikigas sube. La respondantoj certe per siaj krespondoj akcelos la propagandon de Esperanto en USSR.

I. Estimata kolego! Estu afabla priskribi pli detale, kiamaniere estas organizataj la lecionoj aŭ lekcioj en viaj superaj lernejoj kun cpidiaskopoj (t. e. kunapliko de diapozitivoj kaj lumbildoj). Tiu-ĉi temo nin precipe interesas, ĉar ni aŭdis, ko la apliko de tumbildoj (diapozitivaj) eksterlande estas tre multe uzata. Nin interesas: L kiom da diapozitivoj oni donas por unu lernohoro, 2. kiom da tempo (minutoj) oni tenas sur la ekrano la lumbildon, 3. ĉu oni speciale preparas la lumbildojn por la lekcio, aŭ ĉu oni uzas la lumbildojn produktitajn de specialaj fabrikoj, institucioj, entreprenoj. 4. ĉu la lekcio estas kunmetata laŭ la diapozitivoj, aŭ male, la diapozitivoj estas preparataj laŭ la lekcio, t. c. ĉu la pedagogo intencante fari lekcion estas devigata akomo-

diĝi al Ia ekzistantaj diapozitivoj, aŭ ĉu li libere elektas la temon kaj laŭ la temo devigas produkti la necesajn diapozitivojn. 5. ĉu la lumbildoj estas kritike konsiderataj antaŭ la kunmetado (verkado) de lernoprogramoj de iu ajn supera institucio, aŭ ĉu ili estas hazarde uzataj. 6. Bonvolu priskribi la metodikan prilaboron de la lekcio en la superaj lernejoj kun apliko de diapozitivoj. 7. ĉu ekzistas ĉe la superaj lernejoj propraj foto-laboratorioj, kiuj laŭ la mendoj de 1’ pedagogoj produktas la diapozitivojn. 8. Kiu praktika procedo de 1’ produktado de diapozitivoj ekzistas en la suprenomitaj foto-laboratorioj. 9. Kiajn projekciajn aparatojn (lanternojn por lumbildoj) oni uzas en la aŭditorioj de superaj lernejoj. 10. Kiajn sistemojn de I’ lumigado oni uzas en la projekci-aparatoj. 11. ĉu ekzistas iu speciala literaturo pri metodoj de apliko de diapozitivoj por la lekcio aŭ leciono en la superaj lernejoj (se jes — bonvolu noti L titolojn de 1’ verkoj kaj iliajn aŭtorojn). Ni petas pardonon, ke ni superŝutis vin per multenombraj demandoj, kaj se vi respondos eĉ unu cl ili ni estos tro dankaj. Memkompreneble ni volonte rekompencos viajn klopodojn pri la

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

plenumo de nia peto kaj sendos laŭ via deziro iun ajn verkon, eldonitan en USSR en Esperanto aŭ en iu nacia lingvo. Atendante vian afablan respondon ni restas estimplenaj «Internacia Pedagogia Servo.«

II. Estimata Kolego! Ni tre deziras starigi kun vi rcgulan korespondadon pri jenaj temoj: 1. Kiamaniere oni ĝenerale aplikas kinon, radion kaj foton en lernejoj, institutoj, universitatoj de via lando? 2. Kiamaniere vi persone aplikas kinon, radion kaj foton por la lernejo kaj instruado? 3. Per kiaj aparatoj estas provizataj la lernejoj por utiligi ĉi instruadon? 4. Kia estas la metodiko de 1’ aranĝo de lekcio (aŭ leciono) kun apliko de radio, kino, foto, diapozitivoj (lumbildoj) diagramoj, plakatoj ktp. 5. ĉu oni aplikas en unu leciono (lekcio) samtempe ĉiujn supremenciitajn elementojn de I’ aktivigo de leciono aŭ ĉu oni aplikas ĉiun elementon de 1’ aktivigo aparte? 6. Kian metodon oni aplikas, por ke kino-radio, filino estu uzata plej efike? 7. Kiamaniere estas aranĝataj instruaj radio-kino filmoj laŭ iliaj rnetodikaj principoj (nome: ĉu la pedagogo aŭ profesoro partoprenas iliajn aranĝojn dum la tuta produktado, komencante de 1’ verko de »scenario« aŭ ĉu la rolo de la pedagogo-profesoro finiĝas post tiu momento, kiam li jam estas verkinta la scenarion?) 8. Kiaj estas la metodoj de 1’ kontrolfiksado de rezultoj pri apliko de radio, kino kaj foto en pedagogia procedo (influo de radio, kino al gelernantoj). 9. Kiel estas efektivigata esplorlaboro kaj eksperimentlaboro celanta elmontri bonajn kaj malbonajn kvalitojn de 1’ radio, kino? 10. Kiaj plej modernaj aparatoj de radio, kino kaj foto estas uzataj dum la laboro (sistemoj de radioaparatoj, de lumbildaparato}, epidiaskopoj ktp.) 11. ĉu vi povas komuniki adresojn de ĉiuj pedagogoj en via lando, urbo

63

(au en aliaj landoj), aplikantaj radion, kinon, foton. Ĉu vi povas citi specialan literaturon (libroj, gazetoj) pri suprediritaj demandoj? 12. ĉu oni faras seancojn de kino (lecionojn kun apliko de kino) en duonlumo, por ke la gelernantoj povu vidi unu la alian, vidi la gestojn kaj mimikon de la pedagogo, aŭ ĉu oni aplikas kinon en absoluta mallumo? 13. ĉu ekzistas speciala teknika aranĝo seninterrompe ŝanĝi (anstataŭi) sur la ekrano kino-filmojn kaj diapozitivojn; se jes — tiam estas dezirinde priskribi la detalojn de 1’ aranĝo (aparato). 14. ĉu la instruprogramoj antaŭ ilia aranĝo estas pristudataj ei vidpunkto de ilia ekranigo kaj radiigo? 15. ĉu dum la kino-lecionoj oni aplikas ekspozaĵojn, diagramojn, plakatojn, fotojn, bildojn, ktp. 16. kiajn sonfilmojn oni uzas dum la lecionoj (ĉu ekzistas iuj specialaj katalogoj de similaj filmoj.) 17. Kiajn mallongmetrajn filmojn oni uzas dum la lecionoj (ilia longeco, ilia enhavo, ilia aplikmetodo, ilia aranĝmetodo). 18. ĉu povas la pedagogo sen helpo de kinoteknikisto reguligi kaj gvidi la tutajn aparatojn de kino, de lanterno por lumbildoj ktp. el Ia aŭditorio (klaso) mem — kaj kiamaniere tio estas aranĝata? 10. Kiom longe daŭra estas la leciono, ĉu ĝi estas 15-, 29-, 25-, 30-, 35-, 45-minuta? 20. ĉu oni aplikas iun metodon por malgrandigi la laciĝon pro la tro longa aŭskultado ĉe radio-leciono? 21. Estas tre dezirinde ricevi priskribon de 1’ matena leciono de gimnastiko per radio por gelernantoj (se ĝi okazas). 22. Kiun muzikon oni aplikas dum la radiolecionoj de gimnastiko (ĉu ĝi estas speciale komponata, aŭ ĉu oni elektas pecetojn el famaj muzikaĴ°Ĵ) 23. Priskribu Ia metodon aplikatan por instrui fremdajn lingvojn per radio. Internacia Pedagogia Servo.

— paĝo 16 de la PDF —

64

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Abonprezo de IPR La abonjaro daŭras de Ia l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de TAGE.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guld. Por 2.50 ned. guldenoj estas sendota el: Aŭstrujo 8 ŝilingoj. 5.— ŝiT. Britujo Belgujo 37 fr. Ĉeĥoslovakio 33 ĉ. kr. Danujo 6 kronoj. Francujo 25 frankoj. Germanujo 4 markoj. 12 pes. Hispanujo Hungarujo 7 peng. Jugoslavio 75 din. Latvujo 5 latoj. Norvegio 6 kron. Polujo 8 zlotoj. Rumanujo 180 leoj. Svislando 5 frank. U. S. A. 1.50 doi. Kiam vi sendas la kotizon rekte al Ia administracio, ni petas vin: 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 21 Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Angla: F-ino V. C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE, Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gar^ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon. Harrow St., Box Hill E li. MELBOURNE. (Victoria)

Nro 4

Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenvveg 54. MECHELEN. Bulgara: Ivan Valĉanov, gimnazia «nstruisto, TIRNOVO. Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREB1C, Komerca Akademio Poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Cina: Chang-Ching-Chiu, 21. TaShin-Street, JUNNAN FU. Cilia: E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana: S. Kr. Nielsen, FEDERICIA Sundegade 3. Estona: Johannes Jaanisto Kastani. 125—1. TARTU. Greka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana: Ferei. Montserrat. Str. Provenza. 75—2—3. BARCELONA. Hungara: Bleier Vilmos. Mester-u. 53. V. 7. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava: Peter Golobiĉ. JESENiCE, FUZINE. Kanada: Ale.vander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Ju.ŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. Iŝlaŭzas. paŝt. ag. PR1ENU. VALS. Nederlanda : M. van Mullem. 0.58. OPHEMERT. kasisto: E. A. Koor, UTRECHT W. v. Noortstr 10. Poŝtkonto nro 176356. Nederlanda Hindujo: vakanta. Pola: B. Glucho\vski. ŝ\v. Wincentego 80. WARSZAWA 24. Poŝtkonto 16992. Svisa: S-ino N. Oumansky. 12 rue Jean-Jacquet. GENĈVE. U. S. A. : David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. Californie. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas.

Abonu tuj la monatan gazeton, LA JUNA VIVO. Jen vi havas la plej malkaran gazeton por gejunuloj kaj komencantoj. Interesa enhavo, facile komprenebla lingvo: tre taŭga legaĵo por kursoj. Jarabono: Ned. f. o. 75. Aliaj landoj 0.7 doi. *12 sv. fr. Petu senpagan specimenon de: Redakcio de „L a juna v i v o“ West-Graftdyk N. H. Nederland. Felelos kiado: Bleier Vilmo».

K6«zitette a Pestviddki Nyomda Vicon.

A nyomd»6rt Bdnik Gy. /elele»

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

14-a jaro (Numero 5) 1935 Tutjara abono: 2.50 neder1 an daj guldenoj (inkluzive aneco de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj)

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE)

Redaktoro : E. J. BOLTJES. Engelsche laan 30. Winschoten ((Nederlando) Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544 Prezidanto de TAGE: G. W. ROOME. 21. Glenaimond Rd Sheffield (Anglujo) Sekretario de TAGE: W. H. MOOK. Nassauplein I5a Groningen (Nederlando) 2-a Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuvv-Scheemda (Gr). (Nederlando)

T. A. <>. E. kaj ĝia neceseco eslas la arda deziro de ĉiuj veraj instruEsperanton en la lernejon istoj esperantistaj. Sed kion helpas, se iustr uistoj mem ne interesiĝas sufiĉe pri tiu grava demando. Por atingi la celon, oni fondis antaŭ jaroj TAGE. A • ne ricevas apogon kaj subtenon Sed tiu organizajo nenion povas fari. se gi de ĉiuj esperantistaj instruistoj. Ni vivas nun en malfacila, kriza epoko. Estas memkompreneble, Re ĝuste por instruistoj <esperantistaj la membreco de TAGE signifas grandan oferon. Oni malaltigis la salajron preskaŭ en ĉiuj ŝtatoj kaj landoj, oni devas unue aparteni al la lakaj oruganizajoj kaj pagi sufiĉe altan kotizon, krome mi menciu ia abondevigon d< 1 multaj <fakgazetoj, libroj ktp., se oni volas progresi aŭ almenaŭ resti sur? la sama kulturŝlupo. Kaj nun por ĉiu * ri esperantajn gazetojn, aliĝi al esperantista instruisto estas aparta devo. iaboni la landa ligo, esti ano de TAGE ktp. Ĉu lio ne estas vera ofero? Jes! Sed kion fari? Ĉu lasi fali la vere necesan organizaĵon ? Tule ne! Ni instruistoj eslas idealaj homoj (esperantistoj, instruistoj en duobla grado idealaj) kaj ni venkos ankaŭ tiun krizon. Se ni volas iam atingi nian celon, ni devas per ĉiuj fortoj subteni nian fakan organizaĵon. Kiamaniere oni povas tion atingi? Unue: pere de malalta kotizo. La nuna kotizo ŝajnas al mi iom tro alta. Se ni aldonas, ke IPR aperadas dumonate en malgranda amplekso, oni facile komprenas, ke kelkaj ne estas kontentaj. Mi ankaŭ scias, ke la estraro forte klopodas, ĉion plibonigi. Sed ĉio ne dependas de la estraro. La membroj devas kunhelpi. Se instruistoj aliĝus multnombre, ni baldaŭ havus fortan organizaĵon kaj belaspektan kaj riĉenhavan gazeton, aperantan regule monate, kaj la kotizo per si mem malaltiĝus. Ni ĉiuj deziras belaspektan kaj riĉenhavan revuon. Ĉu la redaktoro mem ĉion prizorgu? Tute ne! Ni kunhelpu per sendado de taŭgaj kaj interesaj artikoloj. Se ĉiu instruisto-esperan tisto sendus jare nur du artikoletojn, la redaktoro estus tute senzorga kaj neniam venus en embarason, la gazelo fariĝus pli alloga kaj interesa. Due: oni presu la gazeton, se nur t eble, en lando kun malalta valuto.

— paĝo 2 de la PDF —

66

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

Trie: ni lasu flanken ĉion., kio nin i®ble disigas, kaj ni rigardu nur unu celon: la finvenkon de Esperanto. Al TAGE do povas aliĝi ĉiu, ĉu naciulo, ĉu internaciulo, ĉu katoliko aŭ nekatoliko, ■ ĉu partianoj aŭ nepartianoj ktp. Ni do ĉiuj havas la’komunan celon, kiun ni atingus per komunaj fortoj. • Do, aliĝu al TAGE, varbu por ‘PAGE, subtenu ĝin kaj la sukceso baldaŭ estos videbla kaj sentebla. — •* ■** G o1o b i ĉ Peter

Eduka lio n tere ncsi ro, Oksfordo, 4 ii» iisto, 10-17. 19.35

La elstarantaj impresoj, kiam oni poste pripensas ĉi tiun plenplenan semajnon estas: — la mirinda organizado, kiu ebligis la kunvenon samtempe de tri grandaj internaciaj konferencoj; la malavara gastigeco de la urbo kaj la universitato de Oksfordo, kaj de la granda angla asocio de geinstruistoj, N. U. T., kiuj gaje kaj ankaŭ solene akceptis, festis kaj gvidis dum Ja tuta sema ino; la multflanka diverseco de la programo, eduke kaj societe; Ja forta sento, en fakaj kaj amasaj kunvenoj, al pli bona interkompreniĝo inter ia nacio; kaj fine la fakto ke T.A.G.E. povis partopreni tian gravan aferon. Necesas, unue, klarigi ke la tri partoprenintaj asocioj estis: / 1. Mondfederacio de Edukaj Asocioj. Ne ĉiuj anoj estas geinstruistoj, sed ĉiu membroasocio havas priedukan celon. 2. lnternacia Federacio de Asocioj de Geinstruistoj en Gimnazioj. Tiu ĉi rilatas ĉefe al la diversspecaj altgradaj lernejoj. 3. lnternacia Federacio de Geinstruistaj Asocioj. Tiun ĉi plejparte aniĝas la geinstruistoj en popollernejoj. Unuafoje la tri Federacioj konferencis samtempe, kaj proksimume 2000 partoprenis. Entute estis 19 fakkonferencoj en io apartaj konstruajoj. Krome okazis la privataj aferkunvenoj de ĉiu federacio, kaj la publikaj kunigitaj kiuivenegoj en Sheldonian Theatre. La unuan amaskunvenon akceptis la Kanceliero de la Universitato, \ iscount IIalifax. Li ankaŭ malfermis la bonegan ekspozicion, kiu elmontris, en tri konstruajoj, la anglan sistemon de edukado, kaj estis kunmetita de la inspektistoj de la Ministerio de Edukado. Ciu membro ricevis grandan pakajon kun konferencliteraluro, kune kun ĉarmaj memoraĵoj: — libro pri Oksfordo mem — ĝiaj tradicioj kaj spirito — kaj bildlibro pri la anglaj lernejoj kun mallongaj historiaj skizoj de ĉiu fako. Havebla ĉe N. U. T. Hamilton House, London. Prezo 2 ŝ. Dum Ja >espero de la 10-a, en la koncertĉambrego de la Urbdomo, komforte meblita kiel salono, la konferencanoj amasiĝis, por ricevi la bonvenigon de la prezidanto de la N. U. T., Sro. Brown. La unuan fojon mi partoprenis internacian kongreson kie oni ne uzis komunan lingvon. Stranga

— paĝo 3 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

67

aperto! Io mankis. Generale, oni aŭdis la anglan lingvon, ĉar la plejmulto estis aŭ Angloj aŭ Usonanoj, sed foje oni preterpasis malgrandan grupon babiladantan france aŭ germane, kaj supozeble japane. Muziko foniĝis. Kelnerinoj rapidis tien kaj tien. Sed, kvankam la atmosfero estis afabla, ne estis la gaja, juna, libera sintenado kiun posedas niaj propraj internaciaj kongresoj. Post multŝatata ripoztago, la serioza programaro komencis lunde. Preskaŭ ĉiu fak kongreso allogis. Ekzemple, oni pritraktis la preparadon de instruistoj, la edukadon en kamparaj distriktoj: la sanon, la geografion, la komercon, la radion, la filmojn, laŭ la edukada vidpunkto; la interrilatA• ojn inter la hejmo kaj la lernejo; ĉiun gradon de la lerneja sistemo; la univerisitaton; la edukadon de la plenaĝuloj. La ĉefaj paroladantoj estis spertuloj en siaj fakoj el diversaj nacioj, ofte gravaj oficistoj, ekzemple en Filminstitutoj, Kadio Institucioj, La Ligo de Nacioj; ankaŭ profesoroj en universitatoj, direktoroj de edukado, inspektoroj, eĉ ministroj. La prezidantoj kaj sekretarioj de la fakaj kunvenoj preskaŭ ĉiam estis oficistoj de la diversaj filiaj asocioj aŭ aliaj bonkonataj eminentuloj. Kiam alia lingvo krom la angla estis parolata, oni aŭ tradukis la tuton rekte en la anglan lingvon, aŭ, post kelkaj komencfrazoj parolataj aŭ angle aŭ nacialingve de la aŭtoro mem, iu legis la paroladon angle, dum la vera verkisto staris apude- Ordinare ne estis ternpo por libera diskutado, ĉar la ĉefaj parolantoj kaj la speciale elektitaj postparolantoj bezonis la tempon. Sed se tio okazis, mi mem aŭdis nur tiujn kiuj nacie parolis anglalingve. En la privataj aferkunvenoj, laŭdire, oni ĉefe uzis la interpretistojn, ĉar tie okazis pli intima kaj grava detaldiskutado. Fakte oni diris ke sperta rusa interpretistino, en mm laborkunveno, vere estis la kunveno! Facile estas kompreni, ke en tiaj Konferencoj, tiel bone antaŭaranĝitaj, kie parolis spertuloj el diversaj nacioj, oni ne povas ekstari kaj subite kaj krude propagandi aŭ eĉ aludi Esperanton. Tio ŝajnus la ago de persono neĝentile misuzanta privilegion, kaj tia sintrudo certe ne estus taŭga. El ĉiuj kunvenoj, mi finfine elektis tiujn en kiuj, se okazo venus, mi povus uzi mian propran sperton por partopreni diskutadon. Ciu parolanto, ekstariĝinte, devas anonci sian nomon kaj asocion. Kun plezuro mi trovis ke mi povis ion kontribui kelkfoje. Ekzemple, en iu kunveno, oni pritraktis la influon de Ia Arto en ia disvolviĝo de lnternacia Interkompreniĝo en la popollernejo. Antaŭnelonge en Anglujo mi kolektis por ekspozicio diversajn ajojn ricevitajn de gelemantoj pere de Esperanta korespondado. Inter ili estis originalaj desegnajoj; presitaj artaj naciaĵoj, klasikaj kaj modernaj, komercaj kaj turistaj: gazetoj k. t. p. Ci tiu kolekto montris kiel malkare kaj diverstipe oni povas havigi materialon por la studado de la Arto. Post tiu kunveno kelkaj venis por havi pluan informon aŭ por konsenti kun mi. Ankaŭ mi havis la okazon partopreni diskutadon pri brodkastado, kaj post la paroladoj de japana kaj austria spertuloj, estis kontentige aludi la fakton ke en Ia landoj de la parolintoj okazis esperantaj dissendoj.

— paĝo 4 de la PDF —

68

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

Post alia kunveno, eslis interese, aŭdi, parolante kun unu el la membroj, ke la Komitato de la lnternacia Filminstituto en Romo konsideris la uzadon de Esperanto en sia monate eldonita gazeto, sed fine m alakceptis la proponon pro la argumento ke Esperanto ne estas sufiĉe uzata, Oni presigas la gazeton imgle, hispane, germane, france. Multaj parolantoj faris fervoran kaj elokventan aludon al ki neceso por veraj internaciaj interrilatoj en la nuntempa mondstato, sed liu kiu plej profunde impresis la aŭskulLu«.taron estis Sro. Dumas, la Sekretario de la Franca Geinstruista Asocio. Sincere kaj kuraĝe, tamen milde, li konstatis ke larĝanima kaj libera spirito en la lernejo estas absolute fundamenta, kaj por havigi lion la instruisto ankaŭ devas esti libera. Kun bedaŭro li notis la fakton ke la reprezentantoj de kelkaj naciaj asocioj forestis. Mi ankaŭ speciale rimarkis la viglajn kaj praktikajn paroladojn de la irlanda grupo. Unu el ili memorigis pri la fakto ke eĉ kiam la du registO aroj eslis malpacemaj, la geinstruistoj de lrlando kaj Anglujo reciproke daŭrigis bonan sintenon. En alia fakkunveno Diino, Montessori, mondkonata, pledis dignoplene por simpatiaj interrilatoj inter la hejmo kaj la lernejo. Samloke estrino de vartejo en Liverpool (Nord Anglujo) klarigis kiel ŝi starigis veran kooperadon inter la malriĉaj gepatroj de la distrikto, kaj la instruistinoj en sia lernejo. Popolmanierc ŝi parolis, laŭ loka dialekto, tamen amuze, sperte kaj tute konvinke. Alian tagon mi aŭskultis kun multe da intereso la raporton de Dro. Zierold, Direktoro de la Nacia Centro por Edukaj Filinoj en Germanujo, Koncize kaj klare li skizis la celojn kaj sukcesojn de Filmedukado en la lernejoj. Dro. Gangulee, Profesoro en la Universitato de Calcutta, estis ankaŭ elstaranta parolanto pri klerigo per la filmoj. Li substrekis la neceson eviti misreprezentadon de unu nacio rilate alian nur por fari sensacian dramon, kaj plendis pri la manko de taŭgaj filmoj por la azia kinejo. Esta» necese r li diris, plifortigi la Internacian Filio instituton, starigitan de la Ligo de Nacioj, kaj diskonigi ĝian gazeton. Memvolaj asocioj ofte povas pli bono fari tion ol oficialaj organizoj. Fervora kaj interesa parolado estis tiu de Sro. Hugh Gutlnie de la Eduka lnstituto de Skotlando, kiu prezentis la vidpunkton ke la Nacia Kaso pli malavare helpu al la Loka Kaso en la sfero de edukado kaj ke la lokaj impostoj estu fiksitaj ne laŭ la luprezo de la domoj, kiel kutime, sed laŭ la salajroj de la enloĝantoj. Inda klarigo estis farita de Sro. Mercier pri la laboro de la Instituta de Intelekta Kooperado (en Parizo) starigita de la Ligo de Nacioj. Tra la luta kongresa ro oni sentis la influon de la personeco de Sro. F. Mander, impona kaj kapabla prezidanto kies ordinara ofico estas Generala Sekretario de N. U. T. Senlace kaj senerare li plenumis la devojn kiujn li entreprenis, kaj dum la semajno, pro siaj servoj al la edukado, li ricevis jia honoran diplomon M. A. de la Universitato de Oksfordo. <7

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

69

Mi povas paroli nur pri miaj propraj spertoj. Sendube en ĉiuj kunvenoj okazis notindajoj. Espereble ini diris sufiĉon por montri ke tia konferenco estis vera cduka festeno, kun multaj fortaj influoj al internacia frateco. Ni esperu ke niaj japanaj instruistoj kaj edukistoj kiam la Mondkonferencaro okazos post du jaroj en Tokio, grandnombre partoprenos kaj pruvos la efikecon de nia internacia lingvo, ne nur uzante ĝin por interkomprenado kun la eŭropanoj, sed ankaŭ citante siajn personajn spertojn en la internacia sfero, ĉar Iiumaniere niaj Esperantistoj ludos indan *rolon sur la mondscenejo. Violet C. Aliron.

La sociaj kauzoj de vagabondeco ĉe infanoj Pripensante la etjologion de krimo ĝenerale kaj la etjologion de krimo ĉe infanoj speciale, oni ne povas preterlasi la vagabondecon, kiu ĉe la infanoj estas plej ofte la unua paŝo en la malliberejon. Krom tre malmultaj esceptoj, ĉiu plenaĝa krimulo, ĝuste liu. kiu utiligas la krimon profesie, tiu plej malutila kaj danĝera speco de krimulo, estis en la periodo de sia infanaĝo edukito de plibonig-doino, en kimi li venis pio iu malgrava trapaso de la leĝo. I nu paŝo antaŭ tiu plibonig-domo estis la vagabondeco kaj unu paŝon poste venis la malliberejo, komence por mallonga tempo, kelk-monata, sekvate de pli severaj verdiktoj. Tiarnaniere el la vagabondo fariĝis krimulo, poste krimulo profesia, kontraŭ kiu jam vane batalas la leĝo kaj puno kaj fine oni devas nur pensi kiel sendanĝerigi tiun homon. Ĉar tiel degeneritan homon plibonigi jam estas preskaŭ neeble. Se la vagabondeco ĝenerale kaj la vagabondeco de infanoj speciale, tiom okupas lastatempe la sciencon kaj ĝi fariĝis problemo de grava socia signifo, ĝi okazis ne jiro iu alia kaŭzOi, nur pro tio, ke la faritaj esploroj kaj observoj ĉe homoj agantaj krime elmontris, ke la plej granda parto el ili sian elementan »krimulan lemejon« faris ĉe la vagalKmdeco. Kelkaj scienculoj volas kompreni ke la vagabondeco ĉe infanoj estas psikologia (aspekto, ke ĉe la infano troviĝas iaj speciale vagabondaj propozicioj, ‘liajn ennatskiĝajn propoziciojn la infano ne |)ose.das ; —■ sed oni povas aserti, ke la psiko de iuj infanoj, kiu estas rezultato de tuta komplekso de deekstere venantaj influoj, posedas ian inklinon — aŭ pli lx>ne dirite — ne estas tiom rezistema kontraŭ diversaj influoj kaj same kontraŭ vagajbondeco. Diversaj esploroj sciencaj montris, ke la sociaj kaj ekonomiaj kondiĉoj de la medio en kiu vivas kaj edukiĝas la infano, havas decidan influon je la formiĝo de ĝia moralo. La ekonomiaj kondiĉoj en kiuj kreskas grandaj aroj da infanoj, nepre lasas siajn post-signojn sur ilia psiko, kiu formiĝas alie ol ĉe la infano vivanta en bonaj kondiĉoj. Mi ne citos tie ĉi ekzemplojn de influo de ia »ekstera mondon al la psiko de la? infano, liuj ekzemploj estas renkonteblaj sur ĉiu paŝo de nia vivo kaj ĉiu ilin konas, laŭ. aŭ eĉ malgraŭ vole … Tie ĉi mi prezentos kaj pri-» ■> •

* •

— paĝo 6 de la PDF —

70

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

parolos sciencan esploron faritan en speciala instituto en Varsovio. La juĝejo por neaĝuloj en Varsovio, kiam ĝi havas junan krimulon, kiun estas mallacile klasifiki al tiu aŭ al alia kategorio da krimuloj, tiam ĝi’ sendas tiun krimulon al la Pedagogia Konsultejo por bona kaj preciza •esplorado. Dum du jaroj la nomita instituto esploris 296 junajn krimulojn el kiuj 11 aŭ 89 procentaj estis )* vagabondoj. Kaj mm., ĉar inter la junulaj krimuloj la vagabondoj okupas tiom multan lokon, ni (esploru precize: 1. la kaŭzojn dr la vaga!>01 ideco. 2. kiaj klasoj de la isocio kaj kiomgrade ĉiu el ili partoprenas en la vagabondeco. Ekzistas scienculoj, kiuj asertas, ke la kaŭzoj de la vagabondeco estaas eksteraj) kaj ne internaj, al la unua kategorio de tiuj kaŭzoj ili konsideras la sociajn kondiĉojn, kiel la ekonomian vivon de la koncerna infano. La loĝejajn kondiĉojn, la familian vivon, la okujvon de la gepatroj kaj fine la influon de la strato«. Rilate la internajn kaŭzojn, tiajn ili trovas ĉe inianoj malnormalaj, ne plenevoluitaj k. e. La infanojn, kiuj vagas sub la iu Iluo de la unuaj kaŭzoj, ili nomas normalaj, la duajn patologiaj. Kiom trafa aŭ maltrafa estas la prezentita klasifikado, montros nia materialo bazita sur esploroj de• • 100 infanoj-vagabondoj. La unua instigo deviganta la infanon al reakcio sendube estas la malsato. Mi estas malsata ‘ ’ lio. kiom da krueleco kaj tragedio kaŝiĝas en tiu eta Irazo. tiom olte aŭdata?… kiam samtempe aliaj infanoj ploras, ĉar panjo devigas all —’manĝo. La malriĉa infano konas la malsaton jam de sia infaneco, de la naskiĝo, aŭ eĉ pli ĉar jam kiel embrio ĝi ne estas nutrata ĝissate. gissate. – La cent esploritaj infanoj, preskaŭ ĉiuj devenis el la laboristaj klasoj kaj el la plej mizere vivantaj proletoj. La, familioj de tiuj infanoj en multaj kazoj ĉerpis sian vivtenon el strata vendado, socia subteno, almozado kt| >. Kaj mui Ifoje, ĝuste liu malgranda vagulo devis milii la tulan familion per gazetdisporlado, vendado de bombonoj en la stralo, almozpetado k. c. El esploroj 31 montri^, ke luta kelkpersona familio vivas tulan monaton per tle 1 ĝis ^o zlotoj (6 iti germanaj markoj). \i nun imagu la mizeron, kiu plej ofte montriĝis en la loĝejo-kondiĉoj. De 91 vaguloj (ii loĝis en i-ĉambra loĝejo (en kiu la nombro da loĝantoj atingis li ciferon 11 personoj!)^ _ \1 i3•» en 3-ĉambra. unu eslis sendomulo de longa tempo. 1 bt* en 2-ĉambra, El ĉiuj esploriloj 3f) havis por si liton, 3o havis lilon [>or 2 personoj ikomime, 10 havis liton komunan por 3 personoj, kaj la resto dormis: sur benko, sur la lero, au kie okazis . — Liuj viv kondiĉoj (erte lasas profundajn postesignojn je la psiko de la infano, kiun ili ankaŭ modelas kaj formas. La dua ekstera kaŭzo de >afgalx>ndeco estas la familiaj kondiĉoj. De la 100 esploritaj infanoj preskaŭ neniu vivis en bonaj kondiĉoj familiaj kaj inter ili eslis 32 orloj au duon-orfoj. Konsiderinte la grandan influon de la hejmo al la infana psiko, ni komprenos, kio I )* Laŭ multaj statistikistoj la procento da vagabondoj inter la krimuloj atingas la ciferon 65—^-o. Tio signifas, ke 6.) jo”o de ia kriulidoj eslis vagabondoj.

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

71

mankas al la infano, ne bavanta tiun unuan medion; kaj pli grave, la» infano, kiu ne havas hejmon, anstataŭas ĝin per la »strato«. Niaj ekzemploj montris grandan procenton da infanoj kies gepatroj estis alkoholuloj. kaj ĉirkaŭ 5oO/0 de la infanoj mem montris alkutimiĝon al alkoholo. Laŭ la adresoj de la esploriloj montriĝis, ke krom esceptoj; ĉiu j loĝis en la antaŭurbaj kvartaloj en la plej malriĉaj urbopartoj, kie malpaco, interbatiĝo, ebriiĝo kaj krimo estas normala® aperaĵo. La prezentita medio, kiu lute certe influas la infanon eslas pasiva, ĝi influas la infanon, kiu simple alkutimiĝas al tiuj kondiĉoj, kiujn ĝi konsiderai normalaj. Sed krom liu pasiva medio ekzistas ankaŭ aktiva medio; La lnfano de riĉa familio ne nur havas manĝon kaj loĝejon, sed ĝiaj aliaj voloj, deziroj kaj bezonoj estas kontentigataj, ĝiaj instinktoj eslas brid«ataj kaj foi inala j, ĝia energio eslas direktata al bona kaj utila vojo. Sporto, ludoj, distraĵoj, ekskursoj, teatro, kino kaj multaj similaj agrablaĵoj utilaj, jen estas lio, kion mi nomis aktiva medio, ar (ekreita por la riĉa infano, kiu kreskas kvazaŭ palmo kultivata. Ci ĉion ne posedas la .malriĉa infano kaj liu ne|K)sedo estas des pli forte doloriga, ĉar la malriĉa infano lion ĉi vidas ĉe sia riĉa samaĝulo. La ekonomiaj kondiĉoj en plej multaj kazoj eslas la solaj motivoj de vagabondeoo ĉe infanoj. La infano forkuras el la domo, kiam ĝi opinias ia vivon ekster Li dorno’ pli bona: la infano multfoje forlasas la hejmon [iro timo de la ebriega patio, minacanta ĝin mortigi. En (iu kazo ia iniano preferas pasigi la nokton ie en keio, sub [Kililo, an ie ajn. opiniante ĉi ĉion pli utila ol la danĝera restado kun la ebria patro, balainta la infanon sen iu kaŭzo, Kompreneble, tiu miaŭo ne deziras la vagadon, ĝi elektas tiun vivoforinton kiel inalum ne*cce ariuni. Cetere, la forkuro de la domo ĉe iniano normala, normale edukita kaj vivanta en normalaj vivkondicoj}, miaopinie ne </kazas. \i vidu nuu ĉu ekzistas ia dependeco inter la va&aboudeco ka j la aĝo de ia vagantaj infanoj. Nia materialo montras^ ke la ple j granda nombro da vagulo j eslas infanoj en la aĝo de j o-r= 13 jaroj, t ini povus pensi, ke la maturiĝado de infano ludas lie ĉi *decidan rolon: sed kiam m ekzakte analizas tiun okazaĵon, ĝuste en konsidero de la maturiĝado, ni trovas, ke liu periodo ĉe la infano nmi t e malfortijgas la rezistemon kontraŭ Ia pensoj: >resti en la domo aŭ forkuri®, kaj liu periodo ankan pli lorie kuraĝigas la infanon por ke ĝi elektu: aresti en la domo, ĉiunokte esti vekata de la mizera dormloko, suferi malvarmon, malsaton kaj piedbatojn – an forkuri, forlasi tiun malbeliitan inferon, iri en la mondon kaj serĉi pli bonan vivon … Sed neni(fni’ la nuraj dispozicioj en liu aĝo puŝos la infanon al forkuro, neniam normala infano forlasos sian mielan liteton kaj bongustan vespermanĝon por serĉi tranokton en la strato. Kelkaj scienculoj asertas, ke ekzistas forkuroj de infanoj, kiuj okazis sub la influo de kino an tralegitaj» libroj, pio la fantazio. Kiel respondo kontraŭ tiu aserto mi havas du argumentojn: i. la statistiko montras; ke la vaguloj estas infanoj vivintaj en la plej mizeraj, tute ne imageblaj ekonomiaj kondiĉoj, do la forkuro okazis ĝuste sub la influo de la v iv kondiĉo j, 2. la riĉa infano havas kon-

— paĝo 8 de la PDF —

72

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

tentiĝon de sia fantazio per diversaj ekskursoj kaj vojaĝoj. Kompreneble, oni trovas escepton. Mi mem konas tian. Mia samaĝulo. 14-jana knabo, lilo de riĉa familio, malaperis unu tagon, kune kun dika monujo de la patro. Post kelkaj tagoj, oni trovis lin en la ĉe furi» oiboĉantan. Ou do li havis inklinon al ŝtelo kaj vagabondeco? Tute ne. Li estis malnormale edukita en la tro r iĉa familio, kiu cetere tute neglektis la (‘dukon de la infanoj, lasante tion al malseriozaj servistinoj, kaj montranta al la infanoj ekzemplon de dilroĉa kaj sencela vivo de kartludo kaj drinkado. , Tiamaniere ankaŭ mia ekzemplo pruvas, ke nur la eksteraj kaŭzoj (tiun fojon degeneracio) influas al forkuro kaj vagabondeco ĉe la infanoj. La infano estas forte kunligita kun la domo kaj sole la fantazio ne sukcesos disŝiri tiujn ligilojn. En ĉiu forkuro troviĝas konflikto de la infano kun la ĉirkaŭo: multfoje lio severa traktado, maljusta, ne liezona punado kaj simile, puŝas la infanon al forkuro kaj vagabondeco. Laŭ’ La faritaj esploroj montriĝis, ke la plej multaj forkuroj okazis pro nepreoo, kaj ke liu vagado estis komencita kun akompano de ploro kaj rezignado … Ni venas al la konkludoj: El la esploritaj vaguloj montriĝis, ke la vagabondeco de inianoj havas sian fonton en la ekonomiaj kondiĉoj en kiu j vivas la vastaj homamasoj. La opinioj de kelkaj psikologoj. serĉantaj la fonton de vagabondeco ĉe infano en psikologiaj motivoj nionlriĝis senbazaj. lial. finante ni diras: la hakilo kontraŭ la vagabondeco de infanoj, kiu estas la unua paŝo «al krimo, devas ajliri ĝustan vojon, — oni devas sekigi la fonton el /kiu ŝprucas tiu socia malsanego. Por tion atingi, oni devas plibonigi la ekonomiajn kondiĉojn de la vastaj klasoj de la popolo. Henrvk J Gielb

La edukado de la junularo kaj la rolo de la lernejo en la faŝista *Italio Gekoleyoj! La faŝista itala registaro, jam dekomence (en 192:1) prizorgis precipe la edukadon de la junularo, ĉu pro sia nature energia kaj juneca karaktero, ĉu pro sia revoluciemo kaj tutemo. Fakte, la faŝista *Ilalio juĝas la edukan mision sia fundamenta funkcio kaj prizorgas ĝian disvol vadon kun fervoro kaj organizis sistemon ĝis nun nekonatan eĉ en la statoj, kie la junulara (‘dukado estas plej zorgata. La alero eslas memkoinprenebla, ĉar ĝuste al la junularo la lasismo konfidas la taskon ĉiainigi la faŝistan kredon kaj daŭrigi la faŝistan agadon. tr

*C

t’

Prelegu farita •n la Koma Universitato la sepan de augusto iy3;> de la blinda profesoro doktoro \ incenzo \liisello dum la de li prezidita fakkunsido de T. \. O. E. en Komo okaze de la ay-a U. Iv. de Esperanto.

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

73

La eduka agado de la faŝista ŝtato eu Italio etendiĝas de la malavaraj kaj kompletaj animzorgadoj kaj prizorgadoj por la defendo la patrineco kaj infaneco ĝis la renomigo de ĉiuj lernejaj institucioj kaĵ kompletiĝas per la starigo de novaj institucioj por la fizika. kullura kultura kaj kaj morala maturiĝo de la estonta civitano. aneco Per la starigo de Nacia Institucio Por Patrineco k< (Opera Nazionale per la Materiista e l lnfanzia)«, la faŝismo kuraĝe ekatakis unu el la plej grandaj socialaj problemoj de la nuna mondo. Antaŭ la jaro ipao ne ekzistis en Ilalio organa leĝsistemo, kiu normigu la defendon kaj prizorgon al patrineco kaj infaneco: ekzistis A• nur malmultaj fragmentaj aranĝoj, kaj preskaŭ ĉio dependis de la privata bonfaremo. Sed la prizorgado, |>or ke ĝi povu atingi sian celon, devas esti enkad rigata en organan planon de sociala , politika kaj morala edukado. Benito Mussolini plene komprenis la neceson ke la ŝtato ne inalatentu tiun ĉi problemon, se ĝi celas la estiĝon de sanaj kaj fortaj generacioj. Do. la faŝista leĝo por la patrineco kaj infaneco estas unu el la plej grandaj monumentoj starigitaj de la faŝista Ilalio en la prizorgadkampo por efektivigi en Italio la nuntempan koncepton de sociala prizorgado. f undamenta karaktero de < ) jiera *Nazionali Maternita e Infanzia« estas ne «plenumi memcelajn individuajn bonfarajojn x , sed «per individua prizorgado klopodi al la sociala celo konservi kaj pliigi la rason «. La Opera Nazionale Maternita e Infanzia: per siaj provincaj federacioj kaj patnonadaj komitatoj ageme plenumas la servojn de «defendo kaj prizorgo al la patrinoj dum la luta antaŭnaska, naska kaj postnaska tempo , la seriojn de jlatrina helpo kaj prizorgo al la novnaskitoj;:, la «fizikan kaj moralan defendon al la infanoj dum la antaŭlerneja kaj eĉ lerneja periodo , la defendon kaj prizorgadon al la nenormalaj, forlasitaj, devojigitaj kaj krimaj infa|noj«, kaj, fine, la prizorgon eĉ al la infanoj rekonitaj kaj mamnutritaj de iliaj patrinoj!!. Tial ĝi akcelas «la fizikan kaj moralan defendon kaj plibonigon de la raso< per «senĉesa kontrolo, propagando kaj el plenigo de ĉiuj aliaj prizorgadaj iniciatoj;. Tiel, la «Opera Nazionale Maternita e In-

LIBREJO EDELMAN-BARENDREGT (A. H. de Ruyter)

flmsterdam – da Costaplein 14 – Telefono 83879 kaj 83897

GRANDA PROVIZO DII ESPERANTO-VERKOJ Rapida liverado

Petu senpag

nian ampleksan katalogon

— paĝo 10 de la PDF —

74

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

fanzine lmas esence politikon taskon, t. e. taskon de demografia politika, kiu donas al ĝi lule specialan karakteron kaj diferencigas ĝin de la lion la radoj kaj eĉ de la prizorgadas institucioj, kiuj, eĉ kiam ili havas socialajn (elojn, tule ne leviĝas al la sinteza celo defendi la rason ciW ĝia tuteco«. Sed la rekta eduka agado komenciĝas en la infanĝardenoj, kiuj, jios t la relormacio-Genlile« de la jaro i(ja3, Innis notindan evoluon kaj ĝisfunde renoviĝis, dan k al la naciaj didaktikaj metodoj ĉiamaniere favorataj. Krome, la i roblemo de la lernejaj konstruajoj eslas plene atakita, Sed. mulle pli o en la plibonigo de eksteraj kaj materiaj kondiĉoj, la eduka agado de la faŝismo konsistas (kiel jam dirite) en la reformacio(ientile de la jaro iyz3, kiu baziĝas sur la plej firma tradicio de la1 (itala Humanismo kaj samtempi1 nutras sin per tio. kion la lasta jarcento elpensis kuj eltrovis». La transformado ile la Ministerio por Publika lnstruado» en Ministerion por Nacia Edukado sigeligas kaj simboligas la fakistan spiriton de la lerneja reformacio. En la kampo dr la populara edukado sufiĉos aludi ĉu al la kamparaj lernejoj (scuole rmali) pluiĝinlaj dum la lastaj jaroj je miloj da klasoj kaj ege kunhelpataj de la lernejaj radiaj clsendajoj de la Kampar-radia Institucio (Ente Radio Rurale)», ĉu al la Vesperlernejoj < (Scuole Serali) . al kiuj eslas plejparle ŝuldata la malapero, i de analfabe t ismo jam elvenkila en multaj italaj regionoj. Per la lerneja reformacio oni reorganizis ankan la tulan mezlernejon: lakte, oni renovigis malnovajn institutojn kaj kreis institutojn novajn kaj pli taŭgajn por la malsamaj bezonoj de la nacio, oni enkondukis la ŝtalajn ekzamenojn, kaj la ekzamenprogra.mojn oni funde reviziis sur tute nova bazo kaj kun la celerio garantii la 11um;<i|iusman,> sciencan ka j pedagogian seriozecon de la mezlernejo <, Per postaj leĝoj, oni reorganizis eĉ la profesiajn tekniklernejoj n (Scuole l r( nice Pro1’essionaJi)» : la ple j g rava reorganrzo ĉi-rilate okazis en la lcrnejoj por profesia enkonduko (Scuole di avviamento profession ale) , ĝuste celantaj prepari grandajn popolamasojn al la plej mal samaj profesioj. Sed la (‘duka agado de la Faŝista Reĝimo, krom en la lernejoj, disvolviĝas vigle kaj organe per lula serio da lielplernejaj institutoj, kiujn pĝi kreis aŭ renovigis. Inter ili lai Nacia Institucio Balilla (Opera Nazionali1 Balilla __ i eslas starigita de Ila Duce ĝuste por eduki, ekster ia lernejo, la junajn generaci’.)pi, ilin preparante al la faŝista vivo per akriganta la karaktesevera kaj tamen g; gaja disciplino, ĉu rn la agemo O v ion, ĉu en la ekzercadoj plifortigantaj la korpon : ĝi, d«), esligas la pki grandiozan klopodon de (dieca edukado. Por la gejunuloj konfiditaj al sia (‘dukado, la “Opera Nazionale Balilla kreis tutan medion, en kiu ili povas ne nur per la praktiko la enkondukajn regulojn de bone ordigita nacia vivo . sed (‘ĉ komenci, laŭgrade kaj laŭaĝe. sian partoprenon al la vivo de la faŝista ŝtalo .

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 5

75

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

La Opera Nazionale Balilla . la granda faŝista institucio . kiti en 1 (j36 festos la dekan jaron de sia fondiĝo, konsistas el kvar grupoj: \vaiiguardisti ( \ntaŭllalilla , Piccole Italiane «etaj italinoj);, gvardianoj) o kaj Giovani Italiane ( junaj italinoj)’ . La du unuaj grupoj («Balilla kaj Piccole Italiane ) konsistas el la knaloj kaj knabinoj (“kde la Jsesa ĝis la dekkvara jaro (verdire, de la sesa ĝis la oka jaro ili nomiĝas Figli (lidia Lupa [ gei upi doj] ): kaj la du aliaj grupoj ( kvanguardisti kaj Giovani Italiane ) konsistas el la junuletoj kaj junulinetoj ekde la dekkvara ĝis la dekoka jaro. Dum la virinaj grupoj 1 Piccole Italiane kaj Giovani Italiane ) estas kimkai \vanigiktj imr pli mali rue. kontraŭe la viraj grupoj ( ! Balilla^ kaj gli a rdi s li ) ekzistis jam antaŭ la fondiĝo de la Opera Nazionale Bafilia « (1926), kaj iliaj unuaj agadoj okazis antaŭ la a lmarto al Romo, I. e. en la epoko de la Scpiadrisino < iio kiel1 «taĉmentismo ;); tial, de la ; Balilla-oj« kaj, eĉ plji(, da I 1 Vntaŭgvardi n >j. kiuj en la plej teruraj horoj havis siajn mortintojn kaj vunditojn, la »0pera Nazionale Balilla heredis rigide faŝistan kaj revolucieman tradicion, kaj ĝia tasko en la reĝimkadro estas prepari li estontajn faŝistojn : tasko des pli grava, ĉar hodiaŭ oni povas laŝistiĝi nur tra la Faŝista Rekrutigo i Leva Faŝista) okazanta ĉiujare la •* 4-an de majo. I. e. en la datreveno de la eniro de Italio en la mondmiliton. \1 ĉi-liu superega celo koncentriĝas ĉiuj fakoj de la Balillista Edukado : gimnastikaj kaj sportaj ekzercadoj, organiza praktiko, reli— gia edukado, kursoj pri ĝeneca a kaj precipe politika kulturo, kaj, line. liu esence eduka instruado konsistanta en la partopreno de la organizita junularo al la prizorgadaj lakoj de la instucio. En la Case del Balilla ( Ralilla-hejmoj) jam ’ 1 ’ ‘ ‘ non ekzistantaj en cm komunumo , kaj en la Case della Piccola Italiana i Et-ltalina-hejmoj) baldaŭ ekzistan laj en (•iuj partoj de Italio, la faŝista junularo tre ias bibliotekojn, salonojn kaj ilojn por la diversaj profesiaj kursoj, amuzejojn kaj gimnastikejojn; La ĉiujara j grandiozaj tendaroj, nomataj Campi l)ux (kampoj de la l)uĉe)«, la naciaj tendaroj por la (kusi di Gapi Centuria e Cadet tji. (Centestroj kaj Centsoklataj kursoj) kaj la naciaj kunvenoj de la fakaj divizioj (maristoj, atletoj kc. I. p.) montia< la poternon de la organizo, ĉar iii okazigas imponajn manifestaciojn, ĉu gimnastikajn kaj sportajn (malpezan atletikon. r*Iilw korpajn ekzercadojn , k. t. p.), ĉu kulturajn (faŝistan kulturon horan kanton k. t. p.). La ŝipkrozadoj kaj la aliaj opaj vojaĝoj donas a! la plej meritplenaj \vang|uardisli« la okazon viziti la freti idajh landojn kun kiuj Italio kavaj-; plej oftajn kulturajn kaj komercajn rilatojn; kaj. dum la mediteraneaj krozadoj, i

*/ Vr . 9 t

.4(

•A

Abonu tuj la monatan gazeton, LA JUNA VIVO. Jen vi havas la plej malkaran gazeton por gejunuloj kaj komencantoj. Interesa enhavo, facile komprenebla lingvo: tre taŭga legaĵo por kursoj Jarabono: Ned. f. o. 75. Aliaj landoj 0.7 doi. 2 1 sv. fr. Petu senpagan specimenon de: Redakcio de „L a juna vi vo“ West-Graftdyk N. H. Nederland.

— paĝo 12 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

taŭgas |K)r la inara propagando kaj por vizitigi al la junularo la lokojn kie Romo lasis sian neforstrekeblan postsignon. la aliaj vojaĝoj naskas eksterlande simpation kaj admiron al la faŝismo. Fine, la sociala kaj kuracista prizorgado estas |>or la «Opera Nazionale Balilla« necesa kompletiĝo al la edukado: ĝia celo estas garantii minimumon da konveneoo kaj bonstato . sen kiu estus senefika kiu ajn klopodo havigi al la junularo fortan kaj honestan karakteron. liaj, en siaj ĉellinioj, la edukado de la junularo kaj la rolo de la lernejoj en la faŝista Italio. Do. I an la faŝista doktrino, la gejunuloj devas precipe havi la fieron esti si mem ; alivorte, ili devas esti plene konsciaj ke «la vivo donas al ĉiu homo personan taskon plenumotan de li, kaj nur de li, laŭ tute jiersona maniero.« Famen, tia liero, kiam ĝi eslas ne «stulta Iromem kon tru tero’ sed > profunda konscio de nia ple j intima personeco ;, neniam elĉerpiĝas en ni mem, sed etendiĝas al nia familio, al nia patrujo, al nia partio, kaj al nia eklezio. Vera saĝulo ne fieras nur pri si mem!, pri siaj agoj kaj pri siaj verkoj, sed havas la pli altan fieron esti agema kaj konscia ano de societo kun kiu li kvazaŭ kunfandiĝas en mistikan 1unuecon.« Homo, kiu ne atingas ĉi limi religian senton de la homa societo, neniam kajjablos atingi eĉ• sian plej veran personecon, kaj. dum li naive kredigi > sin firme montri«, verdire li nur postsekvas senkorpan ombron. Nu, la Reformacio Gentile de la jaro 1923 kaj la starigo de la > Opera Nazionale Balilla estas ambaŭ sugestiita] ĝuste de ĉi-tiu faŝista koncepto pri la spirita vivo de la junularo. Fakte la Reformacio Gentile «, unuflanke estas la plej ega provo ĝis nun farita en la mondo por akceli la personecon de la gelernantoj kaj akordigi la lernadon kun la vivo. kaj aliflanke, estas la plej energia kaj konscia reago kontraŭ ĉia atoma kaj izola individuismo. Tial. ĝi rilatas al la estonteco mem de Italio kaj postulas, por vere fruktodona, ege kompreneman kaj simpatieman atmosferon; kaj eslas devo de la faŝista junularo krei ĉirkaŭ ĝi tian atmosferon, kiu jiermesos ke ĝi konformiĝu pli kaj pli kun la karaktero de la ilala popolo kaj kun la tradicioj dela itala historio. Por akceli tion, kaij], .*samtempi |xjr doni al la lernejoj pli taŭgan konscion de la atingota celo, la «Reformacio Gentile» mem (jenis, antaŭ ĉio. redoni al ĉiugrada lernejo lidon en la spontaneaj spiritfortoj, kaj konfidis al ĝi, kiel taskon, ne «la enciklopedismo!! de la gelernantoj», sed «la ĉiaman konsenton kun la nacia vivo, de kiu ĉia nacia lernejo devas esli projekcio *Icaj laŭgrada pliprofundigo.« La enciklopediaj konoj estas la plej konformaj al la plimulto, kiu, premata de materiaj postuloj, emas taksi ĉian homan aktivecon ne «laŭkvante .< sed laŭkvante : *kaj se mi rimarkigus al iu el la plimulto ke »la scienco ne ekzistas disigita de la ĝin kreanta kaj nutranta homa spirito : kaj ke «edukiti signifas ne ^disdoni konojn sed naski kaj

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

77

reguligi energiojn , li kontraŭargumentus ke la infanoj ne havas tempon por perdi kaj rajtas elliri tujajn konkretajn avantaĝojn el siaj peno-, kaj klopodoj. lio Pio klarigas kialigas la fakton ke, ĉe la tumulta alveno (en la unua jardudeko de nia jarcento) de la poplaj klasoj en la socialant kaj politikan vivon, la enciklopedismo eslis pli kaj pli penetrinta la italan lernadon kaj eslis esence difektinta preskaŭ ĉiujn lernejojn, nome ne nur la elementan teknikan kaj instruistan lernejojn, sed eĉ la gimnazion kaj liceon, kiuj ĉiam estisi, el ĉiuj lernejaj institucioj, la plej aristokrate formigaj kaj elektitaj kaj la malplej zorgaj pri materiaj aferoj. El tio sekvis, memkompreneble, la plivastiĝo, laŭ enciklopedia vidpunkto, de la programoj [x>r ĉiaj lernejoj, la triumfo de la diversaĵoj en la elementa instruado kaj de la lernolibrisino en la mezaj kaj superaj lernejoj, la studo de la filozofio ; mallongigita per kompendioj de psikologio, logikoj kaj etiko, sen eĉ unu paĝo el la verkoj de la granda j pensuloj «, la instruado de la lingvoj «nur laŭ gramatika metodo kaj sen iu praktiko kaj iu legado el la klasikaj verkistoj«, kaj, fine, la kulto por la antologioj, la resumoj kaj la kompendioj. Kaj tamen, tiam oni malatentis jenajn modestajn pripensa jojn: Unue, ke «niaj poezio- instruistoj povas esti nur la poetoj«, due, ke al la filozofio povas enkonduki nur la pensuloj kiuj dediĉis al la spekulativo siajn intelektajn kaj moralajn ,** energiojn kaj, fine, ke en la spirita vivo ne ekzistas plimallongvojaj surogatoj, ĉar estas nia propraĵo nur tio, kion ni penege konkeris per nia persona .** aktiveco Nu, ĝuste al ĉi tiuj modestaj kaj ĝis tiam malatentitaj pripensajoj klopodis turni la atenton de la ĉiugrada instruistaro la Beformario» Gentile ,** kiun Benito Mussolini rajte difinas «ia piej faŝista el la reformacioj .*< Eĉ la ŝtataj ekzamenoj tute ne estas, laŭ malprava aserto, /nura antaŭrimedo de lerneja polico per kiu la ŝtato intencas kontroli la laboron de la geinstruistoj;*< kontraŭe, ili penas atingi la altegan celon »unuigi la kriterion de la matureco (aŭ, alivorte, la tutecan juĝon pri la personeco de la kandidato) kaj forigi la enciklopedian kaj muoniot eku ikan kriterion, kiu estas la malo de ĉiu konkreta ka j vivema klereco» kaj la plej senhonta profano de la memstara formigado de la gejunuloj«. Fakte, per la ŝtataj ekzamenoj, la tradicie terurigaj ekzamenoj < aliigas al /pruvoj pri la matureco de la gelernantoj kun la plej granda respekto al la memstareco de ilia intelekta formado ;, ĉar la ekzamenanto postukis de la kandidatoj, ne «papage ripeti gurditajn ,** lecionojn sed «pruvi pri iliaj akiraĵoj, kiuj, eĉ se ne multaj, devas ĉiam baziĝi sur propra sperto kaj freŝa kaj libera ;* juĝo krome, la kandidatoj devas «esprimi siajn pensojn kun nepra precizeco kaj klarigi laŭ propra vidpunkto eĉ la malproprajn ** ideojn ; line, iii devas esti pretaj «ne nur laŭvorte traduki, sed ankaŭ laŭspirite interpreti la klasikajn verkistojn., ĉu literaturajn, ĉu .** filozofiajn Aliflanke, la nunaj programoj, por ĉiuj lernejoj, «estas tiamaniere aranĝitaj, ke ili, per si mem, devigas la instruistojn ade renovigi sian

— paĝo 14 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

ktdturon, ĉerpante ne el la lernolibretoj kolektantaj rompopecojn da scienco sed el la ĉiam ^prucantaj fontoj de la vera popolkulturo, nome: unue. la popola tradicio, tia kia ĝi vivas, ĉiam eduka, en la popolo ankoraŭ gardanta la dolĉan senton al la prapatraj vortoj; kaj due, la granda popolliteraturo, kiu ĉiutempe donis admirindajn poeziajn, religiajn kaj sciencajn verkojn, kompreneblajn (ĝuste pro ilia grandeco) eĉ de la nekleruloj.» La nuna j programoj >: malpermesas la eluzitaĵojn tiom longe reĝintajn en la infanlernejoj» kaj postulas sla veran poezion, la lil)eran serĉadon de la vero, la viglan scivolemon konforman al la maltrankvila kaj nesatigebla popolspirito. la ravon en la rigardado de la artaj lumbildoj kaj la komunikadon kun la granduloj parolantaj per la buŝo de la instruisto». Kaj la spirito de ĉi-tiuj novaj programoj jam penetris la lemejojn: oni kutimiĝis senti pli da respekto antaŭ la originalaj kaj spontaneaj kreaĵoj de la infanoj», oni jam ne mokas iliajn spertadon kaj iliajn plej intimajn interesojn, oni donas en la edukado «pli da loko al la korinklino kaj malpli da loko al la abstrakta analizo kaj al la moralaj predikoj», kaj, fine, oni komprenis kian gravan rolon havas, ]K)r la edukado de la infanaro kaj de la junularo, »ilia rekta kaj aktita partopreno al la sociala vivo, al la patriotaj kaj religiaj ceremonioj, al la konkursoj kaj al la kunvenoj». La lernejoj jam ne kontentiĝas eduki pri la t. n. «hejmaj kaj lernejaj virtoj «: ili taksas ankaŭ la civitanajn virtojnt. e. kuraĝon), maltimegon, honorsenton, sporton kaj militistan disciplinon. La Opera Nazionale Balilla» sukcesis intense vibrigi ĉi- tiujn kordojn treege impresantajn la infanajn kaj junulajn animojn tro neglektitajn kaj eĉ ignoritajn en la lasta jarcento. O|M Nazionale Balilla» jam kunfandiĝis kun la Tiamaniere, la r*a konkreta vivo de la italaj lernejoj : kaj tio. gekolegoj, havos sennombrajn revoluciajn sekvojn en la formado de la estontaj generacioj. Geko lego j! Antaŭ dek janoj, la 5-an de decembro 1920, lie ĉi en Romo, ĉe la Aŭgusteo. okazis … la kongreso de la korporacio de la lernejoj, kiun kongreson partoprenis ĉiugradaj geinstruistoj, ekde la elementaj geinstruisloj ĝis la mezlernejaj kaj universitataj profesoroj. Nu, gekolegoj, pennesu ke mi. kiel sintezon de mia prelego pri la edukado de la junulan) kaj la rolo de la lernejoj en la faŝista Ilalio, traduku al \i la ĉefpunktojn de la prelego kiun Benito Mussolini adresis tiuokaze al la tuta itala instruistaro. »Vi (diris la Duce) ne salutas min nur kiel registarestron, sed salutas min ankaŭ kiel vian kolegon; kolegon kiu, travivinte vian vivon,’ konas viajn moralajn kaj materiajn maltrankviliĝojn, konas viajn revojn kaj viajn bezonojn, kaj scias kiom da maldolcaĵoj kaj kiom da senglora ĝojo interplektas vian ĉiutagan vivon.« Tio, kio okazis en oktobro 1922, ne estas nura ŝanĝo en ministerio, sed estas politika, morala, soci-

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA RAVUO

ala revoluciece . I iel irante la aferoj, la registaro postulas, ke la lernejoj estu sugestiata j dela faŝistaj ideoj: ĝi postulas, ke la lernejoj J J ‘ i __ r_______________ _l i_ -1 ne nur ne estu ina lam ikai, sed ec ne estu fremdaj al la faŝismo aŭ agnostikaj kontraŭ la faŝismo; ĝi postulas, ke la tuta lernejo, en ĉiuj siaj gradoj kaj en ĉiuj siaj instruoj, eduku la italan junularon kompreni la faŝismon, renoviĝi en la faŝismo kaj vivi e,n la historia k liu Kito kreita de la faŝista revolucion »Mi volas, ke la lernejo, la tuta lernejo, estu precipe eduka, formiga kaj morala.« ikaj tiam, gekolegoj, jen, via tasko iĝas gravega. Vi ne estas nur tiuj kiuj rompas la panon de la ]malgranda scienco aŭ de la granda scienco; sed vi estas ankaŭ apostoloj, vi estas ankaŭ sacerdotoj, vi eslas Jiomoj havantaj terurajn kaj vorte ne esprimeblajn respondecojn: laboradi sur La cerbo, sur la konscienco, sur la animoj.« En liuj ĉi vortoj de la Duĉe, gekolegoj, estas entenata la tuta faŝista koncepto pri la nacia edukado. Ne temas nur jui la ĝustasenca instruado: la vivo postulas pli plenan formadon; kaj tial, ali done al la lernejoj, la > Opera Nazionale ,* Balilla en ĉiuj siaj sekcioj kaj fakoj, kompletigas kaj perfektigas la laboron de la geinstruistoj. Kaj ĉi-tiu sistemo jam efikis. Jen junularo refortikita, kutimiĝinta plenpulme spiri, sincera, ema al la fizika laboro, al la sanigaj sportludoj kaj, se necese, al la risko: jen junularo matura, kiu povas ripeti, sen iu hipokriteco kaj kaplevite, kun sia profeto Giuseppe Mazzini. la genia fondinto de la asocio La jmia Italio: »al mi ne gravas la materia Italio (kiel memcela): al mi gravas la animo de Italio, ĝia misio en la mondo, ĝia morala grandeco, unuvorte ĝia edukado. Al mi gravas ke ĝi havu sian rolon en la mondo.« Vincenzo Musella. V. Z. R. — L. K. K. •

■

•

1

B

•

•

SVEDA INSTRUISTA ESPERANTO-FEDERACIO Prez.: s-ro Thorsten Torbjar, Torild Wulffsgatan 7, tel. 20828, Goteborg. Sekr.; s-ro Fritiof Ahnfeldt, Inglatorp, Torskors. Kas.: s-ro Oskar Svantesson, Mariagatan 7 —9a, tel. 49343, Goteborg. Sveda poŝtĝira konto de la federacio; 31430. Jara kotizo 3 — kronoj. Dum la Arnhema konferenco oni decidis proponi al Sveda lnstruista Esperanto Federacio elekti novan prezidanton por TAGE. Nun SIEF faris sian proponon. Ni dezirus, ke fii. d-ro, lektoro Bjarne Beckman, Karlskrona, Svedujo estu elektata. Li estas membro de la estraro de SIEF kaj bona esperantisto. Li ankaŭ estas internacie konata per sia kunlaboro en Sveda Antologio. Li skribis la enkondukan instruan parton. Dum la Stokholma kongreso li prelegis en Somera Universitato same kiel en Komo. Li ankaŭ partoprenis la kongreson en Vieno, »Esperanto en la lernejo kaj

— paĝo 16 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO “” ” ‘ ” »■■■■! —— ■ ■ — ——

Nro 5

en la praktiko . D-ro Beckman estas bona prelegisto ŝtate subtenata. Ni esperas, ke d-ro Beckman estos bona prezidanto. Elektu lin! Pritio/ Ahnfeldt. sekretario de SI EK La laborkomitato de TAGE kun fervoro subtenas la kandidatiĝon de lc-o Beckman. Ĝi scias, ke la prezidanteco en liaj manoj estos sekura. La komitato proponas al la anoj, por spari superfluajn, kaj ne nepre necesajn laborojn, elekti k-on Beckman de i .1 anuaro i<)36 kiel prezidanton de TAGE, se neniu alia landa grupo anoncos alian kandidaton antaŭ la i5-a de decembro proksima.

lia si «ito «ie T. A. <jj. K. en «Jugoslavio Jam antan jaroj oni Iondis en Maribor ‘klubon de instruistoj esperantistaj. Ĝin gvidis la senlaca slovena nioniro H.iL-nin Budolf. Rnrlnlf R pA pioniro orofesoro profesoro Rakusa Sed *• la instruistoj ne montris sufiĉe da intereso kaj ĉio endormiĝis. Sed oni sentis la mankon de faka organizajo kaj oni olte alvokis en la landa esperanta gazeto, fondi tian organizaĵon. Dum la Sesa en Beogrado i<)33 aranĝis is s-ro Golobiĉ Peter instruistan fakkunvenon, en kiu oni fondis sekcion de instruistoj esperantistaj. Kiel prezidanto estis elektita s-ro Golobiĉ Peter. La saman jaron jaron aliĝis al la sekcio 17 geinstruistoj, inter ili du profesoroj: s-ro Rakusa Budolf kaj s-ro Novljan Fran. Kiel kotizon oni fiksis io Diri (o.63 sv. fr.). En la jaro i<)34 nombris la sekcio 20 membrojn. La prezidanto kontaktiĝis kun la administracio de PAGE. La rezulto de tiu interkorespondado estis, ke oni fondis sekcion de TAGE en Jugoslavio. Al la sekcio aliĝis en la jaro 190.) r3 geinstruistoj, la kotizon pagis io geanoj. La prezidanto estas en ĉiama kontakto kun la geanoj. Kelkaj anoj de la instruista sekcio ne intencas aliĝi al TAGE pro diversaj kaŭzoj (troaĵo, malfavora financa stato ktp.’). Ili pagis do la kotizon por la sekcio (io Diii). Dum la Oka en Osijek i()35 ne okazis kunveno. Venontjare dum la nacia Esperanto-kongreso en Ljubljana ni aranĝos fakkunvenon de TAGII?—J • Eble kelkaj ankaŭ partoprenos la XXVIIl-an en Wien. Cu TAGE ne povos _basi _j 1sian kunvenon okaze de tiu kongreso? Ni forte esperas, ke ankaŭ en nia lando la nombro de TAGE-anoj kontentige kreskos. Do, kuraĝe al la venko! G. P. VAKANTAJ LOKOJ EN LA T. A. G. E. PERANTARO: Aŭstra Franca Germana Norvega La kotizo de T. A. G. E. estas ned. guld. 2.50 aŭ egalvaloro.

Korespondoficejo : F-ino Martha Moelke, Hŭnensteig Sa. Berlin-Steglitz, Germanujo. Faldos kiado: Bleier Vilmo».

Interesa, Bone Redaktita, kaj regule aperanta, estas la Dumonata

SCIENCA GAZETO Enhavas multegon da informoj popularsciencaj sur 20 dense presitaj paĝoj. Bela pomverda kovrilo. Jarabono: Unu dolaro usona (Guld. 150). — Provnumero: 6 Cent. Agento por Nederlando: P. Korte, Schoolstraat 13, Veendam.

Keasitette a Pestvideki Nyomda Vaeno.

A nvomdaert Bĉnik Gy. fel»Ka

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

14-a jaro (Numero 6) 1935 Tutjara abono: 2.50 neder1 an daj guldenoj (inkluzive aneco de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj)

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE)

Redaktoro: E. J. BOLTJES. Engelsche laan 30. Winschoten ((Nederlando) Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13 Veendam (Nederl ) Poŝ’ĉekk.: 90544 Prezidanto de TAGE: G. W. ROOME. 21. Glenalmond Rd Sheffield (Anglujo) Sekretario de TAGE: W. H. MOOK. Nassauplein 15a Groningen (Nederlando) 2-a Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuvv-Scheemda (Gr). (Nederlando)

Al la anoj de TAGE Gekolegoj kaj geamikoj, Elirante de la prezidanteco, ini deziras adiaŭi iiii kiel prezidanto, sed certe ne forlasi vin kiel samcelano. Kvankam, dum mia ofica periodo, la asocio renkontis multajn mallaŭnombre Kaj facilajojn, sufiĉe da atakoj, kaj kelkajn perdojn lannombre kaj laŭmone. ni tamen trovas mn nuntempe antaŭen rigardan Ie la estontecon kun fido, kun espero, ka j eĉ kun iomo da amo. Se en lni *b<le iomete mankas la kristana amo por kelkai malamikoj, tiam m plimulte amu la amikojn kaj kolegojn, por ke ni liamaniere restarigu la ekvilibron. Ciuj el ni kiuj jam havas la plezuron, ke ni renkontis kelkajn el niaj svedaj gekolegoj, sendube ĝojos ke ili nun eslas laŭnombre la ĉefa sekcio de I \GE. \i do aprobos, ke oni transdonis al ili la honoron, ke ili elektu la prezidanton. Kaj certe ĉiuj kiuj scias kiel volonte K-o Dro> Beck man energiis |jor helpi IPR kaj I AGE, forte aprobos ke la svedaj gekolegoj proleonis Dron Reekman kiel prezidanton de TAGE. Pli ol antaue mi mem liedaŭras ke. kiam ni renkontis dum la viena konferenco, ni ne pli kunfratiĝis. Cu la natura modesteco de ambaŭ, la militokupado kaj nemulto da okazoj por ĉu la angla flegmo, ĉu < babiladi, certe iu malhelpis, kaj lasas min atendante okazojn kiam ni denove renkontiĝos. Dume, estos la devo kaj ĉe la plimulto el ni, estos la ĝojo, ke ni helpu kaj kuraĝigu Dron Bei kinan ka j liajn kunestrojn en la antaŭenpuŝado de nia afero. Kun kristnaska kaj ĉiaj aliaj bondeziroj nii restas fidele kaj sincere via Geo. IV’. Roonie.

1

— paĝo 2 de la PDF —

92

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

La instruado de historio kaj la internacia kooperado La AVorld Federajon ol Education Association^ 1 Mondfederacio de priedukaj Asocioj), kiu grupigas precipe anglosaksajn asociojn de Granda Britujo, ties dominioj kaj Usono kongresis en Oxford samltemjie kiel la lnternacia Federacio de Instruistaj Asocioj. Mi estis petita lekcii pri la instruado de historio je la vidpunkto de la internacia kooperado. Oni trovos ĉi-sube la skemon de tiu prelego kiu. eĉ tiele resumita, alportos al niaj kamaradoj utilan dokumentaron. Cu estas eble doni je la diversaj aĝojj de la lerneja vivo, prihistorian instruon, km havas efektivan edukan1 1valoron, kiu kapablas alfacigi al la psikaj necesoj de la diversaj aĝoj, kiu1 estas por tiuj diversaj aĝoij «H la instrumento por socia kulturo difinita de la historiistoj? * kaj*r la homaran historiojn, kunligi: — • Cu estas eble asocii la jnacian la spiriton kaj’ tiun kooperado, ) asigni al la his- sciencan • • Ilii •• de la intemacia . . * toria instruado duoblan mision: nacian kaj homaran? La historia instruado, kiu sin turnas al junuloj, povas prave respondi al sia socikultura rolo. t. e. alkutimigi ilin unuflanke al la precipaj sociaj fenomenoj, ali danke al la ideo pri senĉesa transformado de homaraĵoj. Multege pli malfacila estas la tasko, kiam temas pri inianoj. Oni prave povis diri, ke historio estas scienco por maturuloj, maturuloj. Tamen, oni obstinas instrui ĝin al inianoj, tial ke oni konsideras ĝin kiel *nepran elementon de la popola kulturo kaj de la nacia eduko. Ciuj landoj, kiui organizis dum la 19-a jaroento la ]xn’ ĉiuj destinitan unuagradan instruadon. enmetis la historian instruadon en la instruprogramojn. Sed neoesis krei prihistorian pedagogion: elekti la plej akireblajn kaj demonstraciajn laktojn; elstudi la metodojn kiuj igas ilin liaj. fute, einpi-ia pedagogio mme, en kiu la zorgo instrui la faktojn, kiujn la estonta civitano ne rajtas ignori, superfortas la iu lanajn kapablojn. Plie. dum la pedagogoj strebas multobligi la konkretajn procedojn, la psikologoj klopodas por mezuri la rioevkapablojn de la iniano. Rilate kun la infano, lioma objekto de la instruado, je kia aĝo. oni devas komenci la instruon de historio, kaj kiome, kaj sur Ia fundamento de kiaj laktoj, la prihistoria instruado devas havi lokon en la unuagrada lernejo por ke ĝi estu utila kaj efika je la eduka vidpunkto? (lnternacia Konferenco pri la Instruado de Historio, Hago. 1982). La malbeluloj, diras s-ro Bovet} el la Instituto Jean-Jaccpies Rous— seau, rilatas: 1. al la pritempa reprezentado: 2. al la kompreno de certaj prisociaj kaj pripolitikaj konceptoj (ŝtato, registaro, nacio, k. t. p.) kiuj rolas unuavice en la historia tradicia rakonto, 3. al ia’aplikado de la kaŭza ideo al la sociaj faktoj. La studoj sur la psikologia kampo nur komenciĝas. Post I)ecroly

— paĝo 3 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

83

kai Ĥaldeio, s-ro Viage!. kune kun la lnstituto pri Edukaj Sciencoj de la Ĝeneva I niversitato, studis la jenajn punktojn: 1. Gu estas eble analizi la nocion, kiun la infano havas pri la pasinteco, en la senco de pasinteco netravivita, pre teran la la individuan! memoron? » Cu la historiaj konoj kaj la valoraj juĝoj de la infano estas de ĝi konceptataj kiel ii ataj al ĝia socia grupo, aŭ kiel komunaj al ĉiuj, homoj kaj, sekve, certaj? ‘Kaj s-ro Viltifei. konstatas: Eĉ rilate al la konkretaj realaĵoj aŭ la plej konataj de la infano, la pasinteco ŝajnas konceptita en funkcio de la estanteco kaj neniel male. Nu, ĝuste tiun renversiĝon de la perspeklivoj konsistigas la kompreno de la historia estiĝo. La infaneca pasinteco estas nek malproksima nek vicigita en disaj periodoj, kaj la universo estas centrigita sur la lando aŭ eĉ sur la urbo kie loĝas ia infano. La egocentrismo retroviĝas sur la historia kampo kiel ĝi ekzistas en ĉiuj reprezentadoj de la iniano. Jam nun lion priatentu la pedagogoj; ili sin gardu kontraŭ antaŭtcmpa laŭsistema instruado, ili alprenu metodojn kongruantajn kun la aĝo de siaj lernantoj. Sed klare montriĝas ke la fabelo, la historio pri ajoj. la biografioj proponitaj de s-ro !’eniere, jnor la tri infanaĝoj, povas esli nur enkonduko al ia vera historia kulturo, kaj ke tiu vera kulturo, se ĝi estas difinota por ĉiuj, povas direktiĝi nur al junuloj kaj sekve, ligiĝas kun la plilongigo de la deviga lerntempo. Uni |am ne postulas de la historio moralajn lecionojn, nek liciajn kondutekzemplojn , skribas s-ro SeigJiobois. Oni ankaŭ rezignas uzi historion por ekzalti la patriotismon aŭ la lojalismoj Ciuj, kiu j pripensas, akordiĝas por konsideri la historion kiel instrumenton por socia» ‘kulturo.« S-ro Seiejnobois ŝajne pensas pri la historia instruado en la duagradaj lernejoj. Estas ja konate, ke, en la unuagradaj lernejoj, en ĉiuj landoj, la historio kunhelpas en la morala ka j civitana edukado. Estas unue tre malfacile postuli de la infanoj la objektivecon de la historiisto. La infano emociiĝas je la historiaj rakontoj, pasie pari tigas, kaj la moralaj kaj civitanaj lecionoj nepre apogiĝas sur la historion des pli ke, en ĉiuj Landoj, oni asignis al la historia instruado nacian mision. Se, kiel diras Veneton, la vera historiisto apartenas al neniu lempo, al neniu lando, kaj kvankam li amas sian patrujon, li pri nenio ĝin, fla tas «, la prihistoria profesoro, la instruisto, la lernlibro devas, kiel (.liris s-ro Kraus Van Kalkeo, profesoro ĉe la Universitato en Bruselo, difini ka j fiksi la nocion pii patrujo. «La historian iustruadon oni devas alpreni kiel instrucci) tron, precipe en la malsupraj klasoj <, ripetas s-ro van Kalkeo, post la Internacia Kongreso pri la duagrada lnstruado, okazinta en Ĝenevo dum 1926. Tiu nacia egocentrismo kondukas iom malproksime de la objektiveco proklamita de la historiistoj. Gi danĝere emas deviiĝon al nacia ekskluzivismo kaj al atakema naciismo. –

««Baa

B

•

I

•

— paĝo 4 de la PDF —

K4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

La plimulto el la prihistoriaj lernlibroj uzataj luj jujst la milito, en la diversaj landoj, ricevis tiun aliformiĝon, tiagrade ke ili emociis ĉiu jn historiista jn ka j edukista jn rondojn, ka j fariĝis objekto de kritika ji studoj kaj moralaj aŭ laŭleĝaj sankcioj. Nedecaj manifestacioj de naciista propagando en la lernejo, malĝentilaj asertoj kontraŭ aliaj popoloj, lio sufiĉis por ke, luj post la milito, la spiritoj de ĉiuj landoj en ĉiuj rondoj, emaj starigi inter ĉiuj popoloj longdaŭran pacon, intencu forliberigi la historian instruadon de ĉia kulpigo daŭrigadi ma (akordiĝo jn kaj malamojn inter la popoloj, kaj nedisigeble kunigante la sciencan spiriton kun liu de internacia kooperado, akcelu estiĝon de la historia instruado kiel mm el la ŝlosiloj de la internacia eduko ka j mondpaco. Duobla problemo: 1. pere de kiel (‘eble plej senpartieca esploro, esploro. starigi inventaron de la lernlibroj kiuj, pro sia ŝovinista mi sali formiĝo, malutilas al la popola interkompreniĝo: poste, dii ini la rimedojn per kiuj liuj libroj estu elpurigitaj aŭ forigitaj. 2. Kunakordigi c? en 1novaj lernplanoj au libroj la nacian historion kaj la internacian, la sciencan problemon de la historia instruado, kun la morala problemo de ia bonvolo inter la |X)poloj. Necesas ci-tie raporti pri la akceloj sur liu duobla kampo, lare de la registaroj kaj de la koncernaj asocioj (‘historiistoj, profesoroj, instru,istoj, edukistoj, moralistoj, ktp.) Kiel enkonduko, la unuaj agoj: La artikolo 1 48 de Ja V\eimar’a konstitucio: la instruado dircktata al repaciĝo de la popoloj; 2. La deklaracio fare de la Konsilantaro de la Ligo de la Nacioj dum septembro 1921, laŭ kiu spirito de reciproka kompreno internacia kondiĉas la vivon de ia la Ligo de la Nacioj kaj la kreadon ide lnternacia Komisiono de Intelekta Kooperado;. 3. La esploro de la Dotadon Carnegir« pri la postmilitaj lernlibroj (1928); 4. La estigo fare de la Intemacia Komisiono de Intelekta Kooperado, de subkomitato de ekspertoj por la junulara instruado pri la celoj de la Ligo de la Nacioj (1928): 5. La rezolucio Cazares, alprenita de tiu subkomitato kiu planas procesadon cele al forigado cii la lernlibroj, de ties partoj malutilaj tli la inter|x>|M)la Kompreniĝado (1925); 6. La kampanio *fan de la Nacia Sindikato de la I’rancaj Geinstru(istoj de 192G ĝis 1928, kiu atingis tutan forpeladon de la francaj militemaj lernlibroj; 7* La agado paralele kondukata de la francaj instruistoj sur la internacia kampo, kiu akcelis la estigon de Internacia Federacio de Instruistaj Asocioj, kun la celo: r*ado koo|x de ia instruistoj kaj de la lernejo al interpopola paco (1926); 8. La principoj de Bem redaktitaj en 1926 de la Komisiono de la lernlibroj el la Komitato |>or la daurigo de la I niversala Konferenco j.

*

Nro 6

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

85

de la Praktika Kristanaro, kaj difinante la leri ilinon malbona libio ; q. La rezolucioj de la sinsekvaj kongresoj de la lnternacia Federacio de Instruistaj Asocioj: a) en Berlino. duni 1928: rezolucio pri la internacia senpartieco en la instruado: h) en Bellinzona, dum 1929: projekto de internacia historio: ekprilalnno de internacia libro destinota al kunigado de la kontribuo alportita de ĉiu |>opolo al la universala civilizacio. c) en Luksemburgo, dum *4: 19.3 diskutado pri la preciza lemo de internacia historii instruado: io. La lalioroj de la lnternacia lnstituto de Intelekta Kooperado kaj de la Komitato de Ekspertoj |X»i la revizio de la lernlibroj: redakto lare de I. I. I. K. de raporto pni lia revizio de la lernlibroj enhavantaj tekstojn malutilajn ial la reciproka kompreniĝo de la popoloj (ipiri): 11. La Komitato pri la morala senarmigo starigita de la Senarmiga Konferenco lau pido de la (tola Delegitaro kun la helpo de la Internacia Komisiono de Intelekta Koojterado ( ipiri); 124 • La lnternacia Konferenco por la historia instruado, kunveninta en Hago dum ip32 kaj en Basel duni 1934, }i>r kontraumeti la Vidpunktojn de la historiistoj, de la edukistoj k ij de la pacamantoj, liuj diversaj klopodoj atingis malegalajn rezultatojn. La projektoj prezentitaj al la Komitato pri la morala senarmigo de la Senanniga Konferenco, la rekomendoj de la lnternacia Komisiono de Intelekta Kooperado, eĉ aprobitaj de la Konsilantaro kaj d * la Kunsidantaro de la Ligo de la Nacioj, havis plej olte nur platonan karakteron, kaj Irovis antan si la kontraŭlumojn de la registaroj kiuj zorgis pri la lula konservado de la stata suvereneco rilate al senarmigo. La Konferenco pri Historio eltrovis ĉe la historiistoj obstinajn antaŭjuĝojn koncerne ĉiujn klopodojn lare de la edukistoj por unuigi la sciencan spiriton kaj tiun pri internacia kooperado. La diktatoraj registaroj malkaŝeme eldiris sian volon subigi la historian instruadon al naciaj kaj eĉ naciistaj celoj. La devo de nacia ŝtato estas skribigi mondhistorion en kiu la demando pri rasoj estos» envicigita kiel superanta faktoron (Hitler-Mein Kampf). La klopodoj lare de la instruistoj kaj, en diversaj landoj, de pacamanlaj organizaĵoj aŭ de la naciaj asocioj por la Ligo de la Nacioj, tamen ne estis vanaj. • i • i .lene restas: 1. Pro la premagado de ia edukistoj kaj pacamantoj, la elpurigJjdo en la plimulto de ia lando j, de la tendencaj lernlibroj; A e 2.• La penadoj faritaj |K>r historia instruado kiuj, kalkulante Laŭ la psikologia j kapabloj de la diversaj aĝoj r utiligas la kontribuon de ĉiuj popoloj al la komuna havajo de la homaro – — — — J:l donas al la iniano la senton pri la universala solidareco kaj forigas

— paĝo 6 de la PDF —

86

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

cl >ia spirito la malveran ka j danĝeran vizion de solidareco kiu .haltas ĉe la landlimoj; 3. La praktika malfacileco realigi lernlibron pri internacia historio utiligebla en ĉiu j landoj, sed la ebleco por ĉiu lando, koncepti kaj realiigi historian programon kiu, je la diversaj epokoj, signas la rilatojn pli kaj pli intimajn inter la nacia kaj la internacia historioj: fi. La konvinko dĉ la instruistoj ke ili havas la devon unuigi en sia instruado la zorgon pri la historia vero kaj luni pri la internaci a i kooperado. l iii lasla punkto devas speciale atentigi nin je momento kiam la diktatora j registaroj provas anstataŭigi la liberan instruadon por dresado. La edukistoj perfidus sian mision akcelante infektan ideologion sklavecan kaj internacie inalfidigan. lli devas rifuzi igi sian instruadon propagando kaj dresado, lli dovas rifuzi subigi la intelekton al la ŝtata postulo. lli devas eldiri sian volon kontraŭbatali la militemajn panikojn kaj defendi tiu jn plej valorajn bavajojn, hodiaŭ solidarajn. Pacon kaj Liberecon. Trad. /•’. Haroimrl. G. Lapierre Sekretario de ia Nacia Sindikato de la Francaj Instruistoj Sekretario de la Federacio Internacia de la Instruistaj Asocioj

LIBREJO EDELMAN-BARENDREGT (A. H. de Ruyter)

ftmsterdam – da Costaplein 14 – Telefono 83879 kaj 83897

GRUNDU PROVIZO DII ESPERflNTO-VERKOJ Rapida liverado

Petu senpage nian ampleksan katalogon

Orient-Hindiijo (Ked.) l ipa hodiaŭa simptomo eh Ned. Orient-Hindujo estas ke oni deziras pli da fakinstruo. Ci-tiu deziro vivas en ĉiuj tavoloj kaj grupoj de la enloĝantaro. unualoke ĉe la indiĝenoj, sed ankaŭ ĉe la eŭropanoj kaj ĉinoj. Ĝis antan nelonge la iom bonstataj indiĝenoj aŭ la hiudo-eiiropanoj tre. tre alte taksis la M. t . L. 0. lernejon (dauriga elementa lernejo): La ALI . L.O. diplomo ja donis okazon akiri postenon en oficejo, en hi’servo de la registaro aŭ ĉe privata entrepreno. Kaj bonhava enlandano eslis kvazaŭ cu la sepa ĉielo, se lia lilo farigis oficisto. Por la komerco aŭ por ia metio la indiĝeno, forlasante la desaon ‘indiĝena vilaĝo) kaj ne plu volante labori sur la rizkampoj de siaj prauloj, ĉai • ia urboj allogis liu. ne septis emon.

— paĝo 7 de la PDF —

A (« K A

B 1. A .1

B

O K O J

Herooj1 Terura nokto! La ventego grumblas en la kamentuboj kaj fajlas tra la branĉoj de la malmultaj arboj, kiuj ĉirkaŭas la kelkajn dometojn de la vilaĝeto. La marondoj kun blankaj ŝaŭmlufoj saltegas kontraŭ la fortikan digon, kiu kuŝas inter la vilaĝo kaj la maro. Terura nokto! Lu la vilaĝeto la homoj ne dormas, lli ne povas dormi, sciante ke, kvankam ili mem estas sufiĉe ŝirmataj kontraŭ la atakoj de la Indanta maro. multaj el iliaj familianoj, konatuloj, same ŝipistoj kaj fiŝistoj kiel ili, estos en granda dan» gero sur la sovaĝa maro. Ĉar la maro estas danĝera por ĉiu, kiu en tiu ventego venos tro proksime al la marbordo. I

— paĝo 8 de la PDF —

La lumturgardisto pli atente rigardas lra sia lorno trans la maron. Eble li povos rimarki iun lumsignalon, forsenditan de iu ŝipo, kiu estas en danĝero. Terura nokto! Subite la laŭtparolilo eksonas. Klara voĉo sciigas, ke en la proksimeco de Borkum ŝipo alfundiĝis kaj sendas signalojn. Kaj tuj la ga rd isto informas la ŝipanaron de la «Insulinde <, la savboato. Kion lari! La ŝipo estas en germana leritorio, ka j la borkuma savlvoato estas pli proksima al la ŝipo ol la nederlanda. Cu ili ne havos sensukcesan vojaĝon? Tamen ses viroj en ledaj vestoj jam enŝipiĝas. La maŝinisto fermiĝas en la motorĉambro kaj post kelkaj minuloj la malgranda, sed lorlika ŝipo, forpuŝata de du fortaj motoroj, jam luktas kontraŭ la sovaĝa maro. Estas meznokto, kiam la boato forveturas. Kiam ĝi revenos? La tuta vilaĝanaro (‘eestas sin la digo kaj deziras sukceson. Tri horojn daŭras la luktado! Grandaj eti 2

— paĝo 9 de la PDF —

doj alruliĝas en la nokta mallumeco; ondoj, ofte pli ol kvar metrojn altaj, kiuj ŝajnas frakasi luj la boaton. Kaj apenaŭ unu ondo estas for, jam denove alvenas la sekvanta. Meze inter liuj akvomuroj pendas la Insulinde < en ne pli ol ‘>5 m. larĝa kavo. Kaj kelkajn sekundojn poste ĝi aperas sur la ondopintoj. Nur la hurlado de la vento kaj la muĝado de la akvo aŭdiĝas. Iri horojn daŭras la lukto! liam ili atingas la ŝipon. En la malluma nokto nur nigra ŝiplrunko estas videbla. Neniu (iomo! Cu la ŝipanaro jam estas savita? Cu eble ili jam dormas en la sendanĝeraj litoj, dum ses viroj migradas sur la bolanta maro? Ni atendos ĝis la mateno! < l io estas la decido de la estro. Kaj dum du horoj la Insulinde devas resti en la ĉirkaŭaĵo de la alfundiĝinta ŝipo; resti sur la danĝeraj akvoamasoj. Kiam krepuskiĝas, ili vidas… du |>ersonojn sur la Sipo kaj … la borkuman savboaton, kiu same kiel ili dum la luta nokto restis en la prok si meco de la Sipo. 3

— paĝo 10 de la PDF —

Tie la situacio estas tre danĝera. La komandantponto jam eslas forpuŝita; la ondoj ruliĝas trans la ferdeko. Nun la Insulinde estas direktata al la ŝipo. Jam la mma klopodo havas sukceson: kiam la saviĝata glitas laŭlonge de la ŝipo, du junaj viroj saltas kaj falas en la reton, kiu estas konslruita super la tuta boato. La unuaj ŝiprompiĝo uloj estas savitaj! Denove la »Insulinde klopodas alproksimiĝi. sed vane. Dekkvin fojojn la forta fluego kaj la altaj ondoj repuŝas la malgrandan ŝipon. Ofte la kilo puŝiĝas kontraŭ la marfundo, sed pro la fortika konstruo de la boato tio ne gravas. Preskaŭ lii horojn daŭras la klopodoj, sed fine la lasla personb estas savila. Ok viroj saltis en la reton, kvar oni devis fortiri de la ŝipbaluslrado. Malfacila tasko! Kvin fojojn oni klopodis savi la maljunan ŝipestron. Sed ĉiufoje li eslis sur malĝusta loko. Fine oni sukcesis kapti lin kaj forŝiris lin de la balustrado. Nenian posedaĵon la viroj povis kunpreni: ĉio devis resti en la pereanta ŝipb. Eĉ al du man4

— paĝo 11 de la PDF —

kas la ŝuoj! Sed ne malĝoju pri tio! Ili estas maio oni denove forŝiris Muĝegti nun, vi akvoj! Hurlegu nun. vi uragano! Allen la flagon! Kaj la sekuraj manoj de la bravaj viroj direktas la Insulinde en la sendanĝeran havenon. La nokto de teruro forpasis. Kaj post kelkaj horoj de ripozo la Insulinde reiras al sia haveno por atendi, ĝis denove venos alarmsignalo jx)r peti helpon. Tiam denove ses viroj riskos sian vivon por savi tiun de aliaj, kiuj sen helpo |>ereos.

Herooj!

V.

’) Originale \erkita laŭ gazetaj raportoj. En la nokto de ili i~ septembro alfundiĝis en terma ventego germana ŝipo »Bramon ĉe la insulo Borkmn. La nederlanda savboato »Insulinde (d Ostinahom, en Norda Frislando sukcesis savi la dekdu ■upanojn. La Insulinde estas ŝtala boato kun du motoroj. Krome ĝi havas radion, tiel ke la ŝipestro ĉiam estas en kontakto kun la marbordo kaj aliaj 5

— paĝo 12 de la PDF —

Anekdoto pri Frederiko Granda Tuj kiam Frederiko la Granda, reĝo de Prusujo, vidis novan soldaton en sia gvardio, li ĉiam faris tri demandojn: > Kiom aĝa vi estas?« De kiam vi servas min?« Ĉu vi regule ricevas pagon kaj nutrajon? Juna franco, kiu lute ne parolis la germanan lingvon, aliĝis al la gvardio. Tri lagojn poslc la reĝo inspektis. Pro lio oni rapidege instruis la Iri respondojn al la novulo, en la kutima sekvo. ŝipoj. La boato («sias posedajo de la nederlanda societo por savi ŝiprompiĝulojn. Tiu societo posedas savboatojn en diversaj marlokoj. La por lio necesan monon oni enkasigas per donacoj kaj kontribuoj de la rnembroj.

6

— paĝo 13 de la PDF —

Kompreneble Frederiko tuj ekvidis la novan soldaton, sed malfeliĉe, li komencis per la dua demando: Kiom da jaroj vi jam servas min?» > Dudekunu jarojn, Reĝa Mosto.« Kion vi diras, dudekunu jarojn! Kiom aĝa vi do estas?« r * »Tri tagojn.» \u,« ekkriis la reĝo. unu el ni certe prrdis sian menson.« Ambaŭ. Via Mosto,» diris la soldato, pensantc. ke li respondas al la tria demando. Kion lio signifas,» mm ekkriis la reĝo. .\e jam okazis, ke oni tiel malkaŝe diris al mi. ke mi estas freneza.« sian soldato silentis, ilianan vortprovizon. Sed kiam la kapitano klarigis ĉion, la reĝo kore ekridis.

7

— paĝo 14 de la PDF —

I.a sturno Maljuna ĉasisto j>osedis sturnon, Kiu povis paroli kelkajn vortojn. Ekzemple, kiam oni demandis: Sturno, kie vi estas?« ĝi ĉiam respondis: Jen mi estas.« La juna filo de la najbaro tre ŝatis la birdon. La juna knabo olle uzitis la ĉasiston. I o je li eniris la familiĉambron de la ĉasisto, sed hazarde neniu estis tie. La emo posedi la bildon i£is tre forta. La knabo grimpis sur seĝon kaj nun li povis atingi la kaĝon, singarde malfermis la pordeton, kaptis la birdon, enpoŝigis ĝin kaj volis rapide foriri. Sed en la sama momenlo la ĉasisto eniris. Li volis fari plezuron al sia malgranda najbaro kaj tial demandis: Sturno kie vi estas?x kaj la birdo ekkriis en la poŝo de la knabo: Jen mi estas!«

8

— paĝo 15 de la PDF —

91

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

La ĉinoj, kaj lastatempe la japanoj, lute okupis Ia melion kaj la detalkomercon. La socia krizo akre limigis la nombron de la oficistoj. Dum la lastaj jaroj la nmitaj M. Ir. L.O. lernejoj liveris tiom da abiturientoj ke la pli granda parto ne sukcesis akiri postenon. Ci tio .sangis la ideojn. Nun oni deziras esti edukata por melio, ix>r la komerco, multaj aliaj vola s returniĝi O al la kamplaboro. La registaro plejeble favoras tiujn dezirojn kaj akcelas *meliomalpli instruon al indiĝenoj. En la iurboj troviĝas metilernejoj, grandaj lokoj, kie jam estas iu enlanda industrio, oni donas kursojn, liamaniere la popo! industrio povas esli pli perfektigata. Baldaŭ oni verŝajne fondos agrikulturan lernejon por personoj, kiuj posedas M. l .L.O. diplomon. Oni ankaŭ ŝatas la mastrumadan instruadon j>or la junaj enlandaj, eŭropaj aŭ ĉinaj fraŭlinoj, (iis mm eslis nur malmultaj tiaj lernejoj kaj la intereso por ili ne estis granda. Nun granda ŝanĝo. Eĉ mankas sufiĉe da instruistinoj por liaj lernejoj, kaj abilurien/oj iuj devas instrui por forigi la mankon. Totale ekzistas mm t privataj mastrumadaj lernejoj kaj 3 ŝtalaj. Estas 1 mezgrada, nome en Batavia. Ci liu lernejo ĉiujare akceptas 20 novajn lernantojn. Post la tri jara edukado lute ne ĉiuj eniras la praktikon. kelkaj urboj oni klopodas fondi komerc’ernejo jn. antaŭ nelonge La antan nelonde en Batavia fondita komerclernejo luj havis grandan sukceson. \nkaŭ en Medan (Sumatraj oni volas fondi tian lernejon. Ne nur sur .lana sed ankan sur aliaj insidoj la loĝantaro deziras fakinstruon. La ĉefo de la informservo de la Instru-departeniento en Batavia, Mr. Kluiver faris vojaĝon en Sumatra dum la unua parto de decembro ‘ 1 193’1. Li konkludis post ĉi tiu vojaĝo: ‘ĉie, ankaŭ en |a eksterurbaj distriktoj, la popolo deziras: donu al ni fakinstruon. Kaj kiom tio estas finance ebla la registaro certe plenumos tiun deziron. Iji

Tji

% •

LIBISO.S Fcren c Szildgvi: l)r Sztlti< y’s Kurs i Esperanto. Eid. Soe. Esperanto, Stockholm. 96 ‘1 paĝoj. Prezo a s\ed. kr. La aŭtoro, kiu dum sia dujara instruado en S vedi ando akiris al si grandan popularecon per sia originala, t. n. projekcia, metodo (kun lunibildoj), nun a pei igis Esperanto-kurson en libroformo. La belaspekta, noti unuarangajn ilustraĵojn enhavanta libro ne se ks as ia antauajn luldmetodojn. sed montras lule originalajn pedagogiajn vidpunktojn, kiujn bonege apogas la «dramece karikaturaj, ridigaj ilustraĵoj, speciale la tutmonde popularaj Adamson-serio j: en la bildoj la agado estas tiom koncentrita kaj * frapanta

— paĝo 16 de la PDF —

92

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

ke ili vere riĉigas la memoron de la lernanto -— kaj plej ofte per verboj, kies gravecon la aŭtoro ne mistaksas. La unua faktoro nepre necesa por kapli kaj konservi la intereson de la komencantoj estas, en la plej multaj okazoj, simpla instrumetodo, kiu Iie s uperas la kapablon de la lernantoj, kaj en la libro aperinta la aŭtoro plene atentis limi postulon. Entute oni povas diri. ke la libro tuj vekas kaj konservas la intereson ĝis la lino, kie bone elektitaj literaturajoj, tabeloj, vortaro kompletigas la plezuron de la komencanto, aŭ eĉ — komencinto, Al ĉiu leciono apartenas mallongaj grama)tikaj klarigoj en sveda lingvo, I iujn klarigojn alilingva instruisto facile povass verki en sia propra lingvo, Petro, kursa lernolibro. 6-a eldono. liti paĝoj, prezo: nur broŝurita: fr. fr. 6.— (ioO/o por afranko). Bonega, malkara lernolibro, eĉ por memlernantoj. Kelkaj esprimoj ĝenus personojn, kiuj havas alian politikan konvinkon. La Jada Stato, de D-ro Teodoro llerzl. El la germana originalo tradukis Bernhard Selzer. Esperanta antaŭparolo de D-ro Emil Pfeffer. Kun biografio kaj portreto de T aŭtoro. Eid.: Literatura Mondo, Budapest, Bona ideo traduki ĉi tiun verkon ĝuste nun, kiam la judoj denove Iravivas malfacilan tempon, La stilo de la traduko estas bonega. Speciale la biografio frapis min. SVEDA ANTOLOGIO sub ĉefa redakto de Sani. Jansson kaj kunlaboro de pli ol 40 helpantoj. Voi. 1. 228 paĝ. bros. sved. kronoj 5.—, tole bindita 6.50 Eldona Societo Esperanto, Stockholm. ĉi tiu unua volumo pritraktas la tempon de 1880 1920 kaj enhavas verkaĵojn de kelkaj el la tiamaj svedaj verkistoj, nome August Strindberg» (mstav of Geverstam, Ernst Ahlgren (pseŭdonimo de Victoria Benedictson), Anne C. Leffler, Verner von Heldenstani, Oscar Leverlin kaj Per Hallstrdm. La diferenco inter la jam aperintaj antologioj kaj ĉi tiu sveda estas, ke multaj personoj kunlaboris por la traduko, dum kelkaj eksterlandaj -*samidean oj kontrolis kaj konsilis. Tial aperis verkaĵo tre interesa, kiu vidigas al ni,, kaj la belan svedan literaturon el tiu naturisma epoko, kaj la ekziston de multaj tre lertaj Esperantistoj en Svedujo. Ni aparte mencias la enkondukon’ de Dro Bjarne Beckmann pri la sveda literaturo 1880-1920. Lektoro Reekman, doktoro pri literaturo, majstre pritraktas en la enkondukaj 40 paĝoj tiun epokon kaj ĝiajn verkistojn rilate al la socia kaj filozofia vidpunktoj ti-. amaj. Notinde estas, ke preskaŭ tute mankas neologismoj. Ni opinias, ke la eldono estas grava sukceso tiel por la tradukintoj kiel por la eldonisto. M.

Sveda Antologio. Dua voi. Sub redaktado de Sam. Jansson. Eid. Soe. Esperanto, Stockholm. •!o/| pĝ. Prezo: bros. sved. kr. j.—, tuttole bind. kr. 5.5o. Du volumoj kune bros. sv. kr. 8.5o, tole bind. sv. io.—. Post la multepromesa unua volumo ni komencis legi kun granda atendo kaj atento la eksteraj e same belan, duan volumon, dediĉilan al la sveda literaturo. Ties famuloj ja estas ĉiam inter la unuaj cu la kultura konkurso de la mondo. Tuj ni povas diri: nia plezuro estas plena; la frazon, laŭ kiu »la Esperanta literaturo pliriĉiĝis per grandioza verko., oni iom foruzis, sed ĉi-foje ni rajte uzas la superlativon. La brava sveda Esperanto-movado pruvis, ke ĝi estas inda al tiu altnivela sveda kulturo, kies elektitaj perloj

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

P3

aperas en la Sveda Antologio kaj la laŭdo apartenas same al la ĉefa gvidanto de la laboro, redaktoro S. Jansson, kiel al la entuziasma helpema aro, kiu laŭ demokratiaj principoj, ofte tro modeste (ekz. sub la kolektiva nomo: Gevleanoj, Vstadanoj) kunagante donacis al ni sendube gravegan kaj prifierindan verkon. En la dua volumo ni renkontas la nomojn de novaj verkistoj, kies apero en la literaturo tamen estas antaŭ la jaro 1920. kelkaj el ili estas ĝenerale konataj en la tuta mondo, unuavice Selma Lagcrlol’, kiu per kvar bonege elektitaj majstraĵoj estas reprezentita. El la prozverkistoj ni repre devas mencii Ia bedaŭrinde tro frue mortintan — Pelle Molni, kies noveloj estas tute unikaj kaj el la belaj, ebie la plej bela estas la » Danco kun urso . Sed la epizodisto Albert Engstrom, kiu ne timas eĉ la profundon de la homanimo, la filozofemaj Ellen Key kaj Hans Larsson, la melankoli© rezigna Iljalmar Soderberg, la iom pesimisma Sigfrid Siwertz kaj la komikajn kaj tragikajn momentojn tiel majstre unuiganta Iljalmar Bergman same kaptas nian intereson, plaĉon kaj ŝaton. La nombro de la bravaj tradukantoj (koncerne la prozajojn) estas tiel granda, ke neeble aparte mencii ilin. Ne malpli prikoninda kuj ĝuplena legaĵo estas la kolekto de la poeziaĵoj, kiu prezentas al ni la poezion de Froding, tiu ĉi individue profunda animo, la klarajn, serenajn, nur kelkfoje nubiĝantajn bildojn de Karlfeldt, la sentoplenajn kantojn de Bo Bergman kaj la subtilan lirikon de W. Ekelund kaj Anders Osterling. La tradukaĵoj ĝenerale estas tiom belaj, ke ni ne preterlasas la okazon mencii la kvar eminentajn tradukantojn, Magda Carlsson, kies nomon ni plej multfoje trovis sui» la poemoj, Stellan Engholm, pri kies tradukaĵoj jam estas preskaŭ superflue ripeti la laŭdojn, Gustan Joliansson, kiu kelkfoje atingas la plej altajn regionojn de la poeziaj espritnoj kaj Varma Thilander, kies forto estas la virina subtilo. La Esperantistaro ŝuldas multe da dankoj al ĉiuj kunlaborintoj de tiu ĉi vere altvalora \crko. SKIZO PRI FILOZOFIO DE LA HOMA DIONO de Paul Gilles, profesoro ĉe Belga Instituto por altaj studoj (traduko de E. Lanti) 148 paĝoj fr. fr. 12 (broŝurita) plentole bindita fr. fr. 17 (plus 10°,0 por afrankoj). Tro malfacila por komencanta Esperantisto. Bona ekzerco por progresinto. Lingvo bonega.

Gimi Higins de t p tm Sinclair. Eldonis: SAT. La ĉef persono vivas en Usono, antaŭ kaj dum la mondmilito. Li malamas la militon. «Sed tamen, li fini1 fariĝas soldato, batalas eu Francujo, estas sendata al Kuŝujo, freneziĝas …Aŭ ĉu la mondo ekster li estas freneza? Bona traduko. \ iello /caj \ iedcroslrrreicli. 16-paĝa gvidilo, kim 3o ilustraĵoj kaj klariga teksto. Ce Komisiono por I remdulfrekvento. Messepalast, Wien VII. Facilaj Esperantaj legaĵoj. Kompilita de Profesoro G. VVaringhien. Eldonis: Esperantista Oentra Librejo, 1 1. Bue de Sei res (6e). Paris. Tre interesa, bonstila verketo, tre rekomendinda por klubo. Esperantaj historietoj I. Verkis kaj eldonis Peter Frev, Clausensvej 26, Iladerslev. Danlando. Poŝtĉekkonto /12966. Formato: 13.5X19-5 cin. /|8 pĝ. Luksa papero. Broŝurita. Prezo: 35 ned. cend.

— paĝo 18 de la PDF —

94

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

k

Nro 6

lt O.V I li O BULGARUJO

»La vojo al la junularon Kun tiu titolo samideano M. Movo (Parizo) aperigis artikoleton en «Esperanto», oktobra-novembra numero, 1934. Per tiu artikoleto li donas «imitindan eksperimenton« ĝuste por ni — geinstruistoj-esperantistoj. Mi opinias, ke la paĝoj de I. P. R. estas plej konvena loko por similaj artikoletoj. Kiel elio post la artikoleto de samideano M. Movo mi rakontos, mallonge, nur parton de mia propra sperto kaj faros proponon al s-ro redaktoro de 1. P. R. Mi mem esperantistigis dum 193132-a instrujaro, ĉefe per vigla Esperanto-interkorespondado kun frenidlandanoj. Ne esprimebla estis mia ĝojo kaj fiero, post kiam mi komcncis ricevi leterojn kaj plej diversajn esperanta jojn, preskaŭ el tutmondo. Kvazaŭ antan mi la mondo inalfermiĝis, mi vidis ĝin kaj konvinkiĝis, ke ĝi vere ekzistas. Mi ricevis kvazaŭ novan animon, novan konscion! La interkorespondado kun fremdlandanoj plej reale, plej konvinkige montris al mi la necesecon, la eblecon kaj la valoregon de la lingvo internacia: Esperanto. Dank’ al la interkorespondado kun fremdlandanoj mi estas

por ĉiam gajnita por la movado kaj por la lingvo mem. Hodiaŭ, apenaŭ nur 3 jarojn post kiam mi esperantistiĝis, mi jam estas Delegito de U. E. A., agento de T. A. G. E., ano de »B. E. A.« (Bulgara Esperantista Asocio), sekretario de nia urba Esperanto-societo, gvidanto de la gelernanta Esperanto-societo ĉe nia gimnazio, jam faris du Esperanto-kursojn por gelernantoj kaj esperantistigis pli ol 50 lernantinojn kaj lernantojn, eĉ dum monato novembro 1931 mi kuraĝiĝis fari du sinsekvajn publikajn paroladojn en nia urba teatra salono, per kiuj mi defendis la lingvon kaj la movadon kontraŭ la atakoj de malamikoj. Sed kio, laŭ mia opinio, estas pli grava, estas la konsiderinda sukceso de Esperanto inter nia lerneja junularo. En nia urbeto estas du mezgradaj lernejoj: ĝeneralkleriga gimiiazio, kie mi estas instruisto, kaj komerca gimnazio, ĉe nia gimnazio estas gelernanta Esperanto – societo »Flamo« kun preskaŭ 100 societanoj, ĉe la komerca gimnazio estas aparta Esperanto-societo »Zainenhot« kun preskaŭ 50 societanoj. Ni, la instruistoj, kiuj gvidas tiujn gelernantajn

— paĝo 19 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

95

societojn kaj instruas Esperanton, renkontas gravan malhelpon, ĉar ni ne povas facile trovi kaj disdoni konvenajn adresojn al niaj Esperanto-gelernan oj por ke ili tuj komencu interkorespondon. Mia propra sperto konvinkis min, ke la interkorespondo kun fremdlandanoj plej forte altiras kaj alligas la lernejan junularon al Esperanto. Ni Ia geinstruistoj-esperantistoj devas konsideri ĉi tiun fakton, ni devas hivi la eblecon, tuj trovi kaj doni al niaj gelernantoj konvenajn adresojn. Pro tio mi proponas al s-ro redaktoro de I. P. R., ke li bonvolu disponigi la lastan paĝon de 1. P. R. al tiuj gekolegoj-esperantistoj, kiuj deziras anonci la adresojn de siaj gelernantoj-esperantistoj dezirantaj interkorespondi. Tiamaniere oni plifaciligos Ia ag-

adon de tiuj gekolegoj kiuj instruas Esperanton kaj uzas la interkorespondadon kun fremdlandoj kiel instru-metodon. Tiamaniere oni faros I. P. R. pli utila kaj pli necesa. Ne sufiĉas nur la agado de la estiinata samideanino f-ino Marta Moelke, la sekretariino de la kunlaborado de I. A. L. A., ne taugas la apartaj flugfolioj kun adresoj aperantaj de tempo al tempo. En ĉi tiu momento mi disponas pri pli ol 50 adresoj de gelernantoj de nia gimnazio kaj serĉas preskaŭ la saman nombron da gekorespondantojn Kion mi devas fari, helpu al mi, karaj gesamideanoj, helpu! Iv. Valĉanov gimnazia instruisto, Tirnovo (Bulgarujo)

NIA GAZETO

Interesa, Bone Redaktita, kaj regule aperanta, estas la Dumonata

(monata). RedakcioAdminis’racio; Nice (Francujo) 29. av. de la Victoire. Direktoro: Georges Avril, ĉefredaktoro: S. Grenkamp. Abonu ĉi-tiun bonan kaj malkaran gazeton. Jarabono: Francujo fr fk 10 (sv. fr 2); landoj aliĝintaj al la konvencio de Stockhoim, fr. fk. 12 (sv. fr. 2 40): aliaj • andoj, fr. fk, 15 (sv. fr. 3)

SCIENCA GAZETO Enhavas multegon da informoj popularsciencaj sur 20 dense presitaj paĝoj. Bela pomverda kovrilo. Jarabono: Unu dolaro usona (Guld. 1 50) — Provnumero: 6 Cent. — Agento por Nederlando: P. Korte, Schoolstraat 13, Veendam.

SVEDA INSTRUISTA ESPERANTO-FEDERACIO Prez.: s-ro Thorsten Torbjar, Torild Wulffsgatan 7, tel. 20828, Goteborg. Sekr.; s-ro Fritiof Ahnfeldt, lnglatorp, Torskors. Kas.: s-ro Oskar Svantesson, Mariagatan 7-9a, tel. 49343, Goteborg. Sveda poŝiĝira konto de la federacio; 31430. Jara kotizo 3 — kronoj.

A. RZEWSKI

rememoroj de antaŭmilita pola E t/ g r ekzilito el liaj travivaĵoj en /\ 1 ,*L Siberio kaj en aliaj landoj. 57 paĝoj. Prezo: 1.50 fr. fr.. respondkupono aŭ egalvaloro. Aĉetebla ĉe Socialista Esperanto Societo en Pollando,Warszawa, Marszalkovvska 81 m 83

— paĝo 20 de la PDF —

96

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Abonprezo de IPR La abonjaro dauras de ia l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneto de TAGE.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guld. Por 2.50 ned. guldenoj estas sendota el: Aŭstrujo 8 ŝilingoj. Britujo 5.— ŝil. Belgujo 37 fr. Ĉeĥoslovakia o 33 ĉ. kr. Danujo 6 kronoj. 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 7 peng. H ungarujo 75 din. Jugoslavino 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvcgujo Polujo 8 zlotoj. 180 leoj. Rumanajn 5 frank. Svislando U. S. A. 1.50 doi. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin: 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90511. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank.au 15 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson. Acjentoj de TAGE Angla: F-ino V. C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE, Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gar^ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon. Harrow St., Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria)

Nro 6

Belga: H. Rainson. Hombcekschesteenvveg 54. MECHELEN. Bulgara: Ivan Valĉanov, gimnazia ‘nstruisto, TlRNOVO. Ĉeĥoslovaka: Tli. Kilian, TREB1Ĉ, Komerca Akademio Poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Cina: Chang-Ching-Chiu, 21. TaShin-Strcet, JUNNAN FU. Cilia: E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana: S. Kr. Nielsen, FEDERICIA Sundegade 3. Estona: Johannes Jaanisto Kastani. 125-1. TARTU. Greka: D-ro A. Statnatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana: Ford. Montserrat. Str. Provenza. 75 2—3. BARCELONA. Hungara: Bleier Vilmos. Mester-u. 53. V. 7. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya Poŝtĉekkonto: Tokio 62001. Jugoslava: Peter Golobiĉ. JESENICE, FUZINE. Kanada: Alevander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuoienis. Iŝlauzas. paŝt. ag. PR1ENU. VALS. Nederlanda : M. van Mullem. 0.58. OPHEMERT. kasisto: E. A. Koot, UTRECHT W. v. Noortstr 10. Poŝtkonto nro 176356. Nederlanda Hindujo: vakanta. Pola: B. Gluchovvski. ŝ\v. Wincentego 80. WARSZAWA 24. Poŝtkonto 16992. Svisa: S-ino N. Oumansky. 12 rue Jcan-Jacquet. GENEVE. U. S. A. : David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. Californie. El landoj sen agentoj inono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas.

Abonu tuj la monatan gazeton, LA JUNA VIVO. Jen vi havas la plej malkaran gazeton por gejunuloj kaj komencantoj. Interesa enhavo, facile komprenebla lingvo: tre taŭga legaĵo por kursoj. Jarabono: Ned. f. o. 75. Aliaj landoj 0.7 doi. 2 1 sv. fr. Petu senpagan specimenon de: Redakcio de „L a juna vivo” West-Graftdyk N. H. Nederland. Faldos kiado: Bleier Vilmos.

Keszitette a Pestvidiki Nyomda Vicon.

A uvomdŭert Binik Gv. feleJSs

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

15’3 jaro (Numero i) 1936. Tutjara abono: 2.50 nederlandaj guldenoj (inkluzive aneco de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj).

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Redaktoro: E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. NVinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544. Prezidanto de TAGE: Dro Bj. BECKMAN, Karlskrona, Svedujo. Sekretario de TAGE: W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando). 2-a Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuvv-Scheemda (Gron.) (Nederlando).

Estimataj gekolegoj, karaj TAGE-anoj ! Permesu al mi, ke mi prezentu min. Mi estas svedo kaj tamen eŭropano: sveda patro, norvega patrino, prapatroj el preskaŭ ĉiuj landoj inter Burgundujo kaj Latvujo. Kaj mi estas esperantisto depost deksep jaroj. Sufiĉe dirite pri mi mem ! Ĉar en tiuj unuaj tagoj de la unua jaro de mia prezidanteco mia plej forta sento estas la sento de dankemo. Dankemo al mia estimata antaŭulo, k-o Roome, pro sia laboro en malfacilaj tempoj por TAGE kaj la ideo de Esperanto. La gravaj kaj agrablaj tagoj de Vieno dum la pentekosto 1934 ne fariĝu la lastaj tagoj de nia kunlaboro ! Dankemo ankaŭ al vi ĉiuj, gekolegoj kaj TAGEanoj, kiuj proponis, voĉdonis kaj konfirmis mian elekton. Kvankam sufiĉe malnova esperantisto mi konforme al mia individualisma vivkoncepto malmulte kaj malofte partoprenis la asocian vivon, kaj sentas min iomete fremde en la situacio de prezidanto. Sed kune kun vi kaj precipe la sindonema kaj oferema laborkomitato mi volas trankvile rigardi la estonton. Ni promesu nin mem kaj nin ĉiuj : fervora kaj sukcesplena laboro por TAGE dum la nova jaro 1 En tiu letero mi ne volas detale paroli pri planoj kaj projektoj. Sed antaŭ mi sur la tablo kuŝas aŭstra gazeto, kiu enhavas artikolon de franca aŭtoro, la fama verkisto Duhamel. Mi citu kelkajn el liaj tezoj, ili indas atenton super la tuta mondo. Ni ĉiuj scias, ke nia tempo estas prema kaj severa precipe por tiuj, kiuj kredas al la eŭropa spirito kaj esperas la universalan fratecon, la altan idealon de nia kara Majstro. La mondmilito disŝiris kruele la revon pri paco kaj progreso, kaj la sekvintaj krizoj ŝutis salon en la vundojn de la homaro. Senespero venkis ĉe la homoj, malmultaj volis konstrui sed multaj detrui. Kaj nun ni ree staras sur la sojlo de nova interfrata milito.

— paĝo 2 de la PDF —

2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro. 1

Cu ni povas malhelpi la katastrofon, ĉu ni povas savi la eŭropan spiriton ? Kontraŭ superaj fortoj la batalo ŝajnas esti senfrukta, sed ni povas labori por la estonto. Ni povas semi en la sangmakulita humo, ni povas influi la junularon. Duhamel diras : „Mi do volas substreki : se ni deziras la ekziston de la eŭropa spirito, ni devas komenci kun la infanoj. Sed tie ni dependas de la instruistoj, kiuj devas esti niaj ĉefaj kunlaborantoj Sen la instruistoj ni estas senpotencaj. Se ni ne povas interesigi la instruistojn pri la demando de la eŭropa spirito, ni devas toleri, ke tiu spirito, sendube ne mortos, sed tamen dum kelka tempo malaperos, kaj ni devas kontentiĝi kun la fakto, ~ ke tiu spirito fariĝos nura akademia afero, nura salona frazo.” Cu ni, TAGE-anoj povas toleri tion? Certe ne, ni sentas nian devon kaj agos konforme al ĝi 1 Sed nenia labora por Eŭropo estas ebla, se ni ne unue estas intime kunligitaj kun nia propra popolo. Duhamel diras ; „La arbo devas stari kun firmaj radikoj en la nacia tero, nur tiam ĝi povas etendi siajn branĉetojn tiel vaste, ke ĝiaj fruktoj falas trans la intermuro.” Ni esperantistoj neniam devas forgesi, ke svedo estas svedo kaj hispano hispano, sed ni volas alvoki al la popoloj la vortojn, kiujn aŭstra aŭtoro iam uzis al siaj samlandanoj kaj la hungaroj : ..Popoloj, interparolu kaj vi komprenos unu la alian ! ” Bj. BECKMAN.

De la administranto. Geamikoj, mi tre petas vin, komplezu al mi kaj sendu tuj vian abonkotizon por 1936 al via landa-agento. Se tiu en via lande ne ekzistas, nur tiam, pagu rekte al mi, prefere pere de mia poŝtĉekkonto. Kelkaj ankoraŭ ne pagis por 1935. Gekolegoj, dum la tuta jaro ni sendis al vi nian revuon. Nia malvasta kaso ne povas toleri nenecesajn elspezojn. Mi ja ne povas kredi, ke vi estas malamiko de nia labora, kaj ke vi volas malhelpi ĝian evoluon per via nepago. Pagu do, mi petas, kaj realiĝu por 1936, aŭ skribu al mi, ke vi ne plu restos ano de nia asocio dum 1936. Tiel vi povos zorgi ke ni ne devos fari superfluajn laborojn. P. K.

Interpopola konduto. Viro amas sian edzinon, siajn infanojn, siajn gepatrojn kaj gefratojn. Li ŝatas aŭ amas la regionon, kie li vivis kiel infano, kie li studis, kie li poste laboris. Li amas sian patrujon. Kompreneble, Sed li ne troigu.

— paĝo 3 de la PDF —

Nro» 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

3

Se lia edzino, aŭ siaj infanoj kverelas kun najbaroj, li havu la kuraĝon diri al edzino aŭ infanoj : „vi ne pravas. Same rilate al la propra patrujo. Ĉar lastatempe en ĉiuj landoj oni troigas la patrujamon. Ankaŭ en mia malgranda lando oni faras tion. Se estas iu problemo inter mia lando kaj ekz. Belgujo, mia lando pravas, almenaŭ tion mi devas pensi legante la gazetojn. Antaŭ kelkaj semajnoj mia samlandano Eŭwe fariĝis mondŝakmajstro. Kompreneble mi ĝojis. Sed …. skabeno en Amsterdam asertis, ke Eŭwe defendis la nederlandan honoron aŭ ion tian. Jes, kiam oni paroladas ĉe festmanĝo oni kutime uzas fortajn esprimojn. Sed, ni instruistoj ne uzu tiajn fortajn esprimojn, ni restu mense sanaj. Kiam post pli aŭ malpli longa tempo alilandano superos mian samlandanon, mi certe ne perdos mian honoron. Karaj gekolegoj, la laborkomitatanoj deziras al vi bonan novan jaron (sen milito) kaj dum ĉi tiu jaro ni ĉiam faru nian eblon kritiki alilandanojn singardeme, indulgeme. Dum la libertempo mi legis libron, verkitan de E. Privat, kiu havas suprenomitan titolon. (Ĝin eldonis; Literatura Mondo, Budapest). Gekolegoj, aĉetu ĝin, ĝi meritas tion, ĉar pro la enhavo kaj pro la flua stilo ĝi estas bonega. Mi elektis kelkajn partojn el la interesa libro. „Tiu ĉi libro estas frukto de multjara observado kaj aperis en 1931 en la franca Filozofia Kolekto Felix Alcan en Parizo. La nuna reverko en Esperanto ne aldonis ian mencion pri faktoj okazintaj dum la postaj jaroj. Ili ne ŝanĝus ion al la sufiĉa instruo de la ĝistiama Historio tra sinsekvaj centjaroj.” „La celo ne estis esprimi partian opinion, sed ekzameni faktojn sur psikologia kampo ne sufiĉe atentata. Kiuj ŝatas insultojn, tiuj ne legu ĝin. Ili ne trovos ion por nutri pasion. Ne ofendi, sed pripensigi, jen la intenco: Kiel homoj kondutas de nacio al nacio ? Kiel ili sentas are.” „Tiu ĉi libro montras observitajn faktojn.” ,,Nacian konscion oni kulturas en lernejo, en preĝejo, en la hejmo, en gazetaro, en armeo. Per ĝi la homo super si mem altiĝas. Per ĝi li partoprenas en estajo multobla kaj dia. Naskiĝa tero fariĝas templo, gepatra lingro kvazaŭ komunio, nacia flago kvazaŭ sanktajo, ŝtata himno kvazaŭ preĝo kaj milito jam ofero sur altaro. Tiuj profundaj emocioj kortuŝas eĉ la plej skeptikajn. Tiu mokema sendiulo, nomita ,,La Tigro (Clemenceau) ekploradis aŭdante La Marseillaise. Pie Ii konservis eĉ saketon de nacia tero.” (daŭrigota en la 2a numero).

Invitito diras al invitinto post la desertoj : — Dankon, amiko ; mi nenian manĝis tiel bonguste kaj sufiĉege. —Ni ankaŭ ne, sinjoro—interrompas uno el la infanoj.

— paĝo 4 de la PDF —

4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro. 1

Marokaj Lernejoj. En Maroko, lando situanta en Afriko kaj sub protektorato de la franca regado, estas tri diversspecaj lernejoj: unue por Eŭropanoj ; due por mahometanaj indiĝenoj ; trie por judaj indiĝenoj. La lernejoj por Eŭropanoj funkcias same kiel en Francio: en ili lernas francaj, italaj kaj hispanaj geknaboj. La geinstruistoj estas nur francoj. Estas malmulte da mahometanaj lernejoj por multege da infanoj. Do multaj el ili ne povas lerni kaj ludas sur la stratoj, aŭ jam eklaboras ! La lernado estas pli facila ol en la francaj lernejoj : oni instruas la francan lingvon kaj iomete la araban. La instruistoj estas francoj ; estas tamen kelkaj araboj inter ili, sed neniu instruistino 1 Cetere preskaŭ ĉiuj arabaj knabinoj ne vizitas la lernejon, ĉar mahometanoj ne volas tion. Tial en la urbo Casablanca (prononcu : Kasablanka) estas nur unu knabina lernejo kaj tri knabaj… La knabinoj precipe kudras kaj malmulte lernas. La judaj lernejoj apartenas al ..Izraelida Universala Asocio”, kiu havas lernejojn en multaj landoj kie loĝas judoj. Oni instrudas ankaŭ la francan lingvon, eble iom la judan. La geinstruistoj estas judoj preskaŭ tutece. Tamen kelkaj francaj instruistoj instruas en judaj klasĉambroj. Dum la arabaj kaj francaj geinstruistoj estas pagataj de la maroka registaro, la judaj ricevas tre malaltan salajron de LU.A. Fine mi sciigas, ke en Maroko estas 212.500 eŭropaj enloĝantoj kaj 4.500.000 marokaj. Malgraŭ ĉio estas 322 instruistoj por eŭropaj knaboj 424 instruistinoj por eŭropaj knabinoj, dumtempe oni povas enkalkuli nur 180 instruistojn por arabaj knaboj kaj 60 instruistinoj por arabaj knabinoj… (El: Infanoj sur tutmondo.) INSTRUISTO.

La Homaj Rasoj de la Mondo. Forlagsforeningen Esperanto (Stockholm) en la lastaj jaroj eldonis multajn gravajn verkaĵojn belaspektajn; mi nur mencias la ..Svedan Antologion” en du volumoj. En la fino de 1935 ĝi pliaĉigis, la Esperantan literaturon per tre grava libro kun la supra titolo. Ĝi estas originale verkita de Dro Rolf Nordenstreng (Upsala). La subtitolo: ..Scienco kontraŭ superstiĉo” estas kvazaŭ laborprincipo, kaj trastudante la libron oni certe konvinkiĝos, ke la verkisto science objektive priskribas la rasproblemojn tiel forte diskutatajn en niaj tagoj. ,,Kun malĝojo mi devas diri (skribas la aŭtoro) ke ili ordinare — ankaŭ inter fakistoj — estas pritaktataj sur fundamento

— paĝo 5 de la PDF —

Nro. 1

INTERNACIA PEDA GOGIA^REVTJO

5

de scioj ne sufiĉaj kaj multaj antaŭjuĝoj, kaj sekve ili forte tordiĝas malrekten. … Mi tute ne volas aserti ke mi mem posedus la mezuron grandegan de scio kiu estus bezona por la celo. Bedaŭrinde neniu ĝin havas. Sed se mi tamen kuraĝas paroli pri la temo, la kaŭzo estas ke mi konscias pri la nesufiĉo de la scio kunigita de mi kaj de ĉiuj rasbiologoj. Tial mi faras miajn konkludojn singardeme. La klarigado kiun mi povas kaj havas spacon fari nepre devas havi sian pezocentron en faktoj rasbiologaj” (pĝ 8) En alia parto (paĝoj 11 kaj 13) de la sama ĉapitro la aŭtoro metas la por multaj homoj gravan demandon : „Kia el la rasoj homaj estas la plej bona ? Oni ne malofte aŭdas aŭ vidas tiun demandon, kaj multaj antropologoj firme respondas : sendube la helhaŭta, helhara, bluokula norda. Sed la demando estas malĝusta kaj senpensa. Neniu demandas ; kia raso de ĉevaloj aŭ hundoj, de bovoj aŭ kokoj estas la plej bona ? Ĉar tiu demando estus sensenca. Oni demandas; kia raso ĉevala estas la plej bona por rajdo, aŭ por veturo, aŭ por tiro de trunkoj en arbaroj neĝaj, aŭ por ia alia celo, kaj en ia certa ĉirkaŭaĵo ? . . . . Parolante pri homaj rasoj oni tial same devas demandi: kia raso estas la plej bona por tiu aŭ tiu alia celo kaj en tiu aŭ tiu alia parto de la mondo ? Sed ankaŭ tio ne sufiĉas: estas necese, ke la respondanto estu juĝopova kaj senpartia. Kie nun ekzistas tia juĝanto ? Apenaŭ sur tiu planedo. Li devus ne aparteni al iu ajn raso kaj ankaŭ ne esti miksitulo — per aliaj vortoj : ne esti homo. Eble ia vivaĵo inteligenta de alia planedo taŭgus”. Alia grava problemo : Cu estas rasmiksiĝo bona aŭ ne ? Laŭ la verkisto tio dependas ne nur de la rasoj, sed ankaŭ de la individuoj sin miksantaj. ..Kompreneble la infanoj de kuracisto angla kaj lia edzino de familio nobela japana estas pli valoraj ol tiuj de ĉevalŝtelisto cigana kaj negrino idiota. Aldonota al tio estu ke multegaj infanoj rasmiksitaj estas generitaj en ebrieco alkohola aŭ unuflanko, aŭ ambaŭflanka” (pĝ 25). La homo apartenas kiel la bestoj kaj plantoj al la vivestaĵoj kaj, same kiel ili, estas submetata al la naturaj leĝoj heredaj. La krucigoj inter la homoj naskigis la diversajn tipojn, laŭ la aŭtoro. Li ne akceptas la Darwin-an evolucion nek la mutaciojn en la deveno de la vivuloj. Tamen la recenzisto ne kredas, ke ‘la doktrino (de la evolucio) por la plejmulto da biologoj estas fariĝinta sanktaĵo, kiun tuŝi estas malpermesite”, kiel asertas dro Nordenstreng. Estas ankoraŭ sufiĉe da biologoj objektive pristudantaj devenajn problemojn, kaj kiam ili venas al aliaj resultatoj, ili tamen ne meritas tiun akran supran malaprobon. En la dua ĉapitro estas pritraktataj la prahomoj en mallonga, klara maniero. Denove venas en la sekvanta ĉapitro la grava temo: Rasoj

— paĝo 6 de la PDF —

6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

superaj kaj subaj. Iom akre kaj sarkasme (sed tamen laŭ la recenzisto ne malĝuste) la aŭtoro pruvas per la bremsa teorio de Bolk, ke „la pigmeoj, ne la norduloj, devus esti la vera altnobelaro de la homaro”. Ĉar diversaj karakteroj de la nordulo estas pli simia ol de la pigmeoj. En tiu rilato ankoraŭ unu mencion en kiu la aŭtoro akre atakas la profetojn de la norda raso : „En la insulo malgranda Runo en la Golfo Riga vivas popola restaĵo sveda sian vivon izolan. Tiuj svedoj de Runo estas esploritaj antropologie de prof. K. Hilden en Helsingfors, Finnlando, kaj rase li trovis ilin forte pleje nordajn kun enmikso malforta baltorienta ĉe nombro malgranda. Jene ili ĉefe apartenis al la raso kiu nun multloke, pleje en Germanujo, estas trumpetata kiel la bona kaj nobla, la sola vere bona kaj nobla, la plej inteligenta, vaste pensanta, agema kaj ordema. Milionoj da germanoj sin sentus feliĉegaj, se ili havus la aspekton de tiuj loĝantoj de Runo. Sed tiuj insulanoj nekontraŭdireble staras sur kultura grado tre malalta. Ili estas honestaj, pacemaj, taŭgaj, fidemaj, tre naivaj kun pensmondo malgrandega, malvasta kaj kun nenia kulturo pli alta.” (pĝ 61). La recenzisto esperas, ke la legantoj bonvolu kompreni, ke la verkaĵo ne nur enhavas atakojn kontraŭ la kvazaŭ-scienco pri la rasoj, sed per la mencioj mi nur volas demonstracii, ke la aŭtoro certe povas distingi inter la objektiva vera scienco kaj la rassuperstiĉo uzebla por politikaj celoj. (Eble por kvietigi la nordulojn : la aŭtoro mem estas laŭ sia deklaro miksitulo de norda, baltorienta kaj eble la mediteranea raso 1) Unu el la plej gravaj ĉapitroj estas ; Raso kaj ĉirkaŭaĵo. Ankoraŭ multe da verkistoj forgesas aŭ eĉ ne scias, ke la homo, same kiel la aliaj vivestaĵoj, estas produkto de siaj herede akiritaj ecoj kaj de la influo de la ĉirkaŭaĵo en kiu ĝi vivas. La aŭtoro ankaŭ en tiu rilato mencias la kolonizadon de la eŭropanoj en la tropikaj landoj, kie la vivcirkonstancoj estas netaŭgaj por ili. En „la bazo de rasdivido kaj rasgrupigo” (ĉapitro V) la aŭtoro nomas la 3 rondojn de rasoj (laŭ Eickstedt) kaj ankaŭ supozas,” ke la komenco de la homaro estis tri rasoj aŭ eĉ specoj blanka, flava kaj nigra. La diversaj tipoj estas priskribitaj laŭ la karakteroj (haro, okuloj, kapformo, ktp.) La recenzisto ne povas samopinii pri la formiĝo de la longkapeco kiel sekvo de pli da maĉado (laŭ Sdren Hansen). Laŭ tiu opinio la nuntempaj homoj estas malpli longkapaj ol la antikvuloj, ĉar ili nune havas pli bone preparitan manĝaĵon ne postulantan tiom da maĉado. Cu ĉi tie ne estas iom tro da Lamarkismo ? La heredo de dumvive akiritaj karakteroj ĝis nun neniam estas objektive pruvitaj. La cirkonstancoj sub kiuj la infanoj kreskas, certe povas influi la kapformon, sed nur por ĉiu individuo mem, ne por la posteuloj.

— paĝo 7 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

7

La plej grandan parton de la libro (pĝ 92—207) ampleksas „la rasoj unuope ’. Multaj (119) belaj fotoj estas aldonitaj al la tre klara pritrakto de la diversaj rasoj, subrasoj, miksoj. Pri la lingvo mi nur volas mencii, ke la ofta uzado de la adjektivoj post la substantivo iom malfaciligas la legadon. Krome ne ĝuste ŝajnas al mi la esperantigo de geografiaj nomoj, kiel la Valoj (por Dalarne, Dalecarlie) Rivero Vala (por Dalalven), Pasejo Kata (por Kattegat), ktp. Entute la libro estas treege valora, vere popularscienca, libro, kiun povas kompreni ĉiu inteligentulo, kiu volas pristudi ĝin. Ankoraŭ ĉiam mankas sufiĉe da tiuj gravaj verkajoj en Esperantujo. Tia libro, kia estas „La homaj rasoj de la mondo’’ povas helpi direkti la atenton de la scienca mondo al la grava problemo : Esperanto kiel lingvo por sciencistoj. Mi esperas, ke multaj gekolegoj aĉetos la libron, kies prezo (Sv. kr. 3.25 bros) estas ridinde malalta por tia belaspekta libro (212 paĝoj kun 141 belaj bildoj). Kaj ke ili montros tiun libron al siaj gekolegoj neesperantistaj. Grandan dankon ni ŝuldas al la aŭtoro kaj al la eldona societo pro la kuraĝo eldoni la miaopinie plej gravan esperanto-libron de 1935. W. H. M.

LIBREJO EDELM AN-B AREN DREGT (A. H. de Ruyter) Amsterdam * da Costaplein 14 – Telefono 83879 Kaj 83897 GRANDA PROVIZO DA ESPERANTO-VERKOJ Rapida liverado

Petu

senpage

nian

ampleksan katalogon

Vizito al la Lernejo de Decroly (en Heele ĉe Bruselo). En ..Algemeen Handelsblad’’ (grava nederlanda Jurnalo) ni trovis artikolon de kunlaboranto pri la lernejo de la antaŭ kelkaj jaroj mortinta pedagogo Decroly. Oni skribis sub la devizo : Por la vivo per la vivo jenon : Ci tiu lernejo, kvankam ĝi povas esti nomata elita lernejo, estas treege simpla. En la unuaj lernĉambroj, en kiujn ni eniris, nenio estas sur la muroj, estas nur malplenaj kestoj kaj kaĝoj. Tri kvadrataj tabloj, ĉirkaŭ ĉiu kvar seĝoj. Unu longa tablo, sur kiu staras pesilo. Ci tiun simplan meblaron oni mem konstruis en la lernejo. La ĉambro

— paĝo 8 de la PDF —

8

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

estas destinata por dekdu infanoj. El tio oni rimarkas, ke estas elita lernejo. La gepatroj salajras preskaŭ la duonon de la geinstruistoj. La lernantoj preskaŭ ne rimarkis, ke ni eniris. Ili tute atentis sian laboron. Kune kun la instruistino ili pesas. En unu plado de la pesilo estas banano, en la alia kelkaj truitaj kaŝtanoj. Ciu infano havas en la manoj fadenon kaj surmetas sur ĝin la saman kvanton da kaŝtanoj kiel la banano pezas. Kiam la nombro estas konstatita, la instruistino pendigas kartonan slipon sur la tabulon. Sur tiu staras en simplaj skribliteroj : Nia banano pezas ok kaŝtanojn. Ciuj nun iras al la tablo, prenas el la tirkesto koverton kaj serĉas el la kvar paperslipoj kun frazoj tiun, kiun ili vidas antaŭ si sur la tabulo. Ordinare ili sukcesas. Kion ili legas, ili komprenas, ĉar ĝi estas ligita al ilia ago, la pesado. Tial oni ankaŭ ofte donas frazojn en la imperativo. Kiu povas legi la frazon, rajtas fari. Ci tiuj frazoj estas ankaŭ la unuaj skribekzemploj. Sed ili ne povas kopii, ili devas skribi la frazojn parkere. Komence tio similas je nenio. Nur senordaj streketoj, inter kiuj oni ne povas rekoni literon. Sed la lernantoj mem ĝin legas. Por ili ĝi vivas. Gi reprezentas agon. Elementoj de vortoj ili ne legas, nek skribas. Nur la tutaĵon, la neanalizitan. La rezultatojn ni admiris en la dua klaso. Ci tie la muroj, la kestoj kaj kaĝoj ne estis malplenaj. Trezoron da lerniloj, kiujn ni neniam vidis en iu lernejo, ni vidis ĉi tie. Sed ili kostas nur kelkajn monerojn. Sur la fenestrobreto : subtasoj kun ĝermantaj fazeoloj kaj semoj. Ce ĉiu ni rimarkis slipon, surhavantan la daton de la semado. Tio, kio vivas ĉi tie, oni ĉiusemajne surmetas skeme sur grandajn kartonslipojn, sur kiuj oni skribas la longon de la plantoj, ĝis kiam oni konstatas, ke ili estas plenkreskintaj. Tiel la muroj portas multajn tabelojn kun la pligrandiĝo de pezo kaj longeco de ĉio vivanta. La kestoj estas plenaj je naturobjektoj, en la kaĝoj loĝas bestoj. Jus estis naskitaj blankaj musetoj. Kvar knabinetoj prenis el la nesto unu. Ili estis metitaj sur la pesilo. Tion oni faras ĉiun semajnon. Sur la muro pendas fadeno kun fazeoloj, kiu indikas la pezon ĉe la naskiĝo, dua fadeno montras la pezon post unu semajno. Komparado montras la kreskadon. Tiel naskiĝas vivanta materialo por la aritmetiko. Oni mezuras la rapidecon de la respirado ĉe la musetoj. Du lernantoj ekmovas sekundopendolon, konsistantan el abifrukto fiksita al ŝnuro. Ili nombris ĝis sesdek. Dume aliaj infanoj observas la respiradon de la musoj. Oni notas la nombron kaj komparas ĝin kun la respiradfrekvenco de la instruistino. Ankaŭ oni observis la rapidecon kun kiu la musoj kuris. La observaĵoj donis materialon por la aritmetiko, la legado, la lingvostudado, manlaboro, desegnado, kantado.

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

9

Ankaŭ la vetero estas observata. Ciu infano posedas kalendaron de la monato. Ĉiutage ili surgluis memdesegnitan bildeton, montrantan la veteron. Pluvombrelo: pluvo: flava cirklo: sunbrilo. Farante tion la tutan jaron, oni havas ĉe la fino la faktojn por simpla statistiko. Leglibrojn la lernejo ne havas: la instruistoj mem verkas la legmaterialon: nome pri la travivaĵoj de la klaso. Cu ili en tiu maniero lernas legi ? La direktorino skribis sur la tabulon: Nous avons aujourdhui une visite tres interessante. Ces messieurs sont des etrangers. Demandez — leur de vous raconter quelque chose sur leur patrie. (Ni spertas hodiaŭ tre interesan viziton. Ci tiuj sinjoroj estas fremduloj. Petu al ili por rakonti al vi ion pri ilia patrujo). Tiam ili ekparolis. Kaj mia amiko, lernejestro en Java (Ned. Hindujo) rekompencis la infanojn, kantante malajan kantaĵon. La direktorino forviŝis kelkajn malfacilajn vortojn, kaj la infanoj devis diri tiujn vortojn, kaj skribi ilin en sian notlibron. Sed nur, se ili certe sciis, ke ili povos fari tion bone. Ĉar ili ne povas skribi erarojn, neniam kaj nenie en la lernejo. Kiu ne scias ion, devas peti vortaron. Post tio ni aŭdis lecionon pri geografio. Sur de la infanoj mem farita rnondkarto ili devis serĉi Java. Montriĝis, ke ili bone scias la mondpartojn kaj la oceanojn. La reston oni rakontis al ili. Okupinte tiel kelkan tempon, ili individue povis verki ion pri nia vizito en la kajero. De la dua klaso ni iris al la kvina. Por la unua fojo oni ĉi tie havas leciontabelon ; en la pli malaltaj klasoj ĉio estas t. n. „totalinstruado”. La „centra temo” en ĉi tiu klaso estis: la sirmado de la homo, do vestaĵo kaj loĝejo. Kelkaj infanoj devis klarigi nin, pri kiu tio temas. Mia ..petit professeur” (malgranda profesoro) montris al mi sian grandan albumon. En la komenco estis listo de temperaturoj de septembro — aŭgusto, persone observitaj sur la lernejplaco en la ombro. Kiel ŝirmiĝas la bestoj kontraŭ tiuj temperaturdiferencoj ? Kelkaj paĝoj pritraktis la konstruadon de nestoj. Poste sekvis homaj loĝejoj en historia sinsekvo de la surpalisaj kaj rokaj loĝejoj ĝis la moderna vilao kun centra hejtado, Kaj tiam la loĝejoj en Grenlando kaj Kongo. Poste la sirmado de la bestoj per la haŭto kaj de la homoj per la vestoj. En ŝranko mia ..profesoro” montris al mi la krudajn materialojn en la diversaj fazoj de la prilaborado. Pri ilia transporto temis la sekvanta ĉapitro de lia libro. La tempo pasis. Poste ni ankoraŭ vizitis kelkajn popollernejojn en kiuj oni instruas laŭ la sama metodo. Ankaŭ tie ĝi montriĝis uzebla. La entuziasmo, kun kiu la instruistoj laboris, estis granda. Malgraŭ ilia devaluita salajro, kiu signifas por ili granda malriĉeco. La rezultatoj estas proporciaj al la entuziasmo de la instruisto.

— paĝo 10 de la PDF —

10

internacia pedagogia revuo

Nro 1

T.A.G.E-tribuno. Ni aranĝas en nia revuo novan rubrikon, kun supra titolo. Ni esperas, ke ni ci-tie povos presigi multajn privatajn opiniojn de niaj anoj, por ke ili, pli ol ĝis nun, sciigu kaj sciiĝu kio vivas en nia rondo. Libera estos la tribuno por ĉiuj. La redakcio nur kontrolos ĉu la leteroj ne enhavas ofendojn aŭ pritraktas politikajn kaj religiajn temojn, kiuj ne rliatas nian T.A.G.E.-laboron. Per niaj antaŭaj artikoloj en I.P.R. ni sutiĉe klare indikis, kiaj estas la nunaj gvidprincipoj de nia asocio. Ci sube jen la unuaj tribunistoj parolas, kaj respondas pri la parolado de nia administranto en Arnhem. Volonte ni publikigas plurajn tiajn respondojn.

Aldone al la Diskuto en Arnhem. Laŭ la ĝenerala invito de la redakcio de I.P.R. en ties 4-a Numero de ĉi tiu jaro, mi volas prezenti al la legantaro kelkajn pensojn, kiuj venis al mi en la kapon post legado de tiu informoriĉa kaj interesa numero. Ĉi tiuj miaj rimarkoj rilatas ĉefe al la punktoj starigitaj de K do Korte en sia pensiga parolado. Per ĝi mi unue konstatis la staton nunan de la membreco de T.A.G.E. La membro-nombro estas tre malgranda, sed necesas, ke ĉiu sciu ĝin. Mi opinias, ke la konkludoj tiritaj de K’do Korte el la tabelo estas allaseblaj en la senco, ke ili estas nek tro optimismaj nek tro pesimismaj ; tamen la raporto pri la Sveda Federacio, sur alia paĝo, ne sonas tre kuraĝige. Rilate al la propagando inter neesperantistaj kolegoj, en landoj kie la instruistoj esperantistaj estas malmultaj eble estus utile, ke la landa sekcio de T.A.G.E., pere de sia agento, petu letere de la estraro de la nacia(j) fakorganizo(j) artikoleton, kiu, ĝi pensas, povas havi intereson por internacia kolegaro. Samtempe kun la peto, la nacia sekcio esprimu sian pretecon traduki la liveritan artikolon esperanten por aperigo en I. P. R. Oni proponu tion fari tri-kvarfoje jare, kaj liveru al la nacia fakestraro ekzempleron de I.P.R. enhavantan la tradukon. Tiamaniere oni (1) altiros la atenton kaj, espereble, la intereson de la estraroj de la naciaj profesiaj organizoj ; (2) liveros al I.P.R. pli fidindan bildon de instruistaj aferoj en la koncerna lando ol povos individua membro de T.A.G.E., ĉar por la preparo de la artikolo oni disponos la grandan aparaton de la nacia instruista organizo. Se, samtempe, oni petos akcepton de traduko el I.P.R. por reciproka aperigo en la nacilingva fakgazeto, kaj tiu propono konsentiĝos, oni ankaŭ atingos la neesperantistan kolegaron, ne sole la estraron. „La stato fariĝu tia, ke la kolegoj volas esti esperantistoj, por ke ili povu legi nian revuon,” diris K do Korte. Por ke ni atingu tion, la enhavo de I.P.R. devos esti interesa kaj valora al neesperantistoj. Sed la redaktoro jam devas plendi pro manko de subteno per alsendo de taŭgaj artikoloj por nia revuo. Kial, do, entrepreni la eldonon de ..Pedagogia Biblioteko”? Ĉu la koncerna materialo ne povas prefere aperi sur la paĝoj de I.P.R. kaj tiel plivalorigi nian revuon, laŭ enhavo, al neesperantistaj kolegoj? Ĉar, pripensu, kiuj aĉetos la libretojn de la ..Biblioteko ? Ĉu eĉ 300 el niaj propraj membroj ? Ni supozu, kio estas dubinda, ke ĉiuj membroj aĉetos ekzempleron. Ĉu tio, per si mem, povas pravigi la starigon de tia aparta eldono, konsiderante la riskojn, apartajn laboron kaj elspezojn, kiuj atendas tian iniciativon ? Sajnas al mi prefere pligrandigi kaj plivalorigi nian revuon ĝis ĝi estos impona eĉ inter Ia nacilingvaj instruistaj gazetoj, kaj fariĝos konata kaj kapabla propraforte altiri la atenton de nacilingvaj profesiaj redakcioj. Por tio necesas impona formato kaj riĉa enhavo. Al tio ni celu. Laŭgrade la ponumera prezo povos esti altigata.

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

11

Eldonante ..Bibliotekon” ni dividos la elspezpovon de niaj membroj: ili devos pagi I.P.R.-on kaj ..Bibliotekon”. Pro la samaj kialoj, kaj por koncentrigi la fortojn de la instruista esperantista kolegaro en T.A.G.E._-on kaj en I.P.R. ŝajnas al mi, ke „La Juna Vivo” devus kunfandiĝi en I.P.R. Ĉio tio ĉi farus pli interesa, pli impona, kaj pli utila la enhavon de I.P.R., kaj altigus ties influon. Sed la decido aperigi serion da libretoj sub la titolo ,,Pedagogia Biblioteko ŝajne jam estas farita. Laŭ mia opinio, tio estas bedaŭrinda, ĉar kvankam la enhavo verŝajne estos interesa kaj valora, pro la rimedoj disponeblaj la apartaj libretoj ne povos havi imponan aspekton. Tamen, kiam la verketoj aperos, mi sugestius, ke oni nepre sendu almenaŭ po du ekzempleroj al la redakcioj de la grandaj nacilingvaj fakgazetoj, kun peto pri recenzo. La landa sekcia agento provizu la nomojn kaj adresojn de tiaj gazetoj al la administrejo de T.A.G.E. Rezultato estos, almenaŭ kelkafoje, ke tiuj naciaj redakcioj petos de konata al ili esperantista membro de la nacia organizo, alsendon de nacilingva recenzo pri la eldonajo, kaj tio liveros oportunan okazon pritrakti Esperanton kaj T.A.G.E.-on antaŭ la nacia kolegaro sur la paĝoj de la oficiala fakorgano. Esperanto en la lernejojn ! Kiel efektivigi tion ? Kiom kaj kion povas fari tiucele unuopa membro de T.A.G.E. ? Mi sugestius, ke per korespondado kaj provizumado reciproka de ilustritaj poŝtkartoj rilatantaj al la geografia instruado oni povas fari almenaŭ iom kaj eble altiri la atenton de lernejestroj kaj de inspektoroj al la utilo de Esperanto, Tio, siavice, eble sekvigos permeson instrui Esperanton al la klaso mem. Multaj el la membroj de T.A.G.E. verŝajne bone scipovas Esperanton, sed ili ne havas la rajton instrui la lingvon al siaj klasoj. Tamen tiuj membroj povas helpi unu la alian jene. Ili interrilatiĝu per esperanta korespondado. Ili instigu la infanojn de siaj klasoj, kiel nacilingva ekzerco dum la lerneja leciono pri verkado, skribi leteron, unuope, al samaĝa imagita knabinjo alilanda, antaŭe promesante traduki la plej bonan leteron esperanten kaj ĝin sendi al alilanda kolego. Tiu lasta ricevinte la tradukon, ĝin legos nacilingve al sia klaso, kaj al siaj infanoj proponos la saman taskon, verki nacilingve, kiel lerneja ekzerco, leteron responde al la ricevita. La instruisto esperantigos ĝin kaj metos en la poŝton al sia kolego. Konservu bonan kopion de ĉiu letero kun ĝia respondo. Plie, oni povas peti de alilandaj kolegoj unu-du poŝtkartojn ilustritajn, kun klariga teksto en esperanto dorsflanke, kiuj prezentos scenojn, geografiajn fenomenojn, kutimojn, loĝejojn, kostumojn, fabrikejojn, riverojn, montojn, (laŭ bezono), aluditajn dum la geografia leciono. La infanoj mem tre interesiĝos. Sed ni volas interesigi la lernejestron kaj inspektoron. Do, havu ĉiam en la klasĉambro apartan nigran tabulon, aŭ sufiĉe grandan pecon da dika kartono. Meze oni fiksu landkarton de la koncerna kontinento aŭ lando. Sur la spaco ĉirkaŭ la landkarto fiksu la ricevitajn poŝtkartojn kun kelkaj klarigaj vortoj nacilingvaj bildflanke. De ĉiu bildo iru fadeno al pingleto (portanta flageton) situanta proksimume ĝustaloke sur la landkarto. Tiu nigra tabulo aŭ kartono kun la bildoj restadu konstante sur stablo en la klasĉambro. La lernejestro tuj interesiĝos, kaj la inspektoro, kiam li faros sian viziton, nepre vidos ĝin, kaj demandos pri ĝi al la instruisto. Tiam li havos oportunan okazon oratori por Esperanto ! Li nepre kaptu ĝin. Farante tion, samtempe li montru al la inspektoro la nacilingvajn verkaĵetojn de siaj infanoj, kun kopioj nacilingvaj kaj esperantaj de la respondoj el alilando. Preskaŭ ĉiu unuopa membro de T.A.G.E. tiumaniere povas komenci la propagandon favore al Esperanto. Por bone aranĝi tiun aferon pli bona kontakto inter la membroj de T.A.G.E. estos necesa. Tiu penso kondukus min al pritrakto de la korespondlistoj, sed eble mi jam skribis sufiĉe longe por ĉi tiu fojo. Mi volas pli poste pritrakti tiun kaj la aliajn punktojn aluditajn en I.P.R. N ro 4-a, paĝon 56-an, se la redaktoro konsentos al tio. H. STAY, 18a Grand Avenue, Boscombe, Bournemouth, Hants, Anglujo.

— paĝo 12 de la PDF —

12

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

Argences, la 6an de oktobro 1935. Kara kolego,

Mi atente legis, kaj eĉ relegis, vian paroladon publikigitan en la lasta numero de I.P.R. Post hezito, mi skribas al vi miajn pripensojn pri ĝi. ..Sajne, niaj legantoj ne ĉiam atente legas nian revuon”, diris vi. Nur ŝajne, ĉar mi ne opinias, ke T.A.G.E. anoj ne estas fervoraj esperantistoj kaj ankaŭ bonaj gekolegoj. Do, ili certe interesiĝas pri I.P.R. kaj, estante dankemaj al la sindonemaj estroj de T.A.G.E., deziras faciligi iliagn taskojn. Multe da T.A.G.E. anoj sincere bedaŭras, ke ili ne povis ĉeesti la kunvenon de nia asocio (vojaĝoj multkostaj), kaj ili sin konsolas legante atente I.P.R. Aliaj, multaj ankaŭ, ne kunlaboras, kaj vi plendis pri tio. Certe vi pravas. Sed por publikigi artikolon esperantlingve redaktitan aŭ tradukitan estas necese bone scipovi Esperanton. Sendube, multe da gekolegoj, kiel mi mem, facile legas kaj komprenas Esperanton, sed estas nek ĵurnalistoj, nek pedagogiaj profesoroj. Pro tio, ili ĉiam hezitas sendi artikolojn publikigotajn. Pri propagando, jen mia opinio : Antaŭ ol propagandi por T.A.G.E. kaj I.P.R. estas necese disvastigi Esperanton inter la gekolegoj. Mi faris kaj faras tion, kaj mi ofte rikoltas jenan respondon: ..certe Esperanto interesas min, sed mi ne havas liberan tempon por lemi ĝin.” Verdire, multaj ne konsentas fari streĉeton por lerni Esperanton. Kiam la ..Nacia Sindikato de la francaj geinstruistoj” voĉdonis en 1932 (vidu I.P.R. 1932 no. 6) rezolucion pri Esperanto, mi firme kredis, ke Esp. rapide divastiĝos inter miaj francaj gekolegoj. La sindikata revuo ..Ecole Libĉratrice” ekpublikigis esperantan kurson, kiu ebligis por ĉiuj la lernadon de Esperanto. La rezultatoj ne estis tiel bonaj kiel mi esperis, kaj nun la „E. L.” nenion plu publikigas pri Esp. Tiun-ĉi jaron, en mia departemento (franca administra distriktaro, estrata de prefekto) kolego petis la gekolegojn skribi al li por sciigi lin pri ilia eventuala deziro fondi grupon por la lernado de Esp. Kompreneble, mi respondis tuj al li, sed li ricevis tiom malmulte da respondoj, ke li rezignis. Mi konas en mia departemento nur du kolegojn, kiuj scipovas Esp. Mi tute aprobas ke T.A.G.E. estas neŭtrala pri religiaj koj politikaj aferoj, sed multaj konsideras Esp. kiel politikan propagandilon eĉ inter la tutmondaj gekolegoj. Eble, kelkaj francaj T.A.G.E.-anoj forlasis nian asocion, ĉar I.P.R. ne plu ..reflektas” la samajn ideojn kiel dum la antaŭaj jaroj. Por plifirmigi la kontakton inter la anoj estus bone, ke I.P.R. malfermu „leterkeston”, kie ĉiu el ni povos demandi aŭ respondi. Tiamaniere la esperantistaj kolegoj iom post iom alkutimiĝos skribi artikoletojn en Esp., kaj kapabligos poste publikigi pli longajn artikolojn. Pere de I.P.R. ĉiu el ni povos korespondadi kun pluraj alilandaj gekolegoj, sed por ke oni ne atendu longatempe la respondojn, I.P.R. devus aperi ĉiumonate (vi pravas, sed kiel ni trovu la monon ? red.) Kompreneble I.P.R. daŭrigos publikigi: la adresojn de la korespondemuloj, por ke oni povu elekti sian propran korespondanton.

Pri la eldono de serio da verketoj por ..Pedagogia Biblioteko” mi timas, ke la esperantistaj gekolegoj ne konsentos novajn elspezojn por aĉeti ilin. Mi preferus trovi ilin sur aldonotaj paĝoj kiel ..Agrablaj Horoj”. CT. CHATELAIN, instruisto en Argences (Calvados) France.

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 1

13

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Letero de kolego A. Paris. Malakoff, 12-12-35.

Estimata kolego, Mi aniĝis antaŭ pluraj jaroj al T.A.G.E. Mi bedaŭras, ke mi nun devas eksiĝi el ĝi. Ne nur ĉar mi legis en la lasta n-ro de I.P.R. artikolon de laŭdo pri la t.n. ..eduka misio” de Mussolini kaj de la faŝisma lernejo (kiu ja ĉefe ..edukas al hombuĉado) sed ĉefe ĉar tiu fakto repensigis min pri tio, ke nun tute ne plu viviblas ..neutrala” movado. Oni ja estas ĉu por faŝismo, ĉu kontraŭ ĝi, por la militokazigantoj, aŭ kontraŭ ili. Miaopinie, faŝismo mortigis per sia triumfo en Germanujo T.A.G.E.mem — tion vi bedaŭrinde pli kaj pli spertos. Evidente la kunligo de Esperanto al la defendantoj de kadukiĝinta sociordo estas kontraŭsencaĵo: Esperanto triumfos kun la nova socio, aŭ mortos kun la malnova. Mi ne povas per subteno al revuo, kiu uzas ĝin je laŭdo al faŝismo, helpi al tiuj, kiuj celas mortigon de ĉiu libel o kaj de internaciismo. Mi decidis, ke mi dediĉos mian tutan monon, tempon, kaj energion al la kunlaborigo por triumfo de Esperanto de ĉiuj progresemuloj, per komuna agadigo de ĉiuj defendantoj de libero kaj preparantoj de senekspluata socio. Kun kolega saluto A. PARIS. Rimarkoj de la redaktoro : Io. mi ellasis du vortojn, kiuj estis tro ofendaj. 2o. miaopinie vi tre troigas kaj ne bone legis. 3o. mi ne laŭdis la faŝismon, la prelego estas farita dum fakkunsido de la universala kongreso en Romo. Estas tute klare, ke ĝi donas la opinion de la itala profesoro Vincenzo Musella, sed ne mian. Mi konfesu, ke mi ne estas kompetenta juĝi pri la italaj lernejoj. 4o. mi opiniis ke la prelego de sinjoro Musella estas leginda kaj ne ofenda kontraŭ alilandanoj, kaj pro tio mi presigis ĝin. 5o. mi konas kolegon, kiu ne volis viziti la kongreson en Krakovo, _ĉar Pilsudsksi estas diktatoro. La sama kolego vizitis la kongreson en Romo. Cu logika ? Aliaj kolegoj uzis antaŭ kelkaj jaroj tre ofendajn vortojn kontraŭ Rusujo kaj lastsomere ĝin vizitis. Cu logika ? Moralo : la tempo mildigas la opiniojn.

SCIIGO t

Ĝis nun sro Bleier Vilmos presis nian revuon, li traktis nin tre bone. Sed pro financaj kaŭzoj ni devis serĉi alian presiston, kiu loĝas apud ni. La nova presisto tuj komencis lerni nian lingvon. Karaj legantoj, ne estu tro malkontentaj, se la unuan fojon vi trovos pli da preseraroj ol kutime. Ci tiun fojon la rubriko : „Agrablaj horoj” mankas, sed en la sekvontaj numeroj ĝi regule aperos.

— paĝo 14 de la PDF —

14

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

Lastmomente la presisto skribas al mi: Mankas ankoraŭ duono paĝo; plenigu ĝin. Imagu mian embararason. Feliĉe mi hazarde trovis malgrandan rakonton de la fama kaj sprita franca verkisto Georges Duhamel (el: Geographie cordiale de 1 Europe, Mercure de France ed.) En ĝi Duhamel priserĉas la nederlandan purigemecon. Eble miaj gekolegoj povos ĝin uzi por agrabligi sian geografilecionon pri Nederlando. Se mi erare tradukis iun vorton aŭ esprimon, la francaj legantoj bonvolu skribi al mi.

Cigaredresta malpurigis la straton. Je la fino de la digo mi ekvidis solecan benkon, kiu brilis tiel zorge, kvazaŭ ĝi estus ankoraŭ tute malseka pro ĵusa ekpluvo. Vere, ĝi estis benko, bone kolorigita, bone lakita, tre pura, la plej holanda benko. Mi tie revenis por fumi cigaredon kaj por revi, rigardante al la maro, kiu estis laŭ mia gusto tiun tagon. Fuminte mian cigaredon, mi ĵetis la reston teren, kiel ni, fumantoj, simple faras, kiam ni estas en la kamparo aŭ sur la strato. Poste mi leviĝis por foriri, por daŭrigi mian promenadon. Mi faris unu paŝon, du paŝojn, tri eble. Certe mi ne faris kvar. Kio min haltigis, tio estis — kiel ĝin diri — iom da ĝeno, sendube, aŭ pli ĝuste dirite, iom da honto. La vojo, pavimita per brikoj, etendiĝis ĝis kie la horizonto perdiĝis en blua nebulo. Neniu estis sur la digo, niniu antaŭ la fenestroj de la malproksimaj domoj kaj neniu ŝipeto videbla sur la maro. Sed mi sentis tre bone, ke tuta Nederlando min rigardis afable riproĉe. En mia koro estiĝis sento, ke tiun cigaredreston oni vidis el Nimego kaj el Groningo, el Hilversum kaj el Dordreĥt. Kaj, ĉar mi estas konscienca gasto, mi reiris, prenis la reston, tiamaniere kompreneble, ke oni ne tro vidis tion kaj ĝin kaŝis en mia poŝo.

GEINSTRUISTOJ. Bela Donaco por viaj gefiloj kaj taŭga instruilo por viaj infankursoj estas la brile ilustrita libreto

..FLORETOJ” tradukita de la Vendreda Klubo en Winschoten kaj eldonita de fo. J. B. WOLTERS. Groningen. (Nederlando). Sendu 0.70 ned. guld. (eksterlande f 0.75 al la administranto de T.A.G.E. kaj postrevene vi ricevos la libreton. Krome vi povos mendi p.d. ĉiu librejo.

Abonu tuj la monatan gazeton, LA JUNA VIVO.

Jen vi havas la plej malkaran gazeton por gejunuloj kaj komencantoj. Interesa enhavo, facile komprenebla lingvo: tre taŭge legaĵo

por kursoj. Jarabono t Ned. f 0.75» Aliaj landoj 0.7 doi. 2.1 sv. fr. Petu senpagan specimenon de: Redakcio de „L a juna vivo” West-Graftdijk N.H. Nederland.

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

15

SVEDA INSTRUISTA ESPERANTO-FEDERACIO Prez.: s-ro Thorsten Torbj3r, Torild Wulffsgatan 7, tel. 20828, Goteborg. Sekr.: s-ro Fritiof Ahnfeldt, Inglatorp, Torskors. Kas.: s-ro Oskar Svantesson, Mariagatan 7—9a, tel. 49343, Goteborg. Sveda poŝtĝira konto de la federacio: 31430. Jara kotizo 3.— kronoj.

Post la l-a de januaro, 1936.

Estos 24-paĝa (krom la kovrilo), Gi estos ilustrita. La grandaj artikoloj estos presataj per pli grandaj literoj. Kaj ni sendas de nun senpage provekzempleron al iu ajn, kiu petas. Multege da sciencaj artikoloj kaj informoj, populare verkitaj. Jarabono : I dolaro (3 sv. fr.) Agentoj en la plej multaj landoj. Agento por Nederlando : S-ro P. KORTE, Schoolstraat 13, Veendam. Specimenon petu ĉe AMERIKA ESPERANTO-INSTITUTO 556 State St., Madison, Wis., Usono.

OOMOTO INTERNACIA

ESPERANTO-GAZETO pri Spiritualismo, Homaranismo kaj Japanaj Aferoj.

OOMOTO INTERNACIA. Monata, 32 grandformataj paĝoj, belaj ilustraĵoj. Jarabono: 5 sv. fr. Varia enhavo: Japanaj moro kaj kutimoj, Orientaj kulturo kaj filozofio, Homaranismo, Japanlingva kurso, literaturo……….

Speci eno Senpage! II

„OOMOTO INTERNACIA”, (Kioto-hu) Japanujo.

Kameoka

NIA GAZETO (monata). RedakcioAdministracio : Nice (Francujo) 29. av. de la Victoire. Directoro : Georges Avril. Ĉefredaktoro : S. Grenkamp. Abonu ĉi-tiun bonan kaj malkaran gazeton. Jarabono: Francujo fr. fk. 10 (sv. fr. 2); landoj aliĝintaj al la konvencio de Stockholm, fr. fk 12 (sv.fr. 2.40; aliaj landoj, fr. fk. 15 (sv. fr. 3)

— paĝo 16 de la PDF —

16

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Abonprezo de I.P.R. La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por 2.50 ned. guldenoj estas sendota el: 8 ŝilingoj. Aŭstrujo Britujo 5. — ŝil. 37 fr. Belgujo Ĉehoslovakujo 33 ĉ. kr. 6 kronoj. Danujo 25 frankoj. Francujo Germanujo 4 markoj. 12 pes. Hispanujo 7 peng. Hungarujo 75 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo Rumanujo j180 leoj. 5 frank. Svislando 1.50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

F-ino V. C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gar^ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon. Harrow St., Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN. Bulgara: Ivan Valĉanov, „Iskar” 79. SOFIO. IV.

Nro 1

Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Ĉina : Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JIINNAN FU. Ĉilia: E. Herrera Valcn. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana: S. Kr. Nielsen, FEDERICIA Rdhmagergade 61.

Estona : Johannes Jaanisto. Kastani— 125—1

TARTU Franca: G. Ĉhatelain, ARGENCES. (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. Greka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara: Bleier Vilmos. Mester-u. 53. V. 7. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FUZ1NE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juĉen. Slokas jela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova : Mok. A. Prapuolenis. Iŝlaŭzas. paŝt. ag. PRIENU. VALS. Nederlanda: M. van Muliero 0.58. OPHEMERT. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Gondokoesocman 7. pav. JOGJAKARTA. Pola : B. Gluchowski. ŝw. Wincentego 80. WARSZAWA 24. Poŝtkonto 16992. Svisa: S-ino N. Oumansky. 12 rue Jean-Jacquet. GENEVE. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. Californie. kaj: Amerika Esp. Instituto. State Street 556. MADISON (Wis). El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

15=a jaro (Numero 2) 1936. Tutjara abono: 2.50 nederlandaj guldenoj (inkluzive aneco de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj).

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Redaktoro: E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. VVinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544. Prezidanto de TAGE : Dro Bj. BECKMAN, Karlskrona, Svedujo. Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuvv-Sclieemda (Gron.) (Nederlando). W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando).

Alvoko al la francaj kaj anglaj gekolegoj. En la Internacia Pedagogia Konferenco okazonta en Utrecht (14 —20 Aprilo) oni intencas uzi esperanton kiel lingvon por la prelegoj kaj diskutoj, SE ESTAS INTERPRETISTOJ POR LA KVAR ALIAJ LINGVOJ. Kolego Koot (Lltrecht, W. v. Noortstr. 10) skribas: La afero okazos proksimume jene: Ciuj samlingvanoj sidos kune, ili povas vidi la parolanton, sed ne povas aŭdi lin. En ĉiu ĉambro estos du interpretistoj : A kaj B. A havas kaptelefonon Nia nuna prezidanto: Dro Bj. BECKMAN. kaj notas ; post iom da tempo li transdonas la aparaton al B; nun B notos kaj A tradukas sian parton, k.t.p. Por Esperanto ni do bezonos po du interpretistojn por ĉiu lingvo. Por la nederlanda kaj germana lingvo oni jam sukcesis trovi spertajn personojn. Necese nun estas du francaj kaj du anglaj.

— paĝo 2 de la PDF —

18

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

Se iu el nia kolegaro sentas sin kapabla traduki, anoncu tuj al sro Koot (Adreso supre!) Tamen: la konferenco-komitato ne povos rezervi monon por pagi eventualajn elspezojn por niaj interpretistoj ! Tamen ni esperas, ke estos certe kelkaj gekolegoj, kiuj partoprenos, kaj tiam volos helpi por la bono de Esperanto! La afero DEVAS sukcesi!!!

Internacia Pedagogia Konferenco 14 — 20 Aprilo 1936 en Utrecht (Nederlando) La nederlanda sekcio de la New Education Fellowship organizas internacian pedagogian konferencon pri la temo : Lerni kunvivi. La intenco de la organizantoj estas klopodi per tiu konferenco atentigi la gepatrojn kaj geinstruistojn pri la neceso lerni al la infanoj kunvivi kaj kunlabori. En la nuntempaj lernejoj ĉiu infano zorgas nur pri siaj propraj interesoj. Cu estas mirige ke ili poste, kiam plenkreskinte, kunportas la en ili kulturitan spiriton de konkuro ? Ĉu ne regus tute alia sento, se oni en la lernejoj kaj en la familioj en la tuta mondo ekzercadus la arton de kunvivado, kooperado, kiel unu el plej gravaj faktoroj por la feliĉo de la homaro ? Pri tiu temo la plej diversaj pedagogoj parolos. La prelegoj kaj diskutoj estos parolataj kaj tradukataj en la angla, franca, germana, ESPERANTA (?) aŭ nederlanda lingvoj. La tradukoj okazos samtempe per mikrofonoj. Ni atentigas niajn anojn pri tiu grava konferenco, ne nur rilate la pedagogia temo, sed precipe pri la ebla uzado de esperanto. Bonvolu pripensi vian kuneston, precipe la francaj kaj anglaj gekolegoj, kiuj estas petataj atente legi la alvokon apartan pri tradukistoj. Anoncu vin kiel partoprenonto ne nur ĉe la estraro de la konferenco (sekr. fino Adri van de Linde, Van der Helstlaan 14, Bilthoven (Ned.), ĉe kiu vi povas ricevi kompletan programon kun precizaj kostoj), sed ankaŭ al sro Koot, W. van Noortstr. 10, Utrecht (Ned.) kasisto de la ned, sekcio de T.A.G.E.

Programo. Mardo 14 IV.

4.— Teo en la ,,Maliebaan”-stacidomo. 4.30 Oficiala akcepto de la Urbestraro. 8.— Oficiala malfermo de la konferenco. Parolado de Inĝ. Kees Boeke (Laborejo Infansocio Bilthoven): La urĝeco de la problemo. Merkredo 15 IV. 10.30 Prof. Pierre Bovet (Universitato Geneve). Kiel ni povos forpreni la barilojn, kiujn la batalinstinkto starigas kontraŭ la komuneca vivo ? 12.30 Komuna lunĉo en ..Diesel”-trajno. 3.45 Prof. J. H. Gunning (Nederlando): La lernado de kunvivo en la historio de edukado kaj instruado, precipe en la lastaj kvindek jaroj. 8.— Koncerto (speciale aranĝita okaze de la Konferenco) de la Utreĥta urba orkestro.

— paĝo 3 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

19

ĵaudo 16 IV. 10.30 Prof. Charlotte Bŭhler (London—Wien): La infano en la familio. 12.30 Komuna lunĉo en „Diesel”-trajno. 2.30 Filmprezentado de dro Karl Wilker (Svisujo): Landerziehungsheim (Landcduka hejmo) Hof Oberkirch. 3.45 Fino Mary Butts (Internacia Edukoficejo, Geneve): Internacia kunlaboro en edukado kaj instruado, kaj Prof. Inĝ. J. Glŭck (Berlin): Esperanto kiel helpilo ĉe la lernado de kunvivo. 8.— Dro Karl Wilker : Edukado por nova socio. Vendredo 17 IV. 10.30 Prof. J. Boeke (Universitato Utrecht): Biologia naturkoncepto kaj homa cocio. proks. 12.30 Forveturo al Hago per „Diesel”-trajno. Tagmanĝo en la trajno. En Hago vizito al Pacpalaco ; tie prelego de dr. J. ter Meulen (bibliotekisto de Pacpalaco): La kreskado de la arbitracia principo. Vizito al „Dalton’a” mezlernejo sub gvidado de la direktoro, dr. W. F. de Groot. proks. 6.— Forveturo el Hago. Manĝo en la „Diesel”-trajno. Sabato 18 IV. 10.30 Lord Allen of Hurtwood (prezidanto Angla Societo de Novlernejoj): Aŭtoritateco — libereco — gvidanteco. 12.30 Komuna lunĉo en ..Diesel’’-trajno, 3.45 Fino A. Hamai de (Nova lernejo, Bruxelles): Praktikaj spertoj en Decrolylaboro. 8.— Dr. Maria Montessori: Vivado kaj laborado kun infanoj. Dimanĉo 10.30 Parto de la konferencanoj : Ekskursoj al la Laborejo Infansocio Bilthoven. 12.— Lunĉo de tiu grupo, 12.‘— Ekskurso de tiu grupo al Maarten Maartenshuis (domo en kiu diverslandaj grupoj da infanoj kunvenas por kune pristudi diversajn temojn) 1.15 Foriro de la aliaj konferencanoj al Bilthoven. Komuna lunĉo. 8.— (En Utrecht) S. H. Wood (London): La forpreno de la bariloj inter la homoj. Lundo Inĝ. Kees Boeke: Individua spirita vivo kiel kondiĉo por komuna vivado. Fermo de la ĝenerala parto. Lunde okazos kunveno de geinstruistoj en progresaj lernejoj kaj la ĝenerala kunveno de la nederlanda sekcio de New. Education Fellowship. Dum la konferenco estos ekspozicio, organizota de Nacia Muzeo por gepatroj kaj geinstruistoj (en Rotterdam), de gruplaboro, individua laboro kaj de lerniloj el diversaj landoj. Senpaga eniro por konferencanoj. La kotizo de la konferenco estas laŭplaĉe de 2 ĝis 12 guldenoj. Ekskursoj al Hago (kun teo, sen tagmanĝo) 2,75 guld. al Bilthoven kaj Doorn 1.50 guld. al Bilthoven (sen tagmanĝo) 0.30 guld. Loĝado en hotelo po 4.00 ĝis 6.50 tage : en vegetara hotelo 4.00 guld. (laŭdezire en komunaj loĝĉambroj po 2.50 tage) en privataj loĝejoj 2.50 ĝis 4.00 guld. ; en Fratec-domo (Bilthoven) 1.00 ĝis 1.50 por loĝado kun matenmanĝo : en Junulargastejo 0.60 por loĝado kun matenmanĝo kun unufojo 0.15 por dormsako. Oni povas kampi en propra tendo ĉe la Fratec-domo por 0.25 ĉiunokte; ankaŭ ĉe la Junulargastejo. Ciuj prezoj estas senlunĉe, ĉar lunĉon oni konsumos kune. Lunĉoj en la Dieseltrajno po 0,50; la tagmanĝo en la Diesel-trajno al Hago 0.75 guld. Ciuj manĝoj estos vegetaraj. Petu tuj la kompletan prospekton (ne forgesu aldoni respondkuponon) ĉe la sekretario de la Konferenco.

— paĝo 4 de la PDF —

20

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro. 2

TAGE kaj ĝia ..neŭtraleco”. De tempo al tempo iu TAGE-ano skribas al ni ke li ne plu povas esti ano de nia asocio, ĉar…………….. 1 Mi komprenas, ke ne ĉiuj, kiuj iam aliĝis, restos. Multaj el niaj nuntempaj esperantistoj ankoraŭ ne trovis sin mem ; ili vagadas de ie al tie, interesiĝas pri io, perdas la intereson, scivolas pri io nova por baldaŭ ardi favore al alia. Ili varmigas^ sin ĉe siaj pajlofajroj kaj ĝojas infanece pri tiuj flagrantaj flamoj. Ciuj organizoj konas tiujn ..nomadojn”, kiuj gastas por kelka tempo. Kiam oni iom alkutimiĝas al ili kaj eĉ favore iom ŝanĝis sian domordon, tiam ili subite trovas pretekston pro kiu ili nepre devas foriri kaj plue nomadi. Post si ili nur lasas ioman ĥaoson kaj malagrablan rememoron. Mi komprenas, ke nova esperantisto, kiu nun subite eniras la mondon, iom embarasiĝas kaj ne tuj trovos la ĝustan vojon. Povas esti ke li eraras ; devas reiri laŭ siaj paŝoj kaj elekti alian direkton. Sed plejofte al li nur mankas iom da energio por daŭrigi ĝisfine. Plenkuraĝe li startas, fervore li laboras, sed nur ia obstino mankas. Li malaperas kaj ne povas kompreni ke „la mueliloj muelas malrapide”. Pri tiuj mi tamen nun ne plu parolos. Mi traktos pri kelkaj aliaj, kiuj opinias ke ili devas forlasi TAGE pro ĝia neŭtraleco, almenaŭ tiel ili argumentas sian eksiĝon. Mi ne povas prijuĝi ĉu krom tiu ..neŭtraleco” ankoraŭ influas motivoj tiaj, kiajn mi supre aludis. Sed, almenaŭ pri du aŭ tri mi estas certa ke ili vere karakterizis sian malŝaton al TAGE per la vorto ..neŭtraleco” kaj pri tiuj mi nun parolos. Estas ĝuste kelkaj francaj kolegoj, kiuj malaliĝis al TAGE pro tiu kaŭzo. El aliaj landoj, Anglujo, Svedujo, Danujo, Nederlando, oni tre laŭde skribas al ni pri la redaktado de IPR, rilate al la neŭtraleco. Sed kelkaj francoj malaprobas. La kialo ? Laŭ mi ĝi estas iom kaŭzata de la landa politika konstelacio. Mi opinias ke niaj francaj kolegoj ne sufiĉe internacie kaj objektive prijuĝas la aferojn. Ili sugestas ke TAGE nepre batalu kontraŭ faŝismo kaj adjektivas tiun ismon pleje per la vorto ..germana”. Kial ne ..itala” aŭ … aŭ … . I AGE ne diferencigas inter ili, ankaŭ ne favore aŭ malfavore al la rusa bolŝevismo. Por I AGE nuntempe ekzistas nur unu ismo, nome Esperantismo en la senco de la deklaracio de Boulogne s.M. Kiel gvidprincipo de TAGE mi volas varii ĉi tiun deklaracion jene : TAGE laboras por disvastigi inter la tutmonda geinstruistaro la uzadon de lingvo neutrale homa, kiu, ne entrudante sin en la internan vivon de la popoloj, donos al la gekolegoj de malsamaj nacioj la eblon kompreniĝadi inter si, kiu povus esti enkondukata kiel paciga lingvo en la lernejo tutmonda, ĉiu alia ideo aŭ espero, kiu tiun aŭ

— paĝo 5 de la PDF —

Nro. 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

21

alia Esp. kolego ligas kun la aneco de TAGE, estas lia afero pure privata, por kiu TAGE ne respondas, kaj por kiu ĝi provizore ne volas labori.

Plurfoje ni jam pritraktis ĉi tiun aferon en IPR kaj laŭ ni sufiĉe vaste por klarigi, kion TAGE celas por la proksima estonto. Gia neŭtraleco ne estas negativa, sed absolute pozitiva, Verŝajne ni ne esprimis tion sufiĉe malkaŝe kaj tial ankoraŭ foje ni skribas ĉi tiujn liniojn. Ni klarigis ĉi tie la gvidprincipojn de TAGE laŭ kiuj la nuna estraro opinias ke ĝi devas labori. Tiuj principoj ne estas identaj kun la personaj ideoj de ĉiuj estraranoj. Ciu havas siajn proprajn postulojn pri organizo por instruistoj-esperantistaj. Sed post zorga ekzamenado de la nuna situacio, la laborkomitato opinias ke por la instruista movado en Esperantujo ankoraŭ ne venis la tempo, elekti por si inter la diversaj ismoj. Gi havas la firman intencon kolekti ĉiujn gekolegojn kiuj samopinias kun ĝi. Sed por tiuj gekolegoj kiuj ne povos toleri ĉi tiun ..neŭtralecon”, mi volas aldoni ke, se kontraŭ nia atendo, baldaŭ montriĝus ke per ia alia vojo, la rolo de lingvo internacia por instruo kaj lernejo povas esti realigita pli bone, pli certe, pli rapide ol per la laboro de TAGE, tiam la laborkomitatanoj volonte abdikos kaj aliĝos al tiu nova vojo kaj kun ili espereble ankaŭ ĉiuj aliaj TAGE-anoj. Antaŭ mi kuŝas letero de k-o Lentaigne, Francujo, kiu jam dum jaroj estas ano de TAGE. Li skribas : ..Kiam IPR estis redaktata en Germanujo, la revuo estis interesa kaj ..reflektis” proksimume la ideojn de la FIAI (Internacia Federacio de Asocioj de Instruistoj) kaj oni povas diri ke, se ĝi ne estis revuo de esperantistoj-revoluciuloj, ĝi estis almenaŭ revuo de esperantistaj instruistoj progresemuloj. Kaj nun 1 . . . . Nia jurnalo ne devas esti ilo por propagandi la ideojn de la faŝismo. Kiel skribis k-o Paris : „Oni ja estas ĉu por faŝismo, ĉu kontraŭ ĝi; por militokazigantoj aŭ kontraŭ ili. „Laŭ mia opinio, nia revuo nekaŝe devas tuj orienti laŭ progresema vojo.”

Cu niaj personaj ideoj estas favore aŭ malfavore al tiu eldiro neniel gravas. En la intereso de Esperanto mem ni volas resti sendependa kaj ne submeti nin al iu ajn ismo. Ni volas nin turni al ĉiuj gekolegoj, ne atentante iliajn diferencojn laŭ politika aŭ religia vidpunktoj. Se ni farus tion, ni devus limigi nian propagandon nur inter la aprobantoj de iu speciala principo. Kompreneble, ni ne vidas Esp. kiel ilo por la subfosa laboro de la militokazigantoj. Sed kiel ĝuste kaj juste determini al kiu flanko tiuj ..militokazigantoj” troviĝas?? Iu lando sin preparas por ataka milito; alia „nur” por defenda. Kiu pravas ? ? Kie la vero ? ? Cu por ni ne estos pli fruktedona neglekti ĉi tiun nebulan terenon kaj serĉi niajn kunbatalas tojn en alia sfero ? Tie, kie oni volas uzi Esp. kiel paciga ilo por la lernejanoj tutmondaj ?

— paĝo 6 de la PDF —

22

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro. 2

Inter la TAGE-anoj troviĝas certe komunistoj, socialistoj, katolikoj, judoj, sed nur tiuj kuij por la nuna momento povas flankenŝovi siajn personajn ambiciojn por la komuna celo : disvastigi la uzadon de la paciga Esp. inter instruistaro kaj lernejanoj tutmondaj. Kun k-o Lentaigne ni samopinias ke revuo kaj asocio por la geinstruistaj estas nepre necesa. Certe. Sed ĉi tiuj devas esti uzeblaj de diversspecaj kolegoj kaj tiu diversspececo estas identa nuntempe kun diversnacieco. Se ni forlasos la diversspecan tendencon, ankaŭ la diversnacieco malaperos, kaj kun ĝi la ekzistorajto de nia asocio. Ĉar nia revuo devas esti interesa, multflanka ; kaj ĝi povas esti nur tia, kiam ĝi estas legata kaj prilaborata de anoj el plej diversaj nacioj. Guste la diversnacieco estas por revuo, kia nia, urĝe necesa, ĉar la instruisto ŝatas sciiĝi pri lernejsistemoj, instruoproblemoj, vivkondiĉoj de kolegoj alilandaj, k.t.p. Li volas eniri mediojn, kiujn li ne povas atingi per sia gepatra lingvo. Jus mi ricevis leteron de rusa kolego, kiu petas pritrakton de kelkaj lernejaj demandoj pere de nia revuo, ĉar li volas kolekti opiniojn diverslandajn. Se IPR nur servus al unu grupo, eĉ se tiu estus granda, ĝi ne plu povus esti ĝenerala, diversnacia, ĉar tiu grupo ne estos ĉie ŝatata aŭ eĉ nur tolerata. Kun verda stelo sur la kovrilo IPR povas ĝis nun eniri kien ĝi volas. Oni legas ĝin nun en plej diversaj landoj, sed kiam la stelo fariĝos nigra, ruĝa, blua, aŭ ia ajn alie ol verda, tiam oni malakceptos ĝin, ĉar neniu el tiuj koloroj estas ĝis nun sufiĉe internacia aŭ ĝenerala. Tia estas nur la verda. IPR volas konatigi alies opinion, almenaŭ se ĝi ne estas ofenda aŭ sintruda. La leganto povos rekoni en ĉies opinion la bonon, kiu ja ĉie estas trovebla. Nur per la diverseco de la ideoj oni povos akiri objektivan juĝon. IPR nur konstatas, ne altrudas. Gi servu la interrilaton inter diverslandaj gekolegoj, por alproksimigi grandskale la uzadon de nia lingvo en instruistaj rondoj kaj la enkonduko en la lernojoj. Se ĉiu lando, kvankam laŭ. sia speciala maniero, helpus efektivigi tion, tiam la zamenhofa idealo triumfus per si mem, malgraŭ ĉiaj naciismoj. Tiun ŝtupon ni volas atingi, ankaŭ per nia modesta laboro prepara, kaj mi opinias ke k-o Lentaigne havas la saman celon. Ke niaj vojojn ne paralelas, ne gravas. Tiam ili ja ie renkontos unu la alian. Cu mi povos esperi ke tiu renkontejo estos en TAGE ? ? Malgraŭ ĉio mi kuraĝas respondi: jes. K-e.

— paĝo 7 de la PDF —

AELA – noj ATENTU I La 6-an de februaro ni ekspedis al ĉiu aboninto por serio C. 1935. Ja volumon de Lejzerowicz : „E1 la Verda Biblio.” Gi estas la kvara libro por 1935. dissendita. Aldone ni sendis la 3-an numeron de Lingvo Libro. En februaro sekvos kvar aliaj volumoj. Nericevintoj bonvolu reklamacii.

Legu en Esperanto

„GAJA

KNA

verko de la fama norvega verkisto

Bjornstjerne B j d r n s o n, kiu en la jaro 1903 pro sia verkado ricevis la Nobelpremion. Esperantigita de Liv Sandberg kaj Dordi Johansen. La prezo estas nur norvegaj kronoj 1.50 plus afranko 0.30. (aŭ 6 internaciaj poŝtaj respondkuponoj). Menbebla — kontraŭ antaŭpago — ĉe :

Norvega Esp. * ista Ligo, Librofako, Skappelsgt. 5, Hamar, Norvegujo. Ree ekaperas la monata gazeto

FRATECO

Unika en Esperantujo, kiu portas altan idealon, propagandas laŭnaturan vivadon, pacideojn, kontraŭmil karismon kaj konatigas al siaj legantoj la fundamentajn naturajn leĝojn el kiuj la nuntempuloj flankiĝis. Abonkotizo 1 frsv., 3 internaciaj respondkuponoj kaj ĉiu egalvaloro. Postulu specimenon. Adreso : Redakcio FRATECO, Sevlievo, Bulgarujo.

— paĝo 8 de la PDF —

AGRABLAJ

HOROJ

LA LULILO SUR LA ONDOJ. Per longaj digoj la nederlandanoj estras la riverojn. Sed kelkfoje la malicaj akvoamasoj ekribelis. Antaŭ multaj, multaj jaroj la riveregoj trarompis la digojn kaj sin ĵetis sur la riĉa urbo Dordt. Tiun nokton la malgranda Kornelis, aŭ Kees, kiel oni lin nomis familiare, dormis, kovrita tre varmige, en sia ligna lulilo. Gi estis bela kaj solida lulileto. Piet Vogel, la patro de Kees, kapabla kalfatristo, ĝin konstruis el fortika kverkligno kaj bone gudris ĝin. Krome li ornamis ĝin per malgranda baldakeno, sur kiu, ĉiun vesperon, kuŝis por dormi la kato „Poes”, la bona striita protektspirito, la favorata amiko de Kees. Mientje

— paĝo 9 de la PDF —

Vogel, la panjo de Kees, trikis dikan kovrilon por la lulilo de sia infaneto kaj plenigis per plumoj matracon kaj kusenojn. Do, tiel Kees dormis sub la protekto de Poes. Subite, la ondoj, venkintaj la digojn, furioze atakis la pacajn domojn de Dordt. Ili elradikigis la arbojn, renversis je kelkaj lokoj la rompiĝemajn murojn kaj la ŝipoj, kies ŝnuregoj ekrompiĝis, estis puŝataj kvazaŭ murrompiloj kontraŭ la belaj domoj de la ŝipposedantoj kaj komercistoj. La malriĉan dometon de Piet Vogel la ondoj atakis jam tuj kaj ĝin detruis. Ondego forŝiris pordojn kaj fenestrojn, estingis la fajron, renversis panujon kaj tablon. Kiam Piet kaj Mientje, suprenĵetitaj, puŝitaj, duone dronantaj, serĉis la belan lulileton, la akvo ĝin jam kunprenis kaj la du pasaĝerojn en ĝi. Vere, la lulilo de la malgranda Kees A estis bone konstruita boateto. Gi drivis, ĉiam turniĝante, puŝata antaŭen de unu fluego, malantaŭen de alia.

2

— paĝo 10 de la PDF —

Sed la ondoj, furiozigita) de la vento, dancis kvazaŭ sub la komando de la diablo kaj la lulilo de Kees ruliĝadis kaj tangadis kiel ŝipo en plena maro. Nun Poes, la striita protektanĝelo, la dikfela amiko, montris ke la holandaj katoj estas bonaj maristoj,A kiam ili volas kaj la ĉielo tion postulas. Gi stariĝis sur siaj piedoj, bone kaptante per la ungoj la baldakenon de la lulilo, kaj ĉiun fojon, kiam ondo klinis malsupren unu flankon de la boateto, la ŝipveturanta kato sin klinis al la alia flanko por restarigi la ekvilibron. Komence Kees vekiĝis. En sia mizero li eligis kriojn, auditaj de neniu. Sed baldaŭ li pensis, ke oni lulis lin lerte kaj li denove ekdormis. Feliĉe la vento blovis el la okcidento, do el la maro: la baldakeno estis kvazaŭ velo kaj la lulilo, kiu rezistis la fluon, vagadis sur la akvosurfaco, sed ne estis pelata maren. Kiam tagiĝis, ne plu ekzistis riveroj. Ĝis la horizonto oni nur vidis maron, kovrita

3

— paĝo 11 de la PDF —

de ŝiprestaĵoj. La enloĝantoj de Dordt, kiuj rifuĝis sur boatoj aŭ alkroĉiĝis al la tegmentoj de la domoj, vidis la katastrofon kaj vokis unu la alian. Piet Vogel kaj lia edzino Mientje, sidante sur la supro de muelilo, senespere rigardis la akvoamason, kiu rabis ilian karan infaneton. Subite, kriego de surprizo kaj ĝojo eliĝis el ilia brusto. Baldaŭ milo da aliaj krioj aŭdiĝis ĉie. Drivante kiel iam la lulilo de Moseo, la boateto de la malgranda Kees ekvidiĝis inter la ondoj. Sur la baldakeno, kun rigidaj kruroj, kun kurba dorso, kun rekta vosto, kun lipharoj kiel dum batalo, Poes, la kato, sin klinis, dekstren, maldekstren, antaŭen aŭ malantaŭen. Gi direktis la ŝanceleblan ŝipeton, tiel bone kiel sperta piloto, neŭtrigis la efikon de la ruliĝado, malhelpis la puŝojn de la tangado. Kaj dume Kornelis dormis sub la varma lana kovrilo kaj suĉis sian dikan fingron. Certe vi kredos min, se mi diras ke la

4

— paĝo 12 de la PDF —

du ŝipistoj estis bone akceptataj kaj ke oni ĝoje festis pro ili. Poes havis de nun en la rekonstruita Dordt agrablan vivon, plena de honoro. Pli bonan surteran vivon ĝi ne povis deziri, Aliaj katoj sendube ĵaluziĝis. Kees, la knabo, fariĝis kuraĝega maristo, En la najbareco de Dordt estas digo, kiun oni ankoraŭ nun nomas infandigo. Tio pruvas, ke la historio estas vera. Laŭ DUHAMEL.

LA ŜOFORO KAJ LA USONANO. Foje usonano alvenis en bela itala urbo. „Unu tago sufiĉas”, li pensis, „por rigardi la vidindaĵojn de la urbo”. Li luis aŭtomobilon kaj diris al la ŝoforo: ..Montru al mi la belajn konstruaĵojn : la muzeojn, palacojn, preĝejojn.” Antaŭ ĉiu bela konstruaĵo la ŝoforo haltigis la aŭtomobilon.

5

— paĝo 13 de la PDF —

„Jen bela preĝejo el la dekkvara jarcento.” ..Sufiĉe bela, sed diru, kiom da tempo oni bezonis por konstrui ĝin ?” „Dek jarojn.” — „Dek jarojn ? En mia lando oni konstruas tian preĝejon en malpli ol dek monatoj.” La ŝoforo veturis pluen. „Jen palaco konstruita en la dekkvina jarcento.” „Kiom da tempo oni bezonis por la konstruado ?” „Ok monatojn, mi kredas.” — ,,O,” respondis la usonano, „en mia lando oni povas fari pli grandan en unu monato.” Momenton poste la ŝoforo veturis preter bela muzeo. ..Haltu”, ekkriis la amerikano, ,,diru do al mi, kio estas tiu konstruaĵo?” “Sinjoro, mi bedaŭras, ke mi ne povas diri tion. Hieraŭ la konstruaĵo ne jam ekzistis.”

6

— paĝo 14 de la PDF —

MALPERMESITAJ VORTOJ. La malgranda Karlo forbalais la neĝon de la vojoj en la ĝardeno de la najbaro. Li laboris longan tempon kaj atendis por sia laboro almenaŭ dudek kvin cendojn. Sed kiam la laboro estis farita, la najbaro donis al li nur dekcendan moneron. Karlo rigardis la ricevitan moneron, sed diris nenion. La najbaro, kiu tre ŝatis, ke infanoj montras, ke ili estas bonedukitaj, demandis al Karlo : — Nu, Karlo, kion devas diri knabo, kiu ricevas dek cendojn por sia laboro ? — La patro malpermesis al mi uzi tiajn vortojn, — Karlo respondas. (El: La lernanto).

RELATIVECO. — Panjo, por kiu vi bakas ci tiun grandan kukon ? — Por vi, mia fileto. — Kaj kial ĝi estas tiel malgranda ? 7

— paĝo 15 de la PDF —

Nro. 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

27

La ĉi supra bildo montras la ĝisnuna laborkomitato de T.A.G.E. De maldekstre : k-o W. H. Mook sekretario: k-o K. H. Sportel, 2a sekretario ; k-o. P. Korte, administranto de I.P.R kaj kasisto de T.A.G.E: k-o. E. J. Boltjes, redaktoro de I.P.R.

De Ia laborkomitato. Je nia bedaŭro, k-o. Mook ne plu povas resti sekretario de T.A.G.E. ĉar li bezonas ĉiun liberan horon por sia studado. Li intencas doktorigi en la biologia scienco, kaj tio postulas kelkjaran streĉan laboron. Ni, liaj samkomitatanoj, deziras al li ĉian sukceson kaj dankas lin ĉi tie publike por la dediĉa kunhelpo en la laboro por T.A.G.E. Feliĉe, k-o. Mook ne tute rompos siajn rilatojn kun ni; li restos ĝenerala komitatano, sen speciala tasko. K-o. Sportel funkcios kiel sekretario. Ni petas sendi ĉion rilate al la sekretariado al lia adreso, kaj de nun Henron plu al Mook.

Universala Kongreso en Wien. Rilate al la Universala Kongreso en Wien ni sciigas, ke T.A.G.E., interkonsente kun Aŭstria Esp. Instruista Unuiĝo, intencas aranĝi tie fakkunsidon. En nia tria numero ni plu informos vin pri la rezultatoj.

Sciigo al korespondemuloj. Ĉar niaj anoj tre ŝatas interkorespondi, kaj ĉar la listoj de la korespond-oficejo en Berlina ne regule aperas, ni decidis krom tiuj listoj ankaŭ aperigi en nia revuo la adresojn de gekolegoj kaj iliaj gelernantoj, kiuj volas korespondi. Bonvolu anonci viajn adresojn al la redaktoro kaj aldonu vian profesion, aĝon kaj specialajn dezirojn. Skribu legeble! (maŝinskribe aŭ preslitere),

— paĝo 16 de la PDF —

28

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

T.A.G.E. Kunvenoj. 1. T.A.G.E. preparas fakkunsidon dum la Viena Universala kongreso. Cu estas inter niaj anoj, kiuj vojaĝos tien, iu, kiu volas prelegi pri iu instrua aŭ pedagogia temo. Ni urĝe petas turnu vin jam nun kun provizora anonco al nia sekretaria, k-o Sportel. 2. Krome la laborkomitato priparolis en sia lasta kunveno, partoprenon al la instruistaj feria-kursoj en Danujo, pri kiu, aliloke, nia gazeto vin informas, Ni instigas niajn anojn, kiuj ne volas, aŭ povas viziti Univ kongreson, iri tien. Ni petas komunikon al nia sekretario, pri via intenco, por ke ni povu ion aranĝi.

Bulgarujo. Esperanto kaj la instruistaro en Bulgarujo. Preskaŭ tuj post la publika apero de ..Lingvo Internacia de D-ro Esperanto” ĝi venis en Bulgarujo danke al la proksimeco de nia lando apud la eksreĝa Ruslando, precipe, danke al la viglaj politikaj, ekonomiaj kaj kulturaj interrilatoj inter tiamaj rusoj kaj bulgaroj. Estas nemalmultaj bulgaraj esperantistoj kiuj persone interkorespondis kun D-ro Esperanto, eĉ, kiuj persone konis lin. Jam Unuan Esperantistan kongreson en Boulogne-sur-Mer (1905) partoprenis bulgaraj esperantistoj, parolintaj tiel bone kaj flue Esperanton kiel sian gepatran lingvon. Inter niaj tiamaj esperantistoj estis ankaŭ instruistoj. Hodiaŭ ankaŭ ĉe ni estas nemalmultaj instruistoj-esperantistoj. La lingvo kaj la movado precipe forte disvastiĝis inter nia instruistaro kaj lernantaro dum la epoko 1920 — 1925. Tiam Esperanto estis permesata kej eĉ rekomendata kiel fakultativa instrufako en niaj mezlernejoj kaj gimnazioj. Pli poste Esperanto estis malpermesata al ĉiuj gelernantoj pro suspekto, ke ĝin lernas kaj uzas nur komunistoj I… Pro timo la instruistaro kaj lernantaro malaltigis sian intereson kaj favoron al la lingvo kaj al la movado. Feliĉe, post tri aŭ kvar jaroj nova ministro nuligis la malpermesan dekreton, sed jam kompromita movado ĉe ni ĝis hodiaŭ ankoraŭ ne povas gajni sian plifruan fidon inter la instruistaro kaj lernantaro. Nia hodiaŭa nacia-militista registaro rigardas iom malfide kaj suspektas preskaŭ ĉiujn esperantistojn, precipe, se ili estas geinstruistoj. La sama registaro nuligis ĉiajn ĝisnunajn, memstarajn profesiajn geinstruistajn societojn kaj asociojn kaj anstataŭigis ilin per unu sola deviga ..regna” geinstruista asocio. La estraro de ĉi tiu nova asocio ankaŭ malfide rigadas Esperanton kaj la movadon. Antaŭ kelkaj monatoj mi kuraĝis sciigi la menciitan estraron, ke mi estas reprezentanto de ,,T.A.G.E.” kaj deziras organizi la bulgarajn geinstruistojn esperantistojn en aparta grupo, porke mi kontaktigu ilin kun alilandaj gekolegoj. Tiucele mi skribe petis la redaktoron de la oficiala organo de ĉi tiu regna geinstruista asocio, ke li presigu mian anonceton, per kiu mi petis ĉiujn bulgarajn geinstruistojn-esperantistojn havigi al mi aliajn adresojn. Ĝis hodiaŭ la estraro kaj la redaktoro silentas, kaj tiel malhelpas mian intencon. Dua ekzemplo : Mi sukcesis organizi bonegan Esperantomovadon inter gelernantoj en Tirnovo, kie mi estis instruisto ĝis ĉi tiu aŭtuno. Nekonataj malamikoj de la movado kaj eble de mi mem provis ne nur foje kompromiti la movadon kaj mi mem per kalumnioj antaŭ la urba policestro kaj eĉ antaŭ la urba regimentestro I Danke al mia bonega reputacio en Tirnovo kiel homo kaj gimnazia instruisto la malamikoj malsukcesis, Do, estas fakto, ke ĉe ni Esperanto estas kompromita kiel komunista movado,

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

29

sed feliĉe, nur inter la malkleraj homoj. Organizita instruista esperantista movado ĝis nun ne ekzistas, ĉefe pro supre menciita kaŭzo. Tamen, malgraŭ ĉi tiuj malhelpaĵoj, iom post iom, la movado kaj precipe, la lingvo mem. gajnas bonajn amikojn inter instruistaj kaj lernantaj rondoj, kiuj uzas ĝin por ĝiaj altnoblaj celoj. Iv. VALĈANOV – Sofio.

Jugoslavio. Nekrologio t Ni perdis anon. Antaŭ kelkaj monatoj subite mortis s-ro Jovan Jovanoviĉ, pensiita vicdirektoro de la instruista seminario en Beogrado. Antaŭ duonjaro ankoraŭ li invitis al konferenco, kiu okazu dum Kristnasko en Beogrado, Li estis fervora esperantisto kaj aliĝis al T.A.G.E. spite al lia alta aĝo. Nian kondolencon 1

Danujo. Nova sukceso en Danlando. Post multaj kaj longaj klopodoj Dana Esperanto Instituto fine sukcesis translokigi siajn Internaciajn Feriajn Kursojn Esperantajn al la Internacia Altlernejo en Helsingor (Elsinoro), loko konata el ..Hamleto”. Tiu altlernejo estas unika en sia speco, ĉar ĝi estas vere internacia, instruante per ĉiuj modernaj lingvoj pri ĉiu ajn kultura afero. Ĝis nun Esperanto ne estis aplikata tie. Ĝis nun niaj Internaciaj Feriaj Kursoj en Esperanto okazis en Silkeborg, sed pro grava manko de loko (pro la daŭra kreskado de la partoprenantaro) la sukceso ĉe la Internacia Altlernejo estis tre favora okazo. La Internaciaj Esperantaj Kursoj okazos en la venonta somero : i’a kurso por geinstruistoj-komencantoj laŭ Cseh-metodo de 19-7 — 25-7, sub gvidado de la eminenta Cseh-pedagogo F-ino M. Saxl. Tuta prezo por loĝo, manĝo kaj kurskotizo nur 35,— Kr. aŭ 11,— fi. La malaltan prezon kaŭzas la malmulta valoro de la dana krono. lla kurso : Por progresintoj, de 26-7 — 5-8. lifa kurso : Prepara kurso por Cseh-metodaj geinstruistoj, ankaŭ de 26-7 — 5-8. La H an kaj Ili an kursojn gvidos F-ino Saxl, s-ro de Waard kaj aliaj diverslandaj eminentuloj. Prezo por ll a aŭ lil a kurso por loĝo, manĝo kaj kurskotizo nur 50,— Kr.

aŭ 16,— fi. La kursojn aranĝas kaj garantias Dana Esperanto Instituto. Detalaj informoj aperos poste. L. FRIIS. Sekretario de Dana Esperanto-Instituto. Thyrasvej 15, Aabyhoj. Danlando.

Danlando la paradizo en la nordo. Esperantistoj tutmondaj helpu nin konvinki la danan gazetaron kaj okupi la danan radion 11 Kion vi, kara leganto, scias pri la dana lando ? Certe nur, ke la lando kuŝas en la nordo kaj ke ĝi eksportas buteron tre bonkvalitan. Vi certe ne scias, ke la lando estas belega turistlando en ĉiuj sezonoj de la jaro, ke marbanejoj abundas, ke la dana popolo verkis literaturon altkvalitan, ke la danoj vivas kiel en ŝlarafo-lando (fabela lando, kiun oni nur atingas tramanĝinte sin tra montego de rizokaĉo kaj en

— paĝo 18 de la PDF —

30

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

kiu rostitaj porkoj kun manĝilaro en la dorso promenas sur la stratoj pretaj esti manĝataj de la feliĉaj homoj). Veninte en danan domon la unua demando de la mastrino al vi estas: ..Kara gasto, ĉu vi jam manĝis?” Bona kafo kaj bonegaj kukoj estas ĉiutagajoj kompreneblaj en la dana hejmo. La danoj vivas en ..Manĝukuko”. En multaj landoj la zorgo ĉiutaga estas manĝi sufiĉe, en Danlando estas rekomendinda (ege) zorgi pri la malo. Danlando estas vera paradizo. La danaj Esperantistoj volas volonte al vi malfermi sian belan landon per radioparoladoj, sed ili bezonas vian helpon. La cirkonstancoj al Esperanto nun estas tre fervoraj en Danlando. La propagando en la lastaj jaroj estis tiom efika, ke hodiaŭ ĉiu minimume scias kio Esperanto estas. Tamen, la Danoj estas tre realpensantaj. Ofte ili argumentas, ke ili lernos Esperanton kiam ĝi estos uzata en la dana radio. Multaj rondoj volus okupiĝi pri Esperanto, ili nur timas, ke Esperanto ankoraŭ ne estas vaste uzata en la mondo. Tiun dubon ni nur povos forigi per granda helpo de ekstere kaj per la subteno de la grandaj gazetoj. Ĝis nun la grandaj gazetoj absolute silentis. Ni povas kapti la gazetaron kaj la radion samtempe, se vi, karaj Esperantistoj en la tuta mondo, fakte komprenas mian alvokon kaj skribos multnombre. Lumbildserioj pri Danlando por Ce-instruistoj. La turistunuiĝo en Kopenhago tre ŝatas la helpon de la Esperantistoj kaj eldonis jam kelkafoje prospektojn en Esperanto. Vere granda sukceso estas la disponigo de kvar belegaj lumbildserioj kun Esperanto-tekstoj por paroladoj pri Danlando. La serioj unuavice estas por Ce-instruistoj. kiuj laboris en Danlando kaj en siaj novaj laborlandoj ŝatas paroli pri Danlando. Ce-intruistoj aŭ aliaj Esp.-parolantoj, kiuj ŝatas havi la lumbildojn aŭ la belegajn prospektojn, estas petataj skribi al ..Turistforeningen for Danmark”, Kopenhago. Kiel ni povas interesigi la gazetaron kaj la radion ? Ni rigardu nian Esperanto-historion! Estis antaŭ unu jaro kiam niaj amikoj en Italio sukcesis okupi la radion. En la pasinta printempo la italaj Esperantistoj, organizintoj de la pasintjara kongreso, per lerta ŝaktiro enigis Esperanton en la italan radion. Kiel ili faris tion!? Ili skribis en la Esp.-gazetoj: se la Esperantistoj tutmondaj grandnombre skribos al la itala radio, ni eble sukcesos aranĝi Esp.-dissendojn. — La Esperantistoj komprenis sian devon kaj skribis amase. Jam kelkajn semajnojn poste ni ĝuis la unuajn komunikaĵojn pri la kongreso. La kongreso estis grandioza propagandosukceso kaj nun la regulaj dissendoj de la italaj stacioj pliriĉigas la konstantan radioprogramon. En Danlando en la lastaj jaroj Esperanto disvastiĝis mirinde. Tamen la tuta afero estas portata nur de tre modesta privata laboro de kelkaj agemuloj. Mondfamaj estas la ĉiusomeraj Esperantokursoj en Silkeborg. Ankaŭ en la venonta jaro okazos grandaj kursoj en Silkeborg, Kornmodskole. Sed, se ni fakte volos labori grandskale, ni devos unue atingi la radion. Antaŭ kelkaj jaroj oni ekuzis nian lingvon en la bonega stacio Kalundborg, sed poste oni ĉesigis la dissendojn. Nun estas nia tasko denove maturigi tiun gravan nordan stacion. Sukceson ni nur havos, se CIUJ Esperantistoj leginte aŭ aŭdinte pri niaj klopodoj tuj skribos aŭ leteron aŭ poŝtkarton al la plej granda gazeto dana, al la gazeto ,,Politiken”, Kopenhago, La skribkapablaj mondlingvanoj estas petataj skribi mallongajn artikolojn al la gazeto en Esperanto. Ciuj sendu ankaŭ la prospektojn ktp., kiuj aperis en la diversaj regionoj de la mondo. La Esp.-redaktoroj nepre sendu unu numeron de sia gazeto, se eble kun tiu ĉi artikolo. La artikolo ja montras, ke ni uzas Esperanton por fari propagandon por la diversaj landoj kaj por la turismo. La ..Politiken”, Kopenhago (adreso sufiĉa) aperadas regule kaj ĉiutage en Ia eldonnombrega de 144000 ekzempleroj. Mi petas ĉiujn seriozajn kaj propagandemajn Esperantistojn tuj skribi al tiu gazeto. Se tiu gazeto subtenos nin, ni havos facilan laboron en la tuta lando. La cirkonstancoj fakte estas tre fervoraj al nia afero, mankas nur la granda atako de ekstere. Antaŭ kelka tempo klarvidanta samlingvano skribis en ,,Heroldo” : ,,Ni ne disigu niajn fortojn malsaĝe, sed ni komune prilaboru unu landon post la alia ! Ni komencu eble en Danlando ! La lando ne estas tro granda kaj ni povas facile tiri la tutan landon kvazaŭ en Esperanto-febron I” Nu, bonvolu, nun

— paĝo 19 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

31

estas eblo montri ĉu ni fakte sen multaj vortoj kapablas fari grandan laboron. Skribu, ke vi deziras aŭdi per la radio en Esperanto pri la dana kulturo, pri la dana literaturo, pri la agrikulturo, psi Danlando kiel turistlando kaj kaj kaj ——-. Antaŭ kelkaj semajnoj mi skribis en ,,Praktiko’ kaj ,,Heroldo’ pri dana fraŭlino, kiu lernis Esperanton en tri tagoj. Preskaŭ loo samlingvanoj skribis al la fraŭlino. Multegan dakon pro la valora helpo. Nun ne sufiĉas loo letoroj, nun devos alvenadi minimume 2000 skribaĵoj. Bonvolu skribi amase I Kaj baldaŭ Esperantoprelegoj en la dana radio, en la radio de la ..Paradizo De La Nordo ”, feliĉigos vin. Skribu al la gazeto -Politiken-, Kopenhago, DANLANDO. A. WEIDE, Ce-instruisto, Hurup. Danlando.

Libera Tribuno. Respondo al s-ro Paris. Potsdam, 3—2—’36.

Estimata kolego, Vi eksiĝis el T.A.G.E.. ĉar laŭ via opinio ĝi ne estas sufiĉe ,,neŭtrala’’ movado. Mi konsentas al vi rilate al la postulo, ke T.A.G.E. estu kaj restu neŭtrala asocio. Sed ni havas la devon — ni ja estas instruistoj — pritrakti ĉiujn formojn de lernejoj ; la kondiĉo kompreneble estas, ke la verkanto de artikolo aŭ raporto skribas tute objektive, nek laŭdante nek mallaŭdante, kaj neniam ofendante. Kion vi en via letero diras pri Germanlando, certe estas eraro. Mia hejmlando ne estas faŝista ŝtato ; ĝi estas nacia-socialista ŝtato. Nur per unu el multaj ekzemplaj mi volas pruvi mian aserton: Mia gvidanto, la regna kanceliero, elektita de 9O°/o de la germana popolo, havas jenan principon : „Ciu popolo havas vivorajton.” Laŭ tiu principo nek la gvidanto, nek la germana popolo atakos iun alian popolon por subigi ĝin. Se multaj gekolegaj en Germanlando eksiĝis el T.A.G.E, la kaŭzoj estas diversaj. Eble kelkiuj havas malbonan konsciencon, eble aliaj estas senkuraĝaj. Neniu devigis ilin eksiĝi. En Potsdam ni en 1933 estis 8 gekolegaj, kaj nun ni estas 7 membraj de T.A.G.E. Neniu malhelpas aŭ ĝenas nin pro nia laboro. Mi eble ankaŭ povus havi kaŭzon por eksiĝi pro la lastaj frazoj en la raporto, de G. Lapierre. Sed mi ne eksiĝos, ĉar mi legante la artikolojn de I.P.R. konservas mian propran opinion. Mi nur postulas, ke neniu ofendu mian patrujon kaj mian personon. Kun kolega saluto. E. MARKAU.

Enketo pri la Esperanto-instruado al infanoj. Estas tre grave por la divastigo de Esperanto, ke la infanoj jam lernas tiun ĉi lingvon en la elementa lernejo aŭ en speciala infankurso. Sed plej grave estas, ke la resultatoj estos bonaj kaj ke tiuj rezultatoj fariĝos konservataj. Kaj por atingi tion ni serĉas la plej bonajn metodojn. Nun vi ĉiuj povas nin helpi trovi tiun metodon. Sciigu al ni viajn spertojn en Esperanto infankursoj. Mi jam akiris kelkajn informojn, sed estas ankoraŭ tro malmultaj por jam fari konkludon el ili. Ekz. Iu plendas pri la malbonaj rezultatoj, kiujn li akiris ĉe la Cseh-metodo. Do kolegoj, ĉu vi bonvolus respondi je la sekvantaj demandoj ? 1. Kiom da infanoj ĉeestis en la kurso ? 2. De kiuj aĝoj ?

— paĝo 20 de la PDF —

32

INTERNACIA pedagogia revuo

Nro 2

Kiom da partoprenantoj el ambaŭ seksoj ? Ĉu ili restis ĝis la fino ? Se ne…. kial ne ? Kiom da semajnoj daŭris la kurso ? Kiom da lecionoj semajne? Lecionoj de 1, 1 Va aŭ 2 horoj? Ĉu la kurso estis laŭ Cseh-metodo aŭ gramatika (Kuin lernolibron oni uzis) aŭ parte ? 8. Kiel estis la resultatoj ? 9. Kiu aĝo montris sin la plej bona por instrui Esperanton ? 10. Kiom el la infanoj ankoraŭ restis esperantistoj ? 11. Kion oni faris ĉe vi post la kurso por konservi la intereson por la lingvo kaj pliperfekigi ĝin ĉe la junaj lernantoj ? 12. Ĉu la lernantoj abonis poste individue aŭ kolektive ian gazeton? Se jes : kiun? 13. Kiom da infanoj korespondis kaj korespondas kun eksterlandanoj? 14. Korespondis ili ankaŭ kolektive sub kontrolo? Kun antaŭdanko por via komplezo M. VAN MULLEM, Ophemert, Nederlando. P. S. La rezultatojn de tiu ĉi enketo, kiam ili estas interesaj kaj gravaj, ni publikigas siatempe en I. P. R.

3. 4. 5. 6. 7.

Kampadi en Nederlando. Estimataj samideanoj ĉiulandaj, mi komunikas la vi, ke la Nederlanda Esperanto Asocio : „La Estonto estas Nia” intencas okazigi tendaron en unu el la plej belaj partoj de nia lando, nome en la provinco Utrehto sur la kampejo de la Nederlanda Protestanta Ligo, Ryksstraatweg 91, SOESTERBERG. La kampado daŭros de la 2la de Julio – la 28a, do sep longajn tagojn vi povos ĝui la belan naturon, migri tra pin-arbaroj kaj erikejoj. Sep longajn tagojn vi povos esti libera, kiel birdo en la aero. Sep longajn tagojn vi povos babili kaj konversacii kun samideanoj, kaj samtempe fari ekskursojn, rigardi naciajn kostumojn en malnovaj vilaĝetoj, viziti la flughavenon militistan, la natur-banejojn en Bilthoven kaj Soestdijk, la belegajn lagojn de Loosdrecht k.t.p. Ho, estos rave. Kaj la kostoj, vi demandas ? Jen nur po 20 guldenoj (40 sv ; fr) por ĉiu persono ĉe ĝis 50 partoprenontoj 18,75 guld : (37,50 sv. fr.) por ĉiu pers. : ĉe 50 – 100 partoprenontoj kaj po 17,50 guld. (35. sv : fr,)…………….. ĉe pli ol 100 Tamen oni povas ankaŭ partopreni dum malpli ol 7 tagoj, pagante tiam proporcian sumon. Aliĝu jam nun pagante 10 guldenojn (20 sv. fr.) en poŝtĉekkonton no 22075 de la tendargvidonto F, Weeke, Meezeniaan 41, Den Haag, kiu ankaŭ volonte donos pliajn informojn, Sciigo de la redaktoro : Diversaj artikoloj, jam kompostitaj, ne povas aperi en ĉi tiu numero pro lokomanko. Gekolegoj, varbu novajn anojn, por ke ni povu pligrandigi nian revuon.

LIBREJO EDELMAN-BARENDREGT (A. H. de Ruyter)

A sterdam – da Costaplein 14 * Telefono 83879 Kaj 83897 11

GRANDA PROVIZO DA ESPERANTO-VERKOJ Rapida liverado

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

i5=ajaro (Numero 3) 1936. Tutjara abono: 2.50 nederlandaj guldenoj (inkluzive aneco de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj).

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Redaktoro: E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. VVinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544. Prezidanto de TAGE: Dro Bj. BECKMAN, Konstapelsgatanl9Karlskrona, Svedujo. Sekretario : K. H. S P O R T E L. Nieuvv-Scheemda (Gron.) (Nederlando). W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando).

Pri infankursoj. Nia angla samideano s-ro Douglas Boatman antaŭ nelonge en „Heroldo de Esperanto” atentigis pri tio, ke la Esperantistaro tro malmulte okupas sin pri Esperanto-kursoj por infanoj. En tio li tre pravas, ĉar ĝuste per la infanoj ni certigas al ni pretan avangardon por Ia venontaj jaroj. Kaj krome, infanoj feliĉe ne kiel la plenaĝuloj havas centojn da antaŭjuĝoj kaj tuj komprenas kiel necesa nia neŭtrala lingvo estas ankaŭ por ili, kaj ke ili mem per ĝi tre baldaŭ povos havi grandan utilon. Ili tre rapide povas lerni nian lingvon, ĉar ili estas alkutimiĝintaj al lernado, kaj iliaj freŝaj cerboj rapide ensuĉas la relative facilajn regulojn. Multaj fervoraj geinstruistoj entuziasmigis ..siajn” infanojn kaj ŝatus komenci Esp.-instruadon, sed pro manko de lerniloj speciale taŭgaj por infanoj (tiajn la plej multaj landoj ne posedas) oni ne povis efektivigi sian deziron. La Cseh-metodo estas aplikata kaj -ita de kelkaj, sed multaj punktoj en ĝi ne tre taŭgas por infanoj (mi citu nur la plej ŝatatan vorton en ĝi ..arni”), guste ĉar ĝi celas la menson de la plenaĝuloj. S-ro Cseh ja verkis sian metodon kun enhavo nur por tiuj, kaj ne por infanoj. La konata Cseh-instruistino kaj eminenta pedagogo F-ino M. Saxl (Berlin) dum la lastaj jaroj ofte ukupis sin pri tiu grava problemo kaj instruis Esperanton en treege multaj infankursoj. Interkonsente kun S-ro Cseh ŝi kreis nun la specialan Cseh-kurson por infanoj. Gi estas ĉiurilate adaptita al la infana menso. Siaj ege sukcesplenaj infankursoj en Nederlando antaŭ nelonge pruvas, ke ŝi fine trovis la ĝustan vojon al la infanoj. En la venonta somero ŝi gvidos en Helsingor i.a. preparan kurson por Csehmetodaj instruistoj (26 Julio—5 aŭg. en la Internacia Altlernejo, Helsingor, Danlando. Prospektoj haveblaj ĉe Dana

— paĝo 2 de la PDF —

34

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Esperanto-Instituto, Thyrasvej 15, Aabyhoj, Dani.) kaj dediĉos parton de tiu kurso al preparo de instruistoj, kiuj volas gvidi infarkursojn laŭ adaptita Cseh-metodo. La temoj de tiu parto estas jenaj : L Aranĝado de infankursoj. 2. Aplikado de la metodo. 3. Praktikaj provekzemploj. 4. Psikologiaj konsiloj al instruontoj. 5. Raporto pri sperto. 6. Diversaĵoj. Mi deziras atentigi ĉiujn geinstruistojn pri tiuj kursoj, ĉar estas tre grave, ke kiel eble plej multaj infanoj lernu nian lingvon, kaj ke la instruistoj por tio havu la plej taŭgan metodon. Mi esperas, ke multaj diverslandaj instruistoj kaj samideanoj venu al Helsingor, Danlando, por konantiĝi kun la sukcesplena Cseh-metodo por plenaĝuloj kaj por infanoj, kaj samtempe ĝui malmultekostan ferion en tiu belega regiono apud la maro kune kun multaj diversnaciaj samideanoj. L. FRIIS, instruisto, Aabyhoj, Dani. N.B. TAGE pripensas aranĝi karavanon el Nederlando al Helsingor. Oni tuj anoncu 1 Kostoj T f 55.— (por loĝo, manĝo, kurskotizo kaj vojaĝo kaj tranokto en Hamburg. Adreso : P. KORTE, _________ Schoolstraat 13, Veendam. Nederlandaj anoj atentu : La adreso de la kasisto de la nederlanda sekcio de nun estas : Sro M. van Mullem, Ophemert, poŝtĉekkonto 192044. Oni pagu nur per ĉi tiu konto.

Korespond-listo. F-ino K. Hancock instruas Esperanton al ses knabinoj, kiuj volas korespondi kun alilandaj knabinoj. Prefere ili interŝanĝus poŝtkartojn. Ili estas lernantinoj en popollernejo, kaj havas la aĝon de 12 — 13 jaroj. Adreso: F-ino K. HANCOCK, 4 Shelldale Road, Portslade. Sussex Anglujo. Sciigo: Por la libro-rubriko ne estis sufiĉe da loko, En la sekvonta numero ĝi aperos.

LIBREJO EDELMAN-BARENDREGT (A. H. de Ruyter)

Amsterdam * da Costaplein 14 – Telefono 83879 Kaj 83897 n

GRANDA PROVIZO DA ESPERANTO-VERKOJ Rapida liverado

— paĝo 3 de la PDF —

Nro 3

35

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nederlando. La ĉefestraro de P.T.T. petas, ke ni atitentigu pri: Internacia Esperanto-kurso por la geoficistaro de Poŝto, Telegrafo kaj Telefono en Arnhem, 6—16 Julio 1936. S-ro Andreo Cseh gvidos la kurson. La kursanoj povos loĝi en la hotelo de la Esperanto-Domo. Adreso por aliĝoj kaj informpetoj: Internacia Cseh. Instituto de Esperanto, Riouwstraat 172, Den Haag, Nederlando. La Ĝen. Direkcio de la Nederlanda P.T.T. decidis doni al la partoprenontoj 6-tagan ekstran libertempon. Invitleteroj al la P.T.T. direkcioj de ĉiu lando estas jam dissenditaj de la Nederl. P.T.T. direkcio, tra la Univ. Poŝta Unio en Bern.

ESPERANTO-DOMO, Arnhem. (Esperanto-laan 3. — Telefono 26060. — Atingebla per tramlinio 1, haltejo Huygenslaan).

Libertempado de britaj geesperantistoj en la Esperanto-Domo en Arnhem, 25 Jui. — 1 Aŭg. 1936. Dum la supre indikita tempo en la Esperanto-Domo libertempos societo de britaj geesperantistoj. Ilian vojaĝon organizas la Brita Esperantista Asocio (142 High Holborn, London W.C.I.), kiu donas detalajn informojn kaj akceptas la aliĝojn.

Kurso pri la «Esperanta literaturo”. Arnhem, 25 Jui. — 1 Aŭg. 1936. Ci tiun kurson gvidos s-ro Sigismundo Pragano el Bukureŝto (Rumanujo). La kotizo estas 4.— guldenoj.

Internacia perfektiga kurso Arnhem, 3-8 Aŭgusto 1936. La kurson gvidos Andreo Cseh. Kotizo por ĉiuj lecionoj, prelegoj kaj amuzaj aranĝoj : 6.— guld. kotizo por la perfektiga kurso kaj seminario : nur 10.— guld.

Komuna

Seminario por Cseh-metodaj instruistoj Arnhem, 10-15 Aŭgusto 1936 Kotizo por la Seminario kaj ĉiuj alligitaj aranĝoj: 6.— guld. Komuna kotizo por la seminario kaj perfektiga kurso: nur 10.— guld.

Internacia rondvojaĝo tra Nederlando kun centro en Arnhem, 17-22 Aŭgusto 1936. Je la invito de la Nederlanda Fremdultrafika Unuiĝo, la Cseh-Instituto. en kunlaboro kun la Direkcio de la Nederlanda Stata Fervojaro, organizas unu-semajnan internacian rondvojaĝon tra Nederlando, je speciala tre rabatita prezo. La gastoj loĝos en la Esperanto-Domo en Arnhem, de kie ili forveturos ĉiumatene al alia parto de la lando, kaj vespere revenos.

Informoj: Ciuj kursoj, prelegoj kaj amuzaj aranĝoj okazos en la Esperanto-Domo. La kursanoj povos loĝi en la hotelo de la Esperanto=Domo, kie plena pensiono (komforta ĉambro kun fluanta akvo kaj la tri manĝoj) kostas por unu tago kaj unu persono: en unu-lita ĉambro 3.50, eu du- ĝis kvarlita ĉambro 3. —, en kvin- ĝis dek-lita ĉambro 2.50 guldenojn. (La litoj estas apartigitaj per kurtenoj). Servmono: 10°/oAliĝante oni sendu la kotizon kaj mendu la hotelon, pagante la pensionprezon por almenaŭ 2 tagoj. Adreso por aliĝoj kaj informpetoj : Internacia Cseh-Instituto de Esperanto, Riouivstraat 172, DEN HAAG, Nederlando. (Telefono: 556677. Poŝtĉekkonto: Den Haag 162626.) Estas konsilinde baldaŭ aliĝi pro la limigita nombro de la lokoj.

— paĝo 4 de la PDF —

36

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro. 3

Danujo. Pri kursoj en Danlando Dum la lastaj jaroj nia movado treege disvastiĝis en Danlando. En urboj kaj en vilaĝoj okazis kursoj. La Esperantistaro estas relative granda, sed la ..gravuloj” t.e. la ministaro kaj la radio ne multe atentas nin. Por servi al la progreso de Esperanto kaj por doni al eksterlandanoj favoran okazon viziti Danlandon, kie oni momente povas pasigi agrablan ferion tre malmultekoste pro la malalta valoro de nia mono, gesinjoroj Stig B. Skole, ..KORNMOD”, Silkeborg, aranĝos kursojn, en kiuj partoprenos homoj el multaj landoj. De 3 Majo ĝis 31 Julio estos 3-monata kurso, kiu nur kostas 70 danajn kronojn aŭ 23 nederlandajn guldenojn. De la 10 ĝis 19 Julio kaj de 22 ĝis 31 Julio estas 10-tagaj kursoj, kiuj nur kostas po 40 kronoj aŭ 13 nedi. guldenoj. En la kursoj instruos eminentaj instruistoj. Krom danoj instruos; prof. Collinson, Anglujo ; prof. dro. E. Privat, Geneve ; prof. W. Rerendsohn, Germanujo ; s-ro A. Weide, Germanujo ; s-ro de Waard, Nederlando ; gesinjoroj Stellan Engholm, Svedujo ; poeto Thorberggur Thordarson, Islando, kaj eble pli. Silkeborg situas en la mezo de Jutlando inter arbaroj kaj belaj lagoj. Ĝi estas „La perlo de Danlando”. Eksterlandanoj ! Vizitu la kursojn en Silkeborg en la venonta somero. Doni detalan priskribon de ĉio estas malfacile, sed skribu pri programo kaj detalajoj al s-ro Stig B. Skole, lnternacia Lernejo Akademio ..KORNMOD”, Silkeborg. Danlando. Dano.

SVEDA INSTRUISTA ESPERANTO-FEDERACIO

(sekcio de T.A.G.E.) Prez.: s-ro Thorsten Torbjiir, Torild Wulffsgatan 7, tel. 20828, Goteborg. Sekr.: s-ro Fritiof Ahnfeldt, Inglatorp, Torskors. Kas.: s-ro Oskar Svantesson, Mariagatan 7—9a, tel. 49343, Goteborg. Sveda poŝtĝira konto de la federacio; 31430. Jara kotizo 3.— kronoj.

La sveda filmindustrio kaj la lernejoj svedaj. Dum 15 jaroj laboris la Sveda Filmindustrio vigle por enkonduki la filmon en la svedaj lernejoj. La katalogo pri instrua filmo nun entenas 2800 nombrojn. La svedaj lernejoj ankaŭ uzas la filmon grandskale eĉ en la vilaĝaj lernejoj. Nun la svedaj filmoj trovis vojon ankaŭ al lernejoj en aliaj landoj. Pasintan jaron oni interkonsentis kun firmo en Newyork pri liverado de filmo al Usono. En la komenco 50 filmoj estis liverataj, sed baldaŭ la 50 filmoj estos 150. Nun la oficiala filmaro lerneja en Anglujo faris similan interkonsenton por la tuta angla regno. Do la sveda kleriga filmo eniros lernejojn ne nur en Anglujo sed ankaŭ en Hindujo^ k.t.p. Kompreneble tiu interkonsento pliriĉigos nian svedan filmarhivon, ĉar ni ja povas ŝanĝi lernejajn filmojn. ĵus la hungara filmreĝisoro Paul Fejos revenis de Madagaskaro. Li tie filmadis por Sveda Filmindustrio kaj Norda Sonfilmo. 20000 metrojn de filmo li preparis. FRITIOF AHNFELDT.

— paĝo 5 de la PDF —

Nro. 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

AL NIAJ MEMBROJ EN SVEDUJO. Karaj kolegoj, vi devas absolute aliĝi al Svedujo SIEF. Neniu rezignu ! Cu vi ne povas fari oferon de 3 kronojn, oferon kiu ne estas vera ofero sed gajno. Helpu nin trovi novajn membrojn ! Sendu vian propran jarkotizon al la federacia poŝtĝira konto. Aŭdu nian peton 1 1

Hungarujo. Konkurso kun gravaj pre n ioj por poetoj kaj arttradukistoj. Por ricevi unuarangajn tradukojn de kvar kantoj konataj kaj originalan esperanto-tekston por unu, Literatura Mondo elskribis publikan konkurson kun premioj de svfr. 130.— La premiitoj estos registritaj inter la tradukantojn kaj verkontojn de la tekstoj de gramofondiskoj, fabrikotaj en granda nombro de grava sveda firmo, kiu siatempe por ĉiu traduko pagos honestan honorarion. Detalojn pri ĝi sendas al ĉiu petanto senpage LITERATURA MONDO Budapest IX. Mester-u. 53. Hungarujo.

AUSTRUJO. Al ia ŝatataj geinstruistoj en ĉiuj landoj I Nia XXVIII-a Universala Kongreso de Esperanto en Wien estas antaŭ la pordoj 1 Venu la Esperanto-geinstruistoj el ĉiuj landoj al la 28-a Universala Kongreso de Esperanto en Wien, kie la registaro al Esperanto estas tiel favora, kiel ĝis nun ne estis iu alia registaro de la mondo ! ! Dependas nun de la intereso kaj kunlaboro de la eksterlanda geinstruistaj, nia laboro en Austrio povos resti ankaŭ estonte sukcesplena por tut-Europo 1 j Ĉar fakto estas, ke Wien situas meze en Europo kaj ke Wien estas ĉie ŝatata ne nur kiel urbo kun 2 milionoj da enloĝantoj, sed precipe kiel famkonata antikva kultururbo. Se E en Wien bonege antaŭeniras, tio estas gajno por la E-movado en mezEuropo, eĉ en tut-Europo ! Niaj E-geinstruistoj en Wien faros sian devon ! Vi, estimataj geinstruistoj en la eksterlando, sendu viajn plej fervorajn delegitojn el kvar- au kvindek landoj al la 28-a ! ! Turnu vin bonvole al la Loka Kongres-komitato en Wien (al s-ro registara konsilisto lernej-inspektoro Fritz Stengel)! Rudolf Michael Frey, ŝtate ekzamen. E-instruisto. En Wien nia ..Societo de E-instruistoj” regule unufoje dum la monato kunvenas, Okazas ĉiam dum la /abor-kunvenoj altvaloraj prelegoj de eminentaj Esperanto fakuloj, ekz.: Kortega konsilisto lernej-inspektoro d-ro Wollmann, direktoro de nia ŝtata E-ekzamen-komisiono de la ministerio (la sola tia en la mondo!), kortega konsilisto lernej-inspektoro Scheuch, gimnazia profesoro d-ro Joki ktp. La aliaj landoj agu same I R. M. F.

— paĝo 6 de la PDF —

38

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro. 3

En Wien kalkul-konsil, Rud. Mich. Frey lumbild-paroladis dufoje antaŭ 100 knabinoj de la ĉeflernejo en I., Stubenbastei, pri la Esperanto-emaj Svedlando, Danlando kaj Norvegujo, kie li antaŭ 5 jaroj estis farinta grandan propagandvojaĝon por Austrio. 45 knabinoj (11 — 13 jaraj) kun 2 instruistinoj anoncis sin por E-kurso

Germanujo. Kindergarten-seminarioj en Germanujo. (Verkita de Elisabeth Feigenbutz, Karlsruhe, Germanujo.) Post kiam infangardejoj kaj t. n. infanlernejoj jam ekzistis, Frdbel kreis la ..Infanĝardenon” (Kindergarten). Li akcentis ne la socialan, sed la pedagogian flankon ; li ekkonis la specialan sencon de la edukado dum tiu aĝo kaj uzis la eblecojn donatajn per komuna edukado de pli malpli granda infanaro. La principo estis la flegado de la infana agemeco, kaj laŭ li la plej taŭga ilo por tio estas la ludo. En la Komenco de la 4a jaro la infano ŝanĝiĝas, iĝas malpli dependa de sia patrino, serĉas pli vastan lokon por agi kaj sperti. Cu ĝi ludu sen gvidado en stratoj ktp. ? Kaj eĉ restadante en kampoj kaj herbejoj, ĉu ĝi povas daŭre, intense ludi ? Kaj ĉu la timema infano havigos al si siajn rajtojn ? Dum tiu tempo la kindergarteno volas gvidi al tuta evoluo. La infano troviĝas en sia regno ; ludante ĝi lernas observi, ekkoni, diferencigi, eĉ konscie labori, sed sen difinita celo, ne kiel en lernejo. Krome ĝi kutimiĝas venki egoismon, enordigi sin kaj helpi. Kompreneble la kindergarteno devas funkcii en konsento kun la familio. Cu en ĉio tio la kindergarteno sukcesas, tio dependas de la edukistino (kindergartnerin). Tial de ŝi oni postulas jenon : Ie amo al infanoj, intereso je ĉio, kio koncernas la infanon ; 2e pedagogia talento ; 3e fakaj konoj, nome teoriaj, teknikaj, praktikaj. Pro tio oni fondis seminariojn, kiuj instruas kaj edukas la estontajn ..Kindergartnerinnen”. Tiuj seminarioj havas multesperan programon. Kondiĉoj por esti akceptata en la seminario estas : Ie aĝo de almenaŭ 16 jaroj ; 2e 6 klasoj da mezgrada lernejo ; 3e 1 jaro da mastrumado. Generalan kleron en certa grado oni postulas kiel bazon ; ĝi ebligas pli bonan komprenon de ĉio, kio sekvas en instruado kaj en vivo. Knabinoj, kiuj ne aŭ ne sufiĉe longe frekventis mezgradan leruejon, devas fari akceptekzamenon sub kontrolo de la urba lernejestro. Ili povas prepari sin private, aŭ partopreni la koncernajn leci-

— paĝo 7 de la PDF —

Majo 1936

LA JUNULARO KAJ LA MONDPACO. Ĉi tiu gazeto estis eldonata la unuan fojon kiel junulargazeto, okaze de la 18a de Majo, la Tago de Bonvolo, nur en Nederlando en 1928, por infanoj 10—14 jaraj. En 1929 aperis la franca eldono. En 1930 estis elektata internacia redakcio, kiu klopodas eldoni ĝin en kiel eble plej multe da lingvoj kaj landoj. En ĉiu eldono la teksto kaj la bildoj grandparte estas egalaj. Nun ĝi aperas en la lingvoj : nederlanda, franca, angla, germana, kimra, japana, malaja, hina, pola, sveda, kaj Esperanta. Sub-komisiono por Infana Pac-legaĵo (el la komisiono por edukado de la Unuiĝo por Ligo de Nacioj kaj Paco). Prezidantino : Grafino Van Heerdt—Quarles, Bloemendaal ; sekretariino: S-ino Romejn, Hago, Nederlando. Oni povas ricevi ekzemplerojn de ĉi tiu esperantlingva pacgazeto, anraŭpagante al P. Korte, Schoolstraat 13, Veendam, Nederlando, poŝtĉekkonto 90544, po respondkupono por ĉiu ekzemplero po 1,50 gld. por 50 ekzempleroj.

LA TUTMONDA RADIA MESAĜO DE LA KIMRA INFANARO. ..TAGO DE BONVOLO” 18 MAJO 1936.

GEKNABOJ EL LA TUTA MONDO ! NI, LA GEKNAVJBOJ DE KIMRUJO, SALATUS VIN TRANS LANDO KAJ MARO. NI VIN SALUTAS, EN ĈI TIU TAGO 1

— paĝo 8 de la PDF —

DE BONVOLO, NOME DE LA ESPLORISTOJ. LA NAVIGISTOJ. LA PIONIROJ DE LA JARCENTOJ, KIUJ ELIRIS EN LA NEKONATON. KAJ KIUJ, POR NI, PLIVASTIGIS LA LIMOJN DE SCIO.

SUR OCEANO POST OCEANO, EN KONTINENTO POST KONTINENTO, ILI MALKAŜIS LA SEKRETOJN, AKCEPTANTE MALFACILON KAJ DANĜERON PRO TIO, KE ILI DECIDIS TROVI, KAJ NENIAM CEDI. NI ĜOJAS PRI ILI ĈIUJ, ĈU ILI JAM VENKIS, AŬ ĈU ILI NUN VENKAS LA NEEBLAN. NI DO KUN LA SAMA ALTA SPIRITO ALIĜU POR LA PLEJ NOBLA CELADO EL Ĉ1UJ-LA CELADO AL PACO INTER ĈIUJ NACIOJ. KAJNI HODIAŬ DEDIĈU NIN DENOVE AL ĈI TIU PLEJ GRANDA AVENTURO DE LA TUTA HOMARO. PER NIA AMIKECO KAJ PER NIA KURAĜO VENKOS ANKAŬ NI. TTr

nr^rrora tt —n ĵtt

i wii ■

Al niaj junaj legantoj.

*

Okaze de la tago de Bonvolo ni turnas nin al vi, gejunuloj de la tuta mondo pere de nia mondlingvo Esperanto. Kial? Ĉar: Se ni volas atingi diversnacianoj n, ni devos uzi multajn diversajn lingvojn. Tio estas, kompreneble, tre, tre malfacila, eĉ neebla. Tion ni ja nur povos fari per nia komuna lingvo, la kreaĵo de la granda pacbatalanto, Dr° Zamenhof. Feliĉe jam multaj junaj esperantistoj ekzistas en preskaŭ ĉiuj landoj. Kaj ni volas, en ĉi tiu tago de Bonvolo, unue kaj precipe paroli al la junaj samideanoj. Ni volas demandi al vi, ĉu vi jam scias ke ekzistas en aliaj, fremdaj landoj,, geknaboj, same kiel vi, kiuj scipovas la saman komunan lingvon ? Cu vi jam korespondis kun ili, kaj ricevis de ili leterojn, en kiuj ili al vi rakontas pri siaj hejmoj, siaj gepatroj, siaj ĝuoj kaj deziroj ? Se jes, tiam vi scias ke tiuj amikoj, kvankam ili loĝas en malproksima, fremda lando, amas siajn gepatrojn, siajn gefratojn, same kiel vi, kaj ke ili ploras, kiam unu el ili suferas. Vi legos, ke ili havas varman amon al la Patrolando kaj ili skibas al vi ke ili tre ŝatas vivi tie pace. Ankaŭ vi deziras tion, kaj ĉiuj, malgrandaj kaj grandaj homoj, devos zorgi, ke ĉiuj povas vivi pace, ĉie en la tuta mondo. Vi havas multajn geamikojn, kaj vi ja ne volos ke unu el ili suferas pro malbona ago de vi. Esperantistoj ja estas nur pacaj

2

— paĝo 9 de la PDF —

batalantoj, kaj se en la tuta mondo, ĉiuj infanoj volas doni al si reciproke la manon, la mondo mirinde rapide ĝuos belegan pacon. Al vi, gejunuloj, ni turnas nin kaj petas vian bonan volon. Vi ja ankoraŭ povos multe fari; vi estos la ..grandaj homoj de la estonto. Zorgu, ke vi havos multajn geamikojn. Per esperanto vi povos atingi tion. Diru al viaj samlandanoj ke ili devas lerni nian lingvon kaj korespondi kun la infanoj en aliaj landoj. Tiel vi, junaj, kaj malgrandaj homoj povos helpi en la paclaboro, jam nun, per via bona ago, per via Bonvolo. Ni ..grandaj’ homoj ne solaj povas ŝanĝi la mondon. Ni kalkulas je vi. Aŭdu nun, kion la nederlandaj geknaboj volas diri al ĉiuj geknaboj en la tuta mondo : „Ni esperas, ke ĉi tiuj malfacilaj tempoj rapide forpasos kaj ke ĉiuj landoj baldaŭ prosperos kaj interrilatos en paco. Laboru ni, en bona volo, nur por la celo : „la Paco ”, kiu ja tiel beligos la mondon. Ni ne perdu la kuraĝon kaj ni donu ekzemplon al tiuj, kiuj kredas, ke neniam Paco regos ĉie. Ni decidu, en la Tago de Bonvolo, ke ni helpos unu la alian por efektivigi nian komunan

Palaco el „Mil kaj unu nokto”. En fabeleca ĉirkaŭaĵo stariĝis belega palaco. Meze en rava parko’ kun multjaraj arboj. Kolosa, brile blanka konstruaĵo, kontraŭ fono de arboj kaj altaj montoj kaj tuj apud lago, helblua kaj smeralda, kun violkolora kaj arĝenta rebrilo. Maldekstre kaj malproksime situas bela, trankvila urbo. Aroj da cignoj balanciĝas sur la bluaj ondoj, super kiuj sennombraj mevoj ŝvebas kaj dum festotagoj el ĉi tiu lago ŝprucas, ĉirkaŭata de brilega ĉielarko, la plej granda kaj alta fontano el la tuta mondo. Sub multe da pitoreskaj pontoj fluas ŝaŭmanta rivero el tiu lago; iom pli malproksime ĝi subite malaperas en mistera abismo inter altaj rokoj kaj reaperas nekompreneble, mejlojn pli poste, el aliaj rokoj. Vaporŝipoj al — kaj reveturas; koloraj, malproksimaj ŝipetoj kun grandaj veloj kiel flugiloj de papilioj, siluetiĝas kontraŭ la bluetaj montoj kaj tranĉas la ŝaŭmantajn ondojn. Seninterrompe tie laboris pri tiu palaco, dum kvin jaroj, 500 laboristoj el dek diversaj nacioj. La planoj estis farataj de 5 arkitektoj: 2 francoj, 1 italo, 1 hungaro kaj 1 sviso. La palaco kostis al la 50 nacioj, kiuj kune konstruigis ĝin, 12 milionojn da nederlandaj guldenoj.

3

— paĝo 10 de la PDF —

Tamen ĝi nek konsistas el multekosta marmoro, alabastro aŭ kristalo, nek la tegmento estas kovrita de orumitaj aŭ kupraj platoj …. Ne, tute ĝi estas moderna konstruaĵo, adaptita precize al sia celo kaj starigita el armita betono. Sed la fasadon oni konstruis el ŝtono. Gi nombras 1700 pordojn, 1650 fenestrojn, 21 liftojn, 950 telefonaparatojn, 250 kilometrojn da elektra kondukilaro, 24 pumpilojn (pro bruldanĝero) 9000 lampojn, 13 grandegajn ventolilojn, kiuj havigas po 4000 kub. metroj da freŝa aero por minuto, 57 kilometrojn da kondukilaro por akvo kaj centra hejtado, 668 lavejojn el blua kaj blanka marmoro, 1900 radiatorojn — kaj 2300 kv. metrojn da linoleumo. Por krome ornami ĝin plej eble brile, tamen jam 20 diversaj landoj proponis la plej riĉajn donacojn — same kiajn en la pratempo reĝo Salomono ricevis por sia templo — kaj same kiajn donacis multaj landoj al la Pacpalaco en Hago. Dudek aliaj landoj baldaŭ sekvos tiun ekzemplon. El ĉiuj anguloj de la tero ili alportiĝis: la plej belaj lignoj, ege belaj mebloj kaj tapiŝoj, borderitaj silkaj ŝtofoj kaj kurtenoj, murpentraĵoj, cizelitaj feraj kaj kupraj pordegoj, antikvaj statuoj, k.t.p., k.t.p. Tro multe por ĉion nomi. Por kiu reĝo oni konstruis tiun fabelecan palacon ? Kie ĝi troviĝas ? Kaj ĉu ne estas tre malfacile akiri enirpermeson ? Estas granda honora por la infanoj el Svisujo, ke ili vidas konstruata ĉi tiun palacon en sia lando, en Geneve — same kiel por Nederlando estis granda honoro kaj pruvo pri fido de ĉiuj landoj, ke en 1913 en Hago, la Pacpalaco konstruiĝis. Ciu povas viziti tiun palacon en Geneve. Post nelonge ĝi fariĝos la hejmo de la Ligo de Nacioj — kaj iom post iom la simbolo de ilia paca kunlaboro. Por tio, nenio ja estos tro bela aŭ tro multekosta………….. se nur la nacioj scias elekti saĝajn kaj bonajn virojn kaj virinojn, por tie labori laŭ plej efika maniero. Karaj geknaboj, kune kun viaj gekamaradoj el la tuta mondo, ankaŭ vi tenas en viaj manoj la sorton de pli bona estonto. Zorgu ke ĉi tiu plej granda Palaco de 1’ Ligo de Nacioj fariĝu la lulilo de la Mondpaco ! Tradukis: P. KORTE.

Varma amo al la Patrolando kaj la Internacia Pacideo tre bone povas iri kune. 4

— paĝo 11 de la PDF —

Nro. 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

43

onojn dum la prepara kurso en la seminario mem. La fakoj estas ; germana lingvo kun literaturo, historio, geografio, naturscienco, kalkulado. Mastrinaj kapabloj necesas, ĉar en familio aŭ en porinfana hejmo la edukistino devas prizorgi la infanon rilate ĉion Ankaŭ ili povas lerni mastrumadon alie kaj, se necesas, poste fari ekzamenon. Sed preskaŭ ĉiuj partoprenas la unujaran preparan kurson pri mastrumado, kiun okazigas la seminario ; en ĝi ili lernas ne nur kuiri, lavi, gladi, purigi, fari manlaborojn, sed ankaŭ pri nutraĵoj, librotenado, stenografio ili estas instruataj. Jam dum tiu prepara kurso, la knabinoj helpas en kindergartenoj, kaj oni observas ilin por konstati, ĉu ili estos taŭgaj por seminario kaj profesio. La instruado en la 2 seminariaj kursoj mem, kiuj daŭras 2 jarojn, ampleksas : Ie Teoriajn fakojn : psikologio – pedagogio – religio – instruo pri kindergarteno, pri porinfana tagrestejo (Hort) kaj infanhejmo (kinderheim) instruo pri junullegaĵaro – pri ŝtato kaj popola bonfarto pri naturscienco – pri anatomio, sano kaj malsano. 2e teknikajn fakojn : gimnastiko kaj ludoj (jam dum la prepara jaro) Kanto kaj muziko (laŭvola elekto de muzikilo : piano, violono, gitaro, ktp.) manlaboro, precipe tolaĵoj kaj vestaĵoj por infanojdesegno, eltranĉo, gluo, modlo, sego. El eluzitaj kestoj kaj aliaj eluzitaj objektoj la lernantinoj faras la plej belajn ludilojn, veturilojn, vagonarojn, puplulilojn, pupĉambrojn, ktp. Ciu faras specialan ekzamenlaboron ; estas videblaj : Karuseloj kun aviadiloj, pupbanejo, pupdomo, stalo kun ĉevaloj el ligno segitaj, ĉe tuta vilaĝa bieno, k. sim. 3e praktikon : laboro en kindergarteno (2 antaŭtagmezoj semajne) „ „ Hort (restadejo por la lernejinfanoj, 1 posttagm. semajne) „ „ infanhejmo (refreŝigejo ktp., 4—6 semajnoj seninterrompe dum ferioj). Kindergarteno estas kunligita kun seminario. Por praktiki en Hort, la lernantinoj iras en la urbajn „Horte”. Post la ŝtata ekzameno je la fino de la 3 jaroj la „Kindergartnerin kaj Hortnerin” rajtas serĉi laboron en kindergarteno, familio aŭ infanhejmo. Kelkfoje ili ankoraŭ partoprenas kurson por flegado de suĉinfanoj, ĉar povas okazi, ke en familio ili devas prizorgi ankaŭ la plej junajn. En nia provinco Baden ekzistas 300—350 infanĝardenoj kaj 6 Frdbelseminarioj ; el ili 4 estas katolikaj, 1 protestanta, 1 neŭtrala; 5 estas privataj, 1 urba ; 5 havas pensionejon por la lernantinoj. Kiu intencas iĝi „Jugendleiterin” (junulgvidantino, ne en partia senco, kvanham nun ili estu en iu nat. soe. formacio) tiu post la

— paĝo 12 de la PDF —

44

INTERNACIA pedagogia revuo

Nro 3

menciita ekzameno devas praktike labori 3 jarojn, poste trai alian seminarion (Jugendleiterinnenseminar) dum 1 jaro. Jugendleiterin rajtas iĝi estrino de junul-kaj infanhejmo. Se tiuj knabinoj pli malfrue edziniĝas, certe ili estas multe pli bone preparitaj ol tiuj, kiuj nur lernas manlabori kaj kuiri. Ili scias beligi la hejmon kaj, kio estas plej grave, eduki infanojn. Estas vere, ke eduka talento povas esti ennaskita ; sed ankaŭ artista talento devas esti ennaskita, tamen la artisto povas kaj devas multe lerni.

Germana Migrado En Germanlando la junularo ŝatas migradi kaj oni subtenas ĉi tiun emon. Ĉie en la lando oni konstruas ..Jugendherbergen” (junular-restadeĵojn) aŭ almenaŭ dormejojn por nura tranoktigo. Kiel„Herberge” oni ofte disponas malnovajn kastelojn, turojn, ventmuelejojn, oni ankaŭ havas naĝantajn H., (Hein Godewind — Henriko Bonavento) en Hamburg ktp. Kie ajn la pejzaĝo estas ĉarma aŭ historie aŭ geografe interesa kaj loga, ekstaras H. kun belaj helaj dormĉambroj, puraj lavejoj kaj komoda kunvenejo por vespera kantado kaj parolado. Fine, sed tute ne pli malgrave : Kuirejo, en kiu la hordoj (bandoj) kaj same solaj migrantoj mem povas kuiri. Gardisto (Hauswart) prizorgas administracion kaj ordigon. Ĉe li la migrantoj anoncas la alvenon kaj pagas la tre malaltajn kotizojn por la uzo de la ejo. Restado kaj vivo (nur por la daŭro de tri tagoj !) ĉiam estas ĝoja senzacio por la gejunulojĈiu gejunulo povas loĝi en la ejoj, kiu posedas la karton de lia junec-ofico. ĉi kostas ’/? markon. Kaj kiamaniere favora estas la migrado kaj uzo de la ejoj : plenaj klasoj kun iliaj instruistoj vizitas malproksimajn partojn de ilia hejmlando,; studentoj faras studveturojn, metiaj lernantoj feriajn ekskursojn, familiojn; gepatroj kun infanaro utiligas la avantaĝojn de tiaj institucioj. Eĉ skoltoj el fermdaj landoj konas kaj valoras ĝin. En la daŭro de la lasta jaro tranoktis en 2000 germanaj ..Herbergen” pli ol 6 milionoj da migrantoj ! Oni imagas la benon de la profundaj impresoj, kiujn ebligis vojaĝoj kaj restadejoj por la migranta junularo ! La fervojo donas gravan rabaton kaj faciligas tiamaniere la utilon de la aranĝo. Sed la ..Herbergs-” verko ne estas regna institucio, sed tute privata. La ..Unuiĝo por germanaj junularrestadejoj” havas nun 142 000 membrojn. La nombro de la ejoj 2210. Kaj la varbanta jarlibro ..Germana Migrado” atingis eldoncifron de 61.970 ekzempleroj. Inter la infanoj varbas la unuiĝo per ..jarmontrilo”, de kiu 1.000.000 estis venditaj. Kiel la regno penadas subteni kaj helpi la aŭtouzon en Germanlando, same subtenas ĉi tiu unuiĝo la preskaŭ senkostan migradon, por ke ĉiu povas koni kaj ĝui la belaĵojn kaj propraĵojn de sia hejmlando.

Geo Schmidt.

Japanujo. Esperanto kaj Internacia Societo por Virinoj en Japanujo. „Kokusai-Sizyo-Sinzen-Kyokai” (Internacia Societo por Virinoj k. Infanoj) fondiĝis antaŭ tri jaroj, celante komprenigi Japanujon al eksterlandanoj kaj pliprofundigi internacian amikecon pere de la manoj

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 3

IMTi RNAC1A PEDAGOGIA REVUO

45

de virinoj kaj infanoj. Subtenate de multaj eminentuloj en- kaj ekster-landaj, la societo jam multe kontribuis al la celata kampo, malgraŭ ĝia mallonga historio. En la societo oni starigis Esperanto-fakon en tiu ĉi Januaro, kaj traktas ĉefe jenajn aferojn. 1. Korespondado kun fraŭlinoj, samideanoj el ĉiuj landoj. 2. Okazigo de Esperantaj kurso, kunveno, ekspozicio ktp. 3. Eldono de gazeto, gvidlibro ktp., por konigi japanan kulturon. 4. Gvido kaj helpo de eksterlandaj vizit-ontoj kaj-antoj k.c. Ankaŭ en la organo de la societo „Sekai to Zyosei” (Mondo kaj Virinoj) komenciĝis Esperanto-paĝoj por lernigi nian lingvon al la legantoj. (La societo volonte akceptos reciprokan interŝanĝon de la gazeto kun la eldonejoj kaj redaktejoj. Kaj individuaj esperantistoj, kiuj volas havigi al si la gazeton, sendu 1 respondkuponon al Yukiko Isobe Sekretariino de Esp. fako de Kokusai-Sizyo-SinzenKyokai. 7- Ginza-Nisi, Kyobasi, Tokio 5, Japanujo.

Esperanto anstataŭ Angla Lingvo en Japana Lernejo. Ĝis nun en Japanujo la angla lingvo estas rigardata kiel unua fremdlingvo por lernantoj. Sed de la lasta Aprilo, kiam nova lernjaro komenciĝis, S-ro Maruyama, lernejestro de la Sesa Knabina Liceo en Tokyo (Tokyo-Huritu Dai-6 Koto-Zyogakko) enkondukis Esperanton kiel regulan lecionon por la unua-jaraj lernantinoj anstataŭ la angla lingvo, kaj malfermis novan vojon epokfaran por lingvo-instruado en Japanujo. Ĉar la instruisto estas S-ro Yosi H. Isiguro, meritplena, agema pioniro de nia movado, sukceso de tiu nova Esperanto-klaso estas senduba. Jes, liaj lernantinoj jam montras mirindan progreson ekz. ludis eĉ teatrejeton je la okazo de lastjara Zamenhofa tago. Bonvolu kuraĝigi la gvidanton kaj lernantinojn per alsendoj de leteroj, kartoj kaj Esperantaĵoj, libroj, gazetoj, afiŝoj ktp. Adreso : S-ro Yosi H. Isiguro, Huritu Dai-6 Koto-Zyogakko, Siba, Tokyo, Japanujo.

Sovetio. Karaj amikoj.

Sajnas, ke elekti la kajeron por lernanto estas tre facila tasko. Tamen, se ni pripensas pli detale, la problemo estas tute ne tiom simpla. Efektive, kiel devas esti liniitaj la kajeroj por ĉiu aĝo ? Cu estas necesaj marĝenoj ? kiaspeca devas esti la kovrilo ? kia sorbopapero ? k. c. Estas multaj tiaj demandoj kaj pliparto de ili devas esti ankoraŭ esplorataj. La grupo de instruistoj en nia lernejo decidis pritrakti tiajn problemojn, esplori nian sperton, kolekti la sperton de eksterlandoj kolegaj kaj provi ellabori la tipan kajeron por certa lernanto, por certa lernobjekto kaj por certa aĝo.

— paĝo 14 de la PDF —

46

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Ni tre petas vin helpi al ni en la afero kaj interŝanĝi kun ni per via sperto. Nin interesas: 1. Kia devas esti la kajero laŭ amplekso kaj dimensioj ? a) eksteraj dimensioj; b) kvanto da folioj, por kiu lernobjekto, por kiaaĝa lernanto. c) ĉu la anguloj devas esti fortranĉitaj ? 2. Kia devas esti la kovrilo de la kajero ? a) ĉu kompakta papero aŭ maldika kartono, vakstolo, kompakta kartona kovrilo aŭ ankoraŭ kia ? b) kio devas esti presita (kia teksto) sur ekstera flanko de la kovrilo. c) ĉu estas necesa desegnaĵo aŭ ia sentenco sur la unua paĝo de la kovrilo. d) kiel estas plej bone eluzi aliajn tri paĝojn de la kovrilo ? (Estas dezirinde ricevi specimenojn kaj tekstojn). Cio konforme al la lernobjekto kaj la aĝo de lernanto, 3. Kiel devas esti liniita la papero en la kajero ? a) specimeno de liniado konforme al lernobjekto kaj aĝo de lernanto. b) ĉu estas necesaj marĝenoj en la kajero, de kia flanko (dekstre au maldekstre), kial ? c) kiom larĝaj devas esti la marĝenoj ? Kiom cm. ? d) ĉu la marĝenoj devas esti liniitaj same kiel tuta paĝo aŭ ĉu ili devas resti sen linioj ? 4. Kia devas esti sorbopapero en la kajero ? a) dimensioj de la sorbopapero, ĉu samgrandaj kiel la kajero mem aŭ malpli grandaj ? b) ĉu estas bezona ia presaĵo sur la sorbopapero (desegnoj, bildoj au tekstoj) ? c) kio estas rekomendinda por lernantoj por ke ili ne perdu sorbopaperon kaj konservu la saman folion ĝis la finuzo de la kajero ? Ni tre deziras scii, kiel estas solvataj ĉe vi la cititaj demandoj konforme al lernobjekto, aĝo de la lernanto kai tipo de lernejo. Respondi al niaj demandoj vi povus jenmaniere : 1. sendi al ni la specimenojn de kajeroi jam uzitaj de lernantoj aŭ neuzitaj (uzitaj estas preferataj), indikinte en la kajeroj: a) por lernantoj de kia aĝo estas destinitaj la kajeroj, b) por kia lernobjekto kaj por kiaj laboroj (diktado, solvo de matematikaj taskoj, kopiado de vortoj, ĉe studado de fremdaj lingvoj, desegnaĵoj,, k. t. p.), c) en kiaj lernejoj estas uzataj la kajeroj. 2. se por vi estas eble, ni tre deziras, ke vi respondu al niaj suprecititaj demandoj koncerne dimensioj de kajeroj, kovrilo, liniado kaj sorbopapero. Estas ankaŭ tre dezirinde scii vian opinion pri al ni sendataj kajeroj, pri iliaj avantaĝoj kaj mankoj. 3. se vi havas proprajn ideojn, ankoraŭ ne efektivigitajn ĉe vi, ni tre dezirus scii pri ili. Ni estos tre dankaj al vi, se ni ricevos eĉ nur kelkajn specimenojn kun mallonga klariga teksto. Kompreneble ni volas recompenci vin pro faritaj klopodoj kaj elspezoj laŭ niaj eblecoj. Estus tre dezirinde, ke en ĉi tiu laboro povus partopreni viaj kolegoj laŭ laboro kaj samprofesianoj. Se tiuj deziras mem sendi al ni la materialojn kaj konsiderojn, ni tre petas skribi iliajn adresojn plej legeble kaj en kelkaj lokoj (por okazo de difektoj). Estas ankaŭ tre dezirinde publikigi nian leteron en fakaj pedagogiaj revuoj. Kun sincera saluto de la grupo de instruistoj de elementa kaj mezlernejo GORAZEEV VLADIMIRO. Nia adreso estas: Moskvo 40 Begovaja ulica 2 Strednaja skola 10 – Pedkabineto.

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

47

Instruado de la Paco. (elĉerpita de la raporto prezentita ĉe la Kongreso de F.I.A.I. en Oxford, 12—14an de Aŭgusto 1935.) Sinjoro Gilbert MLIRRAY, Profesoro ĉe la Universitato de Oxford, prezidanto de la Internacia Komisiono de Intelekta Kooperado, diris : „Eble ne ekzistas pli grava danĝero por la estonta feliĉo de Eŭropo ol la nova kaj bedaurindega orientado donita al la instruado en kelkaj landoj. En 1926, dum almenaŭ tri sinsekvaj kunsidaj periodoj la kunvenantaro de la Ligo de Nacioj konsentis unuanime, ke la junaj generacioj devas esti iniciataj al la metodoj pri la Paco kaj Kooperado. La Membroj de la Ligo de Nacioj promesis elekti taŭgajn rimedojn por ke, en lernejoj, la geknaboj ricevu unue” la instruado pri la agado kaj la celoj de la Ligo de Nacioj”, kaj due : „por ke ili estu alkondukitaj per la edukado konsideri internacian kooperadon kiel normalan metodon por direkti la tutmondajn aferojn”. Nu, sajnas, ke, en kelkaj landoj, tiu promeso neniel estas plenumita, kaj, ke la instruado estas orientita en kontraŭa direkto, Do mi konstatas, tiel ĉe la Komisiono de Intelekta Kooperado kiel ĉe la Kunvenantaro de la Ligo de Nacioj, kompreneblan heziton insisti pri la eduka programo. Kaj tamen, ĉu la pacaj kaj bonvolemaj fortoj kontentiĝos cedi kaj akcepti malvenkon ? Estas nerefuteble ke, en la plimultaj landoj, aperas reala deziro daŭrigi aŭ plivastigi la instrumetodon konsideritan de la Kunvenantaro en ĝia rezolucio de 1926. Tamen, kelkaj malfacilaĵoj malhelpas al tio. Unue, nur en kelkaj landoj la estraro ellaboris la teknikajn metodojn por tiu instruado: oni pensas pri Britujo kaj Francujo kaj ankaŭ pri Prusujo, kiam Dro. Becker estis Ministro por Lernado … Iom da malkuraĝiĝo oni konstatas ĉe la Nacioj kiuj, ĝis nun, fidis a la paca edukado, sed kiuj, vidante tiom da siaj najbaroj eduki malkaŝe ilian junularon en la kulto de la milito kaj de la malamo, inklinas nun forlasi siajn pacajn metodojn kaj kontraŭstari militarismon al militarismo . . . La danĝero, kiu minacas nin, estas reala : ĝi estas grava. Oni povas rezisti, sed, se la junaj generacioj alkutimiĝas malŝati la objektivan verecon, persekuti tiujn, kiuj estas sub ilia povo, prezenti kiel kulton, sian egoismon, kaj konsideri siajn najbarojn kiel maiamikojn, la pereo estas preskaŭ certa. Tamen tiu pereo ne estos kaŭzita de la okazintaĵoj kaj ankoraŭ malpli de la fatalo sed nur de la homa maldiligenteco kaj frenezo. La pacaj fortoj estas multege pli potencaj ol la malbonaj, kondiĉe ke la homoj fidas unuj la aliajn, kaj ke ili scias ekzakte tion, kion ili volas.

— paĝo 16 de la PDF —

48

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Gvidlibro „Ro

Nro 3

de Itala Turismo Klubo, en Esperanto 1

Itala Esperanto-Federacio, en kunlaboro kun la potenca, aŭtoritata, mondkonata TOURING CLUB ITALIANO, pretigis, ofereme, per tre pena kaj delikata laboro,

la plej valoran juvelon ĝis nun aperintan en la Esperanto-Literaturo. Tiu libro, ampleksa kaj tre detala, estas la ĝis hodiaŭ aktualita Gvidlibro ..Roma kaj Cirkaŭaĵoj”. Estas en ĝi: la plej kompleta, pratkika, duobla traduko de la frazoj bezonataj de turisto, de Esperanto al itala lingvo kaj inverse ; tre interesa, utila glosaro de la fakaj kaj specialaj terminoj de Arkitekturo, de Arkeologio, ktp., laŭ la alfabeta-sistema metodo „Oro”, kun dulingva traduko ; praktikaj informoj pri la Urbo; historiaj kaj arthistoriaj notoj; 15 priskriboj pri promenadoj tra la Urbo kaj ties. monumentoj kaj Muzeoj ; detala priskribo de la Vatikana Urbo ; priskribo de la Cirkaŭaĵoj, eĉ malproksimaj, de Romo: listo de la menciitaj artistoj kun indikoj ; indekso de geografiaj nomoj. — Entute la teksto ampleksas 228 densegajn paĝojn. Estas en ĝi ja 32 Kartoj kaj Planoj ; la plejmulto prezentas kion plej valoran kaj belan oni sukcesis krei en la kartografia arto, Temas pri tre delikataj Planoj kaj Kartoj kvarkoloraj, kiuj per si mem igas jam la libron nepre aĉetinda. La prezo de la libro, tole bindita, estas 27.— it. liroj afrankite. Adreso; ESPERANTO-CENTRO Galleria Vittorio Emanuele 92 Milano.

..LITOVA STELO” ;

(dumonata organo de Litova Esperanto Asocio)

INFORMAS pri Esperanto – movado en Litovujo kaj ekterlando, i KLARIGAS diversajn Esperanto – demandojn, SUBTENAS interrilatojn inter esperantistaro, LIVERAS belajn poeziajn kaj prozajn verketojn, HELPAS al esperantistaro organiziĝi kaj perfektiĝi en la lingvo, l KONATIGAS la mondon pri Litovujo kaj ĝia ĉefurbo Vilnius.

|

Entute «Litova Stelo” estas gvidanto de Esperanto-Movado en Litovujo. Abonprezo (jara) : 3 lidoj enlande kaj esterlande Adreso : VI. Butkeviĉius, Kaunas, Ukmerges pl. 45 Nr. but 5.

NIA BAZETO (monata). RedakcioAdministracio : Nice (Francujo) 29. av. de la Victoire. Directoro : Georges Avril. Ĉefredaktoro : S. Grenkamp. Abonu ĉi-tiun bonan kaj malkaran gazeton. Jarabono: Francujo fr. fk. 10 (sv. fr. 2); landoj aliĝintaj al la konvencio de Stockholm, fr. fk 12 (sv.fr. 2.40; aliaj landoj, fr. fk. 15 (sv. fr. 3) Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

15’a jaro (Numero 4) 1936. Tutjara abono: 2.50 nederlandaj guldenoj (inkluzive aneco de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj).

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE)

Redaktoro: E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. VVinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544. Prezidanto de TAGE: Dro Bj. BECKMAN, Konstapelsgatan 19 Karlskrona, Svedujo. Sekretario: K. H. S P O R T E L. Nieuvv-Scheemda (Gron.) (Nederlando). W. 11. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando).

Jarraporto pri T.A.G.E. Post nia konferenco en Arnhem, dum la pasinta jaro, ne okazis grandaj ŝanĝoj sur T.A.G.E. tereno. Ni povas konstati ke la krizo en nia asocio jam atingis sian plej malaltan punkton kaj ke, kvankam malrapidege, sin anoncas plibonigo. Sajnas, ke la instruistaro ekkomprenas, ke internacia unniĝo de popol-edukistoj-esperantistaj, rajtas ekzisti. Tamen tro multe oni nur petas informojn al ni, aŭ laŭdas nian laboron kaj tro malmulte la interesiĝantoj anoncas sin kiel veraj kunbatalantoj. Dum la pasinta jaro nia organo regule aperis. I.P.R. nun estas presata en Nederlando. Tio estas pli oportuna por la redakcio kaj pli malmultekosta. Ni esperas ke la nova aranĝo havos la simpation de niaj legantoj. El kelkaj landoj nin atingis plendoj : „I.P.R. fariĝu pli ampleksa kaj la estraro eldonu ĝin ĉiumonate”. Jes, la estraro volonte farus tion, se la kaso nur tion permesus. La pli granda amplekso kaj pliofta aperado dependas de vi ĉiuj, karaj gekolegoj. Diskonigu nian asocion, parolu kun viaj kamaradoj kaj varbu, varbu! La estraro faros kun granda plezuro la necesajn laborojn, kiam la anaro kreskas. Pri la ĝenerala propagando kaj la taskoj de niaj reprezentantoj mi nun ne parolos. Tiuj, kiuj interesiĝas pri tio, povas legi niajn sugestojn en I.P.R. no. 4, 1935. Ne necesas nun ripeti ĉi tie. Nur mi ne povas ne atentigi pri la redakcia laboro por nia revuo. Kunlaboru, gekolegoj, kaj sendu artikolojn. Cie ja, en ĉiu lando, en ĉiu instrua medio ja okazas io, kio estas interesa por ni ĉiuj. Per via helpo nur I.P.R. povas esti leginda. Nepre ne forgesu tion !! La nombro de niaj anoj iom kreskis. Precipe en Nederlando. Tie nia T.A.G.Efsekcio havas preskaŭ 70 anoj. Soedujo ankoraŭ superas per 105. En Aŭstrujo, la landa unniĝo de instruistoj-espe-

‘/ £

— paĝo 2 de la PDF —

50

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

rantistaj promesis komenci la varbadon. Eble en la venonta jaro, ni havos fortikan sekcion tiean. Jam nun, bonvenon 1 Plue, precipe en Bulgarujo kaj Jugoslavio la instruistaro interesiĝas por nia laboro. El Danujo oni tre ofte petas informojn ; ŝajne multaj interesas sin pri T.A.G.E. sed preskaŭ neniu aniĝis. Kial ne ? Ĉi tie mi volas kun granda danko mencii la malavaran helpon pere de Ia esperanti! gazetaro. Multaj gazetoj presis senpage nian alvokon al la tutmonda kolegaro. En kelkaj landaj kongresoj okazis apartaj kunvenoj de geinstruistoj. Tia aranĝo estas treege favora al nia movado. Mi pensas al la modela laboro de nia jugoslava agento Golobiĉ. Ĉu niaj landaj reprezentantoj volas pripensi^ samajn aranĝojn por la estonto ? Volonte ni sendos varbmaterialon. Ĉi tiun jaron okazos T.A.G.E. konferencoj en Vieno, dum la U.K., kaj en Helsingor dum la internaciaj Ĉekursoj. La unuan gvidos nia eksprezidanto, s-ro Roome, kaj la duan, nia nuna prezidanto s-ro D-ro Beckmann. Por la unua fojo T.A.G.E. aranĝas karavanon el Nederlando al Helsingor. Esperu ni ke ĉiuj aranĝoj sukcesos, kaj ke ili precipe plifortigos la kontakton inter niaj anoj. La listoj de la korespond-oficejo daŭre aperis, kune kun nia revuo. Ĉar kelkaj anoj preferas sin anonci rekte al ni, ni decidis presi en I.P.R. senpage, korespond-adresojn por instruistoj kaj gelernantoj. Kompreneble tia aranĝo validas nur por T.A.G.E.-anoj, kaj nur por tiuj, kiuj ne ŝatas la peradon de la korespondoficejo. Ni tamen konsilas uzi la servon de la oficejo de k-ino Moelke en Berlino. Karaj gekolegoj, tre koncize mi raportis al vi pri la nuna stato de nia movado. La nombro de proks 350 anoj estas malgranda, sed per via dediĉa laboro ĝi certe povos duobliĝi en la venonta jaro. En ĉiuj landoj ja estas sufiĉe da kolegoj, kiuj scipovas Esperanton. Ili nur atendas vian varbadon. Varbudo, kaj helpu nin, en nia malfacila laboro. Varbu por forta T.A.G.E. P. K.

Agrabla interkonatiĝo. La 13-an de junio nia prezidanto, s-ro Beckmann vizitis nin, la laborkomitatanojn. Lia libertempo jam komenciĝis. Du monatojn kaj duonan daŭras la someraj ferioj en Svedujo. Feliĉaj infanoj 1 Sed eĉ Svedujo ne estas surtera paradizo. Longa ja estas tie la vintro. Matene je la /*82 sro Beckmann forflugis el Malmo al Kopenhagen, de Kopenhagen al Schiphol apud Amsterdam, kie unu el niaj

— paĝo 3 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

51

aninoj, fino Mannoury, tre fervora esperantistino, lin bonvensalutis, de Schiphol al Eelde, apud Groningen, kie s-roj Korte kaj Mook lin akceptis, kaj je la tria ni jam povis priparoli diversajn aferojn ĉe niaj bonaj geamikoj Mook. Poste bonega tagmanĝo. Sro Beckmann malfermis la konvenon per ŝerco. „Amikoj, kiam mi fariĝis via prezidanto, la sveda gazetaro komunikis tion. De tiam mi estas granda eminentulo por la infanoj en mia loĝloko. Infano en Karlskrona eĉ skribis en verkaĵo : en nia urbo loĝas la ĉefo de ĉiuj Esperantistoj. Alia infano eĉ opiniis : en nia urbo loĝas la prezidanto de la Ligo de Nacioj. Mi esperas, ke vi, komitatanoj, kaj mi ĉiam estos bonaj amikoj, kiel la svedoj kaj la nederlandanoj nuntempe estas bonaj amikoj, ĉu sveda princo edzinigos vian princinon aŭ ne. En la 17a jarcento niaj antaŭuloj ofte interbatalis. Ci tiun matenon mi flugis trans la lokoj, kie en 1658 kaj 1676 la danoj kun nederlandaj helptrupoj terure batalis kontraŭ mia patrujo. Sed nun via kaj mia patrujo estas partoj de pli granda unuo : la Ligo de Nacioj.” La sekvantan tagon nia prezidanto vizitis Rottum, malgranda insulo, konata el la originala romano de Bulthuis : Idoj de Orfeo. Du tagojn poste kolego Bekmann vojaĝis per aŭtobuso laŭ la fama granda sudmara digo. Sed tie okazis terura miskompreno. Tie estas ŝildo, sur kiu oni povas legi : „Fotograferen verboden” (,,fotografado ne permesata”), sed nia prezidanto ne scipovas la nederlandan lingvon : oni ja ne povas esti kapabla legi ĉiujn lingvojn. Li filmis, kaj . . . oni arestis lin. Cu spiono ? Feliĉe, baldaŭ li ree estis libera. Ci tiu okazo denove pruvas kiel necesa estas mondhelplingvo. Kolego Beckmann, ĝis revido. Tre agrabla estis por ni la interkonatiĝo.

Instruistaj fakkunsidoj. dum la 28-a Universala Kongreso de Esperanto en Wien. 8. – 15. aŭgusto 1936. Laŭ la ĝisnunaj spertoj la kongresanoj ne havas tempon kaj emon, por longe sidi en kunsid-ejoj, kaj krome okazos ankaŭ aliaj gravaj fakkunsidoj, ekzemple de U.E.A. Sed la laboro dum la ^Instruistaj fakkunsidoj” estos tre urĝa, ĉar de la enkonduko de Esperanto en la lernejojn dependas la finrezulto de nia tuta movado. Ni nur havas 2 kunsidojn, kiujn ni devas ĝisfunde eluzi ! Ne temos pri bagatelaĵoj, sed pri la estonta kunlaboro de la Esperanto-instruistoj kaj precipe de la koncernaj ne-Esperantistaj Esperant-emaj organiz-a/o/ porinstruistaj en ĉiuj landoj!! Postulu aŭ elpetu en via urbo por vi la reprezentadon (delegitecon) de gravaj ne-Esperantistaj porinstruistaj unuiĝoj, por ke vi povu en Wien paroli en la nomo de tiuj unuiĝoj, al kiuj vi poste peru nian gravan rezolucion — destinotan al la ministerioj kaj al ĵurnaloj en ĉiuj landoj !

— paĝo 4 de la PDF —

52

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

La ĉefdemando estas, kiun tempon ni proponu al la diverslandaj ministerioj en la rezolucio 1 1. Cu Esperanto estu enkondukata en la 2 lastaj instrujaroj de la elementaj lernejoj (por knaboj kaj knabinoj kun 13 jaroj) kaj de la mezlernejoj (geknaboj kun 17 jaroj)? (Laŭ la ĝisnunaj efektivaj spertoj ekzemple en Wien kaj en tuta Aŭstrio ne estas eble, enkonduki Esperanton en la 1.-6. klaso de la mezlernejoj, ĉar la studantoj pro la deviga lernado de 3 lingvoj ne havas sufiĉe da tempo. Pli poste (en la 7. kaj 8. klaso) ili posedas jam bonan fundamenton, por lerni la pli facilan lingvon Esperanto, per la grandparte progresinta lernado de la lingvoj latina aŭ franca aŭ angla aŭ itala. En aliaj landoj verŝajne estas simila stato.) 2. Cu Esperanto estu enkondukata a. devige aŭ b. ne-devige ? (La registaroj en preskaŭ ĉiuj landoj ŝparas nuntempe ĉe la elspezoj por instruado kaj devas ekkoni la efektivan utilon de iu ajn elspezo por nova instrufako.) Pluaj demandoj estas : 3. Kion vi povas raporti pri la E-instruado en via urbo (lando) 7 4. Kia estas la ebleco, enkonduki E-on en la lernejojn en via urbo (lando) a. kiel deviga fako, b. kiel ne-deviga fako ? 5. Cu ekzistas ĉe vi E-lektoratoj en altlernejoj ? 6. Cu ekzistas ĉe vi Esperanto-ekzamen-komisiono a. ŝtata, b. ne-ŝtata ? Bonvolu respondi al ni fre baldaŭ mallonge kaj precize! 7. Cu vi volas mem krome buŝe raporti dum la fakkunsidoj ? Pri kio ? ? Ne tro longe, ĉar la tempo estos entute nur dufoje po du horoj. Se vi baldaŭ respondos, ni jam povos responde presigi provizoran ..Programon de niaj 2 fakkunsidoj” en la kongres-gazeto n-ro 7 komence de julio kaj ..Heroldo de Esperanto”. Registara kons. Fritz Stengel m.p. membro de la ŝtata E-ekzamen-komisiono

Adreso: Wien, I. Neue Burg, 28. Universala-Kongreso de Esperanto.

Rudolf Michael Frey m.p. ŝtate ekzam. E-instruisto.

Britlando. RESUMO PRI BRITA EDUKADO. Dum la mezepoko la eklezio mastris edukon, Kiam okazis la protestanta Reformacio oni fermis la lernejojn ĉe la monahejoj, kaj dum la regnoj de Eduardo Vla kaj Elizabeto (ni diru inter 1550 kaj 1600, oni estigis multajn tielnomitajn „gramatikajn lernejojn”, diversaj karaktere kaj mastre. Tiaj daŭris dum la jarcentoj, kelkaj ĝis nun. Ili instruis la filojn de mezklasaj kaj antaŭe de riĉaj hejmoj. Plimalfrue aperis la tielnomitaj publikaj lernejoj (Publie Schools) unue por ĉiuj, sed eventuale tiom multekostaj, ke nur pliriĉuloj povis tien sendi la filojn. Dum la lasta jarcento, oni komencis pripensi la edukon de la industriaj kaj malriĉaj klasoj. Tial, preskaŭ samtempe komenciĝis

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

53

privataj, ekleziaj kaj ne-ekleziaj lernejoj. La privataj estis ordinare malgrandaj kaj malmultvaloraj. La ekleziajn fondis ĉefe asocio, kies plena nomo estas’ la Asocio Nacia por instrui la infanojn de la malriĉuloj en la principoj de la Eklezio de Anglujo’. Tio sufiĉe sugestas la ideon kaj la celojn de tiaj lernejoj. La neekleziaj, plimulte fondita de la Brita Asocio de Lernejoj (British School Society) provizis elementan edukon, kaj tre simplan religian. Oni nur permesis legon de la Biblio sen ia eksplikado, ĉar la instigintoj timis la malamikan kritikon de la diversaj sektoj. Tiuj tute ne sufiĉaj metodoj daŭris ĝis 1870, kiam oni akceptis la Edukan Akton. Tiu ĉi ordonis ke en ĉiu regiono oni elektu komitaton, la ..School Board ”, kies devo estas la provizo de unuagradaj lernejoj. Kompreneble, en regionoj kie ankoraŭ ne ekzistis lernejo aŭ nesufiĉaj, ekzemple en la grandaj urboj, oni pli malpli provizis ilin. Sed en la vilaĝoj kaj ne homplenaj regionoj, precipe se jam ekzistis eklezia (t.n. nacia) lernejo, oni spertis multe da kontraŭeco. La ..britaj’’ lernejoj preskaŭ senescepte transdoniĝis al la tiea school board. Sed la pastro ne volas perdi sian influon en „sia” lernejo. Por iome liberigi la infanojn de neekleziuloj oni enkondukis protokolon leĝan, la Klaŭzo de Konscienco (Conscience Clause), kiu permesas al la parencoj, ke illi eltiru siajn infanojn de la religia instruo de la lernejo. En la ..naciaj” aŭ sektaj lernejoj oni nature trovas instruon en la katekismo kaj kredoj de la sekto, kiu fondis la lernejon. Depost 1870 multaj, instruistoj kaj aliaj, baraktadas por forigi^ la pastron el la lernejo, kun miksita, sed kun plejparta sukceso. Ĉar la „board” lernejoj, sub la publike elektitaj komitatoj, havas monsubtenon el la naciaj kaj regionaj impostoj, ili nature plibone progresadis ol la ekleziaj, kiuj havas nacian, sed ne regionan monhelpon. Tial en 1902 la tiama konservativa regnestro pasigis novan edukan akton, kiu transdonas parte la mastradon de la ekleziaj lernejoj al la regionaj aŭtoritatoj. Oni forviŝis la apartajn „boards”, kaj ordonis ke komitato de la regiona konsilantaro — ĉu urba, graflanda aŭ alia — mastru finance ĉiujn lernejojn. La pastro restas prezidanto de la komitato de individua lernejo, kiu havas la rajton ke ĝi elektu direktoron, aranĝu specialan religian instruon, kaj povas kontraŭi se la regiona aŭtoritato sendas netaŭgan instruiston. Ĝis nun, dank’ al suĥĉo da inteligenteco, tre malmulte da kvereloj okazis. Sed lastatempe la ekleziuloj baraktas, kaj en venonta akto ŝajne akiros monhelpon por la konstruado de novaj lernejoj. Ĝis nun, pro la graveco de la sano ktp de la lernantoj oni permesis ke la aŭtoritato riparu la konstruaĵon, aŭ aĉetu la librojn kaj pedagogiaĵojn. La rajto ne estas klara, sed la bono de la lernejuloj estas tro grava por permesi tutan rifuzon. Kvankam la helpo estas necerta kaj malsimila en diversaj regionoj, la geinstruistoj kompreneble subtenas tian helpon, ĉar la

— paĝo 6 de la PDF —

54

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro. 4

sano, la sukceso, eĉ la ebleco de edukado decidiĝas de tiu. Mi faris mian eblon, kaj eble tro longe priskribis la prireligiajn disputojn, ĉar la ideoj kaj detaloj en Britujo ne similas al tiuj alilande. La nuntempa pozicio mi resumas tiele: Diverseco ekzistas ĉar, el regionaj, historiaj, rasaj, kaj raciaj kaŭzoj, opinioj varias de loko al loko. Ordinare la aŭtoritato akceptis planon, ĉefe moralbazan, sed havanta simplan biblian instruon. Vizitante lernejon, kion precize oni trovas nature varias iomete laŭ la ideoj de instruistoj. Sed plejparte la parencoj konsentas, tre tre malmultaj estas fortirintaj la infanojn de la religia instruo, kaj estas eble ke oni trovu infanojn de ekleziuloj, neekleziuloj, judoj, kaj senreliguloj, ĉeestante la instruon. Pardonu se mi tedas vin, sed mi spertis ke alilandaj instruistoj ne facile komprenas la anglan situacion, precipe ĉar nur la ekstremajn ideojn kaj opiniojn, aŭ por aŭ kontraŭ, oni trovas en la ĵurnaloj : dum fakte, oni trovas la pacon interne de la lernejo eĉ se estas batalemeco ekstere. La eduka vivo de la brita infano diversiĝas iome laŭ regiono. En Sheffield, ekzemple, ĝi povas komenci en la infaneta lernejo dum ĝia tria jaro. Tie ĝi pasigas tempon en ludoj, dormo, kaj simplaj aranĝoj por influi ĝin, por ke ĝi lernu pri sia mondo kaj sin preparu por la infana lernejo atingante sian kvinan jaron. Pasante dum la sepa jaro en la unuagradan lernejon, ĝia unua vera pruvo alvenas dum la deka aŭ dekunua jaro. Tiam okazas pruvo por ĉiuj, se ne ekzistas kaŭzo por forigi ilin. Tiuj kiuj sukcesas en la unua, atakas alian por elekti tiujn, kiuj eniros la duagradan lernejon. Dumtempe la tre malrapidajn aŭ neperfektajn infanojn, surdajn, miopajn, ktp. oni apartigas en apartajn fakojn aŭ lernejojn. La fizike nefortaj ĉeestas subĉielajn lernejojn, dum taŭga vetero. Tiuj kiuj ne sukcesas en la ekzamenoj restas en la unuagrada ĝis ili havas dekkvar jarojn. Nuntempe oni pripensas aldonitan periodon, sed nature la nuntempa brita regnestro preferas elspezi cent milionojn por murdiloj plivole ol unu por edukado. La duagrada kurso daŭras kvar jarojn. Tiam okazas ekzameno por abiturienta atesto (School Certificate). Se la ekzamenato gajnas ,,krediton’ en kelkaj specialaj temoj oni ankaŭ donas ateston enmatrikuligan (Matriculation), kiu rajtigas ke li aŭ ŝi eniru la universitaton. Kelkaj ne deziras tion fari, kaj por tiuj estas, post du jaroj plialta ekzameno (Higher School). Se la lernanto deziras fariĝi inĝeniero, dentisto, drogisto, arĥitekto, instruisto, ktp la abiturienta estas samtempe ofte la unua profesia ekzameno. Post la duagrada kurso, la komencanta instruisto studas kaj instruas part-tempe en unuagrada lernejo (Student Teacher)dum apenaŭ jaro: tiam eniras aŭ instruistan seminarion aŭ universitaton kun regnestra monhelpo (Scholarship).

— paĝo 7 de la PDF —

a Nro. 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

55

La seminarioj pretigas dum du jaroj por instruista atesto (Teacher’s Certificate). En la universitatoj, aliflanke, oni studas dum tri jaroj por la universitata diplomo, aŭ arta aŭ scienca. Poste dum jaro oni studas specialan pedagogian kurson kaj, pasinte ekzamenon, gajnas edukan diplomon. Tiam alvenas la ĉefa malfacilaĵo. Oni devas trovi, sub iu regiona aŭtoritato, oficon en unua — aŭ duagrada lernejo. Estas multe da anoncoj — vidu la anoncpaĝojn de pedagogiaj gazetoj, – sed plimultaj kandidatoj. Eĉ nun, kelkaj el tiuj, kiuj eliris el la kolegioj lastan julion, ankoraŭ ne trovis pozicion. Pri tio oni multe plendas, ĝis nun vane. Oni klasigas la lernejojn en la diversaj partoj de nia lando, kaj pagas salajrojn laŭ skaloj. Skalon I, la plejmalaltan, oni proponas forviŝi, ĉar nur la plejmalestimindaj, plejavaraj aŭtoritatoj pagas ĝin. II, multaj vilaĝoj aŭ malgrandaj urbaj pagas. III, en la mezgrandaj kaj grandaj urboj. IV, en Londono kaj ĉirkaŭaĵoj. III komencas je 180 funtoj pojare, sed ĉiam la instruisto devas pagi 5 ’, el sia salajro por provizi pensionon, En 1931, la ..ekonomia” regnestro forrabis 10°/. de la jara salajro de la geinstruistoj: la eventuala repago de la plena salajro rekomenciĝis lastan julion. La pensiono komenciĝas laŭvole je la 60a jaro, devige je la 65a. Oni kalkulas ĝin laŭ la salajro de la lastaj kvin jaroj. Nu, se vi bonvolas fari demandojn pri tio, kion mi ne plene aŭ klare priskribis, aŭ pri aliaj punktoj, kiuj vin interesas, mi faros mian eblon por respondi al vi. GEO. W. ROOME.

LIBREJO EDELM AN-B AREN DREGT (A. H. de Ruyter)

Amsterdam – da Costaplein 14 – Telefono 83879 Kaj 83897 GRANDA PROVIZO DA ESPERANTO-VERKOJ Rapida liverado

Svedujo. Resumo pri la instruado en Svedujo : a : sesjaro popollernejo estas sekvata de kvarjara mezlernejo plus trijara gimnazio aŭ de trijara mezlernejo plus kvarjara gimnazio. b : kvarjara popollernejo estas sekvata de kvinjara mezlernejo plus trijara gimnazio aŭ de kvarjara mezlernejo plus kvarjara gimnazio.

— paĝo 8 de la PDF —

56

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

Usono. La lastajn jarojn, 1934 kaj 1935, oni plendis en Usono pri kaŝa aŭ eĉ malkaŝa socialista aŭ komunista propagando de geinstruistoj. Oni ne nur plendis pri geinstruistoj en popollernejoj, sed ankaŭ profesorojn de eksterlanda deveno en mezlernejoj kaj en universitatoj oni akuzis pro tio. Tial oni nun ĵurigas la geinstruistojn en multaj ŝtatoj de Usono, kiel oficirojn. En Ohio, ekzemple, la ĵuro havas ĉi tiun enhavon : „Mi solene ĵuras (aŭ deklaras), ke mi subtenos la konstitucion de Usono, la konstitucion de Ohio, kaj la tieajn leĝojn, kaj ke mi instruos per miaj paroloj kaj per mia ekzemplo, respekton por la flago, respekton por leĝo kaj ordo kaj fidelecon, sen iu rezervo, al la registaro de unu lando : Usono.”

Hungarujo. En la kadroj de la nunjara Hungarlanda Esperanto-Kongreso, kiun aranĝas la Hungarlanda Esperanto Societo la 15-an de augusto, dum la tagoj de la postkongreso, okazanta 15—18 de augusto kaj aranĝata de la Hungara Esperanto-Federacio, oni festos ankaŭ la 25 jaran jubileon de JULIO BAGHY kaj KOLONIANO KALOCSAY.

Ambaŭ poetoj ĉijare finas la dudekkvinan jaron de sia esperantistiĝo. Je tiu okazo la aranĝantaro invitas ĉiun esperantiston al Budapest. Por pli solenigi la feston, volonte la aranĝantoj legos ankaŭ salutleterojn, parto de kiuj aperos en la Jubilea Albumo eldonota de la aranĝanta komitato je tiu okazo. Salutleteroj estas sendotaj al la adreso Dr. Francisko SzilĜgyi, Budapest. VII., Peterdy-u 38. Hungarujo. por Baghy-Kalocsay jubileo.

Germanujo. La lastan dimanĉon de Aprilo sro Van Meegeren, konata samideano el Venio, vojaĝis kun du aliaj Esperantistoj al Dŭsseldorf por viziti la tieajn samideanojn. Ciuj estis arestataj kaj detektivoj kondukis ilin en la malliberejon. Dum kvar tagoj oni tenis ilin en tiu malesperiga loko. Fine la limkomisario ĉe la polico en Venio alvenis kaj savis ilin. La epilogo estas altgrade amuza : Du semajnojn poste sro Van Meegeren ricevis el Germanujo fakturon pri la restadkostoj en la malliberejo. La postulata sumo estas 9,74 markoj. (Laŭ „Haagsche Post”,)

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

57

Jugoslavino. Raporto pri nia fakkunveno en Ljubljana. Dum Pentekosto ĉijara, okazis la IX-a jugoslava esper. kongreso en Ljubljana. En ĝia kadro okazis ankaŭ fakkunveno de jugoslavaj instruistoj-esperantistoj. Ceestis instruistoj el 7 lokoj kaj kiel gasto s-ro Ivan Krestanov el Sofia. S-ro prezidanto kore salutis ĉiujn ĉeestantojn, tralegis ankaŭ salutleteron de TAGE (kiun oni ankaŭ menciis ĉe la solena malfermo de la kongreso) kaj tuj paŝis al la tagordo. Ie. Prezidanta, sekretaria kaj kasa raportoj. Dum la kongreso en Beogrado fondiĝis la Instruista sekcio. Pere de „La suda stelo” ni varbis novajn anojn ; multe ankaŭ helpis tiurilate la cirkuleroj, kiujn la prezidanto forsendadis ĉiujare. Dum la jaro 1934 ni aliĝis al TAGE. Ne ĉiuj sekcianoj aliĝis. En la jaro 1934 ni havis 20 membrojn, en la jaro 1935 18 anojn kaj nun ni havas denove 20 membrojn. Al TAGE aliĝis 13 sekcianoj. La unua fakkunveno okazis en Beogrado en la jaro 1933. Poste ne okazis plu neniu fakkunveno pro la nesufiĉa nombro da ĉeestantoj. Sed kun la geanoj la komitato estis en ĉiama kontakto. La delegitoj akceptis la raportojn kaj liberigis la komitaton. 2e. Kiel prezidanto estis denove elektata s-ano Golobiĉ Peter el Josenice. En la komitaton ankaŭ eniris s-ino Lichtenwallner el Mariboro. 3e. Rilate la IPR opiniis kelkaj delegitoj, ke ĝi estas nesufiĉe ampleksa kaj multekosta. La prezidanto aldonis, ke la estraro klopodas plibonigi la gazeton, sed tio ne povas okazi pro nesufiĉa nombro da abonantoj. Li varbis por TAGE, menciante, se en Jugoslavio oni atingus la nombron 50, la anoj pagus por IPR nur 37 Din anstataŭ 50 Din (laŭ la kontrakto). Ju pli da anoj, despli bona fariĝos la gazeto.

Rilate la enhavon de IPR : Ciu, kiu kapablas verki artikolojn, verku interesajn artikolojn por IPR (instrumetodoj, novaĵoj el la instruista vivo, reformoj ktp). Tiamaniere fariĝos IPR pli interesa kaj alloga. S-ino Lichtenwallner diris, ke ŝi siatempe sendos al IPR artikolon pri instrumetodo. 4e. Diversaĵoj. S-ro Ivan Krestanov informis sin pri la organizaĵoj de instruistoj en Jugoslavio. Pri tio klarigis f-ino Nira Dobovŝek el Koĉevje. Ciuj akceptis la proponon de s-ro Krestanov, ke la instruistaro zorgu por pacamaj artikoloj, kiujn oni devas enmeti en legolibroj. Legaĵoj, en kiuj oni tre taksas la propran nacion kaj malame traktas la fremdan (ofte najbaran) nacion, ne troviĝu en legolibroj. Ĉar neniu sin plu anoncis al la parolo, fermis la prezidanto la kunsidon. G. P.

— paĝo 10 de la PDF —

58

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

Raporto pri la Internacia Pedagogia Konferenco en Utrehto, 14-20 Aprilo 1936. (lau raportoj de sro J. R. Janssen kaj sro Gluck) Temo : Lerni kunvivi. La pasintan jaron la nederlanda sekcio de New Education Fellovvship, kiu jam kelkajn jarojn vivis kiel la belulino en la dormanta arbaro, ekvekiĝis kaj denove organizigis. La unua pruvo de ĝia aktiveco estis la konferenco de 14 ĝis 20 aprilo en Utrehto, kiu suprenigis la anaron de iom pli ol cent ĝis pli ol 300, kaj donis al ĝi rajton je la nomo : ..Nacia Sekcio”, por kio minimumo de 200 estas postulata. La programo, kiu sufiĉe ofte ŝanĝiĝis, ĉar multaj anoncitaj parolontoj ne povis veni pro diversaj kialoj, enhavis flanke de serio da prelegoj pri la aktuala temo: ..Lerni kunvivi”, kelkajn filmojn kun klarigo, kelkajn ekskursojn kaj koncerton, de la Utrehta Urba Orkestro kun kunlaborado de la infanĥoro de la utreĥtaj porjunularkoncertoj, ambaŭ sub la gvidado de Henri van Goudoever. Dum la konferenco kaj apud ĝi, la unuiĝo por infanflegado kaj edukado organizis ekspozicion, kiu ampleksis ĉi-subajn grupojn : Ie. individua laboro de infanoj, montranta krean elementon, 2e. grupa laboro de infanoj, 3e. novaj instruiloj, 4e. lernolibroj, verkitaj laŭ novaj principoj, 5e. sendaĵoj de unuiĝoj, akcelantaj : lerni kunvivi. Preskaŭ ĉiuj unuiĝoj, kiuj volas renovigon, sin reprezentis ĉi tie kaj ankaŭ diversaj eksterlandaj lernejoj kaj unuiĝoj havis sian standon. Ĉi tiu ekspozicio estas vizitita de multaj personoj, ankaŭ ne-kongresanoj, kiuj per la klarigoj ricevis impreson pri kio estas atingebla pere de pli libera labormaniero. Kompreneble la impreso, akirita en ekspozicio, donas nur nekompletan bildon de la realo, ĉar ne la laboro kaj materialo montritaj, estas la ĉefaĵo, sed la maniero, laŭ kiu oni atingis la rezultaton. Grandegan valoron havis tial serio da desegnaĵoj, klare montrantaj kiel oni laboras en tiaj lernejoj. Mardon, posttagmeze, la konferencanoj estis oficiale akceptataj de la urbestraro en la Sankt. Miĥael-kapelo, kie la urbestro bonvensalutis la diverslandajn partoprenantojn. Vespere je la 8a la partoprenantoj kaj multaj invititoj ĉeestis la oficialan malfermon. Post kiam la ĉeestantaj aŭtoritatuloj estis salutitaj, la instruskabeno de Utrehto, sro G. L. de Haas, komencis sian paroladon. Li indikis, ke la socia kaj pedagogia situacio necesigas priparoladon de la temo : ..Kunvivi”, kaj ke nur pere de kora kunlaborado inter lernejo kaj socio povas kreski spirito de unueco, kiu finfine kondukos al al internacia kunlaborado sur ĉiu kampo. En la nomo de la urbo, kie oni kunvenis, ..Ultrajectum”, t. e. transiro (transla Rejno, rivero, kiu pli ol kiu ajn alia formas limon inter du popoloj) li vidis simbolon por la sukceso de la konferenco. Post tio la gvidanto de la kongreso. Inĝeniero Kees Boeke, al kiu oni ŝuldas grandan dankon pro la preparado kaj la bona iro de la konferenco, parolis pri : ..La urĝeco de la problemo”. Kiel unu el la plej gravaj bariloj kontraŭ la estiĝo de efektiva kunvivado li vidas la ekziston de du kosmaj tendencoj, kiuj ankaŭ sin manifestas en la pensado kaj kiujn li indikas kiel la konverĝan kaj la diverĝan. Ĉe ĉiu individuo unu el tiuj pensdirektoj estas akcentuata kaj multaj nesolveblaj problemoj kaj konfliktoj havas sian kaŭzon en malsama pensado pri la sama afero. Ambaŭ observmanieroj havas sian ekzistorajton : malmasivan kuglon oni ja povas

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

59

nomi kava aŭ malkava, ĉu oni rigardu ĝin de interne aŭ de ekstere. Tial oni penadu ĉie al sintezo, kiu kunigas ambaŭ konsiderojn en pli alta unueco. En antaŭaj epokoj oni povis eviti la malfacilaĵojn forirante al novaj regionoj, nun kiam la tuta tero estas preskaŭ plena, ni ne plu povas elekti. Komencante per malgrandaj grupoj, maksimume 50, la infanoj estu edukataj al konsciaj anoj de kolektivo, kie la interesoj de iu alia havas la saman valoron kiel niaj, kaj kie la ekvilibro estu atingata inter la severa edukado de antaŭaj jarcentoj (instrui ..mores”) kaj la nelimigita libereco el la jarcento de Ja infano. Merkredon, matene, parolis Profesoro Pierre Bovet el Ĝenevo, kiu pritraktis la temon: ..Kiel ni povas forigi la barilojn, kiujn kaŭzas la batalinstinkto al kunvivado”. Li komencis per ‘konstati ke la batalinstinkto vere estas eco de nia korpo. Infanoj otte interbatalas nur pro plezuro. Ciu komuno organizas kaj direktas ĉi tiun emon al objektoj ekster ĝi. Nun kiam la mondo fariĝis unu granda komuno la batalinstinkto ne plu povas servi al sociala sento. Plie la moderna milito ne plu kontentigas la individuan batalemon, sed stimulas malkuraĝecon kaj malmoralecon. Laŭ biologia vidpunkto la milito nuntempe estas : mortigo de la eminentularo, kaj pro tio estas necese konduki ĉi tiun emon laŭ pli bona vojo. En batalo por paco kaj internacia kunlaborado kaj kontraŭ ĉia malbono en paca, sportiva konkuro, la batalinstinkto trovu sian pli altan destinon. La edukado povas treege kunlabori, se oni nur pli priatentas la moralan kaj etikan elementon. (Tre lerte li dufoje menciis la gravecon de Esperanto por la instruistoj kaj por la lernejoj.)

Kiel sprita interludo inter la seriozaj prelegoj kaj diskutoj oni ĝenerale ŝatis la mallongan paroladon de D-ro Neŭrath, kiun li klarigis per bildoj. Li pledis por ..Bildpedagogio” kaj montris per multnombraj ekzemploj kiel multspecaj rilatoj facile povas esti prezentataj helpe de tre malkomplikaj elementoj, klare kaj elokvente. Loĝantardenseco, ĉiaj sociaj rilatoj, la plej tipa de iuj kulturperiodoj li reliefigis per sagace trovitaj simboloj. Ankaŭ la faradon de tiaj skemoj de infanoj li ekzamenis kaj konkludis, ke junaj infanoj havas la plej grandan statistikan talenton, kaj ke jam je okjara aŭ dekjara aĝo la romantika elemento ĝenas. La tago finiĝis per ampleksa, historia resumo pri la problemo de profesoro J. H. Gunning Wzn. Libera evoluo de la memstara personeco, diris li, nur estas ebla en socio pli altnivela ol la natura, kiun ni trovas ĉe la bestoj. Jam de antikvaj tempoj oni klopodis formi ĉi tiun socion pere de organizado, t.e. aŭtoritato aŭ pere de gvidado, t,e. eduko, kiuj ĉiam iras flankon ĉe flanko. Longan tempon oni neglektis la celkonscian edukadon de la infano kaj dum la individuisma periodo en la pedagogio, kiu daŭris centjarojn, nur kelkiuj priatentis sociedukon. La anglaj ..Publie Schools” fondiĝis sekve de tiaj izolaj klopodoj en epoko, kiam la ĝenerala tendenco estis ankoraŭ la kulturo de la persono individua. Ĝis nun ne superitan ekzemplon de pedagogia kunvivado donis Pestalozzi en Neuhof kaj post li sennombraj personoj celis al eduko pere de kaj por komuno, ĉe kio la aktiva kunlaborado de la lernantoj formas la plej firman ligon inter ekzistantaj antagonismoj. En la nomo ..Laborejo Infankomuno” de Kees Boeke la preleganto vidis la plej koncizan resumon de ĉi tiu aktuala eduk- kaj lernejidealo. Ĵaŭdon, matene, sinjoro W. T. R. Rawson, direktoro de N.E.F., parolis pri la temo : ..Libereco, aŭtoritato aŭ estreco”. Por ĉiu en ĉiuj cirkonstancoj li pledis, kion li nomis: artistikan liberecon, t.e. liberecon sin esprimi laŭ propra disponiteco kaj karaktero. Ĉi tiu libereco, kiu estas subjektiva sento, estas tamen io tute alia ol tio, kion ni komprenas per libereco laŭ socia vidpunkto. Sen aŭtoritato ĉi tiu libereco ne estas ebla, kvankam ĉi tiu aŭtoritato manifestiĝu

— paĝo 12 de la PDF —

60

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

plej malmulte per eksteraj rimedoj. Ambauflanke respekto kaj rekono de ĉies rajtoj estas kondiĉo por formiĝo de vera komuno. La principo de kamaradeco estu la bazo por nova komuno, en kiu la estro estas rekonata de ĉiuj, ĉar li restas en kontakto eĉ kun siaj kontraŭuloj, kaj ĉar li klopodas fortikigi la interrilaton, ne subpremante la individuajn sinesprimojn. Filmo de la unuiĝo por manlaboro montris al ni, kiel ĉi tiu fako ebligas la kolektivan laboron kaj per tio fortikigas la socialan senton. Granda ĝeno en ĉiu internacia kunveno estas la lingvodiferenco, kaj kvankam oni elspezis multege por malgrandiĝi ĉi tiun ĝenon, oni ne sukcesis forigi ĝin. Pro tio S-ro Profesoro Julius Gluck trovis preparitan teron, kiam li parolis pri ,,Esperanto kiel helpo lernante kunvivi”. Li skizis la disvastigon de ĉi tiu mondhelplingvo kaj la amplekson de la literaturo, kiu sin servas per ĝi; li citis multajn eldirojn de aŭtoritatuloj favore de ĝenerala enkonduko ; per multaj ekzemploj li atentigis pri la valoro de la studo de Esperanto kiel preparo por la studo de aliaj lingvoj kaj fine li klopodis konvinki ĉiujn ĉeestantojn pri la neceseco lerni Esperanton. S-ino Isbrŭcker kaj S-ro Cseh bonege kaj modele kompletigis la referaton de Profesoro Gluck. S-ino Isbrŭcker parolis nederlande, S-ro Cseh Esperante. Iliaj trafaj respondoj konvinkis la lastajn skeptikulojn. Ili rikoltis grandan aplaŭdon. Tre efike resumis la kongresprezidanto, la posedanto de la fama lernejo ,,Laborejo” en Bilthoven, apud Utrehto. Li diris: ,,La kongreskomitato faris ĉion eblan, elspezis multe da mono, por ke la konferenco bone sukcesu. Ni instalis parolil — kaj aŭdilaparatojn, ni konstruigis aŭdĉambrojn, en kiuj la interpretistoj tradukas. Kvankam ili bone kaj perfekte regas la kongreslingvojn, tamen oni ne estas kontenta kaj ne povas esti kontenta. La kaŭzo estas la diverslingveco kaj la neuzado de unu sola kongreslingvo. Se ĉiuj komprenus Esperanton, la kongresaranĝoj estus pli facilaj kaj pli malmultekostaj, pli agrablaj; tial mi rekomendas al ĉiuj lerni Esperanton”. Plue li diris : „Mi decidis jam antaŭ kelke da tempo tuj post la kongreso enkonduki Esperanton en mian lernejon, sed ne nur la gelernantoj de mia lernejo sed ankaŭ la instruistaro kaj mi lernos Esperanton, kaj en mia lernejo oni devige instruos la helplingvon.” Ni diru ion pri la diverslingveco en la kongreso kaj pri la solvo de la tradukoj. En la kongresejo estis enkonstruitaj apartaj ĉambroj, el kiuj oni povis vidi sed ne aŭdi la oratorojn parolantajn antaŭ la mikrofono. En la tradukĉambroj sidis tiuj kompatinduloj, kiuj ne regis la lingvon de la parolanto ; la tradukantoj, armitaj per aŭdiloj, devis, ho ve, samtempe aŭdi kaj traduki. Pri iu vera sukceso oni ne povas paroli: la lingvaj malfacilaĵoj restis kaj ne estis venkeblaj. Samtempe aŭdi kaj traduki estas neeble. Oni tradukis nur parton, maksimume unu kvaronon, la precizeco ne sufiĉis, eĉ ofte estis erara. Tial oni bone komprenas, ke oni ne estis kontenta. Finfine oni ne plu uzis la multekostan aparataron, sed la manuskriptojn, tradukante ilin en la diversaj ĉambroj. Vespere la unua parolanto estis Dro Fritz Redi el Vieno pri: „La problemo de la komunedukado kaj la pubereco”. Li diris, ke la realaj faktoroj de la sociala edukado kuŝas en la subkonscio kaj ke ni do demandu al ni mem, ĉu la periodo de la maturiĝo jes aŭ ne estas taŭĝa por komunedukado. La evoluo de la infano iras laŭ la plezurprincipo en la infanetperiodo kaj la realecprincipo de la infanjaroj al konscienc formiĝo en la pubereco. Tre gravas ĉe ĉi tio la persono de la edukanto. En la batalo inter konstruaj kaj detruaj inklinoj edukado en kaj por komuno povas multe apogi. Sajnas kelkfoje, ke komuna malamo pli bone interligas ol zorgema edukado al solidareco. Sed se oni pli bone pripensas, oni vidos ke ĉi tiu interligo estas nur malforta kaj nedaŭra. De ĝusta aliigado de la batalemeco, kiu sin montras precipe dum la puberecperiodo, dependas la prospero aŭ la pereo de la homaro.

(Daŭrigo sekvos.)

— paĝo 13 de la PDF —

Nro. 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

61

Nederlando. Unu semajnon post Pasko s-ro Dolfa Bartoŝik komencis Csehmetodajn kursojn por tri grupoj da infanoj kaj unu grupo da geinstruistoj en la famkonata modern-eduka lernejo : „De Werkplaats” (laborejo) de Kees Boeke en Bilthoven. Pro teknikaj kaŭzoj li povis instrui en la „Werkplaats” nur kvin semajnojn. Lia malfacila tasko tamen estis tre plifaciligita, ĉar oni instruis dum tiu tempo ne la aliajn fremdajn lingvojn. Entute estis 76 infanoj 8—17 jaraj apartigitaj en tri grupoj. La kvara grupo konsistis nur el geinstruistoj, gekunlaborantoj de s-ro Boeke. La geinstruista grupo kunvenis ĉiumatene antaŭ la lerneja laboro dum la tuta monato majo. Certe tre instiga ekzemplo por ĉiuj, kiuj diras, ke ili ne povas partopreni en Esperanto-kurso pro okupiteco en lernejo, oficejo, laborejo. Ĉar inter ili estis personoj, kiuj ĉiufrumatene devis bicikli multajn kilometrojn por atingi la lernejon. La kvina (lasta) semajno estis dediĉita al la komunaj skribaj kaj parolaj ekzamenoj, kiuj devus konvinki ĉiujn skeptikulojn pri la rapida progreso en la lingvo. Estis infanoj, kompreneble precipe inter la plej aĝaj, kiuj bonege sukcesis. Iliaj respondoj, kiuj okazis antaŭ la membroj de la ekzamena komitato, en kiu partoprenis ankaŭ alilernejaj instruistoj, estis tiom fluaj kaj belsonaj, ke Ia instruisto kaj organizintoj povis nur ĝoji pro tiaj rezultoj. La malsukcesintoj, relative tre malmultaj, estos reekzamenataj post 6 semajnoj. Generale la geinstruistoj de la Werkplaats estis tre kontentaj pri la rezultoj de la mallongdaŭra kurso. Oni enkondukos nun Esperanton devige kaj instruos ĝin dum la tuta jaro kiel aliajn lingvojn, S-ro Kees Boeke do tre ageme efektivigos, kion li promesis en sia ferma kongresparolado en Utrecht. Post la kurso s-ro Bartoŝik ĝuis trisemajnan libertempon sur la insulo Terschelling kun la infanoj, kiuj tre ĝojis pro tio. Evidentiĝis, ke s-ro Bartoŝik estas ne nur bona instruisto, sed ankaŭ talenta pedagogo, kiu vekis grandan entuziasmon ĉe la infanoj kiel ankaŭ ĉe la aliaj gelernintoj. (El Ned. Esp.)

— paĝo 14 de la PDF —

62

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro. 4

SVEDA INSTRUISTA ESPERANTO-FEDERACIO

T.A.G.E. – sekcio. Prez.: s-ro Thorsten TorbjSr, Torild Wulffsgatan 7, tel. 20828, Goteborg. Sekr.: s-ro Fritiof Ahnfeldt, Inglatorp, Torskors. Kas.: s-ro Oskar Svantesson, Mariagatan 7—9a, tel. 49343, Gftteborg. Sveda poŝtĝira konto de la federacio; 31430. Jara kotizo 3.— kronoj.

Libroj. Lecionoj de mondlingvo ^Esperanto”. La unua lernolibro por lerneja gejunularo. Prilaboris Mieczystaco Sygnarski, profesoro de ŝtata gimnazio. Dua eldono, tute ŝanĝita kaj kompletigita per vortaroj Bydgoszcz, eldono de ..Scienca Esperanta Rondo” 1935. Post rapida elĉerpo de 1. eldono, aperis nun la 2., en ŝanĝita, bone prilaborita formo. — Kompare al la, la 2a eldono havas tute novan lingvan problemon. Dum la la eldono bazis sur tekstoj de Dro. Zamenhof, konsideras la nova eldono absolute la vivon kaj medion de la lernanto en sia tempo. Per tio la eldonanto, kiel sperta pedagogo, akiris duoblan utilon : Io la ekzercado fariĝas al la lernanto pli interesa, kaj la Esp.-lingvo tuj plaĉas al li, 2o la novaj tekstoj donas pli facile eblecon por konversacio, kio precipe por polaj lernejoj tre gravas. Pli valorigas la novan eldonon ankaŭ la almetita vortaro. La 25 lecionoj, bone aranĝitaj, estas metode klaraj. Ciu leciono logike apartiĝas en 3 partoj: gramatiko, leksikono kaj ekzercadoj. Ciu parto konsistas el pli da paragrafoj ; la parto ..ekzercado regule el tri. Esp.-teksto kaj traduktasko en pola lingvo donas multan okazon por parolekzercadoj, de kio la Esp.-instruisto havas multan utilon. La nova eldono de la lernolibro ne estas nur por la lernantoj de polaj reallernejoj (kiel estis la unua eldono) sed ankaŭ por lernantoj de profesiaj lernejoj kaj por progresintoj de popollernejoj. Ankaŭ por tiu, kiu aŭtodidakte lernas Esperanton, la libro estas tre utila. En la antaŭparolo kaj enkonduko de la lernolibro la aŭtoro atentigas pri signifo de Esperanto ; samtempe li akcentas, ke ne nur pere de ĝi (Esp.) oni servas al homaro, sed ankaŭ al ŝtato. Kiam aperis la unua eldono de la lernolibro, ĝi estis la unua eldonaĵo de pola esperantista pedagogo. Per ĉi tiu eldono la aŭtoro plivastigis Esperanton en Polujo, kaj per la dua eldono la merito de 1’ aŭtoro en Polujo pligrandiĝis. – t t Berlin. * A

Cu Socialismo konstruigas en Sovetio ?

de E. Lanti kaj M. Ivon. Biblioteko de Herezolo, n-ro 1. 52 pĝ. Prezo: 3 fr, fr, plus sendkosto. Eldonejo: Esperanto, 14 avenue de Corbĉra, Paris. Dialogo inter tri personoj : Futer, Ruper kaj Iver. Tre leginda.

I. Lejzerowicz : El la Verda Biblio kaj Babiladoj kun Horaĉo Serĉer. Ilustrita de R. Laval. 104 pĝ. Eldonis: Literatura Mondo, Budapest. Prezo: bros. sv. fr. 0.90, tolbindita sv. fr. 1.50 plus 10°/o por sendkostoj. Tre bona lingvo, sed kial imiti la biblian stilon ?

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Plena Gramatiko de Esperanto.

63

(Vorto kaj Frazo).

de K. Kalocsay kaj G. Waringhien. Literatura Mondo, Budapest. 1935. 372 paga. Densa komposto Unua volumo de la lingvo-serio de AELA 1935 (kotizo 10 sv. fr. inki. afrakon). Prezo bros. 8.-— ; bind. 9.50 sv. fr. 10°/o por sendkostoj. Mi admiras la grandegan laboron de la verkistoj. Sed oni ne montru la libron al komencantoj. Gi servus kiel birdotimigilo.

Post la l-a de januaro, 1936.

SCIENCA GAZETO Estos 24-paĝa (krom la kovrilo), Gi estos ilustrita. La grandaj artikoloj estos presataj per pli grandaj literoj. Kaj ni sendas de nun senpage provekzempleron al iu ajn, kiu petas. Multege da sciencaj artikoloj kaj informoj, populare verkitaj. Jarabono : I dolaro (3 sv. fr.) Agentoj en la plej multaj landoj. Agento por Nederlando: S-ro P. KORTE, Schoolstraat 13, Veendam. Specimenon petu ĉe AMERIKA ESPERANTO-ENSTITUTO 556 State St., Madison, Wis., Usono.

NIA G A Z (monata). RedakcioAdministracio : Nice (Francujo) 29. av. de la Victoire. Directoro : Georges Avril. Ĉefredaktoro : S. Grenkamp. Abonu ĉi-tiun bonan kaj malkaran gazeton. Jarabono: Francujo fr. fk. 10 (sv. fr. 2); landoj aliĝintaj al la konvencio de Stockholm, fr. fk 12 (sv.fr. 2.40; aliaj landoj, fr. fk. 15 (sv. fr. 3) Jen interesa kaj bela gazeto :

Verda Revuo Sendependa revuo pri arto, scienco kaj amuzo. Aperas ĉiumonate kaj regule jam la duan jaron. Jarabono 2.50 sv. fr. aŭ egalvaloron. Abonebla ĉiumonate. Petu senkostan provnumeron ! Redakcio kaj administracio de VR. Wien VII., Hermanng. 31/26, Aŭstrio.

— paĝo 16 de la PDF —

64

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Abonprezo de I.P.R. La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por 2.50 ned. guldenoj estas sendota el: 8 ŝilingoj. Aŭstrujo 5.— ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo

Cehoslovakujo 33 ĉ. kr. 6 kronoj. Danujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavino 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1.50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

F-ino V. C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de garijons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon. Harrow St., Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Aŭstra : Societo de Aŭstraj EsperantoInstruistoj. Gfrornergasse B. Wien. VI.

Nro 4

Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN. Bulgara : Ivan Valĉanov, „Iskar” 79. SOFIO. IV. Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Ĉina: Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Cilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana : S. Kr. Nielsen, FREDERICIA Rohmagergade 61. Estona: Johannes Jaanisto. Kastani — 125—1. TARTU. Franca : G. Chatelain, ARGENCES. (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara: Bleier Vilmos. Mester-u. 53. V. 7. BUDAPEST. IX. Japana : Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FUZINE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: M. van Mullem 0.58. OPHEMERT, poŝtĉekkonto: 192044. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Gondokoesoeman 7. pav. JOGJAKARTA. Pola : B. Gluchowski. ŝw. Wincentego 80. WARSZAWA 24. Poŝtkonto 16992. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa: Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California. kaj: Amerika Esp. lnstituto. State Street 556. MADISON (Wis). El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas.

Redactie en uitgave P. KORTE, Schoolstr. 13 Veendam.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) – %’

e

/

— paĝo 2 de la PDF —

ELDONISTOJ. Profitu la novan aranĝon de nia revuo kaj diskonigu viajn eldonaĵojn inter la geinstruistoj tutmondaj pere de I.P.R. Petu la kondiĉojn al la administranto : P. KORTE, Schoolstraat 13, Veendam (Nederlando).

I. P. R.

iras celkonscie kun firmaj paŝoj sian vojon, de nun en nova vesto.

Pli bona papero kun kovraĵo. Ci tiu numero nur estas provo. Atentu la decembran-numeron kun speciala enhavo, ilustraĵoj kaj arte presita kovrilo. Nun estas tempo por varbi novajn anojn dum 1937.

Helpu vi, ĉiuj ! !

Helpu nin 1 !

kaj diru al viaj gekolegoj:

Ciu, kiu nun aliĝas por 1937 kaj antaŭpagas jam nun sian kotizon, ricevos senpage la kompletan jarkolekton 1936.anAliĝojn al la administranto,

KURSGVIDANTOJ 11 Vi deziras por viaj lernantoj malkaran, praktikan esp. lego- kaj lernolibron ? Mendu tuj binditan jarkolekton de :

„LA JUNA VIVO” (200-paĝa libro en arta kovrilo) La prezo estas nur: 0,75 gld. — 1,5 sv. fr. Grupoj ricevas rabaton 1 Petu senpagan specimenon de „La Juna Vivo” ! (Red. : West-Graftdijk, N. H.,Nederlando).

— paĝo 3 de la PDF —

i 5=a jaro (Numero 5) 1936.

Tutjara abono: 2.50 ncderlandaj guldenoj (inkluzive aneco de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj).

PEDAGOGIA REVUO Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Redaktoro : E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. V\ inschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544. Prezidanto de TAGI’: Dro Bj. BECKMAN, Konstapelsgatan 19Karlskrona, Svedujo. Sekretario : K. H. SPORTEL. Nieuw«Scheemda (Gron.) (Nederlando). VV. H. MOOK. Nassauplein 15a. (ironingen (Nederlando). w • •a U ♦

«l

s/

M. VAN MULLEM. f

–

Terura bato trafis nian nederlandan sekcion : ĝia

–

sekretario, kolego M. VAN MULLEM, subite mortis.

Multon li faris por la propagando de T.A.G.E, en sia lando.

f

sekcia

f

■

Tuj post la fondo de propra nederlanda

estraro

li

laboris post tiam.

fariĝis ĝia sekretario.

Fervore li

Kvankam lia malforta korpo ege

malhelpis lin, li donis el sia grandega energio tiom al

nia Asocio, kiom ĝi bezonis. Senlace li verkis artikolojn e <

por la naciaj instruistaj gazetoj, senlace li sendis la necesajn informojn al tiuj gekolegoj, kiuj petis informojn. Li fariĝis sekretario en malfavora tempo : la rezultatoj

• ••

de tiom da laboro ne estis tre grandaj,

Sed li ne

perdis la kuraĝon, lia fido, ke iam triumfos la Lumo, donis al li la kuraĝon plue labori. La triumfon de la Lumo li ne vidis: la morto forprenis lin, nur 28-jara. Li ripozu en paco.

»• rf*

t

9

— paĝo 4 de la PDF —

66

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

De la laborkomitato. 1. Dank al la penadoj de nia fervora anino fraŭl. A. Laverman, la karavano al Helsingor brile sukcesis. La vojaĝsumo po f 55.— por ĉiu partoprenanto eĉ ne tute konsumiĝis; restis saldo de, totale, f 17. — , kiun la vojaĝintoj donacis al la kaso de T.A.G.E. Pere de tiu sumeto T.A.G.E. nun aranĝas statistikon pri la esp.-instruo al infanoj. (Vidu ĉi tiun numeron). Koran dankon al ĉiuj ! 2. Ni intencas plibonigi nian revuon, kaj eble ni sukcesos pere de malavara helpo de iu ,,nekonata’ amiko. Se la plano efektiviĝos, tiam I.P.R. estonte aperos: kun korvrilo, kun pli bona papero, sur kiu ni povos presigi kliŝojn pri konstruaĵoj, popoltipoj, pejzaĝoj k.t.p., ĉiuj interesaj el instrua vidpunkto. Gekolegoj, vi vidas, ke n ifara? nian eblon. por la verkado de interesaj artikoloj, por la daŭra kaj sistema propagando.

Ni nur petas al vi vian kunlaboron

3. Nia administranto petas pardonon ke li en la lasta tempo ne tute rapide kaj akurate povis respondi diversajn leterojn. Lia patrino mortis post kelksemajna malsano.

Ci kune ni publikigas rezoluciojn kaj raportojn pri la fakkunsidoj de la geinstruistoj dum la kongreso en Wien. Aliaj leteroj sekvos. Bedaŭrinde ni ne povas presigi ilin per grandaj literoj, ĉar ni ne povas pagi pli dikajn numerojn de nia organo. Gekolegoj, subtenu nin. Kiuj, pro monmanko ne povas mem aboni I.P.R., kolektu kelkajn aliajn por komuna abono. Legu la komunikon sur la kovrilo !

La rezolucioj, kiuj unuanime kaj kun granda aplaudo estis akceptitaj unue dum la fakkunsido de la geinstruistoj kaj fine dum la lasta Labor-kunsido de la 28-a Universala Kongreso de Esperanto la 15-an de Augusto 1936 en W i e n.

1- a rezolucio: La Esperantistoj, kunvenintaj el 35 landoj al la 28-a Universala Kongreso de Esperanto en Wien, precipe la tre multaj geinstruistoj kaj geprofesoroj, dankas al sinjoro Aŭstria federacia ministro por komerco kaj trafiko F r i t z Stockinger pro lia ĝisnuna granda intereso por Esperanto kaj pro lia altvalora helpo kaj petas la sinjoron ministron, ke li bonvolu ankaŭ estonte pluen tre helpi al niaj penadoj kaj’ klopodoj kaj precipe, ke li afable subtenu tre energie nian rezolucion ĉe la Austria registaro, por ke la ministerio por komerco kaj trafiko laŭeble kune kun la instru-ministerio aranĝu por pentekosto 1938 en Wien oficialan Internacian Konferencon, detale nomitan en la rezolucioj al la Aŭstria registaro kaj al la registaroj de ĉiuj civilizitaj landoj de la mondo. Niaj Esperantistaj organizaĵoj en ĉiuj landoj klopodos kun ĉiuj fortoj, por ke la laboro de la Austria registaro estu plenplene bone kronata per granda sukceso. 2- a rezolucio: Konsiderante Ia fakton, ke gravaj fak-eminentuloj en plej diversaj landoj de la mondo konstatis, 1. ke pro la ĉiam pli kaj pli grandaj interkomunikiĝ-eblecoj la diverslingvaj popoloj nepre bezonas komunan interkompreniĝ-lingvon,

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 5

INTI RNACIA PEDAGOGIA REVUO

67

2. ke tiu lingvo devas esti plej eble facile ellernebla kaj pro la nacia envio eĉ neutrala, 3. ke Esperanto estas tia lingvo, dum preskaŭ 50 jaroj elpruvita, kaj 4. ke Esperanto jam posedas grandan disvastigecon — rekonitan de multaj ministerioj, komercaj ĉambroj ktp., pro tio la geinstruistoj kaj geprofesoroj de fundamentaj, de mez- kaj alt-lernejoj, kunvenintaj en Wien al la 28-a Universala Kongreso de Esperanto, kaj la tuta kongreso solene konstatas, ke estas nepre necese, ke Esperanto estu enkondukata en ĉiuj civilizitaj landoj — en ĉiuj lokoj kun fremdul-frekvento — kiel deviga fako en la lasta klaso, respektive en la lastaj klasoj de ĉiuj fundamentaj lernejoj de dekjaraj geknaboj, sed certe antaŭ la eklernado de iu ajn fremda lingvo, ankaŭ de la latina, — pro la elpruvita tre oportuna preparo por la eklerno de fremdaj lingvoj —, kaj t u r n a s sin al la r e g i s t a r o j, al la komercaj ĉambroj, al la radio-stacioj kaj al la instancoj por fremdulfrekvento de ĉiuj civilizitaj landoj de la tuta mondo kun la peto, pripensi la ĉi supran konstaton kaj sendi oficialajn delegitojn al tiu Internacia Konferenco, rilatanta la enkondukadon de Esperanto kiel deviga fako en la lernejon, en komercon kaj trafikon, kiun kunvoki al Wlen por pentekosto 1938 ni petas la Austrian registaron ; tiuj oficialaj deligitoj estu sendataj el la ministerioj por instruo, por komerco kaj trafiko, rilate la instruon de Esperanto en la fundamentaj, en la mez- kaj alt-lernejoj : kaj ni petas la registarojn, nepre i g i, ke delegitoj estu sendataj ankaŭ flanke de la komercaj ĉambroj, de komercaj lernejoj, de ciuj radio-stacioj kaj de ĉiuj instancoj por fremdul-frekvento ktp., por ke oni povu fari valorplenajn decidojn rilate la en ĉiuj landoj komunan, oficialan kaj devigan enkondukadon de Esperanto en la lernejon kaj praktikon (komerco, trafiko ktp.). 3- a rezolucio: Konsiderante …. (kiel en la 2-a rezolucio)……….. por la eklerno de fremdaj lingvoj -, kaj tumas sin al la austria registaro kun la peto, ke ĝi — konsiderante la tre oportunan sukceson de la lnternacia Konferenco ,,Esperanto en la lernejon kaj praktikon”, okazinta je pentekosto 1934 en Wien kaj malfermita eĉ per la ministro por komerco kaj trafiko F r i t z Stockinger, kaj konsiderante la nunan 28-an Universalan Kongreson de Esperanto en Wien — nun preparu mem novan oficialan pli grandan kaj pli gravan Internacian Konferencon en W i e n rilate la enkondukadon de Esperanto kiel deviga fako en la fundamentajn, mezajn kaj alt-lernejojn de ĉiuj civilizitaj landoj kaj kela Austria registaro bonvolu mem oficiale kunvoki al Wien por pentekosto 1938 al tiu Konferenco la oficialajn delegitojn de ministerioj por instruo, por komerco kaj trafiko, de komercaj ĉambroj, de komercaj lernejoj, de radio-stacioj kaj de la instancoj por fremdul-frekvento ktp. el ĉiuj civilizitaj landoj de la tuta mondo, por ke dum tiu Konferenco estu farataj valorplenaj decidoj rilate la en ĉiuj landoj komunan, oficialan kaj devigan enkondukadon de Esperanto en la lernejon kaj praktikon (komerco, trafiko ktp.). 4- a rezolucio: Konsiderante …. (kiel en 2-a rezolucio)…. por la eklerno de fremdaj lingvoj -, kaj turnas sin al la tutmonda Esperantistaro, urĝe postulante, ke ĉiuj unuopaj eminentaj Esperantistoj kaj precipe ĉiuj landaj kaj lokaj Esperantoorganizajoj kune kun U E A. (Universala Esperanto-Asocio) energiplene kaj taŭgamaniere kunhelpu, por ke nia en la rezolucioj al la Austria kaj al la aliaj registaroj dirita peto kiel eble plej bone estu realigata. La kvar rezoluciojn proponas Rudolf Michael Frey, vice-prezid. de Austria Esp.-Asocio.. Kiel proponinto de la 4 rezolucioj mi akcentas laŭ interparolo kun generalo Louis Bastien, Prez. de U.E,A., ke ĉi tiuj rezolucioj rilate la ,,Internacian Konferencon en Wien 1938 estu efektivigataj en sekvo de la ..Internacia Konf. 1937 en Parizo kaj de 13 ,,29-a Un. K. de E. 1937 en Varsovio’’. Cio unuanime akceptita. R. M. FREY.

— paĝo 6 de la PDF —

68

internacia pedagogia revuo

Nro 5

Pri la fakkunsidoj de la geinstruistoj dum la 28-a Universala Kongreso de Esperanto en Wien Augusto 1936.

Grava raporto por ĉiuj, ankaŭ la ne-instruistoj. Tiujn fakkunsidojn de la geinstruistoj kaj geprofesoroj preparis kaj gvidis s-ro lernej-inspektoro registara konsilisto Fritz Stengel kaj mi. Alvenis valorplenaj leteroj el diversaj landoj, kiuj kune kun la referatoj, kiujn ni aŭdis donis al ni klaran bildon pri la Esperanto-movado en vico da landoj. Per tio fariĝis la fakkunsidoj de la geinstruistoj tre gravaj. Bedaŭre el multaj landoj de la mondo mankas ankoraŭ tia klara bildo, sed iom post iom la geinstruistaro Esperantista certe ekkonos la signifon de diligenta kunlaboro. Tiu kunlaboro en ĉiuj landoj estas nepre tre necesa. Ni vidis en Wien, ke dum la ĝisnunaj 49 jaroj la Esperanto-movado efektive venkis, tio signifas, ke alia projekto de artefarita lingvo, kiu povus atingi la venkon, ne ekzistas kaj ne ekzistos, ĉar la lingvo de nia Majstro jam posedas tian disvastigecon en la tuta mondo, ke devus veni funt-miliardulo, kiu per miliardoj devus fortrudi Esperanton por alia sistemo. La homoj certe ne havas zorgojn, ĉu la vortoj finiĝas tiel au tiel, sed ili deziras praktikan kaj sufiĉe belsonan kaj facile ellerneblan lingvon. Kaj tiujn avantaĝojn posedas Esperanto en vere alta rango. Nur temas nun, ĉu ni venku baldaŭ aŭ ne-baldaŭ ! Sed ni uolas kaj devas baldaŭ venki. Ci kune ni publikigas la rezoluciojn, faritajn dum la kongreso, Sed plue ne temas, ke ni verkis la rezoluciojn, ke ni skribis ilin sur paperon ; la ĉefzorgo de ni en Wien nun estas, ke ni realigu ilin kiel eble baldaŭ. Kaj baldaŭ ni vizitos nian altrangan Esperanto-favoranton, la ministron por komerco kaj trafiko Fritz Stockinger, kaj ni estas certaj, ke ĝis la de la UEA-prezidanto generalo Bastien al ni anoncita konferenco en Parizo je pentekosto 1937 ankaŭ ni estos farintaj bonajn paŝojn por la konferenco je pentekosto 1938 en Wien. El la leteroj kaj referatoj dum la 28-a kongreso ni bone ekkonis, ke nia celo nepre devas nur esti la deviga enkondukado de Esperanto en la lernejojn. Krom aliaj treege pledas por la deviga enkondukado la detala letero de mia bulgara amiko kolonelo Silvestriev (prez. de „E-societo Vekiĝo’’), grava pioniro en Bulgario, kies leteron ni kune kun la aliaj altvaloraj sciigoj el diversaj landoj publikigos post iom da tempo en ,,lnternacia Pedagogia Revuo Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj E-istaj (TAGE) laŭ decido dum la fakkunsidoj), same ankaŭ tiujn referatojn, kiujn la referintoj sendos al ni, ekzemple la referaton de la Honora Sekretariino de ,,Eduka Komitato de Brita Esperantista Asocio’’ Violet C. Nixon, kiu tiel elokvente kaj konvinkige paroladis pri la efektivaj bonaj sukcesoj, ke ni publikigas tiun referaton ankaŭ en ..Esperanto Triumfonta’ . RUDOLF MICHAEL FREY, WIEN III. Bechardgasse 14.

Lastatempa laboro de ,,Brita Esperanto-Asocio” en edukaj rondoj. Raporto de Violet C Nixon, hon. sekr. de ..Eduka Komitato de BEA

En la jaro 1930 stariĝis speciala komitato de B. E. A. kun la celo. diskonigi Esperanton en edukaj rondoj kaj plifaciligi la enkondukadon de E en la lernejojn. La komitato ordinare kunvenas trifoje en la jaro, La unua paŝo de la Komitato estis, praktike utiligi la prestiĝon de multaj bonkonataj edukistoj, subtenantoj de Esperanto. Dudektri personoj permesis la presigon de siaj nomoj sur specialan leterpaperon en flankkolono, sub la titolo ..Honoraj Konsilantoj”. Tiu ĉi papero havigas por ni atenton kaj respekton. Dua paŝo estis la pretigo de ..memorandumo’ anglalingva pri la ,,Eduka Valoro de Esperanto”, kiu konstatas koncize la avantaĝojn de Esperanto kaj postulas, ke ĝi estu la unua lingvo instruota en la lernejoj post la nacia (gepatra) lingvo. Tiun ĉi alvokon subskribis 22 eminentuloj en edukaj rondoj. Miloj da ekzempleroj jam estas dissenditaj aŭ venditaj kaj nova aldono nun estas preparata.

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

69

La Komitato zorgas por la aranĝo de kunvenoj kaj ekspozicioj pri la eduka flanko de Esperanto en BEA-kongresoj. Antaŭ du jaroj ĝi aranĝis specialan kunvenon en University College, London, por Esperantistaj instruistoj, kie oni pritraktis aktualajn problemojn pri Esperanto en lernejoj. Tiun ĉi kunvenon partoprenis reprezentantoj de preskaŭ ĉiu tipo de lernejo. Alia flanko de BEA-laboro estas la agado de s-ro Montagu Butler kiel sekretario por Edukado. Li kutime uzas la leterpaperon de la Eduka Komitato, kiu bone funkcias kiel prezentletero, kaj proponas prelegon kaj provlecionon. Per la BEAautomobilo la lernejoj estas atingeblaj, kiam sufiĉaj akceptoj ebligas rondvojaĝon. Unu sukceso kondukas al alia. De la komenco de 1’ jaio 1935 ĝis majo 1936 s-ro Butler vizitis 175 lernejojn diverstipajn kaj demonstraciis antaŭ 25.331 gelernantoj kun 803 geinstruistoj. Post la vizitoj BEA ofte ricevas leterojn kun tre favoraj raportoj pri la vekita intereso. Rezultato: du folietoj estas presitaj, la unua kun listo de la lernejoj kaj kolegioj jam vizititaj, la dua kun elcerpaĵoj el leteroj, montrantaj la sukceson de la vizito. Tiuj ĉi folietoj estas helpiloj, skribante al novaj lernejoj. Unu el la argumentoj kontraŭ Esperanto, kiun oni ofte aŭdas en altgradaj lernejoj, estas, ke ĝi ne estas oficiale ekzamenata temo, do pro tio ne povas esti deviga en la temaro En Anglujo estas necese, ke tia postulo venu de la lernejoj mem. Por instigi la lernejestrojn, pripensi la prezentadon de Esperanto kiel temo en la abiturienta diplomo, la Eduka Komitato — kun la helpo de multaj instruistoj kaj fakuloj — pretigis kvarjaran kurson por altgradaj lernejoj, kun specimena demandaro je la diploma nivelo. Tiun ĉi la Komitato dissendos al tiuj lernejoj, kie la sento al Esperanto jam estas favora. Por montri la efikon de Esp. en lernejoj kiel informilo, la sekretario de la Komitato petis eseojn en la nacia lingvo pri „Mia Esperantista Korespondanto”. Kvankam nur kvar lernejoj respondis, la analizo de la eseoj donis materialon por sufiĉe interesa kaj kovinkiga raporto. Rezultate el tiu ĉi raporto, la sekretario ricevis inviton, alparoli la Komisionon de la Nova Edukada Asocio, kiu kunsidis en Cheltenham, Anglujo, en Aŭgusto 1936, por esplori la problemon de edukado por internacia interkompreno. Por la lernejoj mem la BEA starigis planon, per kiu iu lernejo povas prezenti kandidatojn por simpla skriba kaj parola provo. S-ro Butler vizitas, por ekzameni, kaj la plej bonaj kandidatoj ricevas malgrandajn premiojn. Ĝis nun du lernejoj jam provis ekzamenon. Aliaj farotaĵoj, nun pripensitaj, estas la aranĝo de kurso por geinstruistoj en Liverpool Universitato, kun la helpo de profesoro Collinson, kaj dua kunveno por geinstruistoj en London. Oni povas esperi, ke post tiom da persista, tamen malrapida agado, la intereso pri Esperanto pligrandiĝos en la lernejoj ; kaj el tio devenos kelkaj gravaj problemoj : 1- e) la provizo de bone ekipitaj instruistoj, 2- e) la neceso de interesaj legolibroj kaj lernolibroj por junaj gelernantoj (ne nur por infanoj), 3- e) la ebligo, uzi la lingvon en bone gvidataj centroj, kie la lernantaro povas trovi kamaradojn el diversaj landoj kaj konvinkiĝi pri la viveco de la lingvoj.

Ni en Aŭstrio kaj certe niaj E-eminentuloj en ĉiuj landoj havas grandan ĝojon, ke nia tre ŝatata kolegino en Birmingham raportas tiom pri efektivaj sukcesoj. Ni krome havas ĝojon pro tio, ĉar en ŝia lando nun estas la centro de UEA, kaj ni estas certaj, ke U.E.A. sub tiaj favoraj cirkonstancoj kaj kun helpo de la tieaj tre seriozaj samideanoj tre efikplene kreskos kaj ekfloros je granda impona organizajo, estimata kaj altŝatata en ĉiuj landoj de la mondo !! Forta Universala Esperanto-Asocio ege helpos al ni, atingi baldaŭ la venkon de Esperanto en ĈIUJ LANDOJ ! ! Ni en Wien konstruados pluen kaj petas la samideanojn ĉiuloke, ke ni ĉiuj agu kune kaj subtenu per vigla propagando U.E.A,- on kaj nian por nia mond-movado tre necesan ĉiusemajnan gazeton ..Esperanto Triumfonta”!

— paĝo 8 de la PDF —

70

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

Fine mi nur volas aldoni, ke ni en Aŭstrio feliĉe jam posedas lernolibrojn, kiuj estas de la instruministerio aprobitaj (de registara konsilisto F. Stengel kaj du de profesoro d-ro Casari kune kun ĉeflernejinstruisto Franz Scheibenreiter), krome aliaj tre oportunaj. Ni posedas ankaŭ ŝtatan ekzamen-komisionon (tio estas de la ministerio), la solan tian en la mondo, sub la gvidado de la provinc-lernej-inspektoro kortega konsilisto d-ro Franz Wollmann, kiu antaŭ dekjaroj fariĝis el Saŭluso fervora Paŭluso. Leteroj kaj raportoj de tiuj referintoj, kiuj alsendas, sekvos, ekzple de s-ro Borel, Lyon, s-ro Silvestriev. Bulg., s-ro Stengel, Aŭstrio, k.a. R. M. FREY.

Kanado. Blaine Lake, Sask. Kanado Julio 28, 1936 Al administranto de Internacia Pedagagia Revuo. Lastjare mi loĝis en la urbo Yorkton, Sask., kie mi prenis universitatkurson en St. Joseph kolegio. En la kolegio mi sukcesis organizi Esperanto klasonde ses studentoj : du koleginstruistoj, unu popollerneja instruisto kaj tri kolegstudentoj. Pro la boneco de la direktoro de kolegio, kiu disponadis al ni klasejon kaj duonhoran periodon ĉiusemajne ni povis ĉeestadi la Esperanto-kursojn de januaro ĝis junio-monatoj, la lasta monato de lernejperiodo ĉijare. Mi tute kredas, ke la direktoro de la kolegio, se li volus povus enkonduki Esperanton en la kolegio kiel konstantan temon per la helpo de la du kolegprofesoroj kiuj komencis lerni Esperanton en januaro kaj ĉeestadis Esperanto-kursojn dum almenaŭ ses monatoj. Tial en ĉi tiu letero mi kore kaj profunde petegas vian helpon. Cu vi povus meti en I.P.R. alvokon al alilandaj geesperantistoj por ke ili skribu gratulantajn kaj petantajn leterojn, poŝtkartojn k.t.p. al la direktoro de la kolegio por ke la lasta enkonduku Esperanton en la kolegion. Ci tiu estas tre grava periodo. Kuraĝigajn leterojn de aliaj landoj povas fari multe da bonfaroj por nia Esperanto movado. Skribu al : Reverend Anthony Director of St. Joseph College Yorkton, Sask. Canada Mi antaŭe profunde dankas vin pro via bonservo en ĉi tiu afero. Samideane, Aleksandro Nazarof Blaine Lake, Sask. Kanado.

— paĝo 9 de la PDF —

Al ĉiuj, kiuj havas liberan duonhoron. Karaj gekolegoj! Kiu persono estas tiel grava por la esperantomovado kiel la instruisto ? Kiun valoron havus la tuta movado, se neniu instruus nian lingvon ? Se neniu organizus kursojn, enkondukus esperanton en lernejojn aŭ seminariojn k.t.p. ? Certe nur unu respondo estas ebla al tiuj demandoj. Kaj certe ni povas ankaŭ interkonsenti pri tio, ke la plej bona afero estus, se oni povus instrui esperanton jam al la infanoj. Sed se oni deziras ekkoni la staton de la esperanto-instruado, oni nepre bezonas de tempo al tempo raportojn, ciferojn kaj aliajn faktojn. Konvinkita pri la graveco de tiu afero, la estraro de TAGE decidis fari enketon pri infankursoj, aranĝitaj dum la du lastaj jaroj, 1934—1935 kaj 1935—1936. Ni petas helpon de ĉiu instruisto, iamaniere atingebla, TAGE-ano aŭ ne ! Por faciligi la respondadon ni aperigas en ĉi-tiu numero la demandojn kun sufiĉa spaco por respondo kaj sur kvar apartaj paĝoj, facile^ forigeblaj. Por simpla respondo certe sufiĉas duona horo. Cu vi ne havas liberan duononhoron, kiam vi legas ĉi-tion ? Komencu tuj kaj forsendu la leteron jam hodiaŭ ! Morgaŭ estas malpli konvena tempo, ĉu ne ? Mi petas al vi, respondu komplete kaj zorgeme ! Ne forgesu la 8-an punkton, la kompletigajn notojn (se vi havas pluajn spertojn) kaj la 24-an punkton (se vi volas rakonti pri specialaj gravaj aferoj koncerne la instruadon) ! Viaj spertoj kaj sugestoj interesos la tutan instruistaron, ĉu ili estis bonaj, ĉu malbonaj. Vi povas helpi kaj esti helpata 1 Bonvolu respondi klare kaj legeble, prefere per skribmaŝino aŭ presliteroj. Kaj respondu tuj! Kial ne tujege ? Tuja helpo estas duobla helpo ! Uzu senprokraste la duonhoron, kiu ĵus komenciĝis Kaj se vi ne mem aranĝis kurson dum la du lastaj jaroj, bonvolu tuj forsendi la formularon al alia samideano, kiu kursis ! Anticipe dankante vin samideane kaj sincere !

Komisie de la estraro TAGE.

Prezidanto. Ciujn respondojn oni sendu al mi, Sro. Bj. BECKMAN, Konstapelsgatan 19, Karlskrona, Svedlando, antaŭ la 15a de Novembro 1936. Laŭ bezono petu pluajn formularojn !

— paĝo 10 de la PDF —

T.A.G.E.-Statistiko. 1.

Jaro de la kurso (ĉiu kurso sur aparta formularo !) :

2.

Lando :

3.

Urbo, vilaĝo k.t.p.:

4.

Nomo kaj speco de la lernejo :

5.

La gvidanto,

a.

Nomo (en presliteroj):

b.

titolo :

6.

Aĝo de la infanoj :

7.

Nombro de la infanoj, a. ĉe la komenco knaboj :

b. ĉe la fino knaboj :

8.

knabinoj

Se la nombro malpliiĝis dum la daŭro de la kurso, kio estas la kaŭzo ?

— paĝo 11 de la PDF —

9. Ĉu la kurso estis privata aŭ oficiala ? cernan vorton)!

(Forstreku la ne kon-

10.

Ĉu la kurso estis deviga aŭ nedeviga ? cernou vorton !)

(Forstreku la ne kon-

11.

Kiuspeca estis la kurso? Cekurso, gramatika kurso, miksita kurso. Forstreku la ne koncernajn vortojn !) Se la aranĝoj dum la kurso indas specialan atenton, bonvolu raporti pli detale sub ,,Generalaj rimarkoj” sube !

12.

Kiom da semajnoj oni instruis? Kiom da honoj ? b. entute :

Kiun lernolibron kaj, aŭ, legolibron oni uzis ? presliteroj):

b.

a.

a.

semajne:

aŭtoro (en

titolo (en nacia lingvo kaj esperanta traduko) :

14.

Kotizoj :

15.

Cu oni finis la kurson per ekzameno? Jes, ne. Se jes, ĉu la ekzameno estis privata aŭ oficiala ? (Forstreku la ne koncernajn vortojn!)

16.

Nombro de la ekzamenitoj ?

De la aprobitoj ?

Cu oni post la kurso fondis junularklubon ? Jes, ne. Nombro de la anoj ?

18.

Kiel oni prizorgas (aŭ prizorgos) la daŭrigan esp. instruadon al la partoprenintoj ?

— paĝo 12 de la PDF —

19.

20.

Cu la infanoj abonis, individue aŭ kolektive iun gazeton? jes, kiun ?

A Cu la infanoj korespondas (aŭ-os) kun eksterlandanoj ? kiel ili ricevis Ia adresojn ?

Kompletigaj notoj: 21.

22.

23.

Generalaj rimarkoj, spertoj kaj proponoj:

25.

Loko kaj dato :

26.

Subskribo de la raportanto :

27.

Adreso:

Se

Se jes,

— paĝo 13 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

75

Francujo. Popola Instruado en Francujo En Francujo estas tri ..klasoj’ de instruado : 1. la unuagrada (en popollernejoj), 2. la duagrada (en kolegioj kaj liceoj), 3. la supera (en Fakultatoj). Mi skribos nur pri la unuagrada instruado, kiun popolaj infanoj ricevas en popollernejoj Burĝaj infanoj ricervas saman instruadon dum siaj unuaj jaraj de lernado en kolegioj aŭ liceoj. En urboj (eĉ en urbetoj) estas porinfanetaj lernejoj : ..Ecoles maternelles ”, kie la instruistinoj anstataŭas la patrinojn. Tiujn lernejojn vizitas geknabetoj 3 ĝis 6—7 jaraĝaj. Kiel en la germanaj „Kindergarten” ili lernas ..observi, ekkoni, diferencigi, eĉ konscie labori, sed sen difinita celo, ne kiel en lernejo ”. Poste, kiam ili estas 6 — 7 jaraĝaj, ili vizitas la popollernejojn (por knaboj aŭ knabinoj), kie ili ricevas unuagradan instruadon, kiu kapabligas ilin trapasi unuan ekzamenon : ,,Atesto pri Lernado ”, kiam li estas 12-jaraĝaj. Verdire multe da ili sukcesas tiun ekzamenon nur 1 eĉ 2 jaroj pli poste. Ĝis la 14a jaraĝo la infanoj lernas en tiuj lernejoj. Poste, se ili deziras daŭrigi sian lernadon, ili vizitas unu el la ..kompletigaj kursoj’ aldonitaj al kelkaj popollernejoj, aŭ unu el la ..superaj Unuagradaj Lernejoj ”, kiuj ekzistas po 3—4 en ĉiu departemento. Ciuj lernejoj prezentas lernantojn al jenaj ekzamenoj : Atesto pri kompletigata Lernado, Atesto pri Supera Unuagrada Lernado, Atesto pri Kapableco, Supera Atesto pri Kapableco, kaj al diversaj konkursoj por 1. Eniro en la specialaj Lernejoj por Instruistoj (aŭ Instruistinoj), kiuj nomiĝas france. „ Ecoles normales” ; 2. Eniro en la artaj kaj metiaj Lernejoj ; kaj aliaj, laŭ la deziro de la lernantoj. A

Libertempojn ni havas ĉiujare po 1 semajno je la jarfino (de la 24a de decembro ĝis la 3a de januaro)- 10 tagoj por Paskaj ferioj2 monatoj dum somero. G. CHATELAIN, instruisto. Argences, France (Calvados).

— paĝo 14 de la PDF —

76

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

Impresoj el Helsingor. Julio Baghy, diris Sro de Waard en sia prelego, tiu sovaĝa, nervoza vagabondo, tiu migranta plumo, kiu pilgrimas preter la vivo en la printempo de la aŭtuno kiel sur la sangri tero de la siberiaj viktimoj, ankaŭ iam renkontis la verdajn donkiĥotojn, kiuj ornamas ĉiun angulon de sia hejmo per steloj kaj sur la ĉemizo brodas en verdaj literoj: „La estonto estas nia!” Ĉu tio ne estas freneza? Do vidu, ne tro freneza, almenaŭ ne pli freneza ol en la urbo de Hamlet, kiam la dana esperanto-instituto aranĝis kursojn. Povis partopreni sesdekkvin, sed venis naŭdek, kaj oni ordigis la aferon tiamaniere, ke kelkaj vere devis loĝi en <— la frenezulejo ! Kie ili laŭ mia supozo povis enspiri veran Hamletan atmosferon ! Kaj antaŭ tiuj naŭdek gesamideanoj el dek nacioj oni prelegis. Fraŭlino Saxl, fama kaj konata, inspirema kaj inspiriga laŭ bona Cemetodo priskribis la plej interesan beston de la mondo (Ĉu vi konas la plej interesan beston de la mondo ? Ne temas pri la kameleono !) Kaj ŝi pritraktis la infankursan metodon, kiu eble post unu jaro estos preta, instigis al koncentriĝo kaj pacienco kaj serĉanoncis kantetojn, aplikatajn por la geknaboj (Karaj gesamideanoj, traduku ! !) Fraŭlino Noli, fidela paca batalanto kaj pioniro, rakontis pri la solecaj bataloj de la Majstro, kiu tute ne deziris esti majstro, sed kiu povis venki la problemojn pli bone ol ĉiuj komitatoj, tiuj kreaĵoj de la diablo, kaj malgraŭ la intrigoj de la esperantistaj Judasoj. Guste diris la kongreso de la sciencaj akademioj : ,,La vivo men devas respondi la mondlingvan problemon”. Kaj la respondo de la vivo estas — Esperanto. Sinjoro Friis, la energia aranĝanto, kiu vere atingis la celon en gloro, lerte prelegis pri gramatikaj demandoj kaj vive disputis kun la ĉiam aŭskultema poetino Magda Carlsson pri la senpera verbigo de la adjektivoj en poezio kaj prozo. Pri la entuziasmigaj prelegoj de Sro de Waard pri esperanto-literaturo mi jam parolis. La prezidanto de TAGE dufoje prelegis, la lastan fojon pri TAGE. Kaj montriĝis, ke inter la preskaŭ tridek instruistoj, kiuj ĉeestis la kurson, la duono ne estis TAGE-anoj. Sed vole-nevole oni kaptis la plejmulton, kaj espereble ili ankaŭ aliĝos ! Sed gejunuloj ne ŝatas nur aŭskulti prelegojn, ili ankaŭ deziras ekskursi, jes ekskursadi. Bedaŭrinde la dioj ne estis favoraj, ĉar pluvis preskaŭ la tutan tempon. Sed tuttaga ekskurso al Svedlando donis al ni gravajn spertojn : ni aŭtobusis laŭ la malrekta metodo kaj poste manĝis laŭ la rekta metodo. Eble kelkaj opiniis, ke ambaŭ metodoj estis iomete malprofitaj, sed ĉiujn malagrablaĵojn venkis la kantado, precipe la kantado de la nederlandaninoj, kies karavanon aranĝis TAGE. Ni iris sur rosoplena mont, dum la tagiĝo radiis

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

77

en rond’ kaj la ombroj de 1’ nokto forkuris el mond’, kiam ni ekkantis pri 1’ estonteco, dum fine venkos nia pen’ : Jen mia mano samideano . . . au Vivu la stel’, vivu la stel’ ; vivu la verda stel’ 1 Kaj lasta la {infesto : bela parolado pri soleco kaj komuneco de la direktoro de la internacia altlernejo, Sro Manniche, en la belege ornamita salonego, multaj aliaj paroladoj, multaj poemoj (svedaj, hungaraj, estonaj) multe da kanto. Kaj multe da gejunuloj, gajaj, energiaj, entuziasmaj………… Vere, kiam oni pense rerigardas al la junaj partoprenantoj de la Elsinoraj kursoj, oni devas konstati : ni ne nur havas pionirojn, ni havas la junularon, kaj tial ni rajtas brodi sur niaj noktaj ĉemizoj:

‘) „La estonto estas nia.” Sinjoro sur partero.

La internacia popolaltlernejo kaj internacia kunlaboro. De Direktoro Peter Manniche. La koopera movado esprimas la ideon pri ĝenerala kunlaboro : la koncepto, ke la individuo ne povas atingi la samajn grandajn rezultojn propramane kiel kunlabore kun aliaj. Tiu idealo de kunlaboro estas gravega faktoro por la evoluo de la internaciaj interkomunikoj, ĉar en ĝi kuŝas io, kio montras trans la limoj de grupoj kaj klasoj, io, kio eĉ ne haltas antaŭ la politikaj ŝtatlimoj. Se la mondo estas savota el la haoso, en kiu ĝi momente troviĝas, tio devas okazi tiamaniere, ke la nacioj lernas kunlabori anstataŭ konkurenci kaj interbatali. Tio tamen postulas novan spiriton. Homoj el diversaj nacioj devas travivi la komunan humanon tiel forte, ke tio konstruos pontojn super la kontraŭecojn kaj venkos la falsan naciismon, kiu opinias, ke unu sola nacio posedas ĉiujn eblecojn por gvidi la evoluon. La internacia altlernejo estas fondita antaŭ 15 jaroj kun la celo krei tiun spiriton inter lernantoj el diversaj landoj, okupante ilin per laboro kaj fruktodonaj studoj en komuneco. Gi komencis treege primitive, sed dum la unuaj 5-6 jaroj la lernantoj, kies nombro kreskis de jaro al jaro, sin okupis per la rekreado de la stalo de granda bieno al lernejo kun klasĉambroj, salonoj, dormĉambroj kaj I) La esono? Rimarko de la presisto, kiu verŝajne scias, ke nur unu estona ĉarmulo ĉeestis Sed pri tiaj aferoj la diskreta raportanto silentas.

— paĝo 16 de la PDF —

78

INTERNACIA pedagogia revuo

Nro 5

banĉambroj. Tiu laboro kunligis la lernantojn. La saman efikon havis la instruado, kiu precipe temis pri internaciaj rilatoj, kompara kulturhistorio, kooperado, sindikata kaj altlerneja movado k.t.p. kaj pri modernaj lingvoj, kiuj estis lernataj ne nur pere de la okulo en la libro sed ankaŭ pere de la orelo en la ĉiutaga interparolo. La lernejo kreskis kaj havis dum la lasta somera kurso 80 lernantojn el 13 diversaj nacioj. Dum la vintro, kiam la plejmulte estas laboristoj kun prosenlaboreca subteno kaj la instruado ankaŭ ampleksas la ordinarajn lernejajn taskojn, la nombro de la partoprenantoj estis preskaŭ la sama aŭ eĉ pli granda. Sed oni ne povas nei, ke malfacilaĵoj estas kunligitaj kun la edukado al internacia interkompreno. Tiuj malfacilaĵoj i.a. kuŝas en la diversaj naciaj vidpunktoj koncerne la celon de la edukado. El la ĉirkaŭ 2000 partoprenantoj en la regulaj kursoj de novembro ĝis marto aŭ de majo ĝis julio proksimume 600 estis eksterlandanoj, dum la pli mallongaj feriaj kursoj ekde la mezo de julio ĝis la fino de aŭgusto pli ol la duono, t.e. proksimume 1.700 estis eksterlandanoj. Ci-tiuj precipe estis angloj, germanoj, svedoj, dum la lastaj jaroj ankaŭ usonanoj. Se mi en malmultaj vortoj volus karakterizi la diferencon inter angloj kaj germanoj kaj ilia koncepto pri instruado, mi povus diri, ke la anglo plej interesiĝas pri rezultoj, kaj ne multe ŝatas ideojn kaj teoriojn, dum la germanoj pasie okupas sin pri ideoj, sed malpli interesiĝas pri rezultoj. El tio sekvas senpere, ke tiuj temoj, kiuj plej multe gravas por la angloj, estas tiuj, kiuj sciigas ilin pri la faktaj rilatoj kaj plifortigas ilian kapablon estri la realan mondon : la geografio de la vivrimedoj, la historio, la psikologio, la socia teorio, la statistiko. La germanoj siaflanke plej multe okupas sin pri filozofio kaj scioj pro la sciado mem. Tiu diferenco inter la konceptoj de angloj kaj germanoj koncerne la instruajn taskojn certe devenas de pli profunda diferenco inter la du nacioj. La germano emas opinii, ke la realeco estas racia kaj ke la estonto estos logika konsekvenco de la premisoj de la ideala fundamento. La anglo male estas praktikulo-mistikulo. La tuta vero estas pli granda ol nia individua koncepto pri ĝi, kaj estas por ni tute neeble kalkuli la estonton, ĉar tute aliaj faktoroj ol niaj premisoj ludas gravan rolon. La anglo estas oportunisto, provas gajni la plejmulton de la momenta situacio kaj fidas, ke superaj potencoj zorgas pri la estonto. Dum la germano preferas tiajn instruistojn, kiuj povas doni al li sistemojn, bildojn de la tuta vero, la anglo kontentiĝas kun eroj de la vero, kiuj povas kontaktigi lin kun la realeco kaj kunkreskigi lin kun ĝi. Li ne kiel la franco serĉas klarecon pri la realeco kaj provas en dogmoj kaj modaj frazoj ricevi malgrandformatan bildon de ĝi. Li pli ŝatas vivi kaj kreski en la mondo ekster li ol kompreni ĝin. La skadinavoj preferas la hejmecan, la patriarkan spiriton ; devas esti gvidado sed en kiel eble plej liberaj kaj demokrataj formoj.

— paĝo 17 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nco. 5

79

La diverĝo de la lernantoj rilate al la nacieco tamen ankaŭ laŭ pedagogia vidpunkto havas pozitivan flankon. Ili povas multe lerni unu de la alia. Mi ne nur pripensas la puran praktikon, la lingvan kapablon, la sciojn pri la cirkonstancoj de aliaj landoj kaj popoloj, sed ankaŭ la etikan flankon : la edukadon al pli granda internacia interkompreno, al civitaneco en socio, kie naciaj karakterizoj estas rekonataj kaj respektataj, sed devas subordigi sub la konsideroj de komuneco kaj kunlaboro. La lernantoj de internacia altlernejo efektive formas etan Ligon de Nacioj, kaj dum la provo krei harmonion inter la diversaj vidpunktoj kaj temperamentoj ĉiu individuo devas disvolvi kelkajn el la ecoj kaj rikolti kelkajn el la spertoj, kiujn la granda mondo bezonas, se paco kaj kunlaboro aperos anstataŭ millito kaj konkurenco. (El la dana lingvo tradukis : B. B.)

LIBREJO EDELM AN-BAREN DREGT (A. H. de Ruyter)

Amsterdam – da Costaplein 14 – Telefono 83879 Kaj 83897 GRANDA PROVIZO DA ESPERANTO-VERKO J Rapida liverado

Publika letero al

UEA,

IPE, SAT, ISE, IFEPE, TAGE, Cseh=lnstituto, landaj asocioj

(neŭtralaj kaj laboristaj). Estimataj samideanoj,

Estimataj kamaradoj, Unu el la plej gravaj taskoj de nia movado : agado por oficiale enkonduki Esperanton en programon de lernejoj, dum la lastaj jaroj estas tre malmulte atentata de la esperantistoj, ie eĉ preskaŭ forgesita. Tamen ĉiu esperantisto ne povas ne konsenti ke la oficiala enkonduko de Esperanto en la lernejoj, la samrajtigo de Esperanto kun aliaj ,,fremdaj lingvoj instruataj en ĉiu lando, malfermus novan eraon en la mondlingva movado, ĝi tuj sekvigus kolosajn sukcesojn al la universalaj disvastigo kaj apliko de Esperanto. Venis la tempo renovigi la grandskalajn klopodojn, faritajn 14 jarojn antaŭe. Tio, kio ne sukcesis tiam, eble sukcesos nun. Mi pensas ke ĉiuj esperanto-organizajoj devas unuigi siajn klopodojn por aranĝi internacian daŭran kaj intensan propagandan kampanjon, kiu celu : 1. Propagandi la valoron de Esperanto por lernejo: 2. Atingi la moralan subtenon de la publika opinio (gazetaro; kulturaj asocioj; eminentaj pedagogoj, scienculoj, verkistoj k.a. ; aranĝo de amasaj peticioj, ktp.) por la enkonduko de Esperanto en lernejo; 3. Igi la Komitaton de internacia intelekta kunlaboro (Ligo de Nacioj) kunvoki en 1937 (aŭ, ekstremokaze, en 1938) internacian konferencon el oficialaj delegitoj de

— paĝo 18 de la PDF —

80

INTERMACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

diversaj ŝtatoj kaj kompetentaj pedagogoj por pritrakti la problemon de Esperanto en lernejo, studi la spertojn, fari konkludojn ; 4. Per la Konferenco kaj la Komitato de intelekta kunlaboro submeti al la Ligo de Nacioj projekton de internacia konvencio pri enkonduko de esperanto en la mombron de ..fremdaj lingvoj” instruataj en la lernejoj (elementaj, mezaj, superaj) de ĉiu lando.

Nur internacie koordinitaj agoj povas sukcesigi la aferon. Multfoje kaj multloke en Sovetio oni klopodis por enkonduko de Esperanto en lernejojn. Sed oficiala tutlanda enkonduko ne okazis. La ĉefa kaŭzo de la ĝisnunaj malsukcesoj estas la opinio pri ..malmulta disvastiĝo de Esperanto alilande”. Vere, eksterlande Esperanto estas nenie enprogramigita en lernejoj de tuta lando. Same neniam prosperos izolaj klopodaj en iu ajn alia lando. Ĉiam la enkonduko de Esperanto en lernejoj de iu lando ŝajnos al tiulanda administracio sencela se en aliaj landoj oni ne faros la samon La klopodojn en diversaj landoj ofte malsukcesigis la malĝusta kaj taktike erara postulo pri akcepto de Esperanto anstataŭ aliaj ..fremdaj lingvoj’’. Tia postulo renkontos ĉiam kaj ĉie preskaŭ nevenkeblan opozicion, armitan ne nur per malpravaj, sed ankaŭ per iuj pravaj argumentoj. Ne anstataŭigo, sed samrajtigo, egaligo estu nia hodiaŭa devizo — la samrrajt.go (egaligo) de Esperanto kun aliaj ,,fremdaj lingvoj” en lernejoj. Praktike tio estus tute sufiĉa ĉar pro la lernfacileco kaj aliaj kvalitoj de Esperanto ĝi penetrus rapide ĉien krom lernejoj, kie efektive la ellerno de iu ,,fremda lingvo havas hodiaŭ ankoraŭ avantaĝojn kontraŭ Esperanto (precipe en iuj fakaj lernejoj). Nia movado havas multajn pozitivajn spertojn, kiujn ĝi ne havis antaŭe. Per pli profundaj kaj daŭraj propagandaj klopodoj oni povas triumfigi tion, kio malsukcesis 14 jarojn antaŭe. Eĉ se la ..Kampanjo” devus daŭri 1 aŭ 2 jarojn, eĉ se rezulte la enkonduko de esperanto okazus nur en parto el landoj, eĉ se en iuj landoj esperanto estus oficiale enkondukita nur en parto el lernejoj, — ĉiuj klopodoj de nia movado estus tamen per tio malavare kompensitaj. Esperanto komencus sian duan jarkvindekon kiel lingvo de vere universala disvastiĝo. Mi alvokas la internaciajn kaj landajn esperanto-asociojn ekkontakti unu kun la alia por pritrakti la problemon. Oni formu specialan ..Permanentan Interasocian Komitaton por Esperanto en Lernejo (el delegitoj de ĉiuj asocioj) kaj kunvenigu la Komitaton ankoraŭ nunjare en oportunaj loko (ekz. en Parizo) kaj tempo. La komitato fiksu detalajn planon kaj taskojn de la ,.kampanjo”, ĝi koordinu la klopodojn de ĉiuj esp. asocioj en tiu-ĉi sfero, instigu kaj konsultu la asociojn. Post tio oni ĉiuloke solidare ekagu. Ekzistas neniuj kaŭzoj por prokrasti tiun-ĉi gravegan agadon. Iuj prokrastoj estas tute senutilaj : morgaŭ la tasko ne estas pli facila ol hodiaŭ. V. Kolĉinski A (Harkovo, Sovetio). Mi samopinias. Koncerne ĉi tiun leteron ni atentigas pri statistiko en ĉi tiu numero. Vidu ankaŭ ..Rezoluctoj”. Red.

Seiigo : Lastatempe ni ricevis broŝurojn pri Bern, Alta Tatro. Aŭstrio, Budapest, Viena Foiro. Ciuj bek ilustritaj. Pro lokomanko ni ne povas priparoli ilin. Ankaŭ kelkaj librokritikoĵ devas atendi. Sendante poŝtan respondkuponon vi povos ricevi tre interesan broŝuron : ,.Libervola civila helpservo internacia” ĉe Julio Gilliard, rue des Granges, NEUVEVILLE Svislando.

— paĝo 19 de la PDF —

Abonprezo de I.P.R. La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por 2.50 ned. guldenoj estas sendota el: 8 ŝilingoj. Aŭstrujo 5. — ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Ĉehoslovakujo 33 ĉ. kr. 6 kronoj, Danujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1.50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

F-ino V. C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de ganjons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St„ Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Aŭstra : Societo de Aŭstraj EsperantoInstruistoj. Gfrornergasse 13. Wien. VI.

Belga : H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN. Bulgara: Ivan Valĉanov, „Iskar’ 79. SOFIO. IV. Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr._ 114.322. B. Ĉina: Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Ĉilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana: vakanta. Estona : Johannes Jaanisto. Kastani — 125-1. TARTU. Franca: G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana: Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-—2—3. BARCELONA. Hungara: Bleier Vilmos. Mester-u. 53. V. 7. BUDAPEST. IX. Japana : Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FLIZINE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: Provizore :W. Grolleman, Westersingel 9. CLILEMBORG. Nederlanda Hindujo : K. Gorter. Gondokoesoeman 7. pav. JOGJAKARTA. Pola : B. Gluchowski. ŝw. Wincentego 80. WARSZAWA 24. Poŝtkonto 16992. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California, kaj: Amerika Esp. lnstituto. IIII Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al Ia adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agentojn en Danujo kaj Svisujo.

Redactie en uitgave P. KORTE, Schoolstr. 13 Veendam.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

15-a jaro.

•

No. 6-a.

1936-a

— paĝo 2 de la PDF —

Abonprezo de I.P.R. La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por la abonkotizo estas sendota el: 8 ŝilingoj. Aŭstrujo 5. — ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Ĉeĥosiovakujo 33 ĉ. kr. 6 kronoj, Danujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo .6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1. 50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla: F-ino V. C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gar<;ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St„ Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Aŭstra : Societo de Aŭstraj EsperantoInstruistoj. Gfrornergasse 13. Wien. VI.

Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN. Bulgara: Ivan Valĉanov, „Iskar” 79. SOFIO. IV. Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Ĉina: Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Ĉilia: E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana : Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. Estona : Johannes Jaanisto. Kastani — 125 — 1. TARTU. Franca: G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara: Bleier Vilmos. Mester-u. 53. V. 7. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FUZINE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: Provizore :W. Grolleman, Westersingel 9. CULEMBORG. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Gondokoesoeman 7. pav. JOGJAKARTA. Pola : B. Gluchowski. ŝw. Wincentego 80. WARSZAWA 24. Poŝtkonto 16992. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzlcr. Route 1. Box 389. FRESNO. California. kaj : Amerika Esp. lnstituto. IIII Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte .al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo.

Ciu novaliĝonto, kiu pagas sian kotizon por 1937 antaŭ la unua de januaro proksima, ricevos SENPAGE la tutan jarkolekton 1936an.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

15-a jaro (Numero 6) 1930.

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TaGE)

Redaktoro : E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. VVinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544. Prezidanto de TAGE: Dro Bj. BECKMAN, Konstapelsgatanl9 Karlskrona, Svedujo. Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuvv-Scheemda (Gron.) (Nederlando). W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando). A. VAN HAGE. Zuidvvending. Veendam (Nederlando).

La tri revoj de 1 infano. Ĉiu bubo revas pri la milito ; vole-nevole la instruisto malgraŭ sia propra pacamo devas konfesi tien ! Rampante tra la somera herbejo la knabo revas esti sovaĝa indiano, interbatante kun kamaradoj li sentas sin kiel maltima militisto, admirata militestro. Pri heroaj grandfaroj, bataloj kaj militiroj li sopiras dum la lecionoj, kaj kiam la knabinoj preskaŭ ploras pro la mizero kaj krueleco, la knabo ridas kaj revas.

La revo pri la milito. Kial ?

Rigardu nian bildon pri la batalo apud Luetzen !

Certe

— paĝo 4 de la PDF —

82

INTERMACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

idilia milito ! Kelkaj kugloj, kelkaj mortintaj homoj kaj ĉevaloj, iomete da sango, jen ĉio ! La birdo en la arbo kvazaŭ hezite forlasas la neston, kie ĝi trankvile ripozis dum la batalo. Kie estas la amasoj, kiuj ruliĝis unu kontraŭ la alia en la terura haoso dum mallumo kaj nebulo de la novembra mateno, kie la furioza hombuĉado ? Ili ne ekzistas en lia fantazio, la batalo estas pligrandigita knaba interbatado, ne la aĉa sovaĝaĵo de la reala mondo! Apenaŭ li sentis la tragikon de la granda reĝo Gustavo II, kiu ĵus falas mortvundita de sia blanka ĉevalo . . , . Revita aventuro, ne vera milito! Kaj tial la revo pri la milito estas forigebla per aliaj . . . Vidu, grandioze etendiĝas la helflava dezerto sub la intense blua ĉielo. Varmega suno kraĉas fajron super grandegaj kaktacoj kaj oblikvaj palmoj. Sub la arboj kaŝe aliras terura besto: ĝiaj piedoj estas kvazaŭ la piedoj de ludilo, sur la malhele flava korpo oni observas grandajn makulojn, nigrajn kaj ruĝajn, ĝiaj okuloj estas malicaj kaj stultaj. Kiu estas tiu besto ? Cu tigro, sangomakulita, ĉu la timeginda Sere Khan, kiun Kipling tiel vive priskribis en ,,La libro pri la ĝangalo”, ĉu nura fantaziaĵo, nekonata de la scienco? I Kial demandi, diskuti, kritiki ? Ni revu kiel la bubo, ni revu pri la Oriento …. Kion vi imagas, elparolante tiun vorton ? Varmego, fajro, sekeco, senpluveco, fortaj, brilegaj koloroj, danĝera sovaĝeco …. Kaj tion donas al ni la naiva bildo de dekdujara norda revemulo, ĉu ne ? Kaj migrante tra la fabelmondo de la Oriento, de Afriko subite ni ekhaltas vid-al-vide al stranga figuro. Preskaŭ perforte ĝi elstaras el ŝaŭma haoso de ĉielarkaj koloroj, neniel aeraj kaj serenaj, sed tere ardaj kaj fortaj. Cu negra fantaziaĵo, naiva, primitiva, preskaŭ freneza kreaĵo de in sovaĝa pentristo el la lando de tabuo kaj totemo, kies barbareca brilego samtempe alogas kaj repuŝas ? Negra idolo, etendante siajn brakojn ĝis la suno, la mondpatrino …. ,1 Sed tamen, kia kostumo, kia kurioza ĉapo, kiaj trikitaj gantoj, apenaŭ uzeblaj en Centra Afriko ! Kaj kia stranga arbo, kreskanta i el la kolormaro ! Al la murtapiŝoj, la fantaziaj pentraĵoj de svedaj i kamparanoj, precipe la dalekarlianoj, similas la kostumo — kurioze novkreita nacia kostumo, duone lapona — la arbo, la tuta aranĝo’ ne nur de tiu bildo sed ankaŭ de la aliaj …. Sennombraj fadenoj interligas la animojn : en la fantazio de infano troviĝas loko por negroj kaj dalekarlianoj, ĉasantaj tigroj sub : la ĉielo de 1′ dezerto kaj militantaj homoj sub la palaj nuboj de lae nordo. Ĉion ĝi posedas, ĉion ĝi kombinas, ĉion ĝi novkreas, ĉar super ĝi regas stranga Dio, la Dio de sovaĝuloj, primitivuloj, de totemismo, < de pratempa kamparana kulturo kaj de dekdujara knabo. La Dio de > la fantazio, kiu povas esti samtempe lapono, svedo, negro …. Bj. B-n.a

— paĝo 5 de la PDF —

La revo pri Dio.

— paĝo 6 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

83

La elektra lumigo de la lernejo. Medicin-higienaj kaj pedagogiaj postuloj kaj la koncernaj teknikaj aranĝoj. Estis iam tempo, kiam oni ne tiel ĝenerale kiel nun komprenis la sanitaran gravecon de la lumo, precipe ne de la lumigo en lernejo. Sed depost kelkaj jardekoj oni povas paroli pri raciaj penadoj al plibonigo de la okulhigieno en la lernejoj. Jam en la jaro 1863 la svisa kuracisto Fahrner evidentigis, ke dum kelkaj malfavoraj cirkonstancoj, koncerne la benkon kaj la lumigon, la lernantoj regule malleviĝis en tre nenatura teniĝo. ,,La brusto estis apogata ĉe la tablo, la dorso klinata antaŭen kaj turnata dekstron, la maldekstra brako kaj la kapo mallevata ; la okulo estis tenata nur 10 ĝis 15 cm super la papero. Malbone aranĝata, nesufiĉa lumigo en Ia lernejo tamen povas por la kreskanta generacio okazigi multajn maloportunojn en la praktika vivo, jes eĉ grandajn danĝerojn por la estonta ekzisto de la vidkapablo. Granda parto de la homaro estas precipe disponata al komenco de miopeco dum la junaĝo. Dank al multaj amasaesploradoj oni scias, ke kaj la nombro de la miopuloj kaj la grado de la miopeco kreskas kun la nombro de la lerneja klaso. Oni ankaŭ scias, ke estas la streĉo dum la fiksa rigardado ekz. dum legado, skribado kaj desegnado, kiu estas la plej grava kaŭzo de la miopeco. Ju pli malluma la klasĉambro estas, ju pli oni devas plenumi daŭran, streĉan laboron pri proksimaj objektoj en malbona lumigo, des pli la infano devas alproksimigi siajn okulojn al la laboraĵo, la kapablo fikse rigardi estas trostreĉata, multaj el la infanoj fariĝas miopaj, la miopeco pli kaj pli progresas — iam ĝis nekuracebla difekto. La miopa okulo tute ne estas forta okulo, kiel oni ofte diras kaj ankaŭ kredas, ĝi estas malsana. Ankaŭ alimaniere la okuloj de la infanoj povas difektiĝi pro nesufiĉa aŭ maloportune aranĝata lumigo ; precipe se la okulo suferas de alia, cetere tre ofta manko pri la refrakto, nome malmiopeco, certaj simptomoj de laceco, t.n. ..akomoda astenopio”, povas aperi. Dum laboro pri proksimaj objektoj, precipe dum malfavoraj lumigaj cirkonstancoj, oni komence bone vidas la objektojn, sed baldaŭ ili fariĝas malklaraj, kaj aperas laceco, streĉeco en la okuloj, kapdoloro. La infano devas paŭzi, komencas denove, sed post momento la samaj malagrablaĵoj reaperas k.t.p. Sela infano daŭrigas la laboron, la laceco, la streĉeco, la kapdoloro kreskas, eĉ naŭzo kaj vomado povas aperi, la okulo ruĝiĝas kaj pleniĝas per larmoj. Iam evoluas kronikaj malsanoj en la liga membrano aŭ la randoj de la palpebroj.

— paĝo 7 de la PDF —

84

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

La dezirindajoj de la okulkuracisto kaj la pedagogo povas esti restituataj tiamaniere :

Malmoderna klasĉambro. La lumigo devas havi en ĉiu parto de la ĉambro sufiĉan forton kaj esti kiel eble plej egale disdividata. Precipe oni devas zorgi pri bona lumigo sur la benkoj kaj la nigra tabulo. Blindetigo ne devas okazi ĉu rekte de la fonto de lumo, ĉu per rebriloj de bildoj, landkartoj, libroj aŭ skribpapero. La ombrigo devas esti tia, ke neniaj ĝenaj ĵetombroj aperas, dum samtempe ia ombreco devas ekzisti por plifaciligi la skribadon. La lumigo devas kontribui al bona impreso de la ĉambro. La instalo devas havi bonan gradon da efiko, t.e. plenumi prudentajn postulojn koncerne la ekonomion. Kiam oni konstruas novajn lernejajn domojn aŭ modernigas malnovajn, oni kompreneble ankaŭ provas fari la ejojn kiel eble plej laŭcelaj, higienaj, komfortaj. Sajnas tamen, ke oni koncerne la artefaritan lumigon de la lernejaj ĉambroj ankoraŭ ne bone scias la teknikaj progresojn, kiuj okazis dum la lastaj jaroj. Ne malofte oni renkontas unu apud la alia, privatan konstruaĵon kun bone lumigitaj loĝejoj kaj elmontraj fenestroj kaj lernejon, kie ankoraŭ malnoviĝintaj kaj nesufiĉaj aranĝoj por la lumigado de la ejoj donas la stampon de malgajeco al la tuta ejaro. La pli grava afero ja ne estas, kiel la lernejo aspektas de la ekstera

— paĝo 8 de la PDF —

Nio 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

85

flanko. Bedaŭrinde en la pli granda parto de la lernejoj de nia lando (Svedujo) la lumigo estas nekontentiga por tiuj, kiuj devas labori tie dum tiuj sezonoj, kiam la natura lumigo ne sufiĉas. Malfermitaj ŝirmiloj el ostkolora vitro kun lampoj grandparte videblaj ankoraŭ certe estas la plej kutima tipo de lumiga materialo. La disdivido de la lumaj punktoj ofte estas tute arbitra kaj la alteco super la planko varia. Normo por kalkuli la lumigan forton certe ankaŭ ofte mankas. Por konstati, kia teknika solvo plej bone povas plenumi ĉiujn suprenomitajn postulojn, la sveda Asocio por Lumkulturo aranĝis dum la printempo 1932 diversajn provojn en granda Stokholma popollernejo. La redakcio de IPR danke rekonas, ke la asocio disponigis al ni ne nur la rezultatojn de tiu esplorado sed ankaŭ la kliŝojn de la du bildoj, kiuj montras al ni la saman klasĉambron lumigita laŭ malnoviĝinta kaj laŭ moderna metodo.

Moderna klasĉambro. Resume oni povas diri, ke la esplorado pruvis, ke la duonmalrekta lumigado dum normalaj cirkonstancoj estas la plej bona. 4 lumpunktoj sufiĉas por tia ĉambro (proksimume 6-8 kvadrataj metroj) kaj lampoj de 100 w estas la plej oportunaj. La du antaŭaj lumpunktoj povas esti lokigataj sendepende de la grandeco de la ĉambro, ĉar ili precipe devas lumigi la tabulon kaj la katedron. Oni tial pendigas ilin 1.25

— paĝo 9 de la PDF —

86

internacia pedagogia revuo

Nro 6

metrojn de la tabula muro kaj kun reciproka distanco laŭflanke de 3.25 m. La armaturo estas pendigata kun la lumiga drato 2.25 m. super la benkoj, t.e. proksimume 3 m. super la planko. La du malantaŭaj lampoj estas lokigataj 4.25 m. de la antaŭaj kaj je la sama distanco de la longaj muroj kiel tiuj-ĉi. La alteco super la planko estas la sama. Tia aranĝo postulas, ke la longeco de la ĉambro estas maksimume 8 m. Se ĝi iomete transpasas tiun mezuron, oni povas pligrandigi la malantaŭajn lampojn ĝis 150 w. Tiam oni tamen devas uzi armaturon kun pli rekta efiko en la antaŭaj lampoj por malhelpi la akrigon de la ombroj. Tiu dispono tamen estas nesufiĉa, kiam la ĉambro estas pli ol 8.5 m. longa. Tiaokaze oni devas transiri al 6 lumpunktoj, tiel lokigataj, ke la reciproka distanco inter la paroj laŭlonge estas duoble pli granda ol la distanco de la laste paro ĝis la malantaŭa muro. Duonmalrekta armaturo kaj lampoj de 100 w. La uzado de duonmalrekta armaturo dependas de la alteco de la ĉambro, ĉar tiu tipo postulas distancon de 1.2. m, inter la lumiga drato kaj la plafono. En ĉambroj malpli altaj ol 3.5 m. oni tial devas transiri al kvaronmalrekta armaturo. En limaj kazoj oni tamen sen maloportuno povas uzi duonmalrektan armaturon sed neniam la lampoj devas pendi pli malalte ol 2 m. super la benkoj. Se oni rigardas la ciferojn ĉi-supre oni facile povas lerni la t.n. „kvaronmetron regulon’ : 1.25 – 2.25 – 3.25 – 4.25 m. Kompreneble oni devas observi la simetrion koncerne la laŭlongan mezlinion de la ĉambro. Ankaŭ la meblaro en la klasĉambro estas grava. Ciuj surfacoj devas esti senbrilaj por eviti speguliĝojn. Tio koncernas precipe la nigran tabulon, ĉar la skribo sur polurita surfaco estas nelegebla de kelkaj lokoj pro rebriloj. Dezirinde estas, ke ankaŭ la benkoj havas nebrilajn surfacojn. Certe tio estas maloportune koncerne la purigadon, sed oni povas demandi, ĉu oni ne povas ricevi sufiĉe glatan surfacon kun pli nebrila vernizo ol la nuntempe plej ofte uzata. La plafono kaj la muroj devas esti ne nur nebrilaj sed ankaŭ helaj. Por la plafonoj kaj la supraj partoj de la muroj la blanka koloro estas preferinda. La malsupraj partoj de la muroj devas havi helajn kolorojn sen troigo, tiel ke oni ricevas ,,trankvilan’’ fonon. Helflavaj, helverdaj, heltegolaj koloroj estas la plej oportunaj. La rebrila kapablo devas esti proksimume 50 %. La fenestroj devas esti provizataj per helaj tirfermeblaj kurtenoj, kiu plenumas duoblan taskon : difuzigi la naturan lumon kaj rebrili la artefaritan. Tiamaniere oni ricevas lernejan lumigon, kiu povas okazigi bonan lumigon de la laboro, kaj belan impreson de la ĉambro, tial ke la infanoj povas ricevi senton da lumo kaj ĝojo, ĉar nur tiamaniere estas kreata la ĝusta agrableco kaj komforto dum la laboro. (Laŭ la rezultatoj de esplorado de Sveda asocio por Lumkulturo kompilis B. B.) (Kaj en aliaj landoj ?-Red.)

— paĝo 10 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

87

La idealisto kaj la realeco. Li estas fragila kiel junko, malfortika laŭ staturo, certe pro nesufiĉa nutraĵo, Li estas nervoza, sendorma, distrita ; surŝipe li fariĝas senhelpe marmalsana, pro siaj tremantaj manoj li ofte aperas tranĉita post la razado. Hontema kaj modesta li paŝas tra la stratoj, en la koridoroj, supren kaj malsupren laŭ la lernejaj ŝtuparoj. Ĉar li estas licea adjunkto. Nek parencoj, nek amikoj lin akceptas kiel gasto, nur maljuna onklino transdonas al li herede sufiĉe grandan sumon, kaj lia sola amiko, maljuna arbo, kreskanta en la ĉirkaŭaĵo de lia urbo ĉiun printempon instruas al li la penigan arton vivi kaj elteni. Sed ĉu li vere lernis vivi ? Kvarfoje la Diino de ŝanco preterpasis lian simplan loĝejon en la teretaĝo, sed li hezitas, ĉiam li hezitas, li perdas la ŝancon, kaj la kruela Diino malaperas. Li ricevas la grandan heredon, li povas viziti ltalujon, li povas sanigi siajn nervojn, li povas vidi la urbon de Romeo kaj Julio ! Sed sur la pramego dum lia marmalsano germana fraŭlino forŝtelas la monon …. Laŭ erotika vidpunkto li estas preskaŭ analfabeto, tute ne indiferenta por la ,,eterne virina’ sed ridinde hontema, sen fido je si mem, ĉiam hezitema. Sur la muro super lia lito pendas granda pentraĵo „La funebre vestita sinjorino ’. Unu nokton ŝi deiras el la kadro, karesas lin pasie, volas en dezirego malsaneca (ŝi ja estas nur pentraĵo !) proponi al li sian amon, sed li nenion komprenas, li vekiĝas la sekvontan matenon ne kompreninte ion. Alian nokton ! Dum la vespero li legis verkon de la filozofo Kant, kaj en la sonĝo li vidas, kiel pakaĵo venas el la poŝtoficejo. Kio estas la enhavo? Kiu estas la sendinto? Sur la papero staras : „La objekto en si mem. Sendis : Profesoro Kant.’ Cu vere ? Li, la malmoŝto, licea adjunkto Ertstedt, la eta, distrita, ridinda sinjoro, li tenas en siaj krudaj manoj la objekton en si mem, kiu enhavas la solvojn de ĉiuj problemoj de la homaro, de la mondo,, la plej profundan sekreton de Dio mem ? Sed jen la hezitemo ! Cu li estas inda ? Eble li nur detruos la egan valoraĵon ? Ne, li retiriĝas, li timas, li resendas la pakaĵon al la sendinto ! Trian nokton ! Hundo hurlas apud la domangulo. Neniu vekiĝas krom la eta licea adjunkto, li malfermas la fenestron, nigra pudelo ensaltas la ĉambron, li rekonas ĝin, estas la Mefisto de Faŭst, la altranga potenculo, la reĝo de la magio. Sed tamen, kun pudeloj oni nemiam povas esti sekura …. For el la ĉambro, returnen en la mallumon kaj ŝlimon ! Hjalmar Gullberg:

Ensamstaende bildad herre. Tragikomisk vers. (Senparcnca, instruita sinjoro. Tragekomedia poezio.) Kun desegnajoj de Thorvald Gahlin Eldonejo de P. A. Norstedt kaj Filoj, Stockholm

— paĝo 11 de la PDF —

88

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

Ho ne, la feliĉo, la ĝuo, la potenco ne estas lia afero. Temas pri korektado de germanaj skribekzercoj, tasko, kiu sendube absorbas lian intereson sed kiun li iom post iom konfidas al sia fidela sekretario, la sepio. Vi ridas, vi miras, estimata leganto ? Kial ? Cu homo, kiu amindumas kun pentraĵoj, kiu tenis en siaj manoj la objekton en si mem, kiu gastigis dumnokte nigran pudelon, ne ankaŭ povus dungi sepion kiel sekretarion ? Certe, kaj kiel komforte por lacega instruisto ! La sepio ja havas ok brakojn ! Kaj dum la sepio laboras, la eta adjunkto povas prepari siajn belajn, kortuŝajn lecionojn pri la erotikaj konceptoj de Goethe. Bedaŭrinde, ke la krudaj lernantoj ne povas ŝati tiajn delikatajn temojn 1 Kaj en la lernejo regas la terura lernejestro, Sro Nordstjerna. Timinda persono, ceremoniema kaj malmola burokrato, potenca politikisto, estonta ministro por ekleziaj aferoj. Lia larĝa brusto brilas de ordenaj insignoj, steloj kaj rubandoj. Certe, li iom misuzas alkoholaĵojn, sed li vomas kaj akceptas klisteron kun la sama neimitebla, serioza digno, suvereno de la kapo ĝis la piedoj. Aŭskultu lian paroladon ĉe la komenco de la printempa semestro !

La lerneja direktoro parolas.

..Kolegoj ! Vin, lernejan ŝipanaron, bonvensalutas mi, la kapitan’. Observu ni komunan bordsignaĵon, la direktilo en sekura man’.

— paĝo 12 de la PDF —

Nro. 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

89

Laŭ la fakiro la tutmonda centro la umbiliko estas kaj la ventro, en krizepoko introspektas li. Ho, levu lin ĉe 1 koi’ el la mani’ ! Haribde, Scile logas nin sirenoj : la spac’ senfina kaj la personec sed nin konduku la ĉielaj benoj al ĝusta eei : popola komunec !’ Dum 1’ aplaŭdego de la kolegaro post la (invortoj de la direktor’ lepore Ertstedt fuĝas laŭ ŝtuparo pro ĉassignalo de 1’ tiran-tutor’. Kaj for de la pedagogiaj elreviĝoj la eta adjunkto rifuĝas al sia sekura fortikaĵo, sia studĉambro, kie li renkontas siajn fidelajn amikojn, Kant, Goethe, Shakspere …. Aŭ li vagas en la printempa naturo, inter arbaroj kaj montetoj, inter fioroj kaj birdaj nestoj. La malfeliĉulo, li ne scias la diferencon inter hordeo kaj tritiko, sed li ripozas dum la sepa tago, manĝas siajn buterpanojn kaj gloras la Kreinton, eta ero en la ega universo. Kaj li skribas ! Li publikigas libron, poeziaron, en kies ĉefa poemo ..Pacrevo’ li enigas sian tutan, modestan kaj noblan vivkoncepton. Kaj jen kio okazas !

Ertstedt kaj Tidstrom. Aflikt-amara estas viv’ artista :

— paĝo 13 de la PDF —

90

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

kristanaj lupoj en ŝafida fei — sub mask fratara koro kritikista — La ,,Paco-revon” glutis kun kruel’.

Sinjor Tidstromo sperte recenzanta, juĝanta eĉ la punkton super i, terura homo, akre mallaŭdanta insultis : „Jen blasfemo kontraŭ Di’ !” Kaj la adjunkto tuj kun modestemo konfesis tutan mankon da geni’, sed je la punkto pri la Di-blasfemo protestis li kun forta energi’. Kaj laŭ esper’ de la poeto pia, dum iam vokas Dia juĝtrombon’, el nigra ter’ en tremo agonia kun li Tidstromo rampos ĝis la tron’.

Jen blekemul ; li eksilentos time, la favorito de la kokokort’ ! Hezitemul leviĝos tuj senlime for de 1 kompleksoj kaj 1 amara sort .

Sed kiu estas doktoro Tidstrom ? Ho, ĉu vi ne konas lin, la grandan kulturkritikiston de la gazeto ,,Matena Koko ”, la ekslernanton de nia adjunkto ? Dubesenca figuro, mallerta kaj pri sveda kaj pri fremdaj lingvoj sed tamen sufiĉe aroga kontraŭ la instruistoj. Cu vi ne konas lin, kiu subtenita per la stipendio memore al la onklino de Ertstedt veturis tra Eŭropo, lernis la pretendojn de la epoko kaj nun por tridek arĝentaj moneroj povas vendi sian konvinkon kaj siajn idealojn ? Certe vi renkontis lin ! Mi faris. Kaj nun nia eta adjunkto tute retiriĝas al sia fortikaĵo kaj skribas versaĵojn pro si mem, dum la najbaro, la agento Vikingsson, diboĉas en la supera etaĝo, kune kun Tidstrom kaj kelkaj baletistinoj, se li ne dormas post la ebrio „unu etaĝon pli proksime al la ĉielo “, dum la adjunkto luktas kun la nigra pudelo. Iam la adjunkto mai-

— paĝo 14 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

91

kvietiĝas pro ilia ĝojo. Vundo faŭkas en nia koro, kaj li demandas : „Kiu vivas la plej riĉan vivon? Mi aŭ la agento?’ Sed la venĝo maldormas, kaŝe ĝi preparas teturan katastrofon. Jen !

La fino de Sro Vikingsson.

Dum Ertstedt sole penas pri nova poemar’, du detektivoj venas ebria al najbarO Jen Hno de 1’ drinkado, Sinjoro Vikingsson, de 1′ aera komercado kaj falsigita mon’. Matena Koko krias : „Aera negocad’ 1″ Pri kulpo Ertstedt scias, mantrema dum razadO Kompaton ne afektas lirika bankrotulo poemojn li kolektas korbare pro skrupulo

Al policej’ kuregas 1′ adjunkto tuj sen timO

— paĝo 15 de la PDF —

92

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

„M in punu, mi petegas, jen pruvoj pri la krim’! Al tro ĉiela sfero min tiris fantazi’, pri sonĝoj de 1’ aero negocis ankaŭ mi !” ) Kaj nun la fabelo pri nia adjunkto estas finita. Lian finon kaj lian sorton la verkisto envolvas en vualojn da mistiko. Lia korpo estis polvo kaj denove fariĝas polvo, lia animo leviĝas en la libera aero, liaj versaĵoj estas bruligitaj en fajro, kaj lia fidela servisto, la sepio, revenas al sia elemento, la akvo. Sed alte super tempo kaj spaco kuŝas en fajreranta ŝaŭmo sub arĝenta luno la insulo de la beatuloj. Kaj tie eterne vivas kaj vivos la animo de nia eta, malmulte vireca adjunkto kiel — la edzino de Orfeo …. Multaj dubas, diras la verkisto, ĉu Ertstedt efektive ekzistis. Kaj en sia stranga maniero, meze inter profunda, religia seriozeco kaj gaja, studenteca petolemo li respondas :

„Li vivis nur en la kolega rev’ de viro, nekonata de li mem.” Eble iu el vi estas tiu revanto ? Bj. Beckman.

LIBREJO EDELMAN-BARENDREGT (A. H. de Ruyter)

Amsterdam – Da Costaplein 14 – Telefono 83879 kaj 83897 GRANDA PROVIZO DA ESPERANTO-VERKO J Rapida liverado

SVEDA INSTRUISTA ESPERANTO-FEDERACIO

T.A.G.E. – sekcio. Prez. : s-ro Thorsten TorbjSr, Torild Wulffsgatan 7, tel. 20828, Goteborg. Sekr. : s-ro Fritiof Ahnfeldt, Inglatorp, Torskors. Kas. : s-ro Oskar Svantesson, Fagelfangaregatan 20, Goteborg. Sveda poŝtĝira konto de la federacio; 31430. Jara kotizo 3.— kronoj.

’) ..Aera negoco ‘ oni nomas en Svedujo tian negocon, kie oni vendas kaj aĉetas objektojn, kiuj efektive ne ekzistas kaj tiamaniere trompas la klientaron.

— paĝo 16 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

93

De la laborkomitato. La laborkomitato kore kaj sincere dankas al ĉiuj, kiuj per sia helpo ebligis al ni pretigi ĉi-tiun belan numeron. Du personoj, el kiuj unu samideano, kiuj deziras resti nekonata, havigis al ni la necesan monon. La juna, promesanta sveda artisto Torsten Nilsson el Rddeby desegnis la kovrilon kaj la vinjetojn. La desegninstruisto, artisto Gdran Skarman disponigis al ni la infanajn desegnaĵojn pri kiuj temas la artikolo „La tri revoj de 1’ infano”. ‘) La Sveda Asocio por la Skiado-) kaj La Sveda Asocio por Lumkulturo disponigis al ni la kliŝojn de la koncernaj ilustraĵoj kaj la Eldonejo P. A. Norstedt kaj Filoj donis al ni la permeson represi la desegnaĵojn de Thorvald Gahlin. Jen nia komenco, ĉu iu ankoraŭ dubas pri la estonto de TAGE? Nu, ek al la varbado por 1937. Vi, ĉiuj 1 ! ! Kaj ne prokrastu. Bv. ne forgesi : 1. nian statistikon (no. 5 I.P.R. 1936). Helpu al la dissendado de la formularoj al la adresoj de kursgvidantoj. Jam multaj bonegaj kaj valoraj respondoj atingis nin. 2. nian TAGE-tribu non. Inter la diverseco de viaj opinioj, P.R. serĉas sian vojon. I. 3. (kaj nepre ne): la propagandon por TAGE kaj IPR.

‘) 2)

Bedaŭrinde 2 kliŝoj ne alvenio ĝustatempe. Vidu la sekvantan numeron. (Red.)

ATENTU : Pristudu la numeron, kiun vi nun havas en la manoj, kaj rimarku, kion la laborkomitato post multaj penadoj atingis. Helpu vi, per via varbado, propagando kaj redakcia kunlaboro, ke en la estonto I.P.R. povos aperi daŭre en bela vesto kaj

monate.

— paĝo 17 de la PDF —

94

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

El diversaj landoj.

Anglujo. Vizito de lernantinoj al Anglujo … Paskon 1937. Moderna, bone ekipita, popollernejo en Birminghamo, Anglujo, kie oni instruas Esperanton, deziras inviti lernantinojn, aĝo li —17 jaroj, el aliaj landoj, pasigi unu semajnon, de sabato, Marto 27 ĝis sabato Aprilo 3, 1937, por interkonatiĝi, per Esperanto, kun la anglaj lernantinoj. La kosto, sen vojaĝelspezoj, sed inkluzive de loĝejo en la lernejo mem, manĝaĵoj, kaj ekskursoj, estos nur po dek kvin ŝilingoj, (15. — ), por persono, por la tuta semajno. Estas necese ke ĉiu grupeto estu prizorgita de responda persono. Pri la vojaĝelspezoj al Birminghamo oni devas sin informi ĉe naciaj turistagentejoj kaj havigi la necesajn biletojn. Aranĝoj estos farataj por renkonti la grupojn en Londono. Dum la semajno, oni vizitos la ĝardenvilaĝon Bournville kaj la Cadbury ĉokoladfabrikejon, kaj oni faros ekskurson al Stratford-on-Avon, la koro de la SHAKESPEARE distrikto. Estas bonega okazo, ne nur vidi belan anglan kamparon, sed viziti faman industrian urbon, partopreni interesajn festetojn, kaj ekskursojn, kaj fari internacian amikecon. Se vi deziras akcepti ĉi-tiun bonegan iviton, bonvole skribu, tiel frue kiel eble, a| Fraulino N. Sheppard, Tinkers Farm Lernejo, Northfield, Birmingham Anglujo-

Jugoslavino. La fremdultrafika sekcio de Ljubljana komunumo jus eldonis novan prospekton esperantlingvan pri la urbo. Estas tio jam la tria tiurilata oficiala eldonaĵo. Ce la prospekto kunlaboris la anoj de nia klubo, kiuj tradukis ĝin. Tiu nova prospekto ne estos dissendata laŭ la ĝisnuna maniero, pere de nia klubo, sed oni ricevos ĝin rekte de la eldonisto mem. Gesamideanoj, montru, ke Vin interesas tiu oficiala rekono de Esperanto. Skribu karton aŭ leteron kaj petu la plej novan prospekton de Ljubljana.

Adresu la korespondaĵojn al: ..Tujskoprometni svet mesta Ljubljane, LJUBLJANA. Auerspergova palaĉa. Jugoslavio.

— paĝo 18 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

95

Esperanta Klubo Ljubljana. Ljubljana, Julio 1936.

Por la IXa esperanta kongreso okaze de prezento de ..SERVISTO JERNEJ KAJ LIA RAJTO eldonis la klubo en Ljubljana tiun verkon en la libroformo. ..SERVISTO JERNEJ KAJ LIA RAJTO estas grandioza kanto de la laboro. Gi estas moderna dramo kun horo kaj lumbildoj. La verkon dramatigis laŭ la originala rakonto de Joh. Cankar s-ro Ferdo Dclak. Esperanton tradukis ĝin majstre konata pioniro s-ano profesoro Modrijan Franjo. Sciu, ke la verko estas tradukita kaj jam prezentita en gei mana. franca kaj serbokroata lingvoj, oni preparas la eldonon en pluaj aliaj lingvoj. ..SERVISTO JERNEJ KAJ LIA RAJTO kostas nur Din 8.- Poŝtelspezoj Din -.50. Por eksterlando ĝi kostas 3 respondkuponoj kun afranko. Oni mendu kaj pagu la sumon ĉe : ESPERANTA KLUBO. LJUBLJANA. Delavska zbornica. Jugoslavio. Gesamideanoj : Agu kaj mendu tuj la libron. Propagandu inter viaj konatuloj kaj amikoj por aĉeto. Ce la mendo cni samtempe forsendu la monon ĉar oni ekspedos la libron nur antaŭpage.

Recenzejo. La eldonisto

J. Philip Kruseman, Nassauplein l.B. Hago (Nederlando) sendas al ni Esperanto-kalendaron por la jaro 1937a. La folioj de la interesa esperantajo estas dusemajnaj kaj montras bele presitajn fotojn el ..la movado”. Mi citas kelkajn : la unua Esp.-flago kun ĝiaj elpensintoj. Sinha. nia hinda propagandisto. Esp. domo en Arnhem, la ,,Tirola kvaro ’, en Islando, poŝtkarton, kiun Zamenhof propramane skribis, k.t.p. Ciuj sufiĉe grandaj kun klarigaj notoj. Agrabla kaj interesa ornamajo, dum tuta jaro. La eldonejo petas jam nun kunlaboron sur vasta skalo, por 1938a. Entute: koran bonvenon en nia rondo. La prezo estas nedi. guld. 1.55, (afrankite). K-e.

N. van Hichtum, KUDLAGO, la malgranda Eskimo. La en Nederlando tre ŝatata porinfana verkistino verkis ĉi tiun historion por geknaboj, kiuj multe ŝatas aŭdi rekonton pri la lando de neĝo kaj glacio. Ni legas pri la vivo de la eskimoj en la kabanoj, preparitaj el neĝo, pri iliaj ĉasaventuroj. La historio certe plaĉos ne nur al multaj infanoj sed ankaŭ al multaj plenkreskuloj inter niaj samideanoj, kiuj ja lernis Esperanton por ekscii pri la vivo de alilandanoj. La stilo estas tre klara kaj la libreto estas por komencantoj tre taŭga legmaterialo. Fino Mannoury, kiu lerte prizorgis la tradukon kaj la Eldona Societo ,.Esperanto ”, Stockholm, kiu kiel ĉiam al la libreto (39 paĝa) donis belan aspekton, meritas nian dankon. MK.

L. Sinha. Hindo rigardas Svedlandon. Eid. Soe. ..Esperanto”, Stockholm 200pĝ. kun multaj fotoj. broŝ. 3,75 sved. kr. Ofte kiam oni pritraktas kun t.n. intelektuloj la neceson de Esperanto en la trafiko, oni aŭdas la rimarkon : ..Sed estas nur tre malmultaj homoj, kiuj scipovas

— paĝo 19 de la PDF —

96

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

Esperanton, do en vojaĝo oni pli bone povas uzi anglan aŭ alian lingvon modernan.” Kiel kontraŭdiro nun povas servi ĉi tiu libro, kaj laŭ mi tiu signifo estas eble la plej grava. Nun ni povas per ĉi tiu montri al la nekredantoj, ke oni, sciante Esperanton, pli bone kaj pli profunde povas konatiĝi kun la popolo ol kiam oni nur rilatas dum siaj vojaĝoj kun hotelpordistoj kaj kelneroj, kiuj pli malpli balbutas anglan aŭ alian lingvon. Hindo ne sciante la svedan lingvon esperis per la angla konatiĝi kun la sveda manlaboro, la slojdo. Li rimarkis, ke nur malmultaj povis kompreni lin. (Legu kaj ĝuu la ĉarman historion pri la cigaredo !). Li konatiĝis hazarde kun Esperanto kaj per ĝi li lernis dum sia restado ne nur multon de la slojdo sed ankaŭ multe pri la vivcirkonstancoj de la svedoj. En tre facila kaj klara eĉ iom naiva stilo li priskribis siajn vojaĝojn tra diversaj partoj de la granda lando. Ni legas pri la Stokholmaj konstruajoj, muzeoj, pri la farmbienoj de Skane, pri la laponoj kaj ilia vivo en la plej norda parto de la terglobo. Tre, tre bone ni konatiĝas kun Svedujo kaj ĝiaj diversaj enloĝantoj. Tiu estas la dua grava signifo de ĉi tiu libro : ĝi multe instruas nin pri ĉiuj aferoj, kiuj por ni Esperantistoj, kaj precipe por ni Esperantistaj instruistoj, estas treege valoraj. Laŭdon por la aŭtoro, laŭdon ankaŭ por la eldona societo pro la belaspekta libro. MK.

Pri Plena Gramatiko de Esperanto. Literatura Mondo informas ĉiujn aĉetintojn de la unua eldono, ke la dua eldono estas jus prespretigita. Gi estos ĉirkaŭ 100 paĝojn pli granda, ol la unua kaj la eldonejo ŝanĝos por ĉiu la unuan eldonon je la dua. La aĉetintoj, se ili hazarde ne ricevis la necesajn informojn antaŭ la l-a de novembro povas ĝin havigi de la eldonejo aŭ de la firmo, kiu liveris al ili la libron. Kiuj ne deziras ŝanĝi, rajtas aĉeti la duan eldonon por la duona prezo.

Belega kaj arta donaco por la venontaj festotagoj estas

REMBRANDT LA MAGIISTO de M. Muller Unika verko en Esperantujo pri nia fama pentristo. Jen parto el ia raporto de la Sekcio de Kontrolo al la prezidanto de la ESPERANTISTA AKADEMIO; PARIZO.

„Mi havas la honoron sendi al vi mian kontrolan raporton pri la verko de nia samideano M. MULLER, ..REMBRANDT LA MAGIISTO”. La libro enhavas 162 paĝojn de formato 15 X 22; ĝi estas bele bindita kaj tre zorge presita sur luksa papero; ĝi konsistas el du partoj, nome el 54 paĝoj de teksto kaj 108 p. dediĉitaj al la ilustraĵoj kun priskriboj. Ci tiuj ilustraĵoj, nombre cent, prezentas desegnaĵojn kaj bildojn de la Majstro. S-ro Muller vere rajtas fieri pri sia bela verko; li tiom pli prave povas fieri, ĉar lia Esperanta Stilo estas nepre korekta kaj pura. Li apartenas al tiu nederlanda skolo, kiu per sia fervoro eminente elstaras, tiel ke Holando ŝajnas nun esti la fokuso en Esperantujo. La verko estas tiel zorge presita, ke mi eltrovis nur kvin preserarojn. Tial ni esprimas al la aŭtoro kaj al la eldonisto nian tre sinceran, varman gratulon . Herman Boucon, L. K. ano. Al tiu bonega recenzo ni ne bezonas aldoni ion. Tuj mendu la verkon ĉe LIBRO-SERVO L.E.E.N. Pythagorasstr. 122, AMSTERDAM-O. Prezo nur g. 2,50 (afrankite). Poŝtĝirkonto no. 10337.

— paĝo 20 de la PDF —

Tabelo de la abonantoj de lnternacia Pedagogia Revuo. Lando Argentina . Aŭstra Belga . Brazila Brita Bulgara ĉeĥoslovaka ĉilia Ĉina Dana Egipta Estona Finnlanda Franca Greka Hispana Hungara ltala Japana Java Jugoslava Kanada Latva . Litova Nederlanda Ned. Hinda Norvega Novzelanda Palestina Peru-a Pola . Portugala Rumana Rusa Sveda Svisa. . Turka USA-a .

Germana Saksa .

.

6 2

1926 1 3 7

1925 1 1 6

15 20 68

8 16 50

11 9 33

■ 10 28

6

— 4

1 2

3 1

5 5 10 1 5 7 1 7 3 6 — 7 6 14

7 3 11 1 4 1 — 7 1 5 1 3 8 6

5 2 15 1 — 6 2 6 1 3 1 2 4 —

12 2 28 — — 4 5 4 — 2 3 1 6 —

1 —

1 —

1 1 1

1 1 1

■ 24 2 3 95 31 4 1 6

15 1 1 92 46 5

10 1 — 76 13 2

9 1 — 52 3 2

11 1 — 41 2 2

5

1

1

2

363 . 140 [ . 380 1

358 140 380

375 123 302

251 115 264

188 98 225

181 86 240

883

878

800

630

511

507

1930 1 16 3 2 30 16 53 1 2 2 5 12 8 8 7 1 4 1 6 1 9 1 13 4 dP 3 1 2

1929 1 11 2 — 12 10 68 — 3 8 — 7 8 8 2 5 3 1 8 10 11 — 8 8 7 — — 2

1 28 1 1 45 44 4 1 6

1928 1 18 4

1927

■

La granda perdo de Rusaj abonantoj estas kaŭzita de la Soveta malpermeso, sendi monon al eksterlando. Tre ĝojiga estas ila sukceso en Britlando, Nederlando kaj Svedujo. Entute IPR estas reprezentata en 37 landoj! K. Krober, administranto.

— paĝo 21 de la PDF —

JUBILEO ANDREO CSEH. En ĉi tiu somero la Esperantistaro inde festis la 25-jaran jubileon de la eminentaj verkistoj K. de Kaloscay kaj Julio Baghy. Eble malmultaj scias, ke ne malpli grava jubileo atendas nin. Ankaŭ Andreo Cseh jam de 25 jaroj laboras en la servo de nia movado. Ni ne bezonas tie ĉi larĝe priparoli la meritojn de Andreo Cseh, kiu senripoze laboradas por antaŭenpuŝi la movadon. Andreo Cseh pliriĉigis nian anaron je miloj da novaj, entuziasmaj adeptoj. Lia fama metodo estas aplikata de centoj da instruistoj en la tuta mondo, vekante intereson ĉe novaj kaj malnovaj Esperantistoj. Nun ni deziras feste rememori la fakton, ke li dum 25 jaroj senĉese dediĉis sin al Esperanto. La Haga grupo „Fine Gi Venkos” festos sian 30-jaranJubileon je lundo, la 28-a de Decembro en salono de la Zoologia Gardeno, Benoordenhout 2, Den Haag. La intenco estas en la sama vespero festi la 25-jaran jubileon de Andreo Cseh kaj transdoni al li memoraĵon pri ĉi tiu grava fakto. Ni invitas la Esperantistojn partopreni en ĉi tiu festo persone aŭ perletere. Leteroj por laŭtlego en la festvespero povas esti sendataj al la jena adresoF-ino C. E. van Voorthuijsen Noordeindsplein 2a, Leiden, Ned. Tiuj, kiuj volas partopreni en la donaco (dependonta de la kolektiĝinta sumo) povas sendi sian kontribuon al la sama adreso, antaŭ la 15-a de Decembro 1936. (Poŝtĉekkonto de F-ino v. Voorthuijsen: 133688). La Jubilea Komitato : F-ino C. E. van Voorthuijsen, Noordeindsplein 2a, Leiden. F-ino S. M. Gronloh, Rijnkade 15 Leiden. S-ino M. C. van Nooten—van Nooten, Jae. Mosselstr. 14a, Den Haag. F-ino N. Rademaker, Westplantsoen 43, Delft.

— paĝo 22 de la PDF —

„NIA BATALADO” 100-paĝa ilustrita libro pri Litovujo kaj ĝia ĉefurbo Vilnius, estas senpage sendata al ĉiu petado. Skribu al : t

,,Vilniui Vaduoti S-ga, Kaunas, Litovujo”.

Korespondemulo!

s –

Niaj membroj fervore deziras korespondi kun gesamideanoj en ĉiuj landoj tra la mondo, kaj ni volonte kaj senpage enpresigos vian adreson en nian monatan gazeton /Amikoj de Esperanto”, kiu estas eldonata ekskluzive por Esperanto-korespondantoj kaj libroamantoj. Sendu vian adreson senprokraste — hodiaŭ ! Abonkotizo por unu jaro: 1 svisa franko aŭ egalvaloro, (sendu poŝtmandate). Postulu specimenon ! Adreso : AMIKOJ DE ESPERANTO 2 Kudan 3-ĉome, Koĵimaĉi-ku, Tokio, Japanujo.

Esperantistaj Geinstruistoj. Jam de tri jaroj aperas internacia revuo por esp-istaj infanoj kaj komencantoj diversaĝaj. La ĉefaj kunlaborantoj estas infanoj mem, geinstruistoj, literaturistoj, scienculoj, kiuj mem interesiĝas pri la Spontaneaj elmontroj de 1 infanoj.

JNFANOJ SUR TUTMONDO” kiu jam liveris al la edukistoj riĉan kolekton de eldonindajoj, komencas nun la kreadon de infana esp. literaturo. En la komenco de decembro aperos la unua legolibro por infana biblioteko: ..Japana Kajero de la revuo, konsistanta el abundaj originalaj materialoj, diverstemaj ..japanajoj”. La libreto 24-paĝa estos liverata kontraŭ 3 fr. fp^O.30 guld. aŭ 2 internaciaj resp. kuponoj) adresitaj en maniero de antaŭmendo, antaŭ la 10-12-36. al la Red. de ..Infanoj sur Tutmondo”, Besse-sur-Ŭsote fVar) Franclando. Post la 10-12-36 la libreto kostos 5 fr. fr. afrankite.

POŜTMARKOJ. Volonte mi interŝanĝos p.m. en ĉiuj valoroj, ankoraŭ validaj, kaj malnovaj, aerpoŝtaj aŭ eldonitaj por specialaj okazoj. Mi akceptos nur uzitajn, nur parte kaj malmulte stampitajn. Sendu kvanton unue ; rekompence mi sendos el Nederlandokaj Kolonioj sur bazo de Michel-katalogo 1936-a. C. DE JONG. Inspektoro de „The Ocean”. Ace. 6 Guarantee Corp. Van Gooyenstr. 14. ARNHEM (Nederlando).

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

A FA fsE

X

z’ I ZJ i *|JuF ‘

S .

L

Oficiala organo de T.A.G.E. 16-a

tro.

No. l-a. ONB

I

+Z62264407

•

1937-a

K

— paĝo 2 de la PDF —

Abonprezc> de I.P.R. La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por la abonkotizo estas sendota el: 8 ŝilingoj. Aŭstrujo 5.— ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Ĉehoslovakujo 20 ĉ. kr. 6 kronoj, Danujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 10 liroj. Itala 7 peng. Hungarujo 50 din’ Jugoslavujo 5 latoj./V r’. Latvujo 6 kron.Iĵf * Norvegujo 8 zlotoj’^) Polujo 180 leoj. A» ? Rumanujo 5 frank. Svislando 1.50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E, Angla:

F-ino V C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de garijons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St„ Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Aŭstra : Societo de Aŭstraj EsperantoInstruistoj. Gfrornergasse 13. Wien. VI.

Belga: H. Rainson. Hombeekschesteen weg 54. MECHELEN. Bulgara : Ivan Valĉanov, „Iskar” 79. SOFIO. IV. Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ. Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 1 14.322. B. Ĉina: Chang-Ching-Chiu. 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Ĉilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana : Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. hstona : Johannes Jaanisto. Kastani — 125-1. TARTU. Franca: G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara: Bleier Vilmos. Mester-u. 53. V. 7. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita li. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FUZINE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva : S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAUZAS. paŝt. ag. Nederlanda : Provizore :W. Grolleman, Westersingel 9. CULEMBORG.

Nederlanda

Hindujo:

K.

Gorter.

Gondokoesoeman 7. pav. JOQJAKARTA. Pola : B. Gluchowski. ŝw. Wincentego 80. WARSZAWA 24. Poŝtkonto 16992. Sveda : estraro de S.I.E.F.

Svisa : Vakanta. L). S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California, kaj : Amerika Esp. lnstituto. IIII Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo.

Varbu por T.A.G.E. Propagandu nian interesplenan revuon ! !

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

ITERNACIA PEDAGOGIA REVUO

16-a jaro (Numero i) 1937.

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Redaktoro: E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. VVinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544. Prezidanto de ‘I AGE: Dro Bj. BECKMAN, Konstapelsgatan 19 Karlskrona, Svedujo. Sekretario: K. li. SPORTEL. Nieuvv-Scheemda (Gron.) (Nederlando). W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando). A. VAN HAGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando).

Raporto pri la T.A.G.E.-statistiko

Esperanta rondo de gimnazianoj el ŝtata klasika gimnazio en Bydgoszcz kun sia

protektanto Profesoro Sygnarski.

Al la enketo pri infankurso], publikigita en numero 5:1936, respondis 42 personoj el 14 landoj, sed ĉar kelkaj raportoj estis tute negativaj kaj diversaj personoj sendis plurajn raportojn, oni povas kalkuli pri 45 raportoj el 12 landoj.

— paĝo 4 de la PDF —

2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

La plej gravaj ciferoj estas resumitaj en aparta tabelo, kaj iliaj sumoj montras la jenon: 1) Nombro ĉe fino. Lando. Nombro ĉe komenco. Entute. Knaboj. Knabinoj. Entute. Knaboj. Knabinoj. 120 561 618 456 443 Anglujo 76 145 256 35 45 Nederlando 280 131 232 232 164 Polujo 164 28 55 104 Norvegujo 109 26 52 82 12 56 35 16 Aŭstrujo 13 22 Ĉehoslovakujo 20 42 20 40 20 Francujo 40 40 40 40 28 Danujo 18 12 16 12 30 11 8 Usono 25 15 10 3 22 7 12 7 Svedujo 15 5 daŭras Jugoslavujo 8 8 16 15 11 4 11 Hungarujo 15 4 437 1511 906 1216 782 316 Anglujo tial posedas la senkompare unuan lokon, kaj la kialo certe estas, ke la anglaj kursoj plejparte estas oficialaj kaj devigaj. El la dek kursoj, raportitaj el Anglujo, ok estas tiaj kaj unu ne-oficiala sed deviga. La sama situacio ne eksistas en iu alia lando, eĉ en Polujo, kie la kvar kursoj estas oficialaj, ili tamen estas nedevigaj. Krom ili ekzistas nur tri oficialaj kursoj: Olomouc kaj Reichenberg, Ĉehoslovakujo kaj Voitsberg, Aŭstrujo. La aĝo de la infanoj iom varias. Kelkaj gvidantoj komencas instrui jam la 8-jarulojn, aliaj atendas ĝis la lernantoj havas 16—17 jarojn. La mezaj ciferoj estas 11.5—14.5 jaroj kaj tian aĝon rekomendas S ro Goodes, Romford. Anglujo, dum S-ro Sygnarsky, Bydgoszcz opin as, ke 14-jaruloj estas la plej bonaj lernantoj. Unu raportinto substrekas, ke oni devas havi samaĝulojn en la kurso; en kelkaj kursoj tamen la diferenco inter la malplej kaj la plej aĝaj estas sep jaroj! Kiom longe devas daŭri infankurso? Diversaj raportintoj bedaŭras, ke ili nur povas aranĝi unujarajn kursojn, precipe pro la organizo de la lernejo aŭ pro la postuloj de aliaj fakoj. En D., Anglujo, oni tamen projektas dujarajn kursojn, se la nuntempa, grandega eksperimento havos bonan rezulton. En Romford oni eĉ pripensas trijarajn kursojn, kiel dirite inter la 11-a kaj la 14-a jaro. La instrutempo ankaŭ alimaniere povas varii. En Romford oni ’) En la ĉi-supra tabelo mi nur kalkulis kun tiaj kursoj, kiaj estas finitaj krom la sola jugoslava. Tial la ciferoj iom diferencas de tiuj de la granda tabelo. (La vera sumo de la raportitaj infanoj estas en Anglujo 656, en Francujo 85, en Svedujo 31 kaj en Usono 35. La sumo de knaboj kaj knabinoj ne ĉiam egalas al la nombro entute, ĉar kelkaj raportintoj ne donis la apartajn ciferojn. Kelkaj ciferoj ankaŭ estas proksimumaj. Sed entute niaj raportoj temas pri pli ol 1600 infanoj.

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

3

instruas dek minutojn ĉiutage, en Mosjden kaj Sulitelma, Norvegujo 12 horojn posemajne. Plej ofte oni instruas l—2 horojn semajne. S-ro Pizl, Alt-Dietmanns, Aŭstrujo skribas: ,,Laŭ mia konvinko dum unu jaro semajne po du horoj (ĉiu horo alian tagon) devige au nedevige devas ili paroli flue kaj skribi. Memkompreneble neniel science sed simple kaj korekte.” La saman sperton havas S-ro Sygnarski, kiu ankaŭ rekomendas instrui dum la antaŭtagmezaj horoj. La daŭro de la kurso laŭsemajne varias inter 4 — 8 (Ĉe-kursoj) kaj 40 semajnojn (lernejaj kursoj, precipe la devigaj en Anglujo). Kotizoj nur malofte ekzistas. Plej ofte en Nederlando, kie oni raportas eĉ pri kotizo de 7.50 guldenoj: iam la infanoj pagis polecione (Slikkerveer, Nederlando 0.10 guldenoj, Alt-Dietmanns, Aus^rujo 10 ŝilingoj). Entute 14 kursoj el la raportitaj estas pagitaj. 0. Koncerne la instrumetodon oni plejparte raportis pri miksitaj kursoj. S-ro Neŭzil, Olomouc, uzas sian propran metodon, pri kiu ni esperas povi raporti pli detale alian fojon. IO kursoj estis Ce-kursoj. Pri tiu temo mi volas citi kelkajn raportojn. F-ino Saxl skribas: ,,Laŭ mia sperto la iom ŝanĝita Cseh-kurso estas por infanoj la plej instiga kaj entuziasmiga metodo. Sed oni atentu, ke la infanoj ricevu hejmtaskojn (demandfoliojn — nur esperantlingvajn) kaj ke la instruisto faru diktaĵojn kaj kontrolu la sciojn de la infanoj aparte.” S-ro Nicolaisen, Kristiansand, Norvegujo skribas: ,,La Cseh-kurso por plenkreskuloj ne estas tute taŭga por infanoj. Mi devis ŝanĝi multe kaj klarigi ĉion klare en norvega lingvo. Mi proponas, ke oni ellaboros kaj presos kurson por infanoj laŭ Csehmetodo.’ La saman opinion havas S-ro Grdnborg, Kattrup, Danujo. F-ino Weidijk, Buitenpost, Nederlando kaj aliaj plendas pri la sekeco de la ĝis nun uzitaj lernolibroj. F-ino Andree — Karlsson, Nynashamn, Svedujo proponas, ke la esperantista instruistaro ellaboru bonan lernolibron kun leg-kaj skribekzercoj, tiamaniere aranĝitaj, ke la tekstoj malhavu la ĵus pritraktitajn gramatikaĵojn, kiujn la infanoj devas mem indiki. Specialaj spertoj kaj proponoj menciindaj estas: oni multe kantu, eĉ dum la unua leciono (F-ino Vingerhoets, Amsterdam), oni kreu malmultekostan infangazeton (S-ro Pialla, Villeurbanne, Francujo) kaj en ĉiuj landoj oni traduku bonan infanliteraturon, ĉar ni nepre bezonas tian por interesi la infanojn (F-ino Linz, Wolfpassing, Aŭstrujo). Ekzamenoj post la kurso estas maloftaj. Nur kvin kursoj raportis kun kompletaj ciferoj: en unu el la kursoj de Bishop-Auckland, Anglujo oni ekzamenis 75 sed nur aprobis 20, en Romford estas la ciferoj 40 kaj 32. En la aliaj kvar kursoj, Bishop-Auckland, Brooklyn, Usono kaj Voitsberg, Aŭstrujo ĉiuj aŭ preskaŭ ĉiuj estas aprobitaj. En Bydgoszcz la lernantoj de ŝtata klasika gimnazio ricevis cenzurojn sur siaj lernejaj atestoj. Pri la rezultoj oni malmulte skribas. Ni citu la vortojn de S-ro

— paĝo 6 de la PDF —

4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

Verot, St. Etienne, Francujo, kiu instruis dum kvar monatoj, entute 16 horojn: ,,La infanoj scipovis demandi pri la vojo, nutraĵo, familio, lernejaj aferoj; ili recitis flue du poemetojn kaj kantis unu infankantan.” La gravan sed malfacilan problemon de la daŭriga kurso oni solvis diversmaniere. Pri fonditaj junularkluboj raportas nur kvin persono; (Bishop-Auckland, Anglujo; Ranum, Danujo; Bydgoszcz kaj Szamotuly, Polujo kaj Brooklyn, Usono). Kelkaj aranĝis daŭrigan kurson en sia hejmo, aliaj en klubo por plenkreskuloj; en 12 kazoj ni aŭdas pri organizita daŭriga instruado, precipe en Anglujo, Nederlando kaj Polujo. Abono de gazeto estas malofta pro la malriĉeco de la lernantoj. Individua abono al La Juna Vivo okazas multnombre nur en Bournville, Anglujo kaj Brooklyn, Usono. Korespondado okazas almenaŭ por kelkaj lernantoj en la plej multaj kursoj (28 raportoj); la adresojn oni ricevis precipe el la gazetoj La Juna Vivo, La Praktiko, Internacia Pedagogia Revuo kaj Heroldo. Inter aliaj helpiloj oni povas nomi Correspondence Scolaire Internationale, Parizo kaj Hungara Skolta Federacio. Ni citu laŭvorte kelkajn raportojn. S-ro Sygnarski: ,,Post la kurso la lernantoj aliĝis al la Esperanta Rondo ĉe gimnazio. Ĉiam post la Ĉe-kursoj sekvas daŭriga kurso laŭ miksita metodo je helpo de (la lernolibro de la raportanto). Ekzistas ĉe gimnazio speciala esperanta biblioteko, kiu nombras pli ol 100 diversajn esperantajn librojn. Krom tio la gimnazio abonas por la junaj esperantistoj jenajn gazetajn: Heroldo de Esperanto, La Praktiko (2 ekz.), Pola Esperantisto, La Juna Vivo (2 ekz.). Kelkaj lernantoj abonis krom tio individue la lastan gazeton . F-ino Andree—Karlsson: ,,Mi kredas, ke estas tre malfacile aranĝi daŭrigajn kursojn por infanoj en Svedujo. Ankoraŭ pli, aranĝi infangrupojn. La bonaj vivkondiĉoj en Svedujo ebligas al preskaŭ ĉiuj infanoj viziti la mezlernejon, kiun ili vizitas, havante 13 jarojn. Plej parte nun estas tiel, ke ili ne havis pli ol unu esperantokurson antaŭ tiu aĝo. Sed vizitante la mezlernejon ili devas lerni germane kaj angle, kio malebligas studadon de ankoraŭ unu lingvo. Ankaŭ aliaj raportintoj priparolas la influon de la esperantostudado kaj la lerneja laboro unu sur la alia. La intereso de la junaj lernantoj de F-ino Edwards daŭras du, tri jarojn post la fino de la kurso, sed poste ili estas forrabitaj de aliaj interesoj kaj de la kreskanta lerneja laboro. S-ro Schdpfer bedaŭras, ke la angla lingvo tro multe konkurencas kun la esperanto-instruado kaj S-ro Adamek, Vrbice, Ĉeĥoslovakio, skribas: ,,La junularo estas tro ŝarĝita (eĉ 28 horojn) kaj enmeti ankoraŭ Espon ne estas farebla. Forigi la fremdajn lingvojn kaj instrui sole la pli racian, neŭtralan mondlingvon Esperanto.” Sed la problemo ankaŭ havas alian flankon, tre grava por nia propagando. Certe, unu raporto sciigas, ke iu instruistino ne kuraĝas

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 1

INTI RNACIA PEDAGOGIA REVUO

5

instrui Esperanton dum tuta jaro, ĉar ŝi timas, ke la lernantoj poste ne ŝatus la malfacilaĵojn de la franca lingvo. Sed F-ino Linz, Woifpassing deklaras: ,,Ĉiuj tri knaboj akiris poste kaj jam dum la kurso en latina lingvo la plej bonan ateston kaj la profesoroj en tiu lingvo rimarkis la al ni ja konatan logikan preparon per Esperanto.” Kaj S-ro Schdpfer, Voitsberg aldonas ,,la nekontesteblan fakton ke per E. la gelernantoj plilarĝigas la vorttrezoron kaj lernas zorgeme uzi la gepatran lingvon.” Per tiuj konstatoj oni eble povas kapti la intereson de tiaj instruistoj, kiaj ankoraŭ ne ŝatas la lingvon aŭ interesiĝis pri ĝi. Modela ŝajnas esti la agadmaniero de S-ro Goodes, Romford. Li skribas: ..Kiel en alia lernejo, en kiu mi sukcesis enkonkuki la instruadon de la lingvo (kvankam nun pro reorganizo de tiu lernejo oni ne instruas la lingvon tie), mi laboris unue per libervolaj kursoj dum postlernejaj horoj, due per privataj interparoladoj kun la lernejestro, trie per la Esperantistigado de aliaj geinstruistoj kaj kvare (plej grave) per uzado de la lingvo en korespondado kun alilandaj lernejoj kaj aranĝitaj interparoladoj kun eksterlandanoj aŭ vizitantoj en la lernejo aŭ en la eksterlando dum aranĝita libertempo por kelkaj el la geknaboj kaj geinstruistoj. Inter aliaj proponoj mi speciale volas mencii tiun de F-ino Andree — Karlsson, ke la landaj federacioj disdonu flugfoliojn precipe aranĝitaj por infanoj. F-ino Linz proponas, ke TAGE aranĝu infan-interŝanĝ-eblecon. La intereso de la infanoj estas de multaj raportintoj forte laŭdataj. La opinion de F-ino Edwards mi jam citis. F-ino Nixon kaj S-ro Golobiĉ, Jesenice, Jugoslavujo, precipe substrekas la gravecon de la korespondado; tamen S-ro Scholze avertas pri la ofta seniluziiĝo pro manko de respondo. Sro Pizl diras, ke infanoj estas plej bone esperantigeblaj kaj S-ro Adamek, ke ili estas modeloj por la plenaĝuloj. Ankaŭ S-ro Nicolaisen laŭdas ilian entuziasmon kaj lernemon. Kaj S-ro Dormont konstatas: ,,Se la edukestraro oficialigus la kurson, mi povus havi eble la duonon de la 2000 studentoj!” Malgraŭ tio ofte okazas malpliiĝo de la nombro de lernantoj, entute de 1613 ĝis 1377, do 14 procentoj, en kelkaj kursoj ankoraŭ pli multe, ekz. de 50 ĝis 9! Kio estas la kialo de tia malpliiĝo? Laŭ la raportoj multaj kialoj povas ekzisti. La ok-kaj naŭjaruloj estas tro junaj, kelkaj tro stultaj (ne multaj). Iam la gepatroj malhavis komprenon por la ideo de esperanto, en kelkaj kazoj la intereso de la infanoj mem malpliiĝis. Diversaj kaŭzoj estas ekster la potenco de la gvidanto. Ofte la lernantoj dum la kurso forlasas la lernejon, ili transloĝiĝas aŭ ili malsaniĝas. Sed la plej grava kaŭzo de la defalo estas la trookupiteco de la infanoj koncerne la devigajn fakojn. Malpliiĝita intereso verŝajne ne ofte okazas; F-ino Eridhsen, Stavanger, Norvegujo raportas pri malpliiĝo de 35 knabinoj ĝis 33 pro

— paĝo 8 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

6

samtempa danckurso! Bone! Sed la plej profundan enrigardon en la problemo certe donas la vortoj de S-ro Schdpfer, per kiuj mi volas fini: .,1. Malriĉeco; dum la vintro multaj knabinoj devis kolekti kaj hejmporti karbojn el la karbminejoj. 2. Longaj lernejvojoj; multaj kursaninoj devis rezigni pro Esperanto varman tagmanĝon, restante en la lernejo ĝis la tria posttagmeze. 3. Tro multaj devigaj fakoj; mankis la tempo por serioze lerni fremdlingvon. Jen resumo pri la plej gravaj problemoj, kiujn lumigis nia enketo. Mankas al mi tempo por pli profunda analizo de la respondoj, sed mi esperas, ke tiuj konturoj almenaŭ povas iom efektivigi la promeson de la formularo: ,,Vi povas helpi kaj esti helpata.”

TAGE-statistiko. ‘l abelo. Lando kaj loko.

Jaro.

Raportanto.

> □ o •-r» 0) □ CL o n • sr

Nombro. Ce komenco. ro □r-r c •ro

□ OJ

oa •

□ 0) cr• □ 0 •

A Ce fino, ro 5 r-r c O •

□ 0)

•

z: n cr 1 0 •

I. ANGLUJO. Bishop Auckland 99

99

99

99

Bourn ville 99

99

D. D. Glascow R om ford Worcester

75 75 11 — 18 — 24 13 — 350 350 10 — daŭras 42 18 18

— 11 18 24 13 «— 10 —

8

4

— 50

12 10 3 10

3 1

— 9

13 — 7

21 8 li

8 8 4

13 — 7

75 75 11 — 22 — 24 13 350 350 50 — 38 38 42 31 31

— 11 22 24 13 — 50 —

12

6

9-12 12-14

18 10 3 51

3 1

9-10 16-21 10-14

23 8 II

10 8 4

1935-36 1936-37 1936-37 1935-36 1935-36 1936 1936 1936-37 1935-36 1935-36

Hamilton Dixon Edwards Nixon Nixon T. T. Downie Goodes Sevem

11-12 16-17 11-12 16-18 16-18 11-14

1935 1934 1934-35 1935-36

Pizl Erard Linz Schopfer

9-14

Neŭzil Scholze Adamek

10-11 11-12 13-14

—

—

II. AŬSTRUJO. Ak-Dietmanns Wien Wolfpassing Voitsberg

III ĈEĤOSLOVAKUJO.

Olomouc-Neredin Reichenberg Vrbice

1935-36 1935-36 1932

— paĝo 9 de la PDF —

7

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

IV. DANUJO

10 18

10 6

12

—

40 40 daŭras

—

11

4

15

4

16

8

8

14 12-16 12-13 10- 14 13-16 10-15 10-13 10-14

24 10 39 15 50 40 12 90

6 — 9 — 30 —

24 4 39 6 50 10 12

Steinsland Steinsland Nicolaisen Nicolaisen Erichsen

12-14 12-14 9-16 12-15 12

12 14 32 16 35

20 8 —

1934-35 1935-36 1935-36 1936

Sygnarski Sygnarski Sygnarski Maske

13-14 13-14 12-13 12-19

65 63 82 22

1935-36 1936 1934-35

Beckman 17-18 Edberg 9-13 Andree-Karls9-14 son

Dormont Dormont

12-14 11-14

12 18

12 6

Kattrup Ranum V. FRANCUJO.

1935 1936

S: t Etienne Villeurbanne VI HUNGARUJO.

1935-36 1936-37

Verot Pialla

8-9 8-14

40 45

40 45

Hatvan

1935-36

Gauder

16-18

15

1936

Golobiĉ

12-16

1935 1935-36 1936 1935

Vingerhoets Reininga Goedhart Weidijk Burger Saxl Saxl Saxl

1935 1935 1936 1936 1935

Grdnborg Eriksen

12

•

11

VII. JUGOSLAVIO Jesenice

daŭras

VIII. NEDERLANDO. Amsterdam Apeldoorn Bergen op Zoom Buitenpost Haag Leeuwarden 9»

99

Slikkerveer

1935-36 1935-36 1935-36

4 — 1 — 30 —

18 3 36 5 45 10 14

12 8 35

12 14 29 16 33

18 8 —

II 8 33

65 63 82 22

— — — —

50 46 61 7

50 46 61 7

— — — —

10 9

9 2

1 7

3

2 1 daŭras

12

6

6

9

5

25 10

15 «M

10 10

11

8 3 daŭras

18 7 36 6 45 40 14 90

IX. NORVEGUJO.

Laŭda 1 M

99

Mosjoen Sulitelma Stavanger

X. POLUJO. Bydgoszcz 99

99

99

99

Szamotuly

XI. SVEDUJO. Karlskrona Molleberga Nynashamn

4

XII. USONO. Brooklyn, N. Y. S : t Albans, N. Y

1935 1936

17-35 11-12

LIBREJO EDELMAN-BARENDREGT (A. H. de Ruyter)

Amsterdam – Da Costaplein 14 – Telefono 83879 kaj 83897 GRANDA PROVIZO DA ESPERAN TO-VERKOJ Rapida liverado

— paĝo 10 de la PDF —

internacia pedagogia revuo

Nro 1

De la laborkomitato. 1 La laborkomitato de T.A G.E. kaj I P.R. deziras al ĉiuj anoj kaj ties familianoj prosperan jaron 1937-an % 2. En ĉi tiu numero troviĝas la materialo pri nia statistiko. Ni esperas ke ĝi fariĝu bazo por fruktedona diskutado pri la tre grava temo : Esperanto-instruo al infanoj. Pere de nia revuo ni penados havigi al niaj anoj valorajn informojn pri tia instruo kaj, se eble, taŭgan instrumaterialon Kun granda ĝojo ni komunikas al vi la lastan treege gravan novajon .-la konata samideano S-ro Andreo Cseh donos en I.P.R. sugestojn kaj informojn al estontaj E s p.-i s t r u is t oj., Plue li, aŭ unu el la konataj Ce-instruistoj pritraktos la kursomaterialon de la Ce-metodo, adaptita al porinfanaj postuloj. Tiel la kajeroj de I, P. R. fariĝos por niaj anoj treege valoraj ! ! 3. Ni daŭre petas sendi al ni sciigojn pri infankursoj, ankaŭ estonte. Skribu pri tio al la adreso de nia prezidanto. 4. Ci tiun jaron ni eldonos almenaŭ 7 numerojn, anstataŭ la kutimajn 6. Se post vigla propagando de vi ĉiuj, multaj novaj anoj aliĝas, ni pripensas monatan eldonon. Ni do atendas vian helpon, karaj gekolegoj. 5. Nova aranĝo pri nia kovrilo. Ni atentigas vin pri la 4-a paĝo, kie ni volas aranĝi turisman paĝon. Bv. legi kaj se eble, tuj agi laŭ niaj sugestoj. 6. Al kelkaj anoj, kiuj ankoraŭ ne pagis por 1936, nia administranto sendis admonilon. Malgraŭ tio ĝis nun ne ĉiuj pagis. Karaj gekolegoj, ni petegas vin ne plimalfaciligi! nian laboron kaj nun ne plu prokrastu. Ni ja regule ekspedis al vi nian revuon kaj vi akceptis. Kial do ne pagi ? ? ? 7. Al ĉiuj ni petas pagi, en la komenco de la nuna jaro. la abonkotizon por 1937. Tiel vi treege helpos nin en la laboro por nia komuna celo.

Inter la montegoj. Bruego, ĝemo, faskoj da fajro, muĝo de sireno, brutintado kaj grincado de bremsoj : ok noktaj vagpnaroj plenplenaj kuregas norden kun gejunuloj, partoprenantaj la Generalan Montegvojaĝon de la svedaj lernejoj, kiu okazas ĉiujare dum la pasko. Nokto. Komunisma socio. En ĉiu kupeo dormas sep knabinoj : kvar zigzage sur la benkoj, tri sur la bretoj. La plankon kaŝas terura miksajo : laponaj botoj, duonŝtrumpoj, grandegaj dorssakoj. La aero estas densa, tranĉebla per akra tranĉilo. Sunleviĝo. Vekiĝo. Estas je la kvara. Tra la malfermita fenestro eniĝas glacia neĝokirlado, de sur la bretoj pluvas lankovriloj, gazetoj.

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 1

internacia pedagogia revuo

9

revuoj, bananŝeloj : la tri tie supre anoncas sian malsupreniron. Iam boto trafas iun kapon, la akvokarafo eligas sian enhavon sur iam gladita skipantalono. Sed ne gravas : la gramofono grincas kanzonaĉon, dum la knabinoj kantante pretigas la matenan tualeton kaj iomete trankviligas la teruran malsaton. La longa vojaĝo estas finita, kaj ni jus estas enloĝitaj en kamparana domo. Neniam finiĝas nia raviĝo pro ĉi-tiuj amasoj da neĝo, ravitaj ni ĵetiĝas en la metroaltajn blovaĵojn, kaj baldaŭ komencas sanga neĝbatalo. Ĉie tiu fajrera, preskaŭ blindiga blankeco. Malsupre en la valo la rivero estas kovrita de glacio, kaj trans ĝi leviĝas la arbarkovritaj montegdeklivoj, kiuj finiĝas per nuda, blanka pinto. Cio estas tiel grandioza kaj impona, ke oni sentiĝas kiel terure eteta estaĵo.

Post kiam la unua petolego trankviliĝis, ni foriras por prepari niajn dormlokojn. La meblaro de tiu ĉambro, en kiu ni dekdu knabinoj loĝos kune, konsistas nur el litoj, unu sur la alia. Minacas militeksplodo, ĉar ĉiuj deziras la suprajn litojn, sed fine oni povis konvinki la singardemulojn pri la avantaĝoj dormi kiel eble plej proksime al la planko. Sed neniu restas longtempe interne. Rapide oni albukas la skiojn, kaj ĝemante, spiregante pro la streĉo ni penadas suprenskii la unuan atingeblan deklivon, kiu kompare al la deklivoj de suda Svedlando

— paĝo 12 de la PDF —

10

1N’1 ERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

similas al abismo. Kun mortmalestime oni iras malsupren, post kvin aŭ ses metroj alvenante en blovaĵon. Denove supren, denove malsupren, kaj post sennombraj transkapiĝoj la deklivo estas sukcese trapasita. Denove supren, denove malsupren ! Neniu observas, kiel rapide malaperas la horoj, sed ĉe la lunĉtempo la plej multaj sekure kaj elegante salutante povas malsuprenskii. La rava, saniga aero kaj la laboro donis al ni preskaŭ nekredeblan apetiton. Sidante apud la manĝotablo ni kondutas kiel mortmalsataj lupoj. Kaj post kiam la plej terura malsato estas kontentigita, denove ek al la deklivoj 1 Jam je la oka vespere ni elĉerpitaj enlitiĝas. Sed malgraŭ la laceco ne multe da dormo aperas dum la unuaj horoj. Ciuj la impresoj kaj spertoj de la tago estas diskutindaj, unu ridego sekvas la alian post la vivaj priskriboj de ĝojigaj episodoj. Kaj tiu malfeliĉulo, kiu plej malfrue enlitiĝas, devas plenumi teruran taskon : pendigi antaŭ la forno ĉiujn botojn kaj duonŝtrumpojn, kiuj venas flugante el la litoj, kaj ludigi la gramofonon. La ŝtalaj litoj knaras, la pajlo en la matracoj kraketas, la gramofono pepaĉas . . . Baldaŭ ĉio silentas, sed tra la fenestro la luno rigardas malsupren al la dormantaj knabinetoj. Jam je la sesa la sekvontan matenon nin vekas la gramofono. Estas terure malvarma, ĉar la ĵus bruligita fajro ankoraŭ ne dissendis sufiĉan varmon, kaj la planko estas tute malseka pro la neĝo, kiu forfluis el la vestoj. Sed tiu ĝenas neniun, rapide ek en la veston, la kombilo tra la hararo, iom da plaŭdado en la lavopelvo, kaj oni estas preta eliri. Tiel pasas unu tago post la alia dum ravega vivo en la libera aero kaj bona kamaradeco. Ciuj revenas vespere de tiu aŭ ĉi-tiu suprenirado de montego kun ruĝaj vangoj, brilaj okuloj, tute elĉerpitaj sed feliĉaj. Kun maltrankviliga rapideco alproksimiĝas la tempo de la hejmenveturo. Sed restas ankoraŭ la plej bona, la suprenirado de la Oreskuta, la plej alta pinto de la jemtlandaj montegoj. Nur la plej eltenemaj kaj plej bone trejnitaj devas partopreni. Iun fruan matenon ni estas pretaj starti, longa vico en blankaj, speciale impregnitaj ..ventegbluzoj” kaj pakitaj dorsosakoj. La gvidanto levas sian bastonon kaj la trupo ekskias, malrapide serpentumante proksime al la malsupro de la „Skuta”. Tremante ni sekvas per la okuloj la krutajn montdeklivojn. ..Kiel mi povos veni supren kaj poste malsupren ?” Post tri horoj da streĉega laboro ni alproksimiĝas al la pinto. Estis foje malagrablege, kiam la skio ekglitis sur la glacia neĝo kaj la bastonoj ne povis trovi firman apogon. Kelkfoje la pinto ŝajnis neatingebla, kaj oni preferis returni. Sed ..Supren !” vokas la voĉo de la gvidanto en la kapo de la skiantaro, kaj ni respondas per resoneganta krio, kiu eĥas al la montdeklivoj kaj fine formortas. La montego en sunlumo ! Per la ravega panoramo ni gajnas

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

li

duoblan rekompencon por la streĉega suprengrimpado. De la malsupro la montdeklivoj leviĝas foje preskaŭ vertikale, foje per rondigitaj ŝtupoj kaj malaltaĵoj. Cio, tiel longe kiel atingas la rigardo, estas kaŝita sub fajreranta, blanka neĝotavolo, tie kaj ĉi-tie disŝirita de ventegoj, kiuj furiozis kaj malkaŝis la nudan, grizan rokon. Malproksimege en vala malaltaĵo kontrastas la viola surfaco de kelkaj lagoj kun la malantaŭa montego, kiu leviĝas pli grandioze ol ĉiuj la aliaj, kaj kies pinto oni nur videtas post la fantazie formitaj nubamasoj. La lagoj elfluas per rivero, kiu serpentumas kiel arĝenta rubando tra la valo. La oraj radioj de la suno rebrilas en neĝokristaloj kaj glacipendaĵoj kaj ellogas kuriozan ludon de la ombroj sur la deklivoj. Super tiu blanka mondo volbiĝas la bluega ĉielo. Regas tia atmosfero de festotago en la tuta ĉirkaŭaĵo, ĉio malbela kaj griza estas kaŝita sub la blindige blanka kovrilo, ĉio spiras kvieton kaj harmonion. Siblante malsupren de la pinto al ŝtupo post ŝtupo, oni sentas sin strange ravita, malpeze kaj libera kiel birdo, kaj oni deziras, ke la malsupro ne tro baldaŭ vidiĝu ! Sed antaŭ ol ni atingis ĝin la blua ĉielo malheliĝis, grandaj, pezaj nuboj aperas ruliĝante ĉe la horizonto, la vento plifortiĝas, hurlante kaj disŝirante la neĝon antaŭ si. La gvidanto kriegas al ni, ke ni devas ne disiĝi. La pezaj nuboj ruliĝas antaŭen kontraŭ la montegdeklivoj, envolvas la pinton en tutega mallumo kaj disĵetas milionojn da glacikudriletoj, kiuj vipas niajn vizaĝojn.

— paĝo 14 de la PDF —

12

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

Kaj nun la tempo estas for, nia rava semajno inter la montegoj finita. Kun peza koro ni ankoraŭ ĵetas rigardon en nian dormoĉambron, kie ni pasis tiom multe da gajaj horoj, kaj poste ni iras kun la skioj sur la dorso al la vagonaro. La sireno eligas akran signalon, la fumo ruliĝas el la fumtubo, la radoj grincas kaj iom post iom pli rapide la trajno ruliĝas hejmen. Lasta rigardo tra la fenestro ! La suno ĵus atingis la horizonton kaj ripozas kiel fajroruĝa sfero inter la nubkovrita pinto de la Oreskuta kaj la nuda verto de la Boacmontego. La dometoj en la valo kuŝas etaj kaj simplaspektaj sur la blanko fono de la montego, la ĉielo estas malvarme stalblua kaj reliefigas la verdbluan nuancon de la piceoj. La vagonaro turnas la direkton en kurbo, kaj ĉio malaperas el niaj rigardoj. KARIN HOFFMAN.

Esperantema lernejo inter la neĝomontegoj. La popolaltlernejo de Malung. Antaŭ proksimume cent jaroj la granda dana verkisto Grundtvig komencis propagandi por novaj lernejaj formoj, adaptotaj precipe al la kamparanoj, kaj ĉe la limo inter Danujo kaj Germanujo en la jaro 1844 estis fondita la unua popolaltlernejo en la mondo, Rddding en Suda Jutlando. Ci-tie la dana kamparano la unuan fojon lernis elrektiĝi la dorson kaj levi la kapon kaj persone kaj socie, kaj la dana kamparanaro, kiu antaŭ la kreado de popolaltlernejo estis inter la plej malalte kulturitaj en la mondo, post kelkaj jardekoj fariĝis la plej klera kamparanaro, kiu entute ekzistas, kaj laŭ la opinioj de fakuloj precipe pro la popolaltlernejo ĝi povis venki krizojn kaj mizerojn kaj malgraŭ tio krei bonstaton, modelan por ĉiuj liberaj ŝtatoj de Eŭropo kaj materie kaj spirite. Sed kio volas la popolaltlernejo ? Du aferoj estas por ĝi precipe gravaj. 1. Per ĉiuj fortoj orientigi la junularon pri la nuntempa epoko, ties premisoj, devoj, postuloj kaj estontaj celoj. 2. Neniam forgesi la interligon kun la estinto, ties penadoj, kontribuoj kaj venkoj, de kiuj ni ĝuas la fruktojn. Kaj ĉion oni volas fari kun la optimismo de Grundtvig, kun la konvinko, ke oni pere de interna pliprofundiĝo povas trovi ion firman kaj sekuran, al kiu oni povas direkti la rigardojn de la junularo. Kaj sur tiu programo la popolaltlernejo kreskis kaj prosperis en la kvin nordaj landoj kaj ankaŭ en Anglujo, Nederlando, Germanujo kaj Ameriko. Sed ĉiu lando elektis sian propran vojon, ne sklave kopiante la principojn de Grundtvig. En Dalekarlio, la fama, belega, prasveda provinco, la unua

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

13

popolaltlernejo estis fondata jam en 1877, kaj la aliaj rapide kreskis dum la periodo de nacia vigliĝo post 1905. La Malunga popolaltlernejo de 1909 komencis dum tre penigaj cirkonstancoj kaj dum longatempo mankis preskaŭ ĉio : ĉambrego por gimnastiko kaj kunvenoj, manĝoĉambro, kuirejo, biblioteko kaj legoĉambroj, banĉambroj, ĉambroj por la oficejo kaj por la instruistoj, ĉambroj por virina slojdo, eĉ dormĉambroj por la viraj lernantoj, kiuj devis loĝi en diversaj domoj en la proksimeco. Sed oni komencis kun fervora energio, kaj la unua lernejestro, kiam li en la salono de la juĝeja domo malfermis la unuan laborjaron, diris i.a. ; „Mi staras apud la tablo de la juĝejo, ne kiel juĝisto sed kiel instruisto !” Kaj eble iam la tempo venos, kiam ni kreos la historion ne kiel juĝistoj sed kiel instruistoj, ne kiel suverenoj sed kiel servantoj ! Kaj dum la lernejestro per nova parolado solenis la 25-jaran feston, li povis kompari tion, kio okazis poste, kun grandega ponto, kies du sokloj estas sufiĉe malsimilaj sed kies arkaĵo tamen formas firman vojon trans la riverego de la tempo. Ĉar nun la popolaltlernejo ricevis bonegan hejmon, kiu enhavas i.a. la plej grandan salonegon kaj la unuan publikan banejon de la tuta parohejo. En tiu altlernejo kiel en aliaj, multaj homoj el la malaltaj klasoj ricevis veran vekiĝon por la tuta vivo. Lernantino skribas ekz.: „En la popolaltlernejo oni studas por fariĝi pli bona, pli maldorma, pli lerta, pli ĝoja homo. Tien venas la vekiĝinta, plenkreska junularo, ĉar ĝi sentas, ke ĝi bezonas, ĝi volas, ĝi sopiras pri io. Popolaltlernejo ne estas lernejo en la kutima senco, kie oni kolektas lernantojn de oriente kaj okcidente por poluri ilin kiel eble plej simile kaj igi ilin studegi minimumajn kursojn. Ne, estas popolklerada centro, hejmo por la lernantoj, kie kamaradaj rilatoj inter lernantoj kaj instruistoj kaj vekiĝo al persona, memstara vivo estas kalkulata kiel la plej grava afero. Homoj havas tiom multe da opinioj sed tiom malmulte da scioj. Tion ni volas sanigi, tiel ke ni povas havi sekuran fundamenton por nia teniĝo al la problemoj. Post kelkaj afliktaj bataloj kun la vivo, ideala kaj praktika kurso, donante bonajn sciadojn pri vivo kaj homoj, povas eduki ĉiam pli kleran kaj kulturitan — tute ne erudician — sed pli feliĉan kaj vivkapablan junularon.” La popolaltlernejo interesas sin kaj pri la korpa kaj pri la spirita kulturo. La estinta lernejestro de Malung diras : „La junularo havas du interesojn, kiuj estas ŝatindaj : la sporto kaj la libervola kleriga laboro. Ambaŭ celas plitaŭgigon de la individuo, korpe kaj spirite. Ne estas facile prijuĝi kiagrade la unua aŭ la alia movado estas ideale kaj materie celdirektita. Sed inter ĉiu bruo kaj brueto de la pilkludejoj kaj la bokskonkursoj, oni iam rimarkas pli profundan tonon, kiu parolas gravajn vortojn pri la oferemo de la junularo por la sano kaj bonstato de la popolo, kaj malantaŭ la ŝajne tro diversaj fakoj de niaj studrondoj oni tamen rekonas kiel fundamento, streĉon

— paĝo 16 de la PDF —

14

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

pri la serĉado de la vero, la defendo de la justeco, la taŭgiĝo por la malfacila socia laboro de nia epoko”. Sed apud la praktikaj fakoj la popolaltlernejo precipe okupas sin pri la historio kaj la kono de la hejma regiono, pri kiuj temoj la nuntempa lernejestro skribas multajn belegojn sed konsidere al la treege limigita formato de I.P.R. iomete tro vortoriĉajn raportojn. Pri la kono de la hejma regiono li diras : „Sen la stimulo de la intereso, de la persona prilaboro kaj proprigo, ĉiu scio estas nur morta materialo. Ne klerigas la animon, ne evoluas la personecon. Estas preskaŭ nur malutila per la kapablo malvigligi, sklavigi, troŝarĝi per nenecesa rubo, konvenciigi, jes forigi la personecon kaj la karakteron.” Kaj pri la historio : ..Pripensu, kiuj estis la pozitive kreintaj, la efektive grandaj homoj ? Cu Gengis-kan aŭ Atila, en la spuro de kies ĉevalo eĉ la herbo ne kreskis, aŭ Napoleono? Ne! La mondo estas pli malriĉa post ili ol antaŭ ili. Eĉ se ekzistus io pozitiva, kion ilia sovaĝa furiozado vere estus kreinta. Ĉar ekzistas ja nenio malbona, kiu ne havas iomete, ho, iometete da bono en si. Cu estis Karl XII aŭ Aleksandro ? Jes, certagrade. Se ili havis proprajn pensojn ( la plej forta potenco de la mondo), kulturajn pensojn, humanajn pensojn, kiujn ili efektivigis ! Gordano Bruno, Hus, Luther ! Sur la punbrulejo aŭ sola ĉe la parlamento de Worms. Solaj kontraŭ tuta mondo kun la kuraĝo de superaj potencoj, laŭ la ordono de superaj potencoj ! Martiroj kaj solaj ..pacŝafidoj por ideoj kontraŭ armeoj anstataŭ kun armeoj. Tiuj rekreis kaj ankoraŭ rekreas la mondon, kie la malsaĝaj ĉiam bruegas sur la korto, klaktintas per la armiloj kaj kredas, ke ili havas la potencon ! Sed la postsignoj de la aliaj brilas por ni kun la flama skribo de la Ora Libereco en la monda ĝis la fino de la tempo”. Belaj ideoj, tute konformaj al la ideoj de la esperantismo ! Kai en la vera naturo de la popolaltlernejo ĉiam kuŝis la penso prj almenaŭ intima norda kunlaboro, jes, unu el la plej karaj planoj de Grundtvig estis la fondado de samnorda popolaltlernejo, ekz. en Gotenburgo. Sed kial nur norda kunlaboro ? Kial ne eŭropa ! Se ne ekzistus la lingvaj malfacilaĵoj, se esperanto estus ĉies dua lingvo ! Sed dum ni atendas tiun epokon, la lernejestro de Malung decidis komenci esperantan kurson por sia lernantaro. Tial li nun estas nia samideano kaj tial mi skribis laŭ lia bela gazeta Kamarada Rondo tiun artikolon pri lia lernejo. Sed ankaŭ alimaniere ni povas deziri kunlaboron kun la popolaltlernejo de Malung kaj volonte aŭdi pri ĝiaj spertoj. Ĉar, aŭdu. la Kamarada Rondo iam aperis nur en 300 ekz., sed nun post preskaŭ ok jaroj ĝi aperas en 3000 ekz., fariĝis grava ligilo inter popollernejemaj homoj en la tuta lando kaj — fariĝis la plej bona anoncorgano de la tuta okcidenta parto de Dalekarlio ! Kaj aldone

— paĝo 17 de la PDF —

Nro. 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

15

intencitajn precipe por la adoleskaj. Pro tio, multaj elementaj lernejoj mi povas rimarki, ke la Kamarada Rondo povis disdoni tiom da stipendioj, ke preskaŭ ~cent (100) senlaboruloj aŭ malriĉuloj povis viziti la altlernejon. Ĉu tio ne estas modela rezulto ankaŭ por T.A.G.E. kaj I.P.R. ? Mi nur demandas ! Sed se ni volas atingi la saman rezulton, ni devas pripensi la vortojn, kiujn la lernejestro diris pri unu el la modernaj dalekarliaj poetoj. „Li ne apartenas al la gento de la perfiduloj sed al tiu de la fideluloj”. Kaj la poeto mem diras en unu el siaj poemoj, kie li precipe gloras la abstinencan movadon : ..Temas pri grandegaj faroj, kaj heroojn ni bezonas !”

Usono. La Lernejoj de Usona Urbego. Pro specialaj kondiĉoj en Usono, laŭ kiuj ĉiu ŝtato estras sian propran eduksistemon, estus neeble en malgranda artikolo priskribi la eduksistemon de nia lando. Do mi provos sciigi vin pri la lernejoj de nia plej granda urbo, New York. Nia urbego estas vere aro da vilaĝoj, ĉiu eble fremda lando, ĉar estas en ĝi pli da Italoj ol en iu itala urbo krom Romo ; pli da Germanoj ol en iu germana urbo krom Berlino, ktp. La problemoj pro tiu kondiĉo estas do multaj. Ekzemple, ĉiu grupo politikas pri la enkondukado de sia nacilingvo en la lernejoj. Jus la Italoj sukcesis tion fari kaj la Poloj nun klopodas same. Estas interese ankaŭ scii ke pli ol 1,100,000 gelernantoj estas instruitaj tie ĉi. Pro tio necesas 700 lernejoj, kaj pli ol 38,000 geinstruistoj. El la lernejoj, 648 estas elementaj, 43 mezlernejoj, kaj 6 industriaj. Ordinare, la infanoj komencas je la /*52 jaraĝo kaj eniras la infanĝardenon. Je la sesa jaro, ili eniras la unuan klason. Necesas ok jaroj en la elementa lernejo, kvar en la mezlernejo, kaj kvar en la kolegio. Kompreneble, edukado estas senpaga eĉ en la urbaj kolegioj. La urbo donas kaj ilojn kaj librojn senpage. Al ĉiu lernejo estas donita monsumo, laŭ la nombro de infanoj. Tion la lernejestro povas elspezi laŭnecese. La aĉetaĵojn li povas fari nur laŭ listo donita de la edukfako de la urbo. Kompreneble la kontanto ne estas donita, sed nur la ebleco mendi la bezonatajn librojn, ktp, laŭnecese. Antaŭ nemultaj jaroj, oni komencis enkonduki novajn lernejojn,

— paĝo 18 de la PDF —

16

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

havas nur sesjaran programon, post kio la infanoj eniras la Junior High School (submezlernejoj. Tie ili restas tri jarojn, poste enirante la duan klason de la mezlernejoj. Do la sistemo ŝanĝiĝis de la 8-4-4 plano al la 6-3-3-4 plano. La plej bonaj studentoj povas fini la tri jarojn de la submezlernejo dum du jaroj. La celo de la submezlernejoj estas: (1) arigi kune la samaĝajn dum siaj plej malfacilaj jaroj : la adoleskaj; (2) per eksperimentoj, elserĉi kian kurson ĉiu devas sekvi en la mezlernejo. Ĝis nun, la dua celo ne bone sukcesis, ĉar mankas mono sufiĉe por ŝate provizi la lernejon per diversaj maŝinoj kaj iloj, Do ili nun utilas precipe por pli malkare ol la mezlernejoj instrui la gejunuloj. Kostas pli ol 3,550,000 doi. por finkonstrui mezlernejon, sed nur 1,000,000 por submezlernejo. Ankaŭ, la geinstruistoj estas malpli salajrigitaj en la submezlernejoj, tial kostas malmulte por la instruado de la pli granda aro : tiu kiu eniras la unuan klason de la mezlernejo. Estas inter la mezlernejoj unuj, kiuj celas instrui tiujn, kiuj deziras eniri la kolegiojn ; aliaj estas komercaj ; aliaj industriaj. Estas facile ŝanĝi de unu al alia laŭ deziro, se estas necese. Oni instruas dum nur kvin tagoj. En la elementaj lernejoj oni komencas je la naŭa, kaj hejmeniras je la tria. Estas unu horo por lunĉo : inter la dek-dua kaj la unua. Ankaŭ en la submez- kaj mezlernejoj, oni lernas dum kvin horoj. Ĉar en ĉiu konstruaĵo estas pli ol dufoje tiom da gestudentoj ol estas seĝlokoj, necesas ke la horoj de instruado estu diversaj en ĉiu kazo. Oni ordinare komencas je la oka, kaj estas lernejoj kiuj finas je la sesa. Por plenaĝuloj, kiuj ne sukcesis fini la kurson dumtage, estas vesperlernejoj kaj elementaj kaj mezaj, ankaŭ tute senpage, kie oni povas lerni same kiel dum la tago. Kompreneble, oni devas lerni pli ol dum la kvar jaroj bezonitaj dumtage. La kolegioj vesperaj ne estas senpagaj, sed la kotizoj estas malaltaj. Ĉar estas devige resti en lernejoj ĝis la 17a jaraĝo, ni havas gravan problemon pri la ĉeesto de gejunuloj, precipe de tiuj kies gepatroj ne deziras eduki siajn infanojn, sed preferas sendi ilin labori. Tamen, laŭleĝe, oni estas malpermesata laborigi gejunulojn sen rajtigilo donita al la junulo de la lernejo. Kaj tio ne estas donita al tiuj kiuj estas malpli ol 17-jaraj. Entute la lernejoj de urbego dum la lasta jaro elspezis 164,925, 817,96 doi.! El tio, la geinstruistoj ricevis pli ol 107,000,000 dollar. Elementa Lernejo 136, St. Albans, N. Y. LOUIS DORMONT Lernejestro. En la februaro-numero aperos tre gravaj artikoloj, i.a. La instruada afero de la fin-ugraj popoloj. Ankaŭ kelkaj raportoj de la Viena kongreso.

Red.

— paĝo 19 de la PDF —

Cehoslovakujo. Al niaj amikoj en Cehcs’ovakujo ni sciigas, ke ni starigis memstaran _ _ TAGE-SEKCION por la teritorio de la Ĉeĥoslovaka Respubliko. Per (iu ĉi aranĝo ni malŝarĝis la administracion de T.A.G.E kaj I.P.R. kaj ŝparos parton da afranko, kiu estas notinde alta speciale por eksterlando. Tial ni sukcesis malaltigi la ĝisnunan kotizon je

20 Kĉ. Kun ĝojo ni konstatas, ke tiu ĉi aranĝo montriĝis jam nun utila kaj al T.A.G.E. kaj al niaj kolegoj en Cehoslovakujo : la nombro de 1’ T.A.G.E. – anoj en CSR kreskis dum la lastaj semajnoj de 1’ pasinta jaro je tutaj 100’/ol Ni bonvenigas niajn novajn amikojn kaj invitas ilin al kunlaboro en I.P.R. Samtempe ni firme esperas, ke niaj malnovaj anoj restos ankaŭ estonte fidelaj al nia sola tutmonda faka asocio. Al ĉiuj ni deziras sukcesan novan jaron. Gi estu jaro de paco, ĉar nur en paco povas prosperi nia kultura laboro.

ESPERANTON EN LA LERNEJON per forta T.A.G.E. estu nia devizo. TH. KILIAN,

estro de la TAGE-Sekcio en ĈSR. (Pagante per blanko-poŝtpagilo enskribu mian adreson : Th. Kilian, Trebiĉ, kaj la numeron de mia poŝtĉekkonto 114.322).

Cu vi deziras sukceson al ESPERANTO ? Kompreneble 1 Do, vi devas iĝi membro de la INTERNACIA SCIENCA ASOCIO ESPERANTISTA, kiu vigle laboras pro disvastigo de nia LINGVO en Sciencaj Rondoj.La kotizo estas nur 15 fr. fr. ! Tamen la bulteno estas dumonata, bele presita kaj ilustrita. Petu senpagan provekzempleron al la ĝenerala sekretario, Sro M. D. Dupuis, 56 rue de Larochefoucauld, Paris 9°. Francujo.

— paĝo 20 de la PDF —

TURISMA PAGO. GRAVA SCIIGO’! Ĉar el niaj abonantoj ĉiujare multaj vojaĝas en la libertempo, *•I ili ofte petas al ni informojn pri hoteloj kaj pensionoj, kie oni parolas Esperanton. Ni decidis aranĝi sur la kovrilo de nia revuo rubrikon por tiaj informoj ; do «Turisma Paĝo Ni tie anoncos la adresojn ,de hoteloj, pensionoj kaj restoracioj, kie la estro aŭ almenaŭ unu el la kelneroj parolas sufiĉe bone nian lingvon. Tia aranĝo havos du avantaĝojn : , 1. Nia revuo akiros denove pli da intereso 2. Gi estos instigo al enkonduko de Esp. por tiuj estroj, kiuj ankoraŭ ne interesiĝis pri tio. Gekolegoj, bv. anonci al ni Ia adresojn de hoteloj, ktp., kie via scio, oni uzas Esp.Ni poste kioj nia rt Se’ vi tamen jam mem povos fari tion, bv. proponi la jenon: amplekso 1/16 paĝo sur la kovrilo en la speciala rubriko. plena adreso kun tre koncizaj informoj pri prezoj de manĝoj kaj loĝado. >, Kostoj : ni akceptas nur anoncojn presotojn en 6 sinsekvaj numeroj de la revuo. Por la sesfoja preso la kosto estas nur 3 ned. guld entute. kondiĉo: Nepre antaŭpago de la malgranda sumeto.

anonco: teksto :

Nia administranto atendas viajn leterojn, tiel eble plej baldaŭ.

La laborkomitato de T.A.G.E. —

■ ■ ….

Porinfana literaturo en Esperanto, li

Verkante novan «Gvidlibron tra la Esperanto-movado enmetis ĉapitron pri porinfana literaturo en Esperanto. Kun danko •ie mi akceptus atentigon pri tiuspecaj verkoj (aŭtoro — tradukinto — eldonejo —- nomo de la verko — jaro-prezo). Ciu sendinto ricevos de mi la libron (laŭdezire alian). Skribu al faka instruistino Julie Ŝupichovi, Praha II., Ŝtepanska 6/II. (Esperanto-gazetoj estas petataj pri afabla represo.)

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

— paĝo 2 de la PDF —

Abonprezo de I.P.R. La abonjaro daŭras de ia l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por la abonkotizo estas sendota 8 ŝilingoj. Aŭstrujo 5.— ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Ĉeĥoslovakujo 20 ĉ. kr. 6 kronoj, Danujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 10 liroj. ltala 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1.50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 LI. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble-nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla: F-ino V C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gar<;ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Australia : H. M. Lanyon. Harrovv St„ Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Aŭstra : Societo de Aŭstraj EsperantoInstruistoj. Gfrornergasse 13. Wien. VI.

Belga: H. Rainson. Hombeekschesteen weg 54. MECHELEN. Bulgara : Ivan Valĉanov, ..Iskar” 79. SOFIO. IV. Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian. TREBIĈ, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Ĉina: Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Ĉilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana : Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. I stona : Johannes Jaanisto. Kastani — 125-1. TARTU. Franca : G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75 — 2—3. BARCELONA. Hungara: Bleier Vilmos. Mester-u. 53. V. 7. BUDAPEST. IX. Japana : Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FUZ1NE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Piapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: Provizore :W. Grolleman, Westersingel 9. CULEMBORG. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Gondokoesoeman 7. pav. JOOJAKAR I A. Pola : B. Gluchowski. ŝw. Wincentego 80. WARSZAWA 24. Poŝtkonto 16992. Sveda: estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California. kaj: Amerika Esp. lnstituto. Illi Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo.

Varbu por T.A.G.E. Propagandu nian interesplenan revuon ! !

Bv. pagi vian kotizon ! Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

INTERNACI A PEDAGOGIA REVUO

16-a jaro (Numero a) 1937.

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TaGE) Redaktoro : E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. SVinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544. Prezidanto de TAGE: Oro Bj. BhCKMAN, Konstapelsgatan 19 Karlskrona, Svedujo. Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuvv-Scheemda (Gron.) (Nederlando). W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando). A. VAN HAGE. Zuidvvending. Veendam (Nederlando).

La instruada afero de la fin-ugraj popoloj. I. FINLANDO 1. Popolinstruado kaj eksterlerneja popolkulturado en Finlando. Por kompreni la hodiaŭan situacion de la fina instruado oni devas ekzameni la estinton ĝis la epoko de la Reformacio. La edukaj institucioj de Finlando developiĝis depost la XVII. jarcento sur bazo de progresiva kaj organika evoluo. La institucioj de tiu epoko — popollernejoj, mezlernejoj kaj la iama universitato de Turku (: hodiaŭ en Helsinki 🙂 — servis la finan instruadon. Pasintjarcente multegaj institucioj kaj institutoj developiĝis. La radikoj de tiu patriarka kutimo, ke la patro instruas la infanojn skribi kaj legi, devas esti serĉataj en la epoko de la Reformacio. La postulo de la protestantismo : la biblioiegado, rezultis ke ĉiu religia homo scias almenaŭ legi kaj se eble ankaŭ skribi. La iama fina popollernejo estis unu aŭ du-klasa popollernejo kun religia karaktero. _ Je kompletigo aŭ subteno de ĝia agado estis la migrantaj lernejoj. Ci tiuj prizorgis precipe la popolinstruadon en la regiono de la vilaĝoj kaj de la provincoj kun maldensa loĝantaro. La popollernejoj estis sub la kontrolo de la protestanta eklezio, sub kies organizo, gvido kaj administracio estis la fina popollerneja instruado ĝis la sesdekaj jaroj de la XIX. jarcento. En tiu tempo prezentiĝis sub influo de la evoluo de la nacia sentimento, la neceseco de la reformo de la instruado. La reformo estis necesa spirite kaj studmateriale. Oni dankas ĉi tiun reformon al Lino Cygnaeus, protestanta episkopo, nomita „la patro de la fina popollernejo”. Cygnaeus donis al la lernejo mondan, ŝtatan aspekton anstataŭ la religia karaktero. Cygnaeus diris unue en Finlando ke je favoro de la nacia evoluo oni devas meti la instruadon sub la servon de la praktika vivo, do, doni la rajton al la postuloj de la burĝa vivo. La registara kunsido de Finlando akceptis la popollernejan studplanon de Cygnaeus kaj la caro aprobis ĝin en 1866. Dum la preparo de liaj reformplanoj Cygnaeus vojaĝadis en Germanujo, Svislando, Aŭstrujo. Lia leĝo.

— paĝo 4 de la PDF —

18

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

konas unuavice, kiel lernejsubtenanton nur la politikan komunumon (: urbo, vilaĝo k.t.p. :). La spirito de lia reformo estas tute nova, ĉar li postulas krom la religia kaj eklezia konoj la praktikan instruadon. La eklezian gvidadon anstataŭas la ŝtata. La nova leĝo bonege akcentas la instruist-instruadon. La gimnastiko gajnas en la reformo unuarangan lokon. La praktikan vivon servas la manlaboro (:slojd:), la ĝardenkulturado. La enkondukon de la manlaboro (: precipe lignoskulptado 🙂 en la lernejon postulis la rapida evoluo de lingnoindustrio, ĉar Finlando estas grandparte arbarkovrita lando. Ci tiu ideo de Cygnaeus trovis eĥon en Francujo en la lerneja leĝo de 1882. La eŭropaj ŝtatoj sekvas la ekzemplon. En Hungario oni enkondukas la manlaboron nur en 1905. Grava novaĵo de la Cygnaeus-a leĝo estas ankoraŭ la unurangigo de la edukado de la geknaboj. La fundamenta lernejo estas kvarklasa vilaĝa kaj sesklasa urba lernejo. La vilaĝaj lernejoj funkcias kun du kontraktitaj klasoj kaj estas aranĝitaj laŭ la bezonoj de la sezonoj kaj de la agrikultura laboro. En la vilaĝaj lernejoj nur tiuj infanoj povas esti akceptataj, kiuj legas kaj skribas, poste se ili jam finis du tiel nomitajn preparajn klasojn. La vilaĝan lernejon frekventantaj lernantoj estas inter 9 kaj 13 jaroj. La sesklasa lernejo funkcias en pli grandaj vilaĝoj aŭ en urboj, ĝi similas al la sesklasa hungara fundamenta lernejo. La lernantoj ĝin frekventas inter 7 kaj 13 jaroj. Jam en 1898 oni havis dekreton, ke ĉiu vilaĝo devas fari distriktojn, en kiuj la lernantoj ne devu iri ĝis la lernejo pli ol 5 kilometrojn. Se en unu distrikto estas 40 infanoj, kiuj estas devigataj frekventi lernejon, la komunumo jam devas organizi lernejon por ili. La unua popollerneja leĝo de la fina ŝtato estas el 1921. Ci tiu deklaras la studdevon kaj progresive transformas la malnovajn instituciojn. Pri la plua instruado zorgas la dimanĉa- kaj la popolaltlernejo. La post germana modelo organizita eksterlerneja instruado estas ankaŭ en la servo de la plua instruado kaj okazas en la kadro parte de la taga, parte de la vespera kursoj. En 1926 oni havis 284 kursojn kun 13.390 partoprenintoj. Ni trovas en Finlando specialan nordan institucion : la popolaltlernejon kiu funkcias je la demokrata realizo de la ĝenerala kaj nacia ideoj. Oni fondis la unuan finan altlernejon post dana modelo en Kangasala (: 1889:). Ci tiu estis {inlingva. En Porvoo fondiĝis svedlingva popolaltlernejo. En 1926 56 popolaltlernejoj funkcias en la diversaj partoj de la lando. Precipe 18-20 jaraĝaj gefiloj de bienistoj ricevas sesmonatan instruadon. Illi estas ĝenerale privatinstitucioj, subtenataj de ekonomiaj kaj kulturaj societoj, sed ricevas ankaŭ ŝtatan subtenon. Oni ĉi tie havas prelegojn. La iamaj lernantoj de ĉi tiuj popolaltlernejoj estas la gvidantoj de la vilaĝaj ekonomiaj organizoj, entreprenoj, kulturaj societoj. Benan aktivecon developas la popollernejo inter la terkulturistoj,

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

19

en kies domoj ni vidas kun metodo kaj kun praktika celo elektitan bibliotekon. La fina bienisto regule legas ĵurnalon, havas telefonon aŭ radion por ke li restu en kontakto kun la mondo malgraŭ lia grandega teritoria izoleco. Sed oni zorgas ne nur pri la kulturado de la laborista loĝantaro, sed ankaŭ pri la kultura instruado de la industria laboristaro. La tiel nomitaj laborinstitucioj servas ĉi tiun celon. Jam je la fino de la pasinta jarcento komenciĝis movado pri la fondiĝo de tiaj institucioj. Oni aranĝis vesperkursojn por laboristoj, kie prelegistoj konatigis la plej aktualajn fakajn problemojn. La unua tia instituto fondiĝis en Tampere (: 1898:), en la centro de la fina fabrikindustrio. La materialo de la instruado estas : gepatra lingvo (: Bna au sveda :), skribaj temoj (: stilistiko:), aritmetiko, librotenado, ia fremda lingvo (: germana aŭ angla :), kantado kaj similaj fakoj. Kiel direktoroj de ĉi tiuj institutoj estas nomitaj instru-homoj, sed la prelegistoj estas petataj de kazo al kazo laŭ la studplano farita de la direktoro. La popoledukado estas planplena kaj centra sub la gvido de la ŝtato. Sed en la ŝtata kadro la individuaj kaj societaj entreprenoj povas ankaŭ atingi iliajn celojn. La sociaj tavoloj estas en organa kontakto unu kun la alia kaj por tio la tavoloj, kiuj atingis la plej altan kulturan nivelon, ne vivas en hermetika izoleco, sed akceptas kiel naci-moralan devon la partoprenon en la popoleduka laboro. Profesoroj, universitataj studentoj havas grandegan meriton el ĉi tiu vidpunkto. Oni devas mencii la nombregajn instruajn societojn, kiuj multon faris. En 1874 formiĝis la unua Popolkulturiga Societo (: Kansanvalistusseura 🙂 en Helsinki. Ci tiu societo eldonis dum jarcentoj valorajn literaturajn verkojn regulante la tiel nomitan ..literaturan komungustumon”. Gi komencis ankaŭ la muzikinstruadon de la popolo. Organizis kant-societojn, kantmanifestaciojn, fondis popolbibliotekon. La unua popolbiblioteko fondiĝis en Anjala (: 1803 :). Gia plenforta organizo komenciĝis je la jarcentmezo. En 1888 oni havas jam 552 popolbibliotekojn en la provincoj kaj 84 en la urboj. Nombro de la verkoj estas 224.000. Depost la nombro de la bibliotekoj kaj de la verkoj duobliĝis. Simile aktiva estas la Societo de la Amikoj de la Finaj Popollernejoj (: 1889 🙂 kaj la Societo de la Amikoj de la Sveda Popollernejo. Jam en 1883 fondiĝis la Fina Eduka Societo (: Suomen Kasvatusopillinen Yhdistys :), kies revuo la Suomen Kasvastusopillisen Yhdistyksen Aikakauskirja estas fin- kaj svedlingva. Pli novaj pedagogiaj revuoj estas Opettajain Lehti ( Gazeto de la Instruistoj ;), la svedlingva Tidskrift for Folkskolan (: Popollerneja Revuo 🙂 kaj la Kasvatus ja koulu (: Eduko kaj Lernejo :). La nombro de la fundamentaj lernejoj estas inter 9—10.000. Oni havas 72 porinfanetajn lernejojn. Sekta popollernejo ne ekzistas.

— paĝo 6 de la PDF —

20

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

Nombro de la lernantoj 426.164 (: en 1926:). En la urboj oni havas specialajn klasojn por knaboj kaj knabinoj : en la vilaĝo la klasoj estas miksitaj. Sekvonte ni skribos pri la finaj mezlernejoj.

LITERATURO. V. K. E. HICHMANN, Suomen kasvatuksen ja opetuksen historia paapŭrteisaan, Helsinki, 1903. ((inlingve). Finek es esztek, szerk. Teleka Pal, Budapest, 1928. (hungarlingve). Omint J. : Reformak a fin kozaktatasban, 1922. (hungare). Finnlands Schŭlvvesen (1920—25). Kŭrzer Bericht aŭsgearb. f. d. XII Nordischen Schŭlkongress in Helsinki, 1925. Statistique de 1’ Enseignement primaire en Finlande pendant I’ annee Scolaire 1926—27, Helsinki, 1928. Apercju Statistique de T etat des Etablissements d’ Instruction secondaire en Finlande pendant 1’ Annee Scolaire 1928 — 29, Helsinki, 1930. Finnotszag oktatasŭgye es kulturaja, Neptanitok Lapja, 1931 : 34. sz. (hungarlingve). Prof. ANDREO GAŬDER, Molnarstr. 31. Szeged (Hungario).

Anglujo. Kunveno de Geinstruistoj, kaj aliaj, interesataj pri la instruado de Esperanto, ĉe University College, London, la 9an de januaro 1937. Profesoro Favvcett, B. Litt., D. Se. (Universitato de Londono) prezidis, kaj ĉeestis 45 personoj, plejparte geinstruistoj, aŭ edukistoj, el diversaj partoj de Anglujo. La Prezidanto aludis, kun aprobo, la Kvarjaran Kurson por Altgradaj Lernejoj, kun Demandaroj laŭ la postuloj de la Abiturienta Diplomo, kiun la Edukada Komitato de la Brita Esperantista Asocio pretigis. La lastatempa rekomendo de la Konferenco de Lernejestroj ke oni rekonsideru la devigajn temojn en la abiturienta diplomo, povus ebligi lokon por Esperanto, pro la fakto ke ĝi permesus pli liberan elekton inter la temoj ekzamenotaj.

1. Raportoj pri lastatempaj spertoj en la instruado de Esperanto en lernejoj. a. Fino. Walters, altgrada popollernejo, Ware Herts, diris ke ŝi jam instruas Esperanton depost Septembro, 1936, en du klasoj, 1 kaj la (aĝoj 11 —12) La pli inteligenta klaso 1 havas tri lecionojn semajne, la malpli inteligenta klaso la havas kvar lecionojn. Si esperas ke kompromiso rilate la instruadon de la franca lingvo efektiviĝu, nome : Klaso 1 komencos la francan lingvon post unu jaro da

— paĝo 7 de la PDF —

Nro. 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

21

Esperanto, kaj Klaso la eble daŭrigos la lernadon de Esperanto kaj ne lernos la francan lingvon. Si uzas plejparte la Cseh- metodon, kun ,,Esperanto por Infanoj kiel legolibron. La lecionoj estas ĝojplenaj por la instruistino kaj por la gelernantoj. Oni ĵus komencas korespondadon. La speciala vizito de Supera Registara Inspektoro, kiu subtenas la lingvon, multe helpis. b. Sro. Toms, duagrada popollernejo por knaboj, Dagenham Essex, raportis ke li instruas 380 knabojn. Estas nur unu leciono semajne, 50 minutojn, kaj oni ne povas postuli hejmlaboron. Sro. Toms parolis pri la malfacilaĵo kiun oni havas, provante montri ruzulatojn kiuj konvinkus la Edukestraron, kaj detale klarigis la provojn kiujn li faris. La scio, montrita de la knaboj en kelkaj ekzemploj estis bonega, en aliaj estis efektive nula. Tamen li konvinkiĝis ke eĉ por la tiel nomitaj C lernantoj, la studado de Esperanto estas ideala ĉar ĝi povas kreskigi intereson pri lingvoj en tiuj, kiuj estas nelingvemaj. Li substrekis la gravecon de la okullernado, kaj per skribitaj vortoj, kaj per bildprezentado. c. Fino D. Wilkinson, Demonstracia Lernejo, Leeds, raportis ke pere de la subtenado de lektoro en la Porinstruista Kolegio de Leeds, la Lernejestrino hayiĝis la permeson de la Inspektoroj instrui Esperanton en tri klasoj. Si nun instruas kvar sekciojn (proksimume 150 knabinojn) dum unu periodo semajna po 45 minutoj. Sia metodo estas miksita, influita de la Cseh-metodo. La Libreto, ..Esperanto for Beginners’ estas aĉetita de la lernantinoj, kaj ŝi uzas ..Esperanto por Infanoj kiel legolibron. Post la aprobo de la loka inspektoro, oni aĉetis vortarojn kiel parton de la lerneja libro-provizo. Oni korespondas, kaj faras diverstipajn kolektitaĵarojn. Si opinias ke amika simpatio al alilanduloj, kaj konstato pri similaj preferoj, interesoj kaj emocioj estas kreskantaj. Lernantinoj kiuj forlasas la lernejon povas reveni por helpo. Alia instruistino instruas unu sekcion sub ŝia gvidado. Si bonvenigos adresojn por korespondado el aliaj landoj, kaj proponis ke lernejoj en Anglujo mem povu kunlabori korespondante pri fiksitaj temoj. d. Sro R. W. Hamilton, Liceo, Bishop Auckland, raportis ke li instruas Esperanton en la du unuajaraj klasoj, la kaj lb, po du lecionoj semajne ; Ciu po 40 minutoj. La knaboj studas „La Gaja Lernolibro”. Post sep aŭ ok semajnoj, oni komencas skribitan laboron, uzante la demandarojn kiuj akompanas la libron. Mezgradaj knaboj komencas korespondi je la fino de tri trimestroj, kaj, montras la leterojn por ke li korektu ilin, sed tio ne estas deviga. Ĉar daŭra instruado ne estas ebla pro manko de tempo, klubo stariĝis post lernejaj horoj. Gi kunvenas dusemajne, kaj la programo enhavas instruadon, korespondadon, konversacion, kaj kelkfoje prelegetojn kun lumbildoj, pri landoj vizititaj. e. Sro Parker, altgrada popollernejo, Edgware Middlesex, raportis

— paĝo 8 de la PDF —

22

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

ke Ii instruas 120 knabojn en kvar klasoj. Ili ĉiuj estas en la unua studjaro, kaj lernas dum kvar lecionoj po 30 minutoj semajne. La lernejestro proponis la instruadon de Esperanto por eltrovi kapablon pri lingvolernado. La plej inteligentaj knaboj povos tiam komenci la francan lingvon, dum la aliaj daŭras en Esperanto-lernado. Sro. Parker opinias ke estas konsilinde ne provi tro rapidan instruadon en tia lernejo. La knaboj montras viglan intereson. f. Sro. Goodes, duagrada popollernejo, Romford, Essex, raportis ke oni starigis trijaran planon en sia lernejo. El la tri grupoj laŭaĝaj en kiun oni dividas la lernejon, la A. klaso el ĉiu grupo lernas Esperanton. Dum la unua jaro oni instruas parolmaniere laŭ la Cseh-metodo ; dum la dua jaro oni faras pli da skriblaboro ; la trian oni ne jam atingis. Unue la Edukestraro rifuzis provizi la librojn, sed poste permesis tiujn, kaj oni uzas Edinburgh vortarojn, kaj „Juna Vivo”. Kvar membroj de la stabo instruas. Li opinias ke kelkaj malpli inteligentaj infanoj povas helpi, ĉar ili malebligas tro rapidan lernadon, kaj necesigas relernadon. Nacia lingvo ne taŭgas en Duagrada Popollernejo, sed Esperanto estas ebla. Multe da diskutado sekvis. Oni ĝenerale konstatis ke parolinstruado, speciale per la Cseh-metodo, estas plejparte necesa en la unuaj gradoj, por doni al la gelernantoj lingvosenton, Sro Russell Scott (Letchvvorth) opiniis ke estas grave, havi instruistojn, spertajn pri lingvo-instruo, kiel instruistoj de Esperanto, tial ke oni povu instrui ĝin vivmaniere. Tiurilate Profesoro Favvcett atentigis pri la fakto ke estas du metodoj de instruado : unu (kiu estas tiu de instruisto pri lingvoj) laŭ kiu oni lernas Esperanton pro ĝia aktuala uzado, kiel celon mem ; la alia laŭ kiu oni povas rigardi Esperanton kiel ilon de edukado, kiel mensan disciplinon, metodon por kulturi la esprimpovon, entute, krom la rezultanta valoro. Dum tiu ĉi lasta scienca metodo, la strukturo de Esperanto kaj ĝiaj klare difinitaj reguloj ricevos la atenton. Ci tie estas ĝia parenceco al la orientaj lingvoj. Kiam oni devas elekti, en supera lernejo, ĉu instrui la lingvon dum unu jaro, en frua aĝo, kaj poste forlasi ĝin, aŭ ĉu instrui en pli alta klaso al malpli junaj gelernantoj, oni decidis ke se la frua instruado suferas je tre limigitaj kondiĉoj, estas pli bone instrui ĝin al pli aĝaj gelernantoj, kiuj havos la eblecon daŭrigi la lernadon post la lernejaj jaroj (Ne estis sufiĉe da tempo por tiu ĉi parto de la diskutado, kaj la utilo de Esperanto en la fruaj jaroj, kiel bazo por alia lingvo, ne estas menciita). Fino Tallaent-Bateman (Chapel-en-leFrith, Derbyshire) opinias ke la lasta jaro en la popollernejo estas taŭga tempo, ĉar poste oni povas daŭrigi la lernadon en la vesperaj lernejoj. Fino Nixon (Birmingham) diris ke se oni eksperimentas en lernejoj, estas pli bone limigi la instruadon ĝis malgranda nombro,

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

23

ekzemple en unu klaso, ol etendi ĝin al kelkaj klasoj, Oni povas atenti Ja korespondadon pli zorge, kaj kontentige. Generale oni havis la ideon ke laŭvolaj kursoj post lernejaj hotoj ne estas sukcesplenaj, tamen en kelkaj lokoj tiuj ĉi kondukis al oficiala instruado en la lernejo mem. (Estas necese diri ke la raportoj faritaj estis tiuj de geinstruistoj kiuj lastatempe instruas. Kelkaj aliaj lernejoj kie oni instruas Esperanton dum longa tempo ne estas petitaj raporti, kaj aliaj geinstruistoj ĉeestis kiuj jam komencas instrui, sed opinias ke ili ankoraŭ ne havas sufiĉe da sperto). Kelkaj aludis la avantaĝojn pri vizitoj de interesatoj, ekzemple Sro. Butler, Fino Saxl kaj aliaj.

2.

Grupoj en Lernejoj.

Oni legis detalan kaj interesan raporton de Sro. Wetherill, altgrada lernejo, Sheffield. Gi priskribis, kiel la Esperanto Klubo kreskis el „Mondafera Societo”, kiu estas subtenata de la knaboj, instruistoj, kaj vizitata de parolantoj de ekster la lernejo. La lernejo jam praktike interesis sin pri vojagoj al aliaj landoj, kaj reciprokaj vizitoj, do Esperanto sugestis rimedon por pligrandigi la intereson. Per la helpo de instruisto kiu instruas la geografion, Esperantoklubo stariĝis je la komenco de la antaŭa trimestro, kun 34 anoj. Tiu ĉi klubo filiiĝis al B.E.A. La du instruistoj dividas la instrulaboron, kaj la edzinoj, kiuj multe interesiĝas, kelkfoje partoprenas. La Klubo kolektas gvidlibrojn, ĵurnalojn kaj gazetojn por la biblioteko, kaj pligrandigas sian scion geografian per korespondado. Sro. Wetherill faris kelkajn proponojn inter kiuj estas : internacia Esperantista tendaro ; malkaraj ekskursoj al aliaj landoj ; vizitoj inter Esperantistaj grupoj en Britujo mem ; gazeto por gejunuloj : provizo de propagandaj poŝtkartoj ; materialo por grupbibliotekoj ; kaj aliaj pli ambiciaj proponoj. Pro manko de tempo, oni ne povis diskuti la proponojn, sed oni esperas ke kooperado en tiu ĉi rilato povos efektiviĝi per korespondado kun la Sekretario de B.E.A. Tiu ĉi sinjoro konstatis ke oni ja povas provizi folieton kaj malgrandajn librojn en Esperanto ; junulkaravanoj povus esti aranĝataj se estus sufiĉe da subteno : oni provas aranĝi eksperimentan tendaron por knaboj tiun ĉi jaron en Anglujo ; la propono pri legmaterialo por gejunuloj en la B.E. eble ricevos atenton.

3.

Alilandaj Libertempoj.

Oni forte opinias ke tiuj estas dezirindaj, kiel stimulo al lernado, kaj kiel okazo, uzi Esperanton. Fino Moxon (Southend) emfazis ke korespondado ne sufiĉas, kaj ke ni Esperantistoj klopodu aranĝi malkarajn libertempojn tiel, kiel aliaj organizaĵoj. Sro. Goodes parolis pri ekskursoj de lernantoj jam aranĝitaj, kaj diris ke Esperanto tiam helpis al la gvidantaj instruistoj, sed ne al

— paĝo 10 de la PDF —

24

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

lernantoj, ĉar ne sufiĉe da lernantoj sin trovas en la lokoj vizititaj. Li rekomendis la publikigon de listoj de lokoj, kie gelernantoj studas Esperanton, kaj oni sugestis ke T.A.G.E. povus helpi en tiu ĉi direkto, kaj ke listo de lernejoj kie oni instruas Esperanton povus aperi en la jarlibro de I.E.L. l) Fino Walters diris ke ŝparkasoj estas necesaj, kaj eble societoj kiel ..Gepatraj Societoj” volus helpi al malriĉaj infanoj. Fino. Nixon diris ke la Internacia Cseh-Domo en Arnhem estas preta akcepti grupojn el lernejoj, kaj ke ŝi mem aranĝas konduki areton da pli aĝaj lernantinoj dum la somero. Si ankaŭ aludis la eksperimenton faratan de Tinker s Farm Duagrada Popollernejo, Northfield, Birmingham, kiu invitas lernantinojn Esperantistajn el aliaj landoj .por pasigi semajnon en la lernejo dum Pasko, je malalta kosto. Kelkaj parolantoj emfazis la neceson, distingi inter la aĝoj 11-15 kaj 15- 18. Apartaj aranĝoj estas taŭgaj, ĉar la interesoj kaj sintenado de la du grupoj estas tute malsimilaj.

Esperanto en la Abiturienta Diplomo. Fino Nixon, kiel sekretario de la Edukada Komitato de B.E.A. raportis ke proksimume 20 ekzempleroj de la Kvarjara Kurso por Lernejoj kun la demandaroj laŭ la stilo de la abiturienta diplomo, estas senditaj al la Estroj de Lernejoj kie oni montras intereson pri Esperanto. Laŭ la respondoj ĝis nun ricevitaj, estas klara ke la temaro devos multe reorganiziĝi se oni volas enmeti Esperanton kiel temon por la diplomo. Dro, Fisher, lernejestrino de Bishop Auckland County School proponis, ke oni povus prezenti Esperanton kiel postdiploman temon, kiel ekzemple higienon. Ŝajnas, ke la Edukada Komitato de B.E.A. ne povas fari pluan paŝon, ĉar la iniciativo devas veni el la lernejoj mem. Profesoro Favvcett klarigis la agadmanieron, laŭ kiu devas agi ia lernejo kiu volas peti la aprobon de la Aŭtoritatuloj por nova temo. La kunveno tiam finiĝis per kora danko al la Prezidanto, kiu tiel lerte kaj simpatie gvidis la diskutojn. V. N-n. ‘) La T.A.G.E. statistiko jam helpas iom. Por la estonto ni tre petas anoncadon de infan-kursoj al nia prezidanto. (Red.)

LIBREJO EDELM AN-BARE N DREGT (A. H. de Ruyter)

Amsterdam – Da Costaplein 14 – Telefono 83879 kaj 83897 GRANDA PROVIZO DA ESPERANTO-VERKO J Rapida liverado

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

25

Cseh-metodaj infankurso). ‘) Kun plezuro mi akceptis la proponon de la estimata sinjoro prezidanto de ..T.A.G.E.”, skribi en via ŝatata ..I.P.R. artikoleton pri miaj spertoj rilate al Cseh-metodaj infankursoj. La demando : Kiel gvidi Esperanto-Kursojn por infanoj ? okupis min jam tuj post mia Esperantistiĝo antaŭ ok jaroj. Tiam mi ankoraŭ instruis fremdajn naciajn lingvojn en Berlino. Ankaŭ en mia alilingva instruado mi preferis la rektan metodon — do sen uzo de la gepatra lingvo. Mi ĉiam konstatis, ke laŭ ĝi la gelernantoj lernas pli rapide pensi kaj paroli en la lingvo lernata. Pleje mi aplikis en mia lingva instruado la konatan Berlitz-metodon. Gi estas uzebla nur por plenkreskuloj. Por Esperanto-kursoj al infanoj ekzistas pluraj rektmetodaj lernolibroj : kelkaj el ili estas tre praktikaj kaj allogaj por infanoj. Sed preskaŭ ĉiuj tute sensisteme kompilas la instruotan materialon. Ili miksas malfacilajn partojn inter la facilaĵojn de la komenco kaj uzas multajn antaŭe ne pritraktitajn vortojn. Tiamaniere traduko en la gepatran lingvon fariĝas neevitebla. Sed ĉu tiam oni rajtas paroli pri ..rekta metodo’ ? Feliĉaj estas ni Esperantistoj, ĉar ni jam posedas, metodon, kiu evitas la ĵus cititajn malbonaĵojn, nome : la Cseh-metodon. La Cseh-metodo en si mem esias treege taŭga por infanoj. Laŭ lernolibro — ĉu rektmetoda aŭ nerekta — oni neniam povas atingi tion, kion donas la Cseh-metodo: tute sisteme, laŭorde kaj konsekvence konduki la lernantaron de unu punkto al la alia, gradigi la materialon sentrue, seninterrompe, meti brikon post briko, ĝis kiam la tuta domo estas preskaŭ preta. Unu el la sekretoj de la sukceso en la Cseh-kursoj konsistas en la gaja atmosfero, kiun la instruisto povas krei. Gi rezultiĝas el la psikologiaj principoj de la metodo, La kurso ja ne estas seka lingva instruado, sed vigla konversacio inter instruisto kaj lernanto pri aferoj, kiuj tuŝas la animon de la kursanoj. Tiu flanko de la Cseh-kurso multe allogas ankaŭ la infanojn. Tamen la instruisto devas esti pli severa en tiaj kursoj ol en kursoj por plenkreskuloj. La gajeco de la feliĉaj infanoj ofte ne konas limojn, kaj la instruisto devas fari grandan streĉon, por teni la disciplinon. En mia hejmurbo Berlino mi gvidis ok kursojn por infanoj kaj gejunuloj de 13—16 jaroj. Ili ne estis ..puraj” Cseh-kursoj, ĉar tiam mi ankoraŭ ne bone konis tiun metodon. Dum mia kvarjara eksterJ) Ni atentigas ĉi tie pri infankursoj, pri kiuj S-ro Andreo Cseh verkos artikolserion. Antaŭ kelkaj manatoj, nia prezidanto petis informojn pri tiuj kursoj al fino Saxl. Je nia bedaŭro ni ĝis nun ne povis presi la artikoleton pro spacmanko, sed ni nun faras tion pro la statistiko en la antaŭa numero kaj la proksima konferenco en Parizo, kie oni bezonas materialon por la temo : ..Esperanto en lernejoj”. (Red.)

l

<

d

u

— paĝo 12 de la PDF —

26

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

landa agado mi gvidis kvar Cseh-metodajn infankursojn. Do entute mi instruis en 12 kursoj por infanoj. En ili partoprenis geknaboj de 10—14 jaroj. Preskaŭ ĉiuj vizitis elementajn lernejojn kaj ne havis alilingvajn sciojn. Mirinde estas, ke tiuj infanoj dum 4 — 5 monatoj oferis sian ununuran liberan posttagmezon, por senescepte kaj nedevige veni al la Esperanto-kurso. En la pasinta jaro partoprenis en mia kurso en Leeuwarden (Frislando) 40 geknaboj. Dum la oficiala finleciono, kiun ĉeestis i.a. ĵurnalistoj, delegitoj de diversaj instruistaj organizaĵoj kaj la instruskabeno, montriĝis, ke la infanoj en la daŭro de kvar monatoj faris bonegajn progresojn. En mia nunjara infankurso en Leeuvvarden ĉe la fino de la unua kursduono mi aranĝis malgrandan ekzamenon skriban kaj buŝan. La rezulto estis ĝojiga. Nur unu el la 26 partoprenantoj montris nesufiĉan scion pri la lernita materialo ; 17 atingis bonajn poentojn kaj 8 gajnis premietojn pro tre bona rezulto. La taskojn kontrolis krom mi aliaj geinstruistoj. Ce la kursfino la infanoj faros la duan ekzameneton. Permesu, karaj legantoj kaj gekolegoj, ke mi aldonu ĉitie kelkajn konsilojn rilate al la gvidado de Cseh-metodaj infankursoj : 1. /Ve daŭre apliku la horan respondadon! Limigu ĝin! Tre ofte faru al la infanoj apartajn demandojn ! La komuna respondado certe estas bona ankaŭ en infankursoj, ĉar ĝi kuraĝigas la timemulojn. Sed ĝia troa aplikado provokas petolemon kaj malgrandigas la atenton de la infanoj. 2. Kantadu kun la infanoj! En ĉiuj landoj ili multe ŝatos tion. Jam en la unua leciono ili povas lerni la simplan ĉen-kanton, konsistantan el nur tri vortoj : ..Esperanto, Esperanto, vivu ĝi, vivu ĝi, vivu Esperanto ! Poste ili lernu simplajn infankantojn laŭ konataj melodioj. Ekzistas de nederlanda samideanino verkitaj kantetoj-adaptitaj al la kursaj vortoj. 3. Kelkfoje aranĝu ludetojn en la paŭzo aŭ ĉe la fino de la leciono. Modelajn ekzemplojn vi trovas en la libro: „Gajaj Vesperoj’ de Carl Walter. 4. Rakontu al la infanoj pri la vivo en aliaj landoj, pri la edukado de samaĝuloj tie, pri la disvastiĝo de Esperanto inter la junularo ! 5. Post dumonata instruado vi povas jam instigi la infanojn al korespondado kun gesamideanetoj en diversaj landoj. Metu anoncon en la Esp.-gazetojn kaj aranĝu letertagon ! 6. Se eble fondu junular-klubon post kursfino. Tui klubo havu estraron kaj statutojn kiel la aliaj kluboj havas. Ciukaze zorgu, ke la infanoj partoprenu en daŭriga kurso ! En ĉi tiu somero oni faris en Nederlando interesan eksperimenton: kelkaj frisaj geknaboj, partoprenintaj en mia infankurso, per tre mai-

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

27

multekosta aŭtobusa karavano vizitis siajn gekorespondantojn en Danujo, dum danaj infanoj venis al Frislando. Ambauflanke ili estis kore kaj gastame akceptataj en la samideanaj hejmoj. Ili ĝuis neforgeseblan libertempon, el kiu ili ĉiurilate multe profitis. Tian infaninterŝanĝon, kiun multaj lernejoj diverslandaj jam de jaroj sukcese organizas pere de la germana, angla, franca lingvoj, ni Esperantistoj devus grandskale aranĝi por la Esperanton lernantaj infanoj. Certe ĝi estas grava, ĉar per tia infaninterŝanĝo ni povos montri la praktikan valoron de nia afero por la junularo. Eble iam ankaŭ efektiviĝos tio, ke la infanoj kaj gejunuloj el diversaj landoj aranĝos. Internacian Espe ranto- Knnpenon-similan al la kongreso de la Skoltoj. Per la Esperanto-instruado al infanoj multaj perspektivoj malfermiĝas antaŭ ni, perspektivoj, kiuj montriĝos benportaj kaj fruktodonaj — se ĉiuj gesamideanoj, kaj precipe nia instruista kolegaro, celkonscie kunlaboros. Tial ni aranĝu kiel eble plej multajn kursojn por infanoj, por kapti la animon de la nova generacio. Ni eduku nian junularon en la vera senco de interpopola amo, paco kaj harmonio 1 Ni faru nian eblon, por ke la infanoj de la tuta mondo ekkonu kaj komprenu sin reciproke. Ĉar konsciu pri tio : La infanoj de hodiaŭ estas la respondecaj ŝtatanoj de morgaŭ 1 MARGARETE SAXL.

La olimpia ebrio. La olimpiaj fanfaroj kaj venkohimnoj, hura-krioj kaj raportoj estas dum dekkvar aŭgustaj tagoj per la radio-ondoj peritaj al pie aŭskultanta mondo. La gazetoj estis plenplenaj de olimpia raportado, kiu rakontis pri fenomenaj tempoj, longoj kaj altoj. La gloro de la nacioj estas pendintaj de dekono de sekundo aŭ parteto de metro. Disreviĝo aŭ malvenko estas sentita kiel nacia hontmakulo, forlavota almenaŭ dum la venonta fortoprovado sur la insulo de Nippon 1940. La internacia sporto estas kreskinta al giganto, kaj al ĝiaj rezultoj oni atribuas gravecon, serioze dubinda por ĉiu, al kies menso la postulo pri ĝustaj kaj prudentaj proporcioj ne estas tute fremda. Estas timinde ke la okuloj de la kreskanta generacio estas erarigotaj. La korpa faraĵo akiras laŭdon, ne atingebla por la intelekta grandfaro. La sensaciemo de la granda amaso estas satigata per ciele altaj rubrikoj pri novaj sportaj rekordciferoj, la silenta kaj diligenta laboro en la servo de la spirita kulturo estas treege pli modesta honorariata. La junularo naĝas kun la fluo. La nigra kuristfenomeno kaj la blanka rekordstariginto de lancojetado fariĝas idoloj, kiuj premas ĉion alian periferien. Ne estas troigo, se oni diras, ke la teknike perfektigita kaj speciale trejnita sportisto superas ĉiujn siajn konkurantojn pri la favoro kaj admiro de la junularo, antaŭ ĉio se li povas ekspedi malnovajn tempojn, longojn kaj altojn al la muzeo de la statistiko. Oni vere rajtas timi, ke ĉe granda parto de tiuj, kiuj nun estas en la junaĝo, okazas retaksado, el kiu rezultos pligrandigita estimo pri la korpaj ,,superhomoj” kaj malpligrandigita intereso pri la spirita genio. Estas preskaŭ tragikomedio aŭskulti la

— paĝo 14 de la PDF —

28

intermacia pedagogia revuo

Nro 2

certecon, per kiu la gejunuloj priparolas naciajn kaj internaciajn nomojn kaj ciferojn lilate al la sporto. Oni parolas pri la trostreĉo de la infanoj en la lernejoj kaj ne sen kaŭzo. Oni ne volas kaj ne povas forpeli tiun plendon al la mondo de la legendoj, eĉ se oni iam opinias, ke estas iomete troigita. Tiun senton oni precipe ricevas, kiam oni pripensas la diversspecan intereson, kiun la lernantaro dediĉas al la sporto. Kaj oni dezirus, ke tiu eksterordinara memorkapablo, kiun multaj manifestas, kiam temas pri la sporto, ankaŭ aperus en aliaj kunligoj. Tio certe donus kaj al ili mem kaj al la lerneja instruado ĝojon kaj utilon. Sveda sciencisto, mortinta antaŭ kelkaj jaroj, per iom malfavoraj okuloj rigardis la popularecon, pri kiu la sporta movado jam tre frue povis ĝoji. Li deklaris ĝin esti evidenta antaŭsigno de komencanta renaskiĝo de la perforto. La antipatio kontraŭ tiu ..movado de muskoloj ’ ĉe viro kun akra intelekto sed fragila korpo naskis tiun arogan vorton. Estas ja evidente, ke la sporto povas servi pure idealajn celojn kaj allogi ĉe la individuo multajn bonajn ecojn. Sed en troiga vorto plej ofte sin kaŝas ankaŭ ero da vereco. La ŝovinismo jam trovarmigas la sentojn kaj sur kaj ĉirkaŭ la arenoj, kaj tiu kavalireco, kiun oni volonte volas kombini kun ..nobla ludo’ ne ĉiam troviĝas. La venko ofte estas gajninda je kiu ajn prezo, kaj tiam la respektemo devas cedi al sovaĝa humoro, kiu ne utilas al la interfratiĝo de la popoloj. Perforte energie okazas tie kaj tie-ĉi batalo pri la rangordo, kies momentoj ne ĉiam estas laŭ humana vidpunkto simpatiaj. Estus kompreneble vana entrepreno moderigi la junulan entuziasmon por ĉiu ajn sporto per la vidpunktoj de tuta nekomprenemo. Tia intenco ankaŭ ne ekzistas ĉi-tie. Sed oni dezirus sperti la kritikan vekiĝon de la junularo antaŭ la rekord- kaj konkurekscitado. kiu komencas sekvi kaj karakterizi nian sportan vivon, ne nur ekster sed ankaŭ certagrade en la lernejo, kaj antaŭ la danĝeroj de tia evoluo. La gimnastiko sporto ne servo de la individuo, per kiu li povas fari el sia korpo la kiel eble plej bonan ilon por tiuj spiritaj eblecoj, kiujn li ricevis. Ke la konkura momento ne estas tute forigebla, estas sufiĉe komprenebla, sed oni devas teni ĝin kiel stimulon inter konvenaj limoj La sportgvidanto} rilate al tio havas gravan kaj respondoplenan taskon, precipe en niaj lernejoj. Kiel tro da scio frenezigis multe da homoj, tro da sporto ankaŭ povas frenezigi kaj fari la homon tiel malklarokulan, ke li ne povas difini la rangordon inter la saniga ludo kaj la seriozo de la civitana devo. (Laŭ ĉefartikolo de ,,Gazeto por la mezlernejoj de Svedujo Esperantigis: B.B.

T.A.G.E. Tribuno. (El longa letero de nia franca kolego B. pri diversaj aferoj ni presas ĉi sube kelkajn instigojn, opiniante ke ili meritas ĉies atenton. Post laŭdo de la nova aranĝo de IPR, li skribas, ke krom kelkaj bonaj artikoloj, la revuo ankoraŭ ne atingis sian ..Kontribuas eĉ la enhavon de la organo la nuraj gvidantoj de T.A.G.E., laŭ la subskriboj. Estas tute neatendite, ke la anoj de la plej gravaj sekcioj, nederlanda, sveda kaj ĉeĥoslovaka, tute mutiĝas daŭre. Tamen ili certe havas iom por diri al eksterlandanoj. Iam estis I.P.R., fidela spegulo, en kiun tutmondaj fakuloj povis trovi. apud esprimojn de la diverseco de 1′ opinioj, plej altvalorajn artikolojn pri edukmetodoj, pri edukscienco en ĉiuj partoj de la terglobo, kaj pro tio I.P.R. estis avide sopirata de ĉiulandaj abonantoj, ĉar fariĝis la fonto al kiu ĝisfunde venis renkonte la novedukaj esp. geedukistoj, seninterrompe ĉerpante el la paĝoj sagacajn materialojn kaj bonegajn aktualajn rimedojn.

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

29 •

P.R. povas iri sur pli firma relo, pro la kotizoj de ĉiuj novaj helpantoj : apud I. la abonvarbado vi devas nepre rekonsideri la problemon pri pliriĉigo de la enhavo. Ne sufiĉas kolekti monon por plibeligi la veston de la ..infano”, Cu meze de svedaj kaj ĉeĥoslovakaj T.A.G.E-anoj ne estas kompetentaj fakuloj por verki pri edukscienco laŭ enlandaj cirkonstancoj, pri novedukaj eksperimentoj en la lando. Lastatempe mi legis kelkajn interesajn sciigojn en la lasta numero de la ..Cielarka Standardo pri Kooperativoj de Lernantaro en POLIO. Same en nia lando jam ekzistas delonge multaj tiaspecaj organizaĵoj infanaj. Kial oni ne starigus rubrikon en I.P.R. por tiu speco de memstara lerneja aktiveco ? Certe polaj geinstruistoj, plej bone kvalifikataj pro travivitaj spertoj tiurilate, povus malfermi la debaton. Persone mi povus kontribui poste. Sed se tiam silentas la alilandaj k-doj edukistoj pri tiu interesega demando, tiam nia dekomenca laboro fariĝos tute senobjekta …. Se oni verkas artikolon sufiĉe allogan, por ke ĝi stimilu alilandajn gekolegojn sciigi ankaŭ sian juĝon pri la metodoj kaj eventuale proponojn pri edukprocedoj en siaj lando kaj lernejo, aparte kaj ne ricevas la atenditan rekompencon de tiuj kolegoj, tiam oni perdis tempon kaj okupis senutile gravan lokon en la gazeto, dume tiu spaco povus ricevi pli efikan artikolon. Respondecas pri la enhavo ĉefe la legantojabonantoj, senkonteste ….

Cercle esperantiste universitaire. Esperantista universitata klubo. Siege: Faculte de Droit. Sidejo: Jura fakultato. 15, Quai Claude Bernard, Lyon.

Lyono la 25an de Julio 1936.

Estimata samideano, La rezultatoj de la lastaj voĉdonoj por la Franca Cambro de Deputitoj, kaj la baldaŭ efektivigota leĝo, laŭ kiu la deviga lernada periodo estas plilongigota de unu jaro prezentas en nia lando speciale favorajn kondiĉojn, por akceli la oficialan enkondukon de Esperanto en la francajn lernejojn. Tial nia grupo ne hezitis, preni sur sin grandan taskon. Ni skribis al ĉiuj grancaj deputitoj kaj senatanoj (ĉirkaŭ 950 personoj) la leteron, kies tradukon vi trovos ĉi kune. Sed nia sukceso dependas de samtempa kaj kunordigita agado de niaj samideanoj en aliaj favoraj landoj. Se grupo da francaj deputitoj proponus enkondukon de E. en la lernejojn provmaniere aŭ ,,por komenci”, ili estus malmulte aŭskultataj. Se ili proponus tiun enkondukon, aldonante, ke tiu kaj tiu lando estas pretaj agi same, la ideo tuj fariĝus multe pli alloga kaj efika. Do helpu nin ! Bonvolu diri al ni, ĉu vi estas preta efektivigi en via lando enketon kaj klopodojn similajn al la niaj kaj partopreni en speciala internacia komitato por enkonduko de E. en la lernejojn sub la honora prezido de Fraŭlino Lidja Zamenhof. Se vi vizitos la kongreson en Wien, bonvolu rilati kun Ges-roj Borel, por pli detale esplori la demandon. En alia okazo bonvolu skribi al ..Universitata Esperantista Klubo , Faculte de Droit, Quai 15 Quai Claude Bernard, Lyon, Franclando.

Antaŭdankon, kaj koran saluton. Por la prezidanto, Komitatano E. BOREL.

— paĝo 16 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

30

Nro 2

Letero sendita de la Lyon’a Universitata Klubo al la Francaj Parlamentanoj.

Sinjoro S

Senatano Deputito La Registaro laboras, por restarigi la prosperecon. Prospereco necesigas konfidon. Konfido bezonas pacon. Daŭra paco ne povas esti certigata, tiel longe, kiel la popoloj sin reciproke rigardos kun suspektemo aŭ venĝemo. En la nuna stato de la mondo, voli garantii la pacon per kontraktoj tio estas agi kontraŭsence. Antaŭ ol malarmigi la brakojn, necesas malarmigi la spiritojn. Necesas unue batali kontraŭ nescio, suspekto, timo, jaluzo, malamo, kiuj dividas la popolojn. Necesas ke la popoloj sin konu. sin komprenu reciproke. Sed la lingvoj estas tro diversaj, tro malfacilaj. Unusola rimedo: Esperanto, internacia helplingvo, simpla, facila, lernebla de ĉiuj kaj jam uzata en la tuta mondo de centmiloj da homoj. Por prepari pli bonan homaron, necesas, ke la infanoj en ĉiuj landoj lernu Esperanton. Nia klubo entreprenis enketon ĉe Parlamentanoj de ĉiuj nacioj, (komencante je la nacioj, kies registaro jam favoras nian idealon) por peti. ke ili bonvolu konsideri la demandon pri samtempa enkonduko de E. en la lernejoj de siaj respektivaj landoj.

[.etero de Bulgara Esperanto troeio B.E,A.

Esperantista societo ..Vekiĝo . Sumen, la, 25an de Junio 1936. Enketo pri la enkonduko de Esperanto en la lernejojn. (Respondaro al la Demandaro, farita kaj sendita de Registara konsilisto Fritz S t en gei m.p,, membro de la ŝtata E.-ekzamenkomisiono, kaj de Kalk. konsil. Rudolf F r e y m.p. ŝtata ekzam. E.-instruisto.) 1. Esperanto estu enkondukata en la 2 lastaj instrujaroj de T elementaj lernejoj, Ĉar en la gimnazioj (mezaj lernejoj), kiuj havas 5 klasojn komencante de 1 unua gimnazia, oni ekstudas fremdajn lingvojn, do la lernantoj estas tute okupitaj. Sekve ili ne havas tempon por E: ellerninte ĝin en la Progimnazio, estante 12—13 jaraj, kompare pli liberaj de troŝarĝo, E.-estos al ili kiel preludo, uverturo, enkonduko en la lingvosciencon, en la progimnaziaj jaroj (lastaj 3 jaroj de 1 fundamenta lernejo. En la lastaj jaroj de 1 gimnazio illa tempo estas tute okupita, englutita de seriozaj studoj, kaj neoportune, sensaĝe estus, depreni de ilia tempo parton por E.—. I iel diktas la kondiĉoj en nia lando ! 2. E. —devas esti devige instruata, ne fakultative! Ekzemplo: Ĉar laŭ mia sperto el ĉiuj miaj gelernantoj de la 6a klaso de 1 gimnazioj, al kiuj mia edzino (Jordanka Silvestrieva) kiel lektoro instruis E. — n — oficiale antaŭviditan en la programo de 1 ministerio de 1 popola klerigo — restis preskaŭ meniu esperantisto. Jen la rezulto de 1 fakultativa instruado de E. —. Vana la laboro dum 1 jaro. Vana perdo de tempo ! Vanaj ankaŭ la materialaj rimedoj por subteni la instituton de pagitaj oficialaj E. — lektoroj ! 3. Nun E. — estas elĵetita el la programo de la mezaj lernejoj. Oni malpermesas malfermon de 1 kursoj en la gimnazioj, escepte se la instruanto estus profesia instruisto en la gimnazio, responda pri sia konduto kaj influo. Al la lernantoj oni ne permesas partopreni en la privataj kursoj, pro la samaj konsideradoj — por ke la gelernantoj ne deflankiĝu de siaj aliaj laboroj : pro troŝarĝita programo kaj fine — pro timo, ke gelernantoj povus fariĝi adeptoj de maldekstraj doktrinoj. 4. Nenia ebleco estas nun. ne nur enkonduki E.-n. sed eĉ organizi E.-kursojn en lernejoj kaj por lernantoj. 5. — Ni ne konas nun E.-lektorojn en la altlernejoj. 6. Ekzistis neŝtata E.-ekzamenkomisiono, ĉe Bulgara E.-Asocio, sed ĝi estis ne bone organizita, ĝi ekzistas laŭnome. 7. Mi pasie kontraŭas al la fakultativa lernado de E.- en la lernejoj. Mi proponas, ke U. E. A., helpata de landaj societoj ĝeneralaj por propagando de E.-, organizadu sisteme, ĉiujare specialajn kursojn por preparado unuforma de

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

31

seriozaj instrunantoj — instruistoj, lektoroj de E.-, havigante al ili la plej novajn kaj fruktodonajn metodojn por ellernado de lingvoj. Oni povus peti la ministeriojn de 1′ popola instruado, ke ili konsentu, almenaŭ faciligi tiujn kursojn oficialajn porinstruistajn, rekomendante la studadon de E.- al profesiaj instruistoj. Kaj al ĉiuj sukcese finintaj poresperantan kurson kaj ekzamenitaj E.-instruistoj la ministerioj oferu ian superpagon kiel rekompencon, eĉ tute modestan. Oni devas rekomendi per la rezolucio, prenita en la instruistaj fakkunsidoj, akceptita de 1’ tuta Esperanto-kongreso — al la tutmonda geinstruistaj), vigle partopreni en tiuj kursoj kaj mem savitaj de 1′ antaŭjuĝoj, siaflanke peti (postuli) delegacie de sia ministerio, organizi tiajn kursojn ĉiujare. Antaŭ ol prepari necesan kaj sufiĉan kontingenton da E.-instruistoj profesiaj, oni ne devas postuli ĝeneralan enkondukon de E.- en la lernejojn. Ĉar la instruistoj, speciale en nia lando, kun maloftaj esceptoj, sintenas flanke indiferente eĉ malamike al E.-, sub influo de kelkaj de antaŭjuĝoj inspiritaj ..instruituloj-kritikistoj, kiuj opinias, ke estas pli utile, lerni la lingvon de ..Kafroj” kaj ..Buŝmanoj”, ol perdi sian oran tempon je ellernado de ia artefarita, nenatura, superflua lingvo internacia (Esperanto). Estas necese, ke gravaj personoj de E.-movade (de U E A., E.-akademio, lingva komitato ktp.) vizitu delegacie, sufiĉe nombre kaj kvalite ministeriojn de instruado, de Balkanaj, Europaj aŭ ekstereŭropaj landoj, por oficiale, science, ĝenerale kaj detale klarigi la demandon pri lingvo internacia, pri E.-, ĝia utilo, bezono, disvastiĝo, pedagogia kaj instrua valoroj, kaj favorigi la ministeriojn akcepti E.-n kiel konsiderinda fakto por internaciaj rilatoj kaj amikeco inter la popoloj, en rezulto de tia interveno ili decidu, dediĉi kuraĝe, propravole, parton de sia atento kaj materialaj rimedoj al ĝia instruado kaj oficiala enkonduko. Se ordinaraj, seninfluhavaŭ personoj, malgraŭ sia obstineco, persisteco, fideleco kaj sindonemeco, volas interveni ĉe la ministerioj de 1′ popola klerigo, mi dubas, ĉu sekvus ia utila rezulto por oficiala enkonduko de E. en la lernejojn. Sumen (Bulgario). Prezidanto de societo esperantista Ulica „Otec laisij” 28. «Vekiĝo’: Hija Silvestriev.

Sekretario : Hija Theodorov P. J. Cameron — 17 West View, Letchworth, Herts. Anglujo. Estimata sinjoro, Pro la okazinta Universala Kongreso en Wien la okazo estas oportuna, fari la jenan proponon pri la instruado de E.- en lernejoj. Se oni parolus pri ,,la enkonduko de E.- en la lernejoj de ĉiuj landoj” tio estas kvazaŭ postuli, ke oni donu al ni la lunon. Mia propono kontraŭe estas multe pli modesta kaj tute en la limoj de ebleco. Gi estas: Oni instigu la Aŭstrian registaron proponi al iu kunvena komitato de la ligo de Nacioj, ke E.-estu instruata sub oficiala observado dum tri jaroj, eksperimente en pluraj lernejoj en ĉiu lando, kaj ke oni prezentu oficialajn raportojn post 1 kaj 3 jaroj. Oni invitu partopreni ankaŭ landojn neliganojn. La Aŭstria registaro povus peti la subtenon de aliaj ŝtatoj — ekz. Holando, Ĉeĥoslovakio kaj la Skandinaviaj ŝtatoj. Kiel anglo sciante la oficialan sintenon al E.-de la Brita registaro, mi certigas, ke la sukceso de la lingvo internacia dependas ne de Britujo Francujo kaj Germanujo, sed de ĝia efektiva uzado inter la malgrandaj landoj en kaj ekster Eŭropo. Ĝis la tempo, kiam E.-estos grandskale uzata inter la malgrandaj landoj, la Brita registaro daŭros ignori ĝin. Bonvolu sciigi al mi, ĉu paŝoj en la direkto de mia propono povas esti farata jam nun. Kun alta estimo Via samideano P. J. CAMERON. Honora vicprezidanto de la Londona Klubo Esperantista.

— paĝo 18 de la PDF —

32

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

Bibliografio. Unuope senditajn verkojn ni mencias. Duope ricevitajn ni recenzas. Kun granda ĝojo mi tralegis ..La Juna Vivo”, ne la konatan monatan revuon de la sama nomo, sed internacian Esperanto-libreton. Gi enhavas 15 lecionojn por infanoj, laŭ metodo: lernado per imitado, La metodo jam estas provita per la samspecaj lecionoj en la revuo „La J.V.’ TLa materialo estas proponata al la infanoj maniero: per bildoj, ludoj, kantoj, dialogoj kaj rakontoj. Mi opinias. 1laŭ agrabla w ke kompetenta instruanto pere de tiaj lecionoj sukcesos kapti la daŭran intereson de siaj gelernantoj. Granda merito de la libreto estas ke ĝi donas poemetojn kaj malgrandajn prozaĵojn, kiujn la infanoj povos lerni parkere. Ni scias, ke ĉiu infano faras tion volonte, kaj ke tia ekzerco efikas bonajn rezultatojn por la lernado de lingvoj. La redaktorino de J.V., kiu prilaboris la lernolibron, sciigas en la antaŭparolo ke la daŭrigo de la 15 lecionoj troviĝas en la dua jarkolekto de la revuo. Mi esperas, ke la debito de la unua libreto ebligos la eldonon de dua, daŭriga volumeto. Tiam niaj kursgvidantoj disponos pri taŭga materialo en faciluzeblaj libretoj Prezo tute modera: 0,20 guld.; 2 fr. fr. : 0.15 doi. plus 15°/o sendkosto. Adreso: Redakcio Juna Vivo, West-Graftdijk. (N. H.) Nederlando. Muzikamantoj trovos interesplenan priskribon pri Chopin kaj ties verkoj en 28-paĝa libreto de la eldonejo ..Literatura Mondo” (Budapest IX. Mester, u. 53) La titolo estas „La verko de Chopin” de M. Biernacki. Tradukis kaj biografion verkis Dr. J. Medrikevvicz. Prezo : 0.60 sv. fr. Ĉe la sama eldonejo aperis agrabla komedio en tri aktoj: Multe pli la amo ‘, verkita de L. E. Thomson. La verketo taŭgas por niaj esperantistaj kluboj : la scenejo ne postulas grandajn zorgojn kaj la sep ludontoj certe facile memorigos siajn rolojn. Prezo : 0.50 sv. fr. Multan dankon Lit. Mondo meritas pro la eldono de la plena verkaro de Dr. Felikso Zamenhof, sub titolo: Verkoj de Fez, redaktita de E. Wiesenfeld. Tio, kion la frato de nia Majstro faris por nia lingvo valoras esti konservata por ĉiam, kaj la redaktinto ĉerpis el plena fonto ; eĉ el ĝis nun ne konataj fontoj. Bonvenon varman al tia libro. Bela foto de ,,Fez ornamas ĝin. Amplekso 272 paĝoj, dukolore presita sur glata papero. Prezo bros. 4 sv. fr. K-e. Populara Esperanto Biblioteko No. 13. La aventuroj de Marteno Drake eldonita de The Esperanto Publishing Co Ltd. havebla ĉe Brita Esperanto Asocio 142, High Holborn, London W. C. I. Prezo : 3 ŝ. 6 p. (bele bindita). Afranko : 4 p. Kiu ŝatas facile legeblan aventurromanon, mendu ĉi tiun libron. La romano rakontas la aventurojn de du anglaj knaboj, kiuj en la 18a jarcento forlasas Anglujon por serĉi sian patron, punlaborulon, en Ameriko. La teksto estas zorge korektita. Iom stranga estas m.o. la vorto ..maato”. Kial ne subŝipestro aŭ iu alia vorto. Ni uzu neologismojn nur se estas nepre necese. B.

— paĝo 19 de la PDF —

Ĉi tiu listo de lernejoj en Angtujo, kie oni instruas Esperanton, estas kompilita por helpi al tiuj geinstruistoj, kiuj volas aranĝi alilandajn ekskursojn aŭ korespondadon por siaj gelernantoj.

Espereble aliaj landoj sekvos la ekzemplon. a. Loko kaj tipo de lernejo, b. nombro, aĝo kaj sekso. c. oficiala en la temaro, au postlernejaj horoj. d. adreso por korespondado. a. Worcester. Popollernejo, b. 30 knaboj 12-14. c. oficiala, d. Sro. W. Seveern, 40 Bromyard Road, Worcester. 2. a. Blandford, Dorset Moderna Publika Lernejo, b. 6 knaboj 14-18. d. Sro. F. W. Armitage, „Nia Nomo”, Deer Park, Blandford, Dorset. 3. a. Ware, Herts, Altgrada popollernejo, b. 70 geknaboj, 11-12. c. oficiala kaj post lernejaj horoj. d. Fino. VValters, 18 Star Street, Ware, Herts. 4. a. Edgware, Middlesex. Altgrada popollernejo, b. 40 knaboj, 11-12, 14 knaboj, 15. c. obiciala. d. Sro. Parker, 8 Watersfield Way, Canons Park, Edgware, Middlesex. 5. a. Birmingham. Duagrada popollernejo, b. 140 knabinoj, 11-14. c. oficiala d. Fino N. Sheppard, Tinker s Farm Senior School, Northfield, Birmingham. 6. a. Birmingham. Dauriga taglernejo. b. 30 knabinoj, 16-18. c. oficiala d. Fino. V. C. Nixon, 183, Woodlands Park Road, Bournville, Birmingham. 7. a. Birmingham. Popollernejo, b. 40 geknaboj, 13. c. oficiala, d. Fino Norman, 61 Kingsley Road, King’s Norton, Birmingham. 8. a. Dagenham, Essex. Duagrada popollernejo, b. 290 knaboj 11-14. c. oficiala, d. Sro H. G. Toms, 31 Campden Crescent, Dagenham, Essex. 9. a. Bishop Auckland. b. 70 knaboj 11-12. c. oficiala, d. Sro. R. W. Hamilton, West Lea, Bishop Auckland, Co. Durham. 10. a. Leeds. popollernejo b. 150 knabinoj 11-14. c. oficiala, d. Fino. D. Wilkinson, „Briardene”, Grosvenor Gardens, Huby, Nr. Leeds. 11. a. Bishop Auckland, Altgrada lernejo, b. knabinoj 11-12. c. oficiala. d. Fino. A. B. Edwards, 10 Ladysmith Street, Bishop Auckland, Co. Durham. 12. a. Bishop Auckland. same kiel 11. b. Knabinoj, 17-18, c. oficiala, d. Fino. Agnes Dixon, Somersby, Cleveland Avenue, Bishop Auckland, Co. Durham. 13. a. Eastbourne. Duagrada popollernejo, b. 40 Geknaboj, 11-14. c. Post lernejaj horoj. d. Sro. W. S. Wigham, Cavendish Senior School, Eastbourne.

1.

— paĝo 20 de la PDF —

Por esperantistaj geinstruistoj s tre interesa la internacia revuo por esp. infanoj kaj komencantoj diversaĵaj :

Infanoj sur Tutmondo. )D

n

kostas 7.50 fr. fr. (0.75 guld.) antaŭpage. specimenon de la redakcio de I.s.T.: Besse-

n-Oi l

V»

landanoj turnu sin al KOR I E. Schoolstraat 13. VEENDAM Poŝtkonto 90544. oci mo |

freŝoj oni mendu:

Mister Twister (prezo 2. fr. f. tŭ fr. 0,20 afrankite). strita, amuza rakonto pri amerika familio, kiu vojaĝas S.S.R. 1 vole ^-nevole sciiĝas ke ..koloruloj ankaŭ

Karaj geanoj de T.A.G.E. URĜA peto al preskaŭ ĉiuj: PAGU jam nun, kaj postrevene, la kotizon 1937an al la landa agento aŭ rekte al la administranto.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

Oficiala organo de T.A.G.E 16-a jaro

No. 3-a

1937-a

— paĝo 2 de la PDF —

Abonprezo de I.P.R. La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por la abonkotizo estas sendota el: 8 ŝilingoj. Aŭstrujo 5. — ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Cehoslovakujo 20 ĉ. kr. 6 kronoj, Danujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 10 liroj. ltala 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1. 50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

F-ino V. C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gar<;ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia : H. M. Lanyon, Harrow St„ Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Aŭstra : Societo de Aŭstraj EsperantoInstruistoj. Gfrornergasse 13. Wien. VI. Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN.

Bulgara : Ivan Valĉanov, Jskar” 79. SOFIO. IV.

Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Cina: Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Cilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana : Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. histona : Johannes Jaanisto. Kastani — 125-1. TARTU. Franca : G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara : Bleier Vilmos. Soroksari ut. 38-40. V. 6. BUDAPEST. IX. Japana : Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESEN1CE, FUZINE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Stokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: J. Hogenkamp, Hoofd der School, 2e Exloermond (W.). Poŝtkonto No. 191714. Nederlanda Hindujo: K. Gcrter. Gondokoesoeman 7. pav. JOGJAKARTA. Pola : B. Gluchowski. ŝw. Wincer.tego 80. WARSZAWA 24. Poŝtkonto 16992. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California, kaj : Amerika Esp. lnstituto. Illi Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo, kaj en Norvegujo.

Varbu por T.A.G.E. Propagandu nian interesplenan revuon 1! Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

INTERNACIA – ‘~

–

PEDAGOGIA REVUO

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj ( I AGE)

Redaktoro: E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. VVinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544. Prezidanto de ‘I AGE: Oro Bj. BECKMAN, Konstapelsgatanl9Karlskrona, Svedujo. Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuw=Scheemda (Gron.) (Nederlando). W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando). A. VAN HAGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando).

Karaj gekolegoj ĉiulandaj ! La nuna numero estas dediĉata al la klerigado kaj instruado en Polujo, la lando de la XXIXa jubilea kongreso. En diversaj artikoloj ni pritraktas la historion de la pola klerigado kaj ĝia nuntempa organizo. Kompreneble tiuj artikoloj ne povas esti elĉerpigaj pri la pritraktita objekto. Ni ekz. ne pristudis la programojn, la metodojn, nek citis la lernejojn praktikajn, kie oni faras pedagogiajn eksperimentojn. Sed, ni tre kore invitas vin, ĉiujn niajn eksterlandajn gekolegojn, esperantistajn kaj aliajn, ke ili bonvolu viziti Polujon kaj partopreni la jubilean kongreson dum la proksima Augusta monato. Dum tiu kongreso cetere ankaŭ, okazos konferenco de T.A.G.E Dume tiujn, kiujn interesis ia artikoloj kaj kiuj deziros esplori la aferon pli detale, povos konatiĝi kun la pola instruistaro, kiu volonte gvidos ilin en tiu esplorado. Eble ili trovos tie ĉi ion indan je ilia atento. Karaj gekolegoj ĉiulandaj, venu al la Varsovia Kongreso! Konatiĝu kun nia instruado. Partoprenu T.A.G.E. kunvenon. Doktorino JANINA ENDER.

Kial Heziti ? Kiel gimnaziano mi lernis lingvojn grekan, latinan, francan, germanan. Mi ĉiam estis bona lernanto kaj havis bonajn notojn. Sed el la greka lingvo preskaŭ nenio restis en mia kapo. Per la latina, kiu tamen estas instruata en la tuta mondo, mi neniam sukcesis interkompreniĝi kun fremduloj, se ili ne estis katolikaj pastroj aŭ instruistoj de tiu lingvo. La franca lingvo helpis min multe en legado de sciencaj kaj literaturaj verkoj kaj dum vojaĝoj en Francujo, Svisujo kaj eĉ Italujo ; la germana en Germanujo. Sed mi sentas min ĉiam kiel ia sovaĝulo, kiu apenaŭ scias balbuti, kiam mi devas alparoli al la loĝantoj de fremda lando. Kaj jen mia filo, ne lerninte ankoraŭ nek latinan nek ian alian fremdan lingvon, krom Esperanto, kiel naŭjara knabo venas en Stokholm kaj libere interkompreniĝas kaj babilas kun diverslandaj membroj de la Esperanta Kongreso. La sekvantan jaron en Italujo kaj poste en Aŭstrujo li jam trovas, ke la interkompreniĝo kun la alilanduloj estas tute simpla kaj natura afero. Hodiaŭ, kiel dekdujara knabo, li interŝanĝas poŝtmarkojn kun „samfakuloj de la plej malproksimaj punktoj de la terglobo. Kiam li estos pli aĝa, li kun la sama facileco povos interŝanĝi la ideojn kaj sciencajn pensojn ! Kaj por atingi tion li bezonis apenaŭ kelkajn semajnojn de preskaŭ amuza lernado de la lingvo ! La praktika utileco de sciencoj, instruataj en la moderna lernejo, ŝajnas esti la plej grava tasko de la moderna instruado. Ĉu povas ekzisti ia vere grava motivo por malhelpi la enkondukon de la Esperanto en la modernan lernejon ? Dr. ADAM ZAMENHOF.

— paĝo 4 de la PDF —

34

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Tri popoloj – unu celo. Terurigita, kaj kiel historiisto kaj kiel svedo mi legis en la artikolo de nia kolegino Janina Ender la frazon pri ,,la multnombraj sinsekvaj invadoj, Svedoj, Turkoj kaj Tataroj”, Ho, kiajn pensojn vi havas pri ni en Polujo? Kaj kiajn pensojn havos la alilandaj samideanoj, kiuj legos nian revuon ? Eble ili timos pri nova sveda invado dum la kongreso kaj entute ne kuraĝos veni ? Jes, mi certe estas scivolema : kion vi pensas pri ni en Polujo ? Kion vi instruas pri ni en la lernejoj ? Parenteze dirite : la redaktoro de I.P.R. iam promesis skribi artikolon pri la instruado pri Svedlando en nederlandaj lernejoj, ĉu li eble forgesis sian promeson ? Espereble ne, ĉar ankaŭ inter Svedlando kaj Nederlando okazis iam sufiĉe gravaj konfliktoj, kaj mi multe interesiĝas pri la problemo: kiamaniere vi pritraktas tiujn temojn en via instruado ? Sed eble tio estas danĝera temo, ne nur pro eventuala protesto de turkaj kaj tataraj agentoj sed ankaŭ pro tio, ke dum la deksepa jarcento la Nederlandanoj kaj la Poloj ordinare estis amikoj de la Svedoj. Oftaj bataloj ĉirkaŭ la aktuala urbo Danzig memorigas nin pri tio. Kaj eble mi nur povis malfacile defendi min kontraŭ nova poi-nederlanda ligo ? Sed mi ne timas. Tiuj tempoj estas for : kiu povas imagi militon inter ni. Poloj, Svedoj kaj nederlandanoj ? Nun ni kunlaboras amike en paca movado, en T.A.G.E. Baldaŭ ni renkontiĝos en Varsovio sed ĝis tiam ĉi tiu numero povas esti bonega pruvo pri la pacaj rilatoj inter la iamaj malamikoj. Kaj pri la interfratiga laboro de T.A.G.E. Vi geinstruistoj 1 Cu vi ne scias, ke sen ni, sen la lernejo la interfratiĝo estas neebla afero ? Cu vi ne scias, ke T.A.G.E. laboras por tia interfratiĝo pere de la geinstruistaro ? Kaj ke en tiu rilato la tri popoloj, iam interbatalintaj kruele, havas Ja saman celon ? Certe vi scias, sed agu laŭ via scio ! Aliĝu al T.A.G.E., la tutmonda asocio, de geinstruistoj ! Apogu nin, mi ne volas diri helpu, ĉer mi opinias, ke ni ne devas humile peti pri helpo ! T.A.G.E scias sian valoron kaj povas proponi al vi kunlaboron, kiu utilos al ni ambaŭ kaj al la granda, sankta afero, kiu estas pli valora ol ni ! Bj. BECKMAN.

LIBREJO EDELM AN-BA RENDREGT (A. H. de Ruyter)

Amsterdam – Da Costaplein 14 – Telefono 83879 kaj 83897 GRANDA PROVIZO DA ESPERANTO-VERKOJ Rapida liverado

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

35

Unuagrada publika lernejo en vilaĝo.

Lego-kaj ripozĉambro, ĉe la Ŝtata lernejo pri konstruarto en Varsovio.

— paĝo 6 de la PDF —

36

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Evoluo de la klerigado en memstara Polujo. (Ĝis la fino de la dekoka jarcento.) La unuaj lernejoj en Polujo datas de la Mezepoko. Verdire, tiutempe la lernejoj uzis la latinan lingvon, kaj estis gvidataj preskaŭ ekskluzive de la pastroj. Jam enla 14-a jarcento fendiĝis la Krakova Universitato, unu el la plej malnovaj en Meza Eŭropo. Tiu Universitato estas nomata ..Jagiellona” kaj la tempo de ĝia plej granda prospero estas la 15-a kaj la komenco de la 16-a jarcento. La plej fama studinto ĉe tiu Universitato estis Mikolaj Kopernik. Dum la 16-a jarcento Polujo partoprenis aktive la intelektan movadon de tiutempa Eŭropo. Gi posedis jam vastan literaturon kaj sciencan verkaron. Interalie aperis tiam la unuaj verkoj pri pedagogio : Unu el la tiutempaj verkistoj, Andreo Frycz Modrzewski, postulis, ke la instruado estu ebligata al kiel eble pjej larĝa publiko; alia, Warszewski, postulis la kreadon de speciala Ministerio pri Klerigado. Ĉar Pollando partoprenis ankaŭ en la Reforma movado, diversaj konfesiaj lernejoj estis fonditaj tiutempe, kaj ilia instru-nivelo estis tre alta. Inter tiuj-ĉi, ni citu la Arianan Akademion, kiu funkciis nur ĝis la jaro 1638-a. Je I lino de la 16-a jarcento, ekzistis en Pollando 3 universitatoj: Krakovo, Vilno kaj Zamosc. Pro la multenombraj, sinsekvaj invadoj : Svedoj, Turkoj kaj Tataroj, la 17-a jarcento estas signita per la grade malaperanta kleriga movado. Verdire ekzistis ankoraŭ multaj lernejoj, sed ilia instrua nivelo estis multe malpli alta. Tamen, eĉ dum tiu tempo, Polujo egalis ankoraŭ la alian landojn de Eŭropo. Ekzilita el sia patrujo, Comenius rifuĝis en Polujo kaj tie verkadis. Jam en la dua jarkvindeko de la 18-a jarcento, ekrenaskiĝis la klerigado. Unue, pastro Konarski reformis la lernejojn de la Pastroj Pijaroj, kaj fondis la faman kolegion ..Collegium Nobilium ’. La aliaj pastroj, kiuj gvidis lernejojn sekvis tiun ekzemplon de la Pijaroj. En la jaro 1764 aliris la tronon de Pollando la reĝo Stanislao Aŭgusto Poniatowski, homo kun alta kulturo, protektanto de 1’sciencoj kaj artoj. Li fondis la unuan vere laikan lernejon: La lernejo por estontaj militistoj: ,,Korpus Kadetow”, El tiu lernejo eliris Tadeo Kosciuszko, batalinta heroe por la liberigo de Pollando kaj por la sendependeco de la Unuigitaj Statoj de Nord-Ameriko. Bedaŭrinde, dum la 18-a jarcento komenciĝas la disfalo de la Pola Stato. La literaturaj verkistoj de tiu jarcento tre ofte antaŭenpuŝis la ideon pri ĝia savo, pere de la reformo pri klerigado kaj la eduko de la junularo laŭ patriota sento. En la jaro 1773 oni fondis la Ministerion pri Klerigado, nomata : ..Komisiono pri Nacia Klerigado. Tiu Komisiono entreprenis la gravan taskon reformi la tutan instrusistemon, komencante per la Universitatoj ĝis la parohejaj lernejoj,

— paĝo 7 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

32

tio estas la plej malaltaj, Tiu Komisiono estis la unua tiuspeca Ministerio en Eŭropo. La Komisiono grupigis la plej eminentajn homojn el tiu tempo kaj ĝi direktis sian agadon laŭ la plej progresemaj pensoj kaj ideoj de sia epoko, pri la eduka vidpunkto. En la instruado ĝi anstataŭis la lingvon latinan per la pola. Gi ankaŭ okupiĝis pri la instruado kaj edukado de virinoj kaj fondis demokratan, laikan, lernejon alireblan de la junularo el ĉiuj klasoj sociaj. Pro la politikaj okazaĵoj je la fino de la 18-a jarcento, kiuj fine neniigis Pollandon kiel ŝtato, ĝi tamen ne atingis la celojn, kiujn ĝi estis starigintaj al si mem. La agado de la unua, ..Ministerio por Klerigado” estas tamen tre atentinda por ĉiuj, kiuj interesiĝas pri la disvolviĝo de la pedagogiaj ideoj. La Regularo de la Komisiono, starigita en la jaro 1783, estas unu el la plej interesaj dokumentoj pri la porkleriga leĝofarado. JANINA ENDER.

Tradukis: E. F. CENSE.

Pola klerigado sub fremda regado. (1795—1918).

Post la disfalo de Pollando kiel ŝtato, la sorto de la instruado dependis de la politika situacio de la polaj teritorioj, kiuj estis dispartigitaj inter tri landoj: Aŭstrio, Prusujo kaj Rusujo. Nur partetoj de Pollando reakiris sian sendependecon momentan: La Duklando Varsovia, starigita de Napoleono la I-a (1807—1814); la Respubliko de Krakovo (1815 —1846) kaj la tiel nomata ,,Reĝolando Pola” (1815-1831). En ĉiuj ĉi malgrandaj ŝtatoj, la tuta atento direktiĝis al la kreado kaj organizo de la ĝenerala instruado. Ekzemple, en la Varsovia Duklando, malgraŭ la malfavoraj militkondiĉoj, mirigaj celoj estis atingitaj, precipe koncerne la unuagrada klerigado. En la Po’a Regolando estis fonditaj: la Varsovia universitato, elementoj de la unua Politekniko, inter la unuaj en Eŭropo, kaj Instituto por la surdmutuloj. En la malgranda Krakova Respubliko oni subtenis la llniversitaton kaj disvolvis la unuagradan instrukampon. En la mezo de la 19-a jarcento malaperis la restaĵoj de la Pola sendependeco: La polaj teritorioj, same kiel la klerigado, administre kaj politike enkorpigis en la organismojn de fremdaj ŝtatoj. Ĉiu el la konkerintaj landoj sekvis malsimilan, politikon pri klerigado, sed la celo de ĉiu estis videble la sama: Pere de la lernejoj kaj instruado neniigi ĉe la junularo la konscion pri ĝia nacieco. La Prusa registaro ne persekutis la instruadon kiel tian, sed sisteme celis la germanigon de la junularo. En la parto de Polujo,

— paĝo 8 de la PDF —

38

internacia pedagogia revuo

Nro 3

regata de Prusujo, la nombro de popolaj kaj duagradaj lernejoj estis sufiĉa, sed je la fino de la 19-a jarcento, ĉiuj estis ekskluzive germanaj. Tamen la pola provinco estis la sola inter ĉiuj provincoj konsistigantaj la Prusan ŝtaton, kiu ne havis superan akademian lernejon. Oni ja ne celis faciligi al la pola junularo la akiron de supera instruo. Kiam komenciĝis la mondmilito, en tiu parto de Polujo preskaŭ ne troviĝis analfabetoj, sed malgraŭ la konspira instruado, troviĝis tamen homoj ne kapablaj legi nek skribi en sia gepatra lingvo, tio estas pole. En la unua jarkvindeko de la 19-a jarcento, la aŭstria registaro sekvis politikon, malamikan al ĉio, kio estis pola, kio influis ankaŭ la instrusistemon. En la 2-a jarkvindeko, pro la ŝanĝoj okazintaj en la Aŭstro-Hungara Monarkio, la klerigada politiko ankaŭ transformiĝis. La polaj teritorioj, regitaj de tiu monarkio, ricevis administran kaj parte instruan aŭtonomion. Tiam, fondiĝis lernejoj kun instrulingvo pola por la Poloj kaj kun instrulingvo rutena, por la Ukrajnanoj, loĝantaj sur tiuj teritorioj. Tiu parto de Polujo estis la sola, kie troviĝis polaj superaj lernejoj antaŭ la milito kaj sciencaj institucioj, antaŭ ĉio la Pola Akademio de 1’Sciencoj en Krakovo. Sed, eĉ sub la Aŭstria regado, kvankam kun pola lingvo, la lernejoj ne kontentigis la bezonojn de la pola popolo, ĉar la programoj kaj la instrumetodoj funkciis laŭ la sistemo ĝenerale uzata en la tuta monarkio kaj ne estis adaptitaj al lokaj postuloj. Verdire, en Aŭstrio, la lernado estis deviga, sed ne plene realigita, tiel ke sur la polaj teritorioj troviĝis ĝis 30 % analfabetoj, kiam Pola Ŝtato reakiris sian sendependecon. La plej granda parto de la polaj teritorioj estis regataj de Rusujo. Ili formis tamen malgrandan spacon, kompare kun la vasteco de Ruslando. Malgraŭ ĉio, se oni konsideras la nombron da lernejoj ekzistantaj en tiu parto de la iama Pola Stato, je la fino de la 18-a jarcento, tiu superis la nombron de tiuj, kiuj ekzistis en la tuta Rusa Imperio. Pro tiu kaŭzo Rusujo ne povis tuj komenci la rusigadon de la klerigado, ĉar ĝi ne posedis sufiĉan nombron da kapablaj instruistoj, eĉ por siaj propraj bezonoj. Grade tamen, dum la 19-a jarcento, la registaro rusigis ĉiujn lernejojn sur la pola teritorio, kaj regule persekutis la instruadon kaj la instruantojn. Nome, la loĝantaro de la polaj teritorioj konstante plinombriĝis kaj la nombro da lernejoj ne kreskis samgrade. La popolo sentis la mankojn da lernejoj, kaj ĉar la registaro ne kreis novajn, laŭ sia propra iniciativo, la Poloj malfermis privatajn lernejojn. Sed eĉ en tiu privata agado oni staris antaŭ gravaj malfacilaĵoj. Pro tiuj cirkonstancoj okazis io, certe ne konstatita en la tuta historio de la klerigado: Ĉe la fino de la 19-a jarcento, kaj je l’komenco de la 20-a, la klerigado fariĝis konspira, same kiel la politiko. Ekzistis sekretaj lernejoj unuagradaj, duagradaj kaj eĉ

— paĝo 9 de la PDF —

Nro. 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

39

tiaj, kun supera instrua nivelo. Memkompreneble, tiu eduka kaj instrua agado, farata dank al la sinofero kaj penado de la nacio, ne povis kontentigi ĉiujn postulojn. Tial, ankaŭ sur la teritorio regata de Rusujo, la stato de la klerigado prezentiĝis plej malĝoje. La nombro de la personoj sciantaj nek legi nek skribi atingis, en iuj partoj de tiu teritorio, ĝis 80 % de la ĝenerala loĝantaro. La Poloj komencis batali, por havigi al si polajn lernejojn, kun pola lingvo kiel instrulingvo. En la jaro 1905 okazis striko de la junularo, kiu postulis polajn lernejojn. Tiu postulo estis atingita nur parte: La rusa registaro konsentis, ke la privataj lernejoj enkonduku la polan lingvon kiel instruan, por iuj objektoj, sed la ŝtataj lernejoj konservis ĝis la mondmilito la rusan kiel instruilon. Resumante la rezultojn de la klerigada politiko de la tri dispartigintaj registaroj, oni devas konstati, ke ili estas nekontentigaj. La lernejoj ne respondis al la realaj bezonoj de la pola popolo, nek laŭ la kvalito, nek laŭ la nombro. Neniu el la fremdaj ŝtatoj, regantaj la polajn teritoriojn, disvolvigis la profesiajn lernejojn, ĉar ili ne volis krei lertajn industriistojn, inter la pola popolamaso. JANINA ENDER.

trad. E. F. CENSE.

Organizo de la klerigado en sendependa Polujo. I.

La fondiĝo.

En la jaro 1918-a, kiam Polujo reakiris sian ŝtatan sendependecon, la organizantoj de la klerigado staris antaŭ malfacile solvebla problemo. Ili devis krei, ne nur unuecan sistemon de klerigado, por ĉiuj tri partoj rekuniĝintaj, sed ili devis krei tutan laborsistemon por regionoj malfruantaj je pli ol jarcento. La areo de la nuna pola ŝtato konsistas el 388.634 km2. Laŭ la statistiko de 1935, la nombro de la loĝantaro atingis 33.400.000 el kiuj 69.1 % Poloj, kaj 30.9 % tiel nomata malplimulto. Tiu malplimulto konsistas el Rutenoj, Hebreoj, Blankrusoj, Germanoj, kaj malgranda procento da aliaj nacioj : Rusoj, Litovoj, k.t.p. Laŭ la ekonomia vivo Polujo estas agrikultura lando, kie la plejmulto el la loĝantaro konsistas el kamparanoj. Tial, en la restarigita Pola Stato, la instrusistemo devis esti reorganizita kaj adaptita al la bezonoj de la loĝantaro. Estas senutile noti, ke ĉiuj lernejoj, de la plej elementaj ĝis la plej altaj, estas malfermataj ne nur al ĉiuj polaj civitanoj, sed al ĉiuj loĝantoj, el kiu ajn nacia deveno, al kiu ajn sekso aŭ konfesio ili apartenas.

— paĝo 10 de la PDF —

40

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

La plej alta instanco pri klerigado estas en Polujo la Ministerio Pri Kultoj kaj Publika Klerigado, de kiu dependas la distriktaj lernejaj Kuratorioj. Siavice de tiuj Kuratorioj dependas la plej malalta, tio estas la unua instanco : La lernejaj Inspektoroj, koncerne la aferoj de la unuagradaj publikaj lernejoj. La budĝeto de la Ministerio por Klerigado okupas la duan lokon en la ŝtata budĝeto. La strukturo de la klerigado, ĝia grado kaj programo estas fiksitaj de leĝo eldonita la 11-an de marto 1932, kiun oni iom post iom realigas. La novaj principoj, enkondukataj de tiu dekreto, havas kiel celon ..faciligi al la Stato la edukon kaj klerigon de la amaso da polaj civitanoj, kaj konduki ilin al konsciaj kaj produktantaj civitanoj de la Respubliko : kreadi por tiuj civitanoj, kiel eble plej altan edukon religian, moralan, intelektan kaj fizikan.” Unuvorte, prepari ilin al kiel eble plej taŭga vivo civitana. Al la plej kapablaj kaj persistemaj individuoj, el ĉiuj sferoj, ĝi ebligas atingi la plej altajn gradojn en la sciencoj kaj en la profesiaj preparoj. Tiu leĝo celas realigi la demokratajn principojn en la lernejoj, ebligante al la plej kapabla junularo la transiron de unu tipo de lernejoj al alia tipo, same kiel el la lernejoj plej malaltaj al la plej superaj. Al la civitanoj, kiuj ne trairas la kutiman vojon lernejan, la leĝo donas la eblecon havigi al si la necesajn atestojn pere de ekzamenoj, korespondaj al la instruo akirita, per la instruado kaj studado eksterlerneja.

II.

La elementaj lernejoj.

Prelernejoj. La plej malalta grado de edukado estas la preparaj lernejoj. Tiuj organizoj edukas, sed ne instruas, la infanojn de la tria jaro ĝis la sepa, aĝo je kiu la deviga lernado regula komenciĝas. En Polujo, la unuaj prelernejoj estis fonditaj en la jaro 1840, kiel infanaziloj, de la ..Varsovia Bonfara Societo”. La politika situacio ne permesis disvolvigi ilin laŭdezire. En la restarigita sendependa Polujo, tiuj prelernejoj ne estas subtenajaj de la Stato, sed de privataj personoj, de la komunumoj kaj de diversaj organizoj. La metodoj uzataj en tiuj prelernejoj devas konsideri la hodiaŭan puerikulturon, la individuecon de la infano, ĝiajn intelektajn interesojn kaj ĝiajn fizikajn fortojn. Oni multe atentas la fizikan edukadon, tio estas : la persona higieno, movada ekzerciĝo, nutraĵo, ludado en plena aero, kuracista zorgado; kaj la edukon estetikan: kantoj, dancoj, muziko, ritmiko, modelado, eltranĉado, k.t.p. Unuagradaj lernejoj. A La unua zorgo de la registaro, en la Restarigita Pola Stato, estis la dekretiĝo de la lernado deviga por ĉiuj. La sepan de Februaro

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

41

2919 aperis tiu dekreto, trudanta la devigan, senpagan instruadon, daŭrantan 7 jarojn, en la unuagrada lernejo. La lernaĝo estas fiksita de la 7-a ĝis la 14-a jaro de la infana vivo. La Pola Konstitucio devigas la gepatrojn instruigi siajn infanojn, almenaŭ ĝis la fino de la unuagrada lernejo. Memkompreneble la unuagradaj Statlernejoj estas senpagaj kaj pro tio alireblaj por la infanoj de ĉiuj civitanoj. Plie, dum tiuj krizaj tempoj, la plej malriĉaj ricevas aldon-nutraĵon varman, kaj estas organizataj por ili someraj libertempaj kolonioj kaj tagaj forflugoj al la kamparo aŭ al eksterurbaj parkoj. En Polujo la unuagrada lernejo estas nomata ,,Powszechna”, tio estas ..Universala’’ kaj ne ..popola”, ĉar ĝi estas destinita al ĉiuj civitanoj, el ĉiuj klasoj, ĝia celo estas; ebligi al la infanoj de la civitanoj akiri dum la 7 jaroj de ĝia daŭro, kiom eble plej vastan scion kaj edukon, atingeblajn de infanoj je tiu aĝo, kaj konsciigi, kiom eble, la estontajn civitanojn pri siaj devoj. Fininte 6 klasojn de la unuagrada lernejo, la lerninto rajtas transiri al duagrada ĝenerala lernejo, aŭ resti ankoraŭ unu jaron en la unuagrada. En la 7-a klaso oni finas la programon kaj oni preparas la junan civitanon al la socia kaj, kiom eble, al la ekonomia vivo de la lando. Gia instruo povas halti tie, aŭ ĝi povas direkti sin al profesia lernejo. La junularo, kiu finas nur la unuagradan lernejon kaj tuj devas komenci la praktikan, laboreman vivon, povas ankoraŭ, ĝis la 18-a jaro, viziti la vesperajn lernejojn ĝenerale edukantajn, aŭ la profesiajn. Bedaŭrinde, ĝis nun tiuspecaj lernejoj ekzistas nur en la urboj. Lastatempe tamen, kelkaj estas fonditaj en la vilaĝoj.

III.

Mezaj kaj samgradaj lernejoj.

Mezaj Lernejoj ĝ e n e r a 1 e d u k a n t a j. La instrutempo en la duagrada t.e. meza lernejo daŭras 6 jarojn. Gi konsistas el 4 jara Gimnazio, kaj post ĝi de 2 jara tiel momata Liceo. Ciu el tiuj du partoj de la duagrada lernejo formas en si mem tutaĵon, havantan siajn specialajn taskojn. Tiu lernejo devas doni al la junularo bonajn bazojn por plena kultura disvolviĝo, prepari ĝin al agema partopreno de la organizita vivo socia kaj prepari ĝin al la lernado en la ruperaj lernejoj. La gimnazio akceptas infanojn de la 12-a jaro de ilia vivo. La lernejo devas doni al ili sufiĉan instruon kaj edukon, por ke, se ili ne deziras daŭrigi iajn studojn, ili estu kapablaj plenumi en la socia vivo funkciojn postulantajn ĝeneralajn konojn. Se ili volas tamen daŭrigi la studojn, ili povas transiri al lernejoj je la studnivelo de la liceo. Liceo. — Tiu estas la supera grado de la meza lernejo. La studprogramo komprenas dujaran studon. Kiel la gimnazio, ĝi estas siaspeca tutaĵo. Gi celas doni al la junularo tian edukon kaj instruon, ke tiuj, kiuj ĝin finis, kaj ne intencas daŭrigi la studojn, povu

— paĝo 12 de la PDF —

42

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

partopreni la ekonomian kaj socian vivon, plenumante funkciojn, kiuj postulas pli plenajn konojn ol tiuj donitaj de la gimnazioj. La preparo, donita de la liceo, konsistigas ankaŭ sufiĉan bazon por la studoj en la Superaj Lernejoj. La programo de la ĝeneral-instruaj, duagradaj lernejoj estas la sama por la viraj kaj por la virinaj. Profesiaj Lernejoj. Alia vojo por eduki kaj instrui la kapablajn individuojn, estas la profesiaj lernejoj : a. unuagradaj ; b. je gimnazia grado ; c. profesia preparado ; kaj d. je licea grado. La unuagradaj, tieln ornataj: meblistaj, agrikulturaj k.t.p., akceptas lernantojn kun atesto de 4 klasoj de la unuagrada lernejo. Ili preparas laboristojn, por kiuj sufiĉas faka scio. En iuj el tiuj lernejoj la lernado daŭras 3 jarojn kaj en aliaj nur du jarojn, depende de la fako elektita. La lernejoj, nomataj profesiaj gimnazioj, akceptas lernantojn finintajn la tutan unuagradan lernejon. Ili donas al la ekonomia vivo kategorion da laboristoj, kiuj posedas ne nur fakan praktikadon, sed plie, ili havas sufiĉan scion teorian, fakan kaj ĝeneralan. Tie la lernado daŭras 4 jarojn. La preparaj fakaj lernejoj donas nur elementan konon pri la fako. Tio estas speco de enkonduko en profesian fakan studadon. Tie, la lernado daŭras unu jaron. Ili havas specialan signifon por la kampara junularo, kiu laboras en siaj propraj bienoj, donante al ĝi specialan praktikan konon. La studoj en la profesiaj liceoj daŭras 2 aŭ 3 jarojn, depende de la elektita fako. Ili donas ne nur fakan praktikon, sed ankaŭ sciencan kaj teorian preparon. Ciuj liceoj akceptas la junularon kun atesto de gimnaziaj studoj.

Lernejoj por Instruistoj. Ciuj instruistoj, sendepende de la lernejo, kie ili instruos, devas posedi ĝeneralan instruadon kaj edukon, adaptitajn al la nivelo sur kiu ili instruos: pedagogian preparon, teorian kaj praktikan, kaj preparon civitane socian. La preparo de la edukistinoj en la prelernejoj fariĝas precipe en la 4-jara seminario, por la lernantinoj finintajn la unuagradan lernejon, aŭ dujaran liceon, postulantan la gimnazian ateston. La instruistoj por la unuagradaj lernejoj, preparas sin plejparte dum 3 jara studado en pedagogiaj liceoj, post fino de la Gimnazia programo, kaj en dujaraj pedagogiaj lernejoj, kiam ille finis la liceon. La instruistoj por aliaj faklernejoj edukiĝas, principe, en superaj lernejoj, kaj en almenaŭ unujaraj pedagogiaj kursoj. La kandidatoj al la instruado en la profesiaj lernejoj devas posedi la ateston pri finstudoj en la profesiaj lernejoj, korespondantaj je la objekto kiun ili instruos mem, kaj je la grado de la celata lernejo.

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

43

Ili devas ankaŭ pruvi la profesian kaj pedagogian preparadon, postulatan de la Ministerio. En la polaj lernejoj oni dediĉas gravan atenton al la fizika edukado. Ekzistas speciala Instituto por Fizika Edukado, kie studas same la estontaj instruistoj por la diversaj tipoj de lernejoj, kaj la estontaj sportaj instruktoroj. Por kompletigi la ĝeneralan edukon kaj instruon de la instruistoj por la diversaj tipoj de lernejoj, estas organizataj kursoj, konferencoj kaj kongresoj specialaj, k.t.p. Krom tio, ekzistas instruktoroj specialistoj ĉe la kuratorioj kaj ĉe la Ministerio. Ili estas elektataj inter la plej kapablaj instruistoj de la dirita objekto, kiuj povas doni al siaj kolegoj konsilojn kaj gvidi por ili specialajn lecionojn-modelojn. La plej novajn metodojn en la pedagogio, la instruistoj povas studi ĉe la Muzeo pri Klerigado kaj Edukado, pri kiu ni parolas en aparta artikolo.

IV.

Superaj kaj specialaj lernejoj.

Superaj Lernejoj. La lasta, tio estas la plej alta grado de instruado estas la Superaj Lernejoj. La tasko de tiuj lernejoj estas instruado pri scienco aŭ arto, alkonduki la studantojn al memesplorado de 1’sciencoj, instrui kaj eduki la aŭskultantojn je konscia kono de iliaj civitanaj devoj, kaj prepari ilin al profesioj, postulantaj superan instruadon kaj edukon. La nova lernejsistemo malfermas la superajn lernejojn ne nur al tiuj, kiel estis ĝis nun, kiuj finis la duagradan lernejon ĝenerale instruantan, aŭ la liceon ĝenerale instruantan, sed antaŭvidas ankaŭ la akcepton de kandidatoj, kiuj finlernis la liceon profesian, pedagogian, aŭ tiun de la edukantinoj en la prelernejoj. Ciu posedanto de atesto pri finstudo, en unu el tiuj liceoj, estos akceptata en supera lernejo, kiel simpla studanto. Aŭtonomio de la Superaj Lernejoj. Gia signifo kaj limoj. La Akademiaj lernejoj estas tute sendependaj, en ĉio, kio koncernas la sciencon. La dekano estas elektita de la Fakultatoj, kaj lia elekto ne bezonas la sankcion de la Stato. La rektoro estas elektata de la profesoroj, kaj lia elekto estas submetata je 1’ aprobo de la Prezidanto de la Respubliko. La administrado de la lernejoj estas submetata je la samaj leĝoj, kiuj regas ĉiujn oficejojn kaj instituciojn ŝtatajn. Kontrolo. Laŭ la artikolo 4 de la leĝo de la 15-a de marto 1933 pri la Akademiaj Lernejoj, la Ministro pri Kultoj kaj Publika Klerigado persone havas la superan aŭtoritaton je la Akademiaj Lernejoj, kaj ekzercas ankaŭ la superan kontrolon je ili.

— paĝo 14 de la PDF —

44

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

En Polujo ekzistas la sekvantaj superaj lernejoj akademiaj Stataj. Universitatoj. Aliaj akademiaj Lernejoj. 1. Jagiellona, Krakovo 8. Cefa agronomia, Varsovio 2. ..Stefano Batory”, Vilno 9. Lernejo por Bestkuracistoj, Lvovo 3. ,,Jan Kazimiro”, Lvovo 10. Minejlernejo, Krakovo, 4. ..Jozefo Pisudski” Varsovio 11. Akademio pri Bel artoj, Krakovo 5. Univ. Poznania, Poznan 12. Akademio pri Bel 9 Artoj, Politeknikoj. Varsovio 6. en Lvovo 13. Akademio pri Stomatologio, 7. en Varsovio Varsovio. Krom tio ekzistas 3 Liberaj Akademioj : Centra Komerca Lernejo, Varsovio :, Katolika Universitato, Lublin ; kaj la Libera Universitato en Varsovio. Kiel liberaj Superaj lernejoj, sed ne donantaj ĝis nun rajtojn tiajn kiel la ŝtataj, ekzistas ankoraŭ : Lernejo por superaj Komercaj studoj, en Poznan ; La samspeca, en Krakovo ; Supera lernejo por la Komercaj Studoj kun Eksterlando, en Lvovo ; Lernejo pri Politikaj Sciencoj en Varsovio : la samspeca, en Vilno ; Supera Lernejo por ĵurnalistoj en Varsovio. Aliaj superaj lernejoj, ne akademiaj, ekzistas kelkaj dekoj, kalkulante la teologiajn, militistajn, marajn, k.t.p. Specialaj Lernejoj. Funkcias ankaŭ specialaj lernejoj por la Surdmutuloj, por la Blinduloj kaj por la mense-nenormaluloj. lli formas apartan kategorion. La preparo de la instruontoj, la pedagogia karaktero, kaj la programo pri klerigado kaj eduko devas ja esti tute specialaj. En tiu fako, la bezonoj estas grandaj : nur parteto de la deficientaj infanoj trovas lokon en la nun funkciantaj lernejoj. Bedaŭrinde ankaŭ, pro manko da konscio de la gepatroj, kiujn oni devas ankoraŭ eduki en tiun sencon, ne ĉiuj sentas la devon sendi siajn infanojn al la lernejoj. Jen kelkaj mombroj koncernantaj la jarojn 1933/4. Blindul-lernejoj. Por Ne-normalaj Infanoj. 6. 50. Por Surdmutuloj Por morale senhelpaj infanoj 15. 14. Lernejoj por la N a c i e – k a j konfesie malplimultaj. Laŭ decido de la Konstitucio de la Pola Respubliko, la organizo de la pola klerigado certigas al la nacie, konfesie, kaj lingve malplimultaj civitanoj la absolutan egalrajton pri la uzo de ĉiuj lernejaj organizoj publikaj kaj ŝtataj, kaj ankaŭ la eblecon konservi kaj kulturi

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 3

45

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

sian lingvon kaj nacian karakteron, en la publikaj, ŝtataj kaj privataj lernejoj. La programoj kaj lernolibroj, destinitaj al tiuj lernejoj, komprenas la instruadon de la historio rilatanta al la nacio de la lernantoj. Laŭ la deziro de la gepatroj, la religio estas instruata en la lingvo de la lernanto, kaj la religi-instruanto estas pagata de la ŝtato, kiam troviĝas almenaŭ 12 infanoj apartenantaj al la dirita konfesio. Laŭ la suprecitita principo, ĉiuj nacie malplimultoj, sendepende de ilia nombro, havas la eblon ricevi plenan aŭ partan instruon, en ĉiuj publikaj unuagradaj lernejoj, en sia propra lingvo. Koncerne la privataj lernejoj, la malplimultoj havas la rajton, same kiel la aliaj civitanoj, fondi per siaj propraj rimedoj, direkti kaj administri lernejojn kaj aliajn edukajn organizojn, sur la bazo de principoj devigaj por ĉiuj civitanoj. Laŭ deziro esprimata de la gepatroj, oni povas enkonduki, kiel aldonlecionojn, la instruon de la hebrea lingvo, por la infanoj judaj. Tamen, kutime kiam la cirkonstancoj tion postulas, la ŝtato kreas unuagradajn lernejojn kun instrulingvo pola, sed kie la infanoj estas tute liberigitaj sabate, kaj lernas dimanĉe. tradukis: E. F. CENSE.

JANINA ENDER.

Teraso sur la virina ŝtata gimnazio je I nomo de Reĝino en Varsovio.

— paĝo 16 de la PDF —

46

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Esperanto kaj nederlandaj lernejoj. Parolado pri: ,,La padagogia valoro de Esperanto en la oficiala kunveno de la lernejaj inspektoroj en Den Haag. Dum la monata konferenco de la ŝtataj popollernejaj inspektoroj en la dua ĉefdistrikto sub la prezido de la ĉefinspektoro s-ro P. J. van NES. okazinta en salono de la Ministrejo por lnstruado. Artoj kaj Sciencoj en ‘s Gravenhage (Hago), marde la 16-an de Majo 1937 parolis Sr. Julius Glŭck pri: La pedagogia valoro de Esperanto. La paroladon sekvis vigla kaj interesa debato, kiun pluraj ĉeestantoj partoprenis, por havigi al si detalajn informojn pri la nuna stato de la Esperanto-movado. Unu el la partoprenintoj bedaŭris, ke li devas konstati, ke momente ankoraŭ ne estas eble, envicigi Esperanton en la liston de la fakultativaj fakoj, cititaj en la artikolo 2 de la leĝo pri la popollerneja instruado. Se post kelkaj jaroj oni tion povus atingi, laŭ la opinio de pluraj inspektoroj la ŝanco de enkonduko en la nederlandajn lernejojn ne estus malfavora. Ci tiu debato povas esti rigardata kiel esperplena antaŭsigno por la estonto de Esperanto. Oni do devas akceli ankoraŭ negravajn leĝoŝanĝojn por ebligi grandskalan enkondukon de Esperanto en la instruprogramojn de la duagradaj popollernejoj. La grava debato en tiu ĉi multsignifa kunveno povos ĉiurilate alporti al Esperanto favorajn rezultatojn.

La Centraj Didaktaj Laborejoj ĉe la Muzeo de Klerigo kaj Edukado en Varsovio, str. Hoza 88. LA CELOJ DE LA LABOREJO. La Centraj Didaktaj Laborejoj havas la taskon kolektadi modelojn de lernejaj aranĝoj, kolektoj kaj instru-helpiloj, kaj ankaŭ informfontojn el la metoda kaj didakta branĉo, rilate al organizo de instruado, en kiel eble plej aktuala formo. De tempo al tempo, ekz. ĉiujn tri jarojn, okazas kontrolo de la materialo kaj forigo de ajoj nenecesaj, kiujn oni devas transdoni al la Muzeo de Klerigo kaj Edukado en formo kompletita, kun la koncernaj historiaj indikoj. Instrukcio: klarigoj. 1. Fragmentoj de lernej-aranĝoj en laŭeble aktuala formo, resp. planoj kaj skizoj de la aranĝoj. 2. Kolektoj de instru-helpiloj, ordigitaj por la apartaj klasoj de mezlernejo laŭ la postuloj de la nova programo, nome: a. kompletoj al ekzercoj, ordigitaj sisteme: kun mallongaj klarigoj de la muntado, b. bibliotekoj de lernantaro, c. tabeloj, fotografaĵoj, projekciiloj (lumbildoj), d. kolektoj, ekspoziciaĵoj, projekci-aparatoj, e. land-kartoj, lernej-atlasoj, f. aprobitaj lernolibroj,

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

47

g. fak-libroj por la instruistaro kaj fundamentaj metododidaktaj lernolibroj de ĉiu instru-objekto. (En la koncernaj klarigoj troviĝas indikoj rilate al la nombro de la necesaj instru-helpiloj en kondiĉoj normalaj kaj en kondiĉoj plej malfavoraj, apenaŭ ebligantaj la realizon de la Ministeria Instru-Programo (resp. rilate al la koncernaj Nr.Nr. de la minist.organo ..Poradnik — ,,La Konsilanto), indeksoj de pruvitaj instrumentoj. Objektoj objektive kaj metode plej malfacilaj estas kunmetitaj en formo de metodaj unuoj kune kun la tuta aparato de helpiloj). 3. Instrumentoj, modeloj aŭ desegnaĵoj, inventitaj de instruistoj, speciale facilaj al efektivigo (kaj kiujn oni povas fabriki en la lerneĵ-metieĵoĵ). 4. Fako de didakta literaturo pola kaj alilanda, kune kun la lernolibroj, uzataj en la diversaj landoj. 5. Fako de metodaj kaj fakaj ĵurnaloj. Al Fakoj 4 kaj 5 estas aldonitaj katalogoj kaj indeksoj, permesantaj facilan orientiĝon en la principaj problemoj. 6. Materialoj, kolektitaj en la apartaj lernejoj, ilustrantaj certajn realiz-metodojn same laŭ metode-didakta kiel laŭ labor-organiza vidpunkto. (Hi estos: protokoloj pri la lecionoj, referatoj, kajeroj de lernantaro, material-divido, indikoj al korelacio, skizoj pri labororganizo flanke de la instruistoj, organizo de ekskursoj, de laboro en lernej-ĝardenoj, metodoj de fiksigo kaj kontrolo de instruefikoj). 7. La Scienca Fako enhavas: enciklopediojn, statistikajn bukenojn, plenajn lernolibrojn kaj aliajn fundamentajn verkojn de la donita branĉo de 1’scienco. La nombro de la aĉetataj sciencaj libroj ne superas la ciferon de 5 —10 jare. Efektivigo de laboro. 1. La laborojn, ligitajn kun la taskoj de la Laborejo plenumas la direktoroj de la Laborejo, instruktoroj kaj asistantoj. Devo de la direktoroj estas: ordigi la labor-planon en detaloj kaj ĝian organizon, t.e. disdoni ĝin inter si kaj siaj kunlaborantoj. La direktoro kaj instruktoro donas krom tio fak-konsilojn kaj metod-indikojn. La asistantoj gvidas la ordigan laboron laŭ la indikoj de direktoro, grupigas la materialon, provas aŭ muntadas la instrumentojn, donas klarigojn al la vizitantoj, sed ne donas konsilojn kaj inkojn rilate al instruado mem. Tradukis JAN LAWADA.

— paĝo 18 de la PDF —

4»

internacia pedagogia revuo

Nro 3

Esperanto en polaj mezlernejoj (laŭ enketo de Kleriga Ministerio).

_Dank’ al netaksebla helpo de univ. prof. dr. BOVET el Ĝenevo, la Kleriga Ministerio en Varsovio aranĝis pasintjare enketon rilate al Esperanto inter geinstruistaro de ĉiuj ŝtataj kaj privataj gimnazioj en tuta Polujo. La cirkulero en ĉi tiu afero, sendita al direkcioj de mezlernejoj en la Pozena Lerneja Kuratorio estis jena : „La Kuratorio de Pozena Lerneja Distrikto en Poznan La 12-an de Junio 1936-a Nr. II. 29406.36. Tre urĝa ! ENKETO DE PROF. BOVET PRI ESPERANTO Laŭ komisio de Kleriga Ministrio. La Kuratorio petas respondi ĝis la 15-a de k.m. sekvantan enketon rilate al Esperanto: 1. Nomo de instruistoj (-inoj) a. sciantaj Esperanton ..iomete b. sciantaj Esperanton ..bone c. laborantaj en esperantaj organizaĵoj 2. Cu estis aranĝataj Esperantaj kursoj laŭ Cseh-metodo depost la jaro 193l-a a. Kiam ? b. kiu gvidis ilin ? c. kiom da lernantoj (-inoj) partoprenis en ili ? Estas postulataj ankaŭ la negativaj respondoj. Departementestro : (-) IZBICKI La Kleriga Ministerio prilaboris la tutan ricevitan materialon kaj alsendis ĝin, laŭ deziro de prof. dr. BOVET, al SCIENCA ESPERANTA RONDO en Bydgoszcz por plua uzo. El la enketo evidentiĝas, ke pozitivajn respondojn alsendis 79 lernejoj, indikante la nomojn de profesoroj kaj instruistoj, kiuj scipovis Esperanton. Entute estas 107 esperantistoj en ĉiuj mezlernejoj. Efektive oni povas akcepti pli grandan nombron de ili, ĉar ne ĉiu el geinstruistaro kuraĝis konfesi sian rilaton al Esperanto. El ĉi tiu indikita nombro 82 personoj sciis Esperanton en la elementa grado (,,iomete ”) kaj 25 posedis la ,.bonan scipovon de ĉi tiu lingvo. Tre malgranda procento de geinstruistaro (12 %) laboris en la esperantaj organizaĵoj, t.e. nur 13 personoj. La nombro de gimnazioj, kie oni instruis Esperanton kiel nedevigan lernobjekton depost la jaro 193l-a, t.e. depost la 23-a Universala Esperanta Kongreso, okazinta en Krakovo – estas ankaŭ tre malgranda : ĝi nombras 12 lernejojn en 10 sekvantaj urboj : Bydgoszcz

— paĝo 19 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

49

(2), Chyrow, Krakovo (2), Lublin, Lvovo, Naklo, Stryj, Szamotuly, Tarnobrzeg kaj Varsovio. La Esperantaj kursoj ne estis regule aranĝataj en ĉiuj gimnazioj. Plej parte ili okazis nur unufoje en ĉiu gimnazio, kaj kaŭze de manko da lernantoj, aŭ manko da faka instruisto, ilia ŭtomate finiĝis. Nur en ŝtata gimnazio en Szamotuly (prof. Maske) kaj en la ŝtata klasika gimnazio en Bydgoszcz (la subskribinto) – ili okazas regule ĉiujare kun meznombro de 60 partoprenantoj : en Szamotuy depost la jaro 1933, kaj en Bydgoszcz depost la jaro 1929, kiam estis aperinta la dekreto de Kleriga Ministerio pri la permeso rilate al nedeviga instruado de Esperanto en mezlernejoj. Ce la nova lernejara organizaĵo (4-jara gimnazio) ĉi tiu dekreto ne valoras plu. Pro tio SCIENCA ESPERANTA RONDO en Bydgoszcz atakis senĉese la Ministerion per diversaj memorialoj kaj petskriboj, liverante al ĝi gravajn dokumentojn pri pedagogia valoro de Esperanto. Ciuj ĉi atakoj restis ĝis nun, bedaŭrinde, senefikaj kaj ni atendas nunjare pli grandan sukceson flanke de nia JUBILEA. Prof. SYGNARSKI – Bydgoszcz, Poluje. Krom en la mezlernejoj oni instruas Esperanton kiel nedevigan Fakon en kelkaj unugradaj lernejoj, ĉe la Instituto de surd-mutuloj kaj blinduloj, en Varsovio, kaj ĉe unu el la korpuso de kadetoj. (Aldono de la redakcio).

La Eksterlerneja Klerigado. Ĝeneralaj Rimarkoj. Preskaŭ 150 jaroj da politika mallibereco aitgrade malfruigis kaj malhelpis la agadon pri klerigado inter la maturaĝuloj, ĉefe en la laborklasoj: laboristoj kaj kamparanoj, kiuj, precipe dum la dua kvindeko de la 19-a jarcento, duonemancipiĝadis, laŭ socia kaj eduka vidpunktoj. En tiaj malliberaj tempoj, sufiĉis por niaj fortoj la klopodoj pri nacia sindefendo, memkonservo, kaj la efektivigo de la plej urĝaj bezonoj en tiu direkto. Organizo. En la momento de la reakiro de la Ŝtata sendependeco, la eksterlernejan klerigan laboron faris ĉefe sociaj institucioj kaj asocioj. La Ministerio pri klerigado organizis interne de si mem specialan por tiu fako centran organon: la Fakon de 1’Eksterlerneja Klerigo, kies tasko estis ĉefe, doni al la laboroj moralan kaj praktikan subtenon, fiksi idean direkton kaj agadmetodojn, registri la laborpunktojn. Tamen, ju pli multe disvastiĝis la kleriga laboro, kaj ju pli grandajn taĉmentojn da lernantoj ĝi grupigis en siaj centroj, des pli klare montriĝis, ke en nunaj cirkonstancoj ekonomiaj kaj kulturaj, la

— paĝo 20 de la PDF —

50

internacia pedagogia revuo

Nro 3

eksterlernejan klerigon en Polujo devas gvidi, en harmonia kunlaboro, tri elementoj: Ŝtato, Komunumoj kaj sociaj grupoj. La roldividoj inter tiuj elementoj fiksiĝas jene: la Ŝtato prenas sur sin la plej altan respondecon pri la tuta agado por eksterlerneja klerigo, kaj sekve, ĝi indikas la idean direkton, zorgas pri la nivelo kaj harmonio de la centroj en la tuta lando, donas fakprizorgon pere de specialistoj, helpas la edukadon de kleriglaborantoj, pere de kursoj, konferencoj, specialaj stipendioj, laŭeble subtenas finance la plej gravajn agadojn en la tereno, faras la registradon de la centro) kaj de ilia laboro en la tuta lando; reguligas la klerigan agadon per koncernaj leĝoj kaj administraj ordonoj, kaj okaze de nesufiĉa, komunuma kaj socia iniciato plenumas la laboron en propra agadsfero. La Komunumoj, siaflanke penas financigi la plej gravajn laborojn de la ĝenerala klerigo, ekz: bibliotekojn, vesperkursojn, publikajn legoĉambrojn ktp. Fine, la sociaj grupiĝoj arigas la homan materialon, plenumas senpere la klerigan laboron, laŭ la bezonoj de siaj membroj, zorgas pri necesaj kapitaloj. Kaj. por la bezonoj de la fakspecialista helpo, ekzistas apartaj institucioj konsilkarakteraj, kiuj zorgas pri diversaj branĉoj de leksterlerneja klerigo laŭ vidpunktoj esplora kaj instrua. La supra reguligo ne estis enkondukita perforte de iu el la nomitaj elementoj, sed ĝi estis kreita senpere, de la vivo mem. Ĝi aperas kiel rezulto de certaj procesoj organizo-sociaj kaj ĝi ne povas ankoraŭ esti konsiderata kiel konceptajo plene evoluinta kaj definitive senŝanĝa. La klerigaj ŝtatorganoj estis devigataj krei unue apud ĉiu Lerneja Kuratorejo apartan Fakon de 1’Eksterlerneja Klerigo kaj fine (en 1933) oficigi en Lernejoj Inspektorejoj specialajn gvidantojn de 1’eksterlerneja klerigado. Tiamaniere evoluis el la bezonoj de 1’vivo trigrada oficiala aparato, plenumanta la prizorgon de ĉiuj aferoj de 1’eksterlerneja klerigo. En la lernejjaro 1934/5 la aparaton funkciigis 187 personoj. Oni devas tamen rimarki, ke tiu oficiala aparato plenumas nur la protekton de 1’eksterlerneja klerigo, kiu estas agado socia, entreprenata precipe de la instruistaro laŭ principo de libervoleco. Kaŭze de tiu organiza konstruo de leksterlerneja klerigo aperis bezono de pli larĝaj opinidonantaj korpoj, en kiuj partoprenus ĉiuj tri elementoj interesiĝantaj pri la agado, kaj precipe sur la tereno de la landaj distriktoj en kelkaj palatenoj (wojewodztwa) )* la bezono jam tre frue fariĝis aktuala. Formiĝis do Distriktaj Komisionoj de 1’Eksterlerneja Klerigo, kunigantaj la elementojn ŝtatan, komunuman kaj socian. El 243 distriktoj en la tuta lando estis aktivaj en la lernejjaro 9

Administrative Polujo estas dividita je 16 ,,wojew6dztra (palatenoj).

— paĝo 21 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

51

1934 5 152 Distriktaj Komisionoj de lEksterlerneja Klerigo. En la provinca (palatena) skalo ekzistas nur unu Komisiono, kaj oni ne diskutis ĝis nun la demandon pri kreo de simila Komisiono en la skalo de tuta ŝtato. Ne montriĝis ankoraŭ en tiu direkto la ebleco de realigo. La sociajn grupiĝojn, kiuj gvidas la eksterlernejan klerigon, aŭ almenaŭ interesiĝas altgrade en tiu agado, oni povas dividi je tri klasoj: a. konsilkarakteraj institucioj, kiuj havas por tasko liveri fakinstrukciojn en la formo de eldonoj, kursoj, prilaboroj ktp.; ĉi tie apartenas institucioj kiel: Instytut Oswiaty Doroslych (t.e. Instituto por Klerigo de Plenaĝuloj) edukado de plenaĝuloj (klerig- kaj distrejoj), Poradnia Bibljoteczna, Biblioteka Konsilofico (biblioteka tekniko, legejoj), Powszechny Uniwersytet Korespondencyjny — Ĝenerala Teatrow Ludowych — Instituto de Popolaj teatroj (protekto al amatoraj teatroj), Instytut Oswiaty i Kultury im. Staszica—Instituto Staszic por Klerigo kaj Kulturo (ĉefe vilaĝaj bibliotekoj); b. grandaj klerigaj institucioj en plurprovinca skalo (Towarzystwo Szkoly Ludowej — Societo por Popolaj Lernejoj en antaŭa aŭstria parto, Towarzystwo Czyteln Ludowych — Societo de popolaj lege oj en antaŭa prusa parto kaj Polska Macierz Szkolna — Pola Lerneja Asocio en antaŭa rusa parto de Polujo). c. Organizoj de eksterlerneja junularo (Zwiazek Strzelecki — Asocio de Pafistoj, Zwiazek Katolickich Stowarzyszen Modziezy — Unuiĝo de Katolikaj Junulaj Asocioj, organizoj de vilaĝa junularo: Centralny Zwiazek Mlodej Wsi — Centra Asocio de Juna Vilaĝo, Zwiazek Mlodziezy Wiejskiej Rzeczypospolitej Polskiej — Asocio de Vilaĝa Junularo de la Pola Respubliko. La protekton de la tuta movado de la vilaĝa junularo plenumas Centralny Komitet do Spraw Mlodziezy Wiejskiej — Centra Komitato por aferoj de Vilaĝa Junularo. Krome, pri la klerigo inter militistaro okupiĝas Polski Bialy Krzyz — Pola Blanka Kruco. Ĉiu soldato, eniranta regimenton kiel analfabeto, devas dum sia militservo lerni legi kaj skribi. Towarszystwo Uniwersytetu Robotniczego (T.U.R.) — La Asocio de Laboristaj Universitatoj okupiĝas pri disvastigo de klerigo inter laboranta popolo urba kaj vilaĝa, ĝia idea bazo estas socialisma vivkoncepto, ĝi parencas organize al Pola Partio Socialista (P.P.S.), rilatas konstante kun la internacia Sekretariejo de Laborista Klerigo en Parizo. En 1936 T.U.R. kalkulis 205 grupojn. Krom la polaj ekzistas ankaŭ klerigaj institucioj gvidataj de polaj civitanoj de nepola nacieco en iliaj propraj lingvoj. Ankaŭ la Departamento de Malliberejoj apud la Ministerio de Justeco, gvidas la klerigon laboron inter malliberuloj, precipe junuloj, sed ankaŭ inter plenaĝuloj. Estas instruataj devige malliberuloj, kiuj

— paĝo 22 de la PDF —

52

internacia pedagogia revuo

Nio 3

ne atingis 40 jarojn, ne posedas ankoraŭ edukon en la skalo de unuagrada lernejo kaj estas malliberigitaj poi tempo ne malphi longa ol 6 monatoj. Aliaj malliberuloj povas profiti la instruadon, se ili tion petas. Unuagradaj lernejoj ekzistas en 58 malliberejoj. Same junulecaj t.e. malpli ol 1 8-jaraj, kiel plenaĝaj malliberuloj faras ekzamenon antaŭ speciala komisiono, kaj ricevas atestojn sen mencio, ke ili finis malliberejan lernejon. Krom tio ekzistas por junulecaj kaj plenaĝaj malliliberuloj faklernejoj ĝardenistaj, agrikulturaj kaj metiaj, kie la elirantoj ricevas koncernajn fakdiplomojn ankaŭ sen mencio, ke la fakedukon ili ricevis en malliberejo. La malliberejaj metiejoj produktas objektojn tre bone, iafoje eĉ artoplene fabrikitajn. La tendenco de la malliberejaj oficejoj, kiel de la patronanta komitato por malliberuloj, estas doni al la malliberuloj post reakiro de libereco la eblecon reveni al normala, honesta vivo.

Formoj de agado. La kleriga agado adoptas diversajn formojn, de lernej por plenaĝuloj kaj internula popola universitato ĝis lekcio kaj teatra spektaklo. En la lerneja jaro 1934 5, la kleriga statistiko elmontriĝadis jene: 1. vesperlernejoj por junuloj kaj plenaĝuloj 41. 2. regulaj vesperaj kursoj por junuloj kaj plenaĝuloj 6621, 3. fermitaj popolaj universitatoj tipe Grundtvig 7, 4. ,.universitatoj por ĉiuj’ nun komencas fondiĝi, precipe en la okcidenta landparto, ekzistas da ili apenaŭ kelkaj dekoj, 5. dimanĉaj popolaj universitatoj atingis jam nun lanombronĉk. 500, 6. legoĉambraj grupiĝoj plenumantaj tre diversajn laborojn registritaj preskaŭ 18000, 7. teatraj rondoj pli ol 10.000, da kantistaj pli ol 6000. La problemo pri legado, malgraŭ ke Polujo ne posedas ankoraŭ bibliotekan leĝon, ĉiujare moviĝas antaŭen, precipe dank’ al kresko de migrantaj bibliotekoj, kiujn financigas ĉefe la komunumoj. Samtempe kun ja alveno en vilaĝon de migranta biblioteketo, fondiĝas rondoj de bona librolegado kaj memedukaj.

Edukado de laborantoj. Pri preparo de novaj klerigaj laborantoj okupiĝas 2-jara Studo de Laboro Socia kaj Kleriga ĉe la Libera Pola Universitato en Varsovio (Studjum Pracy Spoleczno-Oswiatowej przy Wolnej Wszechnicy Polskiej). Krom tio la lernejaj povoj organizas ĉiujare grandan nombron da kursoj kaj lekcioj (en 1934 okazis 329), dank’ al kio la faka kaj ĝenerala preparo de la laborantoj estas pli kaj pli bona. Ankaŭ apartaj organizoj aranĝas kursojn por siaj laborantoj, kaj en la lastaj jaroj jam ankaŭ por gvidantoj el la membroj de siaj plej malsuperaj organismeroj. Specialan atenton meritas la agado de la Unuiĝo de Pola Geinstruistaro (Zwiazek Nauczycielstwa Polskiego), kiu donas protekton

— paĝo 23 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro J

53

instrukcian al siaj membroj instruistoj, kaj sur ili necese apogiĝas la tuta agado por la eksterlerneja klerigo. Inter revuoj dediĉitaj ekskluzive al la eksterlerneja klerigo oni devas nomi: ,,Praca Oswiatowa — La Kleriga Laboro (monata Revuo, eldonata de Instituto de Klerigo por Plenaĝuloj, Instituto de Popolaj Teatroj, Biblioteka Konsilofico kaj Ĝenerala Koresponda Universitato) kaj ,,Oswiata Pozaszkolna” — La Eksterlerneja Klerigo (monata revuo eldonata de la Lerneja Kuratorio en Poznan). Inter la ĝeneralaj revuoj oni devas mencii ,,Wiedza i Zycie’ — ..Kono kaj Vivo”, monata revuo, eldonata de Ĝenerala Koresponda Universitato, fine ankaŭ la specialan revueton instrukcian ,,Teatr Ludowy” — ,,La Popola Teatro (eldonata de Instituto de Popo’aj Teatroj). Inter la grandaj institucioj, La Societo de Popolaj Lernejoj eldonas sian monatrevuon ,,Przewodnik Oswiatowy” — ,,La Kleriga Gvidilo”, kaj Polska Macierz Szkolna (La Pola Lerneja Asocio) kaj La Societo de Popolaj Legejoj eldonas dumonatan revuon ,,Oswiata Polska’ — „La Pola Klerigo”.

Financoj. La kosto de la kleriga agado estas dividita inter Ia elementoj: socia, komunuma kaj la Ŝtato. La financa partopreno de la socio estas malfacile difinebla per precizaj ciferoj. Distriktaj komunumoj (ne kalkulante do komunumojn vilaĝajn kaj la grandajn urbojn) dediĉas por la klerigo dum la lastaj tri jaroj mezonombre po 600.000 zi. jare. La komunumo de la urbo Varsovio dum la lasta jaro — I. 500.000 zi. La ministerio de Klerigo havis budĝeton por la eksterlerneja klerigo en la jaroj 1924 — 28 mezonombre po 300.000 zi. kaj en 1929—1935 po 950.000 zi. Tradukis Jan Kostecki. L. K.

1. Beckmann estos nia reprezentanto en la kongreso en Parizo por la temo: Esperanto en la lernejo. 2. Ni ricevis 64-paĝan libron, enhavanta multajn tre legindajn artikolojn. Kortega kons. Hugo Steiner kompilis ilin. Estas la prelegoj de la Xlla Somera Universitato, de la internacia konferenco de la instruistoj kaj de tiu de la virinoj, Entute 19 artikoloj. La libro povas helpi al varbado por la Intern. Konferenco en Parizo je Pentekosto. La prezo 5 intern. post. kup. kun afranko. Mendojn al Intern. Esperanto-Muzeo, Wien , I. Neue Burg,

3.

Pagu tuj vian kotizon 11!

— paĝo 24 de la PDF —

54

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Instruistaj organizaĵoj en Polujo. Instruistaj organizaĵoj havas la celon la defendon de moralaj kaj materialaj interesoj de geinstruistaro. Ekzistas 20 polaj instruistaj societoj kaj 14 de naciaj malplimultoj. Menciindaj estas : Asocio de Instruistoj de Mez-kaj Superaj Lernejoj (Towarzystwo Nauczycieli Szkol Srednich i Wyzszych) Varsovio, str. Bracka 18. Naci-Katolika Asocio de Instruistaro de Popollernejoj (Stowarzyszenie Chrzescijansko-Narodowe Nauczycielstwa Szkol Powszechnych) Varsovio, str. Senatorska 18. A Asocio de Direktoroj de Polaj Stataj Mezlernejoj (Stowarzyszenie Dyrektorow Polskich Srednich Szkol Panstwowych) Varsovio, str. Mysliwiecka 6. Reciproka Helpo de Ukraina Instruistaro (Wzaimna Pomoĉ Ukrainskaho Uĉitelstwa Lwow, str. Ossolinskich 8.

Sed la plej multnombra organizaĵo estas Zwiazek Nauczycielstwa Polskiego (La Unuiĝo de Pola Instruistaro) kaj pro tio ni dediĉas al tiu organizaĵo specialan artikolon, esperante ke niaj eksterlandanaj kolegoj interesiĝos pri la vivo kaj agado de la pola geinstruistaro.

Unuagrada publika lernejo en Varsovio.

— paĝo 25 de la PDF —

Nro 3

internacia pedagogia revuo

55

MIGRADO TRA ..INSTRUISTA URBETO” DE UNUIGO DE POLA INSTRUISTARO (pole: ZWIAZEK NAUCZYCIELSTVVA POLSKIEGO) )* Sur Wybrzeze Koŝciuszkowskie en Varsovio staras konstruaĵoj, apartenantaj al Unuiĝo de Pola Instruistaro. En la 4-6 etaĝaj loĝej-blokoj troviĝas oficejoj, laborejoj, filioj kaj moderne aranĝitaj grafikaj laborejoj de la U.P.I. La tiel nomata ..Instruista Urbeto” estas fondita en Varsovio dank’ al etaj kotizoj de la membroj. La ideo krei sian propran sidejon naskiĝis depost la reakiro de la sendependeco de Polujo. La konstruo komencita en 1929, estis finita en 1931. Ni trarigardas sliparon de la membroj de U.P.I. Gi estas gvidata sur bazoj de scienca labor-organizado. Ĉu vere Vi konstruas domegojn kaj organizas tiel grandskale la eldonan, memhelpan k.t.p. agadojn sen ia ajn subvencio ? Jes, eĉ ne groŝon ni ricevas ! Estas nia ambicio fari ĉion por ni propraforte. Ni laboras ŝpareme kaj agas en kadroj de la budĝeto, decidita de Kunveno de Delegitoj. Cetere ni estas sufiĉe multnombraj. Kiom da membroj havas nuntempe U.P.I. ? 51.386 personojn. Ĉu ili estas instruistoj el diversaj lernejoj ? Jes. De antaŭlernejoj ĝis universitatoj inkluzive. Kiamaniere Vi prizorgas la membrojn ? Nia laboro estas dividita en 9 fakojn : 1. Organiza kaj Profesia Politiko, 2. Pedagogio, 3. Socia Laboro, 4. Jura Defendo, 5. Memhelpado (kune kun la Oficejo por Labor-Perado), 6. Eldona, 7. Financa, 8. Mastruma, 9. Generala. La Fako de Socia Laboro reguligas kaj estras ĉiujn penojn de la instruistaro sur kampo de socia laboro. Gravan rolon ludas la eksterlerneja klerigado. La membroj partoprenas aktive laborojn en diversaj organizaĵoj sociaj, mastrumaj, kulturaj kaj junularaj, havantaj similan idearon. En la nuna momento ĉirkaŭ 15.000 membroj de U.P.I. instruas militservontojn. La Fako de Jura Defendo prizorgas ĉiujn jurajn aferojn Tiu ĉi Fako donas jare milojn da konsiloj kaj — laŭ bezono — al apartaj membroj eĉ advokatojn. La Fako de Memhelpado disponas pri la postmorta fondo, elpagante al vidvinoj kaj orfoj la sumon de zi. 500.- ĝis zi. 2.000 depende de tio, kiom da jaroj la mortinto apartenis al U.P.I. La sama Fako disponas pri fondo de kuraca helpo kaj pri aliaj specialaj fondoj. Vi parolis pri la Oficejo por Labor-Perado. Cu Viaj ĉiuj membroj estas do aktivaj instruistoj ? Ve, koncerne tiun ĉi aferon estas tre malbone. Bonkvalifikitaj instruistoj, sen laboro estas kelk mil. Pri senlaboraj lernintoj, kiuj finis kursojn en por-Instruistaj Institutoj, zorgas speciala Komisiono de la Ĉefa Estraro.

U.P.I. instruas senpage 2000 instruistojn. Sur V-a etaĝo de la grandega domo, apartenanta al U.P.I., estas lokita Pedagogia Fako. Troviĝas ĉi tie sidejo de la Fak-Prezidantaro, psikologia kaj naturscienca laborejoj, scienca biblioteko de U.P.I., redakcioj de 7 pedagogiaj monataj revuoj la Direkcio de Pedagogia Instituto de U.P.I., Direkcio de Superaj Kursoj Por-Instruistaj, fine diversaj oficejoj de la Pedagogia Fako. Grava tasko de la Pedagogia Fako estas memkleriga agado inter la instruistaro. Respektante la principon de memhelpado kaj memstareco U.P.I. gvidas kelkajn instituciojn, servantajn al memklerigado. Unuavice oni devas citi la pedagogian gezetaron kaj precipe 7 monatajn kaj 1 *)

Zwiazek Nauczycielstwa Polskiego uzas ĉiam la mallongigon Z.N.P.

— paĝo 26 de la PDF —

56

internacia pedagogia revuo

Nro 3

kvaronjaran revuojn. La memklerigan laboron gvidas Superaj Por-Instruistaj Kursoj, kiuj ekzistas jam de 8 jaroj. Tiun ĉi laboron partoprenas nuntempe pli ol 2000 instruistoj, kiuj uzas en sia laboro korespondan, prelegan kaj laboratorian metodojn. Superaj Por-Instruistaj Kursoj estas gvidataj tiamaniere, ke la instruisto, ne malhelpata de siaj profesiaj okupoj en la daŭro de tri jaroj, povu ekkoni la teorian scion konforme al la pedagogio kaj bone konatiĝi kun nuntempa Polujo kaj la elektita specialeco. La Pedagogia Instituto de U.P.I. nombras pli ol 200 studantojn (lernintojn de Superaj Por-Instruistoj Kursoj kaj Pedagogiumoj) kiuj studas du fakojn : Pedagogian kaj Socian — en daŭro de 4 jaroj. Instruas universitataj profesoroj kaj docentoj. Speciale zorgas U.P.I. pri la komencanta instruisto. Tiucele estas aranĝataj konferencoj kaj kursoj, faciligantaj preparon al praktika ekzameno, kiun organizas ĉiujare apartaj Distrikt-Organizajoj de U.P.I. Tiuj ĉi kursoj estas tute senpagaj kaj partoprenis ilin povas ĉiuj membroj de U.P.I. Post penega kaj streĉa laboro la instruisto devas bone ripozi dum libertempo, kion bone komrepnas U.P.I. Gi aranĝas tiucele ĉiujare dekojn da en-kaj eksterlandaj ekskursoj kaj tendaroj. En la pasinta jaro oni aranĝis ĉirkaŭ 40 tiajn ekskursojn. Partoprenis ilin preskaŭ 1000 instruistoj.

Eldonkvanto de U.P.I. estas 720.000. Ni estas en konstruajo, en kiu estas lokitaj Eldona Fako kaj Grafikaj Laborejoj de U.P.I. Tie ĉi troviĝas redakcioj, administracio, eksped-oficejoj kaj presĉambroj. Aŭtomobilo, kiun konstruis speciale la unua en Polujo senpaga ĉirkaŭvetura teatro por infanoj, estas senĉese en Ia vojaĝo, atingante la plej malproksimajn lokojn de la lando. Kian eldonkvanton da revuoj havas U.P.I. ? Ni ekspedas semajne ĉirkaŭ 400.000 ekzemplerojn da diversaj revuoj por infanoj. Por instruistoj ni ekspedas ĉirkaŭ 320.000 ekzemplerojn monate. Kian spacon okupas la konstruajoj de U.P.I. ? La tri loĝej-blokoj havas 70.000 m:!. En la unua loĝej-bloko, la 6-etaĝa konstruajo, estas lokitaj ĉiuj centraj filioj de U.P.I. kaj organizaj centroj de Varsovia Distrikto. Tie ĉi troviĝas oficejoj, kunvensalonoj, magazenoj k.t.p. En unu parto de la loĝej-bloko la granda konven-salono (por 2000 personoj) kaj reprezentadaj salonoj estos baldaŭ disponigeblaj al la instruistaro. Ce tiu ĉi konstruajo staras du domoj (3-etaĝaj loĝej-blokoj), kie troviĝas privataj loĝejoj de U.P.I.-oficistoj. En la dua loĝej-bloko. 4-etaĝa konstruajo, estas lokita internato de U.P.I. Gi konsistas el du partoj: en la unua povas loĝi infanoj de U.P.I.-anoj, venintaj el la provinco (90 personoj), en la alia — instruistoj, apartenantaj al U.P.I. kaj studantaj en Varsovio, (70 personoj). En tiu ĉi dua parto de la internato povas loĝi alveturantaj gastoj kaj ekskursonoj (pli ol 150 lokoj. Generale tranoktas en U.P.I.- konstruaĵoj 20.000 personoj, inter ili estas 7.000 traveturantoj. La ekskursanoj povas ricevi en U.P.I.-manĝejo ĉian deziratan manĝo-kvanton por tre malalta prezo. Cu U.P.I. ekster Varsovio posedas ian havajon ? Jes, havajo de U.P.I. troviĝas en la tuta lando. Ili estas : Sanatorio por ftizuloj en Zakopane por 200 personoj, Sanigejo (Dom Zdrovvia) en Zakopane, Pensiono por 60 personoj en Krynica, belan terbienon en Brody (ĉirkaŭ 750 ha), parte disparceligata inter la membrojn, krome diversaj domoj kaj internatoj en Jaremcze, Tarnopol, Hallerovvo, Krak6w, Rawa Ruska, Baranowicze, Tomasz6w Lubelski k.t.p. La komuna peno kaj fortostreĉo de la membroj kreas grandegan verkon por bono de la lando, por bono de la klereco, por bono de la dekoj da miloj da U.P.I.anoj. Tradukis HALINA VINSTIN.

— paĝo 27 de la PDF —

Nederlandanoj atentu: Por tiuj personoj, kiuj ne partoprenos la Universalan kongreson, T.A.G.E. aranĝos karavanon al la Internaciaj kursoj kaj seminarioj en Helsingdr (Danujo), spme kiel en la antaŭa jaro. Interesega, malmultekosta libertempejo. Petu informojn al nia anino f-ino. A. LAVERMAN, Molenpad 69, Leeuwarden. ANKORAŬ PRI PORINFANA LITERATURO. (Vidu la Ian numeron 1937),

Danke ricevinte kelkajn sciigojn pri porinfana literatura verkaro, mi devas korekti la nomon de mia ĉehlingva verko — kiu estos :

„Konsilanto en la Esperanto-mavado” — ne : Gvidlibro ! Ĉar pro neatendita grava malsano la libro aperos iom malfrue, mi akceptos danke pluajn informojn. Sendu ĉion al : Faka instuistino Julie Ŝupichova, Praha II., Mala Ŝtepanska 6/II (ĈSR.)

La oficiala organo de Tutmonda Esperantista Kuracista Asocio (T.E.K.A.) estas

Internacia Medicina Revuo. Propagandu ĝin en medicinaj rondoj. adreso: 19. Avenue Montjoie. UCCLE, 3. Belgujo.

Interesajn artikolojn ĉiu esperantisto trovas en

NIA GAZETO. Adreso de la administracio : 29. Av. de la Victoire, NICE (Francujo).

— paĝo 28 de la PDF —

Interesa revuo monata por junularo kaj komencantoj estas — *

La Juna Vivo –

*

— – ——

Jarabono : Nederlando 0,80 guldeno. Eksterlando : 11 fr. fr.

0.70 doi.

r

2.1 sv. fr.

adreso de la administrado — West-Graftdijk, (N.H.) Nederlando.

— ——————– —————

■

■

— ■ —

■

■

…

,

1

Ĉe firmo W. J. THIEME& Cie, Zutfen, Nederlando aperis interesa kaj valora verketo pri

La Verbo en esperanto. . ……………….. ……………….

…. j

■=

Teorio kaj praktika uzado. Verkis JULIUS GLŭCK kaj J. H. J. Willems Prezo 0,65 Nederl. guld. Por Nederlandanoj :

Beknopt Esperanto-Woordenboek door A. G. J. VAN STRAATEN. bele presita en 716 kolonoj. Prezo (bindita) 2,25 Nedi. guld.

I

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

i>

ML ——

E

f

t

v 1

*

Oficiala organo de 16-a jaro.

No. 4-a

1937-a

— paĝo 2 de la PDF —

Abonprezo de I.P.R.

Bulgara : Ivan Valĉanov, ..Iskar” 79.

La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por la abonkotizo estas sendota el: 8 ŝilingoj. Aŭstrujo 5. — ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Ĉeĥoslovakujo 20 ĉ. kr. 6 kronoj. Danujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 10 liroj. ltala 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1. 50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla: F-ino V C. Nixon, 183 Woodlands Park Road. BOLIRNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de ganjons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St„ Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Aŭstra : Societo de Aŭstraj EsperantoInstruistoj. Gfrornergasse 13. Wien. VI. Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN.

SOFIO. IV. Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Ĉina: Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Ĉilia : E. Herrera Valen. Clasiĥcador C. 220. SANTIAGO. Dana : Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. Estona : Johannes Jaanisto. Kastani — 125 — 1. TARTU. Franca : G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75 — 2 — 3. BARCELONA. Hungara : Bleier Vi’mos. Soroksari ut. 38-40. V. 6. BUDAPEST. IX. Japana : Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FUZINE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva : S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: J. Hogenkamp, Hoofd der School, 2e Exloermond (W.). Poŝtkonto No. 191714. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Gondokoesoeman 7. pav. JOGJAKARTA. Pola: B. Gluchovvski. ŝw. Wincentego 80. WARSZAWA 24. Poŝtkonto 16992. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R Mctzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California. kaj: Amerika Esp. lnstituto. Illi Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo, kaj en Norvegujo.

En SVEDUJO oni sin anoncu al la sekretario de la T.A.G.E. sekcio (S.I.E.F.)

S-ro Tritiof Ahnfeldt.

Inglatorp, Torskors.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

j -p ^2 J PEDAGOGIA REVUO r-j-^

16-a jaro (Numero 4) 1937-

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE)

Redaktoro : E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. VVinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544. Prezidanto de TAGE: Dro Bj. BECKMAN, Konstapelsgatan 19 Karlskrona, Svedujo. Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuw=Scheemda (Gron.) (Nederlando). VV. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando). A. VAN HAGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando).

Karaj legantoj ! Lastfoje vi pristudis la polan numeron, jen la sveda ! Redaktante ĉi-tiun numeron mi volis eviti ĉiun kopiadon. La poloj celis doni al vi kiel eble plej kompletan bildon de ilia tuta instruado kaj edukado. Mi elektis alian vojon : mi provis doni al vi kelkajn momentkaptojn el diversaj flankoj de la sveda edukada sistemo. Eble sistemo estas maltaŭga vorto, ĉar mi tute ne agis sisteme ! Mi petis artikolojn de kelkaj famaj pedagogoj el nia lando, kaj jen la rezulto! Mi tre ŝatus, se vi ne estus kontenta sed dezirus pli da sciigoj pri ni kaj niaj lernejoj. Legu atente nian revuon, kaj vi certe ricevos tion, kion vi deziras. Kaj nun, karaj gekolegoj el ĉiuj landoj ! Ek al la konkurso ! Polujo komencis, Svedujo sekvis, kiu estos la tria lando, al kiu ni povos dediĉi specialan numeron ? Laŭ la sciigo de nia administranto, ni certe ne povos eldoni pli da naciaj numeroj ĉi-jare, sed bonvolu ĝustatempe prepari vin por 1938! Eluzu ĉiujn okazojn, bombardu la registarojn kaj la eminentulojn de via lando, kaj vi certe sukcesos kiel ni, poloj kaj svedoj, jam sukcesis ! Do, ek al la legado, la skribado, la varbado ! Samideane via Bj. Beckman. P.S. Se iu el vi vizitos ekz. la Siljanlernejon, bonvolu mencii nian revuon ! Bona propagando kaj ne tro streĉa ! L.S.

La spirito de la svedaj gimnazioj. Profesoro Nat. Beckman, la patro de nia prezidanto, multfoje en lertaj kaj viglaj artikoloj pritraktas aktualajn pedagogiajn problemojn. Malgraŭ liaj 70 jaroj lia intereso ankoraŭ ampleksas la plej diversajn temojn, sed sian plej fervoran amon li dediĉis al la svedaj gimnazioj, precipe tiu en la malgranda urbo Skara, kies historion li skribis.

La svedaj gimnazioj en malnovaj tempoj estis pli demokrataj ol tiuj de aliaj landoj. Ili situis en la malgrandaj eparkiaj urboj, kien

— paĝo 4 de la PDF —

58

internacia pedagogia revuo

Nro 4

precipe kamparanoj kaj ofte malriĉaj pastroj sendis siajn filojn, dum la nobelaro havis privatinstruistojn por siaj filoj. Publika instruado por knabinoj ne ekzistis. Sed la instruado de la knaboj estis senpaga, jes, diligenta lernanto povis akiri permeson enkasigi kontribuojn por siaj studoj en certa distrikto. Estis ja mezo inter kolektado de impostoj kaj pura almozpetado. La gimnazion estris la episkopo, kaj la plej eminentaj instruistoj, la ,.lektoroj helpis lin estri la eparkion. Tiuj oficistoj estis la senkompare plej altrangaj en la urbeto, sed ankaŭ la lernejanoj estis tre gravaj personoj. En urbeton kun 800 loĝantoj iam enfluis ĉe la komenco de la lernejaj semestroj aro da junuloj kun freŝaj voloj kaj je nombro de 400 — 500. Oni ne devas miri, ke la burĝoj iam plendis, ne pro la petolemo de la lernantoj, sed pro ilia — tiraneco. La lernejanoj loĝis en treege simplaj loĝejoj, kaj malofte ili povis pagi sian manĝaĵon per mono. El la hejmo aŭ el la almozpetadaj migradoj ili kunprenis grandan provizon da manĝaĵo, kaj kuiristino devis prepari el seka karno aŭ alia materialo iliajn simplajn manĝojn. Kaj en kelkaj urboj la disĉiploj ankoraŭ en la mezo de la 19-a jarcento devis sidi en nehejtitaj klasĉambroj. Sed iam la gimnazianoj povis esti utilaj. La komuna mizero kreis solidarecon, similan al tiu de la nuntempaj sindikatoj. Neniu devis suspektigi kamaradon antaŭ la instruistoj, neniu devis esti malhumila kontraŭ la kamaradoj, se li estis malpli malriĉa aŭ pli bone vestita ol ili. La konkordo montriĝis bele je diversaj okazoj, ekz. kiam brulego eksplodis en la urbeto. Ankoraŭ en la jaro 1870-a oni ĝenerale opiniis, ke la lernantoj savis la eparkian urbeton Skara de minaca brulakcidento. La knaboj rapide agis, kaj ili tuj sciis, kiu estis ilia gvidanto. Sed tiu gvidanto ne estis instruisto, sed unu el la pli maljunaj knaboj. En malnovaj tempoj ĉiuj gimnazianoj intencis fariĝi pastroj. ,,Mallerta lernanto, kiu ne intencas fariĝi episkopo”, diras la proverbo. Kaj la popolo nomis ilin ,,djaknar ’, t.e. diakonoj. Certe, oni aranĝis ankaŭ specialan lernejon por tiaj, kiaj intencis sin dediĉi al la komerco, sed ĝi neniam sukcesis bone. La supre nomitaj cirkonstancoj multe ŝanĝiĝis. Novaj sciencoj enpenetris en la lernejon, precipe la natursciencoj konkursas kun la fakoj de la malnova latinlernejo. La gimnazioj nun estas vizitataj de infanoj el ĉiuj klasoj kaj ambaŭ seksoj. Kaj nur malmultaj celas la pastran oficon. Multaj volas fariĝi oficistoj, kio en Svedlando estas treege aspirata pro tio, ke la ŝtataj oficistoj havas multe pli sekuran estonton ol personoj en privata servo aŭ alilandaj oficistoj. Svedan oficiston oni nur povas eksigi, se tribunalo kondamnis lin pro gravaj oficaj eraroj. Kaj eĉ se oni opinias lian laboron nenecesa, li devas konservi sian ofte tre modestan salajron. Tamen, la lernejo, kies originala tasko estis prepari por universitataj studoj kaj poste por

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

59

ŝtataj oficoj, nuntempe estas vizitata ankaŭ de multaj personoj, kiuj poste sin dediĉos al aliaj okupoj, komercistoj, inĝenieroj k.t.p. Dum la lastaj jaroj kreskantaj aroj da knabinoj enmarŝis en niajn lernejojn. Multaj el ili certe poste fariĝos mastrinoj. Ŝanĝitaj sociaj cirkonstancoj ankaŭ kaŭzis, ke la gejunuloj nuntempe loĝas malpli modeste ol la lernantoj de malnovaj tempoj. Ili plej ofte loĝas en hejmo en la lerneja urbo, eĉ se ili devas esti pagantaj gastoj en tre simpla hejmo. Kompreneble oni ne tute simple povas supozi, ke tiu instruado, kiu originale estas destinita por estontaj oficistoj, en ĉiuj okazoj devas esti la plej bona kiel preparo por ĉiuj okupoj, al kiuj povas sin dediĉi tiuj gejunuloj. Oni ankaŭ faris multajn deziresprimojn kaj proponojn pri ŝanĝoj, ofte treege konvinkaj. Certe multaj ŝanĝoj estos necesaj. Sed en kelkaj rilatoj ni povas deziri, ke la malnova tradicio estu konservota. Estis pli kutima en Svedlando ol en la plej multaj aliaj landoj, ke knaboj el malriĉaj hejmoj dank’ al la preskaŭ senpaga instruado en la ŝtataj lernejoj kaj la multaj subtenoj, kiujn donis al ili privatpersonoj aŭ diversaj fondusoj, povis akiri influriĉajn oficojn en nia socio. Certe ni deziras, ke tiu bona tradicio, tiu demokrata spirito estu konservata ĝis venontaj tempoj. NAT. BECKMAN.

Neforgeseblaj estas la impresoj, kiujn donas al la turisto la melankoliaj, dezertaj pejzaĝoj de Laplando kun siaj allogaj montoj kaj malhelaj, profundaj lagoj. Jen la lago Laidaure.

— paĝo 6 de la PDF —

60

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

Socipedagogia reformlaboro. La direktoro de la Siljanlernejo Harald Alm ĉi-sube priskribas sian laboron laŭ prononcite modernaj principoj. Liaj ideoj indas atenton ankaŭ en fremdaj landoj kaj estas honoro por I.P.R. peradi la komprenon de liaj sugestoj.

La renversaj okazintaĵoj de nia tempo ĝisfunde skuis n.an pedagogion kaj edukadon. Longtempe pedagogio estis samsignifa kiel didaktiko, la arto enbati kursojn — malgraŭ ia kritiko kontraŭ tia unuflanka percepto de konataj pioniroj, en Svedujo ekz. Ellen Key kaj Eneroth. Ankaŭ la tiel nomita novpedagogio volonte dekadencis al simila partieco. Gia precipa intereso ĉiam estis novaj instrumetodoj. Sed kiam sociordoj estas renversataj kaj novaj aperas rapidserie, la pedagogo estas devigata al pli ĉiaflanka ekzamenado ol kutime. En akra lumo tiam prezentiĝas la limoj de ĉiu edukado per scio kaj la fakto, ke neniel ekzistas iu ŝtate konfirmita kaj ĉiam valida ŝablono por la traktado de la lernanto. La pedagogo devas eliri de kiel eble plej universala scio pri Ia fundo de /ekzisto de individuo, popolo, homaro. La ĉefa penado, kiu devas animi nian lernejon kaj nian instruadon, povas esti resumata en du aspektoj. La unua estas la aspekto de la tutaĵo. Laŭ la postuloj de Pestalozzi devas okazi konkorda perfektiĝo ĝis la piej alta potenco de a korpaj, intelektaj kaj emociaj fortoj de la infano. La manko de tia edukado estas precipe la granda eraro de pasintaj epokoj. Sed la tutaĵo ne devas fariĝi memcelo. Gi eĉ ne estas ebla kiel memcelo. Estajo nur povas sperti sin mem kiel unuaĵo kaj tutaĵo rilate al alia unuaĵo kaj tutajo, alia estajo. Tiu alia aspekto ŝajnas esti sufiĉe fremdei por nia epoko, precipe kiel realaĵo en la ĉiutaga vivo. Gi ŝajnas, strange, esti la plej malfacila, kiam temas pri efektiviĝo en konkreta edukada laboro. Gi kondukas al la postulo pri la malgranda eduka kunligo — almenaŭ por la infanoj ĝis la pubereco — tia malgranda kunligo, kiu estas tiel malestimata en nia tempo. Gepatroj, instruistoj, edukantoj, sociaj laborantoj, ne parolante pri ĉiuj aliaj, tiuj, kiuj en nia epoko posedas monon, pozicion, ,,potencon”, ili rifuĝas kvazaŭ panike en la grandon. Sajnas, ke ili kredas, ke se ili nur troviĝos inter la muroj de tiu grando, okazos miraklo, eĉ se po ĉiu individuo sentas, ke h agis malprave. Cetere la homoj de nia tempo, pensante industrie, racie kaj ekonomie, opinias: same bone kiel instruisto paro as al 5 aŭ 10 infanoj, li povas paroli al 30. 40 kaj pli multaj; la lasta aranĝo estas pli malmultekosta. Kuiri manĝaĵon kaj konstrui domojn al 200 — 300 estas proporcie malpli multekosta ol al 10 aŭ 20 k.t.p. Se ni povus solvi la problemojn de la edukado nur tiamaniere, ke la voĉo de la instruisto atingas la lernantojn, nur per nutrado aŭ nur per tio, ke oni tenus ilin

— paĝo 7 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

Professor Adler kun siaj aŭskultantoj.

— paĝo 8 de la PDF —

62

internacia pedagogia revuo

Nro 4

inter kvar muroj, tio certe estus prava. Sed ĉar edukado ne estas ebla, se la edukanto ne rilatas individue al ĉiu infano kiel korpo-psika tutaĵo, la procedo estas treege malekonomia. Ĉar ĝi estas esence malproduktiva. Ni atingas kromproduktojn, sed neniun vivokapablan finprodukton — kiom tiu dependas de nia edukada laboro ! Ĉar estajo ne povas persone rilati al individuoj, vivantaj en pli granda kunligo ol tiu, kiu ĝi mem povas superrigardi. La superrigarda inteligento kaj la emocia portokapablo ĉe la infano kompreneble estas malpli granda ol ĉe la plenkreskuloj. Metante tro frue la infanojn en grandajn edukajn kunligojn, ni krevigas ilian socian inteligenton kaj troŝarĝas, sufokas ilian socian emocikapablon. Ordinare ankaŭ ia instruisto ne sentas sin kapabla peti infanon fari ion, labori, fariĝi kapabla homo nur pro tio, ke li ŝatas la estaĵojn, en kies komuneco li vivas. La fortofonto de la sindono kaj la amo plej ofte estas sekiĝinta, fermita, malestimata aŭ nekonata. Li nur povas instigi la infanon pripensi sian propran estonton, fari ion pro si mem, tute simple apelaci al la egoismo kiel la plej malsekigebla, ple elementa, plej profunda fortofonto. l iu paradoksa maniero solvi nian edukan problemon transiĝas al egale paradoksa maniero solvi la problemojn de nia asocia, socia, labora popolkomuneca vivo. Niaj asocioj, organizoj, laborgrupoj kaj socioj ĉiam malpli fariĝas lokoj, kie homoj komune vivas kaj laboras pro tio, ke ili individue ŝatas kaj amas unu la alian. Ne, se tiuj, entute estas kuntenitaj, tio okazas pro la kredo, ke la diversaj individuoj, kiuj inter si ofte malfidas, timas kaj eĉ malamas unu la alian, tamen estas identaj kun unu sama kolektiva grando. La respektigo kaj egoismo de la individuo, monstre nutrita per la edukado, estas kontentigita per tio, ke la individuo iluzie spertas sin mem kiel identa kun iu kolektiva grando. Al tiu estas transigata la respektigo kaj egoismo de la individuo, kaj la malsocia strukturo de la kolektiva grando montriĝas en ĝia malkapablo kunlabori kun ĉio, kio ne povas esti aŭ esti aprobata kiel identa kun ĝi — en ĝia batalemo kaj antitezemo kontraŭ ĉio alia. Estas tiu tekniko por formado de komuneco, kiu superregas la landojn de la Okcidento, kiu plej profunde kaj tute prave kaŭzas ĉe la homoj tian angoron pro la estonto kaj tian senton da soleco en la vivo. Neniu asocio estas solida, konservebla, ekde la kunligo de viro kaj virino en la edzeco ĝis la kunligo de la homaro en ligo de nacioj, se ĝi ne eliras de tio, ke la individuoj devas tutaĵe rilati unu al la alia, ke ili devas individue ami unu la alian. Manko de religio estas, oni diras, la ĉefa manko de nia epoko. Kaj prave. Nur ke la religio ne signifu la kredon al absoluta, ĉion glutanta potenco — estas la malo de religio — sed la spertadon de la individuo pri si mem kiel tutaĵo kaj unuaĵo en la religio, en kunligo kun alia estaĵo aŭ aliaj estaĵoj kiel tutaĵoj kaj unuaĵoj.

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

63

Tiu alia aspekto tial estas la religia aspekto, la aspekto de la arno. l iu aspekto tamen nepre kondukas al la kredo pri la malgranda hejmo kiel la ideala kaj neevitebla eduka unuaĵo. Infanlernejo, kiu ne sin organizas kiel hejmo aŭ grupiĝas ĉirkaŭ la hejmo kiel centro, estas malproduktiva, jes, kun la tempo, detrua. Antaŭ la rekonataj aŭtoritatoj de la estinto kaj antaŭ la granduloj de la estanto, la malgranda agado aperu malestiminda, sensignifa, ridinda. Por la edukanto unu afero devas persisti: daŭra ŝanĝo, evoluo, pliboniĝo de la homoj neniam povas ekzisti sen ĝusta edukado. Same maleble kiel veni al suda loko, sidiĝante en vagonaro, kiu iras norden, nur tial ke ni vidas ,.ĉiujn aliajn uzi tiun trajnon, same maleble estas atingi la regnon de 1 estonto, uzante malĝustajn vojojn. La edukanto devas respondi ne nur antaŭ la tribunalo de la prapatroj, ne nur antaŭ la ŝtataj aŭtoritatoj, eminentuloj kaj moŝtoj de nia propra epoko, li precipe devas respondi antaŭ venontaj generacioj kaj antaŭ la regno de 1 estonto. Kaj gvidanto povas esti kiel ajn granda kaj so’e reganta en la regno de 1’ estanto, — gvidanto en la regno de 1’ estonto li neniam fariĝos, se li ne humile kliniĝas en vereco kaj amo antaŭ la eta, sendefende babiletanta infano.

l iuj vidpunktoj estas la gvidmotivoj de la aktiveco de la Siljanlernejo. Ĝi volas efiki kiel fermento per ke tiuj vidpunktoj estu vivigataj en la pedagogio, la lerneja vivo kaj la edukado entute. Pro tio ĝi laboras parte rekte inter infanoj, parte u ter plenkreskuloj, precipe tiaj, kiaj prizorgas infanojn: instruistoj, edukantoj, gepatroj, sociaj laborantoj. La aktiveco inter infanoj siaflanke estas duspeca. Dum la somero la lernejo formas praktikan somerlernejon aŭ hejmon por lerneja sporto laŭ modelo de la someraj tendaroj en Usono, ĉi celas racie utiligi la longajn svedajn somerlibci tempojn por tiuj lernantoj, kiuj dumvintre loĝas en siaj hejmoj kaj vizitas taglernejojn, precipe la infanoj kaj gejunuloj el la urboj. Ili ĉi-tie ricevas kamparan vivon anstataŭ urban vivon. Ili ricevas praktikan laboron kaj plenaeran vivon anstataŭ la apudfornan, sidan intelektan laboron. La praktika laboro ne en la unua vico celas instruadon sed socian produktadon, t.e. celas rezultojn, signifoplenajn per tiu komuneco en kiu la infanoj vivas. La infanoj, kaj knaboj kaj knabinoj, tial devas kunhelpi en kuirejo kaj ĝardeno, per kulturadaj laboroj k.t.p. Anstataŭ la ofte tro longa labortempo dum la vintro ili ankaŭ ricevas abundan tempon por ludo, sporto, bano k.t.p. La tago estas interrompata per silenta horo. Tiu ..lernejformo’ tial volas esti komplemento al la kutimaj, intelektaj taglernejoj. Dumvintre la lernejo estas hejmo por infanoj, kies gepatroj vivas eksterlande, estas mortintaj aŭ pro aliaj kaŭzoj ne povas doni al la infanoj ĝustan hejmon, aŭ por infanoj, kies antaŭa medio minacis ilin

— paĝo 10 de la PDF —

64

INTERNACIA pedagogia revuo

Nro 4

Kunvena ĉambrego en la Siljanlernejo. malfortigi, malakceli, tordi. Intelekta lernejlaboro, praktikaj hejmtaskoj, ludo, plenaera vivo kaj familia kunestado estas ĉi-tie kunplektitaj al ĉiuflanka hejmvivo. kie ĉiu infano kiomeble ricevas nutraĵon kaj evolueblecon al sia plej bona karaktero en individue socia komuneco kun pli junaj, samaĝaj, pli aĝaj kaj plenkreskaj personoj. La aktiveco inter plenkreskuloj estas resumata sub la nomo ,,La pedagogia instituto de la Siljan-lernejo por korpa kaj psika higieno kaj edukado”. La ĝis nun aranĝitaj kursoj okazis dum la somero — kiam la instruistoj libertempas — kaj daŭris 1—3 semajnojn. Ordinare ne estas kursoj pri didaktiko aŭ didaktikaj temoj sed pri tiaj centraj kaj elemente universalaj fakoj, kiujn oni ĝis nun preterlasis en la kutima edukado de instruistoj aŭ edukistoj entute. La tutaĵaspekto en la agado de la Siljan-lernejo speguliĝas en la nomo de la aranĝitaj kursoj. La precipe korpa flanko de la edukado estas reprezentita de kursoj pri ,,ludo kaj sporto , ,,ritmiko , ,,moderna nutrofiziologa kaj nutrohigieno”, ..medicin-higiena kurso por instruistoj”, k.t.p., la psika flanko de kursoj pri ,,psika higieno kaj

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

65

edukado de infanoj kaj gejunuloj ”, ,.orientigo pri talentoj kaj konsilado pri metio (psikotekniko)”, ,,psikologio kaj etiko de la gvidanteco , ,,psikologio kaj psika higieno de diversaj aĝoj k.t.p. Krome estas aranĝitaj kursoj pri tiuj fakoj, kiuj se la lerneja instruado estas ĝuste aranĝita, kio ne tro ofte okazas, povas havi specialan signifon por la psika higieno aŭ la socia kolektiĝo. Oni povas mencii kurbojn pri ,.desegnado en la servo de la personeca evoluo”, ..modelado en la servo de la personeca evoluo” kaj ,.kanto kaj muziko por lernejo kaj popolo”. Dum la kursoj oni donis sufiĉe da spaco al diskutadoj kaj demanda tempo, por ke la partoprenantoj kiom eble povus mem aktive partopreni. Ordinare nur unu preleganto gvidis ĉiun kurson. Multaj el ili posedas internacie konatajn momojn. Koncerne la psikologiajn kursojn la principo estis, ke oni klopodu igi kelkajn el la plej gravaj reprezentantoj de la diversaj skoloj gvidi la kursojn por ke tiamaniere tiu kampo estu ĉiuflanke lumigata. La kuracpedagogion (Heilpadagogik) reprezentis profesoro Heinrich Hanselmann, Zurich (du somerojn), la psikoanalizon profesoro Alfred Adler (du somerojn), la psikoteknikon la estro de la psikoteknika instituto de la komunumo Kopenhago Poul Bahnsen, la evolupsikologion profesoro Charlotte Bŭhler kaj la psikologion de la industria gvidanteco profesoro Adolf Friedrich. Inter la gvidantoj de la aliaj kursoj troviĝas doktoro Ragnar Berg, Dresden, privatdocento Urban Hjarne, Uppsala. doktoro Jacob Mdllerstrdm, Stockholm, la profesoroj Albert Sallak kaj Richard Rothe, Vieno, la docento ĉe la universitato de Jena Marta Bergemann — Kdnitzer, muzikdocento Heinrich Schumann kaj profesoro Fritz Jdde, Berlin. La kursoj, kiuj komenciĝis la someron 1929. ĝis nun estis vizitataj de proksimume 700 personoj, la plej multaj el Svedujo. sed multaj ankaŭ el Norvegujo kaj Danujo, kaj ankaŭ kelkaj el Finnlando, Nederlando, Aŭstrujo, Svisujo, Germanujo, Usono k.t.p. La lingvo plej ofte ne kaŭzas malfacilaĵojn, ĉar ĉiu kursestro prelegas en sia propra lingvo, la prelegoj tamen estas interpretitaj en la sveda lingvo. Al la allogo, kiun kaŭzis la kursoj mem, oni povis aldoni, ke la lernejo estas situalta en la eble plej bela, plej stranga kaj plej interesa provinco de Svedlando. Tiel la lernejo komencis kreski al eta internacia kulturcentro en la malproksima Nordo. HARALD ALM.

— paĝo 12 de la PDF —

66

internacia pedagogia revuo

La granda pedagogo au Fiereco venas antaŭ la falo. Originala desegnaĵo de Gdran Skarman.

Nro 4

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

67

Kelkaj momentkaptoj el la observklaso. Sinjorino Stina Palmborg estas popolinstruistino, kiu precipe sin dediĉis al la psikopataj infanoj, kiuj estas instruataj en specialaj observklasoj. Ŝia libro pri tiuj temoj ..Malfacile regeblaj infanoj” fariĝis treege fama kaj estas tradukita en sep lingvoj. T.A.G.E. esperas iam povi traduki ĝin ankaŭ en esperanto.

Jen. Sinjoro Redaktoro, estas mia, aŭ pli bone nia kontribuo al la numero. Ĉar la infanoj prizorgis la materialon, mi nur la komentojn. Vi petis al mi, ke mi skribu iom pri „unu tago en la observklaso, okazoplena tago ekz. Komplikita tasko…… pro la riĉeco de la materialo. Ĉar ĉe ni ĉiam okazas, Sinjoro Redaktoro. Oni ne povas plendi pro neefikaj punktoj en la ekzistado. Ĝi estas plena da aktiveco kaj multkolora kiel litkovrilo el flikaĵoj. Cu la infanoj estas tiel kuriozaj? Certe ne. La gebuboj en la observklaso neniom estas pli strangaj ol aliaj infanoj. (Tion mi precipe volas substreki…… ĉar estas multaj, kiuj kredas la malon) Mankoj kaj meritoj estas tute la samaj kiel ĉe aliaj etuloj. Sed eble necesas malgranda protesto: la miksaĵo ordinare estas pli negativa. La diferenco precipe montriĝas en la proporcioj. Ili estas pli grandaj kaj pli intensaj, la koloroj pli fortaj, la sentoj flamas pli pasie. La infanoj de la observklaso ordinare malhavas la povon bone ekvilibradi dum la gimnastiko, kaj tiu malfacilaĵo ankaŭ karakterizas ilian psikon. La sentemo estas ilia plej karakteriza trajto. Ploro kaj rido, kvereloj kaj interbatadoj, moknomoj kaj karesnomoj, pugnoj kaj intensa amikeco…… ĉio tio alternas kiel aprilaj ventoj. La intereso de la psikopataj infanoj por io nervostreĉa kaj sensacia estas frape granda. Se mi ne aŭskultis la novaĵojn en la radio aŭ pristudis la gazetafiŝojn dumvoje al la lernejo, mi tial ne riskas perdi la dramecajn okazintaĵojn en la mondo. ,,Nun, fraŭlino, nun ree estas nervostreĉa , kiel unu knabo ofte sin esprimas. Permesu al mi, ke mi rakontu unu epizodon, kiu klarigas, kiel la moltigaj pafoj en Marseille, kiam estis murdata la reĝo de Jugoslavujo, eĥis eĉ en nia eta klaso. La tagon post la murdoj aperis bubo — ni nomu lin ekz. Svante — kun revolvereto el lado. Li nomis ĝin aŭtomata pistolo — observu la konformon kun la referatoj de la gazetoj — kaj estis ekstreme fiera pro tio, ke ĝi povis pafi plurajn pafojn sinsekve. Ĉar ĝi krakis sufiĉe impone, mi diris al Svante, kiam ni eliris dum la paŭzo: ,,Jen, Svante, promesu al mi, ke vi ne pafas nek en la klasĉambro, nek en ‘a koridoro, nek en la korto! Svante aspektis sufiĉe malgaja, sed murmuris jeson. Kaj mi trankvile eliris, ĉar mi opiniis, ke mi tiel ekzakte precizigis la malpermeson, ke mi kvazaŭ kaptis la bubon en kaptilo. Certe, Svante ne pafis eĉ unu pafon en la klasĉambro, en la koridoro aŭ en la korto. Sed li solvis la problemon laŭ sia metodo.

— paĝo 14 de la PDF —

68

INTERNACIA pedagogia revuo

Nro 4

Li tute simple forŝteliĝis el la barilpordoj de la lernejo kaj promenis laŭ la tuta strato, konstante pafante per la revolvero: La sekvantan lecionon mi konfiskis la aŭtomatan pistolon dum promeso, ke li rericevos ĝin, kiam li iros hejmen. Li ankaŭ rericevos ĝin post kiam li promesis je sia honoro, ke li tute ne kunprenos ĝin en la lernejo la sekvantan tagon. Svante sciis, kio estas honorpromeso. Li nome estis sufiĉe nova skolto en la Savarmeo kaj ankoraŭ akurate observis, ke skolto restas ĉe sia promeso. La sekvantan matenon Svante tenis la pordon, kiam mi venis, kaj radianta pro ĝojo svingis pakaĵon. Li tie rapidis senvualigi la enhavon. Estis tri libroj, tri aventurlibroj: ,.Teksas Jack, la plej fama kontraŭbatalanto de la amerikaj indianoj”, ,.Teksas Jack kiel detektivo aŭ la hombuĉado en Camp Lancaster kaj ,,Bufalo Bill en mortdanĝero aŭ La senbrua signalo de Kolubrokulo . ,,Jen, fraŭ.ino, mi restis ĉe mia promeso”, ii diris fiere. Sed poste li aldonis: ,,Mi ne multe ŝatis la aŭtomatpistolon, ĉar mi ne povis kunpreni ĝin en la lernejo, kaj tial mi ŝanĝis kun ulo kaj ricevis anstataŭe ci-tiujn tri librojn. Ili estas plenaj da friponoj, kaj nun vi certe promesas laŭtlegi el ili.”……. Jes, mi promesis. Baldaŭ estis sabato kaj tiam estas libera elekto de literaturo. Mi legis kelkajn elektitajn pariojn de la biblioteko de Svante. La multkoloraj okazintaĵoj de la ekstera mondo enkirliĝas, kiel vi povas vidi, ankaŭ en nian etan lernejan mondon. Ni ekz. spertis, kiam estis ĝenerala elekto pasintan aŭtunon. Multkoloraj afiŝoj de diversaj partioj flamis kiel fanfaroj sur la muro de la lernejo. En la hejmoj oni diskutis pri politiko. Kaj en la lernejo ,,la fraŭlino’ devis aŭskulti la opinion de paĉjo pri tiu aŭ tiu-ĉi demando. Unu tagon unu el la buboj ekkaptis afiŝon, kunvolvis ĝin kiel laŭtparolilo kaj kriis: ..Halo, Halo! La socialdemokratoj havas kunvenon sur la placo de Masthugget je la oka! — ..Ĉu vi scias, kio estas socialdemokratoj! — „Ne-e, tion mi ne scias. Sed mi scias, ke ili ĉiam pravas.” La fraŭlino ekrigardis la laŭtparolilon. Ĝi propagandis por kontraŭa partio……. Kelkfoje tamen la opinioj de la patroj estas kortuŝe konkordaj. Ekz. dum la etiopia militiro. Kun kiu el la batalantoj la patroj simpatiis, pri tio oni ne povis erari. Konsekvence la tuta bubaro estis kvazaŭ konglomerato da kompato kaj bolanta indigno. La anoj de la kvina klaso studis la geografion de Afriko kun frapa intereso kaj sekvis la militioperaciojn sur la landkarto. Eine alvenis la sciigo pri la enmarŝo de la italoj en la ĉefurbo de Etiopio. Tiun tagon la indigno estis granda. Post la tagmanĝo ni havis liberan desegnadon. Nun la kolero ricevis prisopriritan solviĝon. Ciuj buboj desegnis kaj skribis kaj babilis pri la milito. Sed tute malsimele, ĉiu laŭ sia karaktero. Jen unu! Li havas fortan senton pri justeco, ĉiam estas en moviĝo.

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

69

ĉiam volas enmiksiĝi, aranĝi, puni, fari justecon eĉ pri politikaj eminentuloj. Lia nervsistemo ĉiam oscilas inter larmoj kaj rido, bonhumoro kaj melankolio, fluanta fantazio kaj sobra prozo. Li estas plena da kanzonoj kaj spritaĵoj kaj plej ofte portas en la poŝo fingritan kaj trouzitan kantareton. Li estas frape tirata al la religio kaj flirtas inter la infangrupoj de diversaj sektoj. Sed li ne havas trankvilon kaj ne povas ie radikiĝi. Li estas malbona desegnanto sed volonte desegnas kaj tiam tute senbridigas sian fantazion, priskribante i.a. kiel li mem punas tiu,n kiuj respondecas pri la milito. Jen alia! Li nur havas en la mondo unu grandan intereson: la desegnadon. Li estas silenta kaj kvieta kaj tute ne akcentas sin mem. Li estas forgesema, malzorgema kaj malĝentila kiel somnambulo, kio ofte havigas al li la elkrion: ,,Jen, gardu vin!” Certe tiaj vortoj sonorilas en liaj oreloj, ĉar sur unu desegnaĵo h mem uzas ilin al soldato, kiu hazarde venis en la paflinion. (Malfrua averto, ĉar la soldato jam estas en duonoj!) Li plej volonte desegnas florojn kaj bestojn, feinojn kaj belajn princinojn. Malofte li tuŝas la militistajn motivojn. Sed tion ofte faras dekunujarulo. Li diboĉas pri sangogutantaj aferoj kaj eltrovas ĉiajn torturitajn. Li legas kun ĝojo detektivajn romanojn kaj volonte volas montriĝi kiel heroo en dramecaj situacioj. Funde li tamen estas mola kaj malkuraĝa. Li precipe desegnis kruelaĵojn. La infanoj senkonscience ensorbas la pensmanieron de la plenkreskuloj. En la desegnaĵoj de miaj infanoj la sento por la justeco estas kolorigita de la simpatio por la ĉirkaŭanta mondo. Sed ankaŭ tiam, kiam oni ne povas pruvi tion, oni ofte ĝojas pro la forta sento por la justeco ĉe la psikopataj infanoj. Ĝi trabrilas ankaŭ la plej dornan surfacon. Malofte oni vane apelacas al ĝi. Kaj — malgraŭ diversaj miskalkuloj — ĝi donis al mi optimisman opinion pri la estonto de la granda parto de tiuj infanoj. STINA PALMBORG.

— paĝo 16 de la PDF —

70

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

IDILIO EL MALNOVA KARLSKRONA. Originala lignogravuro de Gdran Skarman.

Nro 4

— paĝo 17 de la PDF —

Majo 1937

v. W\uv ‘ • .nuu’-

LA JUNULARO KAJ LA MONDPACO. Ĉi tiu gazeto estis eldonata la unuan fojon kiel junulargazeto, okaze de la 18a de Majo, la Tago de Bonvolo, nur en Nederlando en 1928, por infanoj 10—14 jaraj. En 1929 aperis la franca eldono. En 1930 estis elektata internacia redakcio, kiu klopadas eldoni ĝin en kiel eble plej multe da lingvoj kaj landoj. En ĉiu eldono la teksto kaj la bildoj grandparte estas egalaj. Nun ĝi aperas en la lingvoj: nederlanda, franca, angla, germana, kimra, japana, malaja, hina, pola, sveda, kaj Esperanta. Sub-komisiono por Infana Pac-legaĵo (el la komisiono por edukado de la Unuiĝo por Ligo de Nacioj kaj Paco). Prezidantino: Grafino Van Heerdt—Quarles, Bloemendaal; sekretariino: S-ino Romejn, Hago, Nederlando. Oni povas ricevi ekzemplerojn de ĉi tiu esperantlingva pacgazeto, antaŭpagante al P. Korte, Schoolstraat 13, Veendam, Nederlando, poŝtĉekkonto 90544, po respondkupono por 5 ekzempleroj po 1.00 gld. por 50 ekzempleroj.

PERRADIA MOND-ALVOKO DE LA INFANOJ DE KIMRUJO. 16A, JARA DISVASTIGO, JE LA 18-A DE MAJO 1937, TAGO DE BONA VOLO. Al vi, geknaboj de ĉiuj landoj de I mondo, ni, knaboj kaj knabinoj de Kimrujo, ree sendas nian elkoran kaj esperoplenan alvokon.

— paĝo 18 de la PDF —

72

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

En tiu ĉi tago de bonvolo, ni ĝojas pensi ke, malgraŭ ĉiuj nunaj luktoj kaj suferoj, la aero estas plena je gajaj salutoj de infanoj, vokantaj unu la alian al paco, tra la kvin terpartoj kaj trans la sep marojn. Ni ĝojas ankaŭ pri la instigaj vortoj de eminentaj, viroj kaj virinoj, kiuj en ĉiuj landoj kuraĝigas la homojn, kaj alvokas la popolojn al rekonstruado de daŭra paco. Fido kaj firmeco certigos sukceson. Ni voku al la tuta mondo : tiel devas esti ! En tiu ĉi tago de bonvolo kaj en tiu ĉi memorinda jaro, ni volas, kun vi ĉiuj, geamikoj, dediĉi niajn fortojn al servo de 1 homaro. La scienco igis nin najbaroj : Bona volo konservu nin amikoj.

Al niaj junaj legantoj. La 18a de majo estas la „Tago de Bonvolo’’. Dekjaroj, eble centjaroj, miljaroj la homoj militis. La saĝuloj, en multaj landoj, montris al la homoj, ke milito estas malaprobinda, terura, sed vane. Nur je la fino de la antaŭa jarcento la reprezentantoj de la registaroj de multaj civilizitaj landoj decidis kunveni en Nederlando por organizi la mondon laŭ paca maniero. La 18an de majo 1899, la unua packonferenco komenciĝis en Hago. Grandaj estis la malfacilaĵoj. Malgrandigi la armeojn kaj la militŝiparojn ne estis eble. La dua packonferenco havis iom pli da sukceso. La tria estis kunvenonta, sed, ho ve, la granda milito eksplodis. Post la milito oni fondis la Ligon de Nacioj. Denove niaj esperoj estis grandaj, sed bedaŭrinde la Ligo ne jam havas la forton malebligi militojn. Ni, plenkreskuloj ne jam atingis la deziratan celon. Sed vi, gejunuloj, pruvu ke vi superas nin. Atingu la celon, kiun ni malklare vidas antaŭ ni en la malproksimo. Plifeliĉigu, plibeligu nian mondon. Niajn bondezirojn por via sukceso.

kiu unue vojaĝis tra Azio ? Italo. „ tra Centra Ameriko ? Hispano. „ tra Afriko okcidenten ? Skoto. „ tra Afriko orienten ? Afrikano. tra Afriko de la Mediteraneo al la golfo de Gvineo ? Arabo. M Anglo. trovis la fontojn de la Nilo? Kimro. fi tf

— paĝo 19 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

73

supreniris la Monton Blankan ? „ „ Kilimanĵaron ? ĉirkaŭvojagis la mondon ? ŝipveturis tra la Glacia Maro norde de Ameriko ?

Sviso. Germano. Portugalo. Skoto. Svedo Usonano. Norvego. Franco. Germano. Usonano. Sviso. Ruso. Franco. Peruano. Usonano. Italo. Norvego.

Nro 4

A-7 iri ?

~

t

99

99

99

99

99

99

•

atingis la nordan poluson ? „ „ sudan poluson ? supreniris per balono ? „ „ zepelino ? ,, „ flugmaŝino ? atingis la stratosferon ? akiris la altorekordon ? flugis trans la Kanalon ? „ „ la Alpojn ? „ „ la Nordan Atlantikon ? „ „ la Poluson per zepelino ? „ „ „ „ „ flugmaŝino ?

Malfidaj bubaloj. En la tropikoj la Eŭropanoj ŝirmas la kapon kontraŭ la varmego per blanka ĉapelo el korko kovrita per tolo. Estas tre rimarkinde ke la grandaj malhelgrizaj hindaj bubaloj, kiujn oni jungas antaŭ la ĉaroj kaj kiuj kutime estas tre obeemaj kaj estas kondukataj eĉ de junaj infanoj, ofte obstine rifuzas antaŭeniri, kiam ili ekvidas tian tropikan kaskon. Kion diras la indiĝenoj mem pri tio ? Ke la kaŭzo estas ke la bubaloj timegas la blankulojn, kiuj ĉasante mortpafis multajn … kaj ke nun ĉiuj bubaloj scias tion kaj nepre ne forgesas. La Hindoj mem preskaŭ ĉiuj estas vegetaranoj, do nepre ne mortigos bestojn kaj estas eĉ tiel afablaj al ĉiuj bestoj, ke ekz. la amindaj blankstriitaj sciuroj sin riskas tuj apud iliaj domoj kaj manĝas el iliaj manoj. Sed ankaŭ la Hindoj ne tute fidas la blankulojn, ĉar ambaŭ rasoj ofte intermilitis. Iom post iom ili komprenos kaj estimos unu la alian, nun kiam oni ambaŭ flanke klopodas venki la malfacilaĵojn kaj solvi la miskomprenojn. Pro tio estas tre feliĉe, ke en izola parto de Brita Hindujo, kie oni ankoraŭ pli ol aliloke malŝatis la Eŭropanojn, du personoj alvenis, kiam terura tertremo detruis tutajn vilaĝojn kaj subakvigadoj malesperigis la mizerajn enloĝantojn. Estis du Svisoj, Pierre Ceresole kaj Schenker, kiuj kune kun angla amiko Wilkinson vojaĝis tien ne pro egoistaj motivoj sed por helpi.

— paĝo 20 de la PDF —

74

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

Malgraŭ la varmego ili persone helpis la Hindojn en la plej malfacila laboro kaj spite al pluvegoj. Kiel inĝenieroj ili povis doni tiom da bonegaj kaj praktikaj konsiloj, ke ĉio aranĝiĝis tre rapide. Aliaj personoj, stimulitaj de ĉi tiu ekzemplo, agis sammaniere en aliaj lokoj, lli admiris la belegan ideon. Ci tiu ideo estas : anstataŭi malfidon per fido. Ankaŭ en Eŭropo la popoloj minacas unu la alian kaj multiplikas la nombron da bombardadaviadiloj kaj ĉiuspecaj kanonoj. Ili faras tion pro timo kaj por timigi la najbarojn, sed ju pli da mortigiloj iti aĉetas, ju pli ili timas, ĉar la najbaroj ja faras la samon. Ceresole fondis unuiĝon : La amikoj de internacia helpservo. Li kaj liaj amikoj opinias ke la militpreparadoj nenion efikas kaj ke estas pli bone veki fidon ol timon. Pro tio ili grandnombre iras al landoj, frapitaj de katastrofo kaj senpage ili helpas. Tion ili faris en Liĥtenŝtejno, en Franĉujo, en Anglujo kaj en multaj svisaj vilaĝoj. Cie ili postlasis bonan impreson. Ni esperu ke post kelkaj jaroj la bubaloj ne plu ektimos vidante blankulon kun tropika kasko. Amo anstataŭu malamon.

Rimarkinda monumento por herooj pereintaj. Antaŭ kelkaj monatoj oni finkonstruis kaj inaŭguris kun grandaj solenaĵoj en Hamburgo monumenton por honori cent sesdek virojn, kiuj oferis sian vivon por eksperimentoj kun Roentgen-radioj. Vi ja scias ke la Roentgen — kaj la radium-radioj poste sanigis tiom da homoj. Viroj el multaj landoj, i.a. 47 Francoj, en tiuj eksperimentoj perdis la vivon — kaj akceptis kuraĝe longajn, longajn suferadojn. Jam antaŭe ili sciis, kiel danĝera estas tia eksperimentado por la propra sano, — sed senhezite ili daŭrigis. Neniu el ili sin sentis heroo. Ho, ne, ili opiniis ke estas nur ilia devo akceli la sciencon. Ili estis konvinkitaj, ke poste radiumo sanigos multajn homojn. Franco estis invitata de la germana registaro gvidi la solenaĵojn kaj paroladi okaze de la inaŭgurado. Jen denove ekzemplo, ke homoj el diversaj landoj povas pace kunlabori por atingi iun grandan celon. JU PLI ONI AMAS SIAN PROPRAN LANDON, DES PLI BONE ONI KOMPRENOS, KE ANKAŬ ALILANDANOJ AMAS SIAN LANDON. VERA AMO AL LA PATRQLANDO TUTE NE INKLUZIVAS MALAMON KONTRAŬ NAJBARAJ LANDOJ.

— paĝo 21 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

75

Voĉlernejo de Kloster.

Malhonesteceto de kantpedagogo. ,.Ankaŭ la koro havas sian parton en la tono.” Direktoro Karl Nygren antaŭ 23 jaroj kreis en Alvesta, Smolando, specialan ..voĉlernejon kaj ankaŭ popolaltlernejon por kantado. Li mem skribas pri siaj ideoj : ,,Ni amas la belecon en ĉiuj formoj koj faris multon por ke la medio estu arte alloga, bela, originala — kaj oni ŝatis tion. Eble la stranga konstrua stilo, la beleco de la naturo, la artistaj vesperamuzadoj k. t. p. kaŭzis, ke la lernejo de Kloster tiel longe povis subteni sin mem. Nun direktoro Nygren devas ĉesi pro manko da mono sed li esperas en la estonto ŝtatan subvencion. En la ĉisuba artikolo oni facile rekonas la originalan personecon de la aŭtoro.

Iam estis kantinstruisto, kiu neis la signifon de la sento por la korpa perfektigo de la voĉo. Li predikis anatomion kaj fiziologion kaj trejnis siajn lernantojn per multaj meĥanikaj ekzercadoj. „La sento ! Per kio ĝi tuŝas nin ! Estas la afero de la artisto. Memoru, ke vi ankoraŭ estas disĉiploj ! Poste ni parolos pri la sento.’ Sed kvankam li diris tiel, li ne forgesis, ke la kanto estas pro-

— paĝo 22 de la PDF —

76

internacia pedagogia revuo

Nro 4

duktata de instrumento, kiu havas kaj korpon kaj animon. Li sin nomis fiziologo — sed ne estis al li fremda la potenco de la animo super la korpo kaj li vastege profitis la helpon de ekz. la bonhumoro kaj aliaj sentoj. Stranga malhonesteco. Kio kaŝiĝis sube ? La sekvanta rakonteto diras al ni, kiom alte li efektive taksis la mensan staton kiel instigilo dum la studoj pri formiĝo de la tonoj. Juna fraŭlino ricevis kiel lernotasko kanti gamojn kaj ruladojn sed ne per „do-re-mi . . .” k.t.p. kaj ankaŭ ne per aliaj silaboj, sed per: „Fy fan !” ‘) Kial ? Jen, la studoj dum kelka tempo malprogresis, la lernantino estis deprimita, la viva forto de ŝi kaj ŝia voĉo estis danĝere elĉerpita, ŝi estis enuigita kaj tedita pri ĉio. La sento de ĝuo, kiu kaŭzas malpezan kaj tamen energian respiradon estis for. Anstataŭe la kantistinon animis sentoj, kiuj eldevigis ekĝeman, bruspiran respiradon, kiu estas la morto por la tono. Kiam la instruisto komprenis, ke li ĝis tiam malbone ludis per la gorĝo de la lernantino, li faris sukcesan provon ludi per ŝia animo. Si bezonis kuraĝon, gajecon, memfidon. La pruda fraŭlino momente ekmiregis, sed baldaŭ sin orientis pri la absurda nova ..ekzercado kaj apenaŭ ŝi komencis: „fyfanfyfanfyfa-a-a-n !” antaŭ ol la bonhumoro faris la spiradon grandskale laŭcela por bona kaj bela kantotono. Si tute simple alridis al si la feliĉon, kaj dum kelka tempo ĉiuj ekzercadoj bone progresis, kaj la meĥanikaj kaj la ne-mehanikaj. Sed poste denove ĉesiĝis. La instruisto, la ,,pura fiziologisto tiam trovis konvena denove alvoki la senton, kaj la fraŭlino estis ordonata kanti la serenadon de don Juano kaj la prologon de Paljaco ! Estis drasta kuraco, kaj estis nepre necese gardi la brustregistron, por ke ĝi ne estu trostreĉata kaj kaŭzu fatalaĵojn, sed dum unu aŭ du tagoj la eksperimento ne estis erara, ĉar la malkuraĝa, plorema kaj iom histeria knabino devis esti supretenata per specialaj rimedoj. La instruisto tamen obstinis nei la helpon de la mensa stato dum la studoj pri formiĝo de tono. Estas sensencaĵo, ke la sentoj de la lernanto — veraj aŭ afektitaj — influis Ia evoluon de la korpa voĉo! Sed tamen li persiste kaj sukcese daŭrigis la ludadon per la animoj de la lernantoj. Kaj la bonega uzado de la psiko-korpaj rimedoj flanke de la voĉofiziologo donis bonajn rezultojn. Se muskolo aŭ muskolaro devis esti malstreĉata, li ricevigis al la kantanto tian humoron, ke la dezirita malstreĉo okazis. Ne temis pri efektiva teatro — sed pri dramaj momentetoj, kiuj iam senceremonie faris pli multe ol paciencaj meĥanikaj ekzercadoj dum longaj tempoj. Oni agis saĝe, ludis la pli simplan infanejan teatron, nenio komplikita, nenio mirinda. ,,Stultigi la okulojn! li iam diris. Li komprenis, ke tio povis ’)

Sveda blasfemo, signifas : ..Fi. diablo !

— paĝo 23 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

77

okazigi ĝeneralan malstreĉon. La gorĝo ricevis molajn ĉirkaŭaĵojn — vivkondiĉo por fiziologie ĝusta tonformiĝo. „Ludu ebriulo! Ŝajnigu, ke vi dormas! Apatiiĝu!” Per tio obstinemaj gorĝoj plimoliĝis, kaj turmentita, guturala tonformiĝo estis sekvata de libera kaj kuraĝa. Ne mankis al li fantazio: jen oni ŝajnigis ion, jen alion en tiu muzika infanĝardeno. Ne fariĝante kvazaŭ infano — sen la malkaŝemeco kaj la aminda naiveco de la infano — oni ne povas eniri la regnon de 1’ kanto, tion li sciis, sed anstataŭ akcenti tion, li diris: fiziologio, fiziologio! Miaj eltrovoj, miaj ekzercoj, mia metodo! Se nun kelkaj muskoloj devas esti malstreĉataj, aliaj devas esti spronataj al energio, konvena por la tonproduktado: ekz. la ..motoro”. Anatomio kaj fiziologio informas pri ĝiaj konstruo kaj ĝeneralaj funkcioj — sed temas pri tio, ke oni kiel eble plej multe konscience direktas ĝin. Ankaŭ ĉi-tie la fiziologo fidis je la psiko. Kiam li, kio ja estis tute ĝuste, per meĥanikaj ekzercadoj direktis la muskolan aktivecon al konvena flanko, li invitis la sentojn kronigi la faron kaj plej ofte akiris bonajn rezultojn. Dum la ludo okazis, li kriis: ,,Observu la elspiradon, la ventran apogon, la ventran premadon k.t.p.” Tre, tre saĝe ! ‘) Jes, la sukceso estis nediskutebla, sed — la „fyfan’’-metodo ne konvenas al ĉiuj tipoj, same malmulte kiel unuflanka meĥanika trejnado konvenas al ĉiuj. Nia ..majstro” tamen havis maloftan psikologian rigardon; li konis siajn homojn kaj komprenis iliajn individuajn bezonojn. La sukcesplena ludado per la korpa toninstrumento de multaj lernantoj povis esti atribuata al unu speco da ekzercadoj aŭ la alia, sed precipe ĝi dependis de la talento de la instruisto lerte trakti^ la psikon de la lernantoj. Cu oni povas kompreni, kial li estis tiel obstine malhonesta koncerne tiun punkton ? KARL NYGREN. ‘) Eĉ dum afekto la lernanto iam devas igi „la penson fulme lumigi la fiziologian sinsekvon”, ankaŭ diras la sama instrukciisto, se li interesiĝas pri la voĉo kaj la sano de la voĉo.

El la lerneja vivo de antikvaj tempoj. i. En la protokolo de la kanonikaro de Skara, Svedlando, la 20-an de Aŭgusto 1656 ni trovas la jenan paragrafon : „Pro tio, ke lernanto Jonas Benedicti 1. antaŭ kelkaj tagoj estis ebria inter la ĉefdiservo kaj la vespera diservo, 2. kuris ebria kaj aroga en la korton de la instruisto Sro Laurentius Cleverus kaj tie faris bruon kaj montris kontraŭstaremon,

— paĝo 24 de la PDF —

78

INTERNACIA pedagogia revuo

Nro 4

blasfemis kaj insultis, kiam oni forpelis lin en la straton, invitis Sron Cleverus al interbatado, diris, ke li volas eltranĉi liajn intestojn, insultis kamparanon kaj nomis lin diablo, estis egale malrespektema, kiam li estis vokata al la direktoro, havis ĉe li la ĉapelon sur la kapo kaj nomis Sron Cleverus drinkemulo, 8. elrompiĝis el la piedotrabo kaj elkuris el la fenestro de la lernejo kaj, 9. malrespektis siajn superulojn en publika loko per maltima respondado, li devas sidi en la lerneja malliberejo dum tri tagoj kaj poste perdi la dorshaŭton pere de ok lernantoj, kiuj batos lin en la lernejo.’’ 3. 4. 5. 6. 7.

II.

Post la malvenko de Karlo XII apud Poltava 1709, multaj svedaj oficiroj fariĝis militkaptitoj en Rusujo, precipe en Siberio. Kelkaj el ili sin vivtenis per privata instruado, kaj unu el tiuj rakontas en sia taglibro la jenon : „En la jaro 1715-a la 8-an de Majo mi konsentis fariĝi privatinstruisto ĉe la urbestro de Solikamski, nomita Ivan Jevreinov, instruonte lian filon kun la sama nomo pri la latina kaj la germana lingvoj, sed ricevis pro miaj diligento, klopodo kaj penado neniun pli bonan rekompencon ol tiu, ke la filo de suprenomita urbestro Ivan Jevreinov la 15-an de tiu monato miksigis la manĝon kun veneno por tiamaniere mortigi min kaj eviti mian instruadon, al kiu li ne montris eĉ la plej etan emon sed inklinis al ĉio malbona Certe ni povas ĝoji, ke malgraŭ ĉio la nuntempaj rilatoj inter instruistoj kaj lernantoj estas iomete pli agrablaj ol antaŭ ducent jaroj ! R. D. Kion la geknaboj (12—17-jaraj) en mia lernejo (Winschoten, Nederlando) lernas pri

Svedujo. Historio. En la lasta parto de la mezepoko Svedujo estis parto de Danujo. En la komenco de la deksesa jarcento Gustavo Wasa liberigis la landon. Sub lia regado la Svedoj luteraniĝis. Gustavo Adolfo helpis la protestantojn en la 30-jara milito. 1631. G. A. venkas Tilly apud Breitenfeld. 1632. Li venkas Wallenstein apud Lŭtzen, sed mem perdas la vivon. 1634. La imperiestranoj venkas la Svedojn apud Nordlingen. 1635. Alianco inter Svedujo kaj Francujo kontraŭ la aŭstraj habsburgoj.

— paĝo 25 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

79

1648. Svedujo akiras kelkajn partojn de Germanujo. Svedujo nun estas la norda granda potenco. 1655—1660. Nederlando helpas Danujon kaj Polujon kontraŭ Svedujo, por ke la Baltika Maro ne fariĝu tute sveda maro. 1668. Alianco inter Anglujo, Svedujo kaj Nederlando kontraŭ Francujo. Sed baldaŭ Ludoviko XIV subaĉetas la svedan registaron. 1700—1721. Norda Milito. Karlo XII venkas Danujon kaj Rusujon, sed sin riskas tro malproksime en Polujon kaj estas venkita de la Rusoj apud Pultava. Kelkajn jarojn li nun loĝas en Turkujo, reiras al sia lando, sed perdas la vivon sieĝante norvegan urbon. Svedujo perdas la baltikajn provincojn ; kiel grandpotenco ĝi estas anstataŭata de Rusujo. En la napoleona epoko la franca generalo Bernadotte fariĝas kronprinco de Svedujo. La nuna reĝa familio de li devenas. Geografio. Svedujo (14 X Nederlando, 6 milionoj da enloĝantoj) havas kontinentan klimaton, la vintroj estas tre malvarmaj, ĉar la montaro malebligas influon de la Oceano. La suda parto havas pli mildan klimaton, tie estas grava terkulturado, pli norde la havenoj estas fermitaj dum monatoj pro glacio. Pro tio la fervojoj rekte tra la duoninsulo al la Oceano estas dumvintre tre gravaj. En la lernejoj la knaboj lernas fari ledajn kaj lignajn ŝuojn kaj la knabinoj ricevas mastrumadan instruon. Do tre praktika instruado. Tre konata estas la sveda gimnastiko. Se vi legas la titolojn en la librovendejoj, vi tuj vidas, ke la nordaj landoj famiĝis pro sia literaturo. Terkulturado: speciale en la suda parto, pli nordo la temperaturo estas tro malalta. Aveno, hordeo, sekalo, terpomoj, sed ne sufiĉe por la tuta loĝantaro. Kelkaj bonegaj novaj grenspecoj. Fiŝkaptado : grava, iom malpli al la nederlanda. Arbaroj. Svedujo estas arbarriĉa lando (la duono). Pro la malvarma klimato kaj la nefruktedona grundo la ligno kreskas malrapide, sed ĝuste pro tio la kvalito estas bona. Ne nur trabojn kaj tabulojn oni faras, ankaŭ paperon, celulozon (por artefarita silko) kaj lignajn ŝipojn. La nenavigeblaj riveroj transportas la arbojn al la segejo, kie oni kaptas ilin. Lignohavenoj : Sundsvall, Herndsand. Minoj. Ferminoj estas apud Kiruna, Gellivara, Grangesberg. Eksporthavenoj : Lulea (somere), Narvik (en Norvegujo, la tutan jaron) kaj Oxelbsund. Ĉar Svedujo produktas malmulte da karbo la pli granda parto de la ferminado ne estas fandata en la lando mem,

— paĝo 26 de la PDF —

80

internacia pedagogia revuo

Nro 4

sed eksportata (kvarono de la tuta eksporto) al Anglujo kaj al Germanujo (laŭ Rotterdam al la vestfala industriregiono aŭ al Stettin aŭ laŭ la Oder al Sud-Silezio). Pere de lignokarbo la Svedoj fabrikas el la minaĵo bonegan feron, kiu estas grandparte eksportata al Sheffield. Apud Boliden estas ormino, ĝi produktas la duonon de la Eŭropa oro (sen Sovetio), Sveda granito estas sendata al Okcident-Eŭropo. Multaj centraj elektrejoj (blanka karbo). La elektran forton oni uzas ankaŭ por apartigi metalojn el la minaĵo kaj por fari ĥemiajn produktaĵojn. La sveda industrio produktas multajn specialaĵojn (motorojn, globlagrojn, telefonaparatojn, alumetojn, k.t.p.) Ci tiuj povas konkurenci en la tuta mondo. La lignosegejoj troviĝas grandparte apud la maro. La Trolhatta—akvofaloj liveras elektran forton. Apud ĉi tiuj akvofaloj estiĝis industriurbo, ĝi uzas parton de la forto, la resto provizas sudokcidentan Svedujon per lumo kaj forto. Stockholm estas la plej granda importhaveno, Gotenburg havas kvaronon de la eksporto kaj de la importo. E. J. B.

Visby sur la insulo Gotlando estas tiŭ sveda urbo. kie plej riĉe ankoraŭ vivas la mezepoka etoso Ĉarmcga verdaĵo enkadras la pezajn turojn de la ringmurego. En la fono la Balta maro. ■

— paĝo 27 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

81

Cseh-metodaj Kursoj por infanoj. Estas ĝojiga fakto, ke pli kaj pli sentiĝas la bezono al taŭga instrumetodo por infanoj. Antaŭe tro malmultaj kursoj estis organizataj por infanoj por serioze konsideri tiun problemon, sed jam alvenas la tempo, ke ni devas esti pretaj por grandskale komenci la instruadon de Esperanto al infanoj. Kiuj estas la postuloj por tia instruado? 1. La instruado devas esti almezurita al lernejaj klasoj, do taŭga por proksimune 30 infanoj. (Individuan instruon al infanoj ni ne konsideras ĉi tie.) 2. La instruado devas esti tia, ke la infanoj daŭre mem vigle partoprenu. 3. La hejmtaskoj devas esti kiel eble plej multe limigitaj, por ke la infanoj volonte partoprenu en la Esperanto-kurso. 4. La instruado okazu prefere dufoje en la semajno dum 2 horoj. (Se la cirkonstancoj tion ne permesas, la instruisto adaptas la instruhorojn al la lerneja programo.) 5. La instruado de Esperanto devas samtempe eduki la infanojn al internacia interkompreniĝado. Nia tasko estas nun esplori, al kiuj postuloj la metodo devas respondi, por plenumi la nomitajn 5 punktojn. Rilate al punkto 1 jam ĉiu pedagogo scias, ke la infanoj multe pli preferas la buŝan instruon de la instruisto mem ol lerni el iu gramatika libro. ‘Luj kiam la instruisto komencas vigle instrui, la atento de la infanoj estas streĉita. Kiam la infanoj sidas kun lernolibro antaŭ si, ili tre facile pensas pri aliaj aferoj aŭ babilas kun la najbaro. El tio sekvas, ke la tiel nomita rekta metodo estas la plej taŭga kaj sukcesplena por infanoj. Ekzistas jam diversaj rektaj metodoj por instrui Esperanton. La plej disvastigata estas la Csehmetodo, kiu per tio montriĝis esti unu el la plej bonaj por kursoj al plenkreskuloj. Citante ĉi tie la principojn de la Cseh-metodo ni samtempe donas la respondojn al la supre cititaj punktoj 2, 3, kaj 4. La Cseh-metodo baziĝas je la sekvantaj principoj: a. Neuzado de lernolibro en la komenca kurso. b. Neuzado de nacia lingvo, sed klarigo de la novaj vortoj per la jam instruitaj. c. Komuna ĥora respondado. d. Aplikado de konversacio pri aktualaĵoj anstataŭ uzado de lernejecaj ekzemploj. e. Multa aplikado de humoro kaj ŝerco. f. Instigo al tio, ke la lernantoj mem eltrovu la regulojn de la lingvo kaj ke ili mem konstruu la gramatikan sistemon. g. Fremdlandano donu la kurson. Detalan referaton pri la Cseh-metodo donis S-ro Regna Konsilanto

— paĝo 28 de la PDF —

82

internacia pedagogia revuo

Nro 4

antaŭa Inspektoro de Instruado A. Rienks, kiu inkognite partoprenis en plena kurso de Andreo Cseh en Hago. S-ro Rienks science montris la diferencon kaj superecon de la Cseh-metodo en komparo de aliaj rektaj metodoj, kiel Berlitz. Ni poste publikigos la referaton de S-ro Rienks. Komparante la principojn de la Cseh-metodo kun la postuloj de la infaninstruado. ni konstatas, ke la Cseh-metodo estas kvazaŭ kreita por instrui infanojn. La legantoj, estas jam sufiĉe informitaj pri la Cseh-metodo por scii, ke kelkaj partoj ne taŭgas por infanoj, sed tiuj partoj estas nur detalaj kaj ili estas facile ŝanĝeblaj. Por faciligi al la instruistoj fari tiujn ŝanĝojn, ni donas la jenajn ekzemplojn: La leciono pri la vorto ..amas oni ŝanĝas tiel, ke ne estu la frazoj pri amo de ,.oficisto” al ..instruistino sed pri amo al patro, patrino, frato, k.t.p. Ankaŭ la vorto ,,tuŝas’ tre taŭgas por instrui la akuzativon. Oni venigas du infanojn antaŭ la klason kaj demonstracias: ..Petro tuŝas Johanon’ k.t.p. Same la ,.amletero (punkto 118 de la hektografita Cseh-kurso) devas esti anstataŭata de modelo de letero de unu infano al alia. La leciono pri: la homoj estas diversaj, k.t.p. ŝanĝiĝas en leciono pri la knaboj estas diversaj kaj la knabinoj estas diversaj, (punto 165) Ankaŭ la vendejan lecionon oni forlasu, sed anstataŭu ĝin per leciono pri vizito al unu butiko. La infanoj mem preparas tablon, kiu estas la butiko kun diversaj objektoj kaj la infanoj estu laŭvice la aĉetantoj kaj vendantoj. Lio estas kutima ludo de infanoj, kiun oni nomas en Nederlando ..Ludi butikon”. En tiu leciono venas la vortoj kaso, kvalito, k.t.p. laŭ punkto 231 de la kursmetodo. Unu grava diferenco inter Cseh-metodaj kursoj por plenkreskuloj kaj infanoj estas tiu, ke plej ofte la infanojn instruas la instruisto de la lernejo mem, do samlandano. Tial la klarigo de kelkaj gramatikaj partoj povas okazi en la nacia lingvo. Oni ne ŝajnigu eksterlandanecon, aplikante tradukanton, ĉar tio ridindigas la instruiston. Ekzemple la samlanda instruisto klarigu la diferencon inter tiu kaj tio ne laŭ la ,,kameleona regulo”, sed en la nacia lingvo de la infanoj, donante multajn ekzemplojn. Kiel kompletigon de la kurso la instruisto komencas doni facilajn kantojn. Ne grave estas, ĉu troviĝas en la kantoj kelkaj novaj vortoj, ĉar la instruisto simple donas la tradukon de tiuj novaj vortoj. Per la kantoj la infanoj pli bone tenas la vortojn en la memoro kaj ili estas agrabla maniero por ripozigi la infanojn. La hejmaj taskoj devas plejparte konsisti el legado de facilaj tekstoj kun ja lernitaj vortoj. Por la plenkreskuloj ekzistas por tiu celo la bonegaj volumetoj de ,,Konversacia Literaturo . Estas dezirinde havi tiajn por infanoj. La Cseh-Instituto baldaŭ eldonos tiajn libretojn, kiuj entenos facilan legaĵon kaj kantojn.

— paĝo 29 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

83

La por ni Esperantistoj plej grava estas la 5-a punkto de la postuloj, supre nomitaj: eduki la infanojn al internacia interkompreniĝado. l ion oni povas fari en diversaj manieroj. Rakontante la historion de L)-ro Zamenhof kaj liaj suferoj, oni jam klarigas la celon de Esparanto. Kiel eble plej baldaŭ oni donas adresojn al la infanoj de alilandaj samideanetoj, tiel ke ili frue alkutimiĝas al internacia korespondado. Poste oni regule rekontas pri novaj venkoj en la movado por montri, ke per Esperanto oni baldaŭ povos koni la tutan mondon. Ankaŭ oni organizu internaciajn renkontejojn de infanoj, kio nuntempe facile ebligas. La Cseh-lnstituto jam komencis aranĝi kuneston de gejunuloj en ia Esperanto-Domo. Tio estas la komenco. En la estonteco la instituto certe organizos infanrenkontejojn en kunlaboro kun la Esperantistaj geinstruistoj de la tuta mondo. En Anglujo jam estas farita unu provo, Danujo sekvas kaj certe oni organizos tiajn infanrenkontojn .en ĉiuj landoj post kelkaj jaroj Esperantistoj, tio estu nia espero, ke niaj infanoj plenumos la sopiron de D-ro Zamenhof: La tutmonda homaro estu unu granda familio! Den Haag. JULIA ISBRŬCKER.

ALVOKO: Rilate al ĉi-supra artikolo, ni petas ĉiujn gekolegojn, kiuj havas spertojn pri infankursoj, sciigi al ni pri tio. Volonte ni ricevos manuskriptojn pri lecionoj, precipe taŭgaj por infanoj, instigojn pri instrumaniero) kaj — metodoj, aldonojn porinfanajn al la materialo de la jam ekzistanta ĉe-metodo por plenkreskuloj, proponatajn ŝanĝojn, demandfoliojn, konverzacian literaturon ludojn, kantojn, k. t. p. En koncizaj vortoj : ĉiujn informojn kaj materialojn, kiuj estas valoraj por gvidontoj de infankursoj. Ni intencas publikigi tiun recivitan materialon. Verŝajne en libro-formo. (Red.).

Interesa Projekto. (Libervola Helpservo Internacia (1937) Ekvidinte la sukceson de 1’ esperanta broŝuro pri Internacia Helpservo, kelkaj samideanoj proponis ke speciala servo por Esperantistoj estu organizata dum la somero 1937, almenaŭ dum du aŭ tri semajnoj. Tiu sperto provus ke Esperanto tiel bone taŭgas por la ĉiutaga vivo, por praktika laboro, kiel ĝi taŭgas ĉe kongresoj internaciaj. A Libervola Helpservo Internacia alvokas nin al kunlaboro ! Gi bezonas internacian lingvon, ĝi bezonas la fervoran subtenon de 1′ Esperantistaro. Kaj ni, Esperantistoj, bezonas okazon por uzi praktike

— paĝo 30 de la PDF —

84

internacia pedagogia revuo

Nro 4

nian lingvon, por efektivigi nian celon, kiu ne estas teoria sed nepre praktika. Esperanto estas helplingvo, ĝi estis kreata por helpi. Ni do uzu ĝin tie, kie ĝi estas bezonata. Samideanoj ! Se vi deziras labori samtempe por Esperanto kaj por la Paco, rezervu kelkajn tagojn el via somera libertempo por Internacia Helpservo ! Legu nian broŝuron, kaj skribu al unu el la malsupre indikitaj adresoj por subteni la aferon ! Gi estas ankoraŭ nur projekto, sed ĝi devas efektiviĝi. Pluaj informoj sekvos ankoraŭ poste. La dua eldono de nia broŝuro, kun belaj bildoj kaj antaŭparolo de Samideano Edm. Privat, estas havebla kontraŭ nur unu respondkupono internacia, ĉe : Jules Gilliard, Place du Marche 3, Annemasse (Haute Savoie, Francujo) Eric Descoeudres, Sonnhalde 6, Bienne (Svislando)

En riĉa kaj fertila Skanio iam regis fiera nobelaro, kiu konstruis majestajn kastelojn kaj palacojn. Jen la fama kastelo Trolle-Ljungby, konstruita en la komenco de la 17-a jarcento, kun siaj remparfosajoj kaj la belega hedero sur la tuta muro.

— paĝo 31 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

85

Alvoko al Geinstruistoj. Karaj Gesamideanoj. Interkonsente kun T.A.G.E. — Estraro estas organizata en Varsovio Loka Pedagogia Komitato, kiu volas aranĝi dum La JUBILEA jenajn kunsidojn, kiuj estu kiel eble plej multenombre vizitotaj. La kunsidoj okazos dum la tempo speciale rezervata en la kongresprogramo. La ĉi suba programo havas nur provizoran signifon. Oni aranĝos du kunvenojn po 2 horoj. Unua kunveno. Malfermo kaj latŭlegado de salutleteroj. Parolado de d-ro Bj. Beckman, Karlskrona, Svedlando, prez. de T.A.G.E., pri ..Kelkaj internaciaj instruistaj problemoj (precipe pri T.A.G.E. kaj I.P.R. Diskutado. Informa prelego pri Interŝtata Esp.-Akordo, de d-ro Antoni Czubrynski, docento de Libera Universitato Pola en Varsovio. Diskutado. Dua kunveno. Prelegoj: 1. Enkonduko de Esp. en lernejojn, 2. Internacia interŝanĝado de gelernantoj, 3. Interlerneja korespondado. Diskutado. Raporto pri la Internacia Pariza Konferenco (Pentekosto), precipe pri infankursoj. Diskutado. Prelego de gimn. prof. M. Sygnarski, Bydgeszoz, Pollando, ,,Kion opinias junularo pri Esperanto”. Intertempe okazos la kunsido de la Komitato, kiu preparos proponojn kaj rezoluciojn. Vizitoj kaj akceptoj. Kvankam Esp.-problemo estas la komuna zorgo de ĉiuj fakuloj, tamen ni, instruistoj, komprenas, ke la fundamenta kondiĉo de ĝia disvolviĝo estas ĝia samtempa enkonduko en la lernejojn de kelkaj landoj. Tial Esperanto estas antaŭ ĉio la instruista afero. La sukceso dependas sole de partepreno de alilandaj kolegoj, kiuj ne nur povus doni al niaj kunvenoj la karakteron de malgranda Internacia Pedagogia Kongreso, sed ankaŭ popularigi la rezoluciojn, pri kies realigo oni laboros en iliaj landoj. Ni do petas gekolegojn alveni Varsovion kaj anonci sian ĉeeston antaŭ ĝenerala kongreso. Prezidanto de T.A.G.E. : Pedagogia Komitato: d-ro Bj. Beckman. d-ro A. Czubrynski. Varsovio, aprilo 1937.

— paĝo 32 de la PDF —

86

INTERNACIA PEDAGOGIA RENUO

Nro 4

LERNEJA ANEKDOTO. Al lernejo venis nova, sufiĉe juna kaj treege malhumila instruisto. Pro sia malhumileco li kolerigis la gimnazianojn kaj ili decidis ne saluti lin. Terure kolerigita li senpripense eniris klasĉambron, kie instruis maljuna instruisto kaj ricevis permeson paroli kelkajn vortojn al la knaboj. Kun trema kaj lispa voĉo li diris : ..Mi estas licentiato, baldaŭ doktoro kaj ankaŭ profesoro. Mi postulas, ke vi salutu min ĉiam kaj ĉie !” Li foriris, la knaboj eksidis, kaj la maljuna instruisto rigardis super la klaso. Fine li trankvile parolis : ..Cu vere ? Cu vi ne salutas lin ? Cu vi ne scias, ke estas via devo saluti viajn instruistojn, eĉ se ili estas kompletaj idiotoj !”

En la prasveda provinco Dalekarlio oni ankoraŭ portas la belajn popolvestojn kaj gaje festas dum la antaŭtago de Sankta Johano (23.6). Jen la somermeza stango en vilaĝo de la parohejo Leksand kaj antaŭ ĝi kvar knabinoj survoje al la danco.

— paĝo 33 de la PDF —

Nro 4

INTERMACIA PEDAGOGIA REVUO

87

Internaciaj Feriaj Esperanto-Kursoj. Somero 1937 en Helsingor, Danlando. Dana Esp.-Instituto denove invitas samideanojn el la tuta mondo por partopreni la Internaciajn Feriajn Kursojn en la venonta somero en la Internacia Altlernejo en Helsingor, kiu situas ĉe la maro en belega regiono, plej ideala loko por pasigi sian ferion. En la pasinta jaro partoprenis IIO personoj el 10 diversaj landoj. La perfektiga /curso okazos de la 31.7. — 7.8. Ĝin povos partopreni ĉiuj, kiuj lernis Esp on per elementa kurso kaj kiuj deziras perfektiĝi kaj akiri parolekzercon. Dum kaj ekster la lecionoj estos parolata nur Esp. Jenaj fakoj estos pritraktataj: Esp.-literaturo (s-ro de Waard, Rotterdam), Esp.-gramatiko (s-ro L. Friis, Danlando), Esp.-historio (f-ino M. Noli, Kopenhago) kaj Esp.-konversacio kaj prelegoj pri Esp.aferoj (f-ino M. Saxl, Berlin). La prepara kurso okazos de 31.7 — 7.8 kaj denove de 7.8.—14.8. Gi ampleksos tri partojn a.) por Cseh-metcdaj geinstruistoj, b.) por gvidantoj de daurigaj kaj perfektigaj kursoj — kaj c.) por gvidantoj de infankursoj laŭ Cseh-metodo. Tiujn kursojn gvidos la eminenta kaj en tuta Esperantujo konata pedagogino f-ino M. Saxl. Krome en tiu kurso estos prelegata pri Esp.-literaturo, Esp.-historio kaj Esp.gramatiko. De_ la 7.8. —14.8. okazos ankaŭ Internacia Feria Semajno Esperantista. Ĝin povos ĉeesti ĉiu ajn, kiu deziras pasigi sian ferion inter diversnaciaj samideanoj en belega loko kaj aŭskulti interesajn prelegojn pri diversaj Esp. temoj de diversnaciaj eminentuloj: f-ino Saxl, f-ino Noli, s-ro de Waard, rektoro Sam Jansson, Stockholm, LK ano Poul Neergraad, ktp. Ciuj partoprenantoj loĝos kaj manĝos en La Internacia Altlernejo. La plena pensiono kaj la partopreno en unu el la kursoj kostos entute nur 45,— dan, kronojn aŭ 18 fi. Pro la malalta dana monkurzo tio estas eksterordinare malmultekosta. Estimataj gelegantoj, utiligu do ĉi tiun eksterordinare favoran okazon por pasigi tre malmultekostan ferion en la plej bela parto de Danlando en interncia rondo da gesamideanoj, ĉu por lerni la sukcesplenan Cseh-metodon, ĉu por perfektiĝi en nia lingvo, ĉu por aŭskulti interesajn Esp.-prelegojn. Ankaŭ ne-kursanoj povos pasigi sian ferion tie dum la kurstempo. Detala prospekto kaj informoj estas haveblaj ĉe S-ro L. FRIIS, sekretario de Dana Esp.-Instituto, Thyrasvej 15, AABYHOJ, Danlando.

— paĝo 34 de la PDF —

88

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

T.A.G.E. aranĝas karavanon cl Nederlando al la Internacia Feria Semajno Esperantista (7 —14 aŭg). en Helsingor. Kostoj fl. 55.— (por vojaĝo per vagonaro, tranoktado en Hamburgo, plena pensiono en Danujo kaj kurskotizo).

Ne- T.A.G.E.-anoj pagu f 57.— Se sufiĉe da partoprenontoj sin anoncos, ni pripensas aranĝadon de dua karavano por la semajuo de 31 julio — 7 aŭg. Eble per autobuso. Anoncu vin tuj aŭ petu informojn al f-ino A. LAVERMAN, Molenpad 69, Leeuvvarden.

La laborkomitato siigas : Je nia granda bedaŭro ĝis nun, ankoraŭ ne ĉiuj pagis sian kotizon por la nuna jaro. Vere. gekolegoj, vi treege plimalfaciligas nian laboron per via malakuarateco. Vi rimarkas, ke ni faras nian eblon, kontentigi ĉiujn legantojn de nia revuo, sed ni nepre ne povos daŭrigi, se vi ne helpos nin. Kaj la plej eta kunlaboro ja estas : ĝustatempe pagi la kotizon. Helpu do. kaj ne plu prokrastu, se vi ŝatas nian asocion. 2. La nuna numero estas 32 paga Cu vi ŝatas tian aranĝon ? Se jes, montru ĝin al viaj konatoj. Varbu por via asocio : tio signifas varbadon por grava flanko de nia por-esperanta movado. Ne malatentu nian devizon : Esperanto en la lernejon tutmondan. 3. Ni planas kelkajn tre interesajn aranĝojn. Espereble ni jam povos ion komuniki pri tiuj en nia venonta numero, kiu aperos en la fino de junio, aŭ komence de julio. 4. Cu neniu el vi povos ion fari por nia turisma paĝo ? .Tio valoras la penon ! I 5. Ni esprimas nian koregan dankon al ĉiuj helpantoj kaj kunlaborantoj de la sveda numero. Al la aŭtoroj, profesoro Nat. fBeckman. rektoro Harald Alm, direktoro Karl Nygren kaj sinjorino Stina Palmborg, al ia artisto Goran Skarman, kiu aperigas en ĉi-tiu numero originalan desegnajon kaj originalan lignogravuron, plibeligante per tio nian revuon, kaj al la Sveda Trafikasocio, kiu havigis al ni kvar belegajn bildojn el Svedlando kaj ankaŭ plifaciligis la sendadon de la kliŝoj.

1.

A

— paĝo 35 de la PDF —

Nederlandanoj, atentu la T.A.G.E. legu la koncernan artikolon en ĉi tiu numero.

karavanon —

En aŭgusto en Tokio okazos kongreso de New Education Fellovvship kaj se partoprenontoj-esperantistoj anoncos sian viziton al Tokio al mi, mi prizorgos ilian restadon. Adreso . YOSHI H. ISHIGURO.

Daita 11-784, Setagaya. TOKIO (Japan) (reprezentanto de T.A.G.E.)

Mi deziras korespondadi kun gesamideanoj de ĉiuj landoj pri aktualaj kaj samprofesiaj temoj. Nepre respondos esperante, ruse, germane aŭ france. Adreso: Nikola Vasilev. TROJAN. Bulgarujo. TUTMONDA adresaro de korespondantoj kaj kolektantoj .,POLYGLOT”, aperas ĉiumonate kaj enhavas adresojn el diversaj regionoj de la mondo. Petu tuj senpagan provnumeron ! Eldonanto: S-ro V. A. Jarolimek, Praha XIII. Straŝnice 985, Cehoslovakujo.

Bv. tondi laŭ ĉi tiu linio kaj forsendi presaĵe : T.A.G.E. laboras por disvastigi inter la tutmonda geinstruistaj la uzadon de lingvo neŭtrale homa, kiu, ne

entrudante

sin

en

la

i n-

ternan vivon de la popoloj, donos

al la gekolegoj de malsamaj nacioj la EBLON kompreniĝadi inter si, kiu povus esti enkon-

dukata KIEL

PACIGA LINGVO EN LA

LERNEJO TUTMONDA. Esperanto en la i Lernejon tutmondan.

1.

2. 3.

Por atingi tion, T.A.G.E.:

eldonas la Internacian Pedagogian Revuon, (artikoloj pri internacia scienca pedagogio, kongresoj kaj laboroj de instr.unuiĝoj, lernejoj kaj instruistaro en la diversaj landoj). peradas la korespondadon inter instruistoj kaj lernantoj. aranĝas kursojn por instruistoj kaj infanoj.

— paĝo 36 de la PDF —

Ĉu vi jam pagis kotizon por la nuna jaro ? Se ne, ne plu prokrastu ! Sendu al la landa agento aŭ rekte al la administranto.

Antaŭkongreso en Praha. Prepara komitato ĵus konstituiĝis kaj invitas la samideanojn viziti la 5-an kaj 6-an de aŭgusto la ĉefurbon de Ĉeĥoslovaka respubliko. Rabato fervoja. Faciligoj loĝejaj. Senpaga vizito al multaj famkonataj vidindaĵoj de Praha. Gaja vesperaranĝo. Aliĝintoj ricevos bele ilus t r i t a n broŝuron pri Ĉeĥoslovakio (senpage). Neniu speciala kotizo. Simpla anonco sufiĉas. Sola peto : informu pri via aliĝo sufiĉe fruei Detalaj informoj ĉe la Prepara Komitato Fr. 7 Slavik Praha XIX Uralske 9.

Konstatu, kion faras T.A.G.E. por vi! Kion vi faras por ĝi? Propagandu kaj varbu energie inter viaj konatoj. Mi aliĝas al T.A.G.E. por la jaro 19 …. kaj pagis mian kotizon : ŝtĉekkonto via No. 90544 )* 2. al mia landa agento de T.A.G.E. )* Mia adreso estas t

Presaĵo Al S-ro. P. KORTE, Schoolstraat 13,

Strato :

VEENDAM

I Irhn •

H l uu «

(Nederland).

Provinco : . Lindo : *) Forstreku unu al la du linio). Skribu preslitere aŭ maSinc. **) aldonu: S-ro. S-ino aŭ F-ino.

4

%

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

A

A M FAk

A M FA1

■

Oficiala organo de T.A.G.E. 16-a jaro

1937-a

«

4

— paĝo 2 de la PDF —

Abonprezo de I.P.R.

Bulgara: Ivan Valĉanov, ..Iskar” 79.

La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por la abonkotizo estas sendota el:

8 ŝilingoj. Aŭstrujo Britujo 5. — ŝil. Belgujo 37 fr. Ĉeĥoslovakio 20 ĉ. kr. 6 kronoj, Danujo 25 frankoj. Francujo Germanujo 4 markoj. 12 pes. Hispanujo 10 liroj. ltala 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1. 50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

F-ino V. C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gar<;ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St„ Box Hill E li. MELBOURNE. (Victoria) Aŭstra : Societo de Aŭstraj EsperantoInstruistoj. Gfrornergasse 13. Wien. VI. Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN.

SOFIO. IV. Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Ĉina: Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Ĉilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana: Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto: No. 55673. Estona : Johannes Jaanisto. Kastani — 125-1. TARTU. Franca : G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara : Bleier Vilmos. Soroksari ut. 38-40. V. 6. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FUZINE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: J. Hogenkamp, Hoofd der School, 2e Exloermond (W.). Poŝtkonto No. 191714. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Gondokoesoeman 7. pav. JOGJAKARTA. Pola : B. Gluchovvski. ŝw. VVincentego 80. WARSZAWA 24. Poŝtkonto 16992. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California. kaj: Amerika Esp. lnstituto. Illi Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo, kaj en Norvegujo.

En SVEDUJO oni sin anoncu al la sekretario de la T.A.G.E. sekcio (S.I.E.F.)

S-ro Tritiof Ahnfeldt.

Inglatorp, Torskors.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

J PEDAGOGIA REVUO

io=a jaro (Numero 5) «937-

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Redaktoro : E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. Winschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544. Prezidanto de TAGE: Dro Bj. BECKMAN, Konstapelsgatan 19 Karlskrona, Svedujo. Sekretario: K. H. S P O R T E L. Nieuw=Scheemda (Gron.) (Nederlando). W. H. MOOK. Nassauplein 15a. (ironingen (Nederlando). A. VAN HAGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando).

Post brila komenco brilega fino. Raporto pri la pariza konferenco. Se ne ekzistus ombroj, oni entute ne povus vidi la lumon ! Nuba estis la Pariza ĉielo en pli ol unu signifo : pluvis, almenaŭ pluvetis, kaj laŭ la humoraj vortoj de generalo Bastien neniu konferencano estis forlogata de la brilega ekzpozicio — ĉar ĝi entute ne estis malfermita ! Kaj kompreneble ni devis atendi : la plej grava tasko de konferencano. Sed kiel brila estis tamen la festo. Kiu konferenco ankoraŭ vidis inter siaj prezidantoj unu ministron kaj unu vicminstron ? Kiel majesta estis la malferma kunsido en teatro de Champs Elysees, senpage disponigita al la konferenco, fare de la ekzpozicia estraro ; kiel bongustega por tiuj, kiuj povas manĝi sen danĝero por sia stomako, estis la bankedo ; kiel delikata, la dramo, bonege prezentata de profesiaj aktoroj ; kiel sprita la montmartra revuo de Raymond Schvvarz …. Jes, oni ne povas mencii ĉion, mi nur volas bedaŭri tiujn, kiuj ne povis partopreni. Tamen, la konferenco ne nur dancis kaj amuziĝis, ĝi ankaŭ laboris laŭ fiksita, bone organizita programo. Sed ankaŭ koncerne tion mi nur devas priparoli tiom, kiom precipe interesas niajn legantojn : la unua sekcio pri esperanto en la lernejoj. Prezidis en tiu sekcio profesoro Pariselle, direktoro de la universitato de Besan^on, kaj kiel vic-prezidantoj funkciis profesoro Waringhien kaj la prezidanto de TAGE, profesoro Beckman. Profesoro W. en sia salutparolado forte laŭdis la iniciaton de TAGE koncerne la enketon, kiu povis doni firman bazon por la tuta laboro, kaj precipe instigis la partoprenantojn baziĝi sur faktoj kaj fari praktike valorajn konkludojn, kiuj ne malaperas inter la rozkoloraj nuboj. Unue prelegis sinjoro Beckman per laŭtlegado de la raporto pri la TAGE-statistiko kun kelkaj aldonoj precipe pri la spertoj en Anglujo. Poste raportis fraŭlino Faucher pri la unuagrada instruado. El la respondoj de la enketo pri tiu temo ŝi precipe substrekis, ke ĉiuj respondintoj deziris la enkondukon de esperanto en la unuagradan

— paĝo 4 de la PDF —

90

IIS TERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

lernejon, sed kelkaj ne deziris devigan instruadon. Oni preferis, ke la instruisto mem instruas, tamen, se oni povas disponi pri eksterlanda esperanto-instruisto, li povas fari modelan lecionon. Multaj laŭdis la Ce-metodon, kaj oni deziris 2 horojn posemajne dum la kvina lerneja jaro. La raportantino ankaŭ menciis multajn interesajn raportojn pri personaj spertoj sed ankaŭ pri sufiĉe gigantaj reformplanoj. Si opiniis, ke oni unue devas enkonduki esperanton en la seminariojn, ĉar tiam oni post 3-4 jaroj havos sufiĉe da bonaj instruistoj. Profesoro Waringhien raportis pri la duagrada instruado. Nuntempe oni precipe povus akiri la rajton fari eksperimenton kun esperanto tiamaniere, ke oni instruus la lingvon dum duonjaro en unua klaso de duagrada lernejo kaj poste farus provon pri la lingvaj scioj ĉe fino de la jaro inter tiuj, kiuj lernis esperanton kaj tiuj, kiuj ne lernis ĝin. Por akiri geinstruistojn oni provizore devas aranĝi somerajn kursojn. )* La idealo certe estas, ke oni instruas esperanton en la unuagradaj lernejoj, sed provizore oni ankaŭ povas provi instruadon en la unua klaso de duagrada lernejo dum 4 horoj posemajne, Aliaj fremdaj lingvoj tiam devas atendi ĝis la dua jaro, kaj oni uzos esperanton precipe kiel «iniciatita kaj komprenilo” por la lingva studado. Pro tio la direkta metodo ne estas rekomendinda, la miksita preferinda. En la postaj klasoj oni instruos dum duonhoro posemajne kaj en la ekzameno de la duagrada lernejo oni aranĝos provon ankaŭ pri esperanto kiu donos al la lernantoj kromajn poentojn. Sed por tiu instruado oni bezonas specialajn instruistojn, kaj tial oni ankaŭ en tiu kazo devas pripensi la seminariojn. Pri la supera instruado raportis profesoro Dejean de la universitato de Grenoble. Li substrekis la gravecon de esperanto por ĉiuj studadoj komparaj, sed konfesis, ke la rezultoj ankoraŭ estas malgravaj, precipe por la trostreĉado de la studantoj. Li rekomendis kursojn en la diversaj fakultatoj. — Post ĉiu raporto sekvis diskutado, dum kiuj parolis precipe sinjoroj Aarse kaj Gluck, (Nederlando), Parker kaj Scots, (Anglujo), Paris, (Francujo) kaj Sygnarski, (Polujo). Precipe oni plendis pro manko de sufiĉe spertaj instruistoj, ĉar amatoroj ofte faras pli da malutilo, ol da utilo. Ankaŭ mankas lernolibroj, legolibroj, korespondantoj k.t.p. Same kiel la plej multaj raportintaj, la parolantoj postulis devigan instruadon, ĉar la libervola instruado, ne donas bonajn rezultojn kaj devigas la instruiston al diversaj ludoj, amuzoj k.t.p., kiu havas malgrandan pedagogian valoron. Ankaŭ la gepatroj povas malhelpi la instruadon, ĉar ili nur pripensas ekzamenojn, kaj, se infano, kiu lernis esperanton, malsukcesas, tuj *) T.A.G.E. jam havas definitivajn planojn pri tiuj seminarioj kaj pri la realiĝo niaj legantoj baldaŭ sciiĝos (Red.).

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

91

ja kulpos nur esperanto ! Sed ankaŭ la lingvo mem povas kaŭzi malfacilaĵojn, ĉar la infanoj trovas ĝin sufiĉe malfacila por ĝia logika konstruo, kiu devigas ilin al pensado kaj ne nur al mekanika studegado. Oni ankaŭ avertis pri statistiko, la ciferoj en la TAGE-statistiko estas de tre malsama valoro. Precipe en Anglujo la scioj de la sescent raportitaj infanoj estas tre variaj. Diversaj sugestoj aperis. Sro Aarse rekomendis kiel provo fari prelegon kun lumbildoj por la gepatroj, kies infanoj tradukos frazon post frazo en la nacian lingvon. Li ankaŭ ŝatis draman prezentadon, ĉar tiam la infanoj lernas vivi en la lingvo. Sro Glŭck menciis sian tre sukcesan paro’adon antaŭ la ministro por instruo kaj 40 inspektoroj, faritan antaŭ kelkaj monatoj en Nederlando ; profesoro Sygnarski, bultenon en pola lingvo pri esperanto en la pola instruistaro, kiun li elsendis al preskaŭ 1.500 mezlernejoj, vekante tiamaniere intereson por nia lingvo en rondoj, kiuj antaŭe preskaŭ nenion aŭdis pri ĝi. Sro Paris substrekis, ke oni devas eluzi la egoismon de la instruistoj, kiuj ofte per esperanto povas ricevi kromhorojn en la lernejo kaj tial ankaŭ pli bonan salajron. Speciala sperto estas precipe menciinda. En la universitato de Besan^on oni faris la jenan eksperimenton. Kun permeso de la ministro por instruo kaj la direktoro, profesoro Pariselle, la novbakita esperanto-instruisto, sro George, ekde unua de februaro ĉijare instruis esperanton al diversaj infanoj inter 13- kaj 16-jaraj. Dum la instrua tempo okazis la paska libertempo kaj krom tio kelkaj el la infanoj devis studegi por gravaj ekzamenoj. Ankaŭ en aliaj kazoj la grupo ne estis homogena : kelkaj jam iom studis esperanton, kelkaj ne. Kun tiuj infanoj sroj Beckman, Glŭck kaj Sygnarski faris ekzamenon antaŭ la konferenco, demandante la infanojn pri diversaj ĉiutagaj aferoj, kaj ili tre bone sukcesis. Certe la eksperimento estas daŭrigata, kaj krom tio sro Waringhien povis sciigi dum la ferma kunveno, ke la vicministro por teknika instruado decidis enkonduki esperanton en ĉiuj teknikaj lernejoj en Francujo. Do, post brila komenco brilega fino. Kaj la prezidanto de TAGE certe pravis, dirante en sia dankparolado dum la ferma kunsido : „Nun la vico estas je ni, nun estas nia devo utiligi kaj efektivigi la rezultojn de la konferenco. Kaj mi promesas, ke nia organizo faros sian plejan eblon. Kondiĉe ke vi ĉiuj subtenos nin, ni volas elteni ĝis la fina venko 1” La aplaŭdoj de la ĉeestantaro certe pruvis, ke la graveco de TAGE kaj ties laboro nun komencas esti rekonata en ĉiuj esperantistaj rondoj.

— paĝo 6 de la PDF —

92

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

Jarraporto pri T.A.G.E. Verkonte la jarraporton kiel administranto-kasisto de TAGE, kaj trafoliumante protokolojn, jarkolekton 1936-an de IPR kun diversaj korespondaĵoj, mi ne povas ne komenci per ia optimismo. Kvankam la nombro de la anaro ankoraŭ ne montras fortan kreskon, ni entute ne povas esti malkontentaj pri la rezultatoj de la pasinta jaro. La signifo de nia laboro ja ne nur respeguliĝas en la nombro de anoj, sed precipe en la faritaj laboroj, publika rekono kaj esperplenaj perspektivoj. Krome por asocio kia nia, pli valoras kerno, eĉ malgranda, da celkonsciaj kunbatalantoj ol granda amaso da anoj, kiuj nur venos al ni, kiam ili rajtas esperi de nia asocio iajn profitojn. Provizore nia laboro estos pionira. Al tiuj gekolegoj, kiuj dediĉis sin al tia laboro, mi volas transdoni la korajn salutojn de nia estraro, kun dankoj pro ilia fido al nia movado. En antaŭa jarraporto mi diris, ke ni jam atingis la plej malaltan punkton en „nia” krizo, kaj ke ni progresas. Pli ol evidentiĝas el miaj ciferoj, la superrigardo de la tuta tereno (ankaŭ por la jam komenciĝinta jaro 1937-a) pravigas ĉi tiun eldiron, Ni administris ĝis la l-a de januaro 1937-a, 370 anojn; nome: Alĝerio …. Italujo 1 ………………. 2 Aŭstralujo . . . Japanujo . 1 ………………. 1 Aŭstrujo …. Jugoslavio . ………………..10 . 2 Belgujo …. Kanado . 3 ………………. 1 Brazilio …. Latvujo . 1 …………………….. 7 Litovujo . Britujo …. . 29 ……………………..5 Bulgarujo Nederlando . …………………… 64 . 16 Ĉeĥoslovakujo . Ned. Hindujo • • • • • . 40 1 Ĉilio……………….. Norvegujo . ……………………..4 1 Nov-Zelando • • • • • Cinujo……………….. 1 . 1 Polujo Danujo …. ……………………..5 . 11 Danzigo . Egiptujo …. ………………. 1 . 1 Estonujo …. Portugalujo . , 8 ………………. 2 Rusujo Francujo …. ………………. 1 . 11 Svedujo Germanujo . …………………. 115 . 11 Svisujo Grekujo …. ………………. 2 . 1 Usono Hispanujo . . . …………………….. 7 . 2 Hungarujo . . 1 Totale: 370 Komparante ĉi tiujn nombrojn kun tiuj de la antaŭa jaro, ni rimarkas ke precipe Ĉeĥoslovakujo konsiderinde progresis, dank’ al la energia propaganda laboro de nia tiea reprezentanto, k-o Kilian. Kio tie okazis, ankaŭ povos okazi aliloke, karaj gekolegoj!! Cie nun regas la signalvorto: ..Esperanto en la lernejon”; ke la instruistaro subtenu tiun kaj partoprenu la agadon, kiu post ankoraŭ multaj jaroj, tamen devas alporti al nia movado la finan venkon. Varbu do kaj

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

93

propagandu TAGE, la fakan organizon, kiu multe povos influi la laborojn por la enkonduko de Esp. en la lernejajn instruplanojn. La financa stato de nia asocio koncize estas la jena:

ENSPEZOJ; saldo 1935-a . . FI. 87.52 kotizoj de la anoj . . – 507.26 ..Junularo kaj Mondpaco ”3.30 anoncoj……………………7.00 donaco TAGE-karavano – 17.00 donaco alia …. – 14.80

Totale:

fi. 636.88

ELSPEZOJ; presejo…………………. FI. 285.62 afrankaj elspezoj de la sekretario 10.76 redaktoro 5.10 ff administranto – 61.065 ff ekspedanto 63.66 M materialo por ekspedo kaj administrado . . – 12.71 kliŝoj……………………… – 12.03 kostoj monŝanĝo . . 0.28 cirkuleroj . • • 4.00 saldo • • 181.655

fi. 636.88 Dum la jaro 1936-a, TAGE plenumis sian promeson, rilate al la aperado de la organo. Gi aperis 6 foje po 16 paĝoj. La lastaj du numeroj iom plibeliĝis; dank’ al financa helpo de iu ..nekonata’’ amiko ni povas eldoni IPR kun kovrilo, pli bona papero kaj kliŝaĵoj. La jam aperintaj numeroj en 1937-a, montras ke TAGE daŭrigos sammaniere kaj ke IPR prosperas. Krom la korespondaĵoj de la sekretario kaj redaktoro, 821 poŝtaĵoj estis forsendataj de la administranto. La laborkomitato kunvenis ĉiumonate. Precipe grava estis la kunveno en kiu ĉeestis ĉiuj estraranoj, okaze de la vizito de nia prezidanto al Nederlando. Evidentiĝis, ke inter la estraranoj regas plena harmonio pri la gvidprincipoj de nia asocio, tiaj, kiaj ili respeguliĝas en IPR. La karavano el Nederlando al la por nia asocio gravaj kursoj en Helsingor plene sukcesis, tiel ke la laborkomitato planis saman aranĝon por 1937-a. Entute por ĉi tiu jaro la estraro havas gravajn planojn pri kiuj IPR raportos (aŭ jam nun raportis). Mi ne povas ne mencii la aperadon intencitan de la materialo, bezonata por la gvidado de infankursoj. Tiu flanko de nia laboro havas la plenan atenton de la laborkomitato. Gekolegoj, sufiĉu ĉi tiuj linioj. La libertempoj jam komenĉiĝas, kiam vi legas ĉi tiun ..sekaĵon”. Mi ne plu ĝenos viajn cerbojn, kiuj ŝatas ripozon kaj distriĝon. Mi nur petas vian bonvolan kunlaboron en nia asocio, kiam, post espereble sunplena ferio, vi denove startos, kune kun ni, al „E speranto en la lernejon tutmonda n”. P. KORTE.

— paĝo 8 de la PDF —

94

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

Popolinstruistoj en Estonio. Kiel ĵusveninto en Estonio mi iam vizitis la villaĝon K. Mi demandis iun pri la popolinstruisto, kies nomon mi konis. Daŭris iom da tempo, antaŭ ol la vilaĝano kaj mi interkonsentis pri la elparolo de la nomo, sed poste oni montris al mi, kie mi povos trovi la instruiston. Tiu venis al mi, blonda junulo, iomete embarasita pro sia vesto, ĉar li havis nudajn piedojn kaj jakon, kiu verŝajne estis patra heredaĵo. Montriĝis, ke li okupis sin per fojnorikolto kaj tial havis sian plej malbonan veston. Kun nudaj piedoj oni iras dum la somero, ŝparante tiel la ŝuojn. Purecon kaj higienon oni depost la komenco de la libereco predikas kun preskaŭ religia fervoro en la estonaj lernejoj. La parolado de lerneja direktoro ĉe la komenco de la semestro povas grandparte temi pri la pureco koncerne la veston, kiun li atendas flanke de la junularo dum la venonta laborjaro. La knabineto en la unua klaso de la komenca lernejo estas kortuŝa, kiam ŝi solene elprenas la naztukon kaj laŭ instrukcio purigas la nazon. Okazas neekzercite kaj ceremonie, kun mieno kvazaŭ dependus la feliĉo de la patrujo de tiu ago. Kaj certagrade ŝi ankaŭ pravas. La knabineto, kiu purigas la nazon per poŝtuko, kvankam ŝi nur estas filino de farmetisto, per tio solene pruvas, ke ŝi apartenas al la Okcidento kaj ne al Azio, al la libera Estonio kaj ne al Rusujo. Siaj gepatroj ankoraŭ apartenis al la sankta regno de la rusoj, kiu kun sia nekalkulebla nombro da popoloj, lingvoj kaj religioj havis grandan signon da unueco : la cimoj, kiuj laŭdire ne mankis en iu palaco aŭ kabanaĉo de Haapsalu ĝis Vladivostok. Kaj kiam ŝi aŭdas sian instruiston, kiu en la lernejo estas tre dece vestita, paroli pri pureco kaj ordo, li faras tion per la sama solena tono, per kiu li parolas pri la patrujo. Pureco – escepte la aeron, ĉar tiu en la estonaj lernejoj estas terura – estas la unua karakterizaĵo, kiu renkontas la fremdan vizitanton. La alia, kiu formas la kortuŝan fonon de la pureco, estas la malriĉeco. La instruisto ne havas brilan salajron. Se li estas lernejestro, li rajtas havi grundon, sur kiu li povas bredi bovinon. Estas do precipe la lernejestroj, kiujn oni somere renkontas kun nudaj piedoj sur la herbejoj. Kaj iliaj edzinoj melkas la bovinojn. La lernejo ofte ankoraŭ ne estas preta. La internaj muroj eble kousistas nur el trunkoj kaj la musko kaj la stupo pendas kiel franĝoj inter la trabegoj. Kartostablo, montrobastono, ŝuskrapilo kaj aliaj inventaraĵoj estas faritaĵoj de la infanoj. Jes, multfoje ankaŭ la kartoj. Sed progresas jaron post jaro. Finfine la lernejo estos preta ! Per unu vorto, la estona popolinstruisto vivas en tiaj eksteraj cirkonstancoj, kie la vera entuziasmo por la tasko prosperas. Li havas bonan kontakton kun tiu popolo por kiu li laboras, ĉar ĉe li

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

95

kiel ĉe ĝi estas granda kaj serioza problemo, kial ekz. tute ne povas pluvi; kaj la manoj de lia edzino estas kalaj kaj odoras de melkvarma lakto kiel tiuj de la kamparanedzinoj. Li vidas, ke lia laboro estas necesa, ĉar ekzistas ankoraŭ tro multe da Azio inter la limoj de Estonio. Kaj li ordinare povas ĝoji pro videblaj fruktoj de sia penado, ĉar en malmultaj regionoj de la mondo la kleravido estas tiel granda kiel en Estonio. Dum la vesperoj la instruisto de la vilaĝo laboras pri la kanthoro, la sporta societo, la studrondo kaj ĉio alia, kion li irigis. Kutime estas sufiĉe multe. Lia lernejo staras sub pajlotegmento, Gi havas mesaĝon al la riĉaj landoj en la okcidento : klereco ne konsistas el poluritaj ungoj, kulturo ne estas kondukado por varma akvo aŭ akvoklozeto, nobleco ne estas identa kun sento por komforto. Se iu rajtas la nomon klereca batalanto kaj kultura pioniro, estas li, la instruisto-nudpiedulo, kiu enŝovas la furaĝon de sia bovino en la lerneja subtegmento. SVEN DANELL.

Internacia Geografia Instruado. La geografia instruado konsistas el topografio kaj priskribo de la landoj. La topografio ne multe ŝanĝiĝas. Nur malofte ŝanĝiĝas nomo de urbo, rivero, monto. Ekzemplo de tia ŝanĝo estas la ĉefurbo de Norvegujo Oslo; antaŭe mi lernis Christiania. La priskribo de la landoj preskaŭ ĉiujare ŝanĝiĝas. La serioza instruisto ĉiam atente legas sian ĵurnalon. Li restas ĉiam freŝe informita pri ŝanĝoj en aliaj landoj. Sed instruisto estas homo. Li ne estas maŝino, kiu redonas ĉion, kion oni enmetas en ĝin. Li do kelkfoje legas pri ŝanĝo en iu lando — kaj forgesas ĝin — kaj instruas al siaj gelernantoj ne plu geografion estantan sed estintan. Eble iu seriozega kolego diros : „Kiam mi legas pri iu ŝanĝo, mi tuj korektas tion en mia geografia lernolibro.” Bonege! Sed mi ne estas tiel seriozega! Kaj kiam la redakcio de lia ĵurnalo ne aŭdis, aŭ eble forgesis iun ŝanĝon, ankaŭ nia tre estimata seriozega kolego malkorekte instruas! Post pritraktado de ĉi tiu temo kun nia Laborkomitato, ĉi tiu komitato komisiis min fari projekton por helpi la internacian geinstruistaron en la korekta priskribo de la landoj. Mi iris hejmen kaj pripensis ĉi tiun taskon. Mia konkludo estis: Pri Nederlando mi povas helpi, pri la aliaj landoj alia instruisto faru tion. Sed, laŭ kiu metodo ni laboru ?

— paĝo 10 de la PDF —

96

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

Ni nur instruas ĉefaferojn pri fremdaj landoj. Do, ni nur bezonas koncizajn, sed aktualajn informojn. Subite kaptis min ideo: Ekzistas fotokartoj! Ili estas malmultekostaj. Mi elektu dekdu karakterizajn fotokartojn pri Nederlando kaj verku dorsflanke priskribon klarigan. Ekzemple, ĉi tie estas bela fotografaĵo kun priskribo, kiu estos dorsflanke de la fotokarto.

La okcidenta parto de Nederlando estas pli malalta ol la nivelo de la akvo en la maro. Kompreneble la pluvakvo ne nature forfluas. Oni devas ĝin suprenpumpi en almaran kanalon per pumpilo. Tia ilo estas la muelilo, kiun vi vidas sur la fotokarto. La kvar aloj estas movataj de la vento. Do la naturo sendas la akvon, kaj ankaŭ eligas ĝin. Sed la naturo ne ĉiam estas helpopreta, Kaj pro tio oni konstruis tre grandajn elektro — kaj vapor — drenmaŝinojn (kapacito po 500 m3. ĉiuminute; kelkaj eĉ havas 8 pumpilojn — kapacito do po 4000 m3. ĉiuminute). La lastajn jardekojn oni anstataŭigas multajn ventmuelilojn per drenmaŝinoj.

Mi nun pretigis dek-du fotokartojn. Mi ne celas la ordinarajn bildkartojn. La fotokartoj estas samgrandaj, sed ili aspektas tute kiel fotografaĵoj; dorsflanke la priskriboj. Ci tiuj priskriboj kune enhavas koncizan geografion pri Nederlando. La fotokartoj estas bone uzeblaj en projekcia aparato. Mi povas sendi afrankite la 12. fotokartojn (unua serio), al ĉiu, kiu sendas al mi 6 poŝtrespondkuponojn. Jen la plej nova servo de nia asocio. Ke ĝi kreskigu la intereson pri TAGE inter la geinstruistaro. J. HOGENKAMP, Lernejestro 2e Exloermond (W.) Nederlando.

— paĝo 11 de la PDF —

N ro 5 INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Ĉi tiu bildo montras la lernantinojn de la sesa Knabina Liceo en Tokio, kiuj studas Esperanton, Dank al la energia propagando de nia japana kolego kaj T. A. G. E.-reprezentanto, S-ro Iŝiguro (staranta dekstre), la estro de la liceo, S-ro Maruyama (sidas meze), decidis enkonduki Esp. en la instruplanon. Maldekstre staras kaj dekstre sidas du ĉefinstruistoj. La knabinoj (13 — 21 jaraj) volonte korespondos kun samaĝaj alilandanino}. Skribu pri tio al nia japana reprezentanto. (kliŝon afable pruntis al ni „La Praktiko”.)

l

— paĝo 12 de la PDF —

98

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

Usono. Modernaj problemoj de mezlernejaj instruistoj en Usono. La statistiko konstatas ke Usono havas la unuan rangon en la procento de gejunuloj en mezlernejoj. Kompreneble, la plimulto estas en publikaj „high schools”, sed multaj ricevas instruon en privataj lernejoj, komercaj kaj industriaj lernejoj, kaj en romkatolikaj institucioj. Dum la dudeka jarcento ĉi tiu procento estas kreskinta konstante. Nenecese estas diri ke tia tendenco kunportas siajn propraspecajn problemojn. Antaŭ la kresko de ĉi tiu ega popola volo por edukado, estis proporcie tre malmultaj da mezlernejaj diplomitoj en la lando. Tiuj kiuj sukcesis akiri duagradan edukadon estis ordinare de alta inteligenteca nivelo. Do la geinstruistoj havis relative maimultnombrajn lernantarojn de pli ol ordinara inteligenteco. Sed kun la alta procento jam menciita venis proporcie falanta inteligenteca nivelo. Vole – nevole la instruistoj deviĝis alkonformigi kaj metodojn kaj instrumaterialon. Dum la lasta jardeko la ekonomia krizo sendis milojn da gejunuloj en la mezlernejojn por plimultigi jam grandan nombron kaj plue malaltigi la nivelon de inteligenteco. Tute memkompreneble la lando bezonis pli multe da instruistoj — sed ofte ne estis sufiĉe da mono por pagi tiujn jam laborantajn ! Male, la plimulto de la salajroj estis plimalaltigitaj, kaj preskaŭ ĉiuj lernantaroj konstante plimultnombrigis, tiel ke vera, porindividua instruo fariĝis preskaŭ, se ne tute, neebla. Unu el la plej bedaŭrindaj rezultoj de ĉio ĉi estis ke la lernanto de altranga inteligenteco ne povis havigi al si tiel multe da instruo kaj klerigado kiel li kapablis absorbi. Alivorte, en sia lerneja laboro li devis ..atendi” tiujn de malpli da inteligenteco. Kiuj estas la implikoj se oni komparas Eŭropon kaj Usonon ? Estas du. Unue, estas preskaŭ certe ke tipa usonano de meza aŭ malalta socia kaj vivada nivelo havas pli multe da edukado ol samranga eŭropano. Due, estas ankaŭ preskaŭ certe, ke tipa usonano de alta inteligenteco havas malpli da edukado ol samnivela eŭropano. Verŝajne, nia teorio estas doni kiel eble plej multe da instruado al kiel eble plej multaj usonanoj, laŭnecese malpliigante la kvanton da klerigado, kiu laŭrajte devus esti donata al la plej inteligentaj lernantoj. Estas espereble: kaj la jam plibonigantaj ekonomiaj kondiĉoj helpos solvi la problemon, kunportante sufiĉe da novaj instruistoj, kaj eble forprenante la lernantojn de malalta inteligenteca nivelo por doni ilin al industrio aŭ agrikulturo. Unu pruvo de pliboniĝo estas jam plialtiĝantaj salajroj por instruistoj. Estas tre eble ke la eŭropaj instruistoj de la hodiaŭo nun komencas konsciiĝi pri tia niveliĝa tendenco, kia sentigis sin en Usono

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

99

jam en la komenco de ĉi tiu jarcento. Estas preskaŭ neevitebla problemo de konstante plidemokratiĝanta edukado. LEMUEL J. MC CAULLEY, instruisto de la hispana lingvo en la mezlernejo de Haddonfield, New Jersey.

Anglujo. Internacia Esperanta Libertempo Por Lernantinoj. La internacian amikecon kaj pacon oni antaŭenpuŝis dum la Paska semajno per interesa eksperimento organizita en Northfield, Birminghamo, Anglujo. Tie en Tinker’s Farm Popollernejo, oni faris historion per internacia Esperanta vizitado inter lernantinoj, la unua en la lando. La vizitantoj, kies aĝoj estis 11 —16 jaroj nombriĝis deknaŭ, kaj enhavis knabinojn el Francujo, Kimrujo kaj Polujo, do, inkluzive de la angloj knabinoj, kiuj estis gastigantinoj, junulinoj el kvar nacioj interkonatiĝis per unu lingvo — Esperanto. En Tinker’s Farm Lernejo, tui-ĉi temo sin trovas en la lecionaro, kaj depost kelkaj monatoj la knabinoj korespondadas kun la fremdulinoj Esperantlingve. Estis, do, granda ĝojo kiani tiuj-ĉi „plumamikoj’ povis vere renkontiĝi, kaj kune pasigi la libertempan semajnon en la Northfield Lernejo, kiun la Birminghama Edukestraro bonvole pruntedonis. Du klasĉambrojn oni uzis kiel dormejojn, kaj estis permesate ankaŭ ke kelkaj el la anglaj knabinoj dormu tie kun la vizitantoj. La halo aspektis gaja kun garnaĵoj verdaj kaj blankaj — la koloroj Esperantaj, kaj ĉiu ĉambro portis nomon Esperante skribitan. Oni aranĝis programon tre varian, kiu enhavis ekskursojn al Stratford on Avon, la Lickey Montetoj, Birminghamo kaj la Cadbury ĉokolado-fabrikejo; dum la vesperoj estis festetoj, ekzemple, Esperantaj ludoj, komuna kantado, lumbildoj — kun ĉiuj klarigoj Esperantlingve — naciaj dancoj, kaj Esperantaj teatraĵoj kaj ŝaradoj. Ciu grupo helpis kun la vesperaj festetoj, kaj unu fojon estis rimarkinde vidi la esprimojn de surprizo kaj ĝojo sur la vizaĝoj de la fremduloj kiam la anglaj knabinoj gimnastikis! Paskan Denianĉon oni havis simplan diservon en La Halo de la lernejo, kun ĉapitroj el la Sankta Biblio kaj ĉiuj la himnoj kaj preĝoj Esperantlingve. Unu el la plej rimarkindaj trajtoj de tiu ĉi libertempa-lernejo estis la rapideco per kiu la knabinoj sukcesis interkompreniĝi per la internacia lingvo. La plej multaj el la vizitantoj tute ne sciis la anglan lingvon, kaj kelkaj el la knabinoj lernas Esperanton depost

— paĝo 14 de la PDF —

100

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

malpli ol du jaroj, tamen, post la unuaj horoj de sinretireco, ili sukcesis interparoli libere, kaj je la dua tago ili memevidente estis farantaj veran amikecon. La gepatroj de la anglaj knabinoj tre interesiĝis pri la eksperimento, kaj partoprenis en la sukceson, ĉar ili helpis pri la laboro, kaj la kuirado kaj sendis donacojn. Unu tagon ĉiu vizitanto iris al la domo de sia korespondantino por la temanĝo anstataŭ ol temanĝi en la lerneja manĝejo. Je la fino de la semajno tute ne povis ekzisti dubo pri la fakto ke Esperanto provizas klaran rimedon per kiu oni povas fondi veran senton de internacia bonvolo. Vendredon vespere, kiam okazis la granda fino, je kiu ĉiuj la vizitantoj portis la naciojn kostumojn, oni laŭtlegis salutojn de Esperantistoj en Svedujo, Nederlando, Francujo, Danlando, Kimrujo, Angluja, kaj Cehoslavakio, kiuj ĉiuj sendis leterojn aŭ telegramojn kun salutoj al la gastejo. Al Tinkers-Farm-Lernejo mem la vizitantoj donis belan danacon de ligna florujo kiu havos Esperantan surskribon kiel memoraĵon de la okazo. Tiu-ĉi Esperanta libertempa lernejo ne estis nure senpripensa eksperimento, sed unu el la multnombraj klopodoj kiuj estas farataj por kunigi, en spirito de paco kaj bonvolo, gevirojn kaj geknabojn el diversaj landoj per komuna lingvo. N. S.

Dmitrij Cyĵevŝkyj :

Nova trovaĵo de Komensky-skribaĵoj. Laŭ slovaklingva traduko el manuskripto farita de Dro Stan. Meĉiar kaj aperigita en ..Slovenske pohlady” — Slovakaj observoj — marta numero 1935. Kiel oni scias, la literatura heredaĵo de Jan Amos Komensky estas disŝutita en la tuta mondo. Ties kaŭzo estas parte la sorto de elmigrinto, kiu estis tro kunligita kun la naskotero kaj kiu tiel forte kredis je reveno, se eĉ ne je la propra, sed almenaŭ je tiu de siaj partianoj, ke nenie li povis serĉi nek trovi duan veran patrujon. Parte ties kialo estas ankaŭ en tio, ke Komensky estis kreanto de aktualaj verkoj certasence, ke poste ili perdis sian signifon kaj ĝuste tial certagrade aŭ plene ili falis en forgeson. Kaj fine li eĉ ne povis ĉion publikigi. Komensky verkis tre multe kaj tre diversajn verkajojn. Kaj krome multaj el liaj skribaĵoj estis religi-polemikaj, kiujn liaj kontraŭuloj intence detruis .. . Do : se oni volas pristudi Komensky, oni devas pen-pene serĉadi en diversaj bibliotekoj por trovi liajn rarajn, plej ofte nur en ununura ekzemplero troveblajn skribaĵojn. Kiam oni volas studakiri ankaŭ liajn neaperigitajn manuskriptojn, oni devas fakte travojaĝi se eĉ ne la tutan mondon, sed ĉiukaze la tutan Eŭropon, ĉar iuj manuskriptoj troviĝas en Londono, aliaj en Leningrado. La cetero estas disŝutita inter tiuj ĉi ekstremoj de Eŭropo. Krome pri la pedagogia agado de Komensky oni scias ĉie ion alian ; krom Hus li ja estas sendube la plej konata Ĉeĥo en la tutmondo. Ion oni scias pri li ankaŭ kiel

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

IOI

A religia gvidanto de Ĉeĥaj Fratoj. Sed kiam oni krom tiuj ĉi eksteraĵe ĝeneralaj konoj volas klare prezenti al si lian personecon, tiam oni tuj trovas grandajn malfacilaĵojn. Kiom Komensky estas sobra kaj pozitiva en siaj pedagogiaj instruoj, oni komparis tiun ĉi sobrecon — ne tute maljuste — kun la skeptika empiriismo de lia epoko ; sed liaj plej ĉefaj interesoj havas esence religian fundamenton kaj lia homecidealo estas ankaŭ en esenca kontraŭeco kun tiu de la empiriistoj. Kiam Komensky volis fondi sian edukinstruon je ..sperto”, li konsideris precipe la ..naturecon” de la edukato kaj tiu ĉi lia nocio de ..sperto” kaj precipe tiu de ..natureco” estas pli proksima al la respondaj nocioj de racionalistoj de la XVII-a jarcento ol tiuj de la empiriistoj (tion montris antaŭnelonge en sia eminenta verko D. Muhnke, la germana Leibnitz-esploranto). Komensky estis gvida personeco de la evangeliana eklezio de Ĉeĥaj Fratoj kaj lia rilato al la mistikistoj, kiujn oni apenaŭ povas engrupigi en iun konfesion, povis ja esti same malproksima kiel ankaŭ proksima (pri la rilato de Komensky al Bdĥme tre emfaze atentigis nin Jan Kvaĉala la senlaca slovaka esplorinto de Komensky) sed Komensky ne vane vivis dekojn da jaroj en la edeno de la mistikistoj — en Holando, kaj krome li provis starigi la Ĉeĥajn Fratojn en genezan rilaton kun la orienta eklezio, precipe en la pasinto ; kaj la katolikoj ne eraris montrante, ke la simbola trezoro en la mistikaj verkoj de Komensky dependas je la simbolaro de la katolika literaturo. Sed ĉio ĉi tio absolute ne pruvas, ke Komensky estus figuro interne malcerta, malklara kaj malforta, kiu sensisteme kaj sen klasigo ĉerpas ĉion kaj deĉ iuflanke. Tamen li nur malofte penetris en sia verkaro ĝis la esencaj demandoj de siaj filozofia kaj religia mondkonceptoj por fari ilin al ni tute klaraj. Nia lasta propozicio plene respondas la realecon. Tamen ni faris maljustaĵon kontraŭ Komensky. Vere ni posedas de li nenian priskribon de lia filozofia sistemo. Sed li tian sistemon havis. Eĉ pli, Komensky kelkfoje ankaŭ provis detale disvolvi tiun ĉi sistemon. Sed la eksperimento disvolvi ĝin en la tielnomata Pansofia estis detruita per la flamoj de brulego en Leŝno. Nu, Komensky ne malesperiĝis tiom facile kaj ne kunplektis la manojn nenifare. Jam en la jaro 1656-a li publikigis en Holando la unuajn prologajn partojn de la Pansofia, kiuj propre ankoraŭ ne enhavis la ,,tatsciencon” ; ili estas mallongaj kaj ampleksas nur kelke da presfolioj. La Pansofia ne estis ankoraŭ preta; ĝi estis sekvota nur pli poste. Sed dum vivo de Komensky ĝi jam ne atingis la presejon. Tamen kelkajn jardekojn post lia morto la Halle-aj pietistoj publikigas la historion de la Ĉeĥaj Fratoj : tiuj ĉi pietistoj tre vigle interesiĝis pri la religia vivo de Slavoj kaj pli poste ili mem eldonadis ĉeĥajn eĉ rusajn skribaĵojn, ili estis en vigla kontakto kun la ĉeĥaj ekzilitoj en Germanujo eĉ kun iuj rondoj polaj : kiel suplementon al la historio de Ĉeĥaj Fratoj la eldonisto, profesoro Buddeus en Jena, aldonis du prologajn Pansofia-partojn ; en la enkonduko li skribas, ke li volonte eldonos ankaŭ la ceterajn partojn, se la verko vekos intereson. Eble al ..klerulaj” samtempuloj mankis intereso, aŭ la Halle-aj pietistoj ne havis monon por mirinda praktik-filantropia agado kaj eldonado de praktikaj verkoj klerigaj. Oni tion ne scias. Tutcerte la ceteraj partoj ne aperis. Kaj la manuskripto, kiun al Halle portis Justus Docemius, ne plu troviĝis. La senlaca Kvaĉala trovis ne unu Komenskymanuskripton, ankaŭ St. Sauĉek kaj aliaj esplorintoj multon malkovris. Antaŭ kelke da jaroj en Leningrado — kiel oni povas juĝi laŭ sciigoj — oni trovis pli da ampleksaj manuskriptoj de Komensky el liaj pli junaj jaroj. Postsignojn pri la Pansofia oni trovis ankaŭ en tiuj ĉi skribajoj : Kvaĉala trovis en Londono pli da leteroj, kiuj enhavis planojn : motojn, ĉapitrotitolojn, skizojn al la ceteraj partoj de la Pansofia. La hipotezo estis nun tre proksime : La laboro de Komensky super la Pansofia ne progresis plu de tiuj ĉi unuaj planoj. Ja la maljuna pensulo en lastaj jaroj de sia vivo krome laboris super diversaj traktatoj kaj li tiom multe verkis kaj publikigis, ke por Pansofia li ne havis tempon. Krome Komensky la Pansofion kunigis kun ne unu praktika plano, kaj tiuj ĉi planoj povis tute fiaski. Plue Komensky jam pli frue intencis fini la laboron super la Pansofia helpe de rondo kunlaborantista, sed tiajn ĉi kunlaborantojn li ne trovis. Unuvorte, montriĝis grandaj malfacilaĵoj eksteraj, kaj da internaj estis ankaŭ sufiĉe : ĉar plano,

— paĝo 16 de la PDF —

102

INTERNACIA PEDAGOGIA RE,VU<)

Nro 5

verki ..libron de libroj ”, ellabori sciencon kiu ampleksus ĉiujn sciencojn, ŝajnas al ni eĉ hodiaŭ apenaŭ realigebla. Tiuj ĉi eksteraj kaj internaj malfacilaĵoj povis devigi eĉ homon de tia krea energio, kia estis Komensky, rezigni pri sia vivtasko. Almenaŭ parto de la Komeniologo} akceptis tiun ĉi opinion. Kelkiuj ankoraŭ parolas pri la ,,perdiĝinta Pansofia-manuskripto (per melankolia propozicio pro la perdiĝintaj postsignoj de pansofia verko en Halle finiĝas, ekzemple, la koncerna ĉapitro de la plej bona kaj plej kompleta Komenskybiografio nuntempa tiu de Novak-Heindrich). Sed la Pansofia estis finverkita kaj ĝi konserviĝis. Kiam — serĉante slavajn kaj pri Slavoj temantajn manuskriptojn — mi estis esploranta en Halle la ,,Weisenhaŭs-Bibliotek -on fonditan de la gvidanto de Halle-aj pietistoj Aŭgust Hermann, dum Kristnasko 1934-a mi trovis ankaŭ grandan manuskripton : Pansofia kaj Lexicon Pansoficus. Post traesploro de la munuskripto montriĝis, ke ĝi estas Komenskymanuskripto (laŭforme ĝuste tiu, kiun Docemiusestas portinta al Halle). Gi estas tre ampleksa kaj nun, kiam antaŭ ni kuŝas la neto enhavanta ĉirkaŭ 3.000 (tri mil) folipaĝojn, ni devas duoble admiri la kreoforton de Komensky. Ankaŭ Lexicon Pansoficus estis al ni ne tute nekonata; ni ja sciis el la korespondaĵo de Komensky, ke li laboris super simila verko. (Komparu, Patera : Komenskeho korespondence, 245). Nun ankaŭ tiun ĉi verkon ni havas. Nun kaj ĉi-loke oni ne povas trakti pri detala enhavo de ambaŭ verkoj. Ni faros sole kelke da rimarkoj pri ilia signifo koncerne niajn ideojn pri Komensky. En pansofia klopodo Komensky ne estis ja izolita. Oni scias pri diversaj eksperimentoj eĉ pli da nerealigitaj planoj celantaj ellabori sciencon universalan. La fontoj de tiuj ĉi klopodoj estis tre diversaj. Parte ĝi estis fiero de la juna ekzakta scienco, kiu opiniis esti ampleksanta la tutmondon kaj kiu per siaj konoj volonte estus efikanta konvenforme al la ekstera mondo. Aliflanke ja profundaj religiaj motivoj devigis la novepokajn pensulojn-mistikistojn al planoj similaj : la mondkono por mistikistoj estas la vojo de Di-kono mem. Dion, kiu mem restadas en lumo neatingebla oni, povas ja — sed nur esceptokaze kaj pere de eksterordinara dia graco — ekkoni ankaŭ senpere: per vido mistika. Sed sian ekziston Dio — kiel ĝenerale tiun de ĉiuj estajoj — evidentigis en tri libroj : tiuj ĉi tri libroj estas : la mondo mem, la homa memo — tiu malgranda mondo — kaj la Biblio. En tiuj ĉi „tri libroj ĉio estas paralela: se oni ekkonas la mondon kiel estajon, oni samtempe ekkonas sin mem, eĉ Dion. Cetere Komensky apartenis inter tiuj, kiuj eksterordinare taksis ĉi tiun teorion (la teorion, kiu ne estas ridinda, kvankam ĝi eble povas ŝajni tia al iu leganto kaj kiun mi volus almontri, ke ankaŭ Leibnitz, eĉ Kant, kaj krome ankaŭ kelkaj eminentaj filozofoj nuntempaj, ekzemple B. Husserl, enmulte dankas la tradicion de tiu ĉi doktrino); tion ni scias el liaj publikigitaj verkoj, ion el liaj pedagogiaj skribajoj kaj el la priskriboj de la pri-kona teorio aŭ el lia Via lucis. Pri tiu ĉi doktrino de Komensky eksterordinare interesiĝis ankaŭ Descartes (pri tio ĉi oni povas konvinkiĝi ekzemple cl la verko de Muhnke). Cetere ĉi tiu instruo eĉ ne estis fremda al la ceteraj slavaj popoloj : ĝin ni trovas ankaŭ ĉe slovakaj filozofoj, ekzemple ĉe Hlavaĉ-Kephalides ankoraŭ en la XVIl-a jarcento : precipe potence kaj detale ĝin priskribis la forgesita mistikisto Marholomaus Scleus (Scleus estis versimile Polo : bedaŭrinde en mia baldaŭ aperonta verko mi povos nur iom diri pri lia personeco); reprezentanto de tiu ĉi instruo ankoraŭ en la XVII-a jarcento estas ukrainia mistikisto Skovoroda : ni eĉ renkontiĝas kun ĝi ĉe disĉiploj de Stur, )* ja nur preterfluge skizite. La Pansofia de Komensky staras plene je tiu ĉi mistika tradicio. Precipe nia nova trovaĵo prilumas la signifon de mistikaj elementoj ĉe Komensky. Eksperimentoj ellabori Pansofion estis je tagordo precipe en la universaligu XIlI-a

*) Ludovit Ŝtŭr, unu el la fondintoj de slovaka lingvo literatura, slovaka Hegelano. La kerno de lia mondkoncepto estas jena : La vivo de la mondo estas batalo de la materio kontraŭ la spirito : la materio venkas en malnobleco, peko kaj malsaĝeco — la spirito en la religio, virto, scienco kaj arto. Rimarko de la tradukinto.

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

103

jarcento. Oni scias pri pansofiaj klopodoj de Paracelsus kaj liaj multnombraj partianoj ; pansofia klopodo elfontis eĉ el la skolo de Jakobo Bohme. Ĉe pansofiaj laboroj Komensky-n helpis lia amiko Hartlib kaj — la tute forgesita ĉeĥa mistikistoekzilito J. S. Kozak._ Estas skribitaj eĉ presitaj ankaŭ ties verkoj pansofiaj. Eĉ instruisto (en Klobouky, ĈSR), amiko de Komensky, Alsted multe okupiĝis pri tiuj ĉi aferoj, ni eĉ havas kelkajn verkojn de li, kiujn oni povas marki kiel pansofiajn. Ĉe pansofiaj sistemoj ĉiam minacis granda danĝero, ke oni simple nur amasigas kataloge ampleksan kaj netolereble detalvastan amason da kolektitaj konoj, kiuj nur ekstere estas ordigitaj, sed interne ili mirige similas balaajejon. La Pansofia de Komensky evitis ĉi tiun danĝeron. Eĉ se lia Lexicon estas preskaŭ nur katalogo (ĝi efektive eĉ ne volis esti io alia), lia Pansofia estas teorio de sciencoj, volanta ellabori sistemon de unuopaj scienc-principoj, eĉ tiun de ĉiu ebla mondo entute. La Pansofia de Komensky do ne serĉas la vojon por koni la aĵojn elekstere (kiel tion faris multaj pansofiistoj kaj kompilis nur katalogojn el kolektita meterialo) ; tion li volas elinterne, pere de traesploro de principaj demandoj de ekzisto kvazaŭ diveni la Diajn konstruplanojn. Tra la mondo vojo al Dio – Komensky do ne identigas Dion kun la mondo; ĉe li filozofia problemo ne estas anstataŭigita per ,,mistera kono” — la danĝero en kiun falis la plejparto de la sekvantoj de Paracelsus kaj la tiel nomataj ..ruĝkrucanoj”. Ci-sence la Pansofia estas efektive verko filozofia, kiu helpos nin tutcerte ekkoni ne nur la mondkoncept-fundamentojn de Komensky, sed ĝi ankaŭ multe klarigos la pensmanieron de la XVII-a jarcento. Gravas ankaŭ tio, ke pro la karaktero de tiu ĉi verko ni estos helpataj en la konvinko, ke Komensky — interalie — estis homo teorie pure pensanta kaj pura filozofo. Ni ja scias, ke Komensky atendis de la Pansofia ankaŭ praktikajn efikojn ; la tuta verko kun la prologaj kaj epilogaj partoj enhavas ankaŭ la „De rerum humanorum emendatione consultatio catolica”. Jes ja ne vane estis la Pansofia por Komensky en rilato mistika : ĝi volis esti ŝtono en la konstruo de nova Jerusalemo : la Dia regno. La centeraj partoj de la manuskripto alportas eĉ multe da praktikaj, proponoj politikaj, antaŭ ĉio religi-politikaj eĉ lingva (Komensky proponas tie ĉi mondlingvon: ,,lingua catolica” — universala lingvo). Per tiu ĉi skribaĵo Komensky sin turnas al politikistoj, al korifeoj de la eklezioj kaj al sciencistoj eŭropaj (tion ja montras jam la titolo mem). Do la nova trovaĵo de Komensky-manuskriptoj ne de unu direkto prilumos al ni la figuron de Komensky kiel tiun de praktika batalanto. Tre multon Komensky diris jam en siaj aliaj al ni konataj verkoj — eĉ se ne ĉiam en formo tiom ampleksa. Ion tute novan alportos, eble, nur unu parto de la trovita teksto. El la slovaka tradukis J. V. DOLINSKY.

— paĝo 18 de la PDF —

104

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

Bibliografio. La Vojo.

La federacio de lab. esp. en la regiono de la nederlanda lingvo, kiu pasintjare instruis en siaj kursoj preskaŭ 1000 infanojn nun eldonas infangazeton monatan por infanoj : ,,La Vojo”. La numeroj formas

kune lernolibron. La lecionoj estas tre interesaj. Al eksterlandaj instruantoj la Federacio disponigas senpage esperantan gvidilon kaj esp. tradukon de la nederlandlingvaj ekzercoj, por ke oni povu traduki ilin en sian gepatran lingvon. ,,La Vojo’ havas duoblan valoron, ĉar krom la lecionoj ĝi prezentas internacian legaĵon por komencantoj kaj progresantoj. Abonprezo por tuta jaro nur f 0.50 (eksterlande f 0.65 aŭ 5 respondkuponoj.

Maria kaj la grupo.

Originala romano de EMBA. Antaŭ parolo de Julio Baghy. Li laŭdas la romanon. Certe la esperantistoj pli alte taksos la opinion de Baghy ol mian. Sed mi konfesu, ke la kvereloj priskribitaj en ĉi tiu libro (verŝajne laŭvere) min naŭzis. Eldonis: Literatura Mondo, Budapest. 1936. B,

La sekretariejo de I.E L. deziras ricevi kunlabore kun T.A.G.E. el ĉiuj landoj sciigojn pri tiuj aranĝoj, kiujn oni faris por akiri la enkondukon de esperanto en la lernejojn. Oni direktu siajn respondojn al Sro C. C. Goldsmih, 142, High Holborn, LONDON, W. C. 1, Anglujo, aŭ al la administranto de T.A.G.E.:

P. KORTE, Schoolstraat 13, VEENDAM, Nederlando. S-ro GERARD oficiale komisiita en la pariza konferenco „Esp. en la moderna vivo” kiel reprezentanto de la Societo de la historiaj kaj geografiaj profesoroj de Francujo kaj de la komitatoj de franca folkloro : Deziras interkonatiĝi, por interkorespondado, kun samfakaj grupoj, aŭ manke de ili, kun personoj (profesoroj, instruistoj aŭ amatoroj) interesiĝante pri historiaj, geografiaj, folkloraj demandoj. Li estus danka al tiuj samideanoj, kiuj povos transdoni al li adresojn, kaj enpresigi tiurilatajn demandajn anoncojn en ilia landa gazetaro. 1.

2. 3.

Pli precize li deziras kolekti informojn pri la utileco kaj ebleco : Internacie organizi METODAJN INTERŜANĜOJN DE GEOGRAFIA, historia, folklora dokumentaro kaj informaro precipe por instruistaro. Internacie organizi RECENZAN KAJ TRADUKAN CENTRON pri geografiaj, historiaj, folkloiaj artikoloj aŭ verkoj. Krei esperantlingvan ĴURNALON aŭ plibone KOLEKTON de esperantlingvaj recenzoj aŭ verkoj, ĉu por fakuloj, ĉu por klerula publiko, pri la ĉi-supre montritaj demandoj. Robert GERARD, profesoro, 75 Rue de Fagnieres CHALONS-sur-MARNE (Mame) FRANCUJO.

— paĝo 19 de la PDF —

TURISMA PAĜO Karlskrona. urbo de la maristoj, ĉefurbo

de T.A.G.E., centro de interbalta kunlaboro,

meze

inter

Helsingor kaj Varsovio. Pentrindaj stratetoj. Belega skeraro.

Priskribita de Selma Lagerldf.

Bonegaj komunikaĵoj. Ĉiujn

informojn

donas

la

Turisttrafika Oficejo, Karlskrona. Svedujo.

Helsingor, Danlando. Bv. relegi la koncernan artikolon en I.P.R. no 4a, paĝ. 87a. 1. Prepara kurso: de 31.7 — 7.8 kaj 7.8 — 14.8., por kursgvidontoj. 2. Perfektiga kurso: de 31.7 — 7.8., por ĉiuj, kiuj jam partoprenis elementan kurson. 3. lnternacia Feria Semajno Esperantista de 7.8 — 14.8. Ĝin povos ĉeesti ĉiu ajn. Kostoj po entute nur 45.— dan.kron.au 18.-fl. por kurso, (plena pensiono kun partopreno de kurso). Petu informojn al: S-ro. L. FRIIS., Thyrasvej 15. Aabyhdj (Danlando).

kaj por partopreno el Nederlando al: f-ino. A. LAVERMAN, Molenpad 69, Leeuwarden.

G M U N D E N, estas elektita kiel Esp. somerrestadejo. Gi situas sur unu el la plej belaj lokoj de la tiel nomata Salzkammergut en Aŭstrujo. La prezoj estos tre malaltaj Turnu vin al Esperanto-Varbad. Servo por Aŭstrio, Wien, I, kaj anoncu vin senpere al Hotel „Zum goldenen Schiff “, Gmunden amTraŭnsee, Oberdsterreich

Balta semajno.

Inter la 25a kaj la 3la de julio oni aranĝos kampadsemajnon en belega loko inter kelkaj lagoj en blekinga

arbaro. La prezoj estas malaltaj. Aliĝprezo estas 5 svedaj kronoj, sendotaj antaŭ la 17a de julio. Sendu vian anoncon al S-ro K. L. NILSSON, Holmgatan 16c, Karlskrona, Svedujo.

— paĝo 20 de la PDF —

En la Esperanto-Domo, ARNHEM okazos. II Esperanto-kursoj, por komencantoj 12—17 Julio 1937. Kurso pri la Esperanta-literaturo, 19—21 Julio 1937. rondvojaĝo tra Nederlando, kun centro en Arnhem, 22—31 Julio 1937. 4. libertempado de Esp-istaj gejunuloj, 26 Julio—3 Aŭg. 1937. 5. jubilea semajno, 2—7 Aŭĝ. 1937. 6. internacia perfektiga kurso, 9—14 Aŭg. 1937. 7. seminario por Cseh-metodaj instruistoj, 16—21 Aŭg. 1937. Adreso por aliĝoj kaj informptoj: INTERNACIA CSEH-INSTITUTO DE ESPERANTO, Riouwstraat 172, Den Haag. Nederlando. 1. 2 3.

En „Kornmod”, SILKEBORG, Danlando

okazos 10-tagaj kursoj de la 17a—26a de Julio 1937. Esperanto-kursoj OJ por komencantoj, Konversaciaj kursoj en Esperanto, angla kaj franca lingvoj. Specialkursoj por instruistoj kaj infanoj. Vizitu la «ESPERANTAN SOMERAN LERNEJON” en nie c \ r proksi de Parizo., de 5 — 26 Aŭgusto. Por U 1 b b y t geinstruistoj ĉiulandaj. Restado malkara. Oni vizitos la internacian ekspozicion. Petu sciigojn al HENRI MICARD, instruisto. Epineux-le-Seguin par Laval-Annexe (Mayenne) Francujo.

P

Varsovio. Polujo Jubilea Kongreso de 7.8-15. \ Mardo. 10.8, unua kunsido je 9.30. T. A. G. E. kunvenoj / Vendredo, 13.8, dua kunsido je 12.00. -Tendaro de ..INTERNACIO DE MILITRIFUZANTOJ” sur

Tryllevaelde Strand marbanejo ĉe la ŝoseo Kopenhago—Kdge, 27 km. de Kopenhago; de 17.7-22.8. Kostoj 15. dan. kron. por la tuta tendaro. Prelegoj, sporto, ekskursoj. Informojn donas SVEND HAUGAARD. Kaerholmen. 1, 3. VANLdSE. (Danujo)

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

Oficiala organo de T.A.G.E. 16-a jaro.

No. 6-a.

1937-a

— paĝo 2 de la PDF —

Abonprezo de I.P.R.

Bulgara:

La ahonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por la abonkotizo estas sendota el: 8 ŝilingoj. Aŭstrujo 5. — ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Ĉehoslovakujo 20 ĉ. kr. 6 kronoj, Danujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 10 liroj. ltala 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1. 50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

F-ino V. C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gartjons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St„ Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Aŭstra : Societo de Aŭstraj EsperantoInstruistoj. Gfrornergasse 13. Wien. VI. Belga : H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN.

Ivan Valĉanov, Ljuben Karavelov. 40. SOFIO. Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Ĉina: Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Ĉilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana: Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. Estona: Ain Vahuri. VIRU-KABALA. Franca: G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. Greka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara : Bleier Vilmos. Soroksari ut. 38-40. V. 6. BUDAPEST. IX. Japana : Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FUZINE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: J. Hogenkamp, Hoofd der School, 2e Exloermond (W.). Poŝtkonto No. 191714. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Soekalilah. 14, CHERIBON. Pola: Jĉzef Migacz. Dlugosza 2. NOWY—SACZ. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California. kaj: Amerika Esp. lnstituto. Illi Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo, kaj en Norvegujo.

En SVEDUJO oni sin anoncu al la sekretario de la T.A.G.E. sekcio (S.I.E.F.)

S-ro Fritiof Ahnfeldt.

Inglatorp, Torskors.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

|r~|—!

ji

ĵ

i6«a jaro (Numero 6) 1937.

PEDAGOGIA REVUO

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Redaktoro: E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. Winschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544. Prezidanto de T AGE: Dro Bj. BECKMAN, St. Eriksgatan 110, Stockholm Svedujo. Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuw=Scheemda (Gron.) (Nederlando). W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando). A. VAN HAGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando).

En Jugoslavino mortis nia ano

JANIĈ ZARKO. Juna ankoraŭ, sed fervora esperantisto. Precipe li interesiĝis pri T.A.G.E. kaj I.P.R., kaj tuj aliĝis, kiam li eksciis pri instruista organizajo. La Jugoslava sekcio perdis gravan membron. Nian tutkoran kondolencon al la familianoj.

Imitinda laboro. Nia asocio progresas, sed ankoraŭ pli forte kaj rapide progresus, se ĉiuj volus energie kunlabori. Sed kion fari? Multaj opinias, ke ili ne scipovas Esperanton tiel bone, ke ili povas verki artikolojn en la revuo. Jen du ekzemploj! Faru la samon ! 1. Nia kara kaj fidela amikino, Fraŭlino Julie Supichova en Praha, redaktas unupaĝan Esperantokronikop en la revuo LIST, oficiala organo de la granda Asocio de ĉeĥoslovakaj instruistinoj, kies Prezidantino, Sinjorino F. F. Plaminkova estas membrino de la Senato. En siaj kronikoj Fraŭlino Supichova ĉiam ankaŭ mencias la ĵus aperintajn numerojn de I.P.R. kun resumo de ilia enhavo. Bedaŭrinde mi ne povas tute kompreni la ĉeĥan tekston, sed sufiĉas ja, ke la legantinoj ĝin komprenas! LIST estas la sola organo pedagogia kaj virina, kiu tiom favoras Esperanton; la supre nomita asocio mem estas_ membro de T.A.G.E. !! Ankaŭ la ĉehlingva Informilo Mesiĉni Zpravodaj, kiun eldonas kaj senpage en kvanto de 30.000 al pedagogoj kaj lernejoj dissendas Sinjoro eldonisto Ant. Dedourek en Trebechovice, enhavas Esperantorubrikon de Fraŭlino Supichova. Ni dankas kaj gratulas 1 2. La gazetara komitato de Norvega Esperantista Ligo pere

— paĝo 4 de la PDF —

106

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

de sia sekretario, Sinjor Amsiun Jensen multfoje skribis kaj laŭdis la enhavon de I.P.R. kaj ankaŭ akiris permeson traduki el la revuo por aperigo en norvegaj fakgazetoj. Jam aperis artikoloj pri usonaj kaj finnugraj padagogiaj aferoj en Var skole (Nia lernejo) kaj Norsk skuleblad (Revuo por norvegaj lernejoj), kaj aliaj artikoloj sekvos! Ni denove dankas kaj gratulas! Kaj vi, aliaj kolegoj; ek al la sama laboro! Bj. BECKMAN.

(Al la artikoleto: Imitinda laboro). S.ro profesoro R. Gerard aperigas en ĉi-tiu numero noton pri la kolektado de Profesoro Croux kaj li mem, de horaroj dz historio kaj geografio en duagradaj lernejoj kaj de la paragrafoj en la lernolibroj por la lastaj klasoj de unuagradaj lernejoj, kiuj temas pri la deveno de la mondmilito, kiel ankaŭ pri interŝanĝo de artikoloj inter P.R. kaj Information Geopraphique. Al tiu grava laboro mi volas I. voki ĉiujn legantojn de I.P.R. kaj precipe la agentojn de T.A.G.E.! Subtenu la laboron de S.ro Gerard!

Esperanto en Lernejon. Rezolucio de TAGE pri la enkonduko de Esperanto proponata al la Ferma Kunsido de la Jubilea Kongreso.

Konsiderante unue, ke la solvo de la problemo de unu helpa facila lingvo internacia en la epoko de la aviado, de la radio kaj de la filmo sonora por ĉiuj internaciaj rilatoj estas ĉiam pli kaj pli urĝa, kiel interalie pruvas la lasttempa propono de senatano Macartney Abbott, aprobita de la aŭstralia federala senato, pri la kunvoko de speciala Interŝtata Konferenco ; Konsiderante due, ke la sola praktika solvo de tiu ĉi problemo, kiu jam grandparte fakte aŭtomate efektiviĝas, estas ne nur laŭ la kompetentaj lingvistoj, sed ankaŭ laŭ la raporto de la sekretariejo de la Ligo de Nacioj de 1922, — la artefarita lingvo Esperanto, kreita en 1887 de pola kuracisto D-ro Ludoviko Lazaro Zamenhof, — lingvo, kiu de la simpla projekto dum apenaŭ duonjarcento fariĝis granda socia movado, laŭ kultura vidpunkto, kaj vere neŭtrala helpa lingvo vivanta, uzata en ĉiuj landoj de miloj kaj miloj de laŭvolaj adeptoj por diversaj, sciencaj, profesiaj, ideaj, politikaj, religiaj kaj aliaj celoj, tiel politike neŭtrala, teknike prefekta faciliga rimedo de la interkompreniĝo inter la popoloj de ĉiuj kontinentoj; konsiderante trie ke la literaturo kaj la gazetaro en tiu ĉi lingvo ĉiam pliriĉiĝas kaj servas al ĉiuj celoj, ke samtempe la teknika vortaro ĉiuflanke ellaborita estas jam pli riĉa ol en multaj eŭropaj lingvoj ;

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

107

konsiderante kvare, ke Esperanto donas lingvan egalrajtecon al ĉiuj nacioj en la internaciaj traktadoj ; konsiderante kvine, ke en multaj internaciaj organizaĵoj (institutoj, kongresoj, oficejoj, foiroj) eĉ en oficialaj, kiel Internacia Oficejo de Laboro, — Esperanto fariĝis jam fakte en uzado laŭvice kvara aŭ kvina internacia lingvo apud la franca, la angla, la hispana kaj la germana, ĉiam kiel lingvo preferata de la larĝaj amasoj kaj plej korekte uzata el ĉiuj lingvoj ; konsiderante sese, ke en multaj landoj ekzistas jam pli aŭ malpli grandaj kadroj de instruistoj necesaj por instrui la lingvon en la lernejoj; konsiderante sepe, ke en la landoj, kie la nombro de instruistoj ne sufiĉas, oni aplikas sukcese lasttempe la rektan metodon de pastro Ĉe, laŭ kiu instruas la lingvon fremdaj instruistoj ; konsiderante oke, ke en multaj lernejoj la lingvo estas instruata ne nur fakultative, sed devige kaj ke eĉ la plej malriĉa infano povas lerni ĝin ; konsiderante naŭe, ke multaj ŝtatoj helpas kaj subvencias tiun instruadon, rekoninte la grandan signifon, kiun Esperanto povas havi el la vidpunkto de la nacia intereso ; La Kongreso, sankciigante la decidon de la Pariza Konferenco pri Esperanto en la Moderna Vivo, kiu postulis la enkondukon de Esperanto en la lernejojn, decidas siaflanke sin turni al ĉiuj registaroj de la mondo kun la peto kaj alvoko, ke ili bonvolu aliĝi al la Interŝtata Esperanta Akordo pri la deviga enkonduko de Esperanto en la lernejojn kaj ke ĉiu ŝtato donu promeson enkonduki instruadon de Esperanto, se almenaŭ entute ses ŝtatoj donus la saman promeson. La Kongreso konsideras la proponatan de D-ro Czubrynski Interŝtatan Traktaton, kiel plej praktikan vojon por ĝeneraligi lernadon de Esperanto. La Kongreso rajtigas sian Lokan Organizan Komitaton funkcii kiel la Realiga Komitato de la Kongreso kaj komisias al ĝi informi la registarojn pri la laboroj kaj la rezolucioj de la Kongreso.

Modela Preparado de Esperanto-geinstruistoj en Helsingor (Danlando). Ĉi tiun someron mi vizitis Danlandon, kie la Dana EsperantoInstituto, same kiel en aliaj jaroj, aranĝis internaciajn feriajn Esperantokursojn en la Internacia Popol, altlernejo de Helsingor (-Elsinoro), „la urbo de Hamleto.” Partoprenis + 82 gesamideanoj el 14 diversaj landoj. Ciuj partoprenantoj loĝis kaj manĝis en la altlernejo, kie dum la tuta

— paĝo 6 de la PDF —

108

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

tempo regis agrabla, frata atmosfero. Ci tie ne ekzistis Danoj, Svedoj, Nederlandanoj, Francoj, k.t.p. Ni estis unu granda familio, kiu parolis kaj kantis unu lingvon. La kursoj okazis en la matenaj horoj. Precipe por geinstruistoj, kiuj intencas gvidi Cseh-metodajn kursojn, daŭrigajn kursojn aŭ infankursojn, la ..prepara kurso” estis treege interesa kaj instrua. Gi estis gvidata de la simpatia kaj eminenta pedagogino f-ino Margarete Saxl. Ĉiu, kiu konas ŝin, scias ke ŝiaj lecionoj ĉiam estas treege interesaj, kaj ke la atento de la kursanoj eĉ ne unu momenton deflankiĝas. Ĉiam, kiam la sonorilo finigis ŝian instruhoron, la gelernantoj mire rigardis sian poŝhorloĝon, ne povante imagi, ke jam unu horo preterpasis. Kelkaj kandidatoj faris provlecionojn, dum la aliaj notis siajn rimarkojn. Poste la lecionoj estis serioze pridiskutataj. Estis rimarkinde, ke la lastaj provlecionoj estis jam multe pli bonaj ol tiuj de la unuaj ..viktimoj.” Pruvo, ke oni lernis per la eraroj de la aliaj: Ankaŭ la estontaj gvidantoj de daŭrigaj kursoj kaj de infankursoj ricevis multvalorajn konsilojn. Sed la kandidatoj vidis ne nur unu instrumetodon; ili ankaŭ konatiĝis kun la persono kaj metodo de s-ro Szilagyi (Hungarujo). Ili ricevis valoran instruon pri Esp.-literaturo (s-ro de Waard, Nederlando), historio (f-ino Noli, Kopenhago), k.t.p. Mi estas certa, ke multaj geinstruistoj, kiuj sekvis ĉi tiun ..preparan kurson”, kun novaj energio kaj entuziasmo komencos aŭ daŭrigos ĉi tiun vintron la Esperanto-instruadon. Post kaj inter la lecionoj la kursanoj povis promeni aŭ ripozi en la belega, granda, malnova parko, kiu ĉirkaŭas la altlernejon. Posttagmeze oni aranĝis por la gastoj ekskursojn al diversaj vidindaj lokoj. Mi volas mencii la viziton al la kastelo Kronborg, la ŝipekskurson al la sveda insulo Hven, la ekskurson al la bela urbo Helsingborg kaj Molle. Dum ĉi tiu lasta ekskurso okazis interesa incidento. Iom norde de Helsingborg la sveda reĝo havas someran restadejon kun granda, belega ĝardeno. Libere ni povis eniri en la ĝardenon por rigardi ĝin. Subite ni vidis la Kronprincon, kaj nia sveda gvidanto, s-ro Fogelberg, estis tiel kuraĝa alparoli lin, dirante, ke en la ĝardeno estas grupo de Esperantistoj el 14 diversaj landoj. La Kronprinco tuj montris grandan intereson kaj venis al ni por saluti nin. Finoj Noli kaj Saxl estis prezentataj al li. Tute senĝene la Princo parolis kelkajn momentojn kun ili. Entuziasmaj pri la afableco de la Kronprinco, ni daŭrigis nian ekskurson al Molle, ĝuante dum la tuta veturado la belegan naturon de ĉi tiu parto de Svedlando.

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

109

Ankaŭ oni povis pasigi la posttagmezon sur la bela banstrando de Helsingor kaj ĝui freŝigan banadon en la pura akvo de la Sont. La lastan tagon de nia restado en Danlando ni pasigis en Kopenhago, „la gaja urbo sen mizero.” Per aŭtobuso ni faris rondveturadon tra la urbo kaj admiris la belegajn konstruaĵojn. Vespere • • • • 1• ** ni• vizitis „’ Iiivoli. Preskaŭ neniam mi vidis ion tian fabelan. Mi ne kapablas priskribi la belegan iluminadon de la grandega parko, la kolorhavajn akvofalojn, la ŝprucantajn fontanojn, la ravan muzikon en la koncerta salono. Ili faris al mi neforgeseblan impreson. Kaj tiamaniere la semajno, kiun ni pasigis en la Altlernejo, vere forflugis tro rapide. Ni ĝuis la belan naturon de Danlando, la gajajn vesperojn, dum kiuj ni kantis, babilis, dancis, trinkis kafon kaj manĝis dolĉajn kukojn. Ni ĝuis la interesajn kursojn kaj prelegojn, la komunajn ekskursojn, k. t. p. Kaj tial mi varme rekomendas al ĉiuj geinstruistoj, kiuj intencas gvidi Cseh-metodajn kursojn, daŭrigajn kursojn aŭ infankursojn, kaj kiuj samtempe volas havi agrablan, malmultekostan ferion en vera Esperanto-sfero, venontjare iri al Helsingor. Ili certe ne bedaŭros. Sj. FEENSTRA, nederlanda partoprenintino. En la kursoj en Helsigdr partoprenis 17 nederlandanoj, kiuj tien vojaĝis per speciala T.A.G.E. karavano, sub la lerta gvidado de nia ano, Sro. Jacobs el Heemstede. Pro liaj laboro kaj bonaj zorgoj ni tre dankas lin. Je nia bedaŭro (manko de loko) ni ne povas presi lian raporton. (Laborkomitato de T.A.G.E.).

Postskribo al la artikolo ,,Popolinstruistoj en Estonio” Oni sciigis min pri tio, ke mia artikolo kun supre menciita titolo vekis malagordon en estonaj rondoj. Oni volis kompreni mian priskribeton tiamaniere, kvazaŭ mia intenco estis ridindigi la lernejajn aferojn de Estonio. Mia intenco estis alia. Efektive altegagrade alia. Apenaŭ io en Estonio tiel profunde tuŝis min kiel la laboro de multaj popolinstruistoj, fidela al la devo, skrupula, inspirata de patriota entuziasmo kaj plenumata kun la plej modestaj materiaj rimedoj, dum eksteraj cirkonstancoj, kiuj povus ŝajni sufokaj por ĉiu spirita okupo, kaj malgraŭ tio etendiĝanta vaste trans la limoj, fiksitaj per la regularo. Laŭ mia opinio superhoma laboro ! Mia intenco estis verki etan himnon al tiu tipo de estonaj popolinstruistoj en la vilaĝoj, kies historio, dum la nuntempa rapida evoluo de Estonio, kredeble baldaŭ estos finita. Ke

— paĝo 8 de la PDF —

HO

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

Estonio de niaj tempoj dum sia mallonga ekzistado kiel libera ŝtato akiris la konstruadon de lernejaro, kiu en pli gravaj kulturcentroj povas konkuri kun, jes multfoje superbrilas, la lernejan organizon en ĉiu ajn moderna ŝtato, tion mi supozis esti konata al la legantoj de Internacia Pedagogia Revuo. La kultura antaŭenmarŝo de la baltaj ŝtatoj kaj precipe Estonio dum la epoko post la mondmilito ja ne povis neatentite preterpasi iun instruitan homon. Kiam la redakcio de tiu revuo petis al mi verki etan priskribon el estona lerneja vivo, mi tamen tuj spertis la senton mencii tion, kio pli multe imponis al mi sed kio estas konata nur de malmultaj : la heroa,, silenta kaj memoferema batalo de la estona vicinstruisto por pureco kaj ordo, por klerigado kaj scio, por moralaj kaj estetikaj valoroj, por ĉio, kio faras la homan vivon inda esti nomata homa. Diversaj konkretaj malfacilaĵoj en lia elira pozicio — postsignoj de la epoko de 1 subpremo, nuntempe pli kaj pli venkitaj — mi vere ne menciis por fari el li ridindan figuron. Ne enkalkulinte tiujn malfacilaĵojn, ne menciinte kelkajn el tiuj realaĵoj, kontraŭ kiuj li devas batali, oni ne povis prezenti lian figuron en tia reliefo, en kia mi admirante vidis ĝin. SVEN DANELL.

P.S. Jam ensendinte mian postskribon al la eta skizo pri la popolinstruistoj en Estonio mi post longa atendado finfine sukcesis akiri eltranĉaĵon kun tiu traduko, kiu cirkulis en la estona gazetaro. Tiu traduko en kelkaj punktoj ne estis korekta. I.a. la vorto ..kortuŝa estis tradukita per ..sŭdamest liigutatud”, kio signifas ..elkore tuŝita”. En la kunligo tiu malkorekta traduko havas treege malfeliĉan efikon. Oni ricevas la impreson, ke la disĉiploj plorĝemas pro emocio, kiam la instruisto parolas pri pureco — groteska troigo, kiu devas esti sentata kiel ironia moko. Esstas bedaŭrinde, ke la estona instruista gazeto ..Opetajate Leht”, kiu unue aperigis la tradukaĵon, ne posedis tradukanton plenspertan pri esperanto, SVEN DANELL.

Laŭ mia supozo jam estas sufiĉe dirite pri tiu stranga kaj bedaŭrinda afero. La ĉi-supraj vortoj de Sro Danell ŝajnas klarigi ĉion. Tamen mi volas aldoni, ke mi pere de nia antaŭa agento en Estonio, Sro ĵaanisto, en estonaj gazetoj aperigis klarigan leteron, invitante samtempe la estonajn aŭtoritatojn al sendado de nova materialo pri la moderna kleriga laboro de Estonio, al redaktado de speciala estona numero kaj al partopreno en speciala numero por libervola popolklerigo. Bj. BECKMAN.

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

l11

Sciigoj de la laborkomitato. La laborkomitato de TAGE kunvenis la 18-an de Septembro ĉe kolego Boltjes. Prezidis kolego Beckman, kiu dum la aŭtuno loĝas en Parizo kaj de tie vizitis la estraron. Oni konstatis, ke la situacio de TAGE estas treege esperiga, kaj ke la asocio je ĉiuj vidpunktoj progresas, ne tro rapide sed des pli certe. La anaro kieskas, precipe en Ĉeĥoslovakujo, dank a! la nelacigebla laboro de la agento, kolego K ilian, la financoj estas en bona stato, la revuo pli kaj pli beligas kaj bonigas kaj tamen multaj manuskriptoj ankoraŭ estas nepresitaj, la asocio konkeras ĉiam kaj ĉie pli kaj pli grandan publikan rekonon kaj en esperantistaj kaj en ne-esperantistaj rondoj, kaj multaj asocioj deziras kun ni starigi pli intiman kaj pli konstantan kunlaboron. Precipe laŭ financa vidpunkto la situacio tamen prezentas diversajn dezirindajojn. La asocio tre bezonas kapitaleton por neantaŭviditaj okazoj kaj por tiuj investoj, kiujn necesigas la pliampleksigita kaj ankaŭ certe pliampleksigota laboro. La laborkomitato komisiis al la prezidanto ektrakti tiujn aferojn kun koncernaj organizoj, ekzemple Union mondiale de la femme pour la concorde internationale, Federajon internatiole des associations d’ instituteurs kaj aliaj organizoj kiuj havas kun TAGE almenaŭ iom komuna celo kaj deziras kontakti kun la geinstruistaro tutmonda. Aranĝo, kiu montriĝis tre progresiga kaj ekonomie kaj idee, estis la aperigo de specialaj naciaj numeroj. Okazas jam nobla konkurso inter la diversaj nacioj pri aperigo de tiuj numeroj, el kiuj jam aperis pola kaj sveda. Tiaj numeroj ankaŭ estos bonaj propagandiloj ĉe la registaroj kaj aŭtoritatuloj, kiuj ofte donas kaj materialon kaj bildojn kaj monan subtenon. Kiu nacio estos la sekvonta oni ankoraŭ ne scias: Hungarujo, Anglujo, Francujo, Jugoslavio k.t.p. jam anoncis sin. La laborkomitato ankaŭ pripensas intertraktadojn kun la koncernaj aŭtoritatoj pri aperigo de speciala numero por la libervola popolkleriga laboro kaj pri certaj lernejaj fakoj (geografio kaj historio i.o.), sed pri tio oni ankoraŭ nenion decidis. Pri la decembra numero oni unuiĝis pri tio, ke ĝi se eble estos ornamita per kolorigita alfolio kiel la pasintan jaron. La prezidanto pritraktos tiun aferon kun koncernaj presejoj kaj subtenemaj asocioj, precipe la Hungara Esperanto Pedagogia Asocio, ĉar tiun fojon precipe temas pri hungaraj infandesegnaĵoj. Koncerne la propagandon la laborkomitato decidis, ke la prezidanto dum sia restado en Francujo vizitos la agentojn en tiu lando kiel en Belgujo kaj provos intensigi la propagandon. Li prelegos laŭ antaŭa mendo ankaŭ en kluboj pri ..Instruisto spertas la mondon”. La prelego estos senpaga, sed se la klubo deziras ankaŭ unuhoran filmprezentadon (8 millimetraj filmoj parte kun esperanta teksto, parte ankaŭ kolorigitaj), ĝi devas pagi iun sumon, pri kiu oni povas interkonsentiĝi de kazo al kazo. Mendoj pri tiuj prelegoj kaj filmprezentadoj oni sendu la S-ro Bj. Beckman, Hotels Becquerel, 4—6 rue Becquerel, Paris 18. Pri la konflikto, kiu okazis inter TAGE kaj kelkaj estonaj rondoj temas artikoloj sur aliaj paĝoj. La laborkomitato konstatis, ke la tutan aferon kaŭzis miskompreno kaj malbona tradukaĵo kaj opiniis, ke la plej bona solvo estis aperigo de estona numero. La afero ankaŭ donas bonan impreson pri la kreskanta graveco de I.P.R.

— paĝo 10 de la PDF —

112

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

Koncerne la planitan kunlaboron kun Dana Esperanto Instituto kaj oficialigo flanke de TAGE de la someraj kursoj en Helsingdr, la laborkomitato decidis, ke la prezidanto daŭrigos la intertraktadojn kun D.E.I. kaj petos ĝian kontraŭproponon pri la bazo de la kunlaboro. La diskutoj de la laborkomitato, kiuj daŭris proksimume tri horojn, kiel kutime okazis kaj finiĝis en plej bona harmonio. II. Ni memorigas niajn anojn pri la serioj da ilustritaj poŝtkartoj (helpilo ĉe geografi-instruado.) de k-o. Hogenkamp. Vidu non 5an. III. La sekvonta numero aperos en Decembro. IV. B.v. nepre tuj pagi la kotizon, se vi ankoraŭ ne faris tion. V. Nia prezidanto, Sro Beckmann estos en Parizo dum la sekvontaj monatoj.

Ideoj de Masaryk pri instruistaro. D. ro T. G. Masaryk, la unua prezidanto de Ĉ.S.R., rezignis en la fino de la jaro 1935 pro la alta aĝo je sia ofico kaj ricevis la titolon ..Liberiginto”. Li estas malgraŭ siaj 86 jaroj korpe kaj anime tute vigla kaj daŭrigas la eldonadon de siaj multnombraj sciencaj verkoj. Mi priskribos tute modernajn ideojn de ĉi tiu estinta universitata profesoro pri instruistaro kaj edukado. Instruisto estas en lernejo aŭtoritato. Li povas esti tie monarĥo, konstitucia reĝo aŭ demokrata prezidanto. Li havas eblecon jam en lernejo doni al siaj lernantoj la politikan modelon. Infano lernas ne per tio, kion la instruisto rakontas, sed plimulte per tio, kion li estas faranta. Ciu instruisto, por sukcese labori, devas esti aŭtoritato ne nur en lernejo, sed ankaŭ ekster ĝi. Pro tio li estu materiale sendependa. Aŭtoritato li devas esti nepre ankaŭ en sia mastrumo. Nur se instruisto estas amiko de sia propra familio, povas esti amiko de infanoj kaj havas la moralan rajton konsili al aliaj gepatroj rilate la edukadon. Fina postulo estas, ke li estu aŭtoritato en sia komunumo. Tio ne signifas, esti komunuma sekretario, sed esti klera, bonmora kaj-karaktera. Estas ankaŭ necese, ke li estu politike sendependa. La reformo de lernejo estas samtempe reformo de instruisto. Tio signifas plibonigi lian situacion socian kaj lian klerecon. Cefa kondiĉo estas, ke la instruisto amu siajn lernantojn kaj enpenetru ilian spiritan vivon, kiu ne estas abstrakte scienca, sed kutime konkreta. Li devas instruadi demonstrative, aligi la instruadon al tio, kion la lernantoj en sia ĉirkaŭaĵo vidas, kaj la instruadon kiel eble plej individualigi. Masaryk estis ĉiam kontraŭ ŝablono kaj mekanismo rilate la instruadmetodon. Infanoj estas per sia natureco sciavidaj. Ni ne turmentu ilin per konstantaj demandoj sed donu al ili la okazon, ke ili mem demandu. Logika empirio, de ĝi per indukcio al ĝeneraligo — jen la metodo de Masaryk. La fundamento de metoda principo estas kiel eble plej multe da memstareco por infano

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

113

kaj kreema, spontanea laboro, kiu ne devas esti ĉiam nur ludo. La nuntempa pedagogio estas en la stato de evoluo kaj la tuta didaktiko estas malsana je metodiko. Instruisto fariĝu kamarado de siaj lernantoj! Lia aŭtoritato baziĝu nur en la diferenco de 1’ aĝo, en lia supereco koncerne la scion, praktikon kaj karakteron. En la rilatoj de infanoj al instruistoj estas necese pli multe da intimeco, korafableco kaj demokratio. Ĉar la lernejo devas servi al la socia kaj filosofia celoj de la nacio, bezonas la instruisto koni la ĝeneralan historion kaj patrujsciencon. La historio montras al li la celon, kiu estas de la nacio kaj ŝtato atingota. En la evoluo de la lernejo estas la sorto de demokratio. La instruisto bezonas la klerigon ekonomian, por kompreni la laboriston kaj kampiston. Li nepre konatiĝu kun ĉiuj socialaj nuntempaj problemoj, speciale kun socialismo. La instruisto estu instruta en la morala statistiko; t. e. statistika patologio, enhavanta sciencan priskribon de la malsanaj statoj de la socio. Pro tio la instruisto havas la devon konatiĝi kun la konkreta psikologio. Plue estas al li necesa la psikiatrio por kompreni diversajn patologiajn kazojn. Tio kompreneble postulas la kleriĝon en ĝenerala biologio, fiziologio kaj infana psikologio. Al ĉio menciita apartenas ankoraŭ la konatiĝo kun arto kaj literaturo, Jen estas la sumo de klerigo de la moderna instruisto! El ĉio aludita rezultas, ke ĉiu instruisto devas havi la universitatan klerigon. Se pastro, se kuracisto, se eĉ veterinaro estas akademie klerigitaj se la samon oni ankaŭ komencas postuli eĉ de la terkulturistoj administrantaj bienojn, kiel estas eble, ke ni kontentiĝus kun pli malalta klerigo de 1’ instruistoj? Ni rimarkigas, ke tiu ĉi postulo de Masaryk jam parte efektiviĝis. La progresema ĉeĥoslovaka instruistaro fondis per propraj monrimedoj Superan Pedagogian Fakultaton en Praho kaj Brno. Restas nur demando, kiam la ĉeĥoslovako registaro ĉesis esti apatia al tiu ĉi fakto kaj decidas enkonduki la devigan klerigon de 1’ instruistaro en la pedagogiaj fakultatoj ĉe universitatoj. A. VALOUŜEK.

Leciono pri Desegno. Cu oni vere povas lerni desegnadon, ne havante specialan proprecon ? Tion multaj el miaj gelegantoj ne kredas. Ili firme asertas, ke ili provis, ne sukcesis, kaj de tiam forlasis tiun netrafeblan studadon.

— paĝo 12 de la PDF —

1H

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

Nu, se ili ne povoscias desegni, tio estas simple tial, ke ili ne scias vidi. Ĉar mi ĉi tion certigas : Tiu, kiu scias vidi, povoscias desegni. Kaj tiu frazo nepre ne estas paradokso. Gi estas veraĵo, kiu estas al mi pruvita de ofte ripetitaj profesiaj eksperimentoj. Efektive, multfoje okazis al mi, en mia desegna klaso, korekti parole desegnaĵojn, aŭ pli precize, korektigi desegnaĵon nur per demandoj al la lernanto : tio estas simpla apliko de 1′ Sokrata majeŭtiko, de la spiritakuŝo. Cu vi volas ĉeesti la scenon ? Iu ajn modelo — ludilo — estas sur la modeltableto. Ciuj kopias kiel ili povas, post aŭskultado — aŭ nur aŭdado — de la ĝeneralaj klarigoj. Post kelkaj momentoj, mi komencas ekzameni kaj korekti la laboraĵojn. Mi alvenas al juna lernanto, kiu, li diras, ne estas nature desegnema. Gravajn difektojn mi konstatas pri la konstruado de lia skizo : malgranda trimotora aviono. Mi lin diras : — „Sur via desegno, la fino de 1’ maldekstra alo de ĉi tiu maŝino estas pli maldekstra ol la direktila vosto. Cu tiamaniere vi ĝin vidas ?” — „Jes, sinjoro.” Tamen, supraĵa ekrigardo al la modelo konigas, ke oni nepre ne estas certa pri tio.

— „Bone, mi diras ; ni kune pririgardu tion. Cu tiu ĉi vosta fino estas dekstre aŭ maldekstre de la ala fino ? Ĉar oni ne povas tiufoje respondi per jes aŭ ne, la lernanto faras la tradician geston, kiu estas centfoje al li konsilita, kaj kiun ducentfoje li malatentis: unu okulon li fermas, kaj sian krajonon li vertikale tenas antaŭ la diskutata parto.

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

115

Tuja estas la respondo : — „Sinjoro, ĝustsupre de 1 vosta fino estas la ala fino.’ Rapida estis la respondo, kaj ĝi estas prava : sufiĉis se oni volis vidi, kaj oni ĝuste vidis. — „Tre bone : oni vidas la alan kaj la vostan finojn unu supre de Talia. Sur via desegnaĵo, kie do vi devis loki la alan finon?” Kaj la lernanto krajone markas sur sia papero la ĝustan lokon, kie oni devas desegni la alon. Kelkfoje, la respondo ne ankoraŭ estas sufiĉe preciza. Tiam sufiĉas, se_ mi demandas : — „Cu ĝi estas pli alte aŭ pli malalte ol ĉi tiu punkto, kiun vi ĵus markis Kaj, per sia krajono horizontale tenata, la lernanto povas tuj respondi : ~ — „Gi estas iom pli alte, ĝuste je la alteco de T rado . ..” Aŭ : — „Tre pli malalte, je unu ala dikaĵo supre . . ktp. Kaj pravajn respondojn mi ĉiam konstatas, sed aldiri mi devas : — „Tiujn du aŭ tri demandojn, ne do atendu, ke oni faru al vi; sed vi mem faru ilin al vi, mallaŭte, kiam vi tuj desegnos ĉiun desegnotan parton . . . kaj certe ĝusta via desegno estos.” Kaj mi eĉ aldonas, eble iom severe : — „Car vi diris al mi en kiu preciza loko la alo estis desegnota, kaj ĉar vi en alian lokon metis ĝin … vi do intence desegnis malbone !” ★

★

¥

Sume, por ĝuste desegni, oni nur bezonas bone vidi. Kaj, per tre mallonga resumo, oni eĉ povas diri ke, por povoscii fari skizon, preskaŭ sufiĉas, se oni scias rekoni, ĉu iu punkto estas dekstre aŭ maldekstre de alia punkto, kaj ĉu ĝi estas pli alte aŭ plimalalte. Kaj, dum mia tuta profesora kariero, mi neniam trovis unu lernanton, kiu ne scias rekoni tion ! Miaj gelegantoj, kiuj interesiĝas pri desegnado, profitu la mallongan lecionon, kiun vi ĵus ĉeestis, kaj kiun mi ankoraŭ skribis sur neniu el miaj francaj verkoj, la Senprofesora Desegno, la Desegno per la Desegnado, la Dekleciona Akvarelo. Ili volu vidi… ili ankaŭ povoscios desegni. JOĈL THEZARD Profesoro pri desegno en la Liceo Gimnazio kaj Seminario Normala Lernejo de Niort Francujo.

— paĝo 14 de la PDF —

116

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

La instruada afero de la finugraj popoloj. DAŬRIGITA.

2.

Mezlerneja instruado en Finlando.

Dum la mezepoko la katolika eklezio estis la gvidanto de la instruado. Gi enkondukis la „septem artes liberales”, kiel en aliaj eŭropaj ŝtatoj. Dum la Reformacio ankaŭ en ĉi tiu tipo de la lernejoj ni trovas grandan transformiĝon, kies rezultato restis proksimume ĝis hodiaŭ. La unuajn plandsignojn de la gimnazia instruado ni trovas en la XVII’ jarcento. La leĝa organizo de la mezlerneja instruado okazis en 1804. Ci tiu fina lernejtipo estas transformita en 1843, 1872 kaj 1883. La leĝo de 1883 regulas precipe la problemon de la lingvo kaj fondas la definitivan formon de la fina mezlernejo, liceo (finlingve lyseo). Ankaŭ ni uzos la vorton ..liceo” anstataŭ gimnazio, Tre interesa estas la problemo de la lingvo. Estas nenio malhelpaĵo en la popollernejo, ĉar en la dulingva (fina kaj sveda) Finlando la politikistoj kaj pedagogoj jam delonge opiniis ke la instruado povas okazi nur en la gepatra lingvo. Ne tiel facila estas la problemo en la mezlernejo, ĉar ĉi tie la nacia ŝtato postulas sian rajton. La grandaj kulturaj bataloj finiĝis per la venko de la fina lingvo. En Finlando la sveda lingvo estas plenrajta dua ŝtatlingvo. Post la sukceso en la mezlernejo la universitataj studentoj postulis, ke oni havu finajn profesorojn, prelegojn, finan ekzamenan lingvon je la plej nova kaj plej granda univerzitato. La lingva batalo en la mezlernejo okazis en la dua duono de la pasinta jarcento. En la estinteco la instrulingvo de la finaj mezlernejoj estis post la latina la sveda lingvo. Eĉ ruslingve oni devis instrui kelkajn studmaterialojn en Viipur post la anekso de la lando al Ruslando (1812). En la sesdekaj jaroj la lingva problemo fariĝis urĝa, ĉar troege developiĝis la fina nacia konscio, kaj la nacia kulturnivelo. En 1871 oni malfermas la unuan finlingvan liceon en Helsinki, kion sekvas ses aliaj sekvontjare. Oni opinias en Finlando, ke ĉiu instruita finlandano devas paroli fine kaj svede. La fina mezlernejo dankas sian originon al la 1872-jara kompromiso. Ni ne konsideras nun kelkajn transformojn, sed parolas nur pri la konatigo de la hodiaŭa formo de la mezlernejo. La fina liceo konsistas el 5 klasoj en la suba divido. La supra divido havas 3 klasojn. Ekzistas ankaŭ kvar klasikaj liceoj. Krom la liceoj oni trovas multajn lernejojn, kiuj estas similaj al la burĝaj lernejoj kaj estas kun siaj kvin klasoj inter la popollernejo kaj la supra divido de la liceo. La finlandanoj ĝin nomas ..keskikoulu”, mezlernejo en restrikta senco. Ci tiu tipo estas memstara.

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

117

Krom la liceoj eksistas ankoraŭ du aliaj tipoj: la ekonomia kaj komerca lernejo. Antaŭ du jardekoj oni enkondukis du lernejtipojn, kiel eksperimenton, kies supra divido korespondas al la supra divido de la liceo, sed ĝia suba divido estas nur triklasa kaj ne baziĝas sur la kvarklasa popollernejo, kiel ĝenerale la liceoj, sed sur la sesklasa popollernejo. Ĉi tie ni mencias la „Aufbaŭschŭle’’: kiu estas produkto de Germanujo, kiel rezulto de la demokrata lernejpolitiko. Gia celo, ankaŭ en Finlando, estas la plifaciligo de la lernado de la talentaj, sed malriĉaj vilaĝaj lernantoj. La jam la popollernejon finternantaj 13-14 jaraĝaj lernantoj estas akceptataj en la tria klaso de la „Aufbaŭschŭle”. Do, ĉi tiu tipo konsistas el la aliaj supraj ses klasoj de la liceo, sed sen klasikaj lingvoj. La du supraj klasoj estas bifurkitaj: modernlingvo-ekonomia kaj matematik-scienca divido. Nur 17 lernejoj el ĉi tiu tipo estas en Finlando. La filinoj frekventas sesklasan mezlernejon sen klasikaj lingvoj. Estas alia naŭklasa tipo, kies nivelo estas pli supra, kie oni instruas filozofion kaj pedagogion. Giaj ses supraj klasoj estas tute analogaj kun la jam menciita sesklasa tipo. Grandan nombron havas la miksitaj lernejoj en kiuj knaboj kaj knabinoj kune lernas. Ankaŭ en Finlando oni ne ŝatas plu tiamaniere la koedukadon, kiel antaŭe. En la finaj lernejoj la instruado okazas gepatralingve (fine aŭ svede). En la popollernejo oni ne instruas, nek eksterlandan, nek alian patrolandan lingvon. En la mezlernejo oni jam instruas la duan patrolandan lingvon kaj unu-du aliajn lingvojn, precipe la germanan. La greka lingvo estas instruata nur en la kvar klasikaj liceoj, sed ankaŭ en ĉi tiuj oni povas elekti inter greka kaj franca., la latinan lingvon oni instruas nur en la tri supraj liceaj klasoj. Post la studoj la lernantoj faras skriban kaj buŝan ekzamenon el kvin studmaterialoj laŭ iliaj lingva-historia aŭ matematika naturscienca studo La ekzamenkomitato estas en kontakto kun la universitato kaj la ministro de la publika instruado direktas unuece en la tuta lando la temojn. En Finlando estas 79 ŝtataj, 3 urbaj, 147 privataj mezlernejoj entute 229, el kiuj oni instruas fine en 179, svede en 46, ruse en 3, germane en 1, entute 229. Dum la rusa regado developiĝis la privatinstituto! en kiuj oni vartis ia nacian sentimenton. Hodiaŭ ili ricevas ŝtatan subtenon. La eduka spirito de la malnovaj finaj mezlernejoj grandparte kontribuis al la developigo de la ideo liberigi sin de Rusujo. La fina lernejorganizo estas karakterizata per la senco por la praktiko, per sobreco, modernaj lingvoj, natursciencoj. Gia konstruo estas tre pripensita, logika kaj klare dividita. (Daurigota), ANDREO GAŬDER Molnarstr. 31. Szeged Hungarujo.

— paĝo 16 de la PDF —

118

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

Bibliografio. P. Th. JUSTESEN, Rafflesia Arnoldi. Bildo kun teksto. 2 resp. kup. Havebla ĉe la aŭtoro : Fannerup per Kolind. Danujo. Rafflesia Arnoldi estas parazita gigantfloro kreskanta en la arbaroj de Sumatro kaj Borneo. La aŭtoro en antaŭaj jaroj pristudis tiujn kreskajojn kaj faris belajn fotografaĵojn. De tiuj li aperigis en ĉi tiu malgranda broŝuro kvin. La klariganta teksto estas mallonga, miaopinie eĉ tro mallonga por bone kompreni, kion la aŭtoro volas montri ĉe la por ni tre malordinaraj floroj. Kial li ne verkis iun pli longan tekston (la vivo de Rafflesia estas ja treege interesa), kaj kial li ne surpresigis sur la bildojn klarigojn, kiel en sia angle verkita artikolo en Annales du jardin de Buitenzorg (voi. 23) ?

La vojo * por ni ĉiuj.

M. K.

Ne estas dubinde, ke ĉiuj legantoj de nia I. P. R. jam konas la nederlandan revueton por junaj (plej junaj) adeptoj de Esperanto – LA VOJO-n. Presita ĝi aperas nun, kun bonaj bildoj kaj taŭga Esperanto-kurso. Vi ĉiuj ja scias, ke mi parolas pri la monata gazeto por infanoj, kiu aperas en Amsterdam, sub lerta gvidado de s-ino E. Faulhaber, fidela helpantino kaj edzino de la konata estro de la Federacio de Laboristaj Esperantistojn en la regiono de la Nederlingva lingvo. Certe neniu volas kontraŭstari, kiam mi diros, ke La Vojo estas la plej bona gazeto, kiu ĝis nun aperis en Esperantujo por niaj etuloj. Kaj ni povas ĝin senhezite rekomendi ankaŭ al pli maturaj legantoj, al niaj kursgvidantoj, instruantoj kaj instruistoj de la lingvo, kiuj ŝatas la materialon por la kurso kaj serĉas la vojon. Ciu samcelano devas ĝoji pro ĉi tiu sukceso de la Federacio kaj – iom kunhelpi al la redaktorino. Jen la vojo : 1. Ni montru la revueton ĉie, kie oni parolas pri junularo – precipe en la pedagogia mondo, en la societoj de la junularo, al redaktoroj de porinfanaj gazetoj naciaj. 2. Ni rekomendu ĝin al nia esperantista junularo kaj uzu ĝin en kursoj. 3. Ni sendadu al la redakcio adresojn de bonaj (atentu : nur perfektaj !) junaj korespondantoj. La gazeto servas nur al la plej junaj kaj ni bezonas ilin. Vana estas plendo, ke tiu aŭ alia lerneja estro malhelpas nin en la propagando – ni montru la vojon al niaj infanoj, la vojon al la pli bona mondo, por kies estonteco laboras LA VOJO ! Julie Supichova (Praha). Rimarko de la redaktoro : Ankaŭ bone uzebla estas: „La juna Vivo”.

„La Juna Vivo” eldonis internacian kantaron kun 34 konataj kantoj el la jam aperintaj numeroj de la gazeto ..Juna Vivo”. Treege taŭga materialo por niaj infankursoj, kie kantado povos krei intiman sferon. Klara preso (ankaŭ la muziknotoj) sur bona papero. Kovrilo fortika. Kaj la tuto kostas nur 0.35 nederl. guld. Havebla ĉe la konataj adresoj kaj ĉe la redaktorino de «Juna Vivo” en West-Graftdijk (N.-H.) Nederlando. Ankoraŭ aperis por kantemiuloj en niaj esperantistaj kluboj, alloga materialo, nome : KOMUNA KANTLIBRO, redaktita de H. W. kaj N. Holmes, kaj eldonita de The Esperanto Publishing Co., Ltd., Angluja. Prezo unu ŝilingo, afranko unu penco. Aĉetebla ĉe ĉiu Esperantista libro-vendisto, aŭ rekte ĉe Libro-servo de Internacia Esperanto-Ligo, Heronsgate, Rickmansworth. (Herts.) Anglujo po 1 ŝ. 1 p. aŭ 5 internaciaj respondkuponoj, afrankite.

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

119

T.A.G.E. Tribuno. Pri Interŝtata Esperanto Akordo. Leginte la ĉefartikolon de D-ro Antoni Czubrynski pri Interŝtata Esperanto Akordo (Esperanto majo 1937), mi tute konsentas pri tio, ke tia akordo estas celo, kiu indas la atenton kaj la klopodojn de ĉiuj esperantistoj. Mi ankaŭ tute konformiĝas kun lia opinio, ke tia ideo devas transformiĝi al movado, gvidota preskaŭ diktatore de centra komitato, kiu estras naciajn komitatojn en la diversaj landoj kaj pere de ili ankaŭ la tutan esperantistaron, almenaŭ pri tiu afero. Kompreneble tia organizo renkontos multajn malfacilaĵojn. 1) La esperantistaro konsistas el sufiĉe, parte treege individualistaj homoj, kiuj tute ne ŝatas kaj eĉ ne komprenas la valoron de disciplino kaj forte malamas la nuran vorton diktatoro. Tial oni devas tre singardeme agi, ne antaŭenpuŝante la aferon per tiaj remedoj, kiaj povus ŝoki tro multajn samideanojn; tamen oni devas alceli fortan centran komitaton, kiu povas laŭ la bibliaj vortoj uzi la diktatorecon kvazaŭ ĝi tute ne uzus ĝin. 2) La malagrablaj kvereloj inter U. E. A. kaj I. E. L. certe forte malutilis al la tute movado, kaj tiaj estas en la estonto zorge evitindaj. La komitato tial devas esti kreata tute sendepende de ambaŭ organizoj : kompreneble sen rompo kun ili. 3) La kvereloj inter la diversaj nacioj kaŭzas, ke oni devas serĉi landon por la centra komitato, kiu ne partoprenas tiujn kverelojn kaj samtempe havas bonan situacion, fortan kaj celkonsian esperantomovadon kaj personojn, kiuj povas sin tute dediĉi al la centra organizo de tiu laboro. 4) Tamen oni devas konfesi, ke ne estas facile trovi personojn, kiuj havas ĉiujn tiujn ecojn, kiujn devas posedi la anoj de tia centra komitato, kies laboro devas esti samtempe i.a. propaganda, diplomatia, organiza, estra kaj pedagogia. Koncerne la landojn, konvenajn por la centra komitato, oni ankaŭ menciis Svedlandon. Mi volonte konfesas, ke mia lando havas multe da meritoj. Ni havas bonan rilaton kun ĉiuj aliaj nacioj kaj posedas en la mondo treege bonan reputacion. Ni ankaŭ tute malhavas imperialistajn celojn. Nia esperantomovado estas forta kaj celkonscia, kaj mi esperas, ke eventuala plebiscito inter la neesperantistoj de Svedlando povus havi sufiĉe bonan rezulton, se oni nur organizus ĝin bonege. Sed mi ne scias, ĉu ni havas la taŭgajn personojn, nia situacio en unu ekstremo de Eŭropo ankaŭ povus kaŭzi malfacilaĵojn, kaj la formalismo de la sveda burokratio povas malfaciligi la subskribon de nia registaro al la akordo mem. Pri aliaj landoj mi nur volas diri, ke mi tute samopinias kun D-ro Czubrynski en tio, ke la malgrandaj aŭ duonmalgrandaj landoj inter Finnlando kaj Greklando estas la plej konvenaj por tiu laboro. Mi ankaŭ volus proponi, ĉu oni ne povus krei ankaŭ regionajn komitatojn por certaj ŝtataroj, kies membroj havas unu kun la alia sufiĉe fortajn kunligojn sed tamen grandajn lingvajn malfacilaĵojn. Ekzistas ja speciala balta kunlaboro, ekzistas ankaŭ grava kaj aflikta danuba problemo, k.Lp. Ĉar ni jam havas ioman apogon en Finnlando. Aŭstrujo, Hungarujo kaj Cehoslovakujo ni devas komenci la laboron samtempe inter la baltaj kaj la danubaj popoloj, ŝparante laŭ la ideoj de D-ro Czubrynski la laboron en Germanujo, Francujo kaj Anglujo ĝis plue. Se oni volas eviti la intermikson en tiu demando de U. E. A. kaj I. E. L., estas tute nature, ke oni pripensas la ekziston de T. A. G. E. kaj demandas : ĉu oni povus aranĝi la centran komitaton en proksima kunligo kun tiu organizo kiu ja jam laboras laŭ la devizo : ,,Esperanto en la lernejon tutmondan !” Mi ne bezonas multe paroli pri tio, ke T. A. G. E. sentas sin treege honorigita pro la decido de la kongresa komitato aranĝi la diskutojn pri tiu ĉi gravega problemo dum niaj fakkunsidoj, al kiuj oni ja ankaŭ dediĉis sufiĉe grandan tempospacon. Kaj mi ankaŭ ne bezonas diri, ke T. A. G. E. estas forte interesata de la tuta ideo kaj movado pri Interŝtata Esperanto Akordo. Ni ankaŭ staras ekster la diversaj kvereloj, ĉu interŝtataj, ĉu interesperantistaj. Sed tamen, la gvidado de la tuta movado povus fariĝi tro peza

— paĝo 18 de la PDF —

120

INTERNACIA l»l l)A(i()(ilA REVUO

Nro 6

ŝarĝo por la ankoraŭ iom malfortaj ŝultroj de T. A. G. E. Sed ni povas en tiu kunligo kaj fari promesojn kaj esprimi dezirojn. 1) Pro la graveco de T.A.G.E. kaj ties sufiĉe forta evoluo dum la lasta jaro, ĝi deziras specialan influon, kiam oni kreas la centran komitaton, kie T. A. G. E. pere de sia estraro aŭ alimaniere deziras elekti unu aŭ kelkajn menbrojn (laŭ la tuta nombro de la komitatanoj). 2) Ni ankaŭ deziras, ke la kreotaj naciaj aŭ regionaj komitatoj laboru en proksima kontakto kun la jam ekzistanta organizo de T.A.G.E.. kun ĝiaj anoj, ĝiaj sekcioj, ĝiaj agentoj k. t. p., apogante laŭeble la varbadon de anoj kaj la kreadon de T. A. G. E.-sekcioj en landoj, kie ankoraŭ ne ekzistas tiaj. 3) Se la centra komitato deziras specialan organon por siaj komunikoj, Internacia Pedagogia Revuo proponas siajn servojn, kaj T. A, G. E. opinias, ke ankaŭ en la estonto I. P. R. devasesti unu el la oficialaj organoj por la movado de I. E. A. Pro tio la centra komitato kaj la naciaj komitatoj ankaŭ devas varbi por I. P. R., kaj oni povas poste, kiam la movado havos sufiĉe da mono diskuti, ĉu I. P. R. ne povus ricevi monan subvencion, tiel ke ĝi povus aperi ĉiumonate kaj eble kun pli ampleksa enhavo. 4) Por la estonta kreado de perfektaj geinstruistoj esperantistaj T. A. G, E. deziras, ke la aranĝoj estu laŭeble organizataj tiamaniere ke la kursoj estu aianĝotaj kunlabore de T. A. G. E. kaj la esperantoinstitutoj en diversaj landoj, la ekzamenoj kontrolotaj kaj la disdonotaj diplomoj subskribotaj de reprezentantoj de la koncerna instituto kaj la estraro de T. A. G. E. Koncerne la praktikajn disponojn en la aktuala situacio mi proponas: 1) ke la kongreso elektu provizoran organizan komitaton kaj rekomendu la tutan problemon al la esploro de la naciaj organizoj, 2) ke la provizora komitato transdonu la problemon por esploro al la naciaj estraroj, kiuj prepare diskutu la eblecojn krei nacian aŭ centran komitaton, interveni ĉe la registaro, aranĝi plebisciton kaj organizi kursojn por geinstruistoj, 3) ke la provizora komitato kaj la landaj asocioj dum tiu laboro agu en konstanta kontakto kun T. A. G E., ĉu kun la landa agento, ĉu kun la estraro mem kaj 4) ke ĉiuj plej gravaj ĉefartikoloj kaj raportoj almenaŭ en konciza resumo aperu ankaŭ en I. P. R. kondiĉe ke la limigita loko de tiu revuo permesas tion aŭ la koncerna organizo povas doni la I. P. R. monan subvencion. Provizore tiu raporto nur enhavas miajn proprajn pensojn pri tiu problemo, sed ĝi estas sendota ankaŭ al la estraro de T. A. G E. por akiri ĝian aprobon.

Hoja. Hastveda la 16.7 1937.

Gimnazia profesoro. Prezidanto de T. A. G. E.

— paĝo 19 de la PDF —

Esperanto kaj Instruado. )* La propagando por nia movado nuntempe ofte okazas sub devizo: ..Esperanto en la lernejon.” Ni propagandas kaj parolas pri ĉi tiu temo al aŭtoritatuloj, sed antaŭ ĉio ni devos interesigi la instruistaron kaj la gepatrojn de la lernejanoj, kiujn ni volas atingi. En la propagandaj kunvenoj oni ĉiam montru plej multan materialon, rilate al la lingvo-uzado per la junularo: kursolibretoj, legolibroj, gazetoj kaj korespondaĵoj. Sed por akiri en tiaj kunvenoj plej grandan nombron da aŭskultantoj, oni devas apliki ion treege allogan por la publiko. La estraro de T.A.G.E. priparolis tion kaj opinias, ke granda kvanto da infandesegna]oj povos efiki kiel sufiĉe grava allogaĵo en kunvenoj, kien oni petas personojn, kiuj havas intereson por edukado kaj instruado. Tiamaniere ni pli bone kunvenigos ĝuste tiujn personojn, kiujn ni antaŭ ĉio bezonas por enkonduko de Esp. en la lernejojn. Por tiuj celoj T.A.G.E. kolektos nun infandesegnaĵojn, plej diverslandajn kaj mi petas al vi, karaj gekolegoj, vian afablan kunlaboron. B.v. sendi al mia adreso, antaŭ la unua de januaro 1938-a, sufiĉe grandan kvanton da infandesegnaĵoj. Indiku s.v.p. sur ĉiu folio, la aĝon de la lernanto, kiu ĝin desegnis. Se vi opinias necese aldoni kelkajn rimarkojn, b.v. tion fari sur aparta papero. El la ricevita materialo mi faros specialan ekspozicieton, kiun mi poste povos pruntedone sendi al ĉiu kolego aŭ propagandisto, kiu ĝin bezonos por „lerneja” kunveno. Sed pripensu, ke tia materialo nur povos esti valora, se ĝi estos plej varia, do nur se multaj kolegoj el multaj landoj helpos. Cu mi povos kalkuli je via kunlaboro?? P» KORTE, administranto de T.A.G.E. Schoolstraat 13. VEENDAM (Nederland). *)

aliaj gazetoj estas afable petataj represi ĉi tiun alvokon.

— paĝo 20 de la PDF —

SOCIETO de HISTORIAJ-kaj GEOGRAFIA) PROFESOROJ | en FRANCLANDO. Grava afero por nia esperantista propagando!1 II Respondu amase.

1. Profesoro Troux en Liceo Voltaire, PARIS, XXe, Rue • e Pelleport 54, kolektas por la bulteno de la societo, horarojn de historiaj-kaj geografiaj klasoj en duagradaj lernejoj. 2. Profesoro ROBERT GERARD en unuagrada supera lernejo, CHALONS-SUR-MARNE, 75 Rue de Fagnieres, kolektas tradukaĵojn de ĉapitroj el lernolibroj por lastaj klasoj de unuagradaj lernejoj, koncerne la devenojn de la mondmilito, 1914—1918. Antaŭdankon.!! Esperanto

en

la

lernejon!

Ĉu vi volas helpi efektivigi tion ? “i Ĉu vi opinias, ke forta geinstruista asocio povos alporti gravan helpon ?

Propagandu do: T.A.G.E. kaj I.P.R.

„ĈIELARKA STANDARDO” estas la unua kaj sola internacia kooperativa gazeto esperantlingva. Originalaj artikoloj el teorio, historio, nuna stato, praktika kaj bibliografio de kooperativismo II

el ĉiuj landoj.

Jara abono 7 sv. fr., pageblaj ankaŭ

kvaronjare. Interesatoj petu specimen-Nron ĉe la Eldon-Kooperativo „Spolnota Pracy” Warszawa (Varsovio) str. Marszal-

kowska 149/9, Pollando.

,

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

i

-Ak1

A K

il

E

i l’

t

1 IN u’ *

<11 4

l

l

< *

i P; t

i

.1 TW$TKN.

Oficiala organo de 16-a jaro.

No. 7-a.

1937-a

— paĝo 2 de la PDF —

Abonprezo de I.P.R. La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por la abonkotizo estas sendota el: 8 ŝilingoj Aŭstrujo 5. — ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Ĉeĥoslovakujo 20 ĉ. kr. 6 kronoj, hanujo 25 frankoj Francujo 4 markoj German ujo Hispanujo 12 pes. ltala 10 liroj. Hungarujo 7 peng. Jugoslavio 50 din. Latvujo 5 latoj. Norvegujo 6 kron. Polujo 8 zlotoj. Rumanujo 180 leoj. Svislando 5 frank. U. S. A. 1.50 doi. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 90544. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

F-ino V. C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de garcjons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St,. Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Aŭstra : Societo de Aŭstraj EsperantoInstruistoj. Gfrornergasse 13. Wien. VI. Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN.

Bulgara:

Ivan Valĉanov, Ljuben Karavelov. 40. SOFIO. Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Ĉina: Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Cilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana : Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. Estona: Ain Vahuri. VIRU-KABALA. Franca : G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. Greka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75—2—3. BARCELONA. Hungara : Bleier Vilmos. Soroksari ut. 38-40. V. 6. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FUZINE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag.

Nederlanda: J. Hogenkamp, Hoofd der School, 2e Exloermond (W.). Poŝtkonto No. 191714. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Soekalilah. 14, CHERIBON. Pola: Jdzef Migacz. Dlugosza 2. NOWY—SACZ. Sveda: estraro de S.I.E.F.

Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California, kaj: Amerika Esp. lnstituto. Illi Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo, kaj en Norvegujo.

En SVEDUJO oni sin anoncu al la sekretario de la T.A.G.E. sekcio (S.I.E.F.) S-ro Fritiof Ahnfeldt. Inglatorp, Torskors. Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

i6=a jaro (Numero 7) 1937.

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Redaktoro: E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. \Vinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Poŝtĉekk.: 90544. Prezidanto de TAGE: Dro Bj. BECKMAN, St. Eriksgatan 110, Stockholm Svedujo. Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuw=Scheemda (Gron.) (Nederlando). W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando). A. VAN HAGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando).

Internacia Eduko. Esploro de la internacia situacio rapide kondukas pacamanton al plej amara elreviĝo. Gi konkludiĝas fakte per senutileco de la universale faritaj klopodoj favore al paco. Kiu kuraĝas ankoraŭ elmontri sian fidon al eŭropa unueco, dum la nacieca mistiko de la diktatoraj reĝimoj elvokas malamon kaj perforton, kaj iom post iom disvastiĝas tra la tuta mondo, tiu riskas sin ŝajnigi naivulo kaj fronti publiklan nekredemon. Ni evitos prijuĝi la nuntempajn politikajn ŝanĝojn kaj la ekonomikajn kaj sociajn kaŭzojn kiuj tiom profunde malkvietigas la vivon de la popoloj. Tio estas la tasko de la historiistoj. Sed ni asertos, kiel ni tiel ofte faris en ĉi-tiu revuo, ke, kiaj ajn estu la graveco kaj malstabileco de la internacia situacio, ni ne rajtas rifuĝi en senton de malkuraĝiĝo kaj nenipovo. Ni celkonstruas pli por estonta sociordo ol por la nuna mondo, kaj tiu estonta sociordo devas esti — alie ni devus rezigni pri la homa intelekto — la triumfo de la racio kaj kunagado. Por celkonscie agadi, la Nacia Sindikato daŭrigas tiun laboron pri internacia eduko por kiu pluraj el ni dediĉas jam de multaj jaroj sian plejeblan agemon. La Komisiono de la Edukistoj de la Universala Kunveno por Paco voĉdonis dum la Brusela Kongreso, en la lasta septembro, nombron da deziresprimoj kiuj admonas la edukistojn uzi la lernejon en la servo de la paco. La prieduka Komisiono de la franca Komitato de la R.U.P. sin okupis enkonduki en la praktikon la kongresajn deziresprimojn kaj starigi kun la Ministerio pri Nacia Edukado, efektivan kunlaboradon. La referato transdonita al Sro Jean Zay alkondukas al la sekvaj konkludoj entute akceptitaj de la ministro:

I.

LIBROJ KAJ LERNILAROJ.

a. Rekomendo al la rektoroj kaj akademiaj inspektoroj por ke, oni persvadiĝu en ĉiuj instancoj de la Universitato, pri la graveco de la paceduko;

— paĝo 4 de la PDF —

122

INTERMACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 7

b. Nepra apliko de la decidoj de la departementaj komisionoj por la reviziado de la listoj de la libroj nun uzataj en la unuagradaj lernejoj; c. Sama regulado starigota pri la premilibroj kaj bibliotekaj libroj; d. kuraĝigo al la verkantoj kaj eldonantoj de libroj akcelantaj ideojn pri paco kaj internacia kunlaborado.

II.

DISKONIGADO DE LA CELOJ KAJ AGADO DE LA INTERNACIAJ ORGANIZAĴOJ.

a. Cirkulero rekomendanta la enkondukon en la instruplanon de lecionoj adaptitaj al la diversaĝaj lernantoj. b. Kuraĝigo al la aŭtoroj kaj eldonantoj kiuj kapablos taŭge komprenebligi la mekanismon de la internaciaj organizaĵoj.

III.

OBJEKTIVA INSTRUADO DE HISTORIO.

a. Publikigo de la konkludoj de la Komisiono de la francaj kaj germanaj historiistoj kunvenintaj en Parizo dum novembro 1935; b. Rekomendo al ĉiugradaj instruistoj kaj profesoroj por ke la prihistoria instruado estu objektiva kaj komforma al la konkludoj de tiu komisiono.

IV.

PARADOJ KAJ MILITISTA PREPARADO.

a. Decido apartigi la lernejon disde ĉia mildkaraktera manifestado; b. Alatribuado de la korpa eduko al la Nacia Eduko kaj regulado nete disiganta la korpan edukon disde ĉia militista edukado.

V.

INTERRILATIGOJ INTER LA DIVERSNACIAJ JUNULAROJ.

a. Morala apogo de la nova Eduko al ĉiuj iniciatoj de la grandaj asocioj, cele al multobligado de la interrilatoj inter la junularoj; alvoko de la kimrujaj infanoj; internacia lerneja korespondado; tendaroj kaj internaciaj libertempaj kursoj; junulgastejoj; b. Deviga studado de fremda lingvo en la superaj kursoj de la unuagradaj lernejoj kaj en la daŭrigaj kursoj pri profesia kaj industria Instruado; c. Agnosko de Esperanto kiel internacia helplingvo kaj starigo de laŭvolaj Esperanto kursoj.

Ne atendante la oficialajn iniciatojn, ni serĉos en la proksimaj artikoloj, la praktikajn solvojn kiuj, en la lernejo, povas plene efektivigi porpacan instruadon kaj ni rememorigos la jam plenumitajn klopodojn.

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 7

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

123

La Nacia Sindikato, dank’ al la morala aŭtoritato kiun donas al ĝi meze de la universitata internacia movado, la konstrua laboro de tiu lasta jardeko, la unueco de ĝia doktrino kaj la ĉiam kreskanta nombro de ĝiaj membroj, sin devigu daŭrigi sian edukan kaj porpacan mision. Tie staras la plej nobla el ĝiaj taskoj. MARIE LOUISE CAVALIER (el ,,Ecole Liberatrice” tradukis F. Baronnet).

Internacia Kongreso de la Unuagrada Instruado kaj Popola Edukado. Dum la solena malfermo de la Internacia Kongreso de la Unuagrada lnstruado kaj Popola Edukado, kiu okazis en Parizo la 23an de julio, Jean Zay, Franca ministro por la nacia Edukado, finis sian paroladan elvokante la ..ĉarman ombron ”, kiu ŝvebis super la ĉeestantoj: „ —tiun de knabeto kun liaj galoŝoj kaj lia kapuŝo. kiu antaŭeniras sur la tutmondaj vojoj, kaj kies manon vi devas preni por lin gvidi al honordignaj celaj. Se ligilo estas necesa super la landlimoj, miskomprenoj kaj baroj por kunigi la homojn, estu ĝi la ambaŭ delikataj manetoj de la infano al vi konfidita, kiuj provas kaj sukcesas la geston de frata repacigo!” La 25an de julio la tutan kunsidon oni dediĉis al „la instruistoj kaj edukistoj por la Paco.” S-ro Lapierre, Redakcia Sekretario de la Nacia Sindikato de la Francaj Geinstruistoj, rememoriginte pri lalibro; „La Franca Publika Lernejo” (eldonita okaze de la kongreso), en kiu li resumis la klopodojn de la francaj instruistoj por la Paco, zorge distingis la principojn, kiuj devas inspiri ĉian edukadon por la Paco. Cu antaŭ la tuta publika opinio, ĉu per la objektiva instruado de la historio, de la geografio kaj de la literaturo de ĉiuj landoj, aŭ per la instruado de la ideo de justeco, de respekto al la moroj kaj kutimoj de la aliaj landoj, la instruisto povas kaj devas doni al la infanoj kiel al la plenkreskuloj la ideon, ke la homaro, malgraŭ videblaj malsamaĵoj, estas „unu tuto”? La lernejo devas esti, laŭ diro de Komenius (Komenskij) laborejo por Humaneco. S-ro Adams, deligito de la ..Board of Edukadon” (Anglujo) montris, ke la internacia kooperado povas trafi bonan sukceson per la personaj interrilatoj inter la diverslandaj instruistoj kaj lernantoj. La anglaj instruistoj rememorigas iliajn lernantojn, precipe la llan de novembro, pri la neceseco de la Ligo de la Nacioj.

— paĝo 6 de la PDF —

124

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 7

S-ro Patten, delegito de ..Nationa! linion of Teachers” (Anglujo), klarege substrekis la gravecon de la spirita sintenado de la popoloj, unuj vidalvide al la aliaj. Li montris, kiel, en Anglujo, la aŭtoritatuloj kaj la instruistoj penas krei spiritan sintenadon favore al la Paco. Fine, mi citas frazon elĉerpitan el la parolado de S-ro Bougie, Direktoro de la Supera Normala Lernejo (Francujo): — „Se ni volas elradikigi la militan spiriton el la junaj generacioj, unu el la rimedoj je nia dispono estas enpenetrigi en la koron kaj en la spiriton de tiuj junaj generacioj la senton de la internacia solidareco.” Tradukis G. CHATELAIN. (el la franca ĵurnalo L’ Oeuvre).

Albin Neuzil :

Raporto pri la T. A. G. E. fakaj kunvenoj dum la kongreso. Dum la kongreso okazis du fakaj kunvenoj de T.A.G.E., marde la lOan de aŭg. je la lOa h. kaj vendrede la 13an je la 12ah. Antaŭ la la kunveno mi preparis kun Sro. Dro. Antoni Czubrinski kaj koi. B. Gluchowski la programon : 1. Listo de ĉeestantoj. 2. Elekto de estraro. 3. Malfermo kaj salutoj. Mi legis la salutleteron de Sro prez. de T. A. G. E. prof. Bj. Beckman. 4. Averto kaj proklamo: Ni restu neŭtralaj en la disputoj inter li. E. A. kaj I. E. L. 5. Prelego de Sro Dro Antoni Czubrinski: Interŝtata Esperantoakordo. 6. Prelego de Sro prof. Sygnarski el Bydgoŝc; Spertoj pri esp. instruado en tiea gimnazio. 7. Metodaj helpiloj por la instruado de kantado kaj muziko kaj geografio kun la demonstracio Sro koi. Jozef Migacz. 8. Enkonduko de Esp. en la lernejojn. Internacia interŝanĝado de gelernantoj. Interlerneja korespondado kaj interŝanĝado de interesaj laboroj kaj objektoj. 9. Proponoj kaj rezolucioj. Al la. La liston de ĉeestantoj prizorgis koi. Gluchowski. Inter la ĉeestantoj estis reprezentanto de la pola registaro kaj aliaj laŭ la protokolo. Al 2a. Ambaŭ kunvenojn prezidis mi kun Sro Dro Czubrinski kaj protokolinto Sro Gluchovvski.

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 7

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

125

Al 5a. Gravan intereson vekis la prelego de Sro Dro A. Czubrinski. Inter alie oni konstatis, ke la fremdlingva instruado nuntempa estas nesufiĉa. La rezultoj de tiu ĉi instruado estas tiom bagatelaj koncerne la elspezoj por tiu ĉi instruado kaj la granda energio dediĉita al tiu ĉi instruado de la instruistoj, profesoroj kaj speciale de la gelernantoj. La parolpovo en fremda lingvo estas post 4 respective post 8 jara studado minimuma. En esperanto oni povas atingi pli multon per ludo, por malmultaj elspezoj kaj por malpli da energio. Multaj geinfanoj speciale tiuj, kiuj apartenas al malriĉaj klasoj, foriras de la elementa aŭ 2a grada lernejo nesciante eĉ unu fremdan lingvon. Estus juste, ke ankaŭ la malriĉaj gelernantoj lernu almenaŭ unu fremdan lingvon perfekte. Plej bone taŭgas Esperanto. Oni multe diskutis pri la metodoj de la laboro por efektivigi la interŝtatan Esperanto-akordon. Estis diversaj opinioj kaj proponoj. Plej bone estus provi ĉiujn vojojn. Varbi inter laboristoj, instruistoj, kuracistoj, komercistoj, scienculoj, sportistoj, turistoj k.t.p. Gajni ilian konsenton simile kiel faris niaj anglaj geamikoj. Ataki poste la deputitojn, parlamentanojn, senatanojn, ministeriojn kaj montri al ĉiuj dokumentojn. Plej grave estas gajni la lernejojn per pedagogoj. Kiu devas komenci ? Landaj centroj Esp. Internacia centro, (malutilas nuna internacia stato LI. E. A. kaj I. E. L.-ni bezonas unuecon por tiu ĉi grava laboro). Ankaŭ T. A. G. E. devus kunlabori kaj skizi la vojon de la laboro. Mi raportis, ke en nia lando oni nun praktikas strangan kompletigadon de la lerneja fremdlingva instruado. 1. oni sendas dum la libertempo geinfanojn al fremdlingva familio interŝange aŭ por speciala pago. 2. oni aranĝas specialajn dumferiajn fremdlingvajn kursojn en kelkaj regionoj. Nun estas demando, ĉu estas bone prirabi la gelernantojn pri la libertempa libereco kaj altrudi al ĝi novan laboron eĉ dum la libertempo ? Kaj alia demando. Nuna vivo estas sufiĉe multekosta. Elspezoj de la gepatroj dum la lerneja jaro estas tre grandaj kaj nun ili devas pagi sufiĉe multan monon por ĉi tiuj kursoj libertempaj. Mia filino partoprenis similan kurson por studi la germanan lingvon. Tiu kurso kostis al mi proksimume Kĉ 600. por 2 semanoj. Mi neniel kontraŭparolas la perfektigadon en fremda lingvo en la koncerna fremda medio, sed se la fremdlingva instruado havas mankojn, oni ne povas postuli, ke la gepatroj regule proprahelpe alportu ĉiam pli grandajn oferojn. Enkonduko de Esp. en la lernejojn estus granda helpo al la homaro kaj samtempe granda ŝparo de mono kaj de energio.

— paĝo 8 de la PDF —

126

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 7

Al 6a. Sro prof. Sygnarski en sia bonega parolado montris al ni la rezultojn de sia meritplena poresp. laboro. Per la statistikaj datoj li dokumentis valoron de esp. instruado. Al 7a. Sro koi. J. Migacz montris al ni tre interesajn helpilojn, kiujn li mem produktis. Lia tre simpla kaj bonega metronomo de Melzel povas multe utili al kolegoj, kiuj instruas kantadon kaj muzikon. Liaj bonegaj helpiloj por instrui geografion meritas pli grandan atenton ol kian oni povas dediĉi al tiel bonaj helpiloj dum la kongresa laborkunveno. Mi rekomendas al koi. Migacz, ke li priskribu siajn inventojn en I. P. R. 8. Pri la internacia interkorespondado kaj interŝanĝado parolis tre interese koi. Malmgren en laborkunsido kongresa, poste hungara redaktorino kaj mi mem. Mi ellaboris detalan kaj interesan programon por tiu ĉi fako. 9. Proponoj kaj rezolucioj akceptitaj laŭ la protokolo de sro Gluchov/ski. Kion ni devas fari por efektivigi ĉion ? 1. Instigi la kongresestraron, ke ĝi sin turnu al la registaroj kaj petu la opinion de ili. 2. Instigi la landajn centrojn, ke ili eklaboru por Interŝtata Esp. interkonsento. 3. Instigi la internaciajn centrojn UEA kaj IEL por ke ankaŭ ili faru sian _ eblon. _ 4. Ciu aktiva esperantisto kaj speciale Esp. instruisto komencu instrui esop. laŭ sialanda ebleco. 5. TAGE klopodu prilabori la programon, memstare aŭ en interkonsento kun landaj kaj internaciaj centroj. ’) *) Vidu la sekvantan artikolon). (Red.)

Propagando pri ,,Esperanto en la Lernejon” en Nederlando. Ci sube ni raportos pri io nova en Nederlando. La 2an de Oktobro 1937 oni fondis tie oficejon, speciale por la propagando: ..Esperanto en Ia Lernejon ? En la fondo partoprenis 4 landaj esp.-organizoj : Federacio de Laboristaj Esperantistoj Nederlanda katolika Esperanto-ligo. Nederlanda kristana Esperanto-ligo Neŭtrala organizo : „La Estonto Estas Nia”, kaj T.A.G.E.

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 7

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

127

La estraro de la oficejo konsistas el po unu reprezentanto por ĉiu kunlaboranta organizo, plus unu direktoro, nomata de la oficeja estraro. La direktoro faras la administrajn laborojn. Ciu aliĝinta organizo kontribuas al la oficeja kaso po unu cendon por ĉiu ano, laŭ la nombro de anoj dum la unua de januaro de la kuranta jaro. En la estraro, T.A.G.E estas reprezentata de k-o Korte. La sekretariejo de la nova oficejo estas : Valeriusstraat, 109Ŭ. Amsterdam (Z). La oficejo petas: „ke el la tuta mondo oni sendu al ni la materialon, el kiuj ni forĝu la necesajn armilojn por nia batalo. (Esperanto-gazetojn, broŝurojn, pri-esperantajn artikolojn tradukitajn, ĝeneralajn, laŭ propaganda vidpunkto gravajn komunikojn, jarlibrojn ; oni signu la koncernajn partojn). — ke en aliaj landoj oni sekvu la nederlandan ekzemplon, ĉar nur per celkonscia kunlaboro kaj riciproka subteno ni iam atingos la celon’ . La laborkomitato de T.A.G.E. forte substrekas la lastan alineon. Gi plue raportos pri la laboroj kaj la spertoj de la komitato, por ke en aliaj landoj la T.A.G.E. sekcioj povu instigi al starigo de sama instituto, kiel en Nederlando. La prezidanto de la oficejo, k-o. P. W. Baas, alvokas jene : Gesamideanoj, Jam vi aŭdis kaj legis pri la starigo de la nederlanda oficejo ..Esperanto ĉe la Instruado”. Kaj ni zorgos, ke ankoraŭ multe vi legos kaj aŭdos pri nia nova instituto kaj ĝia laboro. De kelkaj flankoj jam atingis nin simpati-esprimoj kaj bondeziroj por nia sukceso. Sed, karaj geamikoj, bonvolu bone kompreni, ke la sukceso de nia penado tiom dependos de vi, kiom de ni. Plejparte eĉ de via konstanta subteno de niaj klopodoj. Duonan jarcenton ni nun propagandas, jardekojn ni pli-malpli emfaze postuladas la enkondukon de Esperanto ĉe la instruado. Kvazaŭ instinktive ni komprenis, ke, atinginte tiun celon, ni povus krii venkon. Sed, ho ve, ĝis nun ni restis vokantaj en la dezerto ! La malfortaj voĉoj unuopaj perdiĝis en la senfinan spacon. De nun ni alvokos la surdulojn per laŭtvokilo, tiel devigante la mondon aŭskulti nin. Ankaŭ nun ni ne alvenos unu-du-tri al la fino, nui paŝon post paŝo ni atingos la celon. Multo, multego estas ankoraŭ farota. Tamen, se ĝis nun evidentaj rezultatoj ne estis montreblaj, ne ĉiuj semoj perdiĝis, kaj la kampoj prilaboriĝos. Ni daŭrigu, kuraĝe kaj… precipe sisteme. Centran punkton, de el kiu ni gvidos la batalon, ni nun havas. Grandigi, fortigi tiun centron, jen nia, via unua tasko. Ni eklaboris. Ni petis diversajn geinstruistajn sindikatojn aliĝi al nia oficejo kaj kunlabori kun ni, por ke ni kune atingu la komunan celon, Jam antaŭ pluraj jaroj kelke da nederlandaj geinstruistaj ligoj formulis sian favoran opinion rilate al Esperanto. En 1932 diversaj profesiulaj asocioj instruaj adheris al la petskribo pri enkonduko de Esperanto kiel nedeviga fako. Nun ni petas de tiuj samaj organizaĵoj pli ol pervortan simpation, nun ni petas pri subteno, ne nur morala, sed ankaŭ materia. Ni bezonas iliajn monon, tempon kaj laborfortojn. Skribe kaj buŝe ni jam interrilatis kun kelkaj el tiuj organizaĵoj, klopodante konvinki ilin pri la taŭgeco de nia vidpunkto. Tiu estas, ke la enkonduko de Esperanto en Ia lernejojn sammulte, se ne pli, koncernas la profesiajn instruistojn ol nin esperantistojn. Temas ankaŭ pri la grava demando, ĉu estonte nefakuloj transprenu parton de la instruista, eduka laboro.

— paĝo 10 de la PDF —

128

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 7

Ni ne antaŭvidas, ke ĉiuj petataj organizaĵoj tuj jese respondos nian inviton. Tamen pli facile ili tion faros, kiam ili rimarkos, ke ekzistas interesiĝo pri la temo en propra rondo. Jen do tasko por niaj membroj-geinstruistoj. Ili montru, ke ili ne estas indiferentaj pri la decido de sia faka organizo pri ĉi tiu afero. Ne estas nia tasko, montri al ili la irota(j)n vojo(j)n. Tamen oni permesu al ni, atentigi pri kelkaj el ili. Ekzemple oni povas sin informi ĉe loka aŭ ĉef-estraro, ĉu la celita aliĝpeto ankaŭ estis sendata al la organizo kaj aldoni, ke oni ŝatas esti informata pri la decido. Oni povas sin turni al tiuj estraroj kun la demando, kia estas la starpunkto de la organizo rilate Esperanton, kion ili intencas fari por efektivigi jam plurjarojn ekzistantajn programpunktojn. Ekzistas internaciaj geinstruistaj korporacioj kaj iliaj organoj. Oni postulu la aplikon de Esperanto en tiuj revuoj, inter kiuj estas, kiuj nun aperas en tri lingvoj. En internaciaj, edukaj konferencoj kaj estrarkunvenoj oni uzu Esperanto. En propra rondo parolu kaj paroligu pri Esperanto. Se vi ne sukcesos unuan fojon, tio ne gravas. Duan. trian fojon martelu sur la saman amboson. Kaj … ne forgesu, informi nin pri viaj sukcesoj kaj malsukcesoj. Per sistema kuna agado ni venkos.

Karaj gekolegoj diverslandaj: kiu lando sekvos baldaŭ la nederlandan ekzemplon. Se vi bezonos pluajn informojn aŭ helpon b.v. skribi al la administracio de via organizo T.A.G.E. (La Laborkomitato).

La instruada afero de la finn-ugraj popoloj. DAŬRIGO.

2. 1.

Estonio. Historio.

Ni devas paroli pri la epoko de la fremda regado. En la historia evoluo de la instruado la finnoj estis en pli bona situacio ol la estonoj. Eĉ dum la sveda kaj rusa regado la finnoj posedis certan sinregadon, kaj enpolitike la ŝtataj organizoj ebligis al la finnoj la nacian evoluon. Kontraŭe Estonio estis ĉiam subordinata provinco kaj la estona terkulturistaro posedis nenian politikan rajton, eĉ province ĝi estis dividita en du gubernioj Estlando kaj Livlando. Laŭ ĉi tiu historigeografia determino la evoluo de la kultura vivo ekkomencis ĉirkaŭ du provincaj centroj : Tallinn kaj Tartu. La estonoj devis batali ne nur kontraŭ la rusoj, sed ankaŭ kontraŭ la baltaj germanoj, kiuj posedis la lokan sinregadon. La lernejpolitiko de la rusoj kaj germanoj nature ne koincidis kun la edukaj ideoj de la estonoj. La specialan estonan kulturon oni akiris nur kontraŭ la posedantoj de la oficiala povo. La unua kultura eduka evoluo komenciĝis post la sveda regnado okazinta en 1629. Gustavo Adolfo kaj siaj posteuloj postulis de la ekleziaj magistrataroj kaj bienposedantoj, ke ili kunlaboru per fondigo de lernejoj kaj disvastigo de la religia instruado. Ci tiuj noblaj klopodoj malsukcesis je la komenco de la XVIII. jarcento, sekve de

— paĝo 11 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 7

129

la militiro de Pietro la Granda. Ciu ŝtate organizita ebleco de la kultura evoluo prokrastiĝis dum la tuta XVIII. jarcento. Nur jarcentfine la prizorgoj de Katarino II. signifas iom da plibonigo. Je la komenco de la XIX. jarcento oni energie ekkomencis la laboron sur teritorio de la popoledukado kaj popolinstruado, kiun helpis la liberigo de la terkulturistaro en la dua jardeko de la jarcento. La spiritan evoluon rapidigis en 1848 la aktiveco de Voldemar Jannsen pri la intereso de la estona lingvo. Voldemar Janssen estas la patro de la estona popolo kiu el paŝtistknabo fariĝis instruisto kaj ĵurnalisto. Inter 1860-70, post la definitiva kaj plena liberigo de la terkulturistaro, ĉie formiĝas la komunumaj kaj ekleziaj lernejoj. Ankaŭ ĉirkaŭ 1880 la lingvo dela mezlernejoj kaj de la universitato de Tartu estis ekskluzive germana. Ni trovas la paralelon de la fin-sveda kulturbatalo en Estonio kun la diferenco, ke ĉi tie la germana kulturo batalas kontraŭ estona kulturo. Estas tre interese vidi en Estonio, ke la rusoj nek ekonomie nek kulture ambiciis fiksi la baltan teritorion. La panslava politiko de Aleksandro III. kaj de lia ĉirkaŭaĵo denove malhelpis la evoluon de la estona kulturo, unuavice la aferon de la nacia lernejo. En 1880 la rusa lingvo anŝtataŭas la estonan en la popollernejoj. Nur post la 1905 jara, rusa revolucio oni povis fondi privatajn popol — kaj mezlernejojn kun estona lingvo. Post la 1918-jara germana okupado oni plenenergie komencis la ŝtatan instruadan organizon de la sendependa Estonio. La senmezura merito de ĉi tiu agado estis al la jam mortinta Piatro Pold, protestanta predikisto, pli malfrue mezlerneja kaj universitata profesoro. Dum la rusa regado kaŭze de la nacia lernejo — la estonoj devis batali kontraŭ multaj malhelpaĵoj, kiam ili volis perfektigi sin en iu fako. Ci tiuj malhelpaĵoj en la popol-kaj precipe en la mezlernejo devigis la estonan popolon por instrui sin en institucioj ekster la lernejo. La estroj de la popolo zorgis pri siaj organizoj. Cie formiĝis kulturaj societoj, popolbibliotekoj, senpagaj kursoj, dimanĉaj lernejoj, versperkursoj, popolaltlernejoj — laŭ la finna ekzemplo. Ilia funkcio ne ĉesis mem post la batalo por la sendependeco, kiam la antaŭaj rusaj lernejoj naciiĝis. La estona ŝtato estis la unua, kiu zorgis pri kulturaŭtonomio por siaj naciaj minoroj. Estas tre interese mencii, ke la kvar-kvinfoje pli densa rusa loĝantaro ne havas tiel bone ellaboritan lernejorganizon, kiel la proksimume 15-18.000 germana loĝantaro.

2.

Organizo kaj spirito de la estona ŝtato.

Post la rusa revolucio en 1917 komenciĝis la estona nacia lernejo : Hodiaŭ jam en nacia spirito okazas la instruado de la junularo en la popol- kaj faklernejoj. Sube ni donas ŝtatistikon de la dek unuaj jaroj: (1918—1928) el kiu oni bone povas vidi, kiel serioze laboris la pedagogoj de ĉi tiu malgranda kaj ne-riĉa ŝtato :

— paĝo 12 de la PDF —

130

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

a.

b.

Nro 7

1408 popollernejo kun 120.836 lernantoj 18 kompletigaj popollernejoj kun 429 lernantoj 2 surdmutaj institutoj, kun 109 lernantoj 4 sanigpedagogiaj lernejoj kun 81 lernantoj 84 mezlernejoj kun 18.488 lernantoj lernejoj kun 431 lernantoj 15 agrikulturaj „ „ 5 komercaj 99 f♦ 22 instruaj „ „ 2205 fi 9 artaj k. muzikaj lernejoj „ 920 ff „ 240 1 militista lernejo ff

La sekvontaj ideoj gvidis la organizantojn de la lernejoj de la sendependa estona nacia ŝtato : la lernejo devas esti unueca ; ĉiu popolklaso havas la saman rajton por la akiro de la kulturo ; la lernejo povas nur instrui kaj eduki; ne povas esti ilo de politika propagando. Laŭ la 12-a §-o de la konstitucio la instruado estas deviga sub punigo de la gepatroj. La popollernejoj estas senpagaj. La malriĉaj infanoj ricevas subtenon. La konstitucio asekuras al la minoroj la instruadon en la gepatra lingvo. La lernejo ne servas plu la eklezion. La studmaterialo de la estona lernejo estas karakterizata per la praktikeco, la racionalismo. Lii fakinstruado estas plendevelopita. La estona instruado estas logike bonege bazita. La ekvilibra situacio plifortiĝis post la reformo de 1914. La estona popollernejo estas unueca. La instruado de la knabinoj koincidas kun tiu de la knaboj. Oni akceptas 7 jaraĝajn geknabojn. La popollernejo estas sesklasa. Tempo de la instruado estas inter 31-35 semajnoj. Deviga instruaĝo daŭras ĝis 14 jaroj. En la estonlingvaj lernejoj oni instruas kiel unuan fremdlingvon la germanan, en la ne-estonlingvaj lernejoj la estonan, sed nur en la kvina kaj sesa klasoj. Dua fremda lingvo estas nekonata en ĉi tiu tipo. Tiuj, kiuj ne iras en mezlernejon devas fini siajn studojn en la sesa klaso, la aliaj estas akceptataj en la mezlernejo jam post la kvara klaso de la popollernejo. Post la nova pedagogia reformo de 1914 la estona mezlernejo alproksimiĝis al la finna mezlerneja tipo. Gi konsistas el du dividoj : suba kaj supra. La suba divido : (keskkool) havas 5 klasojn, la supra havas tri klasojn kaj estas bifurkita en reala kaj humanistika branĉo. Nur post la mezlernejo oni povas iri al la universitato. Ne estas ekzamenoj inter la klasoj, pri la sukcesplena lernado decidas pedagogia komitato, en kiu partoprenas la direktoro kaj la profesoraro kaj la reprezantantoj de la gepatroj. Oni havas ekzamenon inter la du partoj de la mezlernejo. La mezlernejo edukas la venontajn gvidantojn de la nacio kaj estas subordinata al la universitato. La unua fremdlingvo estas la angla, la dua la germana aŭ la franca. La

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 7

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

131

studplano de la nova gimnazio ekkomenciĝos nur en 1938. Latinan lingvon oni nur dum tri jaroj lernas (15—16 jaraĝaj knaboj). Depost 1935 oni havas valorplenan pedagogian revuon : Eesti Kool (Estona Lernejo). {Daŭrigota). ANDREO GAŬDER Molnarstr. 31. Szeged Hungarujo.

Tre estimataj geamikoj – gefratoj! Ni proponas al vi nian grupan korespondadon kaj interŝanĝadon. Nia grupo konsistas el: 1. gelernantoj de elementa lernejo 9 ĝis 10 jaraj. 2. gestudentoj 11 ĝis 18 jaraj kaj plenkreskuloj, de diversaj profesioj. Ciu grupano posedas sian konstantan Non laŭ la almetita listo. La listo enhavas gravajn datojn por la intencita kunlaboro. Ni aldonas la liston titolitan Materialo kun konstantaj Noj de diversaj objektoj, ĉiu el niaj membroj kolektos laŭ sia ebleco la plej riĉan materialon, por sia kamarado. Ni skribos nur sur la normaligita formato t. e. (21 x 30 c.m.). Oni povas bone enpaki kaj uzi por ev. ekspozicio. Ni laboros serioze kaj honeste kaj postulas samon de niaj geamikoj. Se iu ne povas garantii honestan kunlaboron, tiu eĉ ne komencu. Eble vi komprenas, ke nia reciproka kunlaboro povas multe helpi nian laboron. La kolektitan materialon ni sendos en unu paketo al unu adreso. Ciu korespondanto trovos en nia paketo ion por si laŭ sia merito. Bonvolu tuj anonci al mi, ĉu nia plano plaĉas alvi kaj ĉu vi volas serioze kunlabori. Ni preparas jam niajn sendaĵojn. Samideane vin salutas via ĉeĥa amiko : ALBIL NEUZIL. Lernejestro. Olomouc. Nerodin. Ĉeĥoslovakujo. Materialo : Konstanta No. Objekto. 1. letero 2. vidaĵkarto 3. fotografaĵo 1 t. e. de 1 persono 4. fotografaĵo gr. t. e. de grupo 5. stilaj lecionoj 6. desegnaĵoj 7. manlaboraĵoj de knaboj 8. manlaboraĵoj de knabinoj

— paĝo 14 de la PDF —

132

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 7

9. poemoj 10. kantoj 11. artikoloj 12. ludoj 13. scenoj 14. anekdotoj 15. enigmoj 16. rebusoj 17. rakontoj 18. poŝtmarkoj 19. modelaj esperanto lecionoj 20. programoj de la esperantaj horetoj aŭ festoj 21. kuirreceptoj de interesaj naciaj manĝaĵoj 22. ludiloj 23. bildoj el diversaj gazetoj kaj prospektoj 24. interesaj bildafiŝoj 25. ilustritaj gazetoj 26. interesaj bildoj deeminentuloj 27. reklamalbumojn faritaj de gesamideanoj 28. instruhelpiloj 29. landkartoj 30. broŝuroj de vojaĝoficejoj 31. semoj de interesaj floroj kaj legomoj 32. specimenoj de diversaj varoj Ciu korespondanto bonvolu tuj kolekti la materialon laŭ la listo, laŭ sia povo. Ĉiun unuopan objekton signu tuj per la konstanta No kaj via plena legebla adreso. La kolektitan de vi materialon metu en grandan koverton kaj preparu tiamaniere ĉion por forsendo. Al No. la. Enhavo de la leteroj : Mi. Mia familio. Mia loĝejo. Mia lernejo aŭ laborejo. Miaj ĉiutagaj laboroj, amuzaĵoj, manĝaĵoj, kutimoj. Nia urbo, regiono, lando, ŝtato, popolo. Interesaj sciigoj pri ĉiutaga nacia vivo. Al No. 2. Interesajn eĉ uzitajn poŝtkartojn kaj vidaĵkartojn kolektu; la flankon kun la sciigo kaj adreso supergluu per pura papero, surskribu mallongan priskribon de la loko, kostumo aŭ nacia kutimo. Sendu kolekton da eble 50 vidaĵkartoj. Ni povas ilin projekcii kaj fari mallongan paroladon. Eble vi komprenas la celon. Al No. 3. 4. Por la korespondatoj estas certe tre interesa afero vidi almenaŭ bildeton de sia amiko. Al No. 5. Gelernantoj kaj gestudentoj multon profitos, se ili komparos 6, 7, 8. reciproke siajn pensojn kaj laborojn. Al No. 9. Verku, traduku kaj kolektu interesajn belajn poemojn. 10. Traduku naciajn kantojn kaj sendu ilin kun melodioj al ni.. 11. Traduku por ni la plej belajn artikolojn el viaj legolibroj.

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 7

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

133

12. Serĉu, traduku kaj sendu al ni viajn plej ŝatatajn ludojn. Al No. 13. Traduku kaj sendu al ni interesajn scenojn kiujn ni povas lerni kaj prezenti dum la esp. horeto aŭ festo. 14. Sendu al ni laŭeble interesajn naciajn anekdotojn. 15. 16. Mi verkis 250 enigmojn kaj rebusojn en esperanto. Vi ricevos interesajn enigmojn kaj rebusoj de ni, serĉu similajn por ni. 17. Ni ŝatas interesajn rakontojn de ĉiu amika nacio. Ni sendos similan materialon el nia lando. 18. Bonvolu kolekti uzitajn poŝtmarkojn speciale por nia junularo. Per ili ni trovos ilian intereson. 19. Mi verkas, kolektas kaj sendas modelajn esperanto lecionojn. 20. Programoj de esperanto horetoj kaj festoj kun programeroj povas multe helpi reciproke. 21. Per bonaj elprovitaj receptoj de diversaj naciaj bongustajoj ni povas konvinki niajn kuiristinojn pri la utileco de Esp. 22. Mi tre ŝatas ludilojn preparitajn malmultekoste de la infanoj mem. 23. 26. Temas pri utila materialo, kiun oni povas tre facile gajni kaj kolekti en familioj, ĉe parencojn kaj konatuloj. Tia materialo faras bonan propagandon kaj oni povas ĝin uzi por la instruado. 27. Mi produktas kun miaj gelernantoj luksajn albumojn por propagandi ĉion belan de nia lando kaj popolo. La albumoj estas kolekto de la materialo menciita sub la Noj 1.-32. 28. Niaj instruhelpiloj. Cu vi ne komprenas, ke la tuta materialo, kiun mi kolektas kaj postulas apartenas al miaj instruhelpiloj ? Pri miaj specialaj instruhelpiloj mi raportos dum nia interkorespondado. 29. Al la punkto pri la landkartoj mi rimarkas, ke temas nur pri malmultekostaj landkartoj de diversaj prospektoj kaj speciale mi tre ŝatas la landkartojn desegnitajn de la korespondantoj mem. 30. Al tiuĉi punkto mi aldonas: Temas pri la broŝuroj eldonitaj de fremdlandaj vojaĝoficejoj. facile riceveblaj. Mi penos aranĝi la aferon tiamaniere, ke mi sendos aŭ broŝuron en esperanto aŭ en la lingvo de koncerna nacio. 31. Niaj gelernantoj laboras sur sia propra laborkampo ĉe nia ĝardeno. Imagu ilian intereson, se ili gajnus iun novan floron aŭ legomon. Ili tuj komprenus, ke ili ne lernas Esp. vane. 32. Bonvolu kompreni, ke temas pri specimenoj facile akireblaj, kiujn oni povus facile sendi. Ekzemple : ŝtofoj, silkoj, toloj specialaj paperoj k. s.

— paĝo 16 de la PDF —

134

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 7

Poŝtkartservo T.A.G.E. La unua serio de nia poŝtkartservo estas preta. La mendintoj jam ricevis ilin. Se vi ankoraŭ volas havi ilin, sendu 6 internaciajn respondkuponojn al j. Hogenkamp, 2e Exloermond, Nederlando kaj tuj ili estos sendataj al vi. De la unua serio restis ankoraŭ 23 serioj. Tiu serio enhavas; 1. Nederlanda Muelilo, 2. Naciaj Kostumoj, 3. La sav-boato, 4. La pacpalaco, 5. Nova ponto ĉe Nimego, 6. La reĝa palaco en Amsterdam, 7. La Katedralo en Utrecht, 8. Haveno en Roterdam, 9. Bovinoj en herbejo, 10. Velsporto sur la lagoj en Friesland, 11. La granda digo, 12. La kluzoj, apud Wieringen. Ciuj kartoj havas dorsflanke priskribon tre interesan por eksterlandanoj. Ciuj kartoj estas fotokartoj. Samideanoj, kaptu la okazon plibonigi vian geografian instruadon. Montru ilin al viaj kolegoj I J. HOGENKAMP. 2e Exloermond, Nederlando.

ANGLUJO: „Esp. en la lernejo’. Lernejoj kie oni instruas Esperanton, laŭ detaloj ricevitaj antaŭ la someraj ferioj, 1937. Kun kelkaj modifoj faritaj laŭ nuna scio, Nov. 1937. 1. a. Sandgate School, Esher, Surrey-privata lernejo; b. 15 knaboj, 6—10 c. neoficiala; d. Sro S. G. Budgett. 2. a. The Manor House School, Bishopstone, Nr. Seaford, Essex; privata lernejo ; b. 9 geknaboj c. oficiala ; d. Fino. M. E. Carpenter. 3. a. Tinkers’ Farm Senior Giris’ School, Northfield, Birminghampopollernejo; b. 150 knabinoj, 11«—14; c. oficiala; d. Fino. N. Sheppard. 4. a. St. Paul’s Boys’ School, Worcester-popollernejo; b. 30 knaboj, 13—14; c. oficiala; d. Sro. W. Severn. 5. a. St. Andrew’s Senior Giris’ School, Portslade, Sussex-popol~ lernejo; b. 18 knabinoj, 1 1 — 14; c. neoficiala d. Fino. K. Hancock 6. a. Bush Elms Senior School, Romford, Essex-popollernejo; b. 80 geknaboj, 11 —13; c. oficiala; d. Sro. L. T. Impey. 7. a. King s Norton Council School, Pershore Road South, Birmingham- popollernejo; b. 80 geknaboj, 12 —13; c. oficiala; d. Fino. E. Norman. 8. a. Orange Hill Central Boys’ School-popollernejo; b. 60 knaboj 11 —14 Abbotts’ Road, Edgware, London; c. oficiala; d. Sro R. F. Parker

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 7

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

135

9. a. Bentley Lane Giris’ School, Meanwood, Leeds, 6-popoL lernejo; b. 116 knabinoj, 12—14; c. oficiala; d. Fino. D. WiL kinson. 10. a. Cavendish Senior School, Eastbourne, Sussex~popollernejo ; b. 30 geknaboj, 11 — 14; c. oficiala; d. Sro. W. G. Wigham. 11. a. Lymington Road Senior Boys’ School, Dagenham, Essexpopollernejo; b. 275 knaboj, 11 — 14; c. oficiala; d. Sro. H. G. Toms. 12. a. South Council School, Ashford, Kent-popollernejo; b. 11 knaboj; c. neoficiala; d. Sro. Batt. 13. a. Heath Park Senior Giris’ School-popollernejo; b. 40 knabinoj, Romford, Essex; c. oficiala; d. Fino. Wiles. 14. a. Northcote Giris’ School, Leeds, popollernejo; b. 11 knabinoj: c. oficiala. 15. a. Central Giris’ School, Chesterfield, popollernejo; b. 120 knabinoj; c. oficiala; d. Fino. I. Astwood. 16. a. Purlwell Senior School, Batley, Yorks, popollernejo; b. 35 geknaboj; c. oficiala; d. Sro. S. Parrington. 17. a. Handsworth New Road Senior Giris’ School, Handsworth, Birmingham, popollernejo; b. 100 knabinoj, 11 —14; c. oficiala; d. Fino E. Wheatley. 18. a. Day Continuation School, Bournville, Birmingham, dauriga lernejo; b. 24 knabinoj, 16—17; c. oficiala; d. Fino V. C. Nixon. 19. a. Bryanston School, Blandford, Dorset, moderna publika lernejo; b. 8 knaboj, 14—18; c. neoficiala; d. Sro. F. W. Armitage. 20. a. King James’ Grammar School, Bishop Auckland, Co. Durham, altgrada lernejo; b. 70 knaboj, 11 —12; c. oficiala. 21. a. Giris’ County School, Bishop Auckland, Co. Durham, altgrada lernejo; b. 50 knabinoj, 11 —12 kaj 16—17; c. oficiala; d. Fino. A. B. Edwards. 22. a. High School for Boys, Glasgow, Scotland, altgrada lernejo; b. 38 knaboj; c. neoficiala; d. Fino. Downie. 23. a. Friends’ School, Safiron Walden, altgrada lernejo; b. 12 knabinoj; c. oficiala; d. Fino. Priestman. 24. a. Royal School for Blind, Newcastle, blindullernejo; b. 10 knabinoj; c. neoficiala. 25. a. Royal Normal College, Upper Norwood, London, blindullernejo; b. 10 knabinoj; c. neoficiala; d. Fino Ball.

— paĝo 18 de la PDF —

136

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 7

T. A. G. E.-Tribuno. ………….. Kun intereso mi legis la artikolon ,.T.A.G.E.-tribuno” (I. P. R. No. 6) kaj mi devas diri, ke mi mem ne povus subteni ian alian organizon, kiu postulus monsubtenon, ĉar vere ni ne havas sufleon por subteni kiujn ni jam havas. Mi notas, ke oni esceptas Anglujon intertempe rilate tian interŝtatan agadon. Tio ja estas bona nun kaj en la estonto, ĉar se ia seninfluhava aŭ eĉ influhava komitato petus definitivan subtenon de nia registaro por Esperanto, povus esti ke enketo rezultus, kaj poste demandoj en Parlamento, kiuj havas kiel rezultaton, oficialan malaprobon pri Ia nuntempa permesita instruado en lernejoj. Do, estas vere danĝera afero por ni, ĉar ofte la registaro permesas tion kion oni ne speciale atentas, sed se diskutado okazus, tiam tiuj, kiuj suspektas Esperanton, aŭ preferas la anglan lingvon povus fari kontraŭaĵojn ĉiajn. En nia lando nuntempe estas forta agado pri ..Esperanto en la lernejoj”, aranĝita de nia brita asocio, kaj ne estus bone provi starigi ankoraŭ alian komitaton, (se oni povus trovi anojn por ĝi), kiu nur konkurus kun la supre menciita agado. Tiuj ĉi estas kompreneble miaj propraj opinioj, laŭ mia scio pri kondiĉoj en nia lando. V, C. N. —Anglujo.

Bibliografio. Dauriga kurso post Cseh-kurso fine aperis. Ĝin kompilis la konata Esp.-pedagogino F-ino Marg. Saxl, kiu dum multaj jaroj instruis laŭ Cseh-metodo kaj gvidis preparajn kursojn por Csehmetodaj geinstruistoj en la internaciaj feriaj kursoj en Helsingor, Danlando. Oni ordinare spertas, ke la transiro de la amuza Cseh-kurso al la malpli amuza, sed detala lernolibra daŭriga kurso seniluziigas multajn kursanojn, kiuj iom post iom forestos el la daŭriga kurso. Tiun mankon nun forigis f-ino Saxl per sia nova kursmaterialo. Ĉar ne ekzistas daŭriga Cseh-kurso, sveda kaj dana Esp.-institutoj kaj multaj geamikoj de f-ino Saxl instigis ŝin ellabori kaj eldoni daŭrigan kurson post Csehkurso, en sama maniero kiel la materialo de la Cseh-kurso. Nun ĝi aperis. Eldonis ĝin Dana Esp.-Librejo, Thyrasvej 15. Aabyhoj, Danlando. Prezo 7.50 d.kr. plus 10 pCt. kiel afranko. Ĉiuj, kiuj konas la eminentan talenton kaj pedagogian lertecon de f-ino Saxl, ne dubas pri tio, ke ŝia daŭriga kurso post Cseh-kurso estas bonega, amuza kaj instrua, tiel ke la lernintoj per Cseh-kurso daŭrigas sian studadon same fervore kiel dum la Cseh-metoda kurso. Ilustritan faldprospekton pri Ĉeĥoslovakio senpage sendas al niaj legantoj: Ĉeĥoslovaka Esperantista informejo Praha XIX Llralske 9. X-a SOKOL-OLIMPIADO PRAHA 1938, ilustrita faldprospekto pri la festoj de la Ĉeĥoslovaka Gimnasta Asocio SOKOL, okazontaj en julio 1938. 8 pg. 15 x 10 cm. Senpage ricevebla ĉe: Ĉeĥoslovaka Esperantista Informejo Praha XIX Uralskĉ 9.

H. W. van Loon, Rigardu la Teron. Tradukis Georgo Saville : Lit. Mondo ĝin eldonis (Budapest) 454 paĝoj. La traduko estas bona. Mi trovis diversajn, ĝis nun malmulte aŭ ne uzitajn vortojn, ekz. glacirivero. La enhavo estas tre interesa miksajo de geografio, historio, ekonomio, k.t.p. Leginda kaj aĉetinda 11

— paĝo 19 de la PDF —

Sciigoj de la laborkomitato. 1.

Al ĉiuj anoj, kiuj ankoraŭ ne pagis: bonvolu tuj fari tion, Senprokraste !!!

Post

la unna de januaro 1938 funkcios kiel asocia

kasisto: K-o A. van Hage, Zuidivending, Veendam,

(Nederlando). Poŝtĉekkonto no. 9715. Por la jaro 1938 oni do pagu nepre al lia konto,

(pere de la landaj agentoj) Atentu do ! 2.

Al kelkaj agentoj : bv. sendi antaŭ la 25-a de decembro

ĉijare vian financan raporton laŭ la sendita formularo, kune kun listo de anoj.

Post kelkaj semajnoj vi ricevos

la novan administran materialon por 1938. 3.

Karaj

gekolegoj, atentu la peton de k-o Korte pri

infandesegnaĵoj. (Vidu 3-a paĝo de kovrilo No. 6. I.P.R.)

Vi ankoraŭ povos sendi materialon ĝis l-a de februaro

1938.

4.

•• Ni atentigas vin pri la poŝtkartservo de k-o. Hogenkamp.

(I.P.R. No. 5 kaj la nuna).

— paĝo 20 de la PDF —

ESPERANTO EN LA PRAKTIKO La „Esperanta Komerca Asocio” (EKA) celante la disvastigon de Esperanto kaj la plifaciligon de la internaciaj komercaj rilatoj, publikigos en la venonta Novembro—Decembro, specialan, taŭgan broŝuron nome

EKA – BULTENO. Gi aperos monate kaj estos sendata SENPAGE al la delegitoj de IEL kaj UEA, al ĉiuj interesitoj, komercistoj, industriistoj, hoteloj, kuracejoj, komercaj ĉambroj k.c. La samideanoj, postulu la Bultenon al Centra Oficejo de EKA = Via Nazionale, 208 Romo (Italio) kaj kunlaboru, aligante al EKA kiel korespondantoj por komercaferoj aŭ kiel perantoj por komercanoncoj. La aliĝontoj ricevos kompencon proporcie je la efektivigotaj enspezigoj.

Propagandu la ..INTERNACIAN PEDAGOGIAN REVUON” I.

La vojo al fina enradikiĝo de Esperanto kondukas tra la lernejo.

II.

In fluriĉa instruista asocio povos mallongigi tiun vojon.

Varbu do por T.A.G.E. Legu la monatan revuon ..Nia

Gazeto”.

Ĉiam interesa enhavo. Administracio : 29. Av. de la Victoire, NICE (Francujo.)

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

Oficiala organo de T.A.G.E. 17-a jaro.

No. l-a.

1938-a

— paĝo 2 de la PDF —

Abonprezo de I.P.R.

Bulgara:

La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por la abonkotizo estas sendota el: 8 ŝilingoj. Aŭstrujo 5. — ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Ĉeĥoslovakujo 20 ĉ. kr. 6 kronoj, Danujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 10 liroj. ltala 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1. 50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 9715. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 5 U. E. A. kuponojn de 1 Sv. Frank, aŭ 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

F-ino V. C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gar^ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrovv St., Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Aŭstra : Societo de Aŭstraj EsperantoInstruistoj. Gfrornergasse 13. Wien. VI. Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN.

Ivan Valĉanov. Ljuben Karavelov. 40. SOFIO. Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Cina: Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Ĉilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana : Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. Estona: Ain Vahuri. VIRU-KABALA. Franca : G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara : Bleier Vilmos. Soroksari ut. 38-40. V. 6. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FUZINE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: J. Hogenkamp, Hoofd der School, 2e Exloermond (W.). Poŝtkonto No. 191714. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Soekalilah. 14. CHERIBON. Pola: Jozef Migacz. Dlugosza 2. NOWY—SACZ. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California, kaj: Amerika Esp. lnstituto. Illi Brooke Road. ROCKFORD. 1LLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo, kaj en Norvegujo.

En SVEDUJO oni sin anoncu al la sekretario de la T.A.G.E. sekcio (S.I.E.F.)

S-ro Fritiof Ahnfeldt.

Inglatorp, Torskors.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

j ry’ĵ~7

j7\^ l7*a Iaro (Numero ° i93-*

PEDAGOGIA REVUO

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Redaktoro : E. Ĵ. BOLTJES. Engelschelaan 30. VVinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Prezidanto de TAGE: Dro Bj. BECKMAN, St. Eriksgatan IIO, Stockholm Svedujo. Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuw»Scheemda (Gron.) (Nederlando). W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando). Kasisto: A. VAN HAGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando). Poŝtkonto No. 9715.

Nova etapo. Kvankam nova jaro instigas al disvolvo de ..novaj” planoj por la estonto, rigardante malantaŭen kaj konsiderante la rezultatojn dum pasinta tempopeco, nur la fakto ke la jaro 1938 komenciĝis» ne pravigas uzi la titolon, kiun ni skribis ĉi supre. Kaj tamen ni opinias rajte paroli pri nova etapo en la historio de T.A.G.E. Jam dum kelka tempo oni pli malpli vaste propagandas nian internacian lingvon sub la devizo: Esperanto en la lernejon tutmondan ! Komence de la nuna jaro ni ne plu parolas pri tiu signalvorto, sed celkonscie, laŭplane, aktive agos por atingi kion ĝi esprimas. Kiel vi jam scias, nia asocio aliĝis al la antaŭ kelkaj monatoj starigita oficejo ..Esperanto ĉe la instruado” kies sidejo estas en Amsterdamo. Ni ĝojas ke ni jam nun povas raporti pri sufiĉe grava antaŭenpaŝo de tiu instituto. Ne nur aliĝis la kvar nederlandaj esp. organizoj (neŭtrala, laborista, katolika kaj protestanta) kun internacie laboranta fakorganizo T.A.G.E., sed ankaŭ aniĝis du grandaj ne-esperantistaj instruistaj asocioj nederlandaj, nome Nederlands Onderwijzers Genootschap (Nederlanda Organizo Geinstruistaj kaj Bond van Nederlandse Ondervvijzers (Ligo de Nederlanda Instruistaro). La nova oficejo de nun do povos agi en la nomo de proks. 8000 organizitaj esperantistoj kaj 13000 geinstruistoj, fakto, kiu donos al ĝi aŭtoritatecon en la okuloj de la granda publiko, konsideranta nur la nombron, la amason. )* La oficejo nun ellaboras, interkonsente kun la diversaj asociaj reprezentantoj, laborprogramon, kiel firman bazon, sur kiu ĝi povos fruktedoni agadi. Dume ĝi atendas aliĝojn de pliaj organizoj, kiuj simpatias kun ĝia celo. En la venontaj numeroj de nia organo ni raportos plue pri la laboroj. Kiun signifon tio ĉio havas speciale por nia asocio T.A.G.E. ? *) Ni ĵus sciiĝas, ke ankaŭ aliĝis granda organizo ,,Volksonderwijs” (aprobantoj de libera, nedogma, publika instruado) kun pr. 60.000 anoj.

— paĝo 4 de la PDF —

2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

Ci tio, ke pli aktiva agado sur la kampo ..Esperanto en la lernejon” ekster nia propra organizo efikas pli viglan interesiĝon por la tuta afero inter instruistoj. Tia plia interesiĝo rezultigas pli da atento por nia faka organizo kaj ĝia organo, kiu respeguliĝas en aliĝo de novaj anoj. Kaj nun estas vere ke ni antaŭ kelka tempo skribis ke por nia asocio ne unualoke gravas granda nombro da anoj, sed pleje, elektita kerno de dediĉitaj gekolegoj, kiuj per sia kunlaboro efektivigas internacian kontakton inter gekolegoj diverslandaj. Ankoraŭ nun ni opinias ke tia kerno pli valoras ol granda nombro, kiu nur aliĝis, sed neniam aniĝis. Sed en la lasta tempo montriĝis, ke krome, ..amaso” povos rezultigi specialan efikon en la okuloj de la mondo, nome tiu pri ..aŭtoritateco.” Por nia nova agado „Esp. en la lernejon” ni bezonos ian demonstracion, ian manifestadon kaj por tio al ni mankas la amaso. Ho, jes, tia amaso jam ekzistas; centoj kaj miloj da gekolegoj nuntempe pli malpli konatiĝis kun Esperanto, sed neniu povos montri ilin, pro la fakto ke ili neniam kaj nenie amase kuniĝis. Ni vivas en tempo, kiam oni laboras per ..amasoj”. Estas bone, klare realigi al si tiun fakton por profiti per ĝi. Cie, ĉiel kaj ĉial la homoj kuniĝas; kial ne la instruistoj, la edukistoj de la venonta generacio, la kunlaborantoj por nobla celo! Kial, kial ne, geamikoj ? Ni opinias, ke ĝuste nuntempe tio estos nia devo! Amaso kontraŭ amaso por konservi almenaŭ iom da ekvilibro sur nia turmentata mondo. Tio povas — per T.A.G.E.! Certe! La organizo estas sufiĉe vasta kaj neŭtrala ke ..diverskoloraj” edukistoj povos sin senti hejme sub ĝia tegmento. Kaj tio sufiĉas ankoraŭ por la nuna momento. Krome la anoj havos la organizon, kiun ili mem deziras; la sorton kaj gvidadon de ĝi ja kuŝas en iliaj propraj manoj. Ni opinias ke ni per streĉa, kuna agado povos atingi konsiderindan sukceson, sed nur, se ĉiuj anoj de la nuna T.A.G.E.-kerno faros sian eblon, ne dirante; „Ho, mia najbaro certe laboros en tiu direkto; do ne necesas ke rni pensu pri la afero. Ne kara, ne, milfoje ne ! ! Vi, vi mem faru ion, almenaŭ ion! Nun estas la tempo, kiam ni kunvokas la ..kernon”, la pionirojn por kuna agado, nun, kiam ni staras antaŭ nova etapo!! Ni ege bezonas vian helpon, ĉies helpon. Ni ne parolu pri kvar — aŭ kvinjar — planojn. Tiuj nur celas deturni la atenton for de momenta mizero, kaj T.A.G.E. feliĉe ne konas tian mizeron. Sed ni kalkulas je via kunlaboro, kaj scias, ke nia alvoko ne estos vana. Krome, tiu propagando kaj varbado rezultigos, ke ni povos malaltigi la kotizojn kaj ni opinias, ke ankaŭ tiu flanko ne estos malŝatata en la nuna situacio por ni, geinstruistoj ! Se vi bezonos la helpon de nia laborkomitato, bonvolu nur memori la adreson de nia administracio.

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Karaj geamikoj, ni komencos novan etapon, vi kaj ni, laborante kune por alta, nobla celo, sciante ke tia laboro alportos feliĉon al ni kaj niaj 1 P.. K-e.

Komunikoj de la laborkomitato. 1. Cu la agentoj, kiuj ankoraŭ ne sendis al la administranto siajn membrolistojn dum 1937-a kaj la financan raporton, bonvolos fari tion «a postrevene? Cu la agentoj volos zorgi ke nia administranto ricevos rekte de ili aŭ pere de alia kolego, kvanton da infandesegnaĵoj por nia ekspozicio. Ne forgesu, kaj agu tuj ĉar la afero estas sufiĉe grava. (Vidu I.P.R. no. 6, kovrilo, 3-a paĝo). 2. De nun oni ne plu sendu la kotizojn al nia administranto sed al la kasisto: k-o. A. van Hage, Zuidwending, VEENDAM (Nederl.) poŝtkonto no. 9715.

Internacia Korespo ndadoficejo por Geinstruistoj kaj Gelernantoj. T.A.G.E. starigis Internacian Korespondadoficejon por Geinstruistoj kaj Gelernantoj. Ciuj, kiuj deziras korespondadi kun gekolegoj aŭ gelernantoj sendu siajn adresojn al la sekretario de T.A.G.E. La adresoj estos presigotaj senpage en I.P.R. Ni uzos la ordinarajn mallongigojn. Oni sendu unu Respondkuponon, se oni deziras tujan respondon aŭ specimenan ekzempleron. La sekretario K. H. SPORTEL, Nieuw-Scheemda (Gr.) Nederlando. Poŝtĉekkonto : 100053.

— paĝo 6 de la PDF —

4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

Pri la T.A.G.E.-kunvenoj dum la Londona kongreso. Dum la Universala kongreso en Londono T.A.G.E. aranĝos du kunvenojn, kiuj ne okazos samtempe kun aliaj gravaj kunsidoj. Prof. W. E. Collinson en Liverpool prezidos la kunvenojn. La provizora programo tekstas jene : Ie. Prelego de Prof. Collinson pri „Baza vortaro en instruado de Esperanto”. 2e. Prelego (de Prof. J. C. Flugel en Londono). 3e. Diskutado pri ..Esperanto en lernejoj ”* 4e. „ „ „Interkorespondado inter geinstruistoj kaj gelernantoj . 5e. Diskutado pri la ,,Redaktado de I.P.R. Ciuj, kiuj opinias, ke estos necese aŭ dezirinde priparoli ian temon dum niaj kunvenoj, sendu tian temon kiel eble plej baldaŭ al la sekretario : K. H. SPORTEL, Nieuw-Scheemda (Gr.) Nederlando.

Usono. Cu La Patrolando Povas Erari ? Cu la patrolando povas erari ? Jen grava demando por ĉiu instruisto de historio. Se tia instruisto kredas ke la respondo estas jes, se li povas transdoni siajn ideojn al siaj lernantaroj sen suferi bedaŭrindajn sekvojn en lia profesia vivo, oni povos diri ke li laboras en lando kie objektiva instruado ekzistas. Ke oni trovas tian objektivecon en Usono, ne estas iu vera dubo. Tamen estas notinde ke en Usono la instruistoj laboras ne sub nacia estraro, sed sub lokaj estraroj. Kaj en Usono, same kiel en ĉiu alia lando, ne estas tre malfacile eltrovi ŝovinismon. Se ĉi tiu penetras en iun lokan estraron, estas tre eble ke la instruistoj en tiu urbeto devas instrui historion lang — en — vange. Feliĉe, tiu kondiĉo ne estas tro ofta, kaj estas nekonata ĉie kie troviĝas vera klereco. Estas vere, do, ke la plimulto de la usonaj instruistoj de historio laboras tute objektive. Memkompreneble la patrolando povas erari, kaj ili ne hezitas priparoli kaj klarigi la erarojn. La objektiveco estas pruvata de la fakto ke oni priparolas la ĉisubajn aferojn, inter aliaj, en usonaj historio — lernantaroj: 1. La angla vidpunkto en la revolucio kontraŭ la patrinolando ; 2. Nejusta traktado kontraŭ la indianoj;

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

5

3. Rilate al la interna milito de 1861—65, justa konsidero de la vidpunktoj de ambaŭ flankoj; 4. La parta nejusteco de la usona milito kontraŭ Hispanujo; 5. La arbitra agado kontraŭ Kolombio antaŭ la ekkonstruo de la Panama Kanalo; 6. Iama imperialisma agado en Centra Ameriko kaj en la Antilioj, precipe en Nikaragvo kaj Hajtio; 7. Libera kritikado kontraŭ agado kaj ideoj de ĉiuj oficistoj, inkluzive de la prezidanto mem. Ĝis nun la usonaj ŝovinistoj ne estas sukcesintaj. Tiu kondiĉo longe daŭru! Vero estas vero, eĉ kiam ĝi vundas. LEMLIEL J. McCAULLEY, Instruisto de la hispana lingvo en Ia mezlernejo de Haddoxfield, N. ĵ.

Provleciono (daŭranta 1’2 – 2 horojn). Mi volas nun rakonti al vi fabelon, kiun vi certe jam bone scias. Atentigu ! Iam vivis reĝparo. La reĝparo estis tre riĉa. Sed tamen la reĝparo ne estis feliĉa …. (La lernantoj jam interrompas, unu blondulino eĉ daŭrigas: „ĉar mankis al ili infaneto” (kaj ŝi tuj poste ekruĝiĝis ĉarme), intertempe krias la aliaj lernantoj ..estas la fabelo pri ,,Dornrozeto” …. Jes, bone ! Vi estas pravaj. Vi nun scias la fabelon kaj mi povas ŝpari la rakontadon … Ni volas nun legi, kion mi skribis sur la tabulo. (Teksto sur la tabulo). Vi scias la fabelon pri ..Dornrozeto”. Cu vi volonte vidus la fabelon sur la scenejo ? Jes ? Bone 1 Vi tion povas. — Kie ? En la naturo ! — Kiam ? — Nun. Akurate en la nunaj tagoj realiĝas ĉi tiu fabelo sur la scenejo en la naturo. — Mi vidas jam kelkajn princojn, kiuj venis por veki Dornrozeton. Sed la bedaŭrinduloj ne sukcesis, ili eĉ fariĝis viktimoj pro sia amo kaj heroa kuraĝo. La unua princo aspektis kiel la galanto, la dua kiel primulo, la tria, estis tre vigla kaj havis la staturon de la flava papilio. Sed baldaŭ venos la ĝusta princo, kiu kisos Dornrozeton kaj vekas ŝin. Mi eĉ scias la tagon. Li venos la 2lan de marto. Cu vi konas Dornrozeton ? (nia tero). Cu vi konas la princon ? (la suno). a. La lernantoj legas la tekston hore. b. Sekvas nun la traduko kun la helpo de la vortaro kaj de la instruisto, (ĉiu lernanto havas sian vortaron). c. Klarigo de malfacilaj vortoj. La traduko okazas laufraze, samtempe la instruisto pritraktas kaj klarigas la substrekitajn vertojn. d. Vortfarado : vekas, vekiĝas, realigi, realiĝi, bedaŭrindaj, bedaŭrindulo, vidus, k.t.p. e. Pritrakto de la stilo kaj sintakso (en nacia lingvo kaj en Esp. tre ofte diferencas la sintakso. Okazo por pritrakti la logikan sintakson de 1’ Esp.) — Nun sekvas la plej grava parto. f. Paroladekzerco de lernantoj laŭ la demandoj flanke de la instruisto. Tiu ĉi parto montras la lertecon de la instruisto (laŭ la formo kaj metodo de la demandoj) kaj de la lernantoj (laŭ respondoj) — Dum tiu ĉi parto kvazaŭ konkuras la instruisto kun la lernantoj laŭ la vigleco kaj trafaj respondoj. La demand — kaj respondekzerco

— paĝo 8 de la PDF —

6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

pritraktas la tutan tekston kaj daŭras ofte duonhoron, ekz. la frazo : ..Kiu scias la fabelon ? (Ni scias la fabelon.) Kion vi scias ? — Pri kio temas la fabelo ? k.t.p. g. Klarigo kaj atentigo pri ofte uzataj vortoj (praktikaj vortoj) ekz. troviĝi, fariĝi, fari, okazi, k.t.p. La malfacilajn vortojn notu la lernantoj. h. Nun forviŝas la instruisto la tekston. j. Laŭ demandoj la lernantoj rerakontu la temon en konciza formo. k. Nun skribas la instruisto la rakonton sur la tabulo en nacia lingvo. /. La tasko de la lernantoj estas: ..Traduko en Esp.” m. Dum la skribado de la traduko helpas la instruisto individue. La lernantoj demandas pri la forgesitaj vortoj, pri gramatiko, ortografio, k.t.p. kaj la instruisto helpas. La tradukon transdonas la lernantoj al la instruisto. n. La instruisto korektas ĝin hejme. La recenzon kaj kritikon skribas la instruisto ruĝe en formo de frazoj. La instruisto skribu sian kritikon eĉ en formo de mallonga letero. — La scivolemaj lernantoj klopodas informi sin pri la enhavo de la kritiko kaj recenzo. (Prijuĝaj : Mi estas tre kontenta. — Mi ĝojas pri la modela traduko. — Mi estus pli kontenta, se vi ne kontraŭbatalus la akuzativon, k.t.p.) Ekestas korespondado inter la instruisto kaj la lernantoj. La vigla demandado estas garantiata kiam la lernantoj rericevas la taskojn kun la ruĝaj kritikoj HANS STRUSKA

Esp.-instruisto, Wien. Tre taŭgaj temoj estas 6-10 liniaj spritaĵoj, rakontetoj, anekdotoj, (Krestomatio. — Tra la mondo. (Bennemann).).

Kion opinias la Junularo pri Esperanto ? (sur la bazo de aranĝita enketo)

Dezirante konvinkiĝi, kion opinias pri Esperanto la junularo de mia gimnazio, mi aranĝis mallonge antaŭ mia forveturo al la Viena Konferenco (majo 1934) la sennoman enketon. La enketo koncernis la rilaton de junularo al la lingvo Esperanto, kiu estas instruata de mi en gimnazio ĉiujare depost la 1929-a. La enketon tamen mi ne sukcesis prilabori tiam por la Konferenco, ĉar mi ne havis sufiĉan tempon por tio. Mi prilaboris ĝin kelkajn monatojn poste por la Ministerio de Klerigo en Varsovio, kiu ricevis ĝin kune kun aliaj gravaj dokumentoj, rilatantaj al ĉi tiu afero, ĉe fino de la jaro 1934-a. Nun mi esperantigis ĝin kaj prezentas la opinion al ŝatataj gekolegoj. La enketo enhavis jenajn demandojn por respondo : 1. Klaso 2. Cu vi scipovas Esperanton ? Kiel ? (bone, sufiĉe, tute ne) 3. Cu vi apartenas aŭ apartenis al ĝimnazia „ Esperanta Rondo” 4. Cu vi dezirus, ke Esperanto estu devige instruata en lerlejoj kaj kial ? 5. Kiom da esperantaj korespondaĵoj (p.k., leteroj, presaĵoj) vi sendis al eksterlando kaj kiom vi ricevis? 6. Kial vi estas simpatiulo aŭ kontraŭulo de Esperanto ?

— paĝo 9 de la PDF —

7

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

7. Ĉu viaj gepatroj aŭ prizorgantoj estas favoraj al Esperanto aŭ nefavoraj ? 8. Kion vi opinias pri Esperanto ? En la enketo partoprenis 160 lernantoj, t.e. 86% de ĉiuj lernantoj de la IV-VI1I klasoj. La lecionoj de Esperanto okazis ĉiam ĉe lernantoj de la IV-a klaso (14-jaraj lernantoj) laŭ la malnova lernejtipo, ĉar ĉi tiŭn aĝon mi opiniis la plej taŭga por la instruado de la lingvo. Jen la tabelo, prezentanta en ciferoj la scipovon de Esperanto ĉe lernantoj :

I.

Scipovo de la lingvo Esperanto VII VIII kune

%

Klaso

IV

V

VI

ne scipovas Esp. scipovas «sufiĉe” scipovas «bone’

15 30 14

7 16

12 i

3 17 4

4 9 6

2 13 8

31 85 44

19,3 53,1 27,5

59

35

24

19

23

160

—

kune

Komparante la ciferojn sur la tabelo, ni vidas, ke en la gimnazio ekzistas nur malgranda nombro da lernantoj, kiuj tute ne konas Esperanton. Ili estas nur 31, t.e. 19,3%, bone scias la lingvon 44 lernantoj, t.e. 27,5% kaj la plej granda nombro da lernantoj posedas ioman scion de Esperanto, 85, t.e. 53,1%. Kvankam la sufiĉe granda nombro da lernantoj elmontras la scipovon de Esperanto, tamen la rezultatoj ne estas tute kontentigaj, ĉar la lernantoj ne tre ŝatas la lingvon, kiu ĝis nun estas nedevige instruata. Se ĉi tio okazus, la rilatoj sur ĉi tiu kampo prezentus sin tute alie kaj, mi kredas, multe pli efike.

II.

Aparteno al la Esperanta Rondo

Klaso

IV

V

VI

VII VIII

kune

ne apartenis apartenis apartenas ĝis nun

29 3 27

22 3 10

7 11 6

11 6 2

14 8 1

83 31 46

59

35

24

19

23

160

kune

La respondoj je la 3-a demando elmontras, ke apenaŭ la duono de lernantoj post la fino de la kurso apartenas aŭ apartenis al la Esperanta Rondo. Ci tiu nombro estus sufiĉe granda ĉe plenaĝuloj, sed ne ĉe lernantoj, kiuj en 100% devus aparteni al la Rondo, laborante kiel aktivaj membroj kaj perfektiĝante en la lingvo. La fakto tamen ne estas kontentiga, tiom pli, ke la nombro de Rondanoj estas nur papera. Efektive en la laboroj de la Rondo partoprenas apenaŭ la kvarono. La kaŭzo estas ankaŭ tio, ke la lernantoj havas multajn okupojn en posttagmezaj horoj, tiel en diversaj aliaj societoj,

— paĝo 10 de la PDF —

8

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

kiel ankaŭ en sportludoj, korpekzercaj aranĝoj k.t.p. La tabelo, rilatanta al partopreno de la junularo en Esperanta Rondo montras, ke plej multe da lernantoj apartenas al la Rondo el la IV-a klaso. Ĉi tio estas tute komprenebla, se ni konsideros, ke la lernantoj de ĉi tiu klaso, fininte la kurson, volas tuj eklabori en la Rondo, eĉ kiel pasivaj membroj, aŭskultante referatojn kaj diskutojn de pli aĝaj kolegoj. Ili ankaŭ volas konvinkiĝi, ĉu la lingvo Esperanto estas taŭga por ĉi tiu celo, ĉu ili havos plezuron ĉion kompreni kaj elparoli, ĉu ili povos en la fremda lingvo prelegi kaj diskuti je diversaj temoj. La respondoj je la demandoj 4, 6 kaj 8 estis ofte similaj aŭ samaj, ĉar ankaŭ la demandoj mem estis enhave proksimaj al si. Je la demando 4-a la junularo respondis, ĉu ĝi dezirus, ke ĉi tiu lingvo estu en lernejoj deviga instruobjekto aŭ ne, ĉe kio ĝi devis motivi sian respondon. Je la sesa demando ĉiu devis konfesi, ĉu li estas adepto aŭ kontraŭulo de Esperanto kaj kial. Fine je la lasta demando la junularo devis ĝenerale opinii pri ĉi tiu lingvo. Ĉi tiuj respondoj cifere estas videblaj sur la sekvantaj tabeloj :

III.

Esperanton en la lernejo :

ne deziras deziras indiferente afero

kune

IV.

IV

V

VI

VII

3 56

7 26 2

9 15

8 8 3-

9 13 1

36 118 6

59

35

24

19

23

160

2 3

26 5 4

13 3 8

5 6 8

14 6 3

112 22 26

59

35

24

19

23

160

VIII kune

Persona rilato al Esperanto :

favora malfavora indiferenta

54

kune

Rigardante la tabelon Ill-an ni vidas, ke je la 160 lernantoj — 118 esprimis deziron, ke Esperanto estu deviga lernobjekto en gimnazio, por 6 lernantoj ĉi tiu afero estas indiferenta kaj 36 lernantoj ne deziris al si ĝian enkondukon en la lernejo. El ĉi tiu tabelo evidentiĝas, ke ju pli altaj klasoj kaj pli aĝaj lernantoj des malpli favoraj ili estas rilate al Esperanto. Malplej bone ĉi tiu afero prezentas sin en la Vll-a klaso, kie apenaŭ la duono de lernantoj deziras al si, ke Esperanto estu deviga lernobjekto. Pli favore eldiras sin la junularo de la plej supera klaso (VIII) kaj Vl-a, kaj plej favore la klasoj IV-a kaj V-a. Sed ankaŭ inter la adeptoj ne ĉiuj estis por la enkonduko de Esperanto en lernejojn, ĉar por unuj ĝi estas tre facila lingvo, por aliaj tro malfacila kaj ili ne volus pligrandigi la

— paĝo 11 de la PDF —

9

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

nombron de la fremdaj lingvoj en lernejo. Ci tio klarigas al ni, kial la ciferoj de la tabelo Ill-a ne kovriĝas per ciferoj de la tabelo IV-a.

V.

La forsenditaj korespondaĵoj de junularo :

poŝtkartoj ilustr. leteroj presaĵoj

kune

VI.

V

VI

| VII

VIII

kune

201 100 17

107 35 7

441 248 91

402 129 18

557 330 92

1708 842 225

318

149

780

549

979

2775

La ricevitaj korespo n d aĵoj de junularo :

poŝtkartoj ilustr. leteroj presaĵoj

kune

VII.

IV

154 85 13

94 21 8

370 211 96

378 121 50

537 342 162

1533 780 329

252

123

677

549

1041

2641

9 12 47% | 52%

73 45.6%

Korespondis el apartaj klasoj:

nombro de lernantoj en %

30 50%

13 9 37% [ 37%

Trarigardante la suprajn tabelojn ni vidas, ke interese prezentas sin la ciferoj, rilatantaj al korespondado de junularo. Montriĝas, ke preskaŭ la duono de la lernantoj korespondis kun eksterlandanoj. Plej multe kaj plej longe korespondis la lernantoj de la VUI-a kaj de la IV-a klasoj, kaj malplej multe la lernantoj de la V-a klaso. Entute forsendis ĉiuj dum kelkaj jaroj T115 korespondaĵojn. Ci tiu cifero ne montras ĉiujn korespondaĵojn, ĉar multaj lernantoj jam antaŭe forlasis la gimnazion aŭ ne partoprenis en la enketo. La korespondemuloj ricevis el eksterlando 2642 korespondaĵojn. Antaŭ dek jaroj la rilato de loka socio al Esperanto estis plejparte malamika. Dum kelkjara laboro de gimnazia Esperanta Rondo (kaj de aliaj), kies anoj forte laboris por konvinki la skeptikulojn, ke Esperanto estas grava kulturfaktoro, multe ŝanĝiĝis en pli bona direkto. La junaj adeptoj aranĝis okaze de la Zamenhofa festo la solenan vesperon en la aŭlo de gimnazio, ili dissendis multajn invitilojn al ĉi tiu solenaĵo, en kiu partoprenis krom direktoro kaj geinstruistaro kelkcent da personoj pli aĝaj, gepatroj kaj konatoj de la lernantoj. Multe efikis la parolado de gimnazia direktoro POLAKOWSKI, kiu atentigis la aŭskultantaron pri la graveco de la esperanta movado, kvankam li tute ne scipovas la lingvon. La sepa demando de la enketo devis montri al mi, kia estis la rilato de la socio al Esperanto (antaŭ 3 jaroj). Mi sciiĝis, ke nur malmulta nombro da gepatroj kaj prizorgantoj estas malfavora al nia lingvo kaj movado. Verŝajne la socio tute prave opinias, ke

— paĝo 12 de la PDF —

10

INI ERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

Esperanto instruata en lernejoj ne povas esti io kontraŭreligia aŭ danĝera por nia ŝtato. Se ĝi estus tia, la lernejoj ne tolerus ĝin kaj la Registaro malpermesus certe ĝin instrui publike. Je la 160 respondoj apenaŭ 7 lernantoj konfesis, ke iliaj gepatroj malfavoras Esperanton, 100 gepatroj estis favoraj al ĝi kaj por 53 gepatroj ĉi tiu afero estis indiferenta. Ni vidas el ĉi tio, ke la propagando pere de lernejoj estas la plej taŭga kaj efika. Kaj tute prave la pioniroj de nia movado ĉiam opiniis, ke la plena venko de nia ideo tiel longe ne okazos, kiel longe la lingvo ne estos devige enkondukita en lernejojn. La saman opinion esprimis la partoprenintoj de la Viena kaj Pariza konferencoj, konsistantaj plejparte el geinstruistaro kaj pedagogaro. Nun ni trairu al argumentoj, kiujn uzis la lernantoj en siaj respondoj. La respondintoj de la IV~a klaso dezirus la enkondukon de Esperanto en lernejojn, ĉar : 1. la lingvo Esperanto disvolviĝus tiamaniere tre rapide. 2. oni povas facile uzi ĝin en la tuta mondo, 3. ĝi estas la plej facila lingvo kaj havas malmultajn gramatikajn regulojn, 4. post aliaj malfacilaj lecionoj la lernado de Esperanto estus kvazaŭ ripozo, 5. plifaciligas al diverslandaj homoj la korespondadon, plivigligas komercon kaj trafikon, 6. ĝi estas la sola lingvo, kiun oni povas en lernejo bone ellerni kaj senerare eĉ perfekte paroli, 7. ĝi estas tre interesiga kaj tre utila, ĉar ĝi malfermas la vojon al la malproksima mondo, 8. ni povas facile korespondadi kun samaĝuloj de aliaj landoj, 9. ĝi kondukas al interkompreniĝo inter diversnacianoj, 10. al ĉiu ĝi povas utili en la vivo, 11. ĝi kaŭzus la pliviglecon inter diversaj ŝtatoj,

laŭ opinioj de la lernantoj el la V-a klaso : 12. ĉar ĝi estas tre facila kaj bela, 13. ĝi kondukas al amikaj interrilatoj inter gejunularo de la tuta terglobo, 14. ĉar ankaŭ la kontraŭuloj konvinkiĝus tiam, kc ĝi estas belsona kaj lerninda lingvo, 15. ĉar tiam certe malaperus la malamika kontraŭ-esperanta propagando, kiu ĝis nun malĝuste taksas Esperanton, 16. je helpo de ĉi tiu lingvo la kulturaj nacioj povus pli bone interkonatiĝi kaj paceme kunvivi, 17. ĉar ĝi estas jam nun la internacia kaj ĉie uzata lingvo,

laŭ opinioj de la lernantoj el la Vi-a klaso : 18. ĉar ĝi estas la plej facila el la artefaritaj lingvoj, 19. je helpo de korespondado oni povas ĉerpi netakseblajn avantaĝojn pri historio de la lando, geografio ktp., 20. ĝi estas grava kiel interkompreniga faktoro inter nacioj, ĝi celas la firmigon de la mondpaco, 21. ĝi bonege utilas la turismon kaj plifaciligas vojaĝojn, 22. ĉar en popollernejoj ĝi povus bone anstataŭi la latinan aŭ alian fremdan lingvon, (tre prava rimarko I) 23. ĉar ĝi donas multajn profitojn sur diversaj laborkampoj,

laŭ opinioj de la lernantoj el la VH-a klaso : 24.

plifaciligas la efektivigon de la tutmondaj idealoj,

— paĝo 13 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

11

25. ebligas al ni, lernantoj, la ekkonon de la tuta mondo pere de korespondado, 26. ĝi povas reklami la propran landon kaj bone servi al propagando de nia kulturo, 27. du lecionoj en semajno sufiĉus por ellerni ĝin komplete dum unu lerneja jaro,

laŭ opinioj de la lernantoj el la VHI-a klaso ; 28. en lernejo ni havas por lernado plej multe da tempo kaj ni povus jam antaŭ la forlaso de la lernejo tre bone ellerni ĉi tiun facilan lingvon, 29. ni, lernantoj, forlasante ĉe fino la lernejon, scipovas neniun fremdan lingvon tiel bone, por ke ni povu uzi ĝin en la praktika vivo. La sola lingvo, kiu ebligas tion estas la lingvo Esperanto, (ankaŭ tre ĝusta rimarko !) 30. kiel artefarita kaj plej facila lingvo ĝi povus esti senpene akceptita de plimulto da inteligentularo kaj en la ekonomia vivo ĝi povus alporti grandajn profitojn, 31. ĝi propagandas nacian kulturon eksterlanden kaj reciproke ni multe sciiĝas pri eksterlando ; ĉe tio ĝi estas tre bela kaj povas servi kiel bonega interkomprenigilo ĉe la diversaj nacioj, 32. ĝi tre bone ekzercas la memorkapablon, estas bona ripetado de fremdaj naciaj lingvoj kaj donas multajn profitojn por ĉiu inteligentulo, 33. la lingvo estas tre utila ne nur al unuopuloj, sed ankaŭ al tutaj nacioj. Krom tio ĉi tiu lingvo kiel deviga lernobjekto estus vera distraĵo inter la lecionoj de la greka, latina aŭ franca lingvoj.

La lernantoj, kiuj ne estis favoraj al Esperanto kaj ne volis, ke ĝi estu instruobjekto en lernejo, motivis sian vidpunkton jene : lernantoj de la IV-a klaso : 1. 2. 3.

ĉar ĝi estas juda jargono, kiun ni devas malŝati, al nenio ĝi utilos, ĝi estas malfacila por la lernantoj de popollernejoj,(!)

lernantoj de la V-a klaso : 4. Esperanto servas al kontraŭreligia propagando. Esperantistoj estas plej ofte judoj aŭ ateistoj. Esperanton oni devas ĝisgrunde detrui. Multaj Poloj ne scias bone sian gepatran lingvon, 5. ni havas sufiĉe da fremdaj lingvoj, 6. mi estas granda antisemito, mi ne ŝatas pro tio Esperanton, 7. ĉar mi havas sufiĉe da malfacilaĵoj ĉe lernado de aliaj fremdaj lingvoj,

lernantoj de la Vi-a klaso : 8. ĉar ĝi havas tro multe da kontraŭuloj, 9. estas dubeble, ĉu ĉi tiu lingvo povos pli longe ekzisti, (la lernanto ne scias, ke ĝi ekzistas jam duonon da jarcento !) 10. ĉar la kreinto estis judo, 11. ĉar ĝi ne havas ĝis nun la praktikan valoron — en bankoj kaj poŝtoficejoj oni ne parolas ĝin, 12. tro malmultaj homoj parolas ĝin kaj estas malgranda interesiĝo por ĝi,

lernantoj de la Vll-a klaso : 13. ĉar enkondukante Esperanton oni devus forigi el lernejo unu fremdan nacian lingvon kaj ĉi tio ne estus dezerinda, 14. ĝi ne havas estontecon — malofte oni uzas ĝin buŝe, pli ofte skribe, 15. la enkonduko de Esperanto kaŭzus troplenigon de la lerneja programo, cetere la lingvo neniam venkos en la mondo, 16. ĉar la lingvo povus ekzisti plej longe du jarojn, (sensencaĵo ! tre malinteligenta respondo !) 17. en gimnazio ni devas lerni multajn instruobjektojn kaj ne estus tempo por Esperanto,

— paĝo 14 de la PDF —

12

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

18. la esperanta literaturo estas tro malriĉa por ke ni povu ĉi tiun lingvon lerni en lernejoj. 19. tro malserioza por ke ĝi povu esti instruobjekto en gimnazio,

Lernantoj de la VUI-a klaso : 20. 21. 22. 23.

ĉar ĝi malinklinigas al la lernado de aliaj naturaj lingvoj, ĉar ĝi estas la juda elpensaĵo por propagando de masonabolŝevika ideo, ĉar en gimnazio estas sufiĉe da fremdaj lingvoj, ĉar la lingvo ne estas bela kaj similas al ĵargono.

Trarigardante ĉi suprajn respondojn, ni vidas, ke la motivoj de la kontraŭuloj estas tre malgravaj kaj kompare al tiuj de adeptoj tute naivaj kaj kriplaj. La respondintoj plejparte ne scipovis Esperanton, tamen ili kuraĝis skribi tiel grandajn sensencaĵojn, eĉ la lernantoj de la VUI-a klaso ! Estas la konstatita fakto, ke neniu el bone sciantaj la lingvon opiniis ĝin tiamaniere, sed ĉi tion faris nur tiuj, kiuj ne scipovis la lingvon Esperanto. Se temas pri la respondoj je la 6-a kaj 8-a demandoj — tiam la plej granda nombro da lernantoj donis identajn respondojn, kiel je la 4-a demando, aŭ tute ne respondis. Inter la adeptoj, kiuj motivis sian respondon, estis ankoraŭ jenaj karakterizaj respondoj : en la IV-a klaso : 1. ĝi plifaciligas al mi la kolektadon de p.m. kaj de belaj bildkartoj el diversaj landoj, 2. ĉar la kreinto estis Pollandano kaj la lingvo on al ĉiu multajn profitojn : materialajn kaj spiritajn, 3. ĉar ĝi povas servi al praktikaj kaj sciencaj celoj. Ĝin povas uzi neklera laboristo kaj scienculo,

en la V-a klaso : 4. 5. 6.

ĉar mi vidas en ĝi profitojn por la tuta kristana mondo, ĉar mi vidas ĝian utilecon kaj komprenas ĝian ideologion, ĉar ĝi havas eblecon de grandega disvolviĝo,

en la Vi-a klaso : 7. 8. 9. 10.

ĉar ĝi celas al firmigo de la mondpaco, ĉar mi kredas, ke ĝi iam fariĝos la lingvo de la tuta homaro en internaciaj rilatoj, ĉar ĝi konigas nin pri la literaturo de la fremdaj nacioj, ĉar ĉi tiu lingvo estas tre oportuna kaj praktika por la tuta mondo.

en la Vll-a klaso : 1 1. 12.

ĉar Esperanto diskonigas eksterlandon pri Polujo, kiu estas lulilo de ĉi tiu lingvo, Esperanto donas grandajn avantaĝojn ĉe la plej eta peno,

en la VUI-a klaso; 13. je helpo de Esperanto oni povas ne nur interrilati kun diversaj nacioj, sed ankaŭ propagandi eksterlanden nacian kulturon, 14. Esperanto estas grava kulturfaktoro: krom lingvo ni devas ŝati ĝian internan ideon,

La kontraŭuloj konkludis je la samaj demandoj jene : en la IV-a klaso: 1. la lingvo Esperanto valorus nur tiam, se ĝin parolus ĉiu deka homo: sed ĉi tio okazos neniam,

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

13

en la V-a klaso : 2. mi ne estas adepto de la lingvo, ĉar pri Esperanto interesiĝas plejparte nur judoj, kiujn mi malamas, 3. mi estas antisemito kaj mi malŝatas judajn produktaĵojn,

en la Vi-a klaso : 4. ĉar la lingvo ne plaĉas al mi, 5. ĉar ĝi estas miksaĵo de ĉiuj lingvoj kaj ĝi ne sonas bele, 6. se ĝi estus akceptita de ĉiuj nacioj, tiam malaperus la neceso de uzado de naciaj lingvoj kaj ĉi tiu fakto alkondukus al forviŝo de internaciaj diferencoj,

en la Vll-a klaso : 7. 8. 9. 10.

neniam ĝi enhavos pli vastajn tavolojn de socio, estas malfacila, precipe por ĉi tiuj personoj, kiuj scipovas neniun fremdan lingvon, ĉar ĝi celas akiri popularecon en la mondo kaj ĉi tio ne estas akirebla, ĉar Esperanto estas nur la deformaĵo de la fremdaj vortoj,

en la VHI-a klaso : 11. ĉar ĝi estas laŭ mia opinio la sionisma eltrovaĵo por pli facila disvastigo de komunismo, framasoneco kaj de aliaj malutilajoj, 12. Esperanto neniam fariĝos la internacia lingvo. Ciu nacio tre ŝatas kaj gardas siajn proprajn naciajn ecojn kaj ne rezignos sian gepatran lingvon, kiu estas ĝia plej sankta propraĵo.

Resumante ĉiujn argumentojn de la junularo, „por” kaj ..kontraŭ”, mi konstatas, ke la plimulto da lernantoj de mia gimnazio interesiĝas efektive pri Esperanto, tre ŝatas ĝin kaj deziras, ke ĝi fariĝu deviga lernobjekto en multaj lernejoj de la civilizita mondo. Ĉe fino mi volas aldoni al la ŝatataj aŭskultantoj kelkajn rimarkojn rilate al Esperanto. Pri ĉi tiu lingvo mi interesiĝas pli ol 17 jarojn. Kiel gimnazia profesoro mi instruas ĝin depost la jaro 1929. La nombro de la lernantoj, kiuj partoprenas ĉiujare en la kursoj, estas meze 50. En la unua jaro partoprenis en la kurso la lernantoj de la 1V-VIII klasoj. En la sekvantaj jaroj nur lernantoj de la IV-a klaso (14 jaraj). Mi spertis, ke ĉi tiu aĝo plej bone taŭgas por la instruado de la lingvo. La lernantoj ricevis ĉiam ĉe la fino de la lerneja jaro cenzurojn sur la lernejaj atestoj. Specialan raporton pri la duon-oficiale instruata Esperanto en mia gimnazio dum la jaroj 1929-1934 mi liveris al la Viena Konferenco (1934), en kiu mi partoprenis kiel reprezentanto de la urbo Bydgoszcz. Dum mia 24-jara pedagogia praktiko mi spertis, ke la lei nantoj, kiuj finas la lernadon en gimnazio, scipovas vere neniun fremdan lingvon tiel bone, por ke ili povu uzi ĝin en la praktika vivo. La sola lingvo, kiu ebligas tion, estas nur Esperanto. Gi triumfos nur tiam, kiam ĝi fariĝos la deviga lernobjekto en ĉiuj lernejoj de la mondo aŭ almenaŭ de la plej gravaj kaj grandaj ŝtatoj. La propagando pere de lernejoj estas la plej taŭga kaj kaj plej efika. Junularo estas la estonteco de ĉiu nacio. Se ĝi posedos la veran scipovon de la mondlingvo Esperanto — ĝi utiligos ĝin sur ĉiu internacia laborkampo. Do la vera venko nur pere de lernejoj! Mi opinias, ke Esperanto

— paĝo 16 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

14

Nro 1

estas ne sole la plej bona komprenigilo inter la nacioj, sed ankaŭ ĝi plej bone servas al la afero de la mondpaco. Pro tio estus dezirindege, ke ĉi tiu utila lingvo estu kiel eble plej baldaŭ enkondukita en lernejoj de la tuta terglobo. ‘) Mi ripetas : La plej grava afero estas, ke Esperanto fariĝu en lernejoj deviga lernobjekto. Ni ne timu, ke lernantoj post fino de la lernado forgesos la lingvon. La samo estas rilate al lernado de aliaj fremdaj lingvoj. Kiuj ne volus lerni por la vivo mem, devus lerni por la lernejo. Nur ĉe la lernado de Esperanto la junularo povus nekompareble pli multe profiti. La korespondado kun samaĝuloj de diversaj landoj povus veki senĉesan interesiĝon pri ĉi tiu lingvo kaj alportus certe bonajn rezultojn. Konsiderante la gravan signifon de la helplingvo Esperanto kiel komprenigilo inter la diverslandaj homoj, kaj konsiderante ĉi tiun gravan problemon el la utila vidpunkto, ni devus nepre kaj kiel eble plej baldaŭ efektivigi la enkondukon de Esperanto en lernejojn de la tuta mondo, ne nur kiel nedevigan instruobjekton, (ĝi jam fakte ekzistas en diversaj landoj !) sed kiel devigan en la prava konvinko, ke la akiro de ĉi tiu lingvoscienco ankoraŭ dum la lernejaj jaroj devas fariĝi nedisigebla fundamenta klereco, kiun ĉiu juna homo devas nepre ricevi por la vivvojo ! Prof. SYGNARSKI MIECZYSLAW Bydgoszcz — Polujo. ‘)

kaj

T.A.G.E. petas vian kunlaboron por atingi tion.

(Red.)

Ekvatoro. Laŭ la statistikoj de 1936 estis en ĉi tiu respubliko 2580 lernejoj, nome: 1876 unuagradaj (elementaj), 696 daŭrigaj, kaj 8 mez-lernejoj. El la 2580 lernejoj 1907 havis ununuran instruiston, 234 havis du kaj 109 tri instruistojn, do 2250 havis 3 aŭ malpli da instruistoj. Estis 285836 lernantoj: 64387 blankuloj 60112 indianoj 155212 de miksita raso 5740 negroj 285 de aziaj rasoj 285836 entute Facile oni povas kalkuli ke la nombro por ĉiu klaso ĝenerale estas tre alta.

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

15

Cehoslovakuĵo. La ĉeĥoslovakaj instruistoj tre emociiĝis pro la severa maniero, per kiu estis punataj la instruistoj, kies lernantoj pereis ĉe pramakcidento apud Kakvice (32 viktimoj). Ili postulas ke oni aranĝu oficiale la respondecon de la geinstruistoj dum lernejekskurso. Sen tia aranĝo la risko ja estas tro granda por la geinstruistoj.

Litovujo. Dum la jaro 1937 estis en Litovujo (sen regiono de Klaipeda) entute 2308 popollernejoj kaj 4876 komplektoj. Ŝtataj estis 2240 lernejoj kaj 4739 komplektoj, privataj — 68 lernejoj kaj 137 koniplektoj. Unu popollernejo estas je 1029 loĝantoj kaj unu komplekto — je 487 loĝantoj. Laŭ la instrua lingvo la popollernejoj dividiĝas jene : litovaj 2147 lernejoj kaj 4471 kompi., hebreaj 109 lern. kaj 306 kompi., germanaj 10 lern. kaj 21 kompi., polaj 11 lern. kaj 14 komp., latvaj 13 lern. kaj 18 komp., rusaj 3 lern. kaj 11 kompi., kaj miksitaj 15 lern. kaj 35 komplektoj. Krome, ĉe litovaj lernejoj estis 46 apartaj komplektoj kun juda aŭ malnovhebrea instrua lingvo, 6 kun rusa kaj 1 kun latva instrua lingvo. Dum la lernjaro 1936—1937 la popollernejojn vizitadis 269950 gelernantoj: 138982 knaboj, aŭ 51,5%, kaj 130968 knabinoj, aŭ 48,5%. La aĝo de gelernantoj : ĝis 7 jaroj — 1642, 7-jaraj — 34513, 8- jaraj — 41637, 9- jaraj — 43156, 10- jaraj — 44474, li- jaraj — 39075, 12- jaraj — 35512, 13- jaraj – 22494, 14- jaraj-6171, pli ol 14- jaraj — 1276. Laŭ gepatra lingvo la lernantoj dividiĝas jene: litovoj 238696, aŭ 88.42%, hebreoj — 17500, aŭ 6,48%, rusoj — 8053, aŭ 2,98%, poloj — 2229, aŭ 0,82%, germanoj — 2022, aŭ 0,75%, latvoj — 1099, aŭ 0,4%, blankrutenoj kaj aliaj — 351, aŭ 0,13%. Laŭ la konfesio : katolikoj — 236107, aŭ 87.48%, izraelidoj — 17500, aŭ 6,48%, protesantoj — 7894, aŭ 2,92%, antikvaj ortodoksoj — 5186, aŭ 1,92%, ortodoksoj — 2866, aŭ 1.06%, aliaj — 397, aŭ 14%. 0. Komence de la jaro estis entute 4876 popolinstruistoj : 2052 viroj, aŭ 42,1%, kaj 2824 virinoj, aŭ 57,9%. Dum la jaro nombro de popolinstruistoj pligrandiĝis je 228. La instruistoj laŭ nacieco : 4443 litovoj, 352 hebreoj, 24 germanoj, 13 poloj, 19 latvoj, 15 rusoj, 9 blankrutenoj kaj 1 alia. Krome, en aŭtonoma regiono de Klaipeda estas 242 popollernejoj kun 447 geinstruistoj kaj 17184 gelernantoj. (El : Litova Stelo.)

— paĝo 18 de la PDF —

16

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro l

T.A.G.E. Tribuno. Estimataj gesinjoroj, Tralegante diversajn esperantajn lernolibrojn, estas notinde rimarki ke ĉiu uzas diferencan vortliston instruotan al komencanto. Ankaŭ ŝajnas esti tute egale ĉu oni instruas la akuzativon je la komenco aŭ la fino de la kurso. Miaopinie, ege gravas kiujn vortojn oni instruas, kaj per kiu ordo oni prenzentas la gramatikajn regulojn. Estas la respondeco de la geinstruistoj kontroli, se ne verki, lernolibrojn. Unue, necesas pristudi la verkojn de la majstro, por listigi la oftecon de vortoj uzitaj. Ankaŭ la oftecon de afiksoj, kaj de la malsimplaj formoj de la verboj. Estas pro tio ke mi turnas min al vi, por demandi ĉu vi scias pri tia esploro jam farita de iu. Se jes, bv. informi min pri tio, kaj ankaŭ pri la libroj aŭ gazetoj en kiuj la koncernaj artikoloj aperis. Multajn antaŭdankojn. Samideane via. LOUIS DORMONT.

PS 1% St. Albans. N. Y. USONO. Rim, de la redaktoro: Ĉar certe multaj legantoj interesiĝas pri la respondoj, oni sendu ilin al la redaktoro, kiu publikigos ilin en la venonta numero.

Korespondoficejo. (Adreso : sekretario de T.A.G.E.).

Korespondantojn en diversaj landoj serĉas : I. knabinoj de la Tinkers Farm Lernejo, Northfield, Birmingham, Anglujo. 1 dekjara, 3 dekunujaraj, 14 dekdujaraj, 4 dektrijaraj, 6 dekkvarjaraj, 2 dekkvinjara}. J deksepjara kaj 1 dekokjara. II. Instruisto: J. M. Toorneman. Diepenveenscheweg 169. Deventer (Nederl.). III. Instruisto : R. T. Schiphof. Wier. 49. Friesland (Nederl). IV Instruisto : VVilliam Nowcle. 194 Farebrother Sr. Grimsby (Anglujo). V. Intsruisto : L. Hamberg—Overborg (V-Dal). Nas. (Svedujo) por 15 —18 gejaruloj.

— paĝo 19 de la PDF —

Por servi al niaj anoj, ni starigis interŝanĝadon

de ilustritaj poŝtkartoj, uzeblaj por geografia-kaj historia instruo. Vidu I.P.R no. 7, paĝon 134.

Al la unuaj 50 petantoj pri serio da poŝtkartoj, mi sendos senpage kalendaron por la jaro 1938a, ilustritan per diversaj bildoj en naturaj koloroj pri nederlandaj naciaj kostumoj. Turnu vin al k-o J. HOGENKAMP, 2e Exloermond. (Nederlando).

Gekolegoj en

Norvegujo kaj Svisujo: Cu

el

vi

neniu volas

funkcii

kiel

T. A. G. E.-reprezentanto por via lando.

Anoncu vin al nia administranto.

Atentu !

nian korespondoficejo!!, kiu peradas la korespondadon inter gelernantoj kaj inter geinstruistoj. Sendu

amase adresojn al la peranto:

K. H. SPORTEL, Nieuw Scheemda (Nederlando).

— paĝo 20 de la PDF —

Aperis!!

„La Unuaj Paŝoj en Nova Mondo 5 legolibretoj de ANNIE REBERS. facila lingvo, interesa enhavo, riĉe ilustrita (pli ol cent desegnaĵoj de Ger. Sligte) kaj tre malmultekosta 1

Ĉiu volumeto unu respondkupono (f 0.12’1-2)

la 5 voi. (plena serio) 5 resp. kuponoj (f -.55) afrankite.

„N i a Mondo” lernolibreto

por

infanoj.

Verkita de A. REBERS. Ilustrita de T. LANGEBERG.

Prezo : 3 resp. kuponoj (f -.35) afrankite.

Mendoj al Libro-Servo F. L. E. Postbus 0.50 Amsterdam-Oost, Nederlando, (livero al eksterlando post antaŭpago.)

10 taga Esperanto-Restado

—en „Ry ”, Danlando, 31/7-10/8 38.

Plena pensiono de 35—50 kronoj — 14—20 guldenoj.

Lastjare 160 partoprenintoj el 10 landoj. Senkosta prospekto ĉe

H. GRoNBORG, Risskov, Danlando.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

l

l

<

<

v-r-r

E

l

ii.

X

<

l .

—

‘ii

1

J

r

*

✓

7W$niN

Oficiala organo de 17-a jaro.

No. 2-a.

1938-a

— paĝo 2 de la PDF —

Gekolegoj en Estonujo, aliĝu al via INTERNACIA ESPERANTISTA FAKORGANIZO T.A.G.E.

Anoncu vin aŭ petu informojn al kolego :

Ain Vahuri. Viru-Kabala. (Estonujo).

Korespondoficejo adreso : K. SPORTEL.

sekretario de T. A. G. E. NIEUW-SCHEEMDA (Nederl.)

Adresoj de lernejoj : Fino Nora R. Sheppard. 118 Oah Tree Lane, Selly Oak, Birmingham (Anglujo) (11 —18 jaraj knabinoj). Prof. Miecz. Sygnarski, Bydgoszcz Kordeckiego 23. (Polujo) (gymnazianoj). Sro. J. Drees, Leimuidenstr. 501, Amsterdam W. (Nederlando). Sro. E. J. v. d. Voort, Beemsterstr. 16, Amsterdam N. (Nederlando). Sro. Van der Beijlaard, Pirolastr. 1, Amsterdam N. (Nederlando). Bilderdijkschool, Potgieterstr. 38, Amsterdam W. (Nederlando). Sro. C. P. de Nies, v. d. Hoopstr. 1251, Amsterdam W. (Nederlando). Sro. J. Richard, Oostzaanstr, 64HI, Amsterdam C. (Nederlando). Sro. A. Boon, Julianastr. 18, Lekkerkerk (Nederlando) (14—16 jaraj geknaboj) Sro. Radaslavov, Zlatarica, Bulgarujo, 14—16 jaroj geknaboj.

Geinstruistoj. Mad. Aubinand, 4 Canton des Forges, St. Jean d’ Angely Charente-Inf. Francujo, (P.M.) Sro. R. Deshays, 30 Av. Balajat, Beauchene-Mazarques Marseille (Francujo) (Muziko-Psikologio, moroj). Sro. Francois Mounier, St. Hilaire du Touvet, Isere, Francujo. Prof. Sn. George, Instruista Seminario. Besan^on (Doubs) Francujo. Sro. Keiĝi Takignto, Dai 4 Kotogakko-kanazaŭa, Nippon (Japan). Sro. G. Wagenaar, Djambistr. 5h, Amsterdam, Nederlando. Sro. Joh. Kamps, Vlasstr. 23, Groningen, Nederlando, (kun Turkujo aŭ Egiptujo).

— paĝo 3 de la PDF —

ITERNACIA PEDAGOGIA REVUO

17-a jaro (Numero 2) 193».

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE)

Redaktoro: E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. VVinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Prezidanto de TAGE: Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuw=Scheemda (Gron.) (Nederlando). W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando). Kasisto: A. VAN HAGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando). Poŝtkonto No. 9715.

Kara kolegaro tutmonda ! Estas fakto, ke malmulton oni scias pri malgrandaj ŝtatoj, nacioj kaj iliaj aspiroj. I.P.R. klopodas iomete malgrandigi ĉi tiun mankon (aŭ maljuston). Hodiaŭ ĝi prezentas al vi malgrandan nordan landon : Estonion kaj ĝian laboreman popolon. Vi povas konatiĝi kun kultura vivo de tiu ĉi popolo kaj konvinkiĝos, kiel grandega estas la kleriga laboro, farita dum nur 20 jaroj de la sendependeco. La komencita 1938-a jaro estas grava por estonoj, kvazaŭ mejloŝtono. En la unua jartago oni ricevis novan demokratian statuton, en la 24-a de februaro solene oni festis la ŝtatan 20-jaran jubileon. Do je la memoro de la Estona jubilea jaro estu dediĉita tiu ĉi numero de I.P.R. Karaj gekolegoj tutmondaj, bonvolu afable akcepti ĉi tiun numeron. Kompreneble la spaco de revuo ne kapablas doni suĥĉan rondan scion pri ĉio. Sed mi esperas, ke tamen estas jetita la semo por ĝusta interkompreno kaj instigo al pluaj interrilatoj kun estonaj gekolegoj. Tiun ĉi ja ankaŭ celas niaj ŝatataj T.A.G.E. kaj I.P.R. Fine mi dankas ĉiujn estimatajn kunlaborantojn kaj subtenantojn de tiu ĉi numero, speciale la organizajojn : ..Estona Geinstruista Asocio” kaj „Asocio de Libervola Popolklerigo en Estonio”. AIN VAHURI. Reprezentanto de T.A.G.E.

T.A.G.E. atentigas, okaze de apero de ĉi tiu estona numero, ke ĝi povos havigi serion de 10—12 fotokartojn pri Estonujo, dorsflanke kun esperantlingva klariga teksto Petu pri nia bildkartservo, informojn al la peranto : S=ro. J. Hogenkamp. Lernejestro, 2e Exloermond, (Nederlando). Enmetu respondkuponon por respondo.

Geografiaj kaj historiaj trajtoj de Estonio. La geografio. Estanio situas sur la orienta marbordo de la Balta maro kaj enhavas pli ol 800 najbarajjn insulojn. Ŝi havas areon de pli ol 47.500 kv. km. superante do Danujon, Svisujon, Nederlandon kaj Belglandon. Komunajn landlimojn ĝi havas oriente kun LLS.S.R. kaj sude kun Latvujo Vizitindaj estas en Estonio ĝiaj historiaj hansa-urboj kun malnovaj urbopartoj, modernaj ban-kaj kuraclokoj kaj ĝia originala norda peizaĝo kun belaj arbaroj kaj altaj marbordoj. La loĝantaro de la respublika sumiĝas je 1.126.413 personoj (1934).

— paĝo 4 de la PDF —

18

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

Rilate al nacieco 88,2 % da loĝantaro estas estonoj, 8,3 % rusoj kaj 1,6 % germanoj. 60 % de la loĝantaro okupas sin per terkulturo. Plej granda urbo estas la ĉefurbo Tallinn kun pli ol 140000 loĝantoj. La historio. Estonoj ekloĝis en sian landon komence de la kristana ero kaj apartenas al la okcidenta branĉo de la Finna-Ugra familio. Iliaj parencaj nacioj estas finnoj kaj hungaroj (madjaroj). Dum pli ol mil jaroj estonoj vivis pace en siaj komunumoj, regate de ĉefuloj. En la jaro 1208 kontraŭ ĉi tiu popolo estis entreprenita krucmilito de Germanaj Glavkavaliroj kiuj kun helpo de la Dana reĝo Valdemaro II subigis la landon post longaj kaj sangaj militoj ( 1227), Germana Ordeno regis la landon ĝis 1561. Tiam Ivano la Terura detruis ĝin. Sekvis tempoj plenaj de malordo kaj mizero, dume la landon invadis rusoj, danoj, poloj, kaj svedoj, ĝis kiam per Altmarka packontrakto (1629) ĝi apartenis al Svedujo. Rezulte de la Norda Milito, Estonio fariĝis post la jaro 1710 provinco de Ruslando. La privilegioj de la nobelaro kaj la rajto de absoluta jurisdikcio pri la kamparanoj, estis konfirmitaj de la rusaj potenchavantoj. Nur en la jaro 1804 estonoj ricevis Ia rajton de privata

X Z I 7\DUSSOJAr<

LAMIHIUO r/4l (Ht!A

•4 4

•

f

a

t a

f*

.

’

’

monumento je memoro de instruistoj kaj lernantoj, batalmortintaj en la Liberiga Milito.

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

19

posedaĵo kaj heredo, sed vendo de senteraj laboristoj kaj servistoj estis tamen permesita. Fine en la jaro 1816 la nobelaro liberigis la kamparanojn sed nedonante al ili teron. La XIX jarcento estis por estonoj nur senespera batalado por siaj ekzisto kaj ekonomiaj rajtoj. Tiu daŭris ĝis la revolucio en la jaro 1917, kiam foriĝis Rusa Imperio. La Estonia Landkunveno elektita per universala voĉdonado, deklaris sian superan potencon kaj la 24 de februaro 1918 estis proklamita la sendependeco de Estonio. Sed la pokalo de suferoj por estona popolo ne estis ankoraŭ plena. Nur unu tagon povis ĝui ĝi la liberecon, kaj nun germanaj armeoj marŝis en la landon kaj sekvis ilia subprema okupado. Feliĉe ĉi tiu maljusteco daŭris nur malpli ol unu jaron. Revolucio en Germanio finis Germanan Imperion kaj Estonio liberiĝis de ĝiaj okupaciaj armeoj. Sed nun, la lando malplenigita je armiloj kaj nutraĵo, estis malfermita por invado de rusaj bolŝevistaj trupoj. Sekvis la Milito de Sendependeco, kiu daŭris 13 monatojn, dume estonoj montris sian mirindan heroecon batalante kantraŭ multoble pli granda armeo. Venkis la juna armeo kaj la lando estis tute liberigita, tiel ke la 2ade febr. 1920 oni povis kun rusoj subskribi la packontrakton en Tartu. Sekvis al la juna ŝtato la agnoskoj de aliaj ŝtatoj kaj en la jaro 1921 Estonio fariĝis membro de la Ligo de Nacioj. Nun sekvis febra rekonstrua laboro de la lando, kiu daŭras kun plena intenseco ankaŭ nun. AIN VAHLIRI.

Popollernejo en Estonio. Joh. Kais. Scienca sekretario de E. Geinstruista Asocio. Pri kreado de estona popollernejo. La formado de estona popollernejo komenciĝis tuj post la detruiĝo de rusa cara reĝimo dumela revolucio (1917), do jam antaŭ la deklaro de la ŝtata sendependeco. La plej unua kaj grava tasko estis la formado de gepatralingva lernejo kaj ties liberigo de la rusigaj kaj germanigaj influoj. Oni devis plej rapide ellabori novajn instruprogramojn, havigi estonlingvan lernejliteraturon, sed ankaŭ klarigi al pli vastaj popolamasoj la gravecon de nacilingva lernejo. En februaro 1918 germanaj armeoj okupadis Estonion. La okupantaj potenculoj ĉesigis la agadon de ĉiuj aŭtonomiaj institucioj kaj senkaŝe ekgermanigis la lernejojn. Feliĉe daŭris la okupada tempo nur 9 monatojn. Kiam post la fino de la germana okupado jam ekfunkciis admi-

— paĝo 6 de la PDF —

20

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

nistracioj de la sendependa Estonio, tiam ankaŭ oni ekformadis la estonan lernejsistemon. Oni havis nenion heredi de rustempa lernejo ; ĝin oni devis forigi kune kun ĝiaj malmodernaj tradicioj. Kiel bazon de la estona lernejsistemo oni deklaris la unueclernejon, kies ĉefa parto devas esti komuna, deviga, senpaga kaj nacilingva elementlernejo por ĉiuj civitanoj. Ek de tiu ĉi tempo fariĝis la elementlernejo la vera popollernejo de la demokrata ŝtato.

La efektivigo de la deviga instruado. Ne estas nura hazardo ke ĉe la fondiĝo de la memstara ŝtata vivo estis la unua kaj ĉefa leĝo, la leĝo de publikaj elementlernejo}. La aranĝo de kultura vivo havas por malgranda popolo tre gravan signifon. Tiu ĉi leĝo, deklarita de Konstituantaro la 7 de majo 1920, estas pli poste (1931 —1934.) en kelkaj punktoj ŝanĝitaj, sed tamen restis ĝia esenco — la unuon gradon de la unueclernejo formas la sesklasa deviga nacilingva lernejo.

moderna kampara elementa lernejo.

La templimo por plena realigo de tiu ĉi leĝo estis la jaro 1930, sed multaj komunumoj kaj urboj realigis la sesklasan elementlernejon jam pli frue. Laŭ la leĝo de la jaro 1920 apartenis al la deviga instruado la infanoj de la 7 ĝis 16 vivojaro, sed post la sesjara elementlernejo estis antaŭvidita deviga 2 jara kompletiga lernejo al la gejunuloj, kiuj ne daŭrigis lernadon en meza aŭ speciala lernejo. Tiuj normoj estis ne dubendaj en la tempo, kiam liberiĝinta popolo en sia ŝtato

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

21

starigis al si altajn kulturajn idealojn ; sed ĉe realigo de ili ekonomiaj malfacilaĵoj evidentiĝis pli grandaj ol oni supozis. Kaŭze de cirkonstancoj oni ŝanĝis en la jaro 1931. la leĝon de la elementlernejo} tiel, ke la komencon de la instrudevo oni plialtigis al 8a vivojaro, kaj la maksimuman aĝlimon oni malaltigis de 16a vivojaro al 15a, kaj en la jaro 1934. eĉ al 14a vivojaro.

Lerneja reto kaj nombro de gelernantoj.

En Estonio funkcias

en la jaro 1937/38. 1210 publikaj kaj 17 privataj elementaj lernejoj, sume kun 105.600 gelernantoj (t.e. 9,4% de la estona loĝantaro). Po ĉiuj 680 loĝantoj en la kamparo ekzistas 1 elementa lernejo, havanta regionon meze kun 3.5 kma. radio. 50% de la lernantaro loĝas pli malproksime ol 2,5 km. de lernejo. Ce unuopaj okazoj la distanco altiĝas ĝis 10 km. Por la lernantoj, kies lernejvojo superas 3 km., devas esti ĉe la lernejo, internato. Laŭ la leĝo de elementlernejo} en unu ..klaskomplekto” )* estas minimume 20 kaj maksimume 50 lernantoj (klaskomplekto kun 3 aŭ 4 klasoj-40). Do la plimulto de la klasoj estas kunigitaj : nur 34% (en la kamparo 19,5% de ili funkcias kun unusola instrujaro. Kunigitaj klasoj kun 3 aŭ 4 lernejjaroj ekzistas 27,5%. La elementlernejo} plimulte estas geknabaj, nur en pli grandaj urboj funkcias apartaj lernejoj, por knaboj kaj knabinoj. Lernejaj domoj. La plej grandaj malfacilaĵoj ĉe efektivigo de la deviga instruado estis la konstruado kaj la renovigo de lernejoj, sed por la havigo de novaj lernejaj domoj oni laboris energie kaj kun grandaj streĉadoj. Ĉar la konstruelspezoj ofte superis la kapablon de prizorgantoj de lernejoj (plejparte ĉe kamparaj komunumoj) la ŝtato donas al ili por la konstruo de novaj kaj ĝisfunda reordigo de malnovaj lernejdomoj el koncerna fondaĵo longtempan (ĝis 50 jaran) kaj malaltprocentan prunton (ĝis 75% de konstrubudĝeto. Ĝis nuna tempo oni konstruis kaj aranĝis ĉirkaŭ 500 novajn lernejajn domojn kaj por tio oni pruntedonis pli ol 5 milionoj da kronoj ). ** La normalaj postuloj ĉe konstruado de la novaj domoj estas ellaboritaj kaj fiksitaj de Klerministerio. La projektojn de la konstruotaj lernejoj trarigardas speciala komisiono. Samtempe kun la konstruado de novaj domoj oni ankaŭ prizorgas instaladi ilin, sed en pluraj lernejoj mankas ankoraŭ pli konvena lernejmeblaro. Por la plena aranĝado de ĉiuj elementlernejaj konstruaĵoj estas nun ellaborita certa plano, realigota dum la proksimaj 10-15 jaroj. *) Klaskomplekto estas 1-4 klasoj, laborantaj samtempe en unu ejo sub la gvidado de unu instruisto.

**) 1 krono = 0,27 dolaroj.

— paĝo 8 de la PDF —

22

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

Estinto kaj estanto : maldekstre rustempa, dekstre nuntempa lernejo.

Instruilaro).

Instruilaro) kaj bibliotekoj de elementlernejo) estis en la unuaj jaroj de la sendependeco tute nekontentigaj. Klerministerio ripete postulis de lernejprizorgantoj, ke illi havigu ĉiujn necesajn instruilojn kaj por tio estas donita al ili nomaroj. Ĉi-jare (1938) ĉiuj elementlernejo) devas jam havi normalan instruilaron. La mankon oni klopodis forigi ankaŭ per tio, ke en instruistojn antaŭpreparantaj institucioj kaj en specialaj kursoj tre sukcese oni instruis la teknikon je preparado de instruiloj. Ankaŭ la bibliotekoj de elementlernejo! perfektiĝis en la lastaj, jaroj, sed ne ĉie estas ankoraŭ la stato kontentiga. Por la havigo de instruiloj kaj perfektigado de bibliotekoj, la lernejoj elspezas ĉirkaŭ po 2,5% de sia budĝeto. Ankaŭ fondado de lernejaj ĝardenoj prosperas atentinde. Elspezoj de elementaj lernejoj. Elspezoj por prizorgado de publikaj elementlernejo) estas donataj de la ŝtato kaj komunumoj. La ŝtato pagas salarojn de la instruistaro-kampare 90%, en urboj 76%; ceterajn elspezojn donas la komunumo. Krom tio la ŝtato destinas el sia budĝeto subvencion al plimalriĉaj lernantoj por havigo de lerniloj, vestoj kaj piedvestoj ĉirkaŭ 150 milj. da kronoj pojare. La elspezoj por elementa instruado sumiĝas por ĉiu civitano po 6.0 kronoj, sed por ĉiu gelernanto po 63,9 kronoj.

Gvidado de elementlernejo.

La gvidantoj de lerneja vivo estas lernejestro, lerneja konsilantaro, prizorgantaro kaj gepatraro, Lernejan konsilantaron formas instruistaro, lerneja kuracisto, reprezentantoj de la prizorgantaro kaj gepatroj. El la taskoj de la konsilantaro ni menciu la pritraktadon kaj fiksadon de praktikaj labor- kaj edukplanoj. Al la prizorgantaro apartenas : lernejestro, reprezentantoj de la

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 2

23

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

instruistaro, gepatroj kaj komunumo (el ĉiu grupo 1-4, konforme al la grando de lernejo) kaj lerneja kuracisto. La prizorgantaro havas vastajn taskojn, precipe por prizorgi la ekonomian flankon de lernejo. Ĝi monpunas ankaŭ gepatrojn pro la senkaŭzaj forestoj de infanoj. La kunvenoj de gepatroj devas krei pli intiman interrilaton inter lernejo kaj hejmo. Hi estas aranĝataj minimume 2 foje ĉiujare. Instrufakoj. La pririgardon de instrufakoj en Estona elementa lernejo donas ĉisekva tabelo : La estonlingva kampara elementlernejo (urba lernejo)

Gepatra lingvo (kaj pri hejma instruado) Religia instruado (libervola) ….. Historio kaj civitana instruado. Matematiko …….. Naturscienco kaj higieno ….. Geografio …….. Desegnado …….. Skribtekniko …….. Laborinstruado ……. Gimnastiko …….. Kantado ……..

IV

V

VI klasoj.

I

II

III

9 2

9 2

5

5 —*

7 7(6) 6(5) 6(5) 2 2 2 2 3 3 — 2 5 5 5 5 3 3 3 3 2 2 — 2 2 2 2 2 1 ** — 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

— 2 1 2 2 2

2 1 2 2 2

La leciontabelo estas ofte ŝanĝita, lastfoje en la jaro 1937. Longan tempon staris en la lecionaro de la elementa lernejo fremdlingvo (kelkan tempon eĉ du), ĉar de la rusa tempo devenis pensmaniero kaŭziganta trotaksadon de fremdlingvo (oni pensis ke gravas scipovi tri lokajn lingvojn — la rusan, estonan kaj germanan). Iom post iom foriĝis tiuj-ĉi miskomprenoj kaj oni ekkomprenis, ke la fremdling vo kiel deviga instruo ne devas havi lokon en elementa lernejo. Ĝis la lasta aliiĝo funkciis prihejma instruado (Anschaŭungsunterricht) kiel memstara instrufako, nun ĝi estas kunigita en la I kaj II lernejjaro kun gepatra lingvo kaj en la III lernejjaro anstaŭita per naturscienco. Kiel nova instrufako en la lecionplano oni prenis en la sama jaro skribteknikon. Krom tio apartenas unu leciono posemajne al la t.n. klasestra leciono — por pliprofundigo kaj unuecigo de lerneja eduklaboro. Instruprogramoj. Multe oni sin okupis pri ellaboro de elementlernejaj instruplanoj. Ankaŭ tiujn ĉi oni devis krei tute nove laŭ estonaj lernejaj idealoj, sed ankaŭ koncerne al la principoj de laŭtempa pedagogio. Sed la postmilita vivo evoluas rapide, precipe en la junaj ŝtatoj, tial ankaŭ jam fiksitaj instrupl. ne povis longe daŭri kaj ilin on plurfoje ŝanĝis (lastfoje en la jaro 1937). La estonaj instruplanoj celas je formado de personeco kaj edukado de ŝtata civitano. Ili enhavas instrumaterialon konvenan al la evoluo de infano kaj al praktikaj vivo-bezonoj. La prgoresado de gelernantoj. Ĝeneralan altiĝon montras la

— paĝo 10 de la PDF —

24

INTERMACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

progreso de instrulaboro, havante meze 80—81% (tiu ĉi nombro prezentas la plenumon de klaskurso sen ekzamenoj). La transiro de klaso al klaso kaj la fino de lerneja kurso okazas laŭ ĝenerala prospero kaj spirita evoluo de lernanto. En pli altaj klasoj estas tamen permesitaj postpruvoj, kvankam nerekomendita} (ne pli ol en unu fako). La kontrolo de instrulaboro. En elementaj lernejoj tiu estas plenumata de inspektoroj, sume 20 kaj per unu klerministeria ĉefinspektoro. Ĝis la jaro 1937 la inspektoroj estis nomataj lernejaj konsilantoj kaj ilia unuagrada tasko estis konsili instruistojn. Sed nun en ilia agado okupas la unuan lokon revizio de lernejoj. Instrureforma movado en Estonio. En estona elementa lernejo regas vigla movado je spirito d? reformpedagogio kaj la instruistaro en ĝia plikonscia parto ĉiam esprimas viglan reformkomprenon. Nian lernejon oni devis ĝisfunde rekonstrui, ĉar la rustempa lernejo staris tro malproksime de klerecidealoj de la memstara Estonio. Guste la fakto, ke estonan instruiston ne ligis rigidaj tradicioj, prosperigis la evoluon de estona popollernejo. Ekzistis neniu definitiva formo kaj modelo, ĉiun oni devis eltrovi kaj pruvi. Por krei originalan estonan lernejon, oni devis atente sekvi novajn pedagogiajn movadojn kaj evoluon de kulturvivo en la tuta kulturmondo. Pri reformaj aspiroj de estona popollernejo estu menciita unue la t.n. ĝeneralan instruadon (koncentriga metodo) kiun oni ekuzis en la unuaj klasoj de la elementa lernejo jam en la komenco de sendependeco. Sed en ĉiun lernejon tiu ĉi metodo ankoraŭ ne penetris. Tio ĉi estas la celo de nia estonto. En la lasta jardeko la instrureformon karakterizas la praktikado de individua labormetodo uzante laborgvidilojn (angle : Assignments). Tio okazas pliparte en unuigitaj klasoj de kamparaj lernejoj. En estonaj lernejoj, uzata individua labormetodo similas ĝenerale al dalton-plano, sed diferencas de ĝi sufiĉe esence laŭ tio, ke la klaso kiel tutaĵo tamen restas. Per la individuigo de instruo oni ne volas eligon de la kolektiva instruo. Male, oni volas la kolektivan instruadon esence perfektigi per boneco de individua laboro kaj tiel unuigante ambaŭ labarmetodojn, formi laborrondon, kiu vaste superas la instruon de malnova lernejo. Plue necesus mencii psikologiajn observadojn kaj testojn pri evoluo, celantaj pli fundan konatiĝon kun lernantoj. La novaj labormetodoj bezonas ankaŭ novajn laborilojn — laborlibrojn, konvenajn ekzerc — kaj laborkajerojn, materialon por vigligo de instruo kaj alian lernilojn por individua laboro. Tiujn ĉi laborilojn aldone al ordinaraj, aperis dum la lastaj jaroj sufiĉe multe. Karakteriza estas la fakto, ke la tutan reformigan laboron en la estona lernejo ĝis nun instigis kaj gvidis la centra organizaĵo de

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

25

instruistoj mem —- Estona Geinstruista Asocio. Oficialaj gvidantaj personoj (ankaŭ lernejaj inspektoroj) flankenstaras de tiu •— ĉi laboro. Lernantaj organizaĵoj. La lernejreforma laboro ne limiĝas nur je serĉado de novaj instrumetodoj kaj je aplikado de ili. La nova lernejo celas ankaŭ pli vastan utiligadon de la memagemo de lernantoj ĉe socia edukado, koncentrigante ilian agadon por la kreado kaj gardado de lerneja ordo (en la formo de t.n. aŭtonomio) : Lernantoj mem fiksas oficojn kaj komisionojn necesajn en la lerneja vivo, ili mem dividas tiujn ĉi oficojn inter si kaj mem elektas siajn konfidatojn, realigante tiel la principojn de demokrata edukado. Por la prudenta utiligado de sia libera tempo kaj por la pliprofundigo de eduklaboro oni gvidas la lernantojn al libervola agado en lernantaj rondoj kaj junularaj organizaĵoj. La agado de lastaj estas direktata de klerministerio sur la bazo de speciala leĝo. Ideale estas, se en ĉiu lernejo funkcias lerneja rondo. Fakte jam la nombro de la elementaj lernejoj, kie laboras rondoj kaj org-oj, faras 82% de ĉiuj elementaj lernejoj. El plej diversaj org-oj okupas la unuan lokon skoltaj ĝrupoj Junaj agloj kaj Hejmfilmoj. Tiam sekvas abstinencaj rondoj, rondoj de junulara ruĝa kruco, lernejaj kooperativoj, grupoj de kampara junularo, kantad-kaj muzikaj, sportaj k.a. organizaĵoj. La anaro de tiu ĉi org-oj sumiĝas je 45.000 (42% de la ĝenerala nombro de gelernantoj). La instruistaro. En la komencaj jaroj de la memstareco malfaciligis la efektivigon de la deviga instruado la manko de elementlernejaj instruistoj. En la jaro 1919a. en Estonio ekzistis nur 2382 instr. de elementlernejo. Ankaŭ plejparto de rustempaj instr-oj ne havis ĉu seminarian klerecon ĉu oficialan ateston. Al ili oni aranĝis dumsomerajn perfektigajn kursojn. En 1923. troviĝis 23% da neatestitaj instruistoj, nuntempe ilia nombro estas malgrandiĝinta je 3%. Entute laboras en la elementaj iernejoj 3800 geinstruistoj, el ili 1870 instruistoj kaj 1930 instruistinoj. Cirkonstancoj de instruistaro. Laŭ salajro elementlerneja instruistaro grupiĝas jene : lernejestro, supera instruisto, instruisto kaj pli juna instuisto. La fundamenta salajro de lernejestro en 1-5 klaskomplekta lernejo estas po 115 kronoj, monate, en pli grandaj lernejoj po 125-150 kronoj, monata. Tiu-ĉi de supera instruisto estas en kamparo 98, en urbo 105 kronoj, la salajro de instruisto same 93 kaj 98 kronoj, de pli juna instruisto en kamparo kaj urbo 74 kronoj. Krom la fundamenta salajro ĉiuj instruistoj post la 3-, 6-, 12- kaj, 15- jara laborado ricevas alpagon pro servdaŭro same kiel ŝtataj oficistoj. Tiamaniere la salajro de lernejestro povas altiĝi ĝis 155 kr. kaj de supera instruisto en kamparo ĝis 124 kronoj monate. La subvencio por infanoj sumiĝas po 6-8 kronoj.

— paĝo 12 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

26

Nro 2

La normo de lecionoj por unu instruisto en urbo estas po 26-28, en kamparo po 30 semanje. La nombro de lecionoj por lernejestro estas pli malgranda po 2 lecionoj por ĉiu klaskomplekto. Oni fariĝas supera instruisto konfirmite de Klerministerio post minimume 9 jara praktiko. La servtempo de juna instruisto daŭras 3 jarojn. Instruisto ricevas pension post la 60a vivojaro, koncerne la daŭron de servotempo (post 25 jaro servado 55%, post 30 jara 70% de la salajro). Instruistoj estas elektataj de komunumoj, konfirmas Klerministerio. La servoleĝo de instruistoj ebligas al Klerministero la forigon aŭ translokigon de instruisto pro interesoj de lernejlaboro.

La preparado de instruistoj havis dum la sendependeco de Estonio plurajn fazojn. Pli longan tempon funkciis 6 kl. seminarioj, kiuj baziĝis je 6 kl, elementlernejo. Tiam paralele al ili eklaboris laŭ modelo de germanaj pedag. akademioj du jaraj pedagogejoj por finintoj de gimnazio. Pli poste oni fermis la seminariojn. En la jaro 1937 denove oni malfermis du kvarjarajn seminariojn baziĝantaj sur mezlernejo. La aliiĝo en la nombro de pedag. lernejoj kaŭziĝis parte ankaŭ pro granda rezervo de instruistoj dum la kriztempa reduktado.

Kompletigaj lernejoj.

Pri la plivastigo de la deviga instruado per kompletiga lernejo parolas jam la leĝo de publikaj elementlernejo! de la jaro 1920. Sed tiu ĉi vasta paŝo de popolklerigado ne respondis al la ekonomia kapableco de la popolo kaj ankoraŭ nuntempe la lernado en kompletigaj lernejoj estas libervola. Kompletigajn klasojn aŭ lernejojn oni malfermas laŭbezone ĉe elementlernejo}. Momente funkcias en Estonio 36 kompletigaj lernejoj kun 1240 gelernantoj. Precipe ili donas profesian scipovon, ekzemple pri hejmmastrumado (por knabinoi), terkulturo, manlaboro, mastrumo, tekniko ktp.

Pri postlernejo. Nuntempe multaj gejunuloj jam en la 14 vivojaro finas sian klerigan vojon, ofte ne finante elementan kurson kaj ne daŭrigante ankaŭ la studon. Pro tio oni parolas pri plivastigo de la lernejdevo tiom, ke tiaj gejunuloj vizitu unu foje posemajne t.n. postlernejon (ĉe elementa lernejo) Tiu ĉi intenco ankoraŭ ne efektiviĝis. Antaŭlernejoj. Kiel tiaj funkcias t.n. infanĝardenoj prizorgata1’ de komunumoj kaj privatuloj (aŭ de societoj). Sendi tien infanojn estas libervole. Ekzistas 76 infanĝardenoj kun 3860 infanoj. De infanoj irantaj en elementan lernejon 46’70 estas analfabetaj, nur legi scipovas 20%.

Resumo.

Mallonga estas historio de popollernejo de sendependa Estonio, tamen ni vidas dum ĝi tempospacojn kun tajdoj, kun ĝojaj kaj malĝojaj tagoj, multe da batalo pro la unueca lernejsistemo, pro la nova lernejo kaj ĝiaj demokrataj klerecidealoj. La gvidantaj personoj

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

27

de la klereca vivo kaj la organizita instruistaro esprimis persitan klopodon kaj deziron pli bone ordigi kaj havigi instrulaboron. Tiu-ĉi granda laboro estis fruktodona. La atingaĵoj de popolklerigado dum sendependa Estonio estas eĉ grandegaj kaj ili valoras plenan agnoskon. (TRAD. AIN VAHURI.)

Mez- kaj altlerneja instruado en Estonio. La tuta kleraranĝo baziĝas en Estonio sur la elementaj lernejoj en kiuj la lernado estas senpaga kaj deviga por ĉiuj civitanoj, komencante de la oka ĝis la dekkvara vivojaro. La elementa lernejo estas seklasa. Dum la dudekjara memstareco de Estonio, la klerpolitiko travivis reformon en 1934-a jaro. Ĝis tiu tempo ek de la komenco de sendependeco, la sesjara elementa lernejo estas la bazo de la kvinjara mezlernejo, nomita gimnazio. De gimnazio estis libera la vojo al universitato. Tia ordo ne plene kontentigis. Speciale el la universitataj rondoj aŭdiĝis plendoj, ke la studentoj ne estas sufiĉe maturaj por la scienca laboro,ne havas sufiĉan kvanton da konoj por tiuj taskoj, kaj oni decidis reformi la lernejon, formante anstataŭ la antaŭa mezlernejo, progimnaziojn, reallernejojn kaj gimnaziojn. Tiel aldoniĝis unu jaro al la lernado antaŭ la universitato. La elementa lernejo restis sesjara. Por kompletigo de la ĝenerala klero post la reformo, prezentiĝas du ebloj. Post fino de la kvara klaso de la elementa lernejo oni povas transiri en la l-an klason de la 5-jara progimnazio aŭ post fino de la sesa klaso, en la l-an klason de la 3-jara reallernejo. La esenca diferenco de la programoj en progimnazio kaj reallernejo estas la nombro kaj relativa graveco de la fremdlingvaj lecionoj. En la progimnazio la fremdlingvoj okupas pli grandan nombron da lecionoj ol en la reallernejo. La programo estas antaŭ nelonge unuecigita tiel, ke la finintoj de ambaŭ lernejspecoj povas samrajte daŭrigi la lernadon en la trijaraj gimnazioj. Reallernejoj estas fonditaj por ebligi al la infanoj en kamparoj ĝis plia aĝo loĝi hejme, vizitante la lokan elementan lernejon, anstataŭ forlasi la hejmon du jarojn pli frue por eniri progimnazion en ia pli granda centro. Oficiale estas antaŭvidite, ke la transiro el la elementa lernejo en la reallernejon aŭ progimnazion, same kiel la transiro el la reallernejo kaj progimnazio en la gimnazion ne estas limigata, do sen ekzamenoj. Fakte tamen en la lastoj jaroj la transiro fariĝis limigita. La procento de la personoj, havantaj gimnazion kleron estas en Estonio relative alta. La malnovan kvinjaran gimnazion finis 4,5% kaj vizitis ĝin ne fininte la lernadon tie de la tuta popolo. Pro la alta procento en koncernaj laborfakoj regas iugrada tropro-

— paĝo 14 de la PDF —

28

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro r2

duktado, Tial en la lastaj jaroj oni limigis la nombron de la klasoj en la ĝeneraleklerigaj mezlernejoj kaj gimnazioj kaj la ĉefa intereso de la klerpolitiko estas direktita al la t.n. profesiaj lernejoj, el kiuj parto fariĝis profesiaj mezlernejoj. La menciita limigo de la klasnombroj kaŭzis estiĝon de konkursaj ekzamenoj ĉe transiro el la elementa lernejo en la progimnazion kaj reallernejon, same el ili en la gimnazion, ĉar la nombro de dezirantoj superas la nombron de vakantaj lokoj. Tiu, ni diru, ..altfrekvenco” montras tamen jam malpligrandiĝan tendencon kaj la situacio fariĝas pli normala. Kiam antaŭ kelkaj jaroj la alfluo al la ĝeneralklerigaj mezlernejoj (gimnazioj) estis tro granda minacante superi la popolajn kaj ŝtatfinancajn eblojn, oni estis devigata serĉi elirvojojn el la nedezirinda situacio. Tiu elirvojo, kiel evidentiĝis dum la lastaj jaroj, estas profesiaj mezlernejoj. Iom post iom komenciĝas ŝanĝiĝi ankaŭ la mentaleco de la popolo, ĉar oni ekkomprenas, ke kompare kun la lernojaroj, pasigitaj en la ĝeneralklerigaj lernejoj, la lernojaroj en la profesiaj lernejoj fariĝas en la praktika vivo pli valoraj, ĉar pro tio la trovo de konvena laboro devos esti pli facila. La plejparto de la profesiaj mezlernejoj postulas la klerecon de sesjara popollernejo. La lernotempo en ili daŭras 3 ĝis 6 jarojn. Laŭ karaktero la profesioj lernejoj estas tre diversaj. La plej gravaj kaj plej konataj tipoj de la lernejoj estas: la komerca, la negoca, la art-industria, la teknika, la marista, la agronomia, la hejmmastruma mezlernejoj. El la profesiaj lernejoj la instruista seminario, la superaj hejmmastrumaj lernejoj kaj kelkaj aliaj postulas mezlernejonkleron. La tasko de la instruista seminario estas prepari instruistojn por elementaj lernejoj. La plej gravaj superaj lernejoj, kiuj baziĝas sur gimnazio estas: la universitato en Tartu kaj la Teknika Altlernejo en Tallinn. La universitato en Tartu estas fondita en 1632 de la sveda reĝo Gustav Adolf. La Tallinna Teknika Altlernejo estas ankaraŭ juna. Ĝi elkreskis el la teknika supera lernejo kaj ricevis rajtojn de altlernejo nur antaŭ kelkaj jaroj. Tartua Universitato laboras kun 8 fakultatoj: teologia, jura, filozofia, medicina, matematika-naturscienca, veterinara, agrikultura kaj ekonomia. Tallinna Teknika Altlernejo havas du fakultatojn: konstru-mekanika kaj kemia-minejscienca fakultatoj. Periode funkcias ĉe la Tartua Universitato ankaŭ Instituto de Korpa Edukado. En la universitatojn oni akceptas personojn el ambaŭ seksoj, kiuj atingis la aĝon de deksep jaroj kaj finis gimnazian kurson aŭ iun superan fakan lernejon, rajtigantan eniri en la koncernan fakultaton. En ĉiu printempo la klerministro fiksas la nombron de la studentoj, akcepteblaj en la unuopojn fakultatojn kaj fakojn. 1 ia ordo validas dum la du lastoj jaroj pro la samaj motivoj, laŭ kiuj

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

29

oni malgrandigis la nombron de klasoj en la mezlernejoj kaj gimnazioj, nome, por kontraŭbatali la troproduktadon de kleruloj. La nombro de la personoj kun supera klero en Estonio estas ĉirkaŭ 1% de la tuta loĝantaro, kaj tiu de la personoj, ne finintaj la studadon en universitatoj estes iom pli ol 1%. Pro tio oni komencis limigi la nombron de studentoj. Ĉar la nombro de la personoj, dezirantaj studi en la universitato, superas tiun de la vakantaj lokoj ĉiuaŭtune okazas konkuraj enirekzamenoj. Ĉe la Tartua Universitato konstante funkcias ankaŭ didaktikametoda seminario, kies celo estas prepari pedagogie mezlernejajn kaj gimnaziajn instruistajn, Persono kiu post fino de la universitata fakultato deziras fariĝi instruisto ĉe la nomitaj lernejoj, devas labori unu jaron en la ..metoda -seminario de la koncerna fakultato. Krom la Tartua Universitato kaj la Teknika Altlernejo en Tallinn menciindaj estas specialaj altlernejoj — la Konservatorio en Tallinn, la Artaltlernejo ..Pailas” en Tartu kaj la kursoj de la Armea Generalstabo en Tallinn. H. TULP.

Profesia Eduko en Estonio. (Uzante la materialojn de Joh. Kiivet kompilis V. Raukas.) Estonio heredis de rusa tempo la estimon al ĝenerala klero, per kiu oni povis atingi ,,puran laboron”. Nun seniluziiĝoj, kiujn kaŭzis superproduktado de ..kleritaj proletoj”, forkutimiĝintaj de fizika laboro sed ne havantaj esperon ricevi atenditan .puran laboron”, turnas pli kaj pli la atenton al klero profesia. En unua tempo en lernejojn profesiajn iris tiuj, kiuj malsukcesis en ĝenerala klero, sed nuntempe la opinio publika favoriĝas al profesiaj lernejoj. • De alia flanko la maljuna generacio de profesiuloj, precipe en industrio, rilatas iom malamike kaj ironie al novuloj kun profesia klero. Maljuna generacio alkutimiĝis al malnovaj tradicioj de manlaboristaj unuiĝoj (Zunft). La unuiĝoj estis nuligitaj dum revolucio rusa, en jaro 1917. Ankaŭ la lernolaborejoj, kiuj akceptas por instruado la mendojn, ŝajnas esti konkurantoj al entreprenoj privataj. Profesiuloj maljunaj, mem ne havante signifan kleron, penas kelkfoje pruvi la senvalorecon de la klero por ,,permane laborantoj”. La lernejoj profesiaj postulas por sia fondado grandajn monrimedojn de ŝtato kaj lokaj administracioj, sed la rezervoj ofte estas nesufiĉaj. Tiuj faktoj kreas tute specialan atmosferon ĉirkaŭ profesia klero. Nuntempaj profesiaj lernejoj estonaj plejparte baziĝas sur sesjara elementlernejo, parte sur mezlernejo.

— paĝo 16 de la PDF —

30

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

Laŭ leĝo de 1934-a jaro mezlerneja ŝtupo sekvas post 4 jara elementlernejo kiel 5-jara, aŭ post 6-jara elementlernejo kiel 3-ĝis 4-jara lernejo. Do ĝis universitato la lernodaŭro ĝenerale estas au 4-f-54-3 aŭ 6—1-3—3 jaroj. Profesia lernejo dividiĝas en du ŝtupojn: a) senpere post sesjara elementlernejo kaj: b) superaj profesilernejoj-post mezlernejo. Trie estas krome nomataj: la ŝtupo universitata post gimnazio. Profesiaj lernejoj, kiuj sekvas post elementlernejo, estas alkalkulataj al mezlerneja grupo kaj parto de ili povas doni al siaj abiturientoj ankaŭ ĝeneralajn mezlernejajn rajtojn. Lernokurso estas en diversaj profesiaj lernejoj 1-ĝis 4-jara. Laŭ fakoj ekzistas lernejoj kaj apartaj klasoj por plej diversaj porindustriaj kaj teknikaj profesioj, por komerco, por hejm-mastrumado, nutro-fako kun nutroprodukta industrio, fiŝkaptista fako kun apartenanta industrio, por maristoj, por ĝardenistoj kaj aliaj agrikultur-profesiaj branĉoj, entute ĝis cent apartaj profesioj, prezentitaj ĉu per apartaj lernejoj ĉu per memstaraj klasoj aŭ kelkaj per elektebleco en limoj de ĝeneralaj klasoj. Lernejoj kun 1—2 jara kurso donas nur konojn por profesia uzado, sen specialaj rajtoj. Ili havas la karakteron de lernejoj daŭrigaj post elementlernejo. Lernejoj kun 3-ĝis 4-jara lernokurso havas plejparte ĉe si diversflankajn laborejojn. Iliaj abiturientoj ricevas fakatestojn de kvalifikitaj laboristoj kun rajto post iu tempo de praktikado fariĝi majstroj. Krome parto de la lernejoj (4 jaraj) rajtigas eniri en lernejojn de gimnazia ŝtupo. Aparte estas rimarkinde! kvanto de lernejoj por faklernantoj en diversaj entreprenoj. Tiuj lernejoj havas ĝenerale 3-jaran kurson kaj funkcias kiel vesperaj lernejoj kun 3—4 laborvesperoj posemajne (9—12 posemajnajn lecionojn). La lernantoj praktikas en privataj laborejoj (registrite, ĉe plenrajtaj majstroj aŭ limigite ĉe kvalifikitaj laboristoj; lernado estas kontrolata). Teoriajn konojn la lernantoj ricevas en suprenomitaj lernejoj. Rajtojn de kvalifikitaj laboristoj, lernantoj en entreprenoj ricevas post fino de ambaŭflanka studado (praktiko kaj teorio) pere de speciala komisiono kaj ekzamenoj. Ekzistas ankaŭ specialaj lernolaborejoj en kelkaj fakoj, kun 3—5 jara kurso, por praktika studado sen teorio. Teorion oni lernas en vesperaj lernejoj kaj specialaj kursoj. Superaj profesiaj lernejoj akceptas nur lernantojn kun mezlerneja (faka au ĝenerala) klero. Kurso 3-jara. Ili donas pli profundajn konojn en profesioj kaj preparas al universitato teknika. Krome abiturientoj povas labori kiel help-inĝenieroj (teknikistoj) aŭ, post pedagogia kompletigo, povas fariĝi instruistoj por faklernejoj. La ĝenerala kvanto de profesiaj lernejoj en Estonio estas 127 kun pli ol 8000 lernantoj (egalas 0,75 % de la tuta popolaro).

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 2

31

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Ne enkalkulata estas ŝtata art-industria lernejo kaj politeknika universitato. Estas en preparo la leĝo pri deviga daŭriga lernejo ĝis 18 jaro aĝo (nun ĝi estas libervola), 1—2 tagojn posemajne. La lernejo havos karakteron iom simila al faklernejo. Ĝenerale profesia klero en Estonio estas en periodo de eksperimentado kaj serĉado de plej konvenaj, al lokaj kondiĉoj, vojoj.

Libervola popolklerigo en Estonio. NEEME RUUS,

parlamentano, sekretario de studlaboro ĉe Asocio Popolklerigo Estonio.

de

Libervola

Kanto kaj muziko. Priskribante la staton de libervola popolklerigo en Estonio, oni devas unue mencii kanton kaj muzikon. Nuntempe nur la rolo de amatorteatro estas plej forta, tiam la duan lokon okupas kanto kaj muziko kaj nur post ili sekvas sporto, kursoj de praktikaj hejmlaboroj, studrondoj, popularsciencaj prelegoj, ktp. La fortan rolon de kanto en la estona libv. popolklerigo ni povas klarigi per du gravaj kaŭzoj: 1 ) estonoj sentas grandan amon al kanto, muziko, teatro kaj al aliaj faktoroj, influantaj ‘liajn sentojn; 2) en la mezo de 18-a jarcento, kiam la estona libervola popolklerigo ekevoluiĝis, ne estas permesataj aliaj kunvenoj. Kontraŭ la muziko kaj teatro ne povis ion diri eĉ la ĝendarmoj kaj oficistoj de rusa caro.

Lernantoj kaj estro en elementa lernejo en Tartu.

— paĝo 18 de la PDF —

32

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

En tiu tempo instruistoj kaj preĝej-orgenistoj (la pli granda religio en Estonio estas luterana) kolektis la homojn, junajn kaj maljunajn, en siajn hejmojn, kutime sabat- aŭ dimanĉevespere. kaj instruis al ili estonajn kantojn. La unua kantfesto okazis en Tartu en la somero 1869-a. Post tio la ĝisnunaj kanthoroj organizigis, fariginte t.n. kant- kaj muziksocietoj. Estas karakterize, ke ili estis la unuaj organizaĵoj de estona libervola popolklerigo. La tradicio de kantfestoj restis, same la kultivado de kanto kaj muziko. Nun okazas grandnombraj kantfestoj post ĉiuj kvin jaroj. Oni povas ankaŭ diri, ke kanthoroj fakte ekzistas en ĉiu estona vilaĝeto. Preskaŭ ne ekzistas en Estonio homoj, kiuj iam ne partoprenis kiel kantisto en iu ajn horo. Ĉiujn ĥorojn unuigas la Estona Kantista Ligo. La kanthoroj kaj orkestroj ofte aranĝas ankaŭ koncertojn. Pli ofte ili tamen plenigas la programojn de diversaj aliaj lokaj festenoj.

Amatorteatro okupas la unuan lokon. Nuntempe tamen la rolo de kanto kaj muziko estas plimalgrandiĝinta je favoro de amatorteatro. La movadon de amatorteatro gvidas en Estonio la Estona Klerigo-Asocio, kiu celas doni al amatorteatro karakteron de bona kaj influa kulturfaktoro en la edukado de plenkreskuloj. La Estona Kleriga Asocio aranĝas ĉiusomere 1—2 grandajn teatrokursojn por la gvidantoj de amator-teatrotrupoj. Tie la kursojn gvidas plej bonaj estonaj reĝisoroj kaj specialistoj en la teatroarto. Krom tio la Asocio ĉiujare aranĝas en diversaj kamparaj lokoj, ĉ. 30 teatrokursojn por lokaj amator-aktoroj. Ĉiu kurso daŭras 17 tagojn. Dum tiu tempo oni lernas la historion de ĝenerala kaj speciale estona teatro, reĝion, mimikon, gestadon, komprenon de teatraĵoj, ktp, ktp. La Estona Kleriga Asocio eldonas bonajn teatraĵojn, kiuj estas ludindaj per amatortrupoj. Same oni povas pruntepreni de l provizo de 1’Asocio ĉiuspecajn teatrajn bezonaĵojn, k.e. kostumojn, perukojn, akcesoraĵojn, ktp. ktp. Tiel la societoj ne bezonas mem elspezi monon por aĉeto de tiaj aĵoj. Ankaŭ la ministerio de Klerigo kunhelpas al la plibonigo de repertuaro de amatorteatroj. El la ministeriaj sumoj nome estas pagataj la aŭtorhonorarioj de tiuj teatraĵoj, kiuj ekzistas en la nomaro de rekomenditaj teatraĵoj. Ĉar la aŭtorhonorarioj estas sufiĉe altaj, la liberigo de la pago estas nominda subteno. Amatorteatroj riavas subvencion ankaŭ por instaligo de scenejo’. Laŭ la koncerna statistiko en Estonio ekzistis la l-an de januaro 1937-a, 448 t.n. popolaj domoj. El ili posedis scenejojn 427. Sekvepreskaŭ ĉiuj. La Asocio havas en sia servo 2 personojn kun speciala

— paĝo 19 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

33

edukado en artoj, kiuj konstruas la scenejojn kaj riparas ilin. Ĉiusomere krom tio estas aranĝata unu dekoraci-kurso por la dekoraciistoj de amatorteatroj. Tie oni lernas, kiel ripari kaj novkonstrui la dekoraciojn. La gvidantoj de amator-teatrotrupoj estas organizitaj en la Societon de Gvidantoj de Amatorteatroj. Por prezenti ankaŭ al la kamparanoj la profesian teatro-arton. ekzistas en Tallinn (ĉefurbo de Estonio) migranta teatro, kies 2 trupoj konstante migradas en la vilaĝoj kaj donas teatroprezentadojn.

Bibliotekoj. La funkciado de popol-bibliotekoj estas ordigita en Estonio per speciala bibliotek-leĝo. Laŭ tiu ciŭ komunumo devas havi publikan bibliothekon, por kies subteno devas esti kalkulata en la budĝeto de komunumo, minimume po 2 estonaj cendoj por ĉiu loĝanto de 1’komunumo. La ŝtata subvencio devas esti minimume same granda kiel tiu de komunumo. La l-an de jan. 1937-a ekzistis en Estonio 736 publikaj bibliotekoj, kiuj posedis ĉ. 800.000 librojn. Krome ekzistas ĉ. 1200 lernejbibliotekoj, universitata biblioteko en Tartu kun ĉ. 620.000 libroj, ŝtata biblioteko en Tallinn kun ĉ. 50000 libroj, biblioteko de militscienco kun c. 100.000 libroj, arkivbiblioteko ĉe Estona Nacia Muzeo kun ĉ. 121.000 libroj, ktp. En la urboj ĉe la bibliotekoj troviĝas ankaŭ legejoj de gazetoj kaj ĵurnaloj, en la kamparaj lokoj one trovas legejojn nur malofte. Esceptoj tamen estas la industriaj kamparlokoj, kie ankaŭ legejo] ekzistas.

Studrondoj La movado de de studrondoj estas en Estonio la plej juna inter ĉiuj faktoroj de libervola popolklerigo. Studrondojn oni ekpropagandis en Estonio antaŭ 15 jaroj. Daŭris sufiĉe longan tempon, kiam oni alkutimiĝis al tiu nova formo de memedukado. Nun oni jam komprenas, ke lernado en studrondoj estas pli efika, ol lernado sole per la helpo de libroj kaj unuopaj prelegoj. La agadon de studrondoj gvidas la Estona Kleriga Asocio, kiu havas en sia servo krom surloke laboranta studsekretario 2 konsultistojn, kiuj konstante vojaĝas kaj vizitas studrondojn dum ilia laboro. Tiel la konsultistoj ricevas multajn diversajn spertojn pri la agado de studrondoj en diversaj lokoj. Ili povas doni metodikajn kaj organizajn konsilojn al la nove fonditaj studrondoj, ĉe la Estona Kleriga Asocio estis registrita en la lasta agadjaro 193 studrondoj, krome laboras studrondoj ankaŭ ĉe la abstinencaj kaj junularsocietoj, kiuj ne estas registritaj ĉe la Estona Kleriga Asocio. Oni aranĝas ankaŭ kursojn por la gvidantoj de studrondoj, eldonas koncernan literaturon — librojn, broŝurojn, studplanojn ktp.

— paĝo 20 de la PDF —

34

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

Monan subtenan la estonaj studrondoj ne ricevas, sed la Kleriga Asocio posedas grandan bibliotekon, kie la studrondoj povas pruntepreni librojn, bezonataj en ilia studlaboro. En la libervola popolklerigo en Estonio la studrondoj nuntempe estas la plej gravaj faktaroj, ĉar en ili ricevas sciojn kaj prezentad-kaj parolkapablon la plej lernema parto de estona maturiĝanta junularo en la aĝo de 18—25 jaroj. Tion mi atentigas ĉefe pro tio, ke ofte la gimnazioj kaj eĉ universitatoj sendas en la vivon, homojn, kiuj ne kapablas trovi ĝustan lokon en la nuna socio: dum sia longdaŭra studado ili kvazaŭ malproksimiĝis de la nuntempa vivo. La rolo de popolaj universitatoj estas en Estonio tre malgranda, speciale, se ni komparas la staton kun la skandinavaj landoj. Sed niaj studrondoj jam sufiĉe bone anstataŭas la mankon de popolaj altlernejoj.

Popularsciencaj prelegoj. La centro por aranĝo de popularsciencaj prelegoj estas la Estona Kleriga Asocio. Pere de ĝi povas ĉiuj ĝiaj membroj-societoj (nur ĉ. 600 kulturcelaj societoj dise en la tuta Estonio) ricevi prelegistojnlektorojn kaj aranĝi prelegojn. La loka societo esprimas sian deziron pri konvena temo kaj tempo de prelego kaj la Asocio serĉas konvenan prelegiston-lektoron, pagas al li por ĉiu preleghoro kaj same ankaŭ liajn vojaĝkostojn. Laŭ tia sistemo ĉiuj societoj, estante proksime aŭ malproksime de 1 grandurboj, povas aranĝi prelegojn kun plej bonaj lektoroj je egalaj kostoj. Dum la agadjaro 1936/37 la Kleriga Asocio tiamaniere aranĝis en la lokaj kultursocietoj 210 prelegojn al 17.730 aŭskultantoj. Prelegis 46 specialistoj-lektoroj. Krom tio la societoj mem aranĝas sen la helpo de Asocio ĉiujare ĉ. 2500 prelegojn al ĉirkaŭ 100.000 aŭskultantoj. Krome oni aranĝas jare ĉ. 70 literatur-vesperojn al ĉ. 10.000 aŭskultantoj. Estu ankoraŭ aldonate, ke la statistiko koncernas nur la Estonan Klerigan Asocion, sed ne la virin-kaj junulsocietojn, kiuj ofte havas samspecan agadon.

Popolaj altlernejoj. En Estonio ekzistas 3 kamparaj kaj 8 urbaj altlernejoj. La kamparaj popolaltlernejoj laboras laŭ la principoj de Grundtvig, t.e. laŭ la modelo de danaj popolaj altlernejoj. Ili havas konstantan lernantaron, kiu konsistas el 17—30 jaraj gejunuloj. Ĉiuj lernantoj loĝas dum la tuta lernotempo ĉe la lernejo, kie ili komune lernas kaj manĝas. En lernejoj oni celas je pli intima kontakto inter la instruistoj kaj lernantoj kaj penas eduki la lernantojn ĝuste pere de la personeco de instruistoj. La studplanoj de estonaj popolaj alternejoj tamen multe diferencas de studplanoj de danaj samspecaj lernejoj. En estonaj lernejoj oni

— paĝo 21 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

35

lernas ankaŭ praktikajn fakojn, kiel ekz. agrikulturon, hejman slojdon — virinan kaj viran. ktp. Krom tio gravan lokon en la studplano okupas — metodoj de gvidado de klerigaj societoj kaj studrondoj. Same oni aranĝas ĉiujare en ĉiu popola altlernejo specialan teatrokurson. La teorio kaj historio de libervola popolklerigo ankaŭ ne mankas en la programo. Tiel la finintoj del popolaj altlernejoj ricevas ĉiujn sciojn, kiujn bezonas la gvidantoj de klerigaj societoj. Krom tio gravan lokon en la programo de lernejo okupas historio, literaturo, nacia ekonomio, kooperado, ktp. La 8 urbaj popolaj altlernejoj aranĝas vesperajn kursojn, popularsciencajn prelegojn kaj studrondojn. La aŭskultantantoj de prelegoj estas parte maturiĝantaj junuloj, sed ĉefe plenaĝaj laboristoj, metŭstoj, oficistoj kaj aliaj civitanoj. La programon por ĉiu studjaro la popola altlernejo konsistigas aparte ĉuiaŭtune; en la konsistigo de 1′ programo oni rigardas ankaŭ la interesojn kaj dezirojn de 1 publiko

Aliaj faktoroj en la estona libervola popolkerigo. Krom la jam priskribita agado oni devas noti la aranĝon de praktikaj kursoj por kamparanoj, mastrinoj, metiistoj ktp. Tiuj ĉi estas organizitaj pere de Agrarĉambro, Hejmmastrumadĉambro kaj Metiista-ĉambro. La aranĝo de praktikaj kursoj estas organizita tre sisteme kaj grandskale. Specialan superrigardon bezonus ankaŭ la agado de virinaj societoj, unuiĝintaj en la Virina Ligo, agado de junularaj societoj, abstinenca movado, radio kaj sporto. Sed mi penis unue kaj ĉepe priskribi la plej gravajn faktorojn de estona liberv. popolklerigo.

Estonaj popola muziko kaj kantfestoj. Ciuj nacioj de la mondo ŝatas la muzikon ! La prapatroj de estonoj kredis, ke la muziko estas donita al la homoj de kantodio Vanemuine mem, kiu por tio venis sur la teron. Pri tio jen la popola rakonto : Homoj kaj bestoj havis iam la saman lingvon. Sed tia lingvo ekzistis nur por la ĉiutaga uzado kaj por la bezonoj de la vivo. Foje oni kunvokis ĉiujn bestojn al ĝenerala kunveno por ke ili ellernu la festlingvon, t.e. la kantadon, por ĝojigj sin mem kaj laŭdadi la diojn. Ciuj, kiuj havis vivon kaj animon, kunvenis sur la Taara )*, Monto kie kreskis la sankta kverkaro. En la aero aŭdiĝis la kordegeliga mistera bruo kaj Vanemuine, la dio de 1’ kantado, venis sur la teron. Li glatigis siajn buklajn harojn kaj barbon, ordigis siajn vestojn, purigis per tuseto sian voĉon kaj tiam komencis la ludon. Unue li faris antaŭludon kaj poste li kantis laŭdkanton, kiu penetris en animojn de ĉiuj aŭskultantoj kaj emociis ilin, sed plej multe kortuŝiĝis li mem. *) Taara estis ĉefa dio de la antikvaj estonoj. Taara Monto estas monteto apud Emajogi, t.e. Patrina rivero en Estonujo. Praestonoj havis tie sanktan kverkarbaron kun oferadejo.

— paĝo 22 de la PDF —

36

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

Silento regis en la kunveno kaj ĉiuj aŭskultis atente la kantadon. Emajogi haltigis sian fluon, vento forgesis sian rapidadon, arbaro, bestoj kaj birdoj aŭskultis atente kaj eĉ Kurbokululo, la arbarkoboldo rigardis tra la arboj. Sed ne ĉiuj komprenis ĉion, kion ili aŭdis. La arboj de la kverkaro rememoris la zumadon de la malsupreniro de 1′ dio kaj kiam vi promenas en kverkaro kaj aŭdas tiun sanktan bruon, sciu ke dieco estas ĉe vi. Emajogi rememoris la vestsusuron de la dio kaj ĉiam, kiam ĝi ĝojas printempe pri sia juneco, ĝi imitas la brueton tiam aŭditan. La vento atentis la plej muĝajn sonojn. Kelkaj bestoj ŝatis la kantvoĉon, sed aliaj preferis la kordsonojn. La kantbirdoj ne forgesis la antaŭludon, precipe la najtingalo kaj la alaŭdo. La plej mizera afero okazis al la fiŝoj : ili elakvigis siajn kapojn ĝis la okuloj, sed forgesis la orelojn eligi el la akvo ; ili vidis nur la movon de la buŝo kaj imitis tiun, sed ili restis mutaj. Nur la homo komprenis ĉion, tial penetras lia kantado en la profundojn de la animo kaj supreniras al la loĝejoj de 1′ dioj. La maljunulo kantis pri la grandiozeco de 1 ĉielo kaj beleco de 1′ tero, pri la bordornamajoj de Emajogi kaj pri iliaj antikvaj ĉarmoj, pri la feliĉo kaj malfeliĉo de 1′ homaro kaj la kantoj kortuŝis lin tiel, ke el liaj okuloj fluis tiom da larmoj, ke ili penetris tra la ses surtutoj kaj sep ĉemizoj. Kaj tiam li flugis en la loĝejon de la Maljuna Patro por ludi kaj kanti al li. Al la oreloj de 1’ sanktuloj estas kelkfoje donata la feliĉo : aŭdi de malproksime kaj alte la sonojn de lia laŭdkanto. Por ke la homoj ne forgesu tute lian kantadon, li sendas de tempo al tempo, eĉ nun, siajn servistojn malsupren sur la teron. Ankaŭ li mem revenos, kiam la feliĉo regos denove sur la tero.

La popola muziko, kiel komuna kreaĵo de la popolanimo estas ĉiam intime ligita al la ĝenerala kultura kaj socia vivo de la nacio. La popolkantoj kantas ĝenerale pri la ĉiutaga vivo, laboro, festoj, okazaĵoj k.t.p. Unu el la ĉefaj trajtoj de la estona popolkanto estas, ke ĝi tre multe kantas pri sklaveco, pri peza sorto de 1’ homo kaj estas plena de ploro kaj larmoj. La melodioj de la kantoj sonas preskaŭ ĉiam laŭ la mola gamo kaj tre ofte la muzikaj periodoj finiĝas sur la sepa ŝtupo de la gamo, kio estas stranga originalajo de la estona popolkanta melodio. En la komenco de la XIX-a jarcento, kiam tra tuta Eŭropo trafluis nova liberema sento, ankaŭ la estonoj estis liberigitaj kaj estis limigitaj la privilegioj de la regantaj fremduloj. Ekkomenciĝis grandega fruktodona laboro en ĉiuj vivbranĉoj. Tiu tempo estis la renaskiĝtempo de la estona popolo. Al la nacia spirita vivo donis grandan antaŭenpuŝon la tutpopolaj kantfestoj, kiujn oni ekkomencis nun aranĝi. La unua estona tutpopola kantfesto estis aranĝita en universitata urbo Tartu en la jaro 1869. Tiun kantfeston partoprenis nur virhoroj. Kantis kune 800 kantistoj el 46 virhoroj ; partoprenis ĝin 4 orkestroj. Tiu kantfesto havis grandan signifon el nacia-politika vidpunkto, ĉar ĝi treege antaŭenpuŝis tiam la socian movadon de la nacio. La X-a jubilea kantfesto estis aranĝita en la jaro 1933. Partoprenis 563 kanthoroj kun pli ol 20000 geagantoj. Dum tiu-ĉi 1938 jaro oni festas la XI-an kantfeston. La datoj estas difinitaj je la 23 kaj 24 de junio. La aranĝanto estas Estona

— paĝo 23 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

37

Kantista .Ligo (Eesti Lauljate Lŭt). En la ligon estas organiziĝintaj ĉiuj kanthoroj kaj blovorkestroj de la lando. La XI-an kantfeston partoprenos pli ol 20000 gekantistoj kaj muzikistoj. Ĉiuj najbaraj statoj kaj multaj pli malproksimaj nacioj sendas siajn plej bonajn kanthorojn por partopreni la kantfeston kaj reprezenti sian popalon kaj kanton. Kunvenos ankaŭ multaj gastoj. Estas sciate, ke al la kantfesto veturos eĉ el N.-Ameriko gastoj per apartaj ŝipoj. Por ordigi la muzikan flankon la ĉefdirigentoj de la kantfesto (prof. Juhan Aavik, muzikartistoj Tuudur Vettik, Juhan Simm. Evald Aav, Raimund Kuli) traveturas la landon kaj aranĝas surloke antaŭprovojn. Kaj poste dum kantfesto, kiam kunvenos ĉiuj kanthoroj, pluraj miloj da homoj povas facile kaj celkonscie kanti laŭ direktado de unu homo. Gesamideanoj instruistoj kaj aliaj legantoj, partoprenu ankaŭ vi la kantfeston ! Se vi ne povas veturi, aŭskultu ĝin per radio. Se en via lando oni ne aranĝas tiajn kantfestojn, estu vi la iniciatanto. Se la politikistoj kaj partianoj konstruas la murojn inter la popoloj kaj semas koleron kaj krimon, do edukistoj kaj esperantistoj disrompu la murojn per reciproka estimo kaj amo. Ni kantu el plena koro, ke ĉiuj nacioj aŭskultu unu la alian. A. PUNG. (Muzikpedagogo). (Represo petata).

Profesia organizo de estona instruistaro. V. HORM. Sekretario de Estona Geinstruista Asocio. Tradukis : Ain Vahuri. La 24-an de februaro 1938-a Estona Respubliko festis sian 20. datrevenon. La estona lernejo estas tamen pli aĝa, ekzemple dum la kuranta lernejjaro pluraj kamparaj elementaj lernejoj festis sian 200 jaran jubileon. La unuajn aspirojn je unuiĝo de estonaj instruistoj ni renkontas en la mezo de la pasinta jarcento. Sed, en la fino de la jarcento, en Estonio reganta rusiga premo estigis fortajn malhelpojn por la organizado. Estis permesate fondi nur unuopajn porinstruistajn helpsocietojn. La profesia organiziĝo de la instruistaro okazis tutlande en la jaro 1917. (Dum la revolucio). Nome la 27-au de majo 1917-a oni fondis nune la plej grandan kaj aĝan centran organizaĵon de estonaj geinstruistoj — Estona Geinstruista Asocio (Eesti Opetajate Liit). Do ĝi estas iom pli aĝa ol Estona Respubliko. La fondiĝo de E.G.A. okazis dum la tempospaco, kiam nia lernejo

— paĝo 24 de la PDF —

38

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

kaj instruistaro estis plene ruinigitaj. La fundamentoj de lernejo esti, frakasitaj de la milito. Sur tiaj ruinoj eklaboris E.G.A. manmane kun Estona Klerministerio. Sed antaŭ ol ebligis la komenco de la interna rekonstrulaboro, oni devis travivi malfacilan kaj heroan Liberecmiliton (1918—1920). Ĝin ankaŭ partoprenis instruistoj per propra Instruista Bataljono, gvidata de direktoro A. Veidermaa. En agado de E.G.A. reehas ĉiuj naskiĝdoloroj, zorgoj kaj ĝojoj, venkoj kaj malvenkoj de la estona lernejo. E.G.A. neniam estis nur profesia organizo en ĝia ordinara senco. La tutan tempon la asocio havis principon: ne povas ekzisti laŭtempa lernejo sen instruistaro bone antaŭpreparita kaj ĉiam evoluanta en sia profesio. Pro tio ankaŭ E.G.A. dum sia ekzistado ĉiam aktive kunlaboris je solvado de la kler-kaj lernejpolitikaj problemoj, je perfektigado de la instruistaro kaj prosperigo de lernejreforma laboro. Ĝi direktadas abstinencan eduklabaron, liveradas pedagogian kaj porjunularan literaturon, ktp. Dum dudek jaroj jam E.G.A. eldonas pedagogian revuon ,,Edukado”. Oni eldonis multajn pedagogiajn-metodikajn kaj junularajn verkojn kaj junularan jurnalon ,,Juneclando (Noorusmaa). Dum la 20 jaroj oni aranĝis por la instruistaro pli ol 30 kursojn kaj 40 fakajn kongresojn, pedagogiajn tagojn kaj ekspoziciojn. 2 lernejkongresojn de Estonio-Finnlando ktp. La plej granda kunveno de estona instruistaro estis Semajno de Lernejreformoj (Kooliunendusnadal) kun ekspozicio (1930), kiu havis pli ol 2000 partoprenantojn. Lernejreforman laboron gvidas la scienca sekretario de la asocio, J. Kais. Lernejreforma laboro aspiras je kreado de la estona lernejo, kiu estus moderna kaj same originala. Pere de 142 geinstruistaj unuiĝoj kaj distriktaj asocioj apartenas nuntempe al E.G.A. pli ol 3500 geinstruistoj. Kiel prezidanto de la asocio funkcias dum 12 jaroj, Enn Murdmaa. La estraro de la asocio havas 22 anojn, el kiuj estas formita 6-ana sekretariaro. La adreso de la oficejo de E.G.A. estas: Tallinn, Pŭhavaimu 11. Eesti. E.G.A. havas ankaŭ fortikajn interrilatojn kun eksterlando. Ekzemple ĝi estas ano de Internacia Federacio de Instruistaj Asocioj (F.I.A.I.) en Parizo. Krom tio E.G.A. havas amikeckontrakton kun Finna Popolinstruista Asocio. Ĝi aktive kunlaboris ankaŭ kun la instruistaro) de Latvio kaj Litovio. Ĝis la jaro 1933 estis E.G.A. la nura geinstruista centra asocio de Estonio, laboranta sur la bazo de libervola profesiorganizaĵo kaj al ĝi aliĝis geinstruistoj de ĉiuj lernejtipoj. En la jaro 1933 disiĝis de E.G.A. parto de mezlernejaj instruistoj, fondante propran centran organizaĵon ..Ekesko ‘. Pli poste ankaŭ ricevis propran centran organizajon profesilernejaj instruistoj. Sed, dume la instruistaro havas multajn komunajn demandojn por solvi. En 1936 per koncerna registara ordono ĉiuj instruistaj profesiorganizajoj estis kunigataj sub la Instruista Ĉambro (Opetajate Koda).

— paĝo 25 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

39

Instruista Ĉambro estas korporativa institucio kaj funkcias sur publik-rajta bazo. Ĝi konsistas el 45 anoj, elektitaj de instruistaj centraj organizaĵoj, (^popolinstruistoj, 15 mezlernejaj kaj 15 profesilernejaj instruistoj). Al la kompentenco de I. Ĉ. plejparte apartenas konatiĝo de leĝprojektoj kaj farado de proponoj rilatantaj lernejon kaj instruistaron. La fondiĝo de I.Ĉ. ne malgravigis la laboron de libervolaj organizaĵoj de instruistoj, ankaŭ ne malgrandiĝis ilia anaro, ĉar la ĉambro servas kvazaŭ kiel tegmento por ĉiuj organizaoj. Parte estas agantoj de E.G.A., kiuj organizis multajn porinstruistajn ekonomiajn entreprenojn. Interalie ekzistas ankaŭ propra eldonejo kaj centra magazeno de porlernejaj varoj ..Tddkool”, Instruista Koopera Banko, pluraj instruistaj kooperativoj en Tartu, Viljandi, Parnu k.a. En la jaro 1930. la agantoj de E.G.A. ekeldonis la organon de la estona instruistaro ,,Opetajate Leht” (Instruista Gazeto). Ĉe E.G.A. funkcias ankaŭ helpkapitalo por geinstruistoj, kiuj ĝin bezonas.

1. 2. 3. 4.

5. 6. 7. 8. 9.

1. 2. 3.

ĈEFAJ INSTRUISTAJ ORGANIZAĴOJ DE ESTONIO. Instruista Ĉambro (Opetajate Koda) Tatari 21a Tallinn. Estona geinstruista Asocio (Eesti Opetajate Lŭt) Pŭhavaimu 11. Tallinn. Unuiĝo de Mezlernejaj Instruistoj (Eesti Keskkooliopetajate Kogu) Sakala 51. Tallinn. Societo de Profesilernejaj Instruistoj (Eesti Kutsekooliopetajate Uhing) Tddstuskool, Joaorg, Narva. Societo de Kompletiglernejaj Instruistoj (Taienduskooli Opetajate Uhing) Kuperjanovi 38a, Tartu. Societo de Instruistoj je Agrikulturaj Lernejoj (Pollumajanduskoolide Opetajate Uhing) Vaimela pollutookool, Voru. Societo do Est. Infanĝardenistoj (E. Lasteaednike Selts) Soo 15, T allinn. Societo de Est. Lernejinspektoroj (E. Koolide Inspektorite Uhing) Vene 23, Tallinn. Societo de Lernejaj Kuracistoj (E. Kooliarstide Uhing) Tina 17—7, Tallinn. PEDAGOGIAJ MUZEOJ KAJ BIBLIOTEKO. Urba Pedagogia Muzeo kaj Biblioteko de Tallinn (Tallinna linna Pedagoogiline Muuseum ja Raamatukogu) Sakala 51, Tallinn. Urba Pedag. Muzeo kaj Biblioteko de Tartu (Tartu linna Pedag. Muuseum ja Raamatukogu) Kompanii 5, Tartu. Biblioteko de Tallinna Pedagogejo (Tallinna Pedagoogiumi raamatukogu) Vene 31, Tallinn.

— paĝo 26 de la PDF —

40

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

Norda naturo. Kiel pinet’, baraktanta en marĉo senfunda, Kiun enue ornamas nur musko abunda, Estas la norda naturo obstine persista. Melankolie rezigna, sed ne pesimista, — Ĉar en la marĉo lagetoj ja sin respegulas Ankaŭ kelkiam la gaja ĉielo lazura, Super la kriplaj pinetoj brilegas kaj brulas Dum noktohoroj stelaroj en ait’ senmezura, — Kaj dum autun la eriko abunde ekfloras, Violkoloras kaj dolĉe, miele odoras, Dum postrigardas la marĉo senspire, sopire La forflugantajn gruarojn, voĉantajn forire. (HILDA DRESEN.)

Paduso. Paduso, reĝino de T nordo Kun blanka floraro, Unua printempa heroldo, Ornam’ de T kamparo. En ĉiu ĝardeno vi floras, Ce ĉiu dometo. Agrable kaj dolĉe odoras En nokta kvieto.

Kaj kvazaŭ neĝeroj, hezite, Petal’ post petalo, Ŝutiĝas florar’ via glite Dum sia disfalo. (HILDA DRESEN.)

La laborkomitato sciigas : Pro kuracista konsilo nia altestimata prezidanto Bj. Beckman eksiĝis. Nia laborkomitato forte bedaŭras ke li ne plu povas resti prezidanto, sed ĝi komprenas ke ĝi devas klini la kapon antaŭ la por li tiel malbonaj cirkonstancoj, kiuj devigas lin eksiĝi. Ni tutkore esperas ke li baldaŭ tute estos resaniĝinta kaj ke li tiam denove povos preni sur lin iun taskon por nia asocio. Ni plej kore dankas lin pro ĉio, kion li faris kiel prezidanto. Sed ni ŝatas aldoni al tio niajn personajn dankojn por la agrabla kaj amika maniero, per kiu li ĉiam rilatis kun ni en plej bona harmonio. Ni ŝatis lin kiel prezidanton kaj kiel homon. Ni ĉiuj esperas post nelonga tempo denove renkonti lin inter la aktiva kunbatalantaro de T.A.G.E. 1.

2. Per ĉi tiu numero ni havigas al niaj anoj, estonan numeron, post la pola kaj sveda, la trian en la serio de specialaj numeroj. Ni planas aliajn, se niaj anoj ŝatas tion. 3. En ĉi tiu speciala numero ne restis loko por ..T.A.G.E.-tribuno” kaj ..recenzejo”. 4. Atentu la kursojn en Helsingor (Danujo): 16 — 24 de julio; 15—25 de aŭgusto. Informojn ĉe L. FRI1S, Thyrasvej 15, AABYHoJ, (Danujo). Karavano el Nederlando sub gvidado de C. JABOBS, P. de Hooghstraat 24, HEEMSTEDE, (Nederl.)

— paĝo 27 de la PDF —

Sro. R. Tj. Schiphof, Wier 49, Friesland Nederlando. Sro. A. Hop, Tuinstr. No. 47, Apeldoorn. Nederlando. Sro. Matthijs Breel, Koudekerksche weg B 282, Koudekerk, Nederl. Sro. J. M. Toorneman, Diepenveenscheweg 169, Deventer Nederl. Fino. M. L. Dekker, Burg. v. d. Voort v. Zijpl. 28, Utrecht, Nederlando. Fino. Maria Blahova, Velka Biteŝ 113, Ĉeĥoslovakujo. Sro. Vilem Kolar, Doubrava Ĉeĥoslovakujo. Fino. Maria Chura, Tlumaĉov okris Zlin, Ĉeĥoslovakujo. Sro. Michal Kucin, Koŝice, Bacsanyiho ul. 19 Ĉeĥoslovakujo. Sro. Vojteĥ Orban, Bystriĉany, okr. Prievidza, Ĉeĥoslovakujo. Fino. Marg. Verraedt, Bergstr. 47, Heist-op-den-Berg, Belgujo. Sro. Kalmar Dezso, Kolocsa. Tomovi 69, Hungarujo. Sro. Aleksander Juchniewicz, ulica Krzywa 25, Wilna. Polujo. Sro. J. Gr. Bendtsen, Stoholm, Danujo. Sro. Julius Persson, Fack 7, Skeppshult, Svedujo. Sro. Christian Agren, Kvarnbysund, Svedujo. •• Sro. L. Hamberg, Overborg (V.Dal) Nas. Svedujo. Sro. Abel Klarstrom, Norra Ljungby, Karlstad, Svedujo. Sro. R. A. Tippetts, 36 Wessex Avenue, Bristol 7, Anglujo. Sro. William Nowcll, 194 Farebrother Sr., Grimsby, Anglujo. Sro. Stefan Simeon. Fabriko „Carevec”, Tirnova, Bulgarujo. Sro. Jan Audroncff, Zadrugg 4, Varuobot, Bulgarujo. Fino. Danka Germanova, Gorna-Orehovica, Bulgarujo. Fino. Maria Zlatanova, Bela-Slatina, Bulgarujo.

Gelernantoj. Sro. Atanas B. Colakov, Benkovski 31, Razgrad, Bulgarujo. J. Salmon. Rue de 1 hotel de Ville, St. Jean d’ Angely, Charente Infre, Francujo. A. Defois, (16 jara) Rue Rachevalle, St. Jean d’ Angely, Charente Infre, Francujo. R. Mainguet (16 jara) Rue de Chateau, St. Jean d’ Angely, Charente Infre, Francujo. A. Poulteau, (20 jara) Rue du Manoir, St. Jean d’ Angely, Charente Infre, Francujo. Gastono Tollenaere, Visschersstr. 17, Gent, Belgujo. G. Buda (18 jara), Salantai, Litovujo. Fino. Steenwijk (18 jara), t Waar (Gr.) Nederlando. Sro. Jan Koning, Nw. Scheemda (Gr.) „ Sro. Derk Jager, Nw. Scheemda (Gr.) „

Gekolegoj, kiuj interesiĝas pri nuna situacio en Cinujo, turnu sin al : Junnana Esperanto-Asocio. Min-Chung-Chiao. Yu. Kuan. Kun ming (Cinujo).

— paĝo 28 de la PDF —

* …… ..

!—■■■■

10 TAGA ESPERANTO-RESTADO – i== EN „RY”, DANLANDO, 31/7 – 10/8 38. Plena pensiono de 35—50 kronoj = 14—20 guldenoj. Lastjare 160 partoprenintoj el 10 landoj. Senkosta prospekto ĉe

H. GRoNBORG, Risskov, Danlando.

XVIII a kongreso de S.A.T. en Bruselo. 7—13 de aŭgusto, ĉi-jare. Hotelloĝejoj, amasloĝejo kaj tendejo. Ne SAT-anoj rajtas partopreni kiel gastoj. Kongreskotizo: 40 fr. belg. (30. fr. antaŭ la de junio). Informojn al :

G. BASTEELS.

26 Rue du Parnasse. BRUXELLES.

Internacia tendaro por instruistoj : ĉe Balta Maro, en pinarbaro de Palanga (Litovujo). Organizota de gimnastika fako de Ministerio por Korpa Kulturo. Partoprenantoj ĝuos 87,5% rabaton de ĉiuj fervojbiletoj, senpagan loĝadon, kaj pagu nur ĉ. 3 lidoj por 4 manĝojn ĉiutage!!! Dum 18 tagoj en x julio ! ! Informojn ĉe :

Kuno Kulturos Rumai. KAUNAS(Lit). POSTLERNEJAJ ESP. KURSOJ EN AMSTERDAM. En deko da lernejoj en Amsterdam, okazas nunjare E.-kursoj po st la ordinaraj horoj. Entute 360 gelernantoj, Por la korespondadresoj de ĉi tiuj kursoj interesatoj sin turnu al la korespondoficejo de T.A.G.E. (adreso ĉe la sekretario). Komuniko de Oficejo ..Esperanto ce la Instruado” C. Krusemanstr. 43 HI, Amsterdam (Z.), (Nederl.)

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

Oficiala organo de T.A.G.E. 17-a jaro.

No. 3-a.

1938-a

— paĝo 2 de la PDF —

Abonprezo de I.P.R. La abonjaro daŭras de la 1 -a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por la abonkotizo estas sendota el: 5. — ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Ĉehoslovakujo 20 ĉ. kr. 6 kronoj, Danujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1. 50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 9715. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

F-ino V. C. Nixon, 183 VVoodlands Park Road, BOURNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de garcjons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St,. Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Aŭstra : Societo de Aŭstraj EsperantoInstruistoj. Gfrornergasse 13. Wien. VI. Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN. Bulgara: Ivan Valĉanov, Ljuben Karavelov. 40. SOFIO.

Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Cina: Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Ĉilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana : Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. Estona: Ain Vahuri. VIRU-KABALA. . Franca : G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto : 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara : Bleier Vilmos. Soroksari ut. 38-40. V. 6. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FUZINE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: J. Hogenkamp, Hoofd der School, 2e Exloermond (W.). Poŝtkonto No. 191714. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Soekalilah. 14. CHERIBON. Pola: J6zef Migacz. Dlugosza 2. NOWY—SACZ. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. \ U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California. kaj : Amerika Esp. lnstituto. Illi Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo, kaj en Norvegujo.

En SVEDUJO oni sin anoncu al la sekretario de la T.A.G.E. sekcio (S.I.E.F.)

S-ro Fritiof Ahnfeldt.

Inglatorp, Torskors.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

17-a jaro (Numero 3) 1930.

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE)

Redaktoro: E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. VVinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Prezidanto de TAGE: Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuw-Scheemda (Gron.) (Nederlando). W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando). Kasisto: A. VAN HAGE. Zuidvvending. Veendam (Nederlando). Poŝtkonto No. 9715.

Jarraporto pri T.A.G.E. Jam denove posis jaro, kaj mi sidas verkante mian raporton por vi. Rigardante posten, kelkajn impresojn mi volas skribi ĉi tie. Nia laborkomitato laboris dum tuta jaro kun plena atento kaj sindono por autaŭenpuŝi la esperanto-movadon inter la geinstruistaro. Cu ĝi prave gvidis la asocion? Tion vi prijuĝu. Plendojn ĝi ne ricevis, sed bedaŭrinde ankaŭ de instigojn, kiujn ĝi urĝe bezonas por konservi la kontakton kun la anoj. Al vi, geamikoj, la taskon, ĉiu laŭ sia povo, helpi la estraron en ĝia gvidanta laboro. Bv. atenti tion dum la estonta jaro, ni tre petos 1 Ni eldonis 7 numerojn de la asocia organo kun entute 136 paĝojn, anstataŭ la 96 paĝojn, kiujn ni promesis laŭplane. Tiu flanko do estas, laŭ ni, kontentiga. Ni sukcesis havigi al niaj anoj du specialajn numerojn: polan kaj svedan. Ĉar ni havas la impreson ke tia aranĝo plaĉas al vi, ni intencas daŭrigi tion. La T.A.G.E.statistiko donis al la propagando por ..Esperanto en la lernejon” valoran materialon, kvankam ĝi ne povis esti kompleta. Pri la eldono de materialo por infankursoj, nia komitato ne povis atingi rezultatojn ; kelkaj malfacilaĵoj montriĝis tiel implikaj, ke ni forlasis tiun terenon kaj devas orientiĝi sur tute alia bazo Sajnas tamen, ke ni laŭ nova vojo atingos la celon. Preskaŭ same statas la afero pri la eldono de T.A.G.E.-biblioteko. Sed ankaŭ tie, nun, kiam mi skribas ĉi tiujn liniojn, ni trovis elirvojon, kiu rajtigas esperi la plej bonan por la estonto. Pri la geografia instruado en la lernejoj ni kreis por niaj gekolegoj, ..bildkartservon”. Ĝis nun tro malmultaj uzis tiujn belajn fotokartojn kun detalaj esperanto-tekstoj. Petu al la peranto, ni petas. T.A.G.E. aliĝis al la nove kreita oficejo en Amsterdam: „Esperanto ĉe la instruado’ . Tiu oficejo jam laboras fruktedone en Nederlando. Gi trovas ĝeneralan rekonon kaj aprobon inter gekolegoj, gepatroj kaj lernejaj aŭtoritatuloj. Per sia aneco, T.A.G.E., nun de proksime, povas sekvi la laborojn kaj influi la decidojn. Ke

— paĝo 4 de la PDF —

42

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

baldaŭ en aliaj landoj troviĝu tiaj centroj. Tiam per komuna laboro ni certe atingos konsiderindajn rezultatojn. Montriĝis, ke nova Korespondoficejo fariĝis necesa, ĉar la antaŭa en Berlino ne plu funkciis. Via sekretario perados de nun la korespondadon inter gelernejanoj kaj geinstruistoj. I.P.R. senpage presas la adresojn. Ciuj gekolegoj, kiuj gvidos infankursojn aŭ kiuj mem deziras interrilati kun alilandaj gekolegoj, bv. anonci siajn adresojn al ni. La anaro restis konstanta. La unuan de januaro 1938 ni administris 371 anojn, laŭ jena tabelo: Alĝerio Aŭstralio Aŭstrujo Belgujo Brazilio Britujo Bulgarujo Ĉeĥoslovakio Ĉilio Ĉinujo Danujo Egiptujo Estonujo Finnlando Francujo Germanujo Greklando

1 1 2 4 1 31 24 50 1 1 9 1 11 1 15 3 1

Hispanujo Hungarujo Italujo Japanujo Jugoslavio Kanado Latvujo Litovujo Nederlando Ned. Indujo Norvegujo Nov-Zelando Polujo Portugalio Svedujo Svisujo Usono

1 1 2 2 9 1 5 5 58 2 4 1 8 2 105 1 7

Kvankam ĉi tiu totala nombro nur estas malalta, konsiderante la grandan amason da gekolegoj, kiuj scias Esperanton, ĝi ne estas senesperiga. Ĝi formas kernon, kiu savos la instruistan Esp.-movadon en la jaroj, kiam ĉie regas maltrankvilo kaj malkompreno. Tamen, la faktoj ŝajnas pravigi, ke la esperantomovado inter geinstruistoj eniris novan etapon, nome la laŭplanan agadon por la enkonduko de Esp. en la lernejojn. Kaj por tia agado ni bezonos plej.grandan nombron da kolegoj, kiuj grupiĝis en unu _ centra organizo. Cu T.A.G.E. ne povos esti tia centra punkto? Ĉu ĝi, aŭ la gvidado montras mankojn? Tiam malkaŝe diru viajn opiniojn, aŭ tiujn de viaj gekolegoj, ne-anoj. Tio ja estas nia komuna afero, kiu devas stari sur firma bazo. La financoj statis jene: (l-a de januaro 1938-a)

— paĝo 5 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Enspezoj:

43

Elspezoj:

fl. 181.655 597.0911.50 69.30 70— -.15 50— 30— 26—

presejo fl. 525.78 afrankaj kostoj: sekretario 7.83 redaktoro 2.91 administranto 78.12 ekspedanto 118.99 materialo por ekspedo, k.t.p. 15.— kliŝoj 4.33 monŝanĝo —.94 diversaj 1.75 kunvenoj 23.80 kotizo oficejo Amsterdam por 1937 kaj 1938 7.45 saldo 248.80

Totale fi. 1035.70

fl. 1035.70

Saldo 1936-a kotizoj anoncoj Pola numero Sveda numero Majo Gazeto subvencio 99

T.A.G.E. karavano

Se vi, gekolegoj, opinias, ke instruista asocio en la nuna tempo estas dezirinda, bv. zorgi ke ĝi dece povos reprezenti tiun flankon de la Esp.-movado, Kunlaboru kun la estraro, propogandu kaj varbu senĉese, faru ankaŭ vi, vian eblon por ke ni baldaŭ atingu: ..Esperanton en la lernejon tutmondan.” P. KORTE.

Internacia Pedagogia Konferenco en „Ernst Sillemhoeve”, Nederlando. La ..Laborkomuno por Renovigo de Eduko kaj Instruo”, la nederlanda sekcio de N(ew) E(ducation) F(ellowship), gvidata de Ir (Inĝeniero) Kees Boeke okazigis sukcesplenan konferencon en la Paska libertempo, Gi batalas energie kaj entuziasme por la idealoj de pli bona eduko, kaj por tio ĝi volas renovigi la instrumetodojn. Idealoj, kiuj rememorigas la nomojn de Dewey. Ligthart, Montessori, Decroly, Kerschensteiner, Ferriere, k.t.p. En sia malfermparolado la prezidanto konstatis, ke la progresoj tiurilataj almenaŭ en nia lando ne sufiĉas. Ci tiu konferenco celas rigardi la problemon de instrureformado el registara vidpunkto. Pro tio la temo pritraktota estas; „Kion faras la registaro por la renovigo de eduko kaj instruo.”

— paĝo 6 de la PDF —

44

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Du belgaj inspektoroj, s-roj Jeunehomme kaj Roels pritraktis kion en ilia lando la registaro faras en tiu direkto. Ili faris tion tute ne tede, ofte eĉ tre sprite. La prelego de la nederlanda ĉefinspektoro, s-ro Welling pruvis ke ankaŭ la nederlandaj inspektoroj agas samdirekte. En teknike bone verkita prelego Profesoro van Poelje, la ĉefo de la ministerio pritraktis la pozicion de la registaro, la sintenadon de gepatroj kaj de geinstruistoj, krome la financan problemon. La pioniroj ne forgesu ĉi tiujn realajn faktorojn. Resumo de la prelego de Ja nederlanda ĉefinspektoro Welling. Li parolis pri la temo: „Cu instrureformo ?” Li distingis: ŝanĝon rilate al la instrumaterialo kaj ŝanĝon rilate al la lernejorganizo. Unue li priparolis ŝanĝojn en la instruota materialo. Ofte la novaj sistemoj tro malmutte akcentis ĉi tiun ŝanĝon. (Dalton !) Generale la instruistaro ne estas kontenta pri la materialo instruota. Gi ne ŝanĝiĝis tiom kiom la nova epoka, en kiu ni vivas, postulas. La lernejo estas socia instituto. Ofte oni diris: „ni lernas por la vivo, la lernejo instruas kaj edukas por la vivo,’ sed ĝi estas nura frazo. Jen la pruvo: dum la lastaj kvardek jaroj la ŝanĝoj estas treege malgrandaj kaj malmultaj, kvankam la mondo ĉirkaŭ ni multe ŝanĝiĝis. La ĉefa celo ŝajne estas la tujpretaj scioj. Estu ilo, sed ne celo. La parkerigado bremsas la spiritan evoluon. Vera preparo por la vivo estas: la infanoj lernu uzi okulojn kaj cerbon. La pligranda parto de 1 popolo nur ricevas unuagradan instruon en la elementa lernejo. Formetante tujpretajn sciojn ekestas malfacilaĵoj, kiam oni volas precizigi la kvanton de la instruotaĵoj, des pli ĉar ankaŭ la daŭriga elementa kaj la mezgrada instruo suferas pro la sama malsano. Oni konstruu lokajn programojn, Estas sensencaĵo, ke la samaj lingvolibroj estas uzataj en Amsterdam (la plej granda urbo) kaj en Nw. (Nov) Amsterdam (vilaĝo en la provinco Drenthe). La lingvoinstruo estas treege grava, sed ĝi eliru de la lingvo parolata en la medio de la infanoj. Ci tiu kaj alia samspeca instruo nepre postulas la aktivecon de la instruisto. Ofte la prezentado flanke de la instruistoj estas nesufiĉa. La malbonaj resultatoj estas kaŭzataj de nekapableco kaj miskompreno ĉe la instruistaro, ne de manko je diligenteco kaj sindoneco. Kiuj povas efektivigi la necesajn ŝanĝojn ? La inspektoroj vidas multajn lernejojn kaj pro tio akiras grandan sperton. Ili klopodos fari instruprogramon modernan. Estos principa programo. For la belega programo, la ŝajnprogramo. S-ro Welling donis kelkajn elokventajn ekzemplojn pri la bela ŝajno. Kiam la nova instruprogramo estos preta, ĝi estos priparolata

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

45

en kunvenoj de instruistaro kaj inspektoroj, antaŭ ol oni komencas labori laŭ ĝi. Li esperas ke dum la kvar jaroj, kiuj restas al li kiel ĉefinspektoro, 25% de la lernejoj en lia ĉefinspektorejo akceptos la novan programon. Pri ŝanĝoj en la lernejorganizado li ne parolis. Kiam oni volas reformojn oni ne postulu tro multe je unu fojo.

PERRADIA ALVOKO DE LA KIMRAJ INFANOJ AL LA TUTA MONDO ! DEK-SEPA JARO. 18 MAJO 1938. Jen estas la alvoko de Kimrujo ? La knaboj kaj knabinoj de Kimrujo alvokas la geknabojn de la tuta mondo 1 Ni ĝojas, pensante ke, super la tumulto, en tiu ĉi unu tago en la jaro, ni povas saluti unu la alian kiel membroj de granda familio, la familio de l estontaj nacioj. La mondo estas plena de sufero, kruelo kaj batalo, kaj oni diras al ni, ke Civilizacio eble pereos. Ni diru al la mondo, ke Civilizacio ne pereos. Pli ol iam, la mondo bezonas tion, kion nur ni povas doni — fidon kaj kamaradecon de juneco. En tiu ĉi tago de bonvolo, ni volas ree dediĉi niajn fortojn al la servo de niaj samuloj, en ĉiam pli vastiĝantaj rondoj, al la servo de nia hejmo, de niaj najbaroj, de nia lando, tiel ke nia lando povu pli bone servi la mondon, de kiu ĉiu el ni estas parto. Tiel ni, milionoj, iĝos la amikoj de ĉiuj, kaj la malamikoj de neniu. (Bv. sendi al ni viajn respondojn! Red.)

OFICEJO ..ESPERANTO ĈE LA INSTRUADO”.

Corn. Krusemanstraat 43^1.

Amsterdam.

BULTENO N-ro 1.

Internaciaj Kunvenoj. Same kiel en antaŭaj jaroj okazos ankaŭ dum ĉi tiu somero diversaj internaciaj kunvenoj Esperantaj. Unualoke ni nomas la kongresojn de S.A.T. kaj de I.E.L., kiuj, grandioze aranĝataj kaj vizitataj de centoj da homoj, vere estas internaciaj. La S.A.T.-kongreso okazos en Bruselo de la 7a ĝis la 13a de Aŭgusto ; la kongreso de I.E.L., en Londono de la 30a de Julio ĝis la 6a de Aŭgusto.

— paĝo 8 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

46

Nro 3

Krom tiuj ĉi kongresoj okazos du infankunvenoj en Nederlando. La unua estas aranĝata de la redakcio de la porinfana Esperantogazeto „La Juna Vivo ‘ en kunlaboro kun „La Norda Stelo”, Esperanto-unuiĝo en Nord-Holando, kie do ankaŭ okazos la kunveno. En Groet, (apud Schoorl) infanoj 12—18 jaraj povos pasigi agrablan semajnon de la lOa ĝis la 17a de Aŭgusto. Jam anoncis sin pli ol 80 eksterlandaj kaj multaj nederlandaj infanoj. La dua infankunveno estas aranĝata de F.L.E. kaj okazos sur la tendara tereno Doorn — Aŭsterlitz en Maarn. Ankaŭ en ĉi tiu tendaro partoprenos infanoj-Esperantistoj 12—18 jaraj. Sed ne nur infanoj, ankaŭ plenkreskuloj povos pasigi dum ĉi tiu somero instruajn Esperanto-feriojn. Tritaga restado (de la 28a ĝis la 31a de Julio) en Ry en Danujo, kune kun homoj el diversaj landoj, plaĉos al multaj Esperantistoj. Dum la semajno de la 31a de Julio ĝis la lOa de Aŭgusto okazos en la sama loko tri Esperantokursoj. por progresintoj same kiel por ne Esperantistoj, kiuj povos eklerni la lingvon tie dum belega feria tempo. La antaŭan jaroj estis tie 160 partoprenantoj el 10 diversaj landoj. Tiaj kursoj ankaŭ okazos en Helsingor, ankaŭ en Danujo. Tie ili okazos de la 16a ĝis la 24a de Julio kaj de la 15a ĝis la 25a de Aŭgusto. En 1937 estis tie 210 partoprenantoj el 14 diversaj landoj, kiuj dum la ferioj ĝuis agrablan kuneston kun homoj el multaj landoj, kiujn ili tamen ĉiuj facile povis kompreni.

La Instruada Afero de la Finn-Ugraj Popoloj. DAŬRIGO.

III.

HUNGARUJO.

Skribanta pri la instruada afero de la finn-ugraj popoloj mi ĝis nun el libroj prenis mian materialon, sed en ĉi tiu ĉapitro mi parolos pri la instruado de mia patrolando, kies organizon mi bone konas, ĉar ankaŭ mi estas membro de la priskribotaj institucioj. Mi instruas la germanan kaj francan lingvon en gimnazio, do mi nun ne el libroj prenitan materialon donos al miaj legantoj, sed parolos pri miaj propraj spertoj. Tamen mi devas elkore danki al mia tre estimata amiko, S-ro d-ro Ŝtefano Papp, privata docento je la universitato Debrecen, pro lia konsilo kaj helpo.

1.

Historio de la mezlerneja instruado.

La lerneja edukado kaj instruado estis en Hungarujo, kiel ĝenerale en Eŭropo tra jarcentoj eklezia tasko. La ordenoj enkondukas jam dum la XI. jarcento la eŭropan lernejsistemon kaj lernejojn: oni instruis la sep liberajn artojn (septem artes liberales). Dum la XVI.

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

47

jarcento la protestantoj fondas multajn lernejojn, en kiuj oni instruas jam, laŭ germana modelo, la grekan lingvon apud la latina. Nur en la XVIII. jarcento ni vidas klopodojn por ke la organizo, gvido de la lernejoj estu ŝtata tasko. En la jaro 1777, Maria Terezia, la imperiestrino, eldonas la unuan ŝtatan kodon sub la titolo: Ratio Educationis totiusque Rei Literariae per Regnum Hungariae et provincas eidem adnexas. Ci tiu en la tuta Europo senekzempla, grandvalora, pedagogia kaj lernejorganiza kodo precize fiksas la diversajn lernejtipojn: popollernejo, kvinjara mezlernejo (triklasa gramatika lernejo kaj duklasa gimnazio), reĝaj akademioj kaj reĝa universitato. La Ratio Educationis reprezentas la penson de la ŝtata kontrolo kaj la unuecon de la lerneja materialo, metodo ktp. El alia vidpunkto ĝi enkondukas multan praktikan instrumaterialon. Gi organizas 9 instrudistriktojn, kies estroj estas la ĉefdirektoroj. Bedaŭrinde ĉi tiu kodo ne estas longtempe en uzo, ĉar la protestantoj protestis kontraŭ la kontrolo de la ĉefdirektoroj en siaj lernejoj. La duan Ratio Educationis oni eldonis en 1806; kiu estas valida dum duonjarcento. Tiu ĉi dua kodo enkondukas ankoraŭ unu klason en la triklasan gramatikan lernejon kaj ĉi tiamaniere la mezlernejo fariĝas sesklasa. Dum la epoko de la aŭstria absolutismo aperas (en 1849) la nova organizo de la mezlernejoj valida por la tuta monarkio, do ankaŭ por Hungarujo: Entvvurf der Organisation der Gymnasien und Realschulen in Osterreich, kiu faris el la sesklasa gimnazio okklasan kun suba kaj supra divido po kvar klasoj. La „Entwurf” organizas, fondas ankaŭ la reallernejon. En 1883 okazis la finvalida leĝa organizo de la hungara mezlerneja instruada afero. Ci tiu leĝo de 1883 konas nur du mezlernejajn tipojn: gimnazion kaj mezlernejon. Ciu tipo havas 8 klasojn kaj abiturientan ekzamenon. Stata kontrolo kaj unueca instruplano karakterizas la leĝon. Depost 1883 la evoluo estas el ĉiu vidpunkto diferenciga. En 1890 diferenciĝis la supra divido de la gimnazio, do, en la sama gimnazio oni havis 2 tipojn : tipo kun la klasikaj lingvoj (greka kaj latina), kaj en la alia tipo oni instruis la latinan kaj anŝtataŭ la greka oni instruis grekan literaturaĵon hungarlingve kaj desegnaĵon. Sed la reallerneja abiturientekzameno ne estis valida por ĉiuj fakultatoj de la universitato, do oni instruis ankaŭ Ial atinan kiel ekstraordinaron materialon en la reallernejoj. Ĉi tiamaniere jam du tipoj de gimnazio kaj reallernejo funkciis unu apud la alia sen organiza separado. La leĝo de 1924, kiun faris la ĝranda jam mortinta, hungara ministro de la edukado, grafo Kuno Klebelsberg, organizas inter la gimnazio kaj la reallernejo la trian tipon : la realgimnazion. Tiamaniere la organiza diferencigo de la mezlernejo estas realizata. Principo de

— paĝo 10 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

48

Nro 3

la leĝo estis ke unu mezlernejo ne estas jam plu kapabla transdoni la kulturajn benojn al la nova generacio. La personaj bezonoj postulas, ke ne unu mezlernejo donu la instruadon de la antikaj kaj modernaj lingvoj, de la natursciencoj ktp. Depost ĉiu lernanto povas elekti inter la tri tipoj laŭ siaj personaj talentoj. La gimnazio (nomata ankaŭ humanistika gimnazio) estas la reprezentanto de la antika mondo, siaj ĉefmaterialoj estas la latina kaj greka lingvoj. En la realgimnazio oni instruas la latinan lingvon kaj krom la germana ankoraŭ unu alian modernan lingvon aŭ francan aŭ anglan aŭ italan. Fine la reallernejo reprezentas la modernan kulturon, la modernajn lingvojn, la natursciencojn, la matematikon. Kelkajn jarojn post la leĝo la ministro estis obligata, laŭ la deziro de gepatroj, permesi la bifurkacion de la humanistika gimnazio, kie depost tiu tempo oni ankaŭ modernan lingvon povis lerni anstataŭ la greka kaj en la reallernejo oni ankaŭ la latinan lernis. Do, la diferencigo estis tute plena. Oni jam havis 5 mezlernejojn (ne parolante pri la mezlernejoj por knabinoj): 1. gimnazion kun greka lingvo, 2. gimnazion sen greka lingvo, 3. realgimnazion, 4. reallernejon sen latina lingvo, 5. reallernejon kun latina lingvo. Tiamaniere vivis la mezlernejo sianmemstaran vivon. La administrado de la multaj tipoj ne donis tempon por realigo de altvaloraj pedagogiaj, naciedukaj kaj kulturpolitikaj problemoj. Sed en la diferencigo ne estas forto. Gi estas nur en la unueco, tion bone vidis la granda, mondkonata historiisto kaj nuna ministro de la edukado, Sinjoro Valentino Homan, kiu reorganizis la mezlernejon.

2.

La nova hungara pedagogia reformo.

En la jaro 1934 ministro Homan faris la novan leĝon pri la hungara pedagogia reformo. Depost 1935 — 36. oni instruas jam laŭ la nova reformo, do nuntempe oni havas jam tri klasojn el Ia nova mezlernejo. La leĝo de 1934 proklamas novajn ideojn: la konatigon de la nacia vivo. karakteredukadon, kaj pli severan selekcion. Laŭ la leĝo la haoso en la diferencigo de la mezlerneja vivo korespondas al la fekkultura penso de la dua duono de la pasinta jarcento, sed ĝi tute ne estas sana situacio. Tiu haoso kaŭzis ke la hodiaŭa generacio ne povis formi unuecan mondkoncepton. Oni povus diri, ke la malnova lernejtipo estus estinta bona, se la lernantoj estus vizitintaj tiun tipon, kiu la plej bone korespondas al siaj talentoj, sed la talentoj ne montriĝas ankoraŭ dum la tempo de la elekto de la lernejo, do ĉe 9—10 jaraĝaj knaboj; due ne ekzistas serioza talentesploro antaŭ ol iri lernejon, ĉar ĝenerale eksteraj eblecoj (la loĝloko de la gepatroj, ĉeesto de iu tipo) influas la estonton de la lernanto. La gepatra societo postulis la uniformigon de la mezlernejo.

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

49

La granda demando okaze de la hangara mezlernejo, kies nomo estas tute simple gimnazio, estas : kian kulturon ni devas doni al la junularo por ke ĝi povu esti gvidanto de la nacia ? La ĉefkaraktero de la nova gimnazio kaj mezlerneja kulturo estas nacia. La humanistikaj kaj realaj elementoj de la eŭropa kulturo devas esti rigardataj per naciaj okuloj. Pro tio la centro de la nova hungara mezlerneja instruado estas la nacikono (Heimatkunde). La ĉefmaterialo estas la hungara lingvo, la literaturo kaj arto, la historio kaj la geografio, la latina lingvo kaj literaturo. Por eksterlandanoj estas eble strange, ke la latina lingvo apartenas al la naciaj materialoj, sed oni ne forgesu ke en Hungarujo la latina kulturo floris tra jarcentoj kaj ke la latina literaturo inspiris la hungaran je grandaj verkoj kaj ke la latina lingvo estis la oficiala lingvo en Hungarujo ĝis la kvindekaj jaroj de la pasinta jarcento. La nacia ideo involvas la transvalorigon de la aliaj materialoj. La nacia historio devas esti instruata depost pli detala. La mondhistoriaj okazintaĵoj formos nur sinkronistikan fundon, La ŝtataj, ekonomiaj kaj sociaj fenomenoj devas esti pritraktataj en la kadro de la nacia historio. La instruado de la modernaj lingvoj devas esti purigata de la malnovaj, malfacilaj literaturaj legaĵoj. Ne gramatikon, sed la lingvon oni devas praktike instrui. Oni ne instruas jam plu literaturhistorion, sed la ĉefverkojn de la koncerna literaturo. El la hungara lingvo kaj literaturinstruado oni devas ekzili la memstaran instruitan stilistikon, retorikon kaj poetikon. Anstataŭ tio oni instruos en la supra divido modernan literaturhistorion kaj paralele kun la evoluo de la hungara literaturo oni konatigos la mondliteraturan fundon. La instruado de la geografio okazos sur naturscienca, politika kaj ekonomia bazo kaj la akcento estos sur la etnografio. En la latinlingva instruado oni pli zorge devas elekti la legaĵojn: oni legu nur karakterformantan legaĵojn kaj konatigu la rilaton inter la latina kaj hungara kulturo kaj legu la ĉefverkojn de la hungarlanda latineco. Per ĉi tiu el nacia vidpunkto organizita materialo alproksimiĝos la hungara lernejo al la praktikaj bezonoj de la hungara vivo kaj ne per senorganiza amasigo de la ..praktikaj” konoj, kiuj troŝarĝis la lernanton ankaŭ en la estinto. La mezlernejo nature devas prizorgi la instruadon de la natursciencoj, sed la tielnomataj realaj materialoj devas estis transformataj. Oni ne devas jam plu postuli la lernadon de la tre malfacilaj teorioj, sed nur helpi la ĝeneralan orientadon de la lernanto. Oni speciale devas prizorgi, ke la lernanto bone vidu la rilaton inter naturaj fenomenoj kaj natursciencaj principoj kun la praktika ekonomia vivo de la nacio.

— paĝo 12 de la PDF —

50

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

La unua tasko de la mezlernejo estas la edukado kaj nur la dua estas la instruado. La dominanta rolo de la naciaj materialoj kaj la reorganizo de ĉiuj materialoj el nacia vidpunkto estas la ĉef helpo de la mezlerneja nacia edukado kaj individua karakterformigo. Por atingi ci tiun edukan celon Valentino Homan enkondukis en la du anuajn klasojn de la mezlernejo la t.n. „klasĉefan horon”, dum kiuj la klasĉefoj per praktikaj ekzemploj instruas la lernantojn pri iliaj kondutoj hejme, en la strato, en societo ktp. Tiuj estas la ĉefmotivoj de la morala konduto de la lernantoj. Ankaŭ karakterformigan celon havas la mezlerneja korpedukado. Pro tio faris eksperimentojn la ministro depost longtempe kun Ie enkonduko de la ĉiutaga korpeduka horo. Tiel estos la interna vivo de tiu unueca hungara mezlernejo, kies eksterna organizo havos ankaŭ la karakteron de la unueco. De nun nur unuspeca hungara mezlernejo ekzistos, kies nomo estos gimnazio, La kvarklasa suba divido de la okklasa gimnazio estas tute unueca el la vidpunkto de la instruplano. Sed en la kvina klaso oni havos bifurkacion, kie la lernanto povos elekti inter la greka lingvo aŭ la dua (krom la germana lingvo, kiun oni instruas jam en la tria klaso) moderna lingvo (angla, itala, franca). De la ministro dependos kiun inter tiuj modernaj lingvoj oni instruos en la koncerna gimnazio. Latinan oni instruos en ĉiu klaso. Krom la jam menciita dua moderna lingvo la ministro povas permesi la instruadon de iu ajn alia moderna lingvo (lingvo de la ĉirkaŭaj landoj), se la instruado de tiu lingvo montriĝos necesa. La ministro fiksas la landan instruplanon, kiu povas esti transformita en lokan instruplanon laŭ la lokaj cirkonstancoj. En motivitaj kazoj la ministro permesos la instruadon de la geometrio kaj de la kemio depost la kvina klaso. Kiel ni vidas ankaŭ la nova hungara mezlernejo kalkulas kun la diferencigaj postulaĵoj de la vivo. Gi ne uniformigas, tamen ĝi konsideras la praktikajn postulaĵojn de la vivo. Kiel antaŭ ankaŭ nun la abiturienta ekzameno finas la mezlernejajn studojn. Sed la abiturienta atestilo rajtigas: 1. nur por postenoj priskribitaj per la leĝo, 2. por universitataj kaj altlernejaj studoj. Tiamaniere la el nacia vidpunkto grava selekcio per la duspeca abiturienta ekzameno estas bone solvita. La leĝo kaj ĝia motivdono severe priskribas la selekcion, ĉar oni ne devas permesi la frekventadon de la mezlernejo al tiuj, kiuj ne havas sufiĉan talenton por pli alta scienco. La leĝo prizorgis la kontinuan selekcion en la interna vivo de la gimnazio. Tiu ĉi selektiga ilo estos la latina lingvo, kiu, pro sia kontakto kun nia nacia kulturo, havas dominantan centran rolon apud la aliaj naciaj materialoj. La instruada administrado dividas la landon en 8 instrudistriktojn,

— paĝo 13 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

51

kies estro estas la ĉefdirektoro, kiu inspektas ĉiuspecan lernejon. La instrudistrikta estas dividita en subdistriktoj de la departamentoj, kies estro estas la reĝa instruinspektoro, kiu kontrolas la popollernejan instruadon. Apud la ministro funkcias la Landa Instruada Konsilantaro, kies sekcioj estas: L ĝenerala kaj eduka, 2. agrikultura. 3. industria, 4. komerca instruado. La saman funkcion havas apud la ĉefdirektoroj la Instrudistrikta Instruada Konsilantaro. Mi nur kelkajn vortojn volas diri pri la popollernejoj, ĉar la reformo ŝanĝis nenion en ili. La popollernejo konsistas el ses klasoj, sed jam post la kvara oni povas iri mezlernejon. La burĝa lernejo havas kvar klasojn. Gi rajtigas iri en komercajn kaj metiajn lernejojn. En Hungarujo estas kvar universitatoj (Budapest, Szeged, Debrecen, Pecs). Sube mi donas malgrandan statistikon el la jaro 1934. Nombro de la popollernejo……………………………………….. 6872 „ de la lernantoj en la popollernejoj………………….. 989388 Nombro de la burĝaj lernejoj……………………………………….. 399 de la lernantoj en burĝaj lernejoj……………………. 89491 Nombro de la mezlernejoj: ŝtata…………………… . . 59 religia………………. . . 84 privata………………. . . 8 komunuma …. . . 10 societa………………. . . 5 entute: 166 Nombro de la lernantoj en mezlernejoj . . . knaboj: 50771 ft ♦t M t» t» • • • knabinoj: 16001 66772 entute: Nombro de la universitatanoj de la 4 universitatoj •• ♦ • • 11975 1253 hungaraj universitatanoj estas eksterlande, inter ili ankaŭ mi estas en Romo, kiel stipendiato de la itala registaro. 99

Per ĉi tiuj daŭrigitaj artikoloj mi volis doni nur skizon de la instruado de la finn-ugraj popoloj. Al la kulturitaj finn-ugraj popoloj apartenas, kiel ni vidis, Finlando, Estonio kaj Hungarujo. Ĉi tiujn popolojn kunligas ne nur la rasa ideo, sed ankaŭ la lingvo, kankvam ilia lingvo tre diferencas kaj unu ne komprenas la alian. Ce tiuj ĉi popoloj evoluiĝis proksimume la samaj instruadaj institucioj, kiuj diferenciĝis laŭ la naciaj bezonoj, sed ni vidis, ke la akcentigo de la nacia karaktero estis ĉe ĉiuj la bazo de la instruado. La nacia konscio baziĝas precipe sur la kulturo kaj sur la historio. Prof. ANDREO GALIDER Via Giulia, 1. Romo Italujo.

— paĝo 14 de la PDF —

52

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Pedagogia Enciklopedio kaj Esperanto. A

Sub_ titolo ..Kultura donaco al ĉeĥoslovaka lernejo” aperas en Praha (Ĉeĥoslovakujo) grava verko PEDAGOGIA ENCIKLOPEDIO, kies I. volumo estas jam preta, la II. kaj III. finpresata. Famaj pedagogiaj fakuloj redaktas ĝin, nome: profesoroj O. CHLUP, JOSEF KUBALEK kaj JOSEF IIHER en kunlaboro de multegaj ĉeĥaj instruistoj. Tiu ĉi verko de eminentuloj el ĉeĥoslovaka mondo pedagogia garantias la precizecon kaj multvaloron de la PE. Grava kaj gratulinda afero estas, ke la redakcio sciis taksi, kiel grandajn servojn donas ESPERANTO al la instruistaro. La jam aperinta I-a volumo enhavas 2 artikolojn de faka instruistino Julie Supichova, nome ‘.Esperanto’ (paĝo 396) kaj ..Lingvoj internaciaj” (558). En la verko de tia grava kultura valoro, kia estas PE, ĝi estas vera sukceso 1 (Dankleteroj estu adresataj al redaktoro : Profesoro Josef Kubalek. Jeronymova 16, Praha-Smichov, CSR.)

Litovujo. Esperanto en tendaro por instruistoj. En Palanga kurorto, apud Balta Maro, 8—26 de Julio okazos internacia tendaro, gimnastika kurso, por instruistoj. Tendaron aranĝas Palaco de Korpa Kulturo, Departamento de Kleriga Ministerio (adr.: Kuno Kulturos Rumai, Kaunas, Litovio). S-ro. Ministro permesis ke al tendaro, je favoraj kondiĉoj, estos akceptataj po kelkaj esperantistoj instruistoj el eksterlando. Estus tre ĝojige kaj impone, se partoprenus tendaron kiel eble el pli multe da landoj. Estas tre bela okazo, kiu estas valora ĝenerale por nia afero kaj por vizitonto la tendaron. Tendarpartoprenantoj ricevos grandegan rabaton de ĉiuj fervojbiletoj, senpagan ekskursadon dum tendaro en pli interesaj lokoj kaj aliajn amuzojn. Por tuta pensiono oni elspezos ĉirkaŭ 3 lidoj po tage (0.5 dolaro). Pri tendaro informoj sin turnu al antaŭe nomita oficejo, kiu informos per ilustrita prospekto. Esperanto estraroj, delegitoj kaj niaj amikoj bonvolu organizi, ke el via lando povus en tendaro partopreni almenaŭ 2 esperantistoj. En tandaro okazos grava eksperimento.

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

53

Britujo. Esperanton en la lernejojn ! „The Schoolmaster”, la organo de ..National linion of Teachers” (Nacia Unuiĝo de Geinstruistoj), en sia numero de 3.2. enhavis la jenan raporton : „La urbkonsilantaro de Jarrow (urbo en Durham) lastan semajnon aprobis rezolucion, submetotan al la Asocio de Edukaj Komitatoj, ke la asocio, por helpi al la paco kaj internacia interkompreno, rekomendu al la Registaro enkonduki en popollernejojn lecionojn pri universala lingvo. Oni devus klopodi (daŭrigas la rezolucio), kune kun aliaj nacioj verki lernolibrojn en la universala lingvo, inkluzive speciale de la prezentado de historio pli laŭ socia ol laŭ nacia (naciisma) vidpunkto.” Pri la sama rezolucio raportis ankaŭ aliaj, ekz. ,,Peace News”, la semajna organo de la ..Peace Pledge Union” (pacifista) sub la titolo : ..Alvoko por lecionoj pri universala lingvo”.

Ĉeĥoslovakio. La ĉeĥoslovaka kleriga ministerio permesas Esperantajn lumbildparoladojn en la lernejoj. La ĉeĥoslovaka kleriga ministerio donis al lektoro H. Seppjk el Estonio, kiu nuntempe gvidas bonsukcesajn Cseh-kursojn en CSR, skriban permeson fari Esperantajn lumbildparoladojn pri Estonio kaj Svedlando en ĉiuj popolaj, mezaj kaj fakaj lernejoj de la respubliko, kun la kondiĉo, ke la Esp.-Asocio prezentos al al ministerio raporton pri ĉiuj tiaj prelegoj faritaj. La permeso estas subskribita de la ministro mem.

Fondo de nederland-hinduja lernejo en Aŭstrio En la ĉarma kuracloko Seefeld en Tirol, kiu jam delonge pro la dum vintro kaj somero same sana altmontarklimato posedas multnombran nederlandan kaj nederland-hindujan kolonion, en aŭgusto nunjara estos inaŭgurata lernejo, kiu servu por la infanoj el ĉi tiu kolonio kaj speciale al tiuj, kies gepatroj venis el Nederl. Hindujo por ferii en Eŭropo. La lernejo estos sub Instruministerio de Nederlando, nederlandaj instruistoj instruos, nur la sportajn, speciale skikuradon, instruos aŭstrianoj.

— paĝo 16 de la PDF —

54

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

T.A.G.E. kunvenoj dum la 30a Universala Kongreso de Esperanto en Londono. Prez. Prof. W. E. COLLINSON, M. A., Ph. D. Universitato de Liverpool, Anglujo.

Mardon, la 2-an de aŭgusto jela 14.30-a horo:

Ĵaŭdon, La 4an de aŭgusto je la 14.30a horo:

la.

la. 2a.

2a.

3a.

4a.

Malfermo kaj legado de salutleteroj. Prelego de Prof. W. E. Collinson, la, prezidanto, pri ..Baza Vortaro en instruado de Esperanto”. PAŬZO.

Diskutado pri: Esperanto en lernejoj; Interkorespondado; Interlerneja vizitado aŭ libertempoj. Fermo.

3a. 4a. 5a.

6a. 7a. 8a.

Malfermo. Prelego de Prof. J. C. Flugel, B. A., D. Se. Universita Kolegio Londono, Pri: ..Pedagogio kaj Asketismo”. Fermo por ne~T.A.G.E.~ anoj, Komunikaĵoj de la Laborkomitato. Diskutado pri La I.P.R. redaktado; La Interkorespondadoficejo. Elekto de prezidanto. Proponoj kaj rezolucioj. Fermo.

T.A.G.E. Tribuno. Bryn berdd. Seven Sisters, Glam, Britujo. 28 Februaro, 1938’

Respondo al Ia letero de s-ro L. Dormont. Estimata redaktoro, Laŭ mia opinio la plej bona gvidilo en la elektado de vortoj por komencantoj estas la Ekzercaro. La majstro donas unue ekzercojn de legado, por ke la lernantoj alkutimiĝu al diferencigado inter la sonoj — c. ĉ, g, ĝ, k.c. kaj al ĝusta uzado de la regulo pri la akcento — foiro, fojno, k.c. Tuj poste venas la nomoj de bone konataj objektoj — patro, frato, leono, besto, k.c., ofte uzataj verboj — esti, aparteni, brili, plori, kuŝi, trovi, doni, resti, rajdi. La akuzativan finiĝon oni devas lerne frue, ĉar oni ĝin bezonas en tre simplaj frazoj. Kiel diras s-ro Dormont, oni devas studi la verkojn de la majstro ; tamen Oni tion devas fari, ne por “listigi la oftecon de vortoj uzitaj (tio estus laboro sen-

— paĝo 17 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

55

frukta), sed por alkutimiĝi al la maniero, en kiu li U2Ĵ5 la vortojn, por formi frazojn. Ciu sekcio de la Ekzercaro havas liston de la vortoj tie uzitaj. El ĉi tiuj listoj oni povas konstrui propran Iiston por siaj lernantoj, kaj sendube la instruistoj trovos tiujn vortojn la plej utilaj por la celo, La Ekzercaro povas esti bona gvidilo ankaŭ por la ordo, en kiu oni instruas la uzadon de la prefiksoj kaj sufiksoj. Bedaŭrinde, lernolibroj ĝenerale ne sufiĉe atentas la Zamenhofajn instruojn. Kelkaj el iliaj aŭtoroj ne sufiĉe studis tiujn instruojn; aliaj arogas opinii, ke ili komprenas la lingvon pli bone, ol ĝia kreinto. De tio vezultas, ke multaj Esperantistoj, kiuj lernis la lingvon de lernolibroj kaj ne iras rekte al ĝia fonto, akiras stilon ne tre bonan. S-ro Fenton Stancliffe en Akron, Ohio. dediĉis tre longan laboron al kunmetado de statistikoj pri la kompara ofteco de afiksoj, prepozicioj k.c. en kelkaj verkoj. La rezultaton li publikigis en la gazeto ..Scienco Revuo (Usono), sed mi ne vidas la utilecon de liaj laboroj. Ili povas eĉ konduki al eraraj konkludoj ; ekzemple : en la ..Originala Verkaro la uzado de je estas multe pli ofta en la malnovaj verkoj, ol en la pli maturstilaj, tamen ĉio estas amasigita en unu sola tabelo ! Kun kolega saluto, M. JONES. Stokholm, 5 – 2 – 1938-

A1 la redakcio de I.P.R. ! En T.A.G.E.-tribuno de I.P.R., n-ro 1, 1938, demandas s-ro Louis Dormont pri la ofteco de vortoj uzitaj en la verkaro de Zamenhof. Ĉar la vort-ofteco estas grava principo por la ellaboro de elementa lernolibro, mi permesas al mi sendi S.A.T.-broŝuron kun artikolo pi la menciita temo. Kvankam ĉi tie ne temas pri verkoj de Zamenhof, la donitaj informoj certe estas tre valoraj, kaj la resuma tabelo sur paĝo 15 kredeble ne postulas esencajn ŝanĝojn. Samideane ! ERNST BEPPERLING.

Jen la resuma tabelo. Radikaj elementoj absolute oftaj (Almenaŭ en 3 el la analizitaj 6 verkoj estis oftaj) after, ali, ait, amik, aper, batal, bon, eei, ĉef, demand, dev, dezir, dir, divers, don, ekzist, est, far, fin, fort, grand, grav, help. horn, ir. jar, jun, kompren, kon, kelk, kamarad, komene, labor, last, land, lern, liber, lingv, loĝ, lok, long, milit, mond, montr, mult, mort, mov, neces, nom, nov, okaz, parol, part, person, popol, pas, pov, pet. pien, pren, reg, rimark, rapid, rest, sam, sekv, star, sid, send, sci, skrib, tag, temp, trov, tut, ven, vid, vir, viv, voj, voi, vort, urb. Internaciaj:

form, gazet, interes, klas, kapital, naci, prolet, ŝtat.

Radikaj elementoj oftaj, sed malpli valoraj (ili estis oftaj nur en 2 verkoj, konsiderante ankaŭ tiujn okazojn, kiam en la 2-a verko la ofteco estis iom sub la limo. Ce la malgranda kvanto da analizitaj verkoj estas neeble aserti pri absoluta valoro de ĉiu el ĉi elementoj).

am, art, apart, bel, ĉambr, efektiv, fak, flank, foj, facil, feliĉ, ĝoj infan, kapabl, komun, klar, kondiĉ, kor, kamp, kap, kri, kred, leg, lig, lev, man, met, nask, oft, pac, pastr, propr, port, prezent, postul, praksim, patr, ruĝ, rimed, ricev, riĉ, rid, rigard, respond, scienc, sufiĉ, sajn, ter, ten, trankvii, traduk, vetur, vizaĝ.

Internaciaj:

burĝ, ekonomi, kongres, organiz, sinjor.

— paĝo 18 de la PDF —

56

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Helpaj elementoj absolute oftaj (Almenaŭ en 3 el la analizitaj 6 verkoj ili estis oftaj.) ad, aj, al, an, ankaŭ, ankoraŭ, antaŭ, ar, aŭ, ĉar, ĉe, ĉi, ĉiu, ĉu, da. de, dis, du, dum, dek, ebl, ec, eĉ, eg, ej, ek, el, em, en, et, for, ĝi, ĝis, ig, iĝ, ii, ili, ind, in, inter, ist, jam, je, jen, kaj, ke, kiam, kio, kiu, kvar, kiel, kontraŭ, kun, la, li, laŭ, mai, mi, ne, ni, nun, nur, oni, per, plej, pli, plu, por, post, pri, pro, re, se, sed, sen, sub, sur, tia, tie, tiu, tiel, tio, tre, tri, ul, unu, vi.

Helpaj elementoj oftaj, sed malpli valoraj ĉio ĉiam, cent, do, ge, -i-, iom, ism, iu, kial, kia, kvin, kie, mem, mil, nenio, naŭ, ol, sep, ses, tamen, um.

Rim. de la redaktoro : La titolo de la broŝuro estas: ..Kvardek jaroj.” Se sro. Dormont deziras tion, mi sendos la broŝuron al li. Mi aldonas ankoraŭ titolon de libreto, aldonita rn Usono : Konkordanco al la Originala Verkaro de Zamenhof. Kompilita de Fento StancliflF. (Represaĵo el Scienca Gazeto.) 50 p. 14,5×22 cm. Prezo 0.40 doi. afr. ĉe Amerika Esperanto-Instituto, Rockford, Illinois, Usono.

Bibliografio. Sub la redaktado de s-roj Gluck, Jung kaj Willems, la nederlanda eldonisto Muusses, aperigas serion da malgrandaj, malmultekostaj volumetoj. Ni ne povas disponi ĉi tie pri sufiĉe da loko por recenzi ĉiun unuopan numeron, sed mi ne povas ne nomi ĉi tiun eldonon. Multaj esperantistoj plendas, ke ili ne sufiĉe povas legi esperantan literaturon, ĉar havigo al si de biblioteko postulas tro da mono. Nu. jen ilia ŝanco! La enhavo de la apartaj numeroj estas tre diversa ; tamen ĉie interesa kaj bonstila. Mi notas: Zamenhof: kongresparoladoj : Collinder; La problemo de lingvo internacia, kaj inter aliaj verkistoj ; Scherer, Gluck, Jung, Dickens, Thezard kaj Sirjaev. Entute aperis jam 17 numeroj. Tuta serio de dek volumetaj kostas en abono 2,50 ned. guld. Unuopa numero – 0,35 ned. guld. aŭ 3 intern. respondkuponojn. Petu prospekton al la Esperanto-Eldonejo J. Muusses. Purmerend (Nederl.) aŭ al via esp. librejo. Vi certe ne bedaŭros tion 1 Anglujo povas fieri pri sia eldonejo : The Esperanto Publishing Cornpany, Ltd., kiu i.a. prizorgis la duan eldonon de la konata laŭdata verko de Privat: «Vivo de Zamenhof”, (prezo 3 ŝ, 6 p. Afranko 4 p. Nun ankaŭ broŝurita havebla : prezo 2 ŝ. 6 p. afranko 3 p.) Ĝi nun eldonis: Murdo en la Orienta Ekspreso” de Agatha Christie kaj ..La knaboj de Paŭlo-Strato” de Francisko Molnar (trad. L. Spierer). La du volumoj (po 192 paĝoj) estas ĉiurilate rekomendindaj. Anoj de la „Libro-klubo” nur pagos 1 ŝ. pl. afranko; ne-membroj 2 ŝ. pl. afranko. Oni povas aliĝi al la Klubo, aŭ aĉeti apartajn numerojn, ĉe preskaŭ ĉiu Esperantista librovendisto, aŭ ĉe la Libroservo de Internacia Esperanto-Ligo, Heronsgate, Rickmansworth, (Herts.) Anglujo. Kaj por kandidat-aŭtoroj estas interese scii, ke la eldona-asocio volonte akceptos taŭgajn manuskriptojn, ĉu originalajn, ĉu tradukitajn. Ek, do, gekolegoj I Praktiku 1 (La venontan fojon ni esperas trovi lokon por kelkaj interesaj novaĵoj de Lit. Mondo.)

— paĝo 19 de la PDF —

Korespondoficejo adreso : K. SPORTEL.

sekretario de T. A. G. E. NIEUW-SCHEEMDA (Nederl.)

Adresoj de lernejoj : Sro. Stojĉo Mikov Kovaĉev (Vlla gimn. klaso) (vii.) Debnevo, Trojansko. (Bulgarujo). Sino. H. C. Harsland. R. C. School. Royton Near Oldham. Lancashire. (Britujo).

Adresoj de Geinstruistoj: Fino. Alide Oglas. Pikk-29. Rakvere. (Estonio.) Sro. Canjo Iv. Radkov. istruisto en Trevna. (Bulgarujo). „ Christo Kelĉev. str. „St. Michajlowski ’ No. 5. Kazanlik,(Bulgarujo) „ Aleksandro Dunĉev Musala 13 Pleven. (Bulgarujo). „ Jordan H. Stanosov instr. en Kosovo-Belensko (Bulgarujo). „ K. Ivanov – 85 Leonova – Vraca (Bulgarujo). „ Georgi Dikovski instr. en Egalnica, Radomirsko (Bulgarujo). „ Penko Petrov str. Rakovski No. 19. Jambol (Bulgarujo). „ Mineo Nihaslov str. Zemedelska 2. Kazanlik „ „ Krestju Iivkov Stalijska-mahala, str. Glavna 8 Lomska okolija (Bulgarujo). „ Johannes Hellene, Hangamo, Voss (Norvegujo). „ P. M. Bak, instr., Rodkarsbro, St. (Danujo). „ Ant. Sattek, instr., Pribor 744 (Ĉeĥoslovakio). „ A. Valauŝek, Tyrŝeva 19, Brno XII (Cehoslovakujo) „ Antoniu Rauvoll, instr., Bausejov (Cehoslovakujo). „ Ludo Lemak, Kralovsky Chlumec, Berny urad. (Cehoslovakujo). „ J. A. Arends, Nieuwstraat 698, Scherpenzeel (Nederlando). „ Ed. Rademakers, Pauluspolder (Z.) (Nederlando).

Adresoj de Gelerantoj : Sino. Sigrid Hansen, Lambjerg (Danujo). Fino. Elisabeth Nielsen, Lambjerg (Danujo). „ Anna Laursen, Lambjerg (Danujo). „ Marie Mosbeek, Lambjerg (Danujo). Sro. Boris D. Marinov. Kojnare, B. Slatina (Bulgarujo). „ Doĉo Sebev, gimn. Padlikini (Bulgarujo). „ Dimitar V. Dimitrov, „Stara gaza” Bourgas (Bulgarujo). „ Stajko St. Stajkov, „Tehnitcheska 3” Bourgas (Bulgarujo). „ Stefan At. Bobev. „Mesta 8” Bourgas (Bulgarujo). „ Danail Iv. Danailov, Nova-Mahla (Gabrova) (Bulgarujo). Fino. D. Crawford ) 63 St. Heliers Rd., Northfield, „ J. Woodward \ Birmingham 30 (Britujo).

— paĝo 20 de la PDF —

10 TAGA ESPERANTO-RESTADO – EN „RY”, DANLANDO, 31/7 – 10/8 38. Plena pensiono de 35—50 kronoj = 14—20 guldenoj. Lastjare 160 partoprenintoj el 10 landoj. _ Senkosta prospekto ĉe

H. GRoNBORG, Risskov, Danlando.

Pasigu vian someran ferion, inter multaj Esperantistoj, en Helsingor Danlando! En la pasinta somero 210 personoj el 14 landoj. 16. • 24. de julio 1038: Internaciaj 15.-25. de aŭgusto 1038: 10-tage Ferio Esperantista kun prelegoj de Feriaj Esp.-Kursoj (dauriga kaj semieminentaj Esperantistoj. naria) Nur 48,— d. kr. inkluzive plena Nur 55,— d. kr. inkluzive plena pensiono. pensiono. Ĉiuj estos kore bonvenaj! Prospekto senpage havebla ĉe s-ro L. Friis, Thyrasvej

15, Aabyh6j, Danlando.

KIAL vendiĝis dum unu jaro 4000 «INTERNACIA LERNOLIBRETO)” ? Jen la solvo: 1.

2.

La metodo en „La Juna vivo” estas bazita sur la realeco. La memoro de infanoj estas bonega. Do multaj vortoj proksimume 50 en ĉiu leciono. La scio treege malrapide kreskas en la cerbo de infanoj. Do malmulte da

gramatikaj malfacilaĵoj. homoj ĝi estas la plej taŭga metodo — La prezo Ankaŭ r __r simplaj _ estas nur 0.20 guld. — Tuj mendu specimenon al „La Junan Vivo”, WestGraftdijk, Nederlando.

NUNJARE OKAZOS EN LA ESPERANTO-DOMO EN ARNHEM (NEDERL.) gravaj Cseh-Kursoj kun ekzamenoj. Nederlandaj P.T.T.-oficistoj kaj instruistoj petu speciale favorajn aranĝojn. La diversaj kursoj jam komenciĝos la 27^n de julio kaj daŭros ĝis la 20a de aŭgusto. Petu detalajn informojn al: Esperanto-Domo, Arnhem (Nederl.) Legu en Esperanto «G AJA KNABO” verko de la fama norvega verkisto BJoRNSTJERNE BJdRNSON, kiu en la jaro 1903 pro sia verkado ricevis la Nobelpremion.

La prezo estas nur norv. kr. 1.50 -f- afranko 0,30. Mendebla — kontraŭ antaŭpago — ĉe:

Norvega Esperantista Ligo, Librofako; Skappelsgt. 3, Hamer, Norvegujo. Kiel pagon oni akceptas 6 internaciajn poŝtajn respondkuponojn.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

I

A/

Oficiala organo de T.A.G.E. 17-a jaro.

No. 4-a.

1938-a

— paĝo 2 de la PDF —

Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian. TREBIĈ,

Abonprezo de I.P.R. La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por la abonkotizo estas sendota el: 5.— ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo

Ĉehoslovakujo 20 ĉ. kr. 6 kronoj. D anujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1.50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 9715. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

F-ino V. C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOLIRNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gar<;ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St„ Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN. Bulgara: Ivan Valĉanov, Ljuben Karavelov. 40. SOFIO.

Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Ĉina: Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FLI. Ĉilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana : Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. Estona: Ain Vahuri. VIRU-KABALA. Franca: G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. Greka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara : Bleier Vilmos. Soroksari ut. 38-40. V. 6. BUDAPEST. IX. Japana : Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESEN1CE, FUZINE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: J. Hogenkamp, Hoofd der School, 2e Exloĉrmond (W.). Poŝtkonto No. 191714. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Soekalilah. 14, CHERIBON. Pola: Jdzef Migacz. Dlugosza 2. NOWY—SACZ. Poŝtkonto No. 406284. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California, kaj:

Amerika Esp. Instituto. Illi Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo, kaj en Norvegujo.

En SVEDUJO oni sin anoncu al la sekretario de la T.A.G.E. sekcio (S.I.E.F.)

S-ro Fritiof Ahnfeldt.

Inglatorp, Torskors.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

f ]\ĵy P PEDAGOGIA REVUO 17-a jaro (Numero 4) 1938.

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Redaktoro: E. J. BOLTJES. Engelschelaan 30. VVinschoten (Nederlando). Administranto: P. KORTE. Schoolstraat 13. Veendam. (Nederl.) Prezidanto de TAGE : W. RUSSELL HAMILTON. The Grammar School HEMSWORTH : Nr. Pontefract, Yorksh. (Anglujo).

Sekretario : K. H. S P O R T E L. Nieuw=Scheemda (Gron.) (Nederlando). W. H. MOOK. Nassauplein 15a. Groningen (Nederlando). Kasisto: A. VAN HAGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando). Poŝtkonto No. 9715.

MARGARETE SAXL t ♦ *

3(

<« 1

f

La 4-an de aŭgusto Margarete Saxl subite mortis dum la matenmanĝo en sia hotelo en Londono, kie ŝi ĉeestis la 30-an Universalan Kongreson. En Nederlando, en Danujo. en Francujo ŝi gvidis multajn kursojn, komencajn, daŭrigajn, porinfanajn kaj seminariajn. La lastan duonjaron ŝi havis grandan sukceson en Londono. A Si mortis en la plej brila monento de sia Esperanto-kariero. Por ŝi tia morto estas bela. Ni perdis fervoran samideaninon, kiu vekis ĉie simpation. Niajn kondolencojn al la sola fratino.

• L * •

l •’

•

*

s

T.A.G.E. — Biblioteko. Ni havas la plezuron komuniki al niaj legantoj, ke ni finfine sukcesis eldoni T.A.G.E.-bibliotekon; t.e. serion da verketoj pri pedagogio kaj instruo. La temoj estos plej diversaj, kaj la enhavo interesa por internacia edukistaro: profesiaj geinstruistoj kaj gepatroj.

— paĝo 4 de la PDF —

58

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

La firmo Muusses en Purmerend (Nederlando) prizorgos la presadon kaj vendadon kaj nia asocio la kolektadon kaj kontrolon de taŭgaj manuskriptoj. Al vi ĉiuj, gekolegoj, ni sendas nian alvokon pri kunlaboro: verku aŭ traduku materialon por nia pedagogia serio: ĉio, kio rilatos la instruan laboron, kaj kio estas valora el internacia vidpunkto, taŭgas. La manuskriptoj ne ampleksu pli ol 25000—30000 vortojn. La prezo de la verketoj estos modesta, kaj je tiu jam modesta prezo, ĉiu T.A.G.E.-ano ankoraŭ rajtas recivi 30 °/o da rabato. La unua libreto en nia nova serio jam estas presata kaj aperos post kelkaj tagoj: «Kiel eduki niajn infanojn” de Dro. Ad. Ferriere. Aĉetu niajn eldonaĵojn por via ĉiutaga eduka laboro, kaj por konvinki ne-esp.gekolegojn kaj gepatrojn pri la graveco de nia lingvo-movado. Turnu vin pri ĉio, kio koncernas T.A.G.E.-bibliotekon al P.

KORTE, Schoolstraat 13. Veendam (Nederl.)

Kunvenoj de T.A.G.E Dum la 30-a Universala Kongreso de Esperanto, TAGE aranĝis du kunvenojn, al kiuj oni invitis ĉiujn geinstruistojn, kaj unu kunsidon speciale por TAGE-anoj. Prof. C o 1 1 i n s o n, el la Universitato de Liverpool. prezidis en ambaŭ kunvenoj. La unuan kunvenon, mardon la 2-an de aŭgusto, partoprenis pli ol cent personoj. Prof. Colli nson prelegis pri la problemo: „Baza vortaro en la instruado de internacia lingvo”. Li difinis tri vidpunktojn, pritraktante minimuman vortaron en internacia lingvo: 1. la logikon, ekzemple Basic English ; 2. la metodon de kelkaj usonanoj: kalkulado de relativa ofteco, ekzemple la laboro de Thorndike ; 3. la miksitan metodon, t. e. la metodon de Palmer kaj Hornby, instruistoj de la angla lingvo en Japanlando, kiuj modifis la metodon de vortofteco laŭ sia sperto kaj tiu de la japanaj instruistoj. Li komentis pri la valoro de Basic English por la studado de la gepatra lingvo, ĉar ĝi reprezentas tre zorgan logikan analizon de la angla esprimaro. Tamen li dubis, ĉu ĝi taŭgas kiel internacia lingvo, ĉar ĝi ne estas neŭtrala, ĝi ne forigas la malfacilaĵojn de la prononco kaj ortografio anglaj, kaj la angla parolanto emus forgesi, kiuj vortoj estas forlasotaj. Konsiderante minimuman vortaron en Esperanto, li atentigis ke tiu vortaro povas esti pli preciza ol en la angla lingvo, citante: densa, dika; punkto, pinto, poento. Tamen en Esperanto estas danĝeraj vortoj, ekzemple : eventuale, fatale, respektive. — Anstataŭ redukti sinsekve la vortaron, oni povus procedi inverse kaj al tre

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

59

malgranda nombro da radikoj, ekz. est-, hav-, al, iu, alia, si, kunkonstrui aŭ sintezi bazan vortaron, ekz. ..havigi al si” = preni (kiun oni poste povas uzi kiel novan elirpunkton), ..havigi al iu alia” = doni, ktp. Tia procedo, tamen, havas teorian prefere ol praktikan intereson. La parolanto atentigis pri la neceseco scii, por kiu celo oni bezonas minimuman vortaron. Se estas kiel unua prepara stadio, por provizi materialon por la komenca lerno- aŭ legolibro, la vortelekto ne povas esti sama kiel eble por vojaĝo ktp. Sed oni nepre bezonas ankaŭ por Esperanto vortaron gradigitan por ŝpari tempon kaj klopodojn flanke de la instruisto, kiel multaj jam konstatis en la instruado de naciaj lingvoj. Sekvis diskuto pri internacia minimuma vortaro por infan-instruado, kiu plifaciligos korespondadon kaj intervizitadon. F-ino Saxl opiniis ke estas eble kolekti el diversaj libroj, ekz. „Juna Vivo”, minimuman vortaron. Si diris ke la Cseh-metoda kurso estas aplikebla por infanoj, sed kun aldonoj. La infanoj nepre bezonas verbojn, ĉar ili volas agi, kaj ankaŭ ŝatas la demandajn vortojn. S-ro Butler aprobis vortaron sur bazo internacia pri interesatoj, kun la aldono de specialaj naciaj vortoj en la klaso mem, ĉar oni ne povas limigi la infanojn je internaciaj vortoj sole. S-ro Muusses proponis ke oni atentu raporton pri la „Juna Vivo”-libertempo rilate la uzadon de vortoj inter la partoprenontoj. S-ro Scott konsentis pri la ĝusteco de la konstato farita de f-ino Saxl ke la ag-vortoj estas tre gravaj por la infanoj. Li krome sugestis ke grandan utilon havus bildoj de agadoj, kaj li aprobis la diron de s-ro Butler ke infanoj ŝatas lerni la nomojn de siaj ludiloj, ĉu tiuj estas internaciaj, do en la komuna bazvortaro, aŭ ne. S-ro A a r s e opiniis ke la studo de Esperanto laŭ kunmetitaj vortoj ne estas facila por la infanoj. La vorto mem devas havi signifon, ne pro radiko kaj aliaj partoj sed en si mem. Li konsideris ke simpla literaturo estas pli bezonata ol minimuma vortaro. F-ino N o 1 1 e i s diris ke la inteligentaj infanoj ŝatas vortfaradon kaj bezonas multajn substantivojn por ekzerci la gramatikajn regulojn laŭ tiu diverseco en la frazoj. Sekvis paŭzo. En la dua parto de la kunveno s-ro Butler klarigis, kiel li sukcesis viziti lernejojn — 100-150 en unu jaro — per la propono doni senpagan demonstracion en Esperanto. S-roj Isbrŭcker kaj J e n s s o n konstatis ke en iliaj landoj (Nederlando kaj Norvegujo) estas pli facile, proponi prelegon pri alia lando aŭ turista temo, uzante Esperanton kaj tradukante, ol peti permeson paroli pri Esperanto mem. F-ino N i x o n priparolis la bonege aranĝitan junulfeston de

— paĝo 6 de la PDF —

60

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

„Juna Vivo”, la 10-17 aŭgusto en Groet, Nederlando, kaj konstatis ke ĝi estas la plej grava paŝo rilate la enkondukon de Esperanto en lernejoj, ĉar ĝi provizas celon al la infanoj mem. La dua kunveno okazis la 4-an de aŭgusto; proksimume 90 ĉeestis. La ĉeestantoj staris en silento unu minuton, dum ili memoris la grandan laboron de f-ino Margarete Saxl mortinta tiun tagon. Salutletero de TAGE estis legata; poste oni anoncis la kuraĝan agadon de la nederlanda firmo Muusses, entreprenanta la eldonadon de pedagogiaj libroj kiel TAGE-bibliotekon. Sekvis prelego de Prof. F 1 u g e 1 pri ..Asketismo kaj pedagogio”. Tiel humore, tamen serioze, li pritraktis la temon ke rezultis diskutado. La prelego espereble estos presigata entute en Internacia Pedagogia *Revue. Oni tiam revenis al la afero de ..Internacia minimuna vortaro por infanoj” F-ino N i x o n klarigis ke la Edukada Komitato de Brita Esp. Asocio jam entreprenis la verkadon de legolibro bazita je minimuma internacia vortaro. Oni decidis starigi malgrandan internacian komitaton por pristudi la efikon de tiu ĉi libro kaj plu esplori la problemon. S-ro R o o m e esprimis dankon al Prof. Collinson pro lia lerta kaj oferema gvidado de la kunvenoj. Sekvis speciala kunsido de TAGE-anoj por pritrakti la problemojn de kreskigo de la anaro kaj pli efikaj servoj al la instruistaro. Oni akceptis nomojn por nova prezidanto de TAGE kaj por la starigota komitato, kiu studu la minimuman vertaron. Oni ankaŭ faris kelkajn rekomendojn kaj deziresprimojn al la TAGE-estraro kaj rezoluciojn al la Kongreso.

Proponoj al la Kongreso. (La Ferma Kunsido de la 30-a akceptis ilin.) 1. Konstatante ke la praktika uzado de Esperanto inter lernejanoj estas nia celo kaj ankaŭ la plej bona propagandilo, kaj ke la ĉefa rimedo por efektivigi tion estas aranĝi interlernejan vizitadon kaj libertempojn, la TAGE-Kunveno rekomendas ke la Kongreso sendu gratulojn al la „Juna Vivo”, interlerneja festo en Nederlando (kun almenaŭ 150 partoprenontoj), kaj ke IEL faru sian eblon instigi kaj subteni similajn aranĝojn en la estonteco. 2. Konstatante ke la Instruista Movado ne estas sufiĉe forta, parte pro manko de cel-konscia kunagado kaj organizado, la TAGE-Kunveno rekomendas ke IEL elpensu planon por kunlabori kun TAGE celante speciale: 1. la starigon de instruistaj unuiĝoj laŭ la naciaj cirkonstancoj, kun laŭeble unu kotizo por TAGE kaj IEL; 2. pli efikajn servojn inter geinstruistoj kaj lernejanoj. V. C. N i x o n, Sekr. de la Kunvenoj. Jes, certe, en la sekvanta numero.

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

61

RAPORTO de la Realiga Komitato de la Varsovia Jubilea Universala Kongreso de Esperanto

pri Ia agado de aŭgusto 1937 ĝis 30 junio 1938

por la Lerneja Interŝtata Esperanto-Akordo prezentita al la 30-a Universala Kongreso de Esperanto en Londono. Plenumante la ĉefan rezolucion de la Jubilea Kongreso, ĝia Realiga Komitato dissendis al la registaroj la kongresan alvokon pri la dezirinda subskribo de akordo inter la ŝtatoj koncerne la samtempan devigan enkondukon de Esperanto en la lernejojn de pluraj ŝtatoj. En januaro 1938 la Komitato informis per cirkulero pri siaj laboroj la centrajn aŭ kvazaŭ-centrajn landajn asociojn (47), certan nombron da plej gravaj internaciaj (27) aŭ fakaj societoj (15) kaj plej eminentajn esperantistojn (132). La Komitato samtempe sendis, kiel aldonon al la cirkulera letero, kopiojn de la alvoko, tekstojn de la proponata akordo en franca lingvo kaj al la certaj naciaj asocioj ankaŭ la kopion de la speciala letero al la koncerna registaro. Nun, en tiu ĉi raporto la Realiga Komitato de la Jubilea, kies rolo finiĝas kun la malfermo de la sekvanta 30-a Universala Kongreso, volas resumi la esencon de sia agado kaj speciale de la korespondado kun la registaroj, precipe la enhavon de la ricevitaj respondoj. En la cirkulera letero de januaro 1938 ni skribis, ke nun, post la dissendo de la alvoko al la registaroj, la afero de la Interŝtata Esperanto Akordo pasas al la naciaj asocioj, sed ni konscias, ke tiurilata agado postulas ankaŭ unu komunan internacian centron, pro tio ni submetas la raporton pri nia ĝisnuna laboro al la Universala Kongreso de Londono, kiel nuntempe unika komuna organizaĵo, kvankam efemera, de la tutmonda esperantistaro, firme dezirante, ke ĝi decidu kia organizaĵo en estonteco koncentrigos la informojn pri tiucela agado de la esperantistaro, ĉar la agado de la naciaj asocioj sen unu centra, universala, internacia oficejo, laŭ nia opinio, ne sufiĉos por rapida kaj sukcesa realigo de la lerneja plano de la Jubilea Kongreso, kio estas ne nur nacia, sed ankaŭ internacia problemo. Tiu ĉi plano pro tio do postulas konstantan kaj kompetentan flegadon ne nur en skalo nacia sed ankaŭ internacia. Nuna raporto havas do trioblan taskon : unue – koncize priskribi kion oni faris ĝis nun en skalo internacia por la realigo de la kongreso alvoko pri la deviga instruado de Esperanto ; due – prezenti la resumon de la respondoj de la registaroj al la citita alvoko ; trie ~ proponi al la 30-a Kongreso la skizon de projekto de unu komuna internacia centro por la realigo de la Interŝtata Esperanto-Akordo.

— paĝo 8 de la PDF —

62

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

La Loka Kongrea Komitato de 1937., ĵetanto, kiel devizon de la Jubilea Kongreso kaj de la tuta jubilea jaro, la vortojn : ..Esperanto en la Lernejojn”, — samtempe indikis jam en la cirkulero N. 3 en decembro 1936 la vojon, kiu devas konduki al la realigo de tiu ĉi celo: INTERŜTATA ESPERANTO-AKORDO PRI DEVIGA INSTRUADO DE ESPERANTO EN LA LERNEJOJ, ideo proponita ekde 1920 de D-ro Antoni Czubrynski kaj parte jam post 1927 jaro realigata ĝis la ekonomia monda krizo dank’al la penado de la Internacia Centra Komitato sub la gvidado de D-ro Edmond Privat. Tial, jam invitante la registarojn por Ia Varsovia Kongreso, la Loka Kongresa Komitato en la invitleteroj : unue – mallonge kaj esence rememorigis la problemon ; due – sendis la poponatan tekston de 1’Akordo ; trie – citis en la invito la ŝtatojn, kiuj principe jam antaŭ la monda ekonomia krizo akceptis favore la ideon kaj ankaŭ tiujn ŝtatojn, kiuj dum la diskutado de la analogia problemo en la Ligo de Nacioj, en 1921 kaj 1922, favorigis la projekton pri la ĝenerala instruado de Esperanto en la lernejoj. Dekunu ŝtatoj sendis siajn reprezentantojn por la Varsovia Kongreso : Aŭstrujo, Belgujo, Brazilo, Bulgarujo, Estonujo, Liĥtenŝtejno, Meksiko, Nederlando, Norvegujo, Polujo, Rumanujo. Bedaŭrinde ne ĉiuj delegitoj, precipe diplomatoj, komprenadis sufiĉe nian lingvon, kaj pro tio la Realiga Komitato devis senprokraste post la Kongreso per la specialaj leteroj en franca lingvo informi ilin pri la diskutado kaj la rezolucioj de la Kongreso. Preskaŭ samtempe, ankaŭ en aŭgusto, la Realiga Komitato sendis specialajn leterojn al Ia reprezentantoj de kelkaj aliaj ŝtatoj, kiel Francujo, Egipto, Haitio, kiuj en siaj respondoj al la invitoj por la Kongreso, petis la raportojn pri la Kongreso. Al aliaj ŝtatoj la Realiga Komitato sendis en aŭgusto kaj septembro pere de iliaj ambasadoroj aŭ ministroj en Varsovio la alvokon de la Kongreso kun individue redaktita letero, en kiu la Komitato rememorigis, se tio estis oportune kaj necese, la favoran rilaton de la koncerna ŝtato al Esperanto en pasinta tempo. Ni elsendis 51 leterojn al la reprezentantoj de la sekvantaj ŝtatoj akredititaj ĉe pola registaro : Afganistano, Argentino, Aŭstrujo, Belgujo, Bolivio, Brazilo, Britujo, Bulgarujo, Cehoslovakujo, Cinlando, Danlando, Dominikana Resp., Egipto, Estonujo, Finnlando, Francujo, Germanujo, Greklando, Gvatemalo, Haitio, Hispanujo, Honduraso, Hungarujo, Irano, Italujo, Jugoslavio, Kolombio, Japanujo, Kostariko, Kubo, Latvujo Liberio Meksiko, Monako, Nederlando, Nikaraguo, Norvegujo, Panamo Paragvajo, Peruo, Portugalino, Rumanujo, Salvadoro, Sovet-Unio, Svedujo, Svislando, Turkujo, Urugvajo Usono, Vatikano, Venezuelo. Al la Ambasadoro de Granda Britujo kaj al la Ministro de Svislando, la Komitato ekspedis necesan nombron da alvokoj por la afabla trasendo por la registaroj de la britaj dominionoj kaj de la svisaj kantonoj.

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

63

Al la Ĝenerala Sekretario de la Ligo de Nacioj kaj al la Direktoro de la Internacia Oficejo de Laboro la Realiga Komitato sendis speciale redaktitajn leterojn. Al pola ministro de Publika Edukado, kies delegito ricevis la tekston de la alvoko dum la ferma kunsido de la Kongreso, la Komitato sendis speciale redaktitan memorandon. Ankaŭ la Komitato ekspedis la kongresan alvokon al la SenatanoEstro de Publika Instruado en Danzigo. Baldaŭ bonvolis certigi per la specialaj leteroj la ricevon de la alvoko 12 diplomataj reprezentantoj en Varsovio, informante ke la rezolucioj de la Kongreso estos transdonitaj de ili al la koncernaj ministerioj de iliaj landoj. Tiamaniere respondis la reprezentantoj de Granda Britujo, Egipto, Estonujo, Germanujo, Hispanujo, Meksiko, Monako, Norvegujo, Sovet-Unio, Svedujo, Svislando, Urugvajo. Poste la Realiga Komitato sendis la alvokon al la aliaj registaroj ne reprezentitaj en Pollando, en tiu ĉi okazo la leteroj, preskaŭ ĉiam rekomenditaj, estis ekspeditaj rekte al la ministroj de eksterlandaj aferoj aŭ al ministroj de publika klerigado. En tiu ĉi serio la leteroj estis adresitaj plej ofte kun cirkulera presita teksto al la sekvantaj Statoj: Albanujo, Aŭstralio, Ĉilio, Ekvadoro, Etiopio, Filipinoj, Hedjazo, Hindujo, Irako, Irlando, Irlando Norda, Islando, Kanado, Katalunujo. Libano, Liĥtenŝtejno, Litovujo, Luksemburgo, Manĝurio, Nedjedo, Nepalo, Nov-Zelando, Palestino, Portoriko, San Marino, Siamo, Sirio, Suda Afriko, Transjordanio, Tuvalando, Yemeno. Ankaŭ al la registaroj de tiu grupo konataj jam de ilia antaŭa favora rilato al Esperanto la Komitato sendis specialajn leterojn. Respondante al la leteroj, la ĉefministroj aŭ ministroj de eksterlandaj aferoj de 9 ŝtatoj de tiu grupo certigis pri la ricevo de niaj leteroj, nome: Albanujo, Aŭstralio, Egipto, Irlando, Kanado, Liĥtenŝtejno, Manĝurio, Norvegujo, Salvadoro. La ricevatestoj de ambaŭ grupoj — de la diplomataj reprezentantoj kaj de la ministroj de eksterlandaj aferoj — informas ordinare nur, ke la demando estis transdonita al la kompetentaj ŝtataj oficejoj, plej ofte al la ministerioj de Publika Edukado, por esti ekzamenita. Kelkaj respondoj estis tre afablaj. La Afer-Ŝarĝito de Meksiko, S-ro Luciano Joublanc Rivas, en la letero de 14 septembro 1937 skribis: ,,Mi Vin certigas pri mia intereso kaj mi deziras plej kompatan sukceson por Viaj laboroj . Same Ministro de Urugvajo en Pollando S-ro Eliseo Ricardo Gomez skribis la 20-an de septembro 1937, ke li transdonis la rezolucion de la Jubilea Kongreso de Esperanto al sia registaro kaj ke li trovas ,,la rezolucion perfekta, konsiderante la progreson de la lingvo en diversaj fakoj. Vi povas esti certa, Sinjoro Prezidanto, — skribas Ministro Gomez — ke mi metos tutan mian bonan volon por triumfigi Vian rezolucion, mi ĝin trovas tre necesa por alproksimiĝo de ĉiuj nacioj. Pri la decido de mia registaro mi sendos al Vi koncizan rapoprton.”

— paĝo 10 de la PDF —

64

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

La Ministro de Ŝtato de Kanado, informis nin pri la ricevo de la letero kaj sciigis, ke la lernejaj aferoj estas en Kanado sub kompetenco de la provincaj ministerioj de publika klerigado (naŭ provincoj), samtempe la Subsekretario de Stato bonvolis sendi al ni la adresojn de la koncernaj ministerioj. La Realiga Komitato post la ricevo de tiu afabla respondo sendis la Kongresan Alvokon al ĉiuj provincaj ministroj de Edukado en Kanado, nome al la ministroj de Alberta, Brita Kolumbio, Manitoba, Nova Brunswick, Nova Scotia, Ontario, Prince Edward Island, Quebec, Saskatchawan. La Instru-Departamento de la lasta provinco alsendis al ni la ricev-ateson de nia letero. La Ĉef-Ministro de Aŝtralio en la ricev-atesto de nia letero afable informis nin, ke la lokaj ministerioj de la federitaj ŝtatoj, sub kies kompetenco troviĝas la lernejaj demandoj en Aŭstralio, estis informitaj de li pri la Kongresa Alvoko. La respondo de la Ministerio de Publika Instruado de Belgujo (7 aprilo 1938 N. 544C) konsideras, ke la programo de belgaj mezlernejoj, kie oni instruas 2 lingvojn antikvajn kaj 4 modernajn kaj la tro komplika problemo de lingvoj en Belgujo ne permasas organizi nun la instruadon de la lingvo internacia. Same la respondo de la ministerio de Publika Instruado en Polujo sciigis nin, ke nun realigata de la registaro la reformo de la lerneja programo en Polujo, kiu estas la ĉefa zorgo de la Ministerio, malebligas la akcepton de la postuloj pri la enkonduko de Esperanto en lernejojn. Estas rimarkinde, ke eĉ tiuj du negativaj respondoj ne kontestas la pravecon de la argumentoj de la Kongresa Alvoko por la enkonduko de Esperanto en la lernejojn, sed motivas la rifuzon per tro ŝarĝitaj programoj. Precipe ili ne respondas je la ĉefa deziresprimo de la Kongresa Alvoko pri aliĝo de tiuj ŝtatoj al la proponata akordo pri la estonta kolektiva, samtempa enkonduko de Esperanto en la lernejojn de pluraj ŝtatoj. Tiuj du respondoj estas do evidente rezulto de la miskompreno de la Kongresa Alvoko, kiu estis pli modera kaj modesta, ĉar ne postulis la tujan devigan enkondukon de Esperanto en la lernejojn, sed deziris nur la promeson de la registaroj fari tion en la certaj cirkonstancoj. De ambaŭ respondoj ne devas nin senkuraĝigi, ili lasas tre larĝan kampon al la respektivaj naciaj asocioj por detala diskutado kun la ŝtataj oficejoj. Sed tiu ĉi tasko nature jam superpaŝas la rajton kaj la kompetencon de la Realiga Komitato de la Jubilea Kongreso, nur provizora kaj ne daŭra institucio.

(fino sekvo)

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

65

Nova studplano por popollernejo en Hindujo. Certe interesos vin, ke la tuthinduja eduka konferenco akceptis planon por sepjara deviga popola lernejo, en kiu metia laboro estos la centra fako, kaj tiu laboro de la infanoj helpos subteni la lernejojn. El la eldiroj de la komitato mi eltiros la jenan: 1. Hinda opinio preskaŭ unuvoĉe kondamnas la ĝisnunan edukan sistemon. Gi malsukcesis en la pasinta tempo kontentigi la plej urĝajn bezonojn de la nacia vivo nek povis organizi kaj konduki ties fortojn kaj aspirojn en ĝustajn kanalojn. Hodiaŭ, kiam rapidaj kaj sekvoplenaj ŝanĝoj reformadas socian kaj internacian vivon, kiuj direktas al la civitanoj novajn postulojn, tiu malnova sistemo daŭrigas sian funkciadon izolita de la novaj tendencoj deja nacia vivo kaj nekapablas konformiĝi al la ŝanĝitaj kondiĉoj. Gi nek resonas al la realeca situacio nek havas ian vivigan kaj kreigan idealon. Gi ne edukas civitanojn taŭgajn por la produktema socio, kiuj kapablas tiri sian propran pezon kaj partopreni efike en la socia laboro. Gi ne komprenas la novan kooperan sociordon, kiun la edukado devas helpi naskiĝi por ke tiu regu anstataŭ la nuna malhumana konkurenco, bazita sur ekspluatado kaj fortotrudo. — Ciu eduka sistemo por hindaj infanoj devas nepre iel diferenci de okcidentaj, ĉar la hindoj adoptis metodojn senperfortajn por sekurigi ĉiurilatan liberecon. Niaj infanoj do devas ekkompreni ties superecon al perforto. — (Post danko al Gandhi, la vasthorizonta gvidanto, oni citas lian principon): La fundamento de ĉiu plano, kiu povus praktike solvi la problemon de popoleduko rapida, estas, ke la edukado estas farata pere de produktado, ia metia laboro, kiu servu kiel kerno de ĉia instruado de la lernejo. Tiu metia laboro, se ĝi estas efike kaj ĝisfunde instruata, devas kapabligi ĉiun lernejon pagi sian instruiston, kio povus ebligi al la ŝtato tuj enkonduki senkostan devigan elementan instruadon. Preskaŭ ĉiu moderna edukisto rekomendas produktadon, kiu liberigas la infanaro de tiu pure teoria instruado kontraŭa al ĝia aktiveca naturo. La infano tiel akiras ne nur la kapablon legi la presitan vorton, sed la pli gravan kapablon uzi manon kaj kapon por produkta laboro. El socia vidpunkto tia komuna metia laboro, devige farota de ĉiu infano senescepte, helpos forigi la nunajn barojn inter laboristoj permanaj kaj perkapaj, malutilajn al ambaŭ specoj. Kaj ĝi ankaŭ donos en la sole ebla maniero veran estimon pri la laboro kaj pri homara solidareco. Kio estos etika kaj morala gajn senlime grava. El pure pedagogia vidpunkto, la aferoj instruotaj povas ricevi plian realecon kaj vivecon, se ili estas ligataj al iu grava metio kiel

— paĝo 12 de la PDF —

66

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

bazo kaj kerno de la instruado. La lernitaĵo ĉiam rilatos intime al la ĉirkaŭanta vivo kaj la diversaj temoj estos alligataj al la kerno kaj kunligataj reciproke. Por atingi tiujn avantaĝojn, estas necese ke la metia laboro elektita havu, unue, riĉajn eblojn edukajn kaj, due, naturajn rilatojn al gravaj interesoj kaj aktivadoj de la popolo kaj ke ĝi povu daŭri dum la tuta lerneja tempo. La celo de ĉi tiu nova eduksistemo ne estas ĉefe produktado de metiistoj kapablaj praktiki iun metion mekanike sed poreduka ekspluatado de la eblecoj enestantaj en metia laboro. La infano devas lerni la kialojn de ĉiu procedo per propra faro kaj sperto; do lerni sian metion en scienca maniero. En la moderna tempo ĉiu civitano devas esti aktiva membro de la socio kaj kapabla repagi per utila servo kion li ŝuldas. Nia sistemo produktos laboremajn homojn kiuj konsideros ĉian laboron honorinda. Kaj la intima rilato de la lerneja laboro al tiu de la komumumo faciligos al la infanoj apliki la lernitan poste en la vivo. Do la nova sistemo intencas doni al la civitanoj fortan senton de personaj valoro, indeco kaj kapablo kaj veki en ili deziron perfektigi sin kaj fari servojn en koopera komunumo, kaj jam dum la lerneja tempo ili sentos ke ili kunlaboras persone kaj rekte en la granda eksperimento de nacia edukado. (Pri la eblo subteni la funkciadon de la novaj lernejoj per la produktoj de la metia laboro, la komitato montras per ciferoj ke tia eblo ekzistas almanaŭ kiam temas pri teksado kaj ŝpinado.). Direktivoj por sepjara elementa edukado. 1. La fundamenta metio. Tia kapablo devas esti atingita. Ke la lerninto povas ekzerci la elektitan metion por perlabori sian vivrimedon. La metioj menciitaj estas teksado, konstruado, terkulturado, ĝardenado, ledprilaborado. (Krome povas esti uzata kiu ajn pedagogie konvena metio kiun la lokaj cirkonstancoj povas rekomendi). 2. La gepatra lingvo. Sufiĉa lernado de gepatra lingvo estas fundamento de ĉiu edukado. Sen kapablo paroli efike kaj legi kaj skribi klare kaj korekte, neniu povas pensi klare kaj ĝuste. Krome ĝi estas rimedo por enkonduki la infanon en la riĉan spiritan heredon de de ĝia popolo kaj tiel povas helpi al socia edukado, Samtempe ĝi povas inspiri ĝustajn etikajn kaj moralajn principojn kaj kulturi la estetikan percepton. La literaturo estos, se ĝuste alirata, fonto por ĝojo kaj inspiro al kreado. (La instruo donos kapablon inteligente legi, korekte kaj klare skribi kaj paroli kaj speciale praktikon fari raportojn pri diskutoj kaj decidoj en komunuma kunveno kaj komercajn skribaĵojn. Ankaŭ kapablon uzi konsultan libraron.) 3. Kalkulado. La instruo devas intime rilati al problemoj kiujn starigas la metia laboro kaj la vivo en lernejo kaj vilaĝo. Tiaj problemoj certe donos riĉan materialon por evolui la rezonan talenton de lernanto.

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

67

4. Sociaj studoj. Tiuj devas evoluigi vastan intereson por la progreso de la homaro kaj de Hindujo speciale, veki ĝustan komprenon pri la socia kaj geografia ĉirkaŭaĵo kaj deziron plibonigi ĝin, li devas inspiri amon al la patrujo, profundan respekton al ties pasinteco kaj konfidon en la estonteco, kiu estu bazita sur amo, vero kaj justo. Ili devas evoluigi percepton pri la rajtoj kaj devoj de civitano kaj kreskigi la virtojn kiuj faros homon fidinda civitano kaj fidela najbaro. Fine ĝi inspiru reciprokan respekton al la diversaj religioj, kiuj en esencaj partoj harmonias. … La historio pri la vekiĝo de la hinda popolo kun estimo de ĝia paca batalo por socia, politika kaj ekonomia libereco devas prepari la lernantojn ĝoje akcepti ilian parton de tiu ŝarĝo. La lernantoj devas konatiĝi kun la diversaj organizoj por publika servo, kun la koopera asocio, la devoj de publikaj oficistoj, la distrikta administrado, la signifo kaj graveco de voĉdonrajto kaj kiel ili ĉiuj evoluis. La instruado devas esti plej realeca kaj rilata al okazoj en la nacia vivo. Memregadon oni devus praktiki en la lernejo. (Geografio) Laste: studo de diversaj okupadoj, de lokaj terkulturo kaj industrio kun ekskursoj pri ekonomia memsufiĉo kaj reciproka dependo inter diferencaj regionoj, de specialaj industrioj favorigataj de la geografia ĉirkaŭaĵo kaj de la ĉefaj industrioj en Hindujo. Naturscicuco: Tiu donos al lernanto kutimon de akurata observado kaj zorgema kontrolado de observoj rilate al la naturfenomenoj kaj ties aplikado en la servo de la konoj. . . . (Higieno) Persona kaj vilaĝa higieno (la vilaĝa puto). . . . Konvena spirado. La unua helpo kaj simplaj kuraciloj, Infektmalsanoj kaj protekto kontraŭ tiuj. Pureco morala kiel sanprotekto. Korpekzercoj (Ludoj, sporto, gimnastiko). Tiu ekzercu la okulon kaj la memoron pri~ formoj kaj koloroj kaj la komprenon kaj guston pri la belo. Gi donu kapablon fari desegnon pri objektoj farotaj kaj ilustraĵojn pri afero vidita aŭ legita por libroj kaj afiŝoj. Muziko. La infanoj lernu belajn kantojn por ŝati muzikon. Precipe ili lernu grupan aŭ horan kantadon. Hindustana Ciu infano lernu sufiĉe por povi kiam plenaĝa uzi tiun lingvon por kunlabori kun kiu ajn hindo. Ili komprenu ke tiu lingvo estas la rezulto de la plej bona pensado kaj aspirado de la hindoj, ili fieru pri ĝia riĉeco kaj deziru servi ĝin fidele. Mastrumado. De post la kvara jaro la knabinoj lernu mastrumadon kaj en la 6a kaj 7a jaroj ili rajtas anstataŭ la metia laboro studi kaj praktiki tiun fakon. La instruistaro: Certe la plej grava kondiĉo por la sukceso de la plano estas konvena edukado de instruistoj. Necese estas ke la instruistoj komprenu kaj akceptu Ia novan socian kaj edukan idearon kaj entuziasme iru al efektivigo de la plano. Ĉar ili devas instrui

— paĝo 14 de la PDF —

68

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

la diversajn fakojn ne dise sed ligataj al la kerno kaj reciproke, ili devas spertiĝi pri aranĝo de tiaj studoj kaj lerni interĉeni vivon, scion kaj produktadon. Ili devas interesiĝi pri ĉirkaŭa vivo kaj laboro kaj forte senti la intiman interligon de lernejo kaj socio. Por eniri seminarion oni devas havi studentan ekzamenon aŭ edukan ado sperton dujaran post mezlerneja ekzameno. La seminaria instruado daŭros 3 jarojn. La celo de la seminario ne estas produkti perfektajn scienculojn sed lertajn, inteligentajn, edukitajn, metiulojn kun ĝusta spirita sinteno al ilia vivlaboro kaj varma deziro servi la socion kaj helpi la kreskantan generacion kompreni kaj efektivigi la valoraĵojn de ĉi tiu eduka plano. Por provizore kontentigi la tujan bezonon la komitato proponas unujaran seminarian kurson. Inspektado kaj Ekzamenoj. Efika kaj simpatia kontrolado de la funkcio de la nova sistemo estas tre grava. Tiu kontrolado ne estu simpla inspekto sed persona kunlaboro inter homo kiu havas pli vastajn spertojn kaj ne tre sperta kolego. La administraj taskoj de tiuj inspektoroj estu kiel eble plej maigrandaj por ke ili povu plenumi sian plej gravan helpan kaj konsilan laboron. La ĝisnuna ekzamenada sistemo pruviĝis malbeno de la edukado. Kiel mezuro de indivudua progreso ekzamenoj estas malĝustaj kaj nefidindaj, kapricaj kaj arbitraj. La celo de ekzamenado estas atingebla pli racie per longedaŭra esploro de la laborkapablo de certa elektita grupo, kiu montros sian metian lertecon kaj kapablon utiligi al la komunumo, kiun la lernejo devas servi. La distrikta estraro prijuĝos la efikecon de siaj lernejoj per tiuj testoj, per la produktaĵo de la lernantoj, per la plibonigo de la vilaĝo helpe de instruistoj kaj lernantaro. Ĉiujara ekspozicio montros detale kiel la lernejoj laboris dum la jaro. La taga horaro. Por metia laboro 3 h. 20 min. Gepatra lingvo 40 min. Kalkulo, desegno, muziko 40 min. Sociaj studoj kaj Naturscienco 30 min. Korpekzerco 10 min. Lerneja jaro ampleksos 288 labortagojn, 24 tagojn monate. La anoj de klaso devas ne superi 30, aŭ la instruisto ne povas plenumi siajn taskojn. La salajro de iustruisto devas esti se eble 25 rupees, minimume 20. La elekto de instruistoj devas esti farata tre zorge, se ne la tuta plano malebliĝos. Instruado postulas specialan socian kaj moralan sintenon kaj kvaliton. La seminarioj prefere estu internulejo, kaj la metiojn povas instrui ankaŭ lokaj metiistoj. Granda nombro de refreŝigaj kursoj devas okazi por konservi kaj altigi la nivelon de la instruistoj. La superestraro de ĉiu distrikto devas zorgi por starigo de instituto por esploro de la funkciado de la nova sistemo, de la metodoj

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

69

de la diversaj fakoj kaj ilia interplekto, kaj de la rilatoj inter lernejo kaj vivo. — Krom tiuj institutoj devus ekzisti sendependa instituto sen administraj devoj. Tiu servu kiel konsilejo, esploru kaj diskutu ideojn kaj celojn naskitajn en Hindujo aŭ ekstere kaj diskonigu la rezultojn al ĉiu interesita pere de broŝuroj kaj revuo pedagogia. S. Jn.

Internacia Junularkunveno. En Groet (N.H.), 10-17 aŭgusto 1938. La redaktorino de „La Juna Vivo” (internacia organo por la junularo kaj komencantoj) aranĝis ĉi tiun jaron en Groet semajnan kunvenon internacian por infanoj. Preskaŭ ducent partoprenantoj el naŭ diversaj landoj alvenis. La plej grandaj karavanoj venis el Francujo kaj Anglujo. Interesa semajno. Jam post unu, du tagoj la infanoj estis tute intermiksitaj. Jen dum promenado oni vidis vicon de infanoj anglaj, francoj, nederlandaj, kiuj babilis, ŝercis, ridis, diskutis kaj disputis, kvazaŭ ekzistus en la tuta mondo nur unu lingvo. Ĉiun tagon oni elektis laborgrupon, kies tasko estis : prizorgi la panmanĝojn, purigi la manĝilaron, aranĝi la dormejojn k.t.p. La knabinoj grandparte dormis en granda gimnastikejo en Catrijp, la knaboj en lernejo en Groet. Estis ĝojige vidi tiom da infanoj gajaj, irantaj en la frua mateno tra la vilaĝo al la manĝejo. Sed plej agrablaj kaj unuigaj estis la vesperoj, kiujn la gesamideanoj pasigis per kantado, aktorado, deklamado k.t.p. Cio ĉi altgrada amatoraĵo. Multe efikis la belaj kostumoj, kiujn niaj geaktoroj surhavis. La infanoj ĝuis tutanime. Oficiala festvespero okazis sabatvespere en Schoorl. Aŭdiĝis salutparoloj de diversaj oficialaj personoj. Post la paroladoj komenciĝis la gaja parto de la programo. Infanoj el West-Graftdijk prezentis: „La novaj vestoj de la reĝo”. Grupo el Birmingham ludis la teatraĵon : „La ĉemizo de la feliĉulo”. Malnovan francan popoldancon prezentis grupo de francaj knabinoj ; grupo el Kimrujo faris kimran popoldancon. Pola kaj aŭstralia knabinoj faris solodancojn. Grupo el Bishop Auckland deklamis la poemon : „La Vojo”. Estis brila festo. Lundon, laŭ amerika maniero, oni rigardis Nederlandon, vizitis laktaĵfabrikon, promenis tra la malnova urbeto Edam, vizitis Volendam, rigardis la komercmetodon en legomvendejo, boatveturis al Enkhuizen kaj de tie aŭtobusis al la mardigo. La antaŭan vesperon la infanoj vidis la filmon pri la digo ; do estis por ĉiuj tre interese nun vidi proprokule. Estis unu el la plej belaj tagoj de la semajno. Mardon posttagmeze okazis la laborkunsido. Vespere la prezid-

— paĝo 16 de la PDF —

70

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

anto fermis la junularkunvenon. Gi estis brila sukceso, la unua vere internacia kunveno por infanoj. Dolora estis la adiaŭo, sed restis al la infanoj io bela, neperdebla, t.e. la memoro pri bela semajno, brila, gaja, bona, dank’ al la nobla amikino de la infanoj, la redaktorino de „La Juna Vivo ”.

Laborkunsido, mardon, 16-VIII-’38. Jam kelkajn tagojn antaŭ la laborkunsido s-ino v. Veenendaal konigis sian ideon pri ebla starigo de mond-organizo por infanoj kaj konsilis al la ĉeestantoj kaj partoprenantoj pripensi ĉi tiun aferon. S-ino v. Veenendaal, kiu prezidis la kunsidon, tiam petis, ke oni esprimu sian opinion pri ŝia propono. S-ro Gluck, nia ĉeĥa samideano, skizis organizformon laŭ sia ideo. Post kelkaj ŝanĝoj kaj aldonoj la rezulto estis jena: Estis fondita Tutmonda Junular-Organizo. Gia ĉefestraro estis elektita nur el Nederlandanoj pro pluraj kialoj. En ĉiu lando estos ĉefperanto, kiu rilatos kun la ĉefestraro kaj la perantoj el propra lando. La organizo do havas internacian karakteron. Gi estas tutmonda organizo kun landaj sekcioj. Kiam la infanoj atingas plenkreskan aĝon (ne jam fiksitan), ili nomiĝas ..Subtenantoj de „La Juna Vivo ”. Cetere ĉiu Esperantisto povas fariĝi ..subtenanto”. Ciujare okazos, se eble, internacia junularkunveno. Por aranĝi kaj prepari ĉi tian kunvenon oni elektos ĉiun jaron organizan komitaton el la lando, kie okazos la kunveno. La oficiala organo estas : „La Juna Vivo . La jarkotizo estas f 1.00. La membroj ricevas la organon senpage. La estraro konsistas el : s-ro P. Krijt, Amsterdam (prezidanto); s-ro F. Meydam, Leerdam (sekretario); s-ro M. v. d. Horst, Rotterdam (kasisto); s-ino E. v. Veenendaal-Bouvves, West-Graftdijk (N.H.); s-ro Schut, Koedijk (N.H. ; f-ino J. van Dijk, Rauwerd (Fr.) Kiel ĉefperantoj oni jam elektis por Francujo : f-inon M. Montagnon ; por Belgujo : f-inon D. Dekavele ; por Kimrujo : f-inon Rees ; por Nederlando : s-ron C. v. Kuilenburg, Fonteinstraat 2, Leerdam. Dume al eminentuloj en aliaj landoj oni jam sendis petojn. Jen la unua porinfana mondorganizo. Ni ne dubas, ĉu ĝi bone kontentigos niajn junajn geesperantistojn. Fakte jam pruviĝis. Jam estis multaj „Juna-Vivo-grupoj ‘ kaj la infanoj francaj, anglaj, alinaciaj, miksitaj inter si, ĝuis semajnon neforgeseblan. Regis sfero vere esperantisma. Pri tio atestos la filmo, kiun oni farigis kaj kiu estos la plej efika propagandilo por organizi infan-kurson. Estis semajna kunestado kun alta eduka valoro. Tial, gepatroj kaj geedukistoj, konigu al viaj infanoj „La Juna Vivo n. Vi riĉigos per tio ilian vivon. La redaktorino de „La Juna Vivo estas • s-ino E. v. Veenendaal-Bouwes, West-Graftdijk (N.H.).

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

71

La sekretario de la ..Tutmonda Junular-Organizo” estas : s-ro F. Meydam, Lingestraat 12, Leerdam. Pri la filmo oni turnu sin al : s-ro Schut, instruisto, Koedijk. JEKKE VAN DIJK.

La facila der . . die . . das. Inter la multaj malfacilaĵoj de la germana lingvo, sendube unu el la plej grandaj estas la ĝusta uzado de la artikoloj : der . , die . . das. Tiu ĉi fakto estas ĝenerale tiom grade konata, ke ĝi estas jam kvazaŭ-proverba kaj multaj kuraĝus eĉ ĵuri, ke ties lernado por fremdlingvanoj estas tute malebla. Kvankam estas sendube, ke nek la lernantoj, nek la instruistoj ne senkaŭze timas la der . . die . . das lernadon, tamen la afero ne estas tiom senespere danĝera, kiom oni ĝenerale supozas, ĉar kvankam per la laŭgenra grupigo kaj parkera lernado de la vortoj oni ne povas atingi kontentigan rezultaton, la konstante kunligita lernado de la vortoj kaj iliaj artikoloj tamen estas iom pli efika. Bedaŭrinde ankaŭ tiu ĉi metodo havas mankon, nome, ke la idea-kunligiteco inter la vortoj kaj iliaj artikoloj estas tiel malfirma, ke la fremdlingvanoj, se ili ne posedas specialan lingvo-talenten, estas konstante minacataj fuŝŝanĝi la artikolojn. La plej novaj pedagogiaj spertoj prezentas mirindajn pruvojn pri la ebleco, kiomgrade oni povas plifortigi la memorkapablon helpe de la ideo-asocio. La klarigo de tiu ĉi fenomeno estas, ke la regule sin akompanantaj ideoj kvazaŭ kunfandiĝas kaj iĝas nedisigeblaj.-Hazarde ekflarata odoro, ekaŭdata sono, ekvidata gesto aŭ vivo-kolora vestopeco, ofte eĉ post multaj jaroj rememorigas nin pri iu, kiu ni jam pensis delonge fergesita. Do ni povas ankaŭ la lernadon de . . der. . die. . das plifaciligi per tio, ke helpe de iu okulfrapa, de iu interesa, de iu konkreta ajo ni plifortgas la malfirman ideo-kunligitecon inter la vortoj kaj iliaj artikoloj tiomgrade, ke ili fariĝu ne disigeblaj. Por tiu ĉi celo prezentiĝas tre taŭgaj la kontrastaj koloroj kaj geometriaj figuroj, ĉar la ideo-asocio ligita al koloroj kaj al figuroj estas multe pli intensa, ol tiu subtenata nur per la fonetiko. Ekzemple se ni skribos la lernotajn vortojn kaj iliajn artikolojn, — anstataŭ en kajereton, — sur kontraste diverskoloraj platetoj, tiam la viva koloro, la vorto kaj la artikolo tiele kunfandiĝas en nia cerbo, ke eĉ se la vorto mem ne remomorigus nin pri sia artikolo, dank’ al la viva koloro, ni neniam eraros. Memkompreneble oni devas skribi la samgenrajn vortojn senescepte sur samkolorajn platetojn. Per ankoraŭ pli forte helpi la memorkapablon estas konsilinde uzi ne nur diverskolorajn, sed ankaŭ diversformajn platetojn kaj doni per tio ĉi ankoraŭ duan apogilon al nia lama memorkapablo. Ambaŭ rimedoj ne nur plifaciligas la lernadon, sed ankaŭ plifirmigas la memfidon, kaj la certecon dum la uzado. Konsiderante la ĝis nun spertitajn mirindajn rezultatojn pedagogiajn, ekzemple ĉe la novmetoda instruado de legado, oni plenrajte devas esperi, ke ankaŭ ĉe la instruado de der. . die . . das faros tiu ĉi metodo mirinde kontentigan rezulton. KOVARCZ IMRE KAROLY

Escepte la tradukon, ĉiuj rajtoj rezervitaj. Budapest, la 9. de VII. 1938. Adreso: Kovarcz Imre Karoly, Budapest, Petbfi Sandor u.9.IV.3.

— paĝo 18 de la PDF —

72

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 4

Nova Prezidanto de T.A.G.E. Ni ĝojas, ke Sro. Russell Hamilton, lernejestro de Hemsworth Grammar School, Nr. Pontefract, Yorkshire akceptis la oficon de Prezidanto de T.A.G.E. Li estas juna kaj entuziasma. Li akceptis post hezito, ĉar li ĵus estrigis kaj havas multe da laboro pro tio. Sed ni estas certaj ke li faros sian eblon. Ni esperas ke en la venonta jaro li vizitos nin. Estu la kunlaboro tiel bona kiel kun liaj antaŭuloj Sroj. Roome kaj Beckmann.

18a Kongreso de S A.T. en Bruselo. En Bruselo okazis la 18a internacia Esperanto-Kongreso de ..Sennacieca Asocio Tutmonda”. La kongreso fariĝis granda sukceso. Pli ol 650 esperantistoj el 16 landoj partoprenis; ĉirkaŭe la duono el la partoprenantoj estis SAT-anoj. Oni tre bone estis organizinta la loĝadon de la plejparte malriĉaj kongresanoj : en amasloĝejo (lernejo) loĝis 300 personoj, en tendejo (35 — 40 tendoj) loĝis 100 personoj. Regis vere harmonia, amikeca atmosfero dum la tuta kongressemajno kaj translimaj amikiĝoj multnombris. Venontjare la kongreso okazos en la metropolo de Danlando, Kopenhago. Ciuj esperantistoj-ankaŭ ne-SATanoj-estas kore invititaj partopreni ĝin (la partopreno estos treege malmultekosta !). Koran bonvenon al Kopenhago (5—10 aŭgusto 1939!).

Por propagando en francaj pedagogiaj seminarioj. Antaŭ kelkaj monatoj, I.P.R. bonvolis enpresigi mian peton pri tradukaĵoj de paragrafoj el unuagradaj lernlibroj (ekzemple 5a klaso) rilate al la deveno de la mondmilito 1914—18. Mi kolektas tiajn tekstojn cele prelegojn en pedagogiaj seminarioj, kiu precipe incitos la aŭskultantoj lerni kaj instrui Esperanton — Mi ricevis tekstojn el ; 1. ANGLUJO (2, pere de Sro. Doeschate K. Fino. Violet C. Nixon). 2. ITALUJO (pere de Sino. Carolina Minio—P. Minnaja). 3. SVEDLIJO (pere de Sro. Ahnfeld). 4. NEDERLANDO (pere de Sroj. Groeze kaj Hogenkamp). 5. HUNGARUJO (pere de Sro. Gauder.) Mi denove dankas miajn afablajn korespondantojn kaj petas tekstojn el aliaj landoj. Antaŭdankegon! ROBERT GERARD Profesoro. 75. rue de Fagnieres Chalons s/Marne (Marne) Francujo.

— paĝo 19 de la PDF —

Korespondoficejo adreso : K. SPORTEL. sekretario de T. A. G. E.

NIEUW-SCHEEMDA (Nederl.)

Geinstruistoj : Sro. V. Salivar, BiLINA, Ĉeĥosl. Sro. Fraut. Tomau BRODEK U PREROVA, Ĉeĥosl. Sro. Leon Leblond AMIENS, 46 Str. Capperonnier Francujo. Sino. Michel 157, rue Bataille LYON Francuje. Fino. Jeanne Dedieu 13 rue de Belfort, PRADES. Sro. Stojko Dimitrov, Pyr. Or. Francujo, MAHLA VELĈEVSKA, Trojan. Bulgarujo. Fino. Matra Sasonova ASSENOVGRAD Bulgarujo. Sro. Kiril P. Kunĉev str. Ĉar, Samuil 35, BURGAS Bulgarujo. Sro. Cor Salemink, Juliana Oord LAREN N.H. Nederlando. Sro. A. Dominisse, Barierweg 230 EINDHOVEN, Nederlando. Sro Lazaro Fiury SAN JORGE. F.C.C.A. Pcia Santafe Argentino.

Gelernantoj: Sro. Eugen Matirko KOŜKE, LETNa-30 Ĉeĥosl. Sro. Junks Sunhe, P. O. Box 116, CANTON Ĉinio. Fino. Maryse Cassar Rosetta House School PORT SAiD Egiptujo.

Lernejoj: Tischler gewerbe Schule SLIWEN Bulgarujo. Knaben gymnasium SLIWEN Bulgarujo.

— paĝo 20 de la PDF —

LA ESPERANTISTOJ havos la organizon, kiun illi meritas!!

Ankaŭ la instruistaro! Se vi, gekolegoj, profesiaj geinstruistoj, deziras, ke Esperanto servu viajn fakinteresojn, — ke la internaciaj fakkongresoj utiligu nian lingvon, — ke lernejaj aŭtoritatuloj konvinkiĝu pri la scienca kaj praktika valoroj de Esperanto, — ke Esperanto eniru la lernejon, — tiukaze starigu influhavan centron, kiu kapablas efektivigi viajn dezirojn. Ne kontentiĝu do pri via nura aliĝo al T.A.G.E. sed, varbu por ĝi, propagandu ĝin ĉiam, ĉie kaj ĉiel! La instruistaro havos la organizon, kiun ili meritas ! !

Resumoj en Esperanto nepre estu aldonataj al gravaj sciencaj kaj filozofiaj faklibroj

nacilingvaj.

Ni realigos tion per starigo de Bibliografiaj

Servoj per Esperanto en kiel eble plej multaj civilizitaj landoj kaj per reciproka kunlaborado.

Inter samideanaj intelektuloj,

kiuj arde deziras progresigi Esperanton sur ĉi tiu gravega

kampo, ni serĉas ankoraŭ kelkajn sindonemajn kunlaborantojn idealistajn en ĉiuj landoj. —• Nek politiko, nek altrudo, nek kotizo. — Skribu tuj al: ,,Esperanto servas!”, 11, rue Pougin, Metz»Montigny, Francujo.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

91

A

r

Ai FA

r

A FA

E

E •

F

t

Oficiala organo de T.A.G.E. 17-a jaro.

No. 5-a.

1938-a

J

p

— paĝo 2 de la PDF —

Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ,

Abonprezo de I.P.R. La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por la abonkotizo estas sendota el: 5.-— ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Ĉehoslovakujo 20 ĉ. kr. 6 kronoj, Banujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. (iermanujo 12 pes. Hispanujo 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1.50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 9715. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn, 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson. ——————

i

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

F-ino V C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNV1LLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gar^ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St„ Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN. Bulgara: Ivan Valĉanov, Ljuben Karavelov. 40. SOFIO.

Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Ĉina: Chang-Ching-Chiu, 21 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Ĉilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana : Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto: No. 55673. Estona: Ain Vahuri. VIRU-KABALA. Franca : G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto : 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75—2—3. BARCELONA. Hungara : Bleier Vilmos. Soroksari ut. 38-40. V. 6. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FUZINE. Kanada: Alexander N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: J. Hogenkamp, Hoofd der School, 2e Exloermond (W.). (Pagi al van Hage. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Sockalilah. 14, CHERIBON. Pola: Jozef Migacz. Dlugosza 2. NOWY—SACZ. Poŝtkonto No. 406284. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California, kaj: Amerika Esp. Instituto. Illi Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo, kaj en Norvegujo.

En SVEDUJO oni sin anoncu al la sekretario de la 1 .A.G.E. sekcio (S.I.E.F.)

S-ro Fritiof Ahnfeldt.

Inglatorp, Torskors.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

J PEDAGOGIA REVUO «7-a jaro (Numero 5) 193».

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Adreso por redaktado kaj administrado : T.A.G.E»-oficejot Schoolstraat 13^Veendam. (Nederlando.)

‘*

€

Prezidanto de TAGE: W. RUSSELL HAMILTON. The Grammar School HEMSWORTH : Nr. Pontefract, Yorksh. (Anglujo).

Sekretario: K. H. S P O R T E L. Nieuw=Scheemda (Gron.) (Nederlando). Kasisto: A. VAN HAGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando). Poŝtkonto No. 9715.

Korespondoficejo : K. H. SPORTEL, Nieuw-Scheemda (Gr.) (Nederlando).

Gravaj komunikoj. 1. Nia redaktoro, k-o Boltjes, pro multaj profesiaj laboroj ne plu povas redakti nian organon. Ci tie la laborkomitato tutkore dankas lin pro la grava laboro, kiun li faris dum 5 jaroj por la bono de nia instruista movado kaj pro la agrabla maniero laŭ kiu li ĉiam alportis al ni sian treege ŝatatan helpon ! Feliĉe ni ne tute perdos la kontakton kun li: kiam li havos iom pli da libera tempo, li estas preta iamaniere subteni niajn klopodojn por progresigo de nia asocia laboro. De nun funkcios kiel redaktoro, k-o D. LEHNEN. Tutkoran bonvenon en nia laborrondo I 2. Ni dividis inter ni la diversajn taskojn jene : W. RUSSELL HAMILTON (adreso supre) Prezidanto. Peranto inter T.A.G.E. kaj I.E.L. Li klopodas starigi kontakton inter T.A.G.E kaj la landaj asocioj de profesiaj geinstruistoj. Krome li klopodas estigi kunlaboron inter nia asocio kaj la instruistaj fakaj internacioj. P. KORTE (adreso T.A.G.E.-oficejo) Vic-prezidanto. Li gvidas la kunvenojn de la laborkomitato, prizorgas la ĝeneralan propagandon kaj la redaktadon de la T.A.G.E.-biblioteko. Kun k-o. van Hage li faras la administradon por la organo. K. SPORTEL (adreso supre) Sekretario. Li faras la asocian korespondadon, piotokolas la kunvenojn kaj prizorgas la korespondoficejo^ A. VAN HAGE (adreso supre) kasisto kaj administranto por I.P.R. D. LEHNEN (adreso T.A.G.E.-oficejo). redaktoro de I.P.R. J. HOGENKAMP, 2e Exloermond-West (Dr.), Nederland. Li prizorgas la bildkartservon kaj la T.A.G.E.-kursojn kaj -seminariojn. W. H. MOOK. E. J. BOLTJES, ĝeneralaj membroj. Ni petas niajn anojn atenti ĉi tiun dividon de nia laboro.

— paĝo 4 de la PDF —

74

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

3. La mendoj por nia T.A.G.E “biblioteko okazas kontentige. Sed ankoraŭ ne ĉiuj sendis la mendilon en la antaŭa numero, returne al nia oficejo. Bv. tuj fari tion, por ke ni povos daŭrigi nian eldonadon. La libro vere estas interesa por ĉiu instruisto. Montru vian aprobon pri nia plano, kaj ne plu prokrastu. Ni jam havas valoran manuskripton por dua libro, sed pripensas nur eldonon, se la unua libro sukcesos. Do, al vi la decidon. Al la jam mendintoj ni komunikas, ke post kelkaj tagoj ni komencos la ekspedon. 4. Al niaj nederlandaj anoj ni petas estonte pagi nur al nia kasisto van Hage. Evidentiĝis, ke tio plifaciligas la administradon por nia lando. Kaj al ĉiuj, kiuj ankoraŭ ne pagis por 1938, : bv. fari tion senprokraste, al via landa agento aŭ al ni rekte.

RAPORTO de la Realiga Komitato de la Varsovia Jubilea Universala Kongreso de Esperanto

pri la agado de aŭgusto 1937 ĝis 30 junio 1938

por la Lerneja Interŝtata Esperanto-Akordo prezentita al la 30-a Universala Kongreso de Esperanto en Londono.

Fino. Ni uzis en la korespondado kun la registaroj, escepte kun la pola, nur francan lingvon, kiel tradicie diplomatan lingvon, sed la respondoj estis diverslingve redaktitaj: en franca, en angla, en germana, en rusa, en hispana kaj pro ĝentileco tri eĉ en pola. Sed unu respondo faris tiurilate speciale ĝojigan surprizon al ni: la Ministerio de Eksterlandaj Aferoj de Manĝu-Imperio je nia franca letero alsendis la respondon en Esperanto. Same respondis ankoraŭ je unu letero de la Komitato, sed pri alia temo, brazila Ministerio de Trafiko. Tiuj simptomaj faktoj pruvas: unue — ke franca lingvo ne restas nun ekskluzive lingvo diplomata, kion oni scias jam delonge per aliaj faktoj, due — ke la ŝtataj oficejoj per tiaj diverslingvaj respondoj subkonscie kvazaŭ apogas la penadon mem de esperantistoj por unu facila lingvo vere internacia, trie — ke Esperanto estas jam lingvo internacia praktike en certaj okazoj uzata de kelkaj ŝtatoj, se eĉ je franclingva alvoko de la Jubilea Kongreso pri la enkonduko de Esperanto en la lernejojn venas ĝuste unu respondo redaktita en tiu ĉi lingvo. Tio ĉi pruvas ankaŭ, ke nia iniciato respondas al la bezonoj kaj al la evolucio de la homaro kaj ne estas tro frua! Laŭ nia ĝisnuna korespondado, laŭ la posedataj oficialaj respondoj, — ni scias, ke 36 registaroj ricevis la projekton de la Interŝtata Esperanta Akordo. Krom supre cititaj ŝtatoj ankoraŭ antaŭ la Kongreso la papa nuncio, la franca ambasadoro; la ministroj de Danlando, de Finnlando, de Haitio, de Hungarigo, de Kolombio, de Portugalujo, de

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

75

Rumanujo; la konsuloj de Kubo kaj de Paragvajo en Varsovio — informis nin, ke la projekto estis trasendita de ili al iliaj registaroj. En la dokumentaro ni posedas ankaŭ la ricevatestojn de la Ĝenerala Sekretario de la Ligo de Nacioj kaj Direktoro de la Internacia Oficejo de Laboro. Entute la Kongresa Alvoko estis sendita al 52 diplomataj reprezentantoj kaj senpere al 8 ĉefministroj, 62 ministroj de eksterlandaj aferoj, 25 ministroj de Publika Klerigado aŭ similaj estroj de landa Publika Edukado en 86 landoj preskaŭ ĉiam per rekomenditaj leteroj. En kelkaj landoj (8) ambaŭ interesitaj ministerioj — de eksterlandaj aferoj kaj de publika edukado — devis ricevi nian alvokon aŭ samtempe aŭ en mallonga intervalo unu post la alia. Nature, la demando pri la enkonduko de Esperanto en la lernejojn povas esti teknike komplika por certaj landoj, eĉ se ekzistas ĝusta kompreno kaj bona volo de la koncerna registaro. Por havi lokon por Esperanto en lernejoj oni devas preskaŭ ĉie ŝanĝi pli aŭ malpli programojn, oni devas trovi aŭ prepari la instruistojn, oni devas eble malgrandigi lecionojn de aliaj lingvoj kaj t.p., pro tio ni komprenas, ke la respondoj de belga kaj pola ministerioj de Publika Edukado — parolas pri nuntempa neebleco trovi lokon por la instruado de Esperanto kaŭze de tro ŝarĝita lerneja programo, sed la Kongresa Alvoko pri la subskribo de la Interŝtata Esperanto-Akordo ne postulas tujan enkondukon de Esperanto en lernejojn, ĝi parolas nur pri promeso samtempe enkonduki Esperanton se samon faros almenaŭ 6 aliaj ŝtatoj. Provizore do nur temas por ĉiu ŝtato doni tiun promeson, ni pensas, ke la landaj asocioj en iliaj detalaj memorandoj, kiel tion faris polaj samideanoj por sia ministro de Publika Edukado, kaj en sekvantaj buŝaj traktadoj klarigos al la koncernaj ministroj, la diferencon, kiu ekzistas inter la proponota akordo kaj la tuja enkonduko en lernejojn. Inter la donota promeso kaj la dato de la efektiva kompleta enkonduko de Esperanto en la lernejojn pasos certe almenaŭ kelkaj jaroj kaj intertempe oni povas ŝanĝi ĉiun programon kaj venki diversajn aliajn lokajn realajn obstaklojn. Nun la favoraj registaroj estas petataj nur doni la promeson. En la detalaj interparoloj kun la naciaj centroj esperantistaj — la koncerna ŝtata lerneja oficejo de ĉiu ŝtato povas detale prilabori la planon de laŭgrada realigado de la Akordo, kies efektivigo nature varios en ĉiu ŝtato laŭ la lokaj cirkonstancoj. Ni kredas ke la naciaj societoj ĉion faros kaj eĉ rivale konkuros inter si por frue kaj serioze prilabori tiujn planojn. La Varsovia Kongresa Komitato nur komencis la laboron por IEAk, la rezultatoj estas modestaj sed ne malesperigaj, nun oni devas entrepreni energian agadon por IEAk en ĉiuj medioj favoraj al Esperanto. Memkompreneble, ke paralele kun la agado en oficialaj sferoj antaŭ ĉio ni devas konkeri por la ideo de IEAk ĉie la publikan opinion, ĉar finfine la publika opinio decidas pri la konduto de la

— paĝo 6 de la PDF —

76

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

registaroj. Eĉ la plej kuraĝaj ministroj favoraj principe al Esperanto, eĉ la ministroj — esperantistoj, kiam ili direktas publikan edukadon, ne decidus enkonduki Esperanton en la lernejojn kontraŭ la publika opinio. Oni devas do favore influi ne nur la oficialajn kaj politikajn mediojn, sed ankaŭ la tutan publikan opinion por la ideo de la aliĝo de ĉiu lando al la Interŝtata Esperanto-Akordo. La Jarlibro de la Internacia Esperanto-Ligo por la jubilea jaro 1937 skribis pri la situacio en Nov-Zelando (paĝo 124): ,,La agado de la Nov-Zelanda Esperanto-Asocio plifaciliĝis dum 1936 per la ŝanĝo de la personaro de la Registaro en novembro 1935, kiam enoficiĝis Laborista Partio, kies programo entenas la jenan projekton: La universala lingvo — Esperanto — estu en la lecionaro de ŝtatlernejoj”. ,,La ĉefa celo de la propagando de Nov-Zelanda Esperanto-Asocio estas la enkonduko de Esperanto en la lernejojn. Tiacele la Nov-Zelanda Esp. Asocio verkis kaj prezentis petskribon al la Ministro por Publika Edukado . Jes, tio ĉi estis post la Pariza Konferenco pri Esperanto en la Moderna Vivo kaj post la Varsovia Jubilea Kongreso — la ĉefa celo ne nur de nov-zelandaj samideanoj, sed de la tuta esperantistaro. Por sekurigi la venkon oni devas simile al niaj samideanoj en Nov-Zelando favorigi al la proponata traktato la decidajn politikajn favorojn en ĉiu lando, antaŭ ĉio oni devas plenakiri al la Akordo ĉie la publikan opinion, poste la registaroj sekvos la opinion. La elektita de la Jubilea Universala Kongreso vojo de IEAk, kiel vojo de la kolektiva promeso pri samtempa enkonduko de Esperanto en lernejoj de pluraj ŝtatoj, ege faciligas nian taskon, ĉar ĝi malgrandigas la riskon de ĉiu ŝtato. Antaŭe ofte kiam ni parolis kun ministroj, parlamentanoj, oficistoj de koncernaj departamentoj, eĉ principe favoraj al Esperanto, pri la dezirinda deviga enkonduko de Esperanto en lernejojn: ni aŭdis jenan respondon: jes bone, sed, se ni enkondukos Esperanton, vi ne povas garantii, ke aliaj nacioj faros la samon, eble ni restos izolitaj, kiel la insulo Samos kun ĝia simila iniciativo antaŭ la milito, kaj la instruado estante sen praktikaj rezultatoj por la lernantoj fiaskos. Nun, ĝuste la proponata Interŝata Akordo nuligas tiun riskon, ke unu kuraĝa ŝtato, kiu decidus instrui devige Esperanton en siaj lernejoj restus izolita kaj la lernantoj studantaj nian lingvon ne trovus poste en ahaj ŝtatoj sufiĉe larĝan sferon de samaĝuloj, kun kiuj ili povus interkompreniĝi en Esperanto. Nia Komitato ne havis necesajn ilojn kaj rimedojn por kontroli, ĉu ĉiuj ŝtataj adresatoj ricevis niajn leterojn. Elsendante en januaro nian cirkuleran leteron N. 1458 al la naciaj asocioj, ni celis interalie ankaŭ ke la landaj asocioj kontrolu, ĉu la koncernaj registaraj oficejoj ricevis la alvokon de la Jubilea Kongreso. Ne en ĉiuj landoj, al kiuj estis adresitaj niaj leteroj kun la Kongresa Alvoko, ekzistas naciaj federacioj, eble eĉ en kelkaj, ekzotikaj landoj, esperantista movado estas reprezentata nur per izolitaj personoj kaj pro tiea loka malforteco

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

n

de nia movado Esperanto ne estas ankoraŭ bone konata. Sed ĝuste pro tio ni pensis, ke estas dezirinde sendi la alvokon al ĉiuj registaroj ne nur pro senpera celo — aliĝo de la koncerna ŝtato al la proponata Akordo — sed ankaŭ pro ĝenerala propaganda celo, por ke la oficialaj medioj tiuokaze ĉie estu informitaj pri nia movado. Ni konscias bone, ke la atmosfero de la internacia vivo ne favoras troe nuntempe nian iniciativon, ke la epoko de la lokaj militoj en du kontinentoj, ke la ekonomia postkriza periodo de diversaj limigoj, aŭtarkioj, devizaj kaj aliaj obstakloj de la internacia vivo ne he’pas la disvastigadon de Esperanto nek la rapidan komprenon de la neceseco de la Interŝtata Akordo pri samtempa enkonduko de Esperanto en lernejoj de pluraj ŝtatoj. Sed ĝuste pro tio, ke la tempo ne favoras nun similan iniciativon, oni devas ĝin des pli fervore ĉie propagandi, des pli profunde studi tiun demandon, des pli kompetente kaj ĉiuflanke prepari ĝin — por povi poste, en pli favoraj cirkonstancoj, pli rapide ĝin efektivigi kaj pli grandskale, ol tion ĉi antaŭvidas nun la teksto de la Akordo, alivorte por povi samtempe enkonduki Esperanton en lernejojn ne nur en minimumo de 6 ŝtatoj, kiel diras la teksto, sed en nombro ege pli supera. Nun ni devas konvinki la publikan opinion, ke la rapida disvastigado de Esperanto ne dependas nur de la apartaj personoj, kiuj ĝin individue studis kaj praktike uzas, sed ankaŭ grandparte de la bonvolo de tiuj ŝtatoj, kiuj per sia komuna kaj samtempa decido povas en granda grado plirapidigi la triumfon de Esperanto, do plifaciligi grandskale la internaciajn rilatojn por ĉiuj, plifaciligi la lernejajn lingvajn studojn por la novaj generacioj de la junularo kaj plifaciligi tiamaniere la estontan multforman kunlaboron de la diversaj nacioj. La ŝtatoj povas larĝe kaj tre efike kontribui al la definitiva solvo de la problemon de lingvo internacia nun nur per ilia simp’a promeso, pri kiu parolas la Akordo, kaj tiamaniere multe plimallongigi la vojon al la fina triumfo de Esperanto, kiu malgraŭ ĉiuj individuaj penadoj de ĝiaj pioniroj kaj de ĉiam pli nombraj adeptoj povas ankoraŭ longe daŭri, se oni lasos la aferon nur al ĝiaj propraj ekspansivaj fortoj. Ĉiu senpartia observanto jam de longe devas konstati, ke nur Esperanto, kiel lingvo internacia, disvastiĝas kaj ke ĉiam alproksimiĝas la tempo, kiam ĝi estos, se ne tuj sola lingvo de ĉiuj internaciaj rilatoj, kiuj havas nek tempon nek monon por longe studi kelkajn fremdajn lingvojn. La decidoj de la registaroj povas nur en granda grado proksimigi tiun momenton kaj ĉiuj, kiuj jam konas nian lingvon, pro sia simpla egoista intereso, por larĝe profiti de tiu kono, devas fervore apogi la iniciaton pri IEAk. Certe, finfine Esperanto triumfos eĉ sen ia ajn decido de la registaroj, sen la proponata lerneja traktato aŭ sen aliaj similaj internaciaj interkonsentoj, Esperanto venkos fine nur pro la internaj kvalitoj, sed la Lerneja Akordo povas multe plifruigi la finan triumfon de la lingvo de Zamenhof.

— paĝo 8 de la PDF —

78

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

Por akceli la realigon de la Akordo oni devas havi unu internacian centron. Kiam la teksto de la Akordo estis redaktita, tia centro ekzistis en nia movado, tio estis Internacia Centra Komitata en Ĝenevo. Dum la Varsovia Kongreso, kiam la solena momento mem de la Ora Jubileo de Esperanto postulis formuligon de la klara kaj simpla alvoko al la registaroj pri la instruado de Esperanto, ekzistis nur unu kvazaŭ ĝenerala organizaĵo por ĉiuj niaj samideanoj, nome la Jubilea Universala Kongreso, pro tio sendepende de la internaj kvereloj kaj disputoj inter la esperantistaj organizaĵoj, la demando pri la Lerneja Akordo estis starigita je la tagordo de la Jubilea, akceptita unuvoĉe de ĝi kaj poste ankaŭ pro la samaj motivoj konfidita al la Realiga Komitato de tiu ĉi Kongreso, nature, nur provizore, por unu jaro, ĉar la kongresaj organizaĵoj estas efemeraj kaj ne daŭras pli ol 2 jarojn. Ne povante ŝanĝi la tekston de la Akordo, formulitan antaŭ dek jaroj, al kiu jam aliĝis principe 3 registaroj kaj kiu depost 1927 estas jam konata de 17 registaroj, ni estis devigitaj konservi integre la tekston de 1927 nenion modifiante kaj tiu ĉi teksto antaŭvidas, ke la ŝtatoj subskribontaj la traktaton ,,sin devigas informi la Internacian Komitaton en Ĝenevo pri siaj decidoj rilate la realigon de la subskribita Akordo. Antaŭ la Jubilea Kongreso kaj ĝis ĝia fermo ni esperis, ke la organiza unueco restariĝos baldaŭ inter ni kaj pro tio ni ne tuŝis tiun punkton. Post la Varsovia Kongreso provizore la Realiga Komitato funkciis kiel centro por IEAk, sed nun nia movado devas prizorgi pli firman organizon. Por la ekstera mondo (la registaroj, Ia publika opinio, la gazetaro k.t.p.) pro cititaj motivoj Ĝenevo devas resti kiel sekretaria centro, ĉar ne estis kaj ne estas dezirinde, reiniciatante la Interŝtatan Akordon pri Esperanto en Lernejoj, informi samtempe la registarojn pri niaj internaj, ne esencaj, organizaj kvereloj kaj ŝanĝoj, kiujn niaj principaj kontraŭuloj povas trograndigi por malkreditigi nian ideon. La oficejo de U.E.A. en Ĝenevo bonvolis dum la pasinta jaro funkcii jam en certaj okazoj, malfacilaj por Varsovia Komitato, kiel ekspedejo, ni pensas, ke ĝi konsentus eĉ kontinui la saman servon en estonteco. Ni povas esperi, ke ankaŭ I.E.L., kiel centro kaj federacio de la landaj asocioj, afable prizorgos la antaŭenmarŝon de la Akordo kaj servos kiel motoro por naciaj asocioj, sed tio ne sufiĉus. Laŭ nia opinio, la kunlaboro inter tiuj du internaciaj organizaĵoj de nia neŭtrala movado sur la kampo de la Interŝtata Esperanto-Akordo estas absolute necesa tiel same, kiel ĝi estas necesa en la organizado de la Universalaj Kongresoj, pro tio ni proponas ekzameni la demandon, ĉu estas eble starigi ligilon inter ĉi tiuj du organizaĵoj en formo de la Konstante Delegitaro por la aferoj de la Interŝtata Esperanto-Akordo, kiu funkcius kiel Komitato kaj Oficejo en Ĝenevo. La nombro da membroj de du kunlaborantaj organizaĵoj en la Delegitaro estus proporcia al nombro da membroj de du organizaĵoj, la elspezojn kovrus du orga-

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

79

nizaĵoj ankaŭ proporcie al la nombro da siaj membroj. Eble tiu ligilo inter du organizaĵoj povus servi ankaŭ kiel unuiga organo eĉ por aliaj celoj de nia movado. Sed ĝia ĉefa tasko estus koncentrigi ĉiujn informojn pri la progreso de la lerneja demando kaj periode, ĝustatempe, ilin komuniki al la koncernaj lokaj kaj fakaj organizaĵoj. Se la landaj asocioj estas speciale vokitaj por agi ĉe la apartaj registaroj, U.E.A. estas fakte kvazaŭ akreditita agentejo de nia movado ĉe la Ligo de Nacioj. lilia kunlaboro estas do tre dezirinda por nia movado. Pro tio ĉi ni kuraĝas fari la supran sugeston al la Kongreso kaj al la interesitaj Centraj Organizaĵoj. Varsovio, la 30-an de junio 1938.

Asketismo kaj Eduko. Prelego farita de Profesoro T. C. Flugel, B. A., D.Sc. Universitata Kolegio, Londono en T.A.G.E. Kunveno, la 4an de aŭgusto, 1938. Asketismo, la intenca submetiĝo al ,.severa memabnegacia disciplino” (laŭ vortara difino de la termino) estas kredeble apartaĵo de la homa speco. Sajnas (almenaŭ unuavide) strange kontraŭi la opinion esprimitan de multaj filozofoj, ke la homo dum sia tuta vivo celas obteni plezuron kaj eviti doloron, tiom strange efektive, ke mi proponas ke ni starigu provizoran klasifikon de la ĉefaj specoj de asketismo laŭ la motivoj, kiuj ŝajne instigas ilin. 1. Utilisma Asketismo. Estas ĝenerala regulo de la disvolviĝo, ke ĉiu intelekta, morala, kaj kultura antaŭeniĝo signifas kapablon prokrasti tujan kontentiĝon por atingi pli grandan finan gajnon. La Civilizo mem postulas, do, iagradan disciplinon aŭ oferemecon, kiu, laŭ pure hedonisma vidpunkto, estas rigardebla kiel ,,asketismo”. Asketismo de ĉi tiu speco estas kompreneble je la komenco nur ilo por celo. Tamen, komplikaĵo okazas pro la fakto, ke — sekve de tio, kion nomus McDougall ,,sentformado” — kio estis unue ilo, emas post iom da tempo konsideriĝi kiel celo, t.e. (laŭ la terminaro de la Etiko), ke ,,iliaj” valoroj emas taksiĝi kiel ,,esencaj” valoroj. Tiel, ĉar suferkapablo, kuraĝo, kaj sinoferemeco estas ofte nepraj por atingi iun malpli proksiman celon, ni emas opinii, ke ĉi tiuj ecoj estas virtoj en si mem, kaj memstare ekzercindaj. Laŭ ĉi tiu maniero tio, kion oni povus nomi ..esenca” asketismo, emas disvolviĝi el „ila” aŭ pure ,,utilisma” asketismo, proksimume sammaniere, kiel mono, ĉar ĝi estas tiom nepra kiel ilo, emas esti konsiderata kiel io, kio estas en si mem valoro.

— paĝo 10 de la PDF —

80

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

2. Epikura Asketismo estas eble pure psikologia ampleksiĝo de No. 1. Gi dependas de tio, kion mi aliloke ‘) nomis la Principo de la ,,pliigo de kontentiĝo per malhelpado”. Tute frue en la vivo ni lernas, ke (krom ekstera neceso) la plezuro estas pligrandigebla per prokrasto aŭ per la venko de malfacilaĵoj, dum tiuj kontentiĝoj, kiuj estas atingeblaj per malmulta aŭ neniu peno, estas kompare senvaloraj. Ni, do, volonte, kaj pro pure hedonismaj kialoj, iam pligrandigas la streĉojn de niaj bezonoj. Manĝo kaj trinko estas plej agrablaj kiam oni suferas pro ia grado da malsato aŭ soifo, malvarmiga salto en akvon estas plej ĝuata kiam oni estas malkomforte varma, kaj pli malsimplaj ekzemploj de la sama principo estas facile troveblaj. Tial iuj viroj apenaŭ kapablas ami virinon, se ne ekzistas ia obstaklo aŭ malpermeso venkota; laŭ la vortoj de Aldous Huxley, ,.necesas krinolinoj por inciti la imagpovon, kaj dragonecaj duenjoj por flamigi deziron ĝis pasioniĝo.” Troigate, tamen, ĉi tiu Epikura asketismo ofte miksiĝas kun:

3. Masoĥisma Asketismo. Ĉi tie plezuro intime kunfandiĝas kun doloro, ia volupteco deriviĝas de la fakto mem de sufero. La finaj problemoj de Masoĥismo ne ankoraŭ trovis kontentigan solvon tamen, nfa nuna scio ebligas diri almenaŭ ĉi tiom: 1) ke ia grado de Masoĥismo estas normale eco de la civilizita homo, 2) ke ĝi ludas rolon en tio, kion ni kutime nomas la ,,ina’ sinteno, 3) ke ĝi same ludas rolon en tiu ofero de niaj instinktaj emoj, kiun necesigas la akiro de moraleco, kaj 4) fine ke Sadismo, aŭ plezuro pro Krueleco, estas ofte prijuĝebla kiel Masoĥismo, kiu turniĝas kontraŭ eksteran objekton anstataŭ kontraŭ la memon. Estas niatage apenaŭ neigeble, ke Masoĥismo estas grava faktoro en multaj kazoj de asketismo. 4. Punema Asketismo. La insisto pri puno kiel elpago por peko estas de longa tempo konstatita kiel karakteriza eco de la homa socio. La modernaj antropologio kaj psikologio jam montris, kiom strange fortaj kaj oftaj estas la sentoj de kulpo kaj peko, kiuj suprenvenas en la homan menson, kaj kiom disvasta estas la emo moderigi ĉi tiujn sentojn pere de mempuno aŭ memabnegacio. La primitiva homo faras oferojn, aŭ ekzercas sindetenon antaŭ preskaŭ ĉiu grava entrepreno, kaj sindeteno estas taksebla kiel formo de ofero, en kiu la cedo de ĝuebla ago aŭ la tolero de malkomforto anstataŭas la cedon de utilaj objektoj. La civilizuloj, siaflanke duone timas uzi la dolorliberigajn eltrovaĵojn, kiel anestezilojn, kiuj dum siaj fruaj tagoj trafiĝis de grava kontraŭstaro pro moralaj kialoj, kaj hodiaŭ restas ankoraŭ multaj personoj, kiuj apenaŭ kuraĝas primediti la forigon de tiaj skurĝoj. >)

,,Men and their Motives” paĝo 149.

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

81

kiaj milito, malriĉeco, kaj veneraj malsanoj. Penoj en la direkto de tia grandskala malpliigo de homa sufero ŝajnas havi tiun timindan econ kiun la Grekoj nomis ,,hŭbris” (fiereco bazita sur la fido je nia propra forto) kaj oni malklare sentas, ke ia timinda supernatura povo certe punos tian arogantecon. Aliflanke, ni esperas, ke sufero pacigos ĉi tiun povon, same kiel esperis Polycrates antikvatempe forigi per ofero de sia ringo la malbonaĵon, kiu devas certe sekvi lian senprecedentan serion de bonŝancaĵoj. La konscienco ja vere faras el ni ĉiuj malkuraĝulojn, kaj, estante malkuraĝuloj, ni tro timas uzi multajn el la feliĉigiloj, kiuj kuŝas de ni atingeblaj. Alivorte, ni punas nin per deteno, kiu estas asketismo. 5.

Atakema Asketismo.

Laŭ iuj el la plej lastatempaj psikanalizaj eltrovaĵoj, ĉi tiu ..bezono de puno”, kiel oni ĝin nomis, kiun tiom emas senti la homa menso pro sia kulpeco, ofte fortiĝas per alia faktoro, t.e. la returniĝo kontraŭ la memon de kolero kaj atakemo, kiujn kaŭzis aliaj personoj, sed kiuj ne povas sufiĉe esprimiĝi kontraŭ ilin. Tia ,.internigita” atakemo kunligiĝas kun la ,.moralaj” emoj, pro kiuj ni sentas nin kulpaj, kaj aldonas al la severeco de la postulata ,,puno”. Memmortigo estas ofte ekstrema ekzemplo de tiu ĉi. Ni mortigas nin mem pensante ke nun kredeble niaj ĉikanuloj sentos sin kulpaj kaj bedaŭras ke ili ne pli bone agis kontraŭ nin. Tamen la ĉefa puno celas nin mem. Tiamaniere, punante nin, ni punas niajn malamikojn (t.e. tiuj, kiuj malsukcesigis nin), kvankam laŭ anstataŭa kaj nefacile rekonebla maniero. Ekzistas, do, ofte atakema aŭ malamika elemento en asketismo de kiu ni mem estas viktimoj, kvankam en la volo de anstataŭantoj. Se ni povas akcepti ĉi tiun mallongan kaj nesufiĉan priskribon de la faktoroj, produktemaj de asketa konduto, estas, mi kredas, klare, ke eduko, per sia propra naturo, kredeble elstarigos iujn au ĉiujn el ĉi tiuj faktoroj. Unualoke, eduko estas grandparte proceso dum kiu ni faras klopodojn por ricevi postajn profitojn. Cu plaĉas al ni, ĉu ne, eduko necesigas la proceson de akirado de inhibaĵoj, kaj, ĉi tie same kiel aliloke, ni emas honori la virtojn de inhibo — laboro, sufertoleremeco, sinregado, oferemeco — kiel esencajn valorojn, kaj ni ofte forgesas demandi ĉu la celoj, al kiuj ili utilas, vere pravigas kaj postulas rimedojn tiom heroajn. En angla lingvo ni havas maksimon, ,«ŝparu vergon kaj malbonigu infanon”. Tiuj kiuj sekvas la maksimon, kutime ne tro zorge esploras tion, kion signifas ,,malbonigi”. Ili havas konvinkon, ke vergo estas bona afero en si mem. Dualoke, la infano, pro sia naturo mem (t.e. siaj instinktoj), nepre pekas kontraŭ la reguloj kaj konvencioj de la plenkreska socio. Ni, do — sekve de tio, kio estis dirita sub rubriko de

— paĝo 12 de la PDF —

82

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

Punema Asketismo supre — emas pensi ke, same kiel krimulo, li bezonas punon. Trialoke, la rilato de instruisto kaj lernanto nepre vekas ĝis ia grado sintenon sadisma-masohisman. La eduka profesio jam do allogis multajn sadistojn kiuj, simile al aliaj kun sama emo, ebliĝis kontentigi siajn emojn sub mantelo de moraleco kaj disciplino. Kvaraloke, kaj psikologio kaj antropologio rivelas la fakton, ke la pli maljuna generacio nur nevolonte kaj je prezo de sufero cedas siajn proprajn privilegiojn al la pli juna generacio. Ci tiu emo ofte ritualiĝis en la ceremonioj de adeptigo, kiuj troviĝas je preskaŭ ĉiuj kulturniveloj kaj en preskaŭ ĉiuj mondpartoj. Eduko estas plena je ceremonioj de adeptigo, ek de la trempado en akvon kaj ĵetado per litkovrilo ĝis ekzamenoj. En nia moderna eduko multaj el la pli primitivaj formoj de sufero tiel jnfliktitaj konfidiĝas per la instruistaro al la pli aĝaj lernantoj. Ĉi-rilate Langdon Davies diras tute vere ke „estas du partoj de eduko — la civilizita, aŭ almenaŭ la konvencia, regata de la instruistaro, kaj la barbara, regata de la lernantoj mem . . . La torturo eĉ ne menciiĝas en la prospekto de iu lernejo, sed subkonscie la plejmulto de plenaĝuloj kredas, ke ĝi valoras, kaj ili aranĝas por ĝia plenumo en sekreto. Tiamaniere ili evitas respondecon, sen devi forlasi la metodojn, al kiuj illi fidas”. (1) Fine, kaj kvinaloke, nia okcidenta eduko estas monaha kaj asketa laŭ tradicio. Gi disvolviĝis de tiuj, kiuj kredis, ke estas bone subigi la karnon kaj kultivi humilan spiriton por ĝui pli grandajn benaĵojn en alia vivo ĉi-poste. Pro ĉi-tiuj kialoj, kaj eble pro aliaj ankaŭ, eduko laŭ tradiciaj metodoj emas esti proceso, kiun oni intence igas pli malagrabla ol ĝi estas laŭ neceso. Multaj lernantoj kunsentos kun John Covvper Powys kiam, parolante pri siaj lernejtagoj, li diras: ,,Ni kutimis rakonti inter ni historiojn pri la estonteco, kiam ni jam ne estos ĉe la lernejo, sed estos plenkreskuloj, kaj ekstere en facila, amika, pli mola, dolĉa mondo. Ni elkomprenis, mi kredas, sufiĉe klare, mi almenaŭ komprenis, ke ni suferis streĉojn tiam, efektive tiam, multe pli krizajn ol iu, krom sur efektiva batalkampo, eble renkontota de ni en la estonteco.” (2) Iuj eĉ konsentos kun Osbert Sitvvell, kiu faras eĉ pli gravan plendon, dirante, ke ,,Post eduko en Anglaj privata lernejo kaj liceo la restaĵo de la vivo, kiom ajn malfacila, ŝajnas esti libertempo, kaj eĉ la milito venis al multaj knaboj adiaŭantaj la lernejojn kiel liberiĝo pli ol kiel katastrofo . (3) La ,,Nova Eduko” — simile al tio, kio iam nomiĝas la ,,Nova (1) (2) (3)

„The Younger Generation”. Noto: „Autobiography”. Noto: ..After the bombardment .

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

83

Moralo — estas esence ribelo kontraŭ la evangelio de asketismo, de sufero pro la valoro de la sufero mem. Giaj originoj estas kredeble troveblaj en la ĝenerala movado en la direkto de la Raciismo, kiu akcentigis la valorojn de ĉi-tiu vivo kompare al la devoj de submetiĝo al religia dogmo kaj la esperoj en la estonteco. Sekvante laŭ la vojo jam indikita de pli fruaj pioniroj, Herbert Spencer petas ke oni fidu al la puno, kiun la Naturo men infliktas al tiuj, kiuj malobeas ĝin, prefere ol al la pli artefaritaj sankcioj ĝenerale laŭmodaj. Mallonge, li postulas Edukon laŭ Realeco prefere ol laŭ aŭtoritataj moraloj : kaj iom post iom oni elkomprenis, ke eduko bazita sur pure tradicia etiko kaj arbitraj tabuoj taŭgis nek por veki povojn de kritika pensado, nek por prepari por vivo en demokratio, en kiu ĉiu individuo devas havi propran porcion de iniciativo kaj respondeco. Dum pli lastatempaj jaroj ĉi tiu emo plifortiĝis pro la eltrovaĵoj de la moderna psikologio — precipe pro tiuj de la psikanalizo. Unue venis la doktrino pri estiĝo de neŭrozo pro konflikto kaj subpremado, kaj la doktrino de sublimado per laŭgrada rafinado de instinktaj puŝiloj — ambaŭ kondukantaj al pli granda tolero de la pli primitivaj aspektoj de infana sinteno, kaj al pli granda malvolo uzi krudajn tabuojn kaj punojn en la eduka proceso. Eĉ pli lastatempe (plimalpli dum la lastaj dek jaroj) venis la pluaj riveloj pri la naturo de la morala faktoro en la homa menso — la ,,Super-mi” laŭ terminaro de Freŭd — kaj elkompreno de la fakto, ke malfacilaĵoj en disvolviĝo kaj alĝustiĝo povas, eĉ en tute junaj infanoj, kaŭzi ne nur mankon de morala regado, sed ankaŭ la ekziston de tro severa aŭ de tro kruda regado en la menso de la individuo mem ; la psikanalizistoj efektive faris la sufiĉe paradoksan eltrovon, ke tiu troa regado iam eliras, en formo de konduto klare kontraŭsocia, konduto kiu samtempe malhelpas la kapablojn de la individuo por propra sukceso kaj ĝuo. Ci ĉio jam kondukis al granda malpliiĝo de la graveco, kion oni atribuas al la asketa flanko de la eduko, kaj al multe pli granda emfazo pri la veko de la propraj intereso kaj iniciatpovo de la infano. Iuj asketaj elementoj, tamen, restas troveblaj en la granda plimulto de lernejoj. Ne parolante pri ekzamenoj, kiujn grandparte trudas al la lernejoj la supraj aŭtoritatoj, oni konstatas, ke restaĵoj de la pli malnova asketa moralo restas ankoraŭ videblaj, ekzemple, en la plimulto de gastlernejoj sub la formo de malmolaj kaj malkomfortaj litoj, nesufiĉe varmigitaj ĉambroj, kaj nebongustaj manĝaĵoj ; kiel baldaŭ elkomprenas plenkreskuloj, kiuj vizitas ĉi tiujn lernejojn por kongresoj kaj por aliaj kialoj. Tia vizitanto lastatempe menciis la manĝaĵojn provizitajn, kiel ekzemplo de „la plej malluma kuirarta Anglujo” — kaj ĉi tio estis en lernejo posedanta parkon, ludkampojn, kaj naĝejon de grandaj beleco kaj allogeco.

— paĝo 14 de la PDF —

84

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

Eble oni povas aserti, ke la fundamento de la Nova Eduko, tiel priskribita, estas nura deduktado de filozofaj starpunktoj aŭ psikologiaj eltrovaĵoj, kaj skeptikuloj prave postulus, ke post sufiĉa provo la supozaj profitoj de pli granda libereco kaj malpliigita sufero sin pravigu a posteriori per rezultoj. Bedaŭrinde, rezultoj laŭ statistika skalo estas pro diversaj kialoj malfacile haveblaj, kaj mi konas neniajn, kiuj estas kontentigaj pri la lerneja vivo mem. Se, tamen, ni enkalkulas la hejmajn ĉirkaŭaĵojn en la sfero de la eduko, interesan indikilon provizas la lastatempe eldonita esplorado pri ..Efikoj de Malsevera kompare al Severa Hejma Edukado de Goodvvin Watson. El 230 studentoj de Pedagogio li prenis kiel grupon reprezentan de la ..severa’ hejma eduko la 25Q/$ kiu dum juneco plej plene submetiĝis al la jenaj influoj: puno, severaj gepatroj, pli altaj idealoj en hejma ol en ĝenerala ĉirkaŭaĵo, gepatraj provoj plani iliajn vivojn, kontrol?taj ludoj, protektado de kono pri malbono ; ne povis paroli kun gepatroj pri adoleskaj amrendevuoj; devis ĉeesti preĝejon vole-nevole ; regulaj horoj de enlitiĝo jela deka ĝis dudeka jaro. La ..malsevera’eduka grupo konsistis el la 25%, kiu malpli multe spertis ĉi-tiajn influojn. La ..severa” grupo estis iom supera pro tio, ke 69’/0 el ili, kompare kun 55% el la ..malsevera grupo, viciĝis inter la unuaj du aŭ tri el klaslokoj, sed laŭ dudek kvin aliaj karakterizaĵoj la „malsevera” grupo montriĝis, kaj psikologie kaj socie, pli bone alĝustiĝinta (t.e. ĝiaj membroj malpli ofte agaciĝis aŭ hontis pri siaj gepatroj, malpli suferis pro ĉagreno, malfeliĉo, aŭ pensoj pri memmortigo, spertis malpli ofte kverelojn, malbonvolojn, aŭ suspektojn, malpli multajn rompitajn fianĉiĝojn, La rezultoj estis, tamen, malsimpligitaj pro la fakto, ke la ..severa grupo suferis multe pli pro diversaj, unuavide senrilataj, malhelpaĵoj, t.e. fizika malsupereco (kvankam ne definita malsano), malfeliĉa edziĝo de gepatroj, sociaj kaj ekonomiaj malavantaĝoj, kaj ,,malnovmoda religio”. Pro ĉi tio, ĉio direbla kun perfekta certeco estas, ke en la observata grupo, tiuj, kiuj ricevis malseveran hejman edukon profitis per iuj avantaĝoj en posta vivo, kvankam ĉi tiuj avantaĝoj okaziĝis eble ne nur pro la malsevera eduko, sed pro iuj aliaj faktoroj, kiuj havis rilatojn al la ,,malsevera” atmosfero de la hejmo. Ci tiun ĝeneralan konkludon pri supereco de malsevera eduko konfirmis lastatempa psikologo pri anglaj studentoj. Kompreneble, oni demandos, ĉu estas eble permesi tro da libereco kaj malsevereco ? Kioman gradon da regado kaj disciplino oni devas ankoraŭ ekzerci ? Laŭ la nuna stato de scio, ĉi tiu estas demando malfacile respondebla. Oni ĉiam konsentis, ke agado danĝera al vivo kaj korpo nepre devas regiĝi (tamen, eĉ ĉi-tiurilate iuj el la novaj edukistoj estas mirinde kuraĝaj: mi konis instruiston, kiu, ekzameninta ŝarĝitan revolveron en posedo de unu el siaj lernantoj, redonis ĝin al li, rimarkigante kvazaŭ senzorge, kiom fiestas bonŝanca posedi tiom bonegan ,,pafilon”).

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

85

Sed ĉu en aliaj aferoj la instruisto devas agi kiel eble plej netrudeme aŭ ĉu estas preferinde ke li de tempo al tempo agu kiel aŭtoritatulo ? Kiel ekzemplon de indikiloj en tiu malfacila demando, ni prenu eble la laboron de Susan Isaacs ĉe la Malting House School (1). Si trovis, ke, se la plenkreskulo restas tute pasiva kaj malkuna en ĉeesto de klare kontraŭ-socia konduto de infano, unu el du nedezirindaj rezultoj okazos. Unuflanke, la instruistino povas esti konsiderata kiel konivanta aŭ aprobanta la ,,malbone con”, kaj la infano ,,projekcius” siajn proprajn malbonajn impulsojn sur sin, kaj tiam ,,punus” sin per plua kontraŭ-socia konduto anstataŭ puni sin, tute same, kiel dum malpli juna aĝo ni eble projekcias niajn proprajn atakemajn dezirojn sur aliajn, ekzemple, krimulojn kaj politikajn malamikojn, kaj tiam infliktas anstataŭan punon, sentante nin justegaj tion farante. Aliflanke, se tia projekcio ne okazas, la instruistina ellaso de admono aŭ puno povas pliigi la streĉon de kulpsento en la infano, kaj tio siavice kondukos al nedezirindaj sekvoj, inkluzive la paradoksan faron de „krimoj pro kulpo”, t.e. kontraŭ-socia konduto intence puninda. Kontraŭe, se la instruistino agas tiumaniere, ke ŝi efikigos ,,realan” moralon (aparte de nura morala indigno aŭ insisto pri tabuo), la infano povas kun profito ,,projekcii sian ,,super-min” sur ŝin, kaj la interna streĉo malrapide emas iĝi mem pli racia kaj realisma. Estas eble laŭ ĉi tiu senco, ke ni povas pravigi la frazon ,.ordigita libereco”, kiu lastatempe populariĝis inter iaj edukistoj ; kvankam ni devas zorgi, ke ni ne uzas ĝin sole kiel kovrilon por niaj propraj neanalizitaj reakciaj emoj. Oni rimarkos, ke ĉi tiuj konkludoj bazitaj sur la plej zorgaj modernaj observaj metodoj en la eduko de junaj infanoj konfirmas la eltrovaĵojn de psikanalizistoj pri la forto de la ,,super-mi” eĉ ĉe frua aĝo, tiel donante bonvenan subtenon al la ĝenerala sinteno adoptita de la ,,Nova Eduko”. Sajnas ke la morala faktoro ne bezonas tiom plifortigon aŭ ekzercadon per asketadoj, kiom liberigon de siaj pli primitivaj kaj atakemaj kvalitoj ; ĝenerale, raciigon ĝi bezonas, kaj harmoniigon kun la postuloj de realeco, pli ol la teruraĵojn kaj arbitrajn limigojn de tabuo. Tamen, pro nepraj malsukcesoj en la malfacila proceso de disvolviĝo, nesocia konduto kompreneble renkontiĝos, kaj ĉi tio eble necesigos agon — precipe ĉe malpli junaj infanoj — je iom pli surfaca nivelo. Eĉ ĉi tie, tamen, malĝentila traktado kutime rezultigas pli da malbono ol bono, ĉar ĝi naskas ofendiĝon, kaj povas emi starigi psikologian cirklan malbonserion, en kiu krimoj konstante kompensiĝas aŭ ekvilibriĝas per puno. Estas eble pli bone en (1)

Noto: «Social Development in Young Children”.

— paĝo 16 de la PDF —

86

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

multaj kazoj, ke la vera naturo de la malbono, kiun suferas la komunumo kiel tuto, elkompreniĝu al la kulpulo, tiamaniere ke li plie kaj plie identigu sin men kun tiuj, kiuj suferas pro lia kulpo. En iuj lernejoj diversaj aplikadoj de la principo de kolektiva puno proviĝas por ĉi tiu celo (ekzemple, nutriĝo per pano kaj akvo dum unu tago kiam okazas ŝteloj). Kvankam tiaj eksperimentoj iufoje ŝajnas sukcesi, ilia nenatura karaktero en multaj kazoj apenaŭ ebligas ke ni rigardu ilin kiel pli ol ,pis aller’. Ĉi tie, same kiel aliloke, tamen, eksperimentado kia tia, estas bonvena. Fine, oni povas diri, ke asketismo en la plej ampleksa senco rivelas sin kiel ĝis ia grado determinita per la kondiĉoj mem de la homa vivo, dum ĝis plua grado ĝi respondas al iuj tre profunde enradikigitaj, sed primitivaj, emoj de la homa menso. Ĉar ĝi estas tia, oni ne povas tute elradikigi ĝin el la eduko, kvankam ĝia valoro multege trotaksiĝis en la estinteco. Asketismo estas ĝis ia grado nepra, sed, pro lumo de la nuna scio, ni certe ne pravas rigardante ĝin memstare kiel virton.

Oficejo ,,Esperanto ĉe la instruado”. C. Krusemanstr. 43m, Amsterdam Z.

Ni ĝoje povas konstati ke la oficejo laboras kontentige, kaj ke ĝia influo kreskas. Gi instigas starigi ĉie en la lando komitatojn por aranĝi infankursojn. ekster la kutima lerneja programo. En diversaj urboj kaj vilaĝoj nuntempe multaj lernejanoj studas entuziasme nian lingvon. Tio estas nur la unua paŝo. Per ĉi tiuj kursoj ni volas influi la lernejajn aŭtoritatulojn kaj montri la kreskantan intereson de la junularo por Esperanto. Bona helpo ĉi tiuj kursoj krome estas por nia agado ĉe la ministro por enkonduko de Esp. kiel nedeviga lernfako. Tio estas la dua ŝtupo, kiun ni volas atingi. Kaj nun, kiam ni skribas ĉi tiujn liniojn, ni, nederlandaj esperantistoj, staras antaŭ grava okazontaĵo. En la monatoj Novembro aŭ Decembro nia regna deligitaro (dua ĉambro de la parlamento) pritraktos novan leĝon pri la organizo de la eduko de geinstruistoj kaj la buĝeton de la instrua ministro. Nia Amsterdama oficejo decidis aranĝi antaŭ ĉi tiu pritraktado

Nacian Kongreson por Esperanto en la Lernejoj, kiu okazos en Hago. la 5an de Novembro, je la 15a horo, en granda salono. Jam antaŭ kelkaj monatoj deputitaro de nia oficejo priparolis niajn dezirojn kun la direktoro ĝenerala por la instruo. La skriba pritraktado de la supre nomita leĝo jam okazis, la ministra starpunkto ne estis favora al nia afero. Sed la buŝa ankoraŭ okazos kaj ni deziras influi la finan decidon. La situacio ne estas senesperiga : sufiĉe grava parto de la deputitaro certe subtenos nin. Estos nia tasko, ŝanĝi tiun parton en plimulton. Nia oficejo, kiu reprezentas proks. 89000 personojn, invitos al la kongreso : la Ministron, la direktoron ĝeneralan, la regnan instruad-konsilantaron, la ŝtatajn inspektorojn, ĉiujn deputitojn, skabenojn de grandaj urboj, k.t.p. Kvar eminentaj parolontoj estas petataj, enkonduki la temon laŭ propra gusto. Kaj ni, nederlandaj esperantistoj, zorgos plenigi eĉ la plej grandan salonon. En la sekvonta numero de I.P.R. ni raportos pri ĉi tiu grava kunveno. N.B. En la lasta momento antaŭ la presado ni ankoraŭ povas komuniki, ke la kongreso estis plena sukceso. Proks. 1500 personoj plenigis la salonon!

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 5

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

87

La internaciaj restadejoj Risskov kaj Ry, 1938, Danujo. En Risskov okazis de la 28-7 — 31-7 kunveno de 40 personoj, ĉefe nederlandanoj kaj francoj. Ili i.a. vizitis la lokan modele konstruitan lernejon, kaj la urbon Aarhus. Banado, festvespero k.t.p. kompletigis la programon. La popola altlernejo en Ry gastigis de la 31-7 — 10-8 152 personojn el 12 andoj. Multaj partoprenis kursojn de ges-roj Weide, de s-ro Jensen kaj de s-ro Gron borg. Cetere okazis paroladoj, pri Aŭstrujo, pri Bellamy k.t.p. Gimnastikleciono, kantado, Esperanto-diservo, ekskursoj amuze kaj interese plenigis la liberan tempon. Venontjare 1939 verŝajne okazos 5-taga restado por Esperantistoj en Risskov, kaj 10-taga en Ry, proks. je la sama tempo.

La infanrenkontiĝo, aranĝita de la Federacio de Laboristaj Esperantistoj en la regiono de la nederlanda lingvo. Dum tuta semajno proksimume 50 esperantistaj infanoj kunestis en kampado sur la belega tereno de la kampcentro Doorn-Austerlitz ĉe Maarn. Bedaŭrinde, ke ne sukcesis la klopodoj partoprenigi infanojn el ekster Nederlando. Tutan semajnon la infanoj estis inter si kunigitaj per Esperanto. Kiel impresis la unua konatiĝo ĉe la infanoj ! Spite, ke ili ĉiuj venis el diversaj lokoj kaj ne konis unu al alian, harmonia intermiksiĝo tuj agrable surprizis ĉiujn. Nur kelkaj minutoj necesis por vera interamikiĝo, kiu regis seninterrompe ĝis la fino kaj kiu pliaĉigis la infanajn animojn per novaj altetaksataj sentoj de reciproka amikeco. Kiel elkore la infanoj akceptis kaj forte aŭdigis la kampdevizon : ,,La tuta mondo estas nia lando I” Proksiman jaron okazos la 2a renkontiĝo. Laŭ nia espero pli grandskale. Por ebligi tion, ni petas jam nun turni vin (el kiel eble plej multaj landoj) al la sekretariino de la infankomitato : A. C. OBBES, Boezemlaan 24-B, Rotterdam (N).

Cu vi scias ke. . . . 1. Estonio estas sola ŝtato en la mondo, kie rajtas plena kultura aŭtonomio por siaj nacimalplimultoj. Ci tiun profitas jam la juda kaj germana kaj ekprofetos rusa nacimalplimultoj. 2. La procento de la personoj, scipovantaj legi kaj skribi estas en Estonio 98. 3. Estona literaturo festis en la jaro 1935 sian 400-jaran datrevenon. Rimarkinde estas noti, ke la nombro de la libroj kaj presaĵoj, aperintaj dum la 20-jara memstareco, altiĝas al pli ol 18.000, dume en 380 jaroj aperis nur 15000 presaĵoj. 4. La unua kompleta estonlingva biblio aperis en la jaro 1739, la unua gazeto-1776 kaj la unua universala enciklopedio en la jaro 1937.

— paĝo 18 de la PDF —

88

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 5

5. Estonio estas unu el malmultaj landoj, kie regas manko de laborulaj, tiel ke oni devas ĉiujare ilin importi el aliaj landoj. 6. La arkivo de estona popolpoezio kaj skribita antikvaĵo estas plej granda en la mondo. Gi enhavas pli ol 400.000 da paĝoj da manuskripto (1932.) 7. La subtera trezoro de Estonio estas t.n. brulŝtono aŭ oleoŝtono. De ĝi estonoj eligas benzinon kaj centojn da oleo. 8. Familiaj nomoj de estonoj estas donitaj de germanaj pastroj kaj grandbienaj posedantoj antaŭ 100 jaroj kaj estis parte germanlingvaj (40 % de ciuj fam. nomoj). Nun, dum la sendependeco oni estonigis jam ĉ. 200.000 fam. nomojn. La agado daŭras.

Vivofajro. GLISTAV SUITS.

Vivofajro flagras ja kvazaŭ sun’ sur bluĉiel’, vivofajro fulme ekbrilas kun bru’ kaj bel : lumas ĝi dum plej malhela noktohoro, brilas en pensoj, en nia laboro — kaj estingiĝas por ĉiam. Kial printempe muĝas maro kaj river’, sub kies paŝoj bruegas ter’ ? La sopiroj ardas kvazaŭ torĉo-flamaro: Kunglan )* fabelan serĉadas junularo — ĝis al pordego de Toonela )** venos ĝi. Vivofajro ardas ja kvazaŭ aŭror’, vivofajro ruĝe flagras en la homkor’. Vivofajro brulas kaj fine bruli ĉesas, fajron estintan eĉ oni forgesas — postrestos nur sole cindro.

Estas la cindro sankta, kiu restas. Sed pli sankta la vivofajro mem estas. (Trad. Hilda Dresen). *) **)

Fabellando. Regno de mortintoj.

— paĝo 19 de la PDF —

Korespondoficejo adreso : K. H. SPORTEL.

sekretario de T. A. G. E. NIEUW-SCHEEMDA (Nederl.)

Geinstruistoj : Sro. V. Salivar. BiLINA, Ĉeĥosl. _ ~ Sro. Fraut. Tomau BRODEK U PREROVA. Cehosl. Sro. Leon Leblond AMIENS. 46 Str. Capperonnier Francujo. Sino. Michel 157. rue Bataille LYON Francujo. Fino. Jeanne Dedieu 13 rue de Belfort. PRADES. Sro. Stojko Dimitrov. Pyr. Or. Francujo MAHLA VELĈEVSKA. Trojan. Bulgarujo. Fino. Matra Sasonova ASSENOVGRAD Bulgarujo. Sro. Kiril P. Kunĉev str. Ĉar. Samuil 35. BLIRGAS Bulgarujo. Sro. Cor Salemink. Juliana Oord LAREN N.H. Nederlando. Sro. A. Dominisse. Barierweg 230 EINDHOVEN. Nederlando. Sro. Lazaro Fiury. SAN JORGE. F.C.C.A. Pcia Santate Argentino. Sro. Dobri Baĉvarov. LII. Rodopi, 113. PLOVDIV, Bulgarujo. Sro. G. Dimitri. LU. Marica Levi. 26. PLOVDIV. Bulgarujo. Sro. Totja. N. Toteva. LU. Stranĝa. 7. PLOVDIV. Bulgarujo.

Gelernantoj: Sro. Eugen Matirko. KOŜKE. LETNa-30 Ĉeĥosl. Sro. Junks Sunhe. P. O. Box 116. CANTON. Ĉinio. Fino. Maryse Cassar Rosetta House School PORT SAiD. Egiptujo. Sro. Marin Graŝnov / . tdoi a nt i c e. i/ i qymnazio IKO AIN. oulg. bro. btojco Kovacev ) ’ Sro. Dimĉo Vangelov GORSKI-IZVOR Haskova reg. Bulg. Sro. Petko Bonev, Radecka 67 KAZANLIK Bulg. Fino. Susana Sart, Str. Todor Bornov 4, SOFIO Bulg. Sro. A. Butkus (18 jara akad.ano) Veterinaria Akadamio Vilyampole KAUNAS Litovujo. Sro. Stamo Dimitrov, LU. G. Mamatĉev. 3, PLOVDIV, Bulgarujo. Sro. Georgi Ganĉev, LU. Rakovski 5, PLOVDIV, Bulgarujo. Sro. Janko Dobrev, LU. Balkan 6, PLOVDIV, Bulgarujo. Sro. Stojĉo Totev, LU. Neofit Bovzeli 37a, PLOVDIV, Bulgarujo.

Lernejoj : Tischlergewerbeschule SLIWEN Bulgarujo. Knabengymnasium SLIWEN Bulgarujo. Community High School, Sro. George J. Falgier, WINCHESTER, Ulinois, U.S.A.

— paĝo 20 de la PDF —

Uzu por viaj infankursoj la metodon

,,LA JUNA VIVO”. Treege enka kaj . . malmultekosta. Adreso: JUNA VIVO – WEST-GRAFTDIJK (N.H.) Nederlande

Legu la interesegan monatan gazeton «Nia

Gazeto

ft ♦

Jarabono : 2. sv.fr. Adreso: 29. Av. de la Victoire. NICE. (Francujo). ——

LA HEROLDO,

nia internacia semajna gazeto. —

Legata en ĉiuj landoj 1 Petu abontarifon ĉe la administracio : Harstenhoekweg 223. SCHEVENINGEN (Nederland).

GEINSTRUISTOJ. Mendu tuj la unuan libron de la T.A.G.E.bibliotheko : ..Kiel eduki niajn infanojn” de Dr. A. Ferriere. Por T.A.G.E.-anoj nur 0,50 ned. guld.

Adreso: T.A.G.E.-oficejo. Schoolstraat 13. VEENDAM. Nederland. —…… ,

………………………………………—………………… …

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

Oficiala organo de T.A.G.E. 17-a jaro.

— paĝo 2 de la PDF —

Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, TREBIĈ,

Abonprezo de I.P.R. La abonjaro daŭras de la 1 -a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Por la abonkotizo estas sendota el: 5. — ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Ĉehoslovakujo 20 ĉ. kr. 6 kronoj, Danujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavino 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1. 50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se ebie, pere de la poŝtĉekkonto No. 9715. Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

F-ino V C. Nixon, 183 Woodlands Park Road, BOURNVILLE. Birmingham. Alĝera: Jean Delor. Professeur au Collĉge de gar<;ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St„ Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN. Bulgara: Ivan Valĉanov, Ljuben Karavelov. 40. SOFIO.

Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. B. Ĉina: Chang-Ching-Chiu, 27 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Cilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana : Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. Estona: Ain Vahuri. VIRU-KABALA. Franca: G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana : Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara : Bleier Vilmos. Soroksari ut. 38-40. V. 6. BUDAPEST. IX. Japana : Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESEN1CE, FUZINE. Kanada : Aleksandro. E. C N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda : J. Hogenkamp, Hoofd der School, 2e Exloermond (W.). (Pagi al van Hage. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Soekalilah. 14. CHER1BON. Pola: Jozef Migacz. Dlugosza 2. NOWY—SACZ. Poŝtkonto No. 406284. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California, kaj: Amerika Fsp. lnstituto. Illi Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo, kaj en Norvegujo.

En SVEDUJO oni sin anoncu al la sekretario de la T.A.G.E. sekcio (S.I.E.F.)

S-ro Fritiof Ahnfeldt.

Inglatorp, Torskors.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

jĵ>7=a jar° ■ umer°o) *_z__ PEDAGOGIA REVUO

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Adreso por redaktado kaj administrado: T.A.G.E.-oficejo, Schoolstraat 13. Veendam. (Nederlando.)

Prezidanto de TAGE : W. RUSSELL HAMILTON. The Grammar School HEMSWORTH : Nr. Pontefract, Yorksh. (Anglujo).

Sekretario :

K. H. SPORTEL. Nieuw»Scheemda

(Gron.) (Nederlando). Kasisto: A. VAN HAGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando). Poŝtkonto No. 9715.

Korespondoficejo : K. H. SPORTEL, Nieuw-Scheemda (Gr.) (Nederlando).

Nova vojo? Nun, kiam mi skribas ĉi tiujn liniojn por I. P. R., la jaro estas finiĝanta: la sesa jaro, post kiam ni, en Nederlando, prenis sur nin la gvidadon de T.A.G.E., el la manoj de niaj germanaj kolegoj, kiuj ne plu povis labori en tiu direkto. En ĉi tiuj 6 jaroj ni faris nian eblon pligrandigi, kaj precipe pligravigi, nian asocion. Ni laboris kun plena sindono, ofte sub tre malfacilaj cirkonstancoj. Ie kaj tie, en kongresoj, oni laŭdis tion, kion ni faris; oni aprobis la redaktadon de nia organo k.t.p. Kompreneble, ankaŭ mankoj kaj eraroj estis konstateblaj. Kial ne? Sed sciu, ke ĝuste ni mem, ni laborkomitatanoj, akre sentas la mankojn, klare vidas, ke ni ne atingis tion, kio fakte estas atingebla, aŭ devas esti atingebla. Dum ĉi tiu forpasanta jarfiniĝo mi sidas, meditante antaŭ la ..morala” bilanco de nia asocio. Multan penadon mi vidas unuflanke; malmultan sukceson aliflanke: rezultatojn post 6 jaroj, plenaj de bona volo kaj timplenaj esperoj. Kiel ? Kial ? ? Ĉu kulpas iu? iuj? io? Mi havas la absolute certan konvinkon, ke instruista asocio de esperantistoj nuntempe povos nombri sian anaron per centoj, eĉ miloj. Cu la vojo, kiun ni iras, ne estas la ĝusta? Ni bazis nian laboron sur jenaj, al vi konataj, fundamentoj: 1. Influri ĉ a, internacia organizo de geinstruistoj esperantistaj estas necesa. 2. Nun tempe, almenaŭ provizore, tia organizo estu universala. 3. La organizo, unualoke, prizorgu la kontakson inter la an oj pere de asocia organo. Cie, en la esperanto-movado, la laboro por enkonduki Esperanton en la lernejon staras en la centro de atento. Por atingi sur tiu

— paĝo 4 de la PDF —

90

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

kampo konsiderindajn rezultatojn, komuna celkonscia penado estos necesa. Kaj unualoke la esperantistaj gekolegoj, ĉiuj, devas kunlabori, ĉar ili estas la personoj, al kiuj poste la lernejaj aŭtoritatuloj petos la efektivigon de la instruado. Miloj da tiaj gekolegoj ekzistas, dise en la mondo. Sed tiu kvanto ne estas videbla, ne sentebla ! Tamen niajn aŭtoritatulojn certe tiu kvanto impresos. Krome, miaopinie, demonstracio de granda amaso da geinstruistoj esperantistoj, kiuj deziras eduki la junan generacion por paco, amo kaj interfratiĝo, ne „tute” estus superflua bagatelaĵo. Sincere: ĉu ĉiu vera esperantisto ne estas ..edukisto” laŭ la plej bona senco de la vorto, kaj ĉu ĉiu konscia edukisto ne estas plej profunde en sia koro, ..esperantisto” laŭ la ideo de la Majstro? Kie estas tiuj miloj de tiaj popoledukisto!? Dise en la mondo, ĉiu baraktante por si mem! Kial ili ne etendas la manon unu al la alia? Ili ĉiuj povas interrenkontiĝi sur universala tereno, postlasante proprajn dezirojn kaj tendencojn, agonte por unu komuna celo. Tio devas esti efektivigebla, nun kiam ni ne estas sufiĉe fortaj por formi apartajn grupojn. Kune ili aŭdigu sian voĉon, konigu siajn postulojn kaj plivastigu sian scion pere de komuna organo. Sed T.A.G.E. ne sukcesis grupigi sufiĉe da gekolegoj poramasa demonstracio. Tamen ankaŭ iu alia organizo ne! Kie la kaŭzo ? Mi ne volas fini ĉi tiun jaron, ne dirinte suprajn vortojn. Kaj mi aldonas: ĉu vi scias tiun kaŭzon? Vi kunkulpos, se vi silentas! Diru malkaŝe, kion vi pensas. Ankaŭ vi faru bilancon. Se vi opinias, ke la nuna laborkomitato kulpas, ne silentu. Gi provos plibonigon se ĝi povos; kaj se ĝi ne povos, ĝi_volontege forlasos la seĝon, transdonante la postenon al alia. Gi nur celas la bonon de la instruista movado, kaj ĝojos pri ties prospero, kia ajn kaj pere de kiu ajn. Antaŭan jaron mi skribis, ke per la helpo de ĉiu nuna ano, T.A.G.E. povos akiri pluajn centojn da membroj. Sed la sukcesoj estis minimumaj. Do, tiu vojo eble estis tro kruta. Ni reklamis kaj propagandis tiom, kiom niaj rimedoj permesis. Ankaŭ tiu vojo montriĝis domplena. Ni klopodis veki la intereson per pli da servoj al niaj anoj; sed tia vojeto ankaŭ ne estas tute ebena. Gekolegoj, kion vi farus, se vi sidus sur nia seĝo ? ? Montru vi vojon, antaŭ ol la marŝado por ni estos tute neebla. Kaj ne silentu! Ni ankoraŭ ne laciĝis, sed sciu, ke daŭra grimpado kaj serĉado de vojo finfine absolute konsumos ĉiun emon kaj energion. Helpu vi, kaj ne staru flanke de la vojo, rigardante indiferente nian penadon. Ni opinias, ke ni ankoraŭ, eble lastfoje, trovis sufiĉe bone ireblan vojon, kaj plenaj je esperoj kun nova energio ni metis la unuan paŝon.

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

91

Aŭdu! I.E.L., la Londona internacio, agnoskante la neceson de forta instruista organizaĵo, petis kunlaboron kun ni sur ĉi tiu kampo. Post kelka korespondado ni havis la plezuron persone renkonti en Hago S-ron Goldsmith, la ĝeneralan sekretarion de I.E.L. Niaj interparoladoj rezultigis iun formon de tia laboro, pri kio ni ĉi sube proponas al vi la simplan skemon, opiniante, ke vi povos aprobi ĉi tiun klopodon. Ni intencas peti al la aliaj internacioj: S.A.T., I.K.LI.E. kaj K.E.L.I., se eble, saman kunlaboron. Tiamaniere T.A.G.E. povos fariĝi universalan medion por diverstendencaj gekolegoj, varbitaj per siaj propaj organizoj. Tiaj varbitoj ĝuos favoran kotizon, kio ne ekskluzivas jam ekzistantan favoran tarifon por kelkaj landaj sekcioj kaj grupoj. Laŭ ĉi tiu vojo ni esperas, ke ni povos atingi pli multe da gekolegoj ol ĝis nun, kaj ke ni povos penetri tien, kie ĝis nun ..obstinaj baroj’ malpermesis iradon. La varbado, pli facila! Sed precipe al vi, kara membro de T.A.G.E., mi denove petas vian helpon. Cu tiu ĉi vojo montriĝos efika? Ni esperu! Gi povos esti tia, se ĉiuj gekolegoj komprenos la gravecon de nia instruisto movado. La parolo nun estas al vi! Al vi ĉiuj mi deziras novan jaron tian, kia vi ĝin esperas, kaj al nia T.A.G.E………… unualoke . . . . milon, almenaŭ milon, da anoj. P. KORTE.

Interkonsento. farita je la la de decembro 1938 inter Internacia Esperanto-Ligo

(I.E.L.) kaj Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (T.A.G.E.), laŭ kio estas interkonsentite ke: 1. La du Asocioj faros sian eblon helpi unu al la alia rilate la komunajn celojn. 2. T.A.G.E. faros sian eblon instigi siajn membrojn aliĝi al E.L. kiel individuaj membroj, kaj I.E.L. siaflanke instigos la I. geinstruistojn, anojn de I.E.L., aliĝi al la faka asocio T.A.G.E. 3. I.E.L. presigos en sia Jarlibro informon pri T.A.G.E. kaj laŭeble presigos en siaj gazetoj komunikaĵojn pri tiu Asocio. 4. I.E.L. aranĝos akcepti kotizojn por T.A.G.E. po la favora tarifo du guldenoj pere de siaj ĉefdelegitoj kaj Perantoj en la landoj, kie 1 .A.G.E. tion deziras; el tio la Cefdelegito aŭ Peranto de I.E.L. ricevos dek procentan kompenson kaj la Centra Oficejo de I.E.L. dek procentojn. La ceteran parton oni apartigos por T.A.G.E. en la libroj de I.E.L. kaj pagos ĝin al T.A.G.E. kiam petite. I.E.L.

— paĝo 6 de la PDF —

92

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

ĉiam senprokraste informos T.A.G.E. pri ricevitaj kotizoj kaj pri la adresoj de la pagintoj. 5. La nuna kontrakto ne plu validas se unu el la kunkontraktintaj partioj ne deziros daŭrigi ĝin. Tiuokaze trimonata averto estos necesa.

La Nacia Kongreso por Esperanto en la Lernejoj, en Hago, Nederlando, la 5an de novembro.

En no 5a ni anoncis ĉi tiun gravan kongreson, kaj ankoraŭ povis komuniki, ke ĝi estis plena sukceso. 1500 viroj kaj virinoj el ĉiuj regionoj de la lando, de ĉiaj politikaj tendencoj kaj religiaj konfesioj, plenigis la grandan salonon de la ..Zoologia Ĝardeno”, kiu estis ornamita per flagoj. Por ĉiu Esperantisto estis granda ĝojo, vidi en la vasta salono tiun entuziasman homamason, kiu ĉi tie kunvenis por la idealo de tutmonda, tuthomara interkompreniĝo. Multaj portis la stelon, sed ankaŭ tre multaj (ankoraŭ) ne Esperantistoj, tamen simpatiantoj de la ideo ĉeestis. Post la malfermo de la prezidanto, S.ro P. W. Baas, parolis unue D.ro F. C. Dominicus, profesoro ĉe la Komunuma Liceo en Hago, pri la enkonduko de Esperanto en la mezlernejojn. Li menciis i.a. la eksperimentojn faritajn pri la instruado de Esperanto en diversaj lernejoj, kiuj brile sukcesis, kaj ankaŭ rakontis pri la helpo, kiun al li donis Esperanto dum liaj vojaĝoj. La dua oratoro, S.ro H. C. van Leeuvven, estro de biblia lernejo, demandis, ĉu oni povu enkonduki Esperanton en la elementan lernejon. Ne, li diris, ne, en lernejon, kiun ni havas nun, kun tro ŝarĝita instruplano, kie el la infanoj oni faras papagojn. Sed la lernejo devas instrui por la vivo ! En la estonta lernejo, kun nova instruplano, oni en la 4a lernjaro komencu per Esperanto-konversacio, kaj en la 6a jaro per korespondado. Tiam D.ro Gerlach N. J. H. Royen, profesoro ĉe la Universitato de Utrecht, ironie rakontis pri „lingvo-mirakluloj”, kiuj regas „perfekte” tri, kvar aŭ cent (!) lingvojn. Poste li demonstris, ke en diversaj regionoj de la mondo naskiĝis ..mikslingvoj’ kiel Hindostani k.t.p. Do kiel kondamni Esperanton kiel ..mikslingvo”, kion oni ofte faras ? La lasta oratoro, S.ro Th. J. Thijssen, parlamentano kaj ĉefestrarano de la Ligo de nederlandaj instruistoj, plendis pri la rezulto el la instruado de fremdaj lingvoj. Sed, lernante Esperanton,

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

93

oni uzas sian nacian lingvon pli korekte, kaj pli facile lernas aliajn lingvojn. Nun estas tempo, enkonduki Esperanton en la lernejon, eĉ kiel devigan fakon. Esperanto ne nur estas lingvo, sed grava kulturfaktoro^ Gi estas tute laŭtempa, kaj donas grandan feliĉon al multaj. Ĉar ĉi tie kunvenis tiom da homoj, oni povas diri, ke jam la amaso komencas postuli Esperanton. Poste la prezidanto dankis la parolintojn, kaj komunikis, ke IIO simpati-esprimoj kaj salutoj al la kunveno alvenis el 21 landoj, ĉiuj skribitaj en unu sama lingvo 1 Fine estis unuanime akceptata tiu rezolucio : La Nacia Kongreso por Esperanto ĉe la Instruado, okazinta la 5an de novembro 1938 en Hago, aŭskultinte la paroladojn de reprezentantoj de gravaj religiaj kaj politikaj popolgrupoj, konstatinte la ĉiam kreskantan, kaj ankaŭ alilande sentatan bezonon je mondhelplingvo por la internacia trafiko, konvinkite ke tio sen grandaj kostoj por la komuneco estos ebla,— petas Registaron kaj Parlamenton : 1. akcepti Esperanton inter la fakultativojn instrufakojn, nomitajn en art. 2 de la Leĝo pri Elementa Instruado ; 2. instruigi Esperanton en la institutoj por estontaj geinstruistoj. Al S.ro E. C. N. Al., Blaine Lake, Kanado. Tiu ĉi raparto ankaŭ estas respondo al via peto de la 30a. de okt. Vi vidas, ke en Nederlando la afero bone progresas. La komitato „Esperanto ĉela instruado konsistas el organizaĵoj kun entute 100.000 membroj. Gi fervore laboras, kaj, espereble, kun baldaŭa sukceso ! Se vi deziras pli da informoj, bonvolu skribi. Red.

La desegno-instruado en la elementa lernejo. La metodo de RICHARD ROTHE. Kiam vi vizitas la Muzeon de Instruado en iu lando, vi povos vidi, kiom da metodoj por la desegno-instruado ekzistas! Vi kapturniĝas pro la desegno-libroj, la multaj bildoj, modeloj k.t.p., ĉio metodoj, kiuj estas bazitaj sur la kopiado kaj kolorigado de bildoj. Ofte la rezulto estas sufiĉe bona, sed—ĉu la infano lernas ion ? Ne! Tion oni jam delonge konsciis, sed estas malfacile, ŝanĝi la instruadon, ĉar nur malmultaj libroj ekzistas, kiuj volas instrui laŭ pli moderna metodo.

— paĝo 8 de la PDF —

94

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

Pro tio ni volas komuniki ion pri la metodo de Richard Rothe. Li diras, ke la rezulto de la ĝenerala desegno-metodo estas, ke preskaŭ ĉiuj plenkreskuloj ne, aŭ tre malbone, povas desegni. Pro tio, kaj ankaŭ, ĉar proksimume 90 % de la lernantoj estas sentalentoj, li komencis kolekti kaj pristudi desegnaĵojn, ankoraŭ ne influitaj de aliaj personoj. Li vidis, ke la disvolviĝo de la desegnado, la formado, estas bazita sur fiksitaj leĝoj, kaj devenas el la deziro, ŝanĝi substancojn aŭ materialojn. Pere de ludo kaj fantazio, de kontinua laboro, dum kio la etulo klopodas per iloj ŝanĝi la materialon (frapi, ĉarpenti, malkonstrui, k.t.p.), pere de la lernado kaj eksperimento fine la infano trovas la vojon al la ideo. El ĉi tiu laŭleĝa disvolvo rezultas, ke ĉiu homo povas lerni desegni (formi), se oni nur evoluigas la „primitivan talenton”, kaj lernas ..formi laŭ spertoj”. Necese por tiu formado estas, ke oni libere kreskigas la talanton. Du grandajn grupojn Rothe distingas, nome: la ,,vidanto-tipon” (..Schauender Typus”) kaj la „konstruanto-tipon’ (..Bauender Typus”).

fig. I. 1. La „vidanto-tipo” (proks. 2 proe.) La rememorbildo estas farata per unu linio. 2. La „konstruanto-tipo” (proks. 98 proe.) La bildoj estas farataj fikse kaj simetrie, kvazaŭ ili estas konstruitaj el lignaj blokoj aŭ argilbuloj.

— paĝo 9 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

95

La „vidanto-tipo” estas la talentaj (2 %). Ili reproduktas la rememorbildon en unu linio. La „konstruanto–tipo ”, la sentalentoj, (98 %), esprimas la rememorbildon per fiksaj, simetrie formitaj buloj aŭ blokoj de materialo. Laŭ tiu vidpunkto la antaŭe ĝenerala opinio, ke nur la talentaj povas plene disvolviĝi, tute ne estas ĝusta. Ja ne temas pri personoj kun pli aŭ mai pli da talento, sed pri diferencaj talentoj. Rohte vidas en tiuj du tipoj du pratipojn de popoloj. La „vidanto-tipo” estas la reflekto de la nomadpopolo, kiu pro sia ekzistado devas koni la beston kun ties kutimoj kaj movadoj. En ĉi tiu rilato Rothe atentigas pri la agadplenaj rokdesegnaĵoj, kiuj troviĝas en Sudfrancujo kaj aliloke de pragentoj. Precipe la konturojn ili indikis. En la „konstruanto-tipo” oni retrovas la homojn kun fiksitaj

fig- 1[I. 1.

2. 3. 4. 5.

La ..Primitiva gesto”. Nur la direkto estas indikata. Floro : a. stelfloro. b. kloŝfloro. c. diskfloro. Arbo. Pino, Homa figuro (vertikala). Besto (horizontala).

— paĝo 10 de la PDF —

96

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

loĝejoj. Ilia vivo estas ĉiama batalo kontraŭ la gravitacio kaj la ekvilibro. Pro tio estas karakterize por la desegnaĵoj de la «konstruantotipo”, ke oni «konstruas” floron, beston aŭ homon simetrie per rektaj, fortaj linioj, (fig. I). Oni povas gvidi la desegnadon de la lernantoj de la „vidanto-tipo”, se oni igas ilin kompari la desegnaĵojn kun naturformoj. Sed ni helpas la lernantojn de la „konstruanto-tipo”, donante al ili pli da materialo, «konstrumaterialo”. Ĉar en la lernejo ni preskaŭ nur havas la «konstruanto-tipon” (98%), Rothe en sia metodo nur sekvas la evoluadon de ĉi tiu tipo. En la komenca periodo la infanoj (de la «k.-t.”) nur perceptas la direkton. Tiel ekzemple la besto estas horizontala, kaj la homo estas vertikala. La infano estas en la periodo de la primitiva gestado. Gi konas la floron kiel stel-floron (ekz. lekanteto), kloŝ-floron (tulipo), aŭ disko-floron (ranunkolo). Pri la arbo la infano scias: io supreniras kaj io flankeniras, sed kio tio precize estas, tion ĝi ne scias. _ Pri la kristnaska arbo ĝi rimarkas, ke io oblikve elstaras, k.t.p. Ĉiam ĝi serĉas la direkton («la primitiva gesto”, fig. II). Kiam ni rimarkas en la infandesegnaĵo, ke konstrupartoj estas aldonataj, la infano estas en la sekvanta periodo. Nun ĝi vidas la valordiferencojn, perceptas la «edron”, kaj indikas tion per «atentigilo”. De la arbo la trunko estas la plej grava parto, la infano desegnas sur ĝi makulojn aŭ liniojn, kio signifas, ke la infano vidas ne nur la konturon, sed ankaŭ la enhavon. Sur la korpo de la homo ni vidas punktojn: ne butonoj, sed punktoj, kiuj indikas la enhavon. Poste en tiu periodo de la «egalpezo” (Gleichgewicht”) ĉio estas simetria. La floro montras la petalojn fikse, simetrie ĉirkaŭ la centro. (III, la). La arbo havas tiom da branĉoj dekstre kiom maldekstre. Ankaŭ la homa figuro kaj la besto ĉiam staras en ripoza stato. (III, 3, 4). Kelkaj partoj (ekz. brakoj aŭ kruroj), se ili ne petas atenton je iu momento, simple estas forlasitaj. La infano nur desegnas, kion ĝi bezonas por la reprodukto de iu impreso. Rimarkinde estas, kiel infanoj figuras diversajn bestojn per la sama formo, kaj nur aldonante aŭ forlasante specialajn «atributojn” formas alian beston. Kompletigante la fiksajn bildojn, oni iom post iom kondukas la infanon en la sekvantan fazon. Kompreneble estas grave, kiujn sugestojn oni donas, kiel oni instigas la infanojn kaj kiel oni scias veki ilian intereson por la «objektoj”. Oni perfektigas la florojn, igante desegni ĉirkaŭ la unua krono da petaloj duan, poste trian, k.t.p. fig. III, lb. Oni prenu diferencajn petalformojn, kaj kolorojn. La arbo iom post iom ricevas pli da branĉoj kaj folioj, ĝis la infano «rezignas” pri la ekvilibro. Ankaŭ oni povas ordoni : florantan arbon,

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

97

arbon kun fruktoj, k.t.p. (IV, 1, 2). Kiam la infano faras homan figuron, ni demandu : kio mankas ? Tiel la infano lernas indiki orelojn, nazon, okulojn, brovojn. Sammaniere pri la besto ni petas kompletigon, ekz. voston, kolon, orelojn, kornojn, hufojn, rostron k.t.p.

fig. III. La esprimo pri la „edro” (Ekvilibro). 1. Floro : a. stelfloro. b. stelfloro kompletigita. c. kloŝfloro. d. kloŝfloro kompletigita. 2. Arbo : a. ..entuta ‘ arbo. b. per strekoj kaj makuloj la amplekso estas indikata. c. arbo kompletigita (per floroj, branĉoj kaj fruktoj). 3. Homa figuro : a. la plej gravaj membroj estas indikataj. Multaj formoj variaj aperas b. la ..tuto” estas pli bone indikata. c. la figuro kompletigita. 4. Besto : a. la infano distingas antaŭ-, malantaŭ-, supra- kaj malsupraflankojn, b. la besto kun la homa kapo. c. kaj d. profilformoj kompletigitaj.

— paĝo 12 de la PDF —

98

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

fig. IV. 1. Floro. 2. Arbo.

Nro 6

Periodo de la movo. a.

b. 3. Homa figuro : a. b. 4. Besto : a. b.

desegniĝi foliojn sur la kurbaj linioj. branĉo kun fruktoj. movo indikata per paperstrioj. sidpozo (ekz.argilo). membroj kurbitaj. membroj ,,duonrompitaj”.

• La instruisto ne korektu! La eraroj estas indikoj de la grado de la evoluado, laŭ kiu ni preparas niajn taskojn. Ni ankaŭ ne modele desegnas, la evoluado estu libera. Ni ne povas devigi la infanojn al io, nur per niaj taskoj ni konduku ilin de unu grado al ilia. Per la perfektigo de la simetria formo ili lernas pli bone rigardi kaj ellabori la partojn. Ili kurbigas la pedunklon kaj la arbbranĉojn, kaj desegnas kurbiĝon en la membroj de homo kaj besto (fig. IV, 3, 4). En tio stadio de la movo ĉiuj figuroj estas ebenaj (..Flachenhaftigkeit”). Nur per la ,.movado” la infano post kelka tempo perceptas la ,,spacon”. Por trovi la ,.movadon” la homa figuro estas tre taŭga. Desegnante membildojn kaj pupetojn kun mallongaj pantalonoj kaj manikoj la infano lernas, ke sur la loko de la artikoj estas ,,io”, sed ĝi ankoraŭ ne scias precize kion. Komence ĝi certe

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

99

indikos la ,,movadon” per kurbiĝo en brako aŭ kruro, nur poste ĝi perceptas la artikon. Por tiu celo multe helpas argilo kaj paperstrioj. Precipe per paperstrioj (IV, 3,a) oni povas igi la infanon klopodi multe, kaj serĉi la solvon. Tre valore estas, montre fari movadon (kurbigi la kruron, la brakon k.t.p.), post kio la infano mem tion faras. La muskolsento en tio helpas la vid- kaj esprimpovon. Ĉar la infano serĉas la bestformon el la homa figuro, ĝi desegnas la kurbitajn malantaŭajn piedojn de la besto kiel la kurbitajn krurojn de la homo (fig, IV, 4). Same kiel pri la homa figuro, ankaŭ pri la bildo de la besto ni ĉiam demandu la celon: Kial la kolo estas tiom longa? Ĉu la brakoj estas sufiĉe longaj? k.t.p. Per demandoj ni nun atentigas ĝin pri la tuta alia formo de la korpo, pri la vosto, pri la strukturo de la membroj k.t.p. Rothe nun montre desegnas la strukturon de la besto, la skeleton, en kiu li montras klare la lokojn de la genuo-, mano-, kaj kubuto-artikoj, tiel ke ĝi vidas per tiu ,,movad-maŝino”, ke la besto estas konstruita alimaniere kaj sekve ankaŭ alimaniere devas movi sin ol la homo. Klasifikante la bestojn en grupoj kaj familioj ni plurfoje karakterizas la beston el diversaj vidpunktoj. Rothe kondamnas tion kaj volas, ke la infano lernu koni la beston el unu vidpunkto, nome tiu de la ,,movado”. La movadformon ni denove klarigu el la celformo, ekz.: Kio estas necesa por ,,kuranto”? Respondo: Gracila korpo, longaj piedoj, (tiam ankaŭ longa kolo), grandaj oreloj kaj okuloj, k.t.p. Nur poste Rothe igas kompari la ..fantasia-kuranton” kun la ,,naturakuranto” en la zoologia ĝardeno (ekz. la cervo). Tiel la infanoj trovas multajn formojn (ekz. saltanton, ŝteliranton, rampanton, vojfaranton, ,,subakviĝiston” k.t,p.), kaj komparas ilin kun la bestoj el la ĝardeno aŭ el la naturo. Treege malfacila transiro estas nun tiu al la 4a stadio, stadio de la perspektiva desegno. (..Raumplastik”). Vere la infano, post la kompreno de la funkcio de la membroj, pli kaj pli desegnas la homajn figurojn en la bona pozo, sed la ideo ,,spaco” ankoraŭ ne ĉeestas. Tre forte pruviĝas la evoluado de la spacsento dum la desegnado de la pejzaĝo. Komence la infano ne scias, kion fari per la granda spaco de la papero, kaj desegnas domojn kaj arbojn, kiuj ŝvebas trans la papero (fig. V, I). Poste ĝi prenas la malsupran randon de la papero kiel bazon (fig. V, 2). Kiam ĝi desegnas bazlinion, la unua nebula sento por spaco venis, ĉar per la bazlinio la desegnanto ŝovas siajn objektojn sur la fonon (fig. V, 3). Poste ĝi faras plurajn liniojn unu super alia (fi. V, 4). Komence tiuj linioj nur estas plivastigo de la unua bazlinio, sed poste la objektoj sur la pli supraj linioj estas farataj pli malgrandaj ol tiuj surla pli subaj, kio signifas: tio, kio estas pli malproksima, troviĝas pli alte (fig. V, 6). Se la infano komencas desegni objektojn, kiuj parte kovras unu

— paĝo 14 de la PDF —

100

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

fig. V. Evoluado de la spacsento. 1. Primitiva gesto (sen direkto kaj divido). 2. La suba flanko de la papero estas la bazo. 3. Oni desegnas linion kiel bazon. 4. Pluraj linioj unu super alia kompletigas la bildon. 5. La tiel nomataj ..flanken-metodoj”. 6. Kio estas malproksima, staras sur novaj linioj. 7. La objektoj estas desegnataj unu post alia (,,kulis-konstruado’)• 8. La tiel nomataj montperspektivoj. 9. Centra-perspektivo.

la alian, per kio ĝi volas diri, ke kelkaj objektoj estas ,,antaŭe”, aliaj ,,malantaŭe”, ĝi troviĝas en la sekvanta fazo, nome tiu de la tiel nomata ..kuliso-konstruado’ (fig. V, 7). Poste ĝi desegnas vojojn, kiuj ,,ŝovas” en la fonon, kaj ĝi trovas la ,,montperspektivojn”, en kiuj perspektivo estas indikita, sed ĉiuj objektoj restas ankoraŭ videblaj (fig. V, 8). (tion ni povus kompari kun malnovaj landkartoj). Tion la infano povas atingi sole, sed la centra-perspektivo devas esti instruata, ĉar pri tio la infano tute ne havas ideon (fig. V, 9). Ankaŭ por doni al la infano pli bonan ideon pri proporcio kaj spaco, Rothe igas fari floron, arbon, beston kaj homon el argilo kaj papero. Ankaŭ marionetoj, maskoj, dometoj, mueliloj, grandaj

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

IOI

konstruaĵoj k.t.p., ĉio el papero, argilo, pajlo, aŭ kartono, donas agrablan laboron al la infanoj, kaj per tio ili lernas logike kompreni la formon de la objektoj, kaj la strukturon de la vizaĝo aŭ de la bestkapo. Movante la faritajn objektojn en la spaco, la infano perceptas la perspektivon, kaj lernas desegni la trian dimension de la objektoj. En sia metodo Rothe ankaŭ pritraktas la evoluadon de la kolorsento de la infano, simplajn presteknikojn por la elementa lernejo kaj la aplikadon de la ornamentaĵo en diversaj teknikoj kaj per diversaj materialoj. Ni scias, ke ne estas eble, ke la leganto nun, per ĉi tiu artikolo, scias, kiel konduki sian desegna-instruadon sur pli bona vojo. Sed ni esperas, ke niaj vortoj vekis la intereson de kelkaj, kiuj ne estas kontentaj pri la ĝeneralaj metodoj de la desegnado. Laŭ artikolo de David Ruting en „De Vacature”. La laborkomitato de T.A.G.E. kolektas infandesegnaĵojn el diversaj landoj por ekspozicio. Ni jam ricevis multan materialon, sed petas ankoraŭ pri plua sendado. Precipe el Portugalujo, Norvegujo, Islando, Italujo, Svisujo, Rumanujo. Litovujo, Rusujo, Brazilio kaj Afriko. (Red.)

Tutmonda Junular-Organizo. La redaktorino de „La Juna Vivo”, la monata gazeto por la junularo, iniciatis pasintan jaron kunvenon por infanoj-esperantistoj kun bona sukceso. En aŭgusto de tiu ĉi jaro ŝi aranĝis similan kunvenon en Groet, Nederlando, en kiu partoprenis 200 infanoj el naŭ landoj. La kunveno sukcesis en tia grado, ke la konata esperantopioniro Julius Gluck nomis ĝin la tria grava okazo en la movado esperantista. La unua estis la apero de la lingvo, la dua, ke la homoj komprenis unu la alian en la unua Kongreso en Bulonjo apud Maro, kaj la tria estas, ke la infanoj en Groet, kunvenintaj sufiĉe grandnombre, kaj el naŭ diversaj landoj, ankaŭ bone komprenis unu la alian. Kaj ili ne nur povis komprenigi sin, sed ili ankaŭ libere parolis kaj ŝercis. Ili havis tiom agrablan semajnon, ke oni decidis fondi Tutmondan Junular-Organizon, kies ĉefa tasko estas aranĝi ĉiujare Internacian Junularkunvenon kaj akceli la enkondukon de Esperanto en la lernejoj. S.ro H. Schut, instruisto en Koedijk, Nord-Holando, faris filmon pri la kunveno, kiu estas valora propagandilo. Krom la belaj ĉirkaŭaĵoj de Groet oni vidas sur la filmo la infanaron dum ekskursoj,

— paĝo 16 de la PDF —

102

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

dancoj, teatraĵetoj, ktp. La prezentado daŭras 40 minutojn. Kopiojn de la filmo S.ro Schut jam forsendis al kelkaj landoj. La nova organizo nomiĝas ..Tutmonda Junular-Organizo”, ĝia organo estas „La Juna Vivo”, sekretario estas la desegnisto Floor Meydam, Lingestraat 11, Leerdam, Nederlando. En aŭgusto de la jaro 1939 la Ĝenerala Kunveno de T. J. O. okazos en la ĉirkaŭaĵo de Brussel. Ĝi daŭras unu semajnon. Okazos dancoj, teatraĵetoj, ekskursoj, k.t.p. La partoprenontoj pagos entute sep guldenojn aŭ egalvaloron. P. KRYT.

Fine Esperanto en granda filmo! Pri la kultura kaj pedagogia valoro de la filmo vi certe havas altan ideon. Tre bedaŭrinde estas nur, ke ofte ni rigardas filmon, kies vortojn, ni ne, aŭ tre malbone komprenas. La rimedo? Kompreneble Esperanto ! Ĝis nun nia lingvo estis uzata nur por propagandceloj. Sed nun, fine, tio ŝanĝiĝas. Ĝar la plej grava usona filmfarejo MetroGoldwyn Mayer uzos Esperanton por la dialogo en granda filmo „Idiot’s Delight (amuzo de Idioto). Gi estas turnata de la konata reĝisoro Clarence Brown, kaj nia famkonata samideano Joseph R. Scherer estas la Teknika Konsilanto por la esperantaj aferoj. Ne facilan taskon li havis, serĉante esperantajn aktorojn ! 35 venis, asertante ke ili scias la lingvon tre bone. Baldaŭ montriĝis, ke ili estas blufuloj. Kion fari ? Lokaj samideanoj ne estas aktoroj ! S.ro Scherer nun el la 35 blufuloj elektis tri, kiuj plej bone povis rememori esperantan tekston. Li mem dungis ilin, do li mem nun estas respondeca pri bona elparolado kaj pri glata funkciado. Fakte granda respondeco, ĉar la elektitaj geaktoroj ludos kune kun famkonataj aktoroj kiel Norma Shearer kaj Clark Gable. Ni deziras plenan sukceson al la laboro de samideano Scherer, kaj al la filmo ..Amuzo de Idioto”.

El la instruista mondo. La Internacia Federacio de Geinstruistaj Asocioj (F. I. A. F.) la 27-an de septembro 1938 direktis alvokon al la Asocioj por savi la pacon.

Anglujo. La Nacia Geinstruista Asocio donis 100 funtojn por la ĉinaj infanoj, viktimoj de la milito.

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

103

Depost 1939 Ia lernodevo en Anglujo estos plilongigata per unu jaro.

Aŭstralio.

La Victoria Geinstr. Asocio decidis kolekti monon por la infanoj hispanaj.

Francujo.

La kongreso de la „Syndicat National des Instituteurs priparolis la problemon, ke en kelkaj regionoj de Francujo la ŝtata (laika) instruado malprogresas pro la privata eklezia (katolika) instruado. La kongreso konstatas, ke la Eklezio konstruas lernejojn, kaj, por plenigi ilin, ĝi devigas la gepatrojn sendi siajn infanojn al ili per rimedoj kiel rifuzo de la absolvo, aŭ de la lasta Sanktoleado. Ne juste estas, ke en la privataj lernejoj instruas instruistoj kun diplomoj, kiuj ne permesas al ili instrui en la ŝtata lernejo.

Germanujo.

La estontaj instruistoj estas devigataj studi „Mein Kampf’ de Hitler kaj „Mythos des 20. Jahrhunderts” de Rosenberg, por ke ili bone povos instrui la ideojn de la naciasocialismo al la infanoj. Pro la pli granda nombro de naskiĝintaj en 1934 kaj 1935 oni atendas depost 1940 tiom da lernantoj, ke ekzemple en Stettin oni bezonos 55 novajn instruistojn. (Aŭstrujo). La lernejoj en Vieno ricevis cirkuleron, kiu ordonas forigi el la bibliotekoj i.a. verkojn de judoj kaj simpatiantoj, ekz. de Montessori, Bŭhler k.t.p. verkojn kiuj propagandas ideojn pacifistajn, paneŭropajn k.t.p. verkojn kiuj malestime parolas de Germanujo, kiel tiuj de Remarque, la fratoj Mann. En Hamburgo estonte la instruisto havos la rajton de punbatado. Limite, ĉar „li interkonsentos kun la estro, se li volas punbati knabinojn, aŭ plurfoje dum unu tago knabojn.

Rusujo.

Depost 1927 la instruado faris grandajn progresojn. La nombro de la lernantoj kreskis de 7.458.000 al 20.708.000. La nombro de la instruistoj plimultiĝis per 71.000 en la lasta jaro ĝis 541.000. Ankaŭ la nivelo de la instruado plialtiĝis. Pri tio la registaro estas kontenta. Sed pri aliaj aferoj ĝi plendas. Por la nova lernjaro mankas 25.000 instruistoj, ankaŭ milionoj da lernolibroj. Ekzistas tro malmulte da lernejoj. En aŭgusto nur 8 estis finkonstruitaj, de la 376, kiujn oni en 1938 volas konstrui. Laŭ la registaro tiuj mankoj estas katizitaj de la burokrataj metodoj ĉe la departemento de la instruado. Komisiono estas elektita por ŝanĝi tion.

— paĝo 18 de la PDF —

104

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 6

Svisujo. Tre rimarkinda edukinstituto estas la internejo por knaboj en Sankt-Gallen. Gi troviĝas en belega kaj saniga regiono, kaj estas organizita kiel lernejaŝtato. La 300 lernantoj el 28 landoj estas kunrespondaj pri la funkciado de ĉio, oni alcelas harmonian kunvivadon kaj reciprokan komprenon. La oficistaro ekzistas el 36 internaj kaj 17 eksteraj instruistoj. La instruado estas forte individua, kaj atentas pri eduko kaj talento de ĉiu lernanto.

La. el bulteno de F. I. A. F.

Komuniko de la Redakcio. La” lastaj numeroj de I.P.R. aperas iomete malfrue en la jaro. Ni bedaŭras tion, sed nun jam fiksis datojn por la venonta jaro, nome: 1. la l-an de februaro, 2. la l-an de aprilo, 3. la l-an de junio, 4. la 15-an de julio, 5. la l-an de oktobro, 6. la l-an de decembro. Ni faros nian eblon, aperigi LP.R. ĝustatempe!

Reĝustigo. Ni atentigas la leganton, ke la prelego Asketismo kaj Eduko en no 5a estis de Prof. J. C. Flugel (ne T. C., kion ni pro eraro presis).

Kristnasko 1938. A

Ankoraŭ furiozas en Hispanujo kaj en Cinujo terura milito. Multajn homojn kaj artoverkojn ĝi detruas je eterne. En la tuta mondo oni priparas sin por nova milito. Ni estas senpotencaj fini tion, sed tamen ni ne senkuraĝiĝu. Unueco donas fortecon : la tuthomara pacvolo certe alproksimigos la celon. Ni deziras feliĉajn kristnaskon kaj novjaron al la tuta mondo, kaj precipe al niaj legantoj.

— paĝo 19 de la PDF —

Korespondoficejo adreso : K. H. SPORTEL.

sekretario de T. A. G. E. NIEUW-SCHEEMDA (Nederl.)

Geinstruistoj : Sro. Chr. Jensen, Maagevej 411 ODENSE (Danlando). Sro. P. Thomas, 556 West 126 Str. NEW YORK (City) U. S. A. Sro. H. Klaassens, Zaagmuldersweg 56B GRON1NGEN (Nederlando). Sro. A. Dimitrov, v. OBIDIM Nevrokopa reg. (Bulgarujo). Sro. VI. Dimitrov, Raska-Grastizo, KUSTENDILSKO (Bulgarujo). Sro. Metodi Aleksiev, Piŝtane BREZNIK (Bulgarujo).

Gelernantoj: Sro. Eugen Matirko. KOŜKE-LETNa-30 Ĉeĥoslovakujo. En CHaLONS-SUR-MARNE (Francujo) petas korespondadon: 1. 40 gelernantoj ,,Gimnazia-Esperanto-grupo” (gimnazio-mezlernejoteknika fako) adreso: College Municipal. 2. 12 lernantoj ,,Esperanto-grupo de la Porinstruista lernejo : Adreso :

„Ecole normale d’ instituteurs”. 3. 4.

11 lernantinoj de la sama lernejo. 20 lernantinoj en la fraŭlina supera lernejo, adreso: College

Leon Bourgeois. 5.

25 lernantoj en la Artmetia Porinĝeniera Lernejo. Adreso: Ecole

nationale des Arts et Metiers. Aliĝu frutempe al la 31a Universala kongreso en Bern. T.A.G.E. aranĝos tie fakkunvenon. Komuniku jam nun al ni viajn dezirojn pri tiu kunveno. ĈU EBLE VI POVOS PRELEGI AŬ PAROLADI PRI IU LERNEJA TEMO ?

Tiam anoncu vin al ni ! !

La Vojo, monata gazeto por infanoj, publikigas senpage adresojn de geknaboj, kiuj deziras korespondi.

Red.:

Marathonweg

15-11.

AMSTERDA M,

Nederlando.

— paĝo 20 de la PDF —

Interesan nuntempan legaĵon liveras al vi

•

LA KRITIKA OBSERVANTO.

Redakcio kaj administrado: INTERNATIONA!. PUBLISHING Co. 7, Dean House, 116, Great Titchfield St. LONDON W. 1. (Anglio).

ĈIAJ ŜIPC-J estas la titolo de ,,bongusta’ libreto, .korespondado pri vojaĝo sur Mediteraneo, kun brilaj plumdeseg iajoj pri ĉiaj tipoj de ŝipoj renkontitaj. Preso nur 3. fr. fr. ĉe Eldonejo ..NFANOJ SUR TUTMONDO ” Besse-sur-Issole. (Var) Francujo.

En Islando nun aperas monate :

„M A T E N O” Specimenon kontraŭ respondkupono, ĉe Box 116. Al la sama adreso :

ISAFJORDO (Islando).

„LA MEDITANTO”

4-foje dum jaro, pri religiaj demandoj.

Pri la milito en Hispanujo informas

„La Liberecana *Sintezo’ aperas regule dufoje monate. Adreso : A. GERMAIN, 32. Boite Poscale. PARIS 20e (Francujo)

Ne forgesu tuj mendi la unuan libron de la T.A.G.E.-biblioteko : „Kiel eduki niajn infanojn ?” de Dro Ad. Ferriere Por T.A.G.E.-anoj — 4 respondkuponoj ĉe T.A.G.E.-Oficejo. Schoolstraat 13. VEENDAM Nederland.

La tutmonda Junular-Organizo, Lingestraat 11, Leerdam, Holando, eldonas belkolorajn glumarkojn por la propagando ĝenerale kaj precipe inter la Junularo. Mendeblaj al la supra adreso» aŭ al „La Juna Vivo”, West-Graftdijk (N.H.), Nederlando. 100 ekz. kostas 20 ned. cendojn (2 intern. respondkuponojn).

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

IN

Ai A

4

Oficiala organo de T.A.G.E. 18-a jaro.

No. l-a.

1939-a

• •

— paĝo 2 de la PDF —

Abonprezo de I.P.R.

Ĉeĥoslovaka: Th. Kilian, Komerca

La abonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Individuaj anoj de IE L. pagas nur po 2 guld. por jaro. Por la abonkotizo estas sendota el: 5. — ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Ĉeĥoslovakio 20 ĉ. kr. 6 kronoj, Danujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo Rumanujo 1 80 leoj. 5 frank. Svislando 1. 50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 9715, Nederlando. 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

Brita Esperanto-Asocio, 142, High Holborn, LONDON, W.C.I. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gar^ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St„ Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN. Bulgara: Ivan Valĉanov, Ljuben Karavelov. 40. SOFIO.

Akademio TREBIĈ, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. Ĉina: Chang-Ching-Chiu, 27Ta-ShinStreet, JUNNAN FLI. Ĉilia: E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana: Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. Estona: Ain Vahuri. V1RU-KABALA. Franca : G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. Greka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana: Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara : Bleier Vilmos. Soroksari ut. 38-40. V. 6. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ JESENICE, FUZINE. Kanada : Aleksandro. E. C. N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: J. Hogenkamp, Hoofd der School, 2e Exloermond (W.). (Pagi al van Hage.

Nederlanda

Hindujo:

K.

Gorter.

Soekalilah. 14, CHERIBON. Pola: Jĉzef Migacz. Dlugosza 2. NOWY—SACZ. Poŝtkonto No. 406284. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California. kaj: Amerika Esp. lnstituto. Illi Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo, kaj en Norvegujo.

En SVEDUJO oni sin anoncu al la sekretario de la T.A.G.E. sekcio (S.I.E.F.)

S-ro Fritiof Ahnfeldt.

Inglatorp, Torskors.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

j|~7 1i7~a ,ar° <‘Numer° °i939> PEDAGOGIA REVUO

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Adreso por redaktado kaj administrado : T.A.G.E.-oficejo, Schoolstraat 13. Veendam. (Nederlando.)

Prezidanto de TAGE : VV. RUSSELL HAMILTON. The Grammar School HEMSWORTH : Nr. Pontefract, Yorksh. (Anglujo).

Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuw=Scheemda (Gron.) (Nederlando). Kasisto: A. VAN HAGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando). Poŝtkonto No. 9715.

Korespondoficejo : K. H. SPORTEL, Nieuw-Scheemda (Gr.) (Nederlando).

Sindonemo. „Nek mokoj de 1′ homo, „Nek batoj de 1′ sorto . . . .

Komparante nian /a/corganizon esperantistan T.A.G.E. kun aliaj landaj fakaj organizaĵoj de profesiaj geinstruistoj, ni rimarkas strangan diferencon. La lastaj asocioj priatentas unualoke la pozicion de la samfakuloj, pozicion moralan kaj materian ; krome la staton de lernejo kaj instruado kaj la atingotajn rezultatojn. Esperantista fakorganizo ludas tute apartan rolon. Gi celas unue idean laboron, netute memstare, sed kiel parto de la ĝenerala poresperanta movado. Pro tio, ĉia fakorganizo de Esperantistoj devas serĉi kontakton kun aliaj ne-samfakuloj kaj en la lasta numero pasintjara de nia organo ni atentigis pri tio. Alia diferenco kun ordinara faka asocio estas, ke la esperantista postulas pli de siaj anoj. Gi ne nur petas de la kolegoj kunlaboron, spirite kaj finance, sed precipe ĝi postulas la tutan personecon, plenan sindonadon. Batalante kune por atingi idealon, ĝi atendas ke la anoj dediĉos sin tute kun siaj plej bonaj ecoj al la komuna tasko. Duona kunlaboro ĉi tie signifas nenion : duona sindono ja ne estas imagebla. Sindonemon, esperantista fakorganizo postulas; doni sin mem tia, kia tiu „sio” estas, sed …. tute, ne parte 1 ! Nur tiukaze la celo estas atingebla ; alie rezultatoj ĉiam forrestos. Sed integra parto de sindonado estas la fido. Oni ja nur povos doni sin men, se oni fidas la celon kaj la personojn, kiuj laboras samdirekte. Se infano ne fidas siajn gepatrojn, ĝi ne povos sin doni en la brakoj de la patrino aŭ patro; plenkreska ĝi ne riskas sekvi la konsilojn gepatrajn. Ne tute fidante transoceanan ŝipon, oni ne donas trankvile sin mem al marvojaĝo. Ciu samideano, kiu ne tute fidas la Zamenhofan idealon, ne

— paĝo 4 de la PDF —

2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

estas vera Esperantisto, ne povos kunlabori kun sindonaj kameradoj. Feliĉe nia movado nombras milojn da tiuj, kiuj plenfide donas sin mem konsciante la altan gravecon de nia komuna idealo. Tamen ĉu ĉiuj ankaŭ fidas la kunbatalantajn kamaradojn ? Cu inter Esperantistoj vere regas tiu fido de unu al alia, necesa por fruktedona laboro ? Tia reciproka fido ne nur estas necesa, sed ankaŭ ebla ! Alte kaj senmakule brilas por ni ĉiuj, la stelo, kiu al ni ĉiuj montras la direkton. Se nur ĉiuj diverstendencaj esperantistoj rigardus la komunan celon, ne tro atentante la propran vojon, laŭ kiu ili sekvas la stelon 1 Cu diverstendencaj geinstruistoj ne povos kune agi por atingi la komunan celon : ĉiu edukisto—esperantisto ; kaj en ĉiu lernejo— esperantismo ! ! Tiu „ismo’ ne vekas pasiojn malindajn al la homaro, kaj ne stimulas malbonajn kaj nigrajn emojn. Tion ni ja ne povos diri pri ĉiuj ..ismoj” hodiaŭaj. Kaj ĉu ĝuste nun, laboro por nia ismo ne valoras, ke oni donas sin mem ? Respondu vi mem, sed ankaŭ agu laŭ la konsekvenco de via respondo. Se ĝi sonas „jes”, kion ni certe atendas, nu, venu en niaj vicoj, se vi jam tie ne estas, donante vin mem kun plena fido al nia afero kaj viaj kunbatalantoj. Zorge esploru, ĉu inter viaj amikoj estos tiuj, kiuj povas plifortigi niajn vicojn. Sed, karaj, ankoraŭ alian fidon la esperantistaro nuntempe bezonas por tute povi sin doni. Fido al la estonto, nun kiam nigraj nuboj minacas ombrigi la lumon de nia stelo. Kaj ni scias ke en multaj koroj estas zorgo, sed ke tamen restis sur la fundo, eble plej profunde, la fido al nia movado kaj ĝia pravo ; ke hodiaŭ ili ne povos doni sin mem ĉe nia altaro. Sed tiuj ne forgesu, ke natura leĝo vekas reagon tie, kie ago regas. Ju pli forta la puŝo, des pli energia la repuŝo. Kaj ĝi daŭros ĝis kiam premo forrestos. Al vi gekolegoj, kiuj ankoraŭ povos, la taskon plenforte subteni tiun repuŝon. Kaj se vi, neatendite, estas devigataj demeti de vi tiun taskon, sciu ke tiam multaj aliaj staros pretaj preni ĝin el viaj manoj kaj nur persiste daŭrigos ĝis kiam vi revenos. Ni finas, dirante nian esperon pri pli bona, pli paca, pli homa estonto. Ke la nova jaro ne vane atendos vian sindonon tie, kie ĝi estos necesa kaj tia, kia ĝi estos ebla al vi. „La nepoj vin benos, Se vi pacience eltenos . . . .”

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

3

Ĉeĥoslovaka Pedagogia Enciklopedio. Niaj legantoj jam legis pri tiu ĉi unika verko, kiu nun aperas en Praka, sub redakto de famaj pedagogiaj fakuloj profesoroj : O. Chlup, Josef Kubalek kaj Josef Uher, kaj en kunlaboro de multaj ĉeĥoslovakaj fakuloj. Ne sole la redakcio, sed ankaŭ la eldonejo NOVINA (Praha II., Havliĉkovo namesti 10) estas dankinda kaj gratulinda pro_ la peno doni tian kulturan donacon al la pedagogia mondo en Ĉeĥoslovaka respubliko. Kaj ili ĉiuj daŭrigas la laboron, kvankam staras multaj baroj sur la vojo, nun zorgoplena . . . Estu permesate al ĉeĥoslovaka instruistino-samideanino diri kelke da vortoj pri ..Pedagogika encyklopedie”, kiu fine de 1′ jaro 1938 atingis la numeron 40 (kajeroj en formato de 16 X 25 cm.) kaj la literon R (elparolu rĵ, en alfabeto ĝi sekvas la literon r). Ne vortoj de laŭdo kaj kritiko, sed la cititaj devizoj estu montrilo de la scienca bonega verko.

Jen kelkaj el ili: Abnormalaj infanoj – Abstinenco – Administrativo (lerneja) – Akademioj – Aktivismo – Akvario – Alkoholismo – Altruismo – Analfabetismo – Analogio – Analizo – Anarhio – Anatomio – Antropologio Antiko – Antipatio – Antologio – Arkeologio – Arkitekuro – Arkivo Aritmetiko – Asistanto (mezlerneja helpa profesoro) – Astrologio Astronomio – Ateismo – Atletismo – Aŭtarkio – Aŭtodidakto k.t.p. Behaviorismo – Beletrio – Biblio – Bibliografio – Biologio Biologio infana (tre detala!) – Botaniko – Brailla skribo. Cenzuro – Celo eduka – Cinika filozofio – Cirkuleroj. Ĉeĥa akademio de scienco kaj artoj – Ĉeĥoslovaka akademio agrikultura – Ĉeĥoslovaka nacia konsilantaro – Ĉeĥoslovaka nacia scienca konsilantaro – Ĉeĥoslovaka lerneja sistemo (1. Patrinaj lernejoj, 2. Naciaj lernejoj, 3. Naciaj lernejoj slovakaj, 4. Naciaj lernejoj en Subkarpata Rusio (hodiaŭ nomata ..Karpata Ukrainigo”), 5. Mezaj lernejoj, 6. Industriaj kaj fakaj lernejoj, 7. Fakaj lernejoj porvirinaj, 8. Komercaj lernejoj, 9. Porartaj lernejoj, 10. Agrikulturaj lernejoj, 11. Popola eduko, 12._ Lernejoj por naciaj minoritoj, 13. Lernejoj alinaciaj en CSR, 14. Ĉeĥoslovakaj lernejoj en fremdlando, 15. Lernejoj por infanoj abnormalaj, 16. Altaj lernejoj.) – Ĉeĥoslovaka Ruĝa kruco. Daktiloskopio. – Daltonismo – Darvinismo – Dedukta rezonado Deflacio – Degeneracio – Deklinacio – Demokratio – Definitive Demonstratio – Dermatologio – Desegnado – Desinfekto – Determinismo – Diagnozo – Diagramo – Dialektiko – Dialekto k.t.p. Egoismo – Eduko (hejma, lerneja) – Elementaj lernejoj kaj ĝiaj programoj – Edukado en fremdaj landoj – Ekzercoj korpaj – Ekleziaj lernejoj – Ekzamenoj – Ekonomio en la instruado – Esperanto (sur paĝo 396) k.t.p, Fantazio – Ferioj – Fakoj lernejaj – Filmo – Fonetiko – Festoj

— paĝo 6 de la PDF —

4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

lernejaj – Fabeloj en lerneja instruado – Fremdlandaj mezlernejoj en Ĉehoslovakujo. k.t.p. Gramofono – Gimnastiko – Gazetoj: por infanoj, instruistoj, gepatraj societoj, k.t.p. Harmonio en la edukado – Hejmo por infanoj – Hororo lerneja Humoro, k.t.p. Horoj infanaj, k.t.p. Idealoj – Idiomo – Ilustraĵoj – Inspektoro – Instinkto – Ironio Infanaj malsanoj, – ĝardenoj, – teatroj, – korespondado, – ludo, dentaro k.s. k.t.p. Jaro lerneja – Junuloj k.t.p. Karikaturoj – Kanto – Kleptomanio – Koedukacio – Koncentracio Koncerto – Kontakto – Kontrolo – Kuirejoj lernejaj – Kriplaj infanoj k.t.p. Lernejaj banejoj – Leĝoj lernejaj – Lingvo: ĉeĥa, angla, franca, hebrea, itala, latina, hungara, gepatra, germana, 1. de minoritoj, pola, rusa, greka, serbo-kroatma, literatura, artefarita (sur paĝo 558), lingvo lerneja k.t.p. Metodoj instruaj – Morfologio – Muzikemo de infanoj k.t.p. Nacionalismo – Nervaj malsanoj – Novmoderna lernejo k.t.p. Ortoepio – Ortopedio. Sufiĉu jenaj ekzempleroj! Kelkaj el ili ampleksas tutan kajeron, eĉ pli! Ĉe ĉiuj pli gravaj devizoj estas menciita ankaŭ la koncerna fonto de literatura bibliografio. Krome la Pedagogia Enciklopedio enhavas ankaŭ biografion de niaj (t.e. Ĉeĥoslovakaj) kaj fremdaj fakuloj pedagogiaj, filozofoj kaj verkistoj, ekz.: Aristoteles, Bacon, Baldwin, Bergson, Bolzano, Bovet, Braille, Brentano, Claparede, Comte, Coue, Dalcroze, Darwin, Descartes, Descouedres, Dewey, Driesch, Epikuros, Erasmus de Rotterdam, Ferriere, Freud, Frdbel, Gldckel, Goethe, Herbart, Kant, Keller, Locke, Luther, Melanchton, Montaigne, Montessori, Nietzsche kaj multaj aliaj. Memkompreneble, ke ne mankas ankaŭ la ĉeĥoslovakaj verkistoj pedagogiaj, filozofoj kaj diversaj fakuloj. La artikoloj estas verkitaj de universitataj profesoroj, de geinstruistoj kaj laborantoj, ĉu famaj, ĉu malmulte konataj, sed ĉiuj donis siajn klerecon kaj sperton por fari la verkon plej fidinda kaj ĉiam aktuala. Ĉu estos permesite skribi daŭrigon de tiu ĉi malgranda bildeto pri granda laboro de la pedagogia mondo en Ia Ĉeĥoslovaka respubliko? Ĉu iuj legantoj havos kaj montros ielmaniere intereson pri la Pedagogia Enciklopedio ? JULIE SUPICHOVA, Praha. II. Mala Stepanska, 6.

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

5

Montessori-lernejo en Anglujo. Proksimume 40 km. norde de Londono, en la mezo de iom ondanta montetpejzaĝo, troviĝas la afabla vilaĝo Harpenden, kiun mi certe neniam vizitus, se ne estus tie unu el la plej konataj edukpensionoj el Anglujo. Sed pri tiu edukpensiono mi nun ne volas rakonti, sed pri la al ĝi apartenanta „St. George s Childreni House’ — tre ĉarma Montessori-lernejo, ĉirkaŭita de kreskaĵplena ĝardeno, kie la infanoj laŭ kordeziro povas ĝui la sanigan freŝan aeron. Sed „St. George s Childreni House estas pli ol ordinara Montessori-lernejo, ĉar la infano povas tie resti tage kaj nokte. Kompreneble ne ĉiuj lernantoj loĝas en la domo, sed granda nombro da infanoj, kies gepatroj ne volas aŭ povas havi ilin ĉe si pro iu kaŭzo, restas tie post la finiĝo de la instruado. Precipe por gepatroj, kiuj iras al izolitaj lokoj en la kolonioj, estas trankviliga penso, sciante ke iliaj infanoj estas bone prizorgataj kaj edukataj de spertaj homoj. Eĉ dujarajn etulojn la lernejo akceptas, kaj kiam ili fariĝas sep-, okjaraj, tiam ili povas viziti „St. George s Co-educational School ”, tuj apude de la Montessorilernejo.

Estis bela, sunplena tago, kiam mi estis la gasto de Miss Mathews, pro tio ni vidis la lernejon en plej favoraj ĉirkonstancoj. La grandaj, vitraj pordoj estis tute malfermitaj, tiel ke la freŝa aero libere povis flui tra la ĉambrojn. La infanoj laboris ĉe malaltaj tabloj, kaj laŭaĝe sin okupis per diversaj fakoj. La plej malgrandaj diligente faldis kolorigitan paperon, aliaj faris argilmodelojn, kaj la plej aĝaj sidis super siaj geografilibroj. Tre gajaspektaj estis la lernĉambroj.

— paĝo 8 de la PDF —

6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

Kontraŭ la krudŝtonaj muroj pendis komikaj bildoj kaj desegnajoj, kaj ĉie, kie nur loko estis troveba, staris vazoj kaj kruĉoj kun floroj. En la desegnĉambro la infanoj staris ĉe malgrandaj stabloj kaj desegnis kaj pentris kun grandaj seriozeco kaj sindono. Teretaĝe estis la lernĉambroj kaj la manĝejo, supre ni trovis la dorm- kaj banĉambrojn, ĉiuj en helaj koloroj, kun harmoniantaj kurtenoj kaj tapiŝetoj. La malaltaj kaj malgrandaj litoj kaj seĝoj donis iomete pupan aspekton al la interno, sed ĝuste pro tio la infanoj sentis sin tre hejmaj ĉi tie. Kiam ni malsupreniris, ĝuste estis paŭzo, kaj kompreneble ĉiuj infanoj troviĝis en la belega ĝardeno. La etuloj ludis en la sablejo, aŭ pro plezuro kriis sur la dorso de balancoĉevalo, aliaj amuzis sin per malgrandaj tricikloj, aŭ kune ludis. En angulo, ŝirmata de densa arbustajo, mi ekvidis la naĝejon — grandan basenon el veltolo, kie la infanoj povis vadi kaj lerni naĝi sen danĝero. Eĉ saltotabulo estis tie, fiksita al arbotrunko.

La ĝardenon prizorgis kompreneble la ĝardenisto, sed pluraj infanoj, kiuj ŝatis florojn kaj plantojn, helpis lin, sarkante fiherbon, rastante la vojojn k.t.p. En la laborĉambro de la direktorino ni babilis ankoraŭ momenton, kaj Miss Mathevvs rakontis al ni kelkajn detalojn pri la lernejo kaj la laboro. „Ĉi tie la infanoj ne nur laboras en klasoj, sed ankaŭ individue, kaj tiam ili faras diversajn laborojn. Ili rajtas legi, desegni, pentri, skribi, muziki modeli per argilo, labori per „raffia , tondi paperon, brodi k.t.p. De tempo al tempo ni iras kun ili al la zoologia ĝardeno,

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

7

kaj la pli aĝaj regule vizitas la junularkoncertojn en Londono. Kiel eble plej multe da tempo oni pasigas en la freŝa aero promenante, biciklante, ĝardenlaborante, eĉ ili povas lerni rajdi sur ponioj (malgrandaj ĉevaloj). Tre bone oni zorgas pri la korpa sanstato. Kompreneble la sporto ludas grandan rolon. Kaj nun ni povas por momento iri al la manĝejo”. Tie la infanoj mem pretigis la tablojn malaltajn, alportis la pladojn el la kuirejo, kaj ĉiu servis sian propran tablon. Tiel la „St. George s Childreni House” tiun belan somertagon faris tre agrablan impreson al ni, kaj al la infanoj, kiuj ĉi tie pasigas la junecon ĝi multrilate anstataŭas iliajn gepatrojn, kiuj ofte loĝas milojn da mejloj malproksime de Anglujo. ALFRED VAN SPRANG en ,,Het Kind”.

„La genio en la infano.” En nia lasta numero ni rakontis ion pri la metodo de la desegnoinstruado de Richard Rothe. Tiujn kolegojn, kiuj pri tio interesiĝas, ni atentigas pri verko de la pedagogo kaj kompetentulo pri artaĵoj G. F. Hartlaub, „Der Genius im Kinde” („La genio en la infano”) (eid. Ferd. Hirt, Breslau, bros. 12.50 RM,, bind. 15 RM.)., kun 35 kolor. kaj 92 nigraj bildoj laŭ desegnaĵoj de infanoj. Hartlaub diras, ke la infano ĝis certa aĝo povas esprimi sin desegnante, sed tiam ĝi perdas tiun povon por ĉiam. Estas nia tasko, konservi kaj disvolvi tiun talenton naturan. Okulfrapaj estas multaj el la desegnaĵoj, kaj interesa la pripa^olado de Hartlaub. Ne estas facile legebla libro, sed rekomendinda al ĉiu, kiu interesiĝas pri la desegnanta infano.

Ekspozicio pri infandesegnaĵoj. La kesto kun la ĉi suba enhavo nuntempe cirkulas en Anglujo. Ni treege urĝe petas kompletigon de la materialo el la landoj, kiuj ne estas nomitaj en la listo. Krome ni petas pluajn desegnaĵojn al Japanujo, ĉar la kolekto el tiu lando estas tro malgranda. Sendu baldaŭ materialon al T.A.G.E.-oficejo.

— paĝo 10 de la PDF —

8

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

Kolekto de Infandesegnaĵoj. Grupo. A. 1–26.

Lando. Kolektitaj de: Ĉeĥoslovakio. Lernejo Dro. Ed. Beneŝ. OTROKOVICEBATOV. Latvujo B. 1–9. O. Juŝen. Slokas iela. 12. RIGA. Estonujo. C. 1–3. K. Gustavson. TALLINN. 41-5. D. 1–11. Estonujo. Ain Vahuri. VIRU-KABALA. E. 1–4. S^edujo. O. Svantesson. Fagelfangaregatan 20. GdTEBORG. de infanoj de 7-10 jaroj, de infanoj pli aĝaj ol 10 jaroj. 5–13. J. Persson. SKEPPSHULT. F. 1–5. Svedujo. H. Grdnborg, Rosenvej 8. RISSKOV. G. 1–5. Danujo. P. Korte, Schoolstraat 13. VEENDAM. H. 1–11. Nederlando. Openb. U.L.O. «Adama van ScheltemaI. 1–4. Nederlando. School (P. Baas.) AMSTERDAM. G. C. Tinkelenberg. SIJBRANDEBUJ. 1–4. Nederlando. REN. (Friesland.) West Boldon Church School (Durham) K. 1–23. Anglujo. Arthur Western. Knabina Lernejo en LONDON. L. 1–2. Anglujo. Whitburn Senior Council School (DurAnglujo. M. 1–5. ham) G. Moor. 121 Atkinson Rd. Fulwell. (Sunderland). V. C. Nixon. 183 Woodlands Park Rd. N. 1–17. Anglujo. BOURNVILLE. Birmingham. Vincente Perles Moncho-Maestro. CALHispanujo. o. 1–2. LOSA de ENSARRIA. H. Bourdelon. 62 Rue du Docteur Escat. P. 1–11. Francujo. MARSEILLE. G. Chatelain. ARGENCES. (Calvados.) Francujo. Q. 1–2. Farkas Imre. Thdkdly ut 2111. 23. BUR. 1-•10. H ungarujo. DAPEST. VII. E. Buchty. Heinrichsallee 9. AACHEN. Germanujo. S. 1- 2. Fran Novljan. NOVA GRADISKA. T. 1–14. Jugoslavio. J. Delor. TLEMCEN (Oran.) Alĝerio. U. 1–2. kolektita de H. J. Jonker. BLIJHAM. Japanujo. V. 1–4. (Nederland.) Chang Chin Chiu. 27 Ta-Shin Street Cinujo. W.l–6. JUNNANFU. L. Dormont. P. S. 136. St. ALBANS. N.Y. X. 1–10. Usono. F. V. Taylor. Central School. BioadAŭstralujo. Y. 1–5. meadov. NEW CASTLE. (N.S.W.)

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

9

La gimnastikinstruado en la diversaj landoj. La ŝtata komisio por la gimnastikinstruado en Nederlando donas raporton pri la instruado en gimnastiko en la elementa lernejo. Pli ol 40 % de ĝiaj lernantoj ne, aŭ preskaŭ ne, ricevas gimnastikinstruon dum la lernjaroj. Tio estas tre bedaŭrinda fakto, ĉar proks. 70 % de ĉiuj lernantoj ne vizitas postelementan lernejon, kaj de la aliaj 30 ‘ 0 ankaŭ granda parto, ekz. de la industrilernejoj, ne ricevas gimnastikinstruon. Ci tie sekvas listo pri la tempo, kiun 27 aliaj landoj uzas por gimnastiko en la elementa lernejo: ‘/3 ĝis :’/4 ĉiutage. 1. Anglujo 2 horojn ĉiusemajne. 2. Argentino 4 h. ĉiusemajne. 3. Eks-Aŭstrujo ‘/2 h. ĝis 3/4 h. ĉiutage 4. Belgujo 7 h. ĉiusemajne. 5. Brita-Hindujo 6. Bulgarujo 3 h. 4 h. 7. Cehoslovakujo 3 h. 8. Ĉilio A 9. Ĉinujo 3 ĝis 6 h. ĉiusemajne. 10. Danlando ‘/2 h. ĉiutage. 11. Finnlando 2 h. ĉiusemajne. 12. Francujo 5 h. 13. Germanujo 4 h. 14. Grekujo 3 h. 15. Hungarujo 2 h. 16. Irano 4’/2 h. ‘/2 h. ĉiutage. 17. Italujo 18. Japanujo 3 h. ĉiusemajne. 19. Jugoslavio 2 h. 20. Kanado 2 h. 21. e Latvujo 2 h. 22. Polujo ‘/2 h. ĉiutage. 23. Rumanujo 4 X V2 h. ĉiusemajne. 24. Svedujo ‘/2 h. (aŭ pli) ĉiutage. 25. Svisujo 3 h. ĉiusemajne. 26. Turkujo 2 h. 27. Usono ‘/2 h. ĉiutaae.

— paĝo 12 de la PDF —

10

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

Filmarkivo lerneja. Filmo, la movanta filmo, estas bona instruilo lerneja, En Svedujo ni havas grandan provizon da bonegaj instruofilmoj por ĉiu lernejfako, sed la 35-mm. – a filmo estis tro multekosta por uzi en malgrandaj lernejoj sur la kamparo. Tial ne ĉiuj lernejoj havis eblecon montri instruofilmojn sufiĉe. Nun ni uzas pli kaj pli ofte 16-mm. – an filmon. La montranta aparato estas malpli multekosta kaj la filmo pli malkara. Bona aparato kostas ĉirkaŭ 700 sv. kronojn kaj la filmo kostas ĉirkaŭ 0,90 kronojn po metro. Ciu lerneja distrikto nun povas aĉeti filmaparaton, sed ne ĉiu distrikto povas havigi al si sufiĉajn filmojn. Tial la distriktoj devas komune agi. Mi priskribos iomete kiamaniere ni aranĝis tian aferon en Blekinge, provinco en sudorienta Svedujo. Blekinge estas ĉirkaŭ 12 mejlojn longa, oriente okcidenten kaj 3 mejlojn de nordo al sudo. La ŝtata lernejinspektoro en Blekinge, d.ro Hugo Sandstrom, invitis ĉefinstruiston aŭ alian instruiston de ĉiu lernejdistrikto (= paroho) en Blekinge al kunveno por pritrakti la aferon. Tiam oni elektis 5-personan komitaton, kaj poste la komitato proponis fondi filmarkivon por la tuta provinco, escepte la urbon Karlskrona, kiu havas sian propran arkivon. Ciu distrikto promesos pagi 10 kronojn por ĉiu parto de gelernantoj, instruataj de unu instruisto. 35 distriktoj aliĝis kaj pagis por 314 partoj en 169 lernejoj. Do ni ricevis 3140 kronojn por la instrujaro 1938-1939, kaj ni povis fondi filmarkivon. Blekinge folkskolors filmkommitte estis elektita, kaj la komitato 5-persona, ricevis la rajton elekti filmojn, aĉeti tiujn kaj helpe de arkivisto disdoni la filmojn inter la distriktoj. La komitato estas elektita por 2 jaroj. Jen nia stato de enspezoj kaj elspezoj. Elspezoj:

Aĉeto de 6400 metrojn da filmo Enpakaĵoj T ransportelspezoj Salajro por arkivisto Diversaj elspezoj

po 0.70 kr.tn.

Sumo

Monsubteno de la lernej Senpaga filmo Deficito pagota, venonta

Enspezoj; distriktoj

4800. 200. 100. 300. 140. 5540.— sv.kr.

3140. 750. 1650.

Sumo

5540.— sv.kr.

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 1

NTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

f

11

Nun ni jam komencis la cirkuladon de filmo. En la komenco ni elsendos du programojn dum aŭtuno kaj du dum primtempo. Ĉar la provinco estas longa, ni elsendas samtempe du partojn arkivajn. Unu ‘parto cirkuladas orienten kaj unu parton okcidenten. Komune ni agis, kaj nun ni komune „ĝuas la fruktojn”. FRITIOF AHNFELDT. Komitatano.

Esperanto en la lernejo. En la francaj duagradaj kaj teknikaj lernejoj Esperanto nun estas oficiale enkondukata, laŭ la cirkulero de la Ministro pri Publika Instruado de 11. 10. 1938. Jam multaj kursoj okazas.

Distrikto de la Universitato de Aix. En Toulon kursoj en la kolegio por knabinoj kaj en la knaba liceo. Universitato de Besan^on. En Besangon 7 kursoj, en la seminario por instruistinoj, sem. por instruistoj, supera knabina lernejo, sup. knaba lernejo, lernejo pri horloĝmetio, knaba liceo. En Lons-le-Saulnier kursoj en la knabina liceo, kaj en la sem. por instruistoj. En Pontarlier, en la knaba kolegio.

Universitato de Caen. ^n la sup. komerca lernejo de Rouen deviga kurso. Universitato de Lille. En Boulogne-sur-Mer, en la supera lernejo pri komerco, 2 kursoj kun 57 lernantinoj. Universitato de Lyon. En Villeurbanne kaj en Saint-Vallier. Universitato de Montpellier. En Perpignan kaj Prades.

Universitato de Paris. En Chalons-sur-Marne, nacia sup. lernejo pri tekniko, sem. por instruistoj, sem. por instruistinoj, knaba kolegio, knabina kolegio, kaj en Saint-Cloud kaj Versailles.

— paĝo 14 de la PDF —

12

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

Universitato de Poitiers. En la knaba kolegio en Brive, sem. por instruistinoj en La Rochelle, knaba kaj knabina liceoj en Niort, knaba kaj knabina liceoj en Rochefort, en Saint-Leonard i.a. kurso kun 200 (!) lernantinoj de la sup. knabina lernejo, en Tours kaj Treignac. Universitato de Strasbourg. En Mulhouse du kursoj en la knaba liceo.

Notoj sur la lerneja atesto. Estas malnova diskutata temo, ĉu estas utile kaj necese, doni notojn en la lernejo. Se laŭ nia opinio la utilo estas pligranda ol la malutilo, aŭ la prinota-konkurencado de niaj lernantoj ŝajnas neevitebla, tiuokaze estas demando, kiun sistemon uzi. En Francujo (ni klopodas traduki kiel eble plej precize!) 10 = ..bonega kun gratuloj”, 9 kaj 8 = ,,bonega” („tre bona”), 7 = „bona” 6 = ..sufiĉe bona”, 5 = „ne tute sufiĉe bona” (fr. ..passable”), 4 — „ne tute malbona” (fr. ..mediocre”), 3 = ..malbona”, 2 = tre ..malbona”, 1 = ..nulo”, ..nenio”. En Germanujo ĉi tiujare oni enkondukis novan sistemon por la mezgradaj lernejoj : 1. = tre bona (multe pli ol bona). 2. = bona (multe pli ol mezbona). 3. = kontentiga (tute normala rezulto sen limigadoj). 4. = sufiĉa (kvankam ne sen mankoj). 5. = neperfekta (ne sufiĉaj rezultoj, sed ebleco por baldaŭa plibonigo). 6. = malsufiĉa (absolute nekontentiga). Nederlando havas ĝenerale la dekuman sistemon : 10 = plej bona, 9 = bonega, 8 = bona, 7 = sufiĉe bona, 6 = sufiĉa, 5 = ne tute sufiĉa, 4 = malsufiĉa, 3 — tre malsufiĉa, 2 = malbona, 1 = tre malbona. Ni petas niajn legantojn, raporti al ni pri la sistemo(j) en sia lando.

— paĝo 15 de la PDF —

NTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro

A

13

El la instruista mondo.

Ĉeĥoslovakio.

En Brno nun jam 5 jarojn en du lernejoj, unu elementa kaj unu kunresponda por postelementa instruado, oni studas certajn pedagogiajn ideojn, kaj provas ilin en la praktiko. La instruado por grupoj estas organizita dumaniere : a. la infanoj de unu klaso formas grupojn, kiuj okupas sin per la sama laboro, je kio la talentaj helpas la lernantojn malpli bonajn. b. la infanoj de diversaj grupoj laboras pri diversaj taskoj, kiuj konformiĝas al ilia klereco. En la postelementa lernejo oni multe aplikas la metodon de „self-instruction” (mem-instruado). Oni jam posedas plurajn por tio taŭgajn lenolibrojn.

Islando.

Interesa leĝoprojekto fariĝis leĝo antaŭ nelonge en Islando. Gi volas klopodi plivastigi la kampon de la popoleduko, sendevigante lernantojn dum 6 monatoj de instrupago, kiam ili kiel kontraŭfaro dum 7 semajnoj faros nepagitan manlaboron. Ĉar kontantaĵoj ofte monkas en la kamparaj distriktoj de Islando, dum ke estas abunda necesa laboro, por kiu oni bezonas laborantojn, ĉi tiu aranĝo verŝajne tre taŭgas. Se la lernejoj por knaboj laboras kun bona rezultato, oni fondas ankaŭ tiajn lernejojn por knabinoj. Por la lastaj la deviga laboro ekzistos el teksi, triki, kudri, kaj diversa eksterdoma laboro. La lernfakoj estas islanda kulturo, kalkulado, librotenado, elementa kemio, fiziko, historio, higieno, kantado kaj gimnastiko (kaj ĉarpentado por la knaboj).

Jugoslavio.

La situacio de la asocio de geinstruistoj en Juguslavujo estas tre kritika. La polico dispelis la Generalan Kunvenon. Malgraŭ la premo, farita de oficiala flanko sur la deligitoj, granda plimultaj klarigis sin por la konservado de la demokratia organizformo. Oni timas potencilojn, kiuj transformos la organizon en registarorgano.

Nederlando.

La Asocio por Pedagogio ekzistas 80 jarojn. Komence ĝi staris en la signo de Pestalozzi kaj Herbart. Ankaŭ poste ĝi restis spegulo de tio, kio en la eduka mondo vivis. La principo de la ..spontanea agemo” ekstaris, ekz. la manlaboro. Oni pristudis la problemon: kiagrade klasa, kiagrade individua instruo? Tiuj, kaj filozofiaj kaj psikologiaj problemoj, premis sian markon sur la evoluadon de la Asocio.

La kostoj de la postelementa instruado. Laŭ la statistiko ni komunikas ion pri la kostoj de la postelementa instruado (en lando kun 8.000.000 enloĝantoj) por tiuj, kiuj eble volas kompari kun ilia propra lando.

— paĝo 16 de la PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

14

Nro 1

Ĝis 1931 la elspezoj de la registaro regule leviĝis. Por la mezgrada instruado ili estis f 1.200.000 en 1870, kaj f 27.200.000 en 1931. Por la industriinstruado f 200.000 en 1870, kaj f 19.900.000 en 1931. Por la supera instruado f 500.000 en 1870, kaj f 15.600.000 en 1931. En 1931 la elspezoj estis maksimumaj, poste ili malleviĝis. Interese estas vidi kiom la registaro elspezas por unu lernanto. En 1870 ekz. lernanto de mezgrada lernejo kostis f 280.—, en 1931

La instruado de la gepatra lingvo. Jam delonge oni plendas en Nederlando pri malbonaj rezultatoj de la instruado pri la gepatra lingvo. Denove aperis publikaĵo pri tio. Gi rimarkas, ke a. en neniu lando oni uzas tiel malmultajn horojn por la gepatra lingvo kiel en Nederlando. b. en neniu lando oni uzas tiel multajn horojn por la klasikaj lingvoj, la modernaj lingvoj, la matematiko k.t.p. Oni komparas la gepatralingvo-instruon en Nederlando kun tiu en Belgujo, Germanujo, Anglujo, Francujo, Norvegujo, Polujo, Ĉeĥoslovakio, Svisujo, kaj precipe kun tiu en Danlando, ĉar ankaŭ tie la lernantoj ankaŭ lernas la 3 modernajn lingvojn. Tie la elementa lernejo edukas la infanojn ĝis lla aŭ 12a jaro; tiam ili vizitas ..inter’ -lernejon, kun 4 klasoj, preparante por studado, kiu estas konforma al la 3 superaj klasoj de mezgrada lernejo kaj gimnazio en Nederlando. La dana gimnazio havas 3 jarojn, do la preparo de la elementa lernejo ĝis la universitato daŭras 7 jarojn. Montriĝas, ke Nederlando uzas 14 horojn por la gepatra lingvo en unu semajno, kaj Danlando 24! Por la greka lingvo tio estas 32 kaj 18, por la latina lingvo 39 kaj 20. Sed, ne nur tio estas la kaŭzo de la malbonaj rezultatoj. Estas aliaj : la instruistoj havas tro da horoj, kaj la klasoj tro da lernantoj. La aŭtoritatuloj scias tion, sed — ne volas disponigi la monon por plibonigi tion.

Skotlando.

Senĉese oni malpliigas la nombron de la lernantoj en unu klaso. En 1933 ekzistis 2119 klasoj kun pli ol 50 lernantoj, en 1936 309, kaj nun nur 125. Oni plibone zorgas pri lernejaj nutrado kaj vestado. En la lasta jaro oni elspezis pli ol 100.000 funtojn.

Svisujo.

Autaŭ kelkaj monatoj oni malfermis labor-kampadejon por senlaboraj instruistoj. Oni malkovras malnovajn koloniojn (surfostajn domojn) en la lagoj, kaj jam faris multajn interesajn malkovrojn. Rilate al tiu ĉi laboro kursoj pri tiu malnova kulturo okazis.

— paĝo 17 de la PDF —

NTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

15

Turkujo.

Dum la 15-jara ekzistado de la nova turka respubliko la instrusistemo tute ŝanĝiĝis. Unue oni enkondukis la eŭropan alfabeton, kio faciligis la instruadon de la hejmlanda kaj de la fremdaj lingvoj. Antaŭe la instruado estis en la manoj de mahometanaj religiaj societoj, kaj tre malbona. Nun ĉio ŝanĝiĝis. Por la 7-jara infano komenciĝas la lerndevo, ĝi daŭras kvin jarojn en la urbo, kaj tri en la provinco. La provincaj infanoj povas viziti la urbajn lernejojn, kie ili tiam loĝas pensione. Tion kompreneble oni devas pagi, sed la instruado estas tute senpaga. Post la 5-jara elementa lernejo la infanoj povas viziti mezgradan lernejon aŭ liceon. Cie modernaj metodoj estas enkondukitaj. En Istambul kaj Ankara estas universitatoj, en Van ĝis estas en preparo. Rimarkinde estas, ke oni elektas estontajn instruistojn el la soldatoj. La. el bulteno de F. I. A. I.

Noto:

Ni petas la gekolegojn sendi al ni materialon por ĉi tiu rubriko.

T.A.G.E. Bibliotheko. En la unua komuniko pri la eldono de T.A.G,E.-biblioteko, ni menciis ke la anoj de T.A.G.E. rajtos depreni de la kutima prezo de ĉiuj aperontaj libroj en nia biblioteko, rabaton da 30 %. Ne havante sufiĉe da sperto pri disvendo de libroj en la eksterlando, kaj ne tute bone konante la situaciojn tieajn sur libreja-kampo, ni proponis tiun 30 % rabaton. Sed nun montriĝas, ke en diversaj landoj la disvendado malebliĝas, se ni daŭrigas doni specialan rabaton al niaj anoj. Ĉar ni ankoraŭ ne povos riski eldonon de libroj nur por madanoj, ni devas ŝanĝi ĉi tiun metodon. Estonte ĉiuj T.A.G.E.anoj devas pagi la kutiman senrabatan prezon, sed se ili mendos pere de T.A.G.E-oficejo mem, tiam nia asocio enkasigas tiun 30 % por sia propra kaso. La diferenca tiam estas, ke la membroj individue ne profitos, sed la asocia kaso. Tio tamen signifas, ke pli da mono en la kaso, donos pli da laboreblecoj por T.A.G.E., kaj estonte pli malaltan kotizon. Do, tiumaniere, laŭ ĉirkaŭvojo, la 30 % rabato tamen atingos ĉiun membron individue. Nur unu konsilon ni fine havas por vi: Mendu la librojn de nia biblioteko nur al ni rekte. Kaj faru tion, vi ĉiuj 1 1 nun tuj. Ĉar multaj jam mendis la unuan libron de Dro Ad. Ferriere „Kiel eduki niajn infanojn”, vi ankoraŭ povos ricevi ĝin po 0.50 ned. guld. (4 respondkuponoj), Plifortigu ankaŭ tiumaniere vian organizon, en la nuna periodo,

— paĝo 18 de la PDF —

16

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 1

kiam ĝi, premita el ĉiu flanko, zorgas ke la verda standardo daŭras flirti en edukistaj rondoj; t.e. ke inter edukistoj, diverslandaj konserviĝu kompreno pri ilia vera, gravega tasko: gvidado de la junularo tra malamo kaj venĝemo al paco, interbatiĝo kaj estimo. Red. de T.A.G.E.-biblioteko. Noto: Urĝa peto al ĉiuj: Skribu al ni pri taŭgaj manuskriptoj por nia biblioteko. Verku, traduku aŭ verkigu kaj tradukigu !

Al T.A.G.E.-anoj en Ĉeĥo-Slovakujo. Post la katastrofaj tagoj de oktobro nia popolo rekolektas siajn fortojn, fortojn moralajn kaj ekonomiajn. Nia popolo estas modesta, laborema kaj ŝparema. Tia popolo ne pereos. Ni instruistoj estu indaj filoj de nia popolo. Gia idealo estu nia idealo : la interŝtata justeco kaj rajto Al tiu ĉi idealo dediĉis jam antaŭ kvin jarcentoj sian tutan forton nia glora reĝo Jiri-Georgo de Podebrady kaj longa vico de la plej bonaj filoj de nia popolo. Ni esperantistoj scias, ke tiun ĉi altan idealon celas kaj akcelas lingvo internacia, pri kiu revis kaj laboris nia granda J. A. Komenskij — Comenius. Laborante por esperanto, ni laboras por kultura faktoro, kiu metos la rilatojn inter la popoloj sur neŭtralan fundamenton: jen la sola justa fundamento. Ni ĉeho-slovakaj geinstruistoj okupis en la jaro 1938 inter la anaro de T.A.G.E. trian lokon. Tiun ĉi honoran lokon ni firme tenu ankaŭ estonte. Ni ĉeho-slovakaj geinstruistoj restos fidelaj. . . . . . spite ĉion. Varbu inter viaj konatoj kaj ni progresos al la dua loko. Mankas nur deko da kolegoj 1 Uzu la apudmetitan poŝtpagilon kaj pagu vian kotizon. Kelkaj – tre malmultaj – ŝuldas ankoraŭ la kotizon por 1938. Mi bone scias la kaŭzon. Tamen ankaŭ ilin mi petas: pagante ĝustatempe vian kotizon, vi multe helpas la administracion de nia asocio. Plenan sukceson al via laboro en la nova jaro ! Th. KILIAN, agento de T.A.G.E. en Ĉ.S.R. Trebiĉ.

Mi devas fari al la anoj de T.A.G.E. la funebran sciigon, ke mortis nia kolego S-ro JOSEF JERA EK, faka instruisto en Brno, Ceho-Slovakujo. Forlasis nin bona instruisto, bona samideano, bona homo. TH. KILIAN, agento por T.A.G.E. en C.S.R., Trebiĉ.

— paĝo 19 de la PDF —

Korespondoficejo adreso : K. H. SPORTEL.

sekretario de T. A. G. E.

NIEUW-SCHEEMDA (Nederl.)

Geinstruistoj : Sro Janko-Janev. Niŝava 31. BURGAS, Bulgarujo Sro Dimitr. Paskalev. Ĉar Simion 72 BURGAS Bulgarujo. Sro Erling Neergaarel GALTEN ST. Danlando. Ni atentigas niajn korespondemulojn pri la fakto, geinstruistoj povas enpresigi sian anoncon Senpage. Do ankaŭ ne-anoj de nia asocio. Bv. ĉiam mencii en via anonco : 1. instruisto, instruistino, lernanto aŭ lernantino. 2. aĝo. 3. speco de lernejo. 4. deziroj.

ke

ĉiuj

Al niaj anoj en BRITUJO ni sciigas, ke de nun la Brita Esperanto-Asocio, 142 High Holborn, LONDON W.C.I. estas nia reprezentanto.

Uzu por viaj infankursoj la metodon

„LA JUNA VIVO”. • Treege efika kaj …. malmultekosta. Adreso: JUNA VIVO – WEST-GRAFTDIJK (N.H.) Nederland.

LA HEROLDO, nia internacia semajna gazeto. —

Legata en ĉiuj landoj !

■—

Petu abontarifon ĉe la administracio :

Harstenhoekvveg 223. SCHEVENINGEN (Nederland).

— paĝo 20 de la PDF —

Aliĝu frutempe al la 3la Universala kongreso en Bern. T.A.G.E. aranĝos tie fakkunvenon. Komuniku jam nun al ni viajn dezirojn pri tiu kunveno. ĈU EBLE VI POVOS PRELEGI AU

PAROLADI PRI IU LERNEJA TEMO ?

Tiam anoncu vin al ni ! !

La Vojo, Red.:

monata

gazeto

adresojn

de

Marathonvveg

15-11.

Gekolegoj

por

infanoj, publikigas senpage

geknaboj,

kiuj

deziras korespondi.

AMSTERDAM,

Nederlando.

:

Kiu el vi volas kunlabori en la redaktado de pluaj verketoj en nia T.A.G.E-biblioteko ? Cu vi havas ian ideon ? Ĉu vi konas iun tradukindan libron, interesa por internacia kolegaro ? Tiukaze skribu al ni.

T.A.G.E.-Oficejo.

Ĉu vi jam mendis al ni la unuan verkon en nia T.A.G.E.-serio: „Kiel eduki niajn infanojn ?” Dro. Ad. Ferriere. ? ? ? Kial ne ? Nur 4 respond kuponoj por T.A.G.E.-ano.

„ VOĈOJ EL ORIENTO” Monata, 8-paĝa, ilustrita, Espa Gazeto kun granda formato 26 x 38 cm. Abono por 10 nroj ; 2 ŝil. 8 p.; 24 fr. fr. ; 1.20 guld. ; O. 66 U. doi. Abonoj kolektivaj per sama adr. nur: 2 ŝil.; 18 fr. fr.; 0.90 guld.; 0.50 U. doi. SPECIMENON senpage ĉe: „VOĈOJ EL ORIENTO” P. O. Box nro 1732, Hongkong, Azio.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

Oficiala organo de T.A.G.E. 18-a jaro.

No. 2-a.

1939-a

— paĝo 2 de la PDF —

Abonprezo de I.P.R.

Bulgara:

La abonjaro dauiras de la 1 -a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (in kiuzive aneco de T.A. G.E..) Ek de la 1-a de julio ni akceptas a nkaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Individuaj anoj de I.E .L. pagas nu r po 2 guld. por jaro. Por la abonkotizo estas sendota el: 5. — ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo Ĉeĥoslovakujo 20 ĉ. kr. 6 kronoj. Danujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1. 50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 9715, nur sub nomo de Sro. A. van Hage, Veendam (Nederland). 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Agentoj de T.A.G.E. Angla :

Brita Esperanto-Asocio, 142, High Holborn, LONDON, W.C.l. Alĝera: Jean Delor. Professeur au Collĉge de garcjons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St„ Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Belga: H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN.

Ivan Valĉanov, Ljuben Karavelov. 40. SOFIO. Ĉeĥoslovaka _ _ _ _: Th. Kilian, Komerca Akademio TREBIC, Komerca Akademio poŝtĉekkonto Brno Nr. 114.322. Ĉina : Chang-Ching-Chiu, 27 Ta-ShinStreet, JUNNAN FU. Ĉilia: E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Dana: Kn. Aa. Andersen. ONS1LD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. Estona: Ain Vahuri. VIRU-KABALA. Franca: G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana: Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara : Bleier Vilmos. Soroksciri ut. 38-40. V. 6. BUDAPEST. IX. Japana : Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita li. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ, Kralj. ban. UPRAVA IV, LJUBLJANA. Kanada : Aleksandro. E. C N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: J. Hogenkamp, Hoofd der School, 2e Exloermond (W.). (Pagi al van Hage. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Soekalilah. 14, CHERIBON. Pola: J6zef Migacz. Dlugosza 2. NOWY—SACZ. Poŝtkonto No. 406284. Sveda : estraro de S.I.E.F. Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California. kaj: Amerika Esp. lnstituto. Illi Brooke Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo, kaj en Norvegujo.

En SVEDUJO oni sin anoncu al la sekretario de la T.A.G.E. sekcio (S.I.E.F.)

S-ro Fritiof Ahnfeldt.

Inglatorp, Torskors.

Presita de Elektr. presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

jJ,b’a Jar° (Numero 2> *939* PEDAGOGIA REVUO

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Adreso por redaktado kaj administrado : T.A.G.E.-oficejo, Schoolstraat 13. Veendam. (Nederlando.)

Prezidanto de TAGE : W. RUSSELL HAMILTON. The Grammar School HEMSWORTH : Nr. Pontefract, Yorksh. (Anglujo).

Sekretario: K. H. SPORTEL. Nieuw-Scheemda (Gron.) (Nederlando). Kasisto: A. VAN H AGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando). Poŝtkonto No. 9715.

Korespondoficejo : K. H. SPORTEL. Nieuw-Scheemda (Gr.) (Nederlando).

Spirita kaj morala rearmado. Malgrandaj agoj pli eĥkas ol grandaj vortoj eĉ predikas!

En la lasta tempo oni multe parolas pri ĉi tiu temo. Multaj gazetartikoloj atentas pri tio; pli multaj personoj uzas la signalvortojn, sed — entute la ideo estas treege nebula, kaj ofte oni nur papage parolas kion oni aŭdis aŭ legis. Antaŭ ĉio estos necese, ke ĉiu en si mem havu klaran ideon pri la afero, kaj ke ĉia nebuleco foriĝu. Oni akceptu la ..armadon” aŭ ne, se oni nur havu plenan, klaran koncepton pri ĝi por si mem. Tiam, poste, ni povos sur reala bazo pridiskuti la divergantajn opiniojn. Tia diskutado ĝenerale efikos pli precizan komprenon. Cu oni rajtas paroli pri rearmado, spirita kaj morala? Laŭ mi, jes! Kaj mi ĉi sube nur volas disvolvi miajn pensojn, eble instigante aliajn, fari la samon. ..Spirita kaj morala rearmado!” Batalkrio ĝi estas. Gi akcentas pri ..armado ! Kontraŭ kiu aŭ kio? Se oni volas armi sin, oni ja supozas «ie kontraŭstaron, atakon de ..malamiko”. Cu ĉi tie estas malamiko, kiu minacas nian vivon kaj trankvilan evoluadon de nia socio? Kiu aŭ kio estas tiu batalonto? Kia estas la minacanta danĝero ? Kaj ĉu tiu danĝero ĝuste nuntempe anoncis sin kaj ne, ni diru, antaŭ jarcento? Por kompreni tion, ni rigardu la situacion de nia nuna homa socio. La homo perfektigis la teknikon, por ke ĝi estu helpanto, kiu povos plifaciligi la laborojn, kaj la estonto montriĝis rozkolora! Facila laboro por la homo, simpla produktado de diversaj ĝis nun multekostaj bezonaĵoj en ĉiaj kvantoj, komforta vivado: ĉielon sur tero! Sed kiom alia la faktoj instruis. Sklavon la homo vokis al laboro, sed la servanto fariĝis mastro, kaj la ..majstro” ĝia servutulo. Li — la majstro — nur sciis veki

— paĝo 4 de la PDF —

18

INTERMACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

senvivajn objektojn al laboro intensa, sed ne povis regi ilin; lasas sin regi de ili. Anstataŭ facila kaj komforta vivo en paco kaj harmonio, rezultis el la teknika pliperfektiĝo nur treege malbonaj ekonomiaj cirkonstancoj kaj nervigaj maltrankviloj en la tuta mondo. Ie oni detruas agrikulturajn produktojn ..superfluajn” kaj alie milionoj ne povas havigi al si eĉ plej modestajn vivrimedojn. Teknike tuja kaj ĉiena distribuado estas ebla! Teknike ĉiuj terloĝantoj estas najbaroj, sed praktike ĉiuj timas tian najbarecon kaj ne volas profiti el tio. Ciuj starigas barilojn inter si reciproke kaj ankoraŭ pliperfektigas sian teknikaron por esti ..sendependa” de siaj kunvivantoj. La tekniko por ni konkeris la mondon; nur la homoj mem ankoraŭ ne faris tion. Por ili la vorto ..mondo’ estas nur sono, ne realaĵo. Ili nur rilatas al peco de la terglobo, ne al tuto. La tekniko do antaŭiras kaj la homo kun siaj malvastaj kapabloj kaj sia inerto, malrapide sekvas. Kaj mi opinias, ke la streĉegaj interrilatoj, ekonomie kaj politike nur povos fariĝi pli harmoniaj, kiam la homaro kapablos regi je sia propra profito kaj komforto, laŭ vasta skalo kaj sur universala bazo, la teknikon. Tiam estos ekvilibro! Sed, nun, la stato estas male. La homo perdis la fidon en si mem kaj en siaj kunuloj dum la nuna strukturo de nia homa socio, kaj opinias plibonigi la situacion starigante sin sur la bazo, sur kiu niaj antaŭuloj (eĉ prauloj) sin apogis. Tiuj ja vivis en „pli bonaj tempoj”, do akceptante iliajn vivkondiĉojn kaj -principojn li ja povos fuĝi tien por savi siajn animojn kaj tiujn de siaj infanoj. Oni kroĉas sin al malaperintaj vivnormoj kaj revivigas forgesitajn formojn por havi kontakton kun reala mondo. Tion oni faras, ĉar oni ne povas senti sin hejma en nia skue evoluanta mondo, kie oni ankoraŭ ne povis kontakti kun la estonto. Estinton oni kaptas, anstataŭ estonton! Sed oni forgesas, ke evoluado neniam paŝas malantaŭen, kaj ke do regreso devas esti falsa plibonigo, nenatura kaj malreala. La homo devas venki sian sklavon, kaj tio signifas batali, ĝis kiam la inerta homa spirito estos samnivela kun la teknika progreso. Por la tekniko ne ekzistas limoj; por la homoj estas nur limoj ĉiaj. Tiu batalo estos spirita proceso, unualoke, kaj ni devos armadi nin spirite. Kaj morale? En la nuna tempo oni kutimiĝas al doktrinoj, ke forteco superas justecon; mensogi kaj rompi kontrakton estas honorplena ago; torturi kaj masakri senkulpajn kaj senpovajn kunvivantojn estas heroaĵo. Cu tia moraleco povos konduki la suferantan homaron al pli feliĉa estonto?? Ni armadu nin morale kontraŭ tiaj instruoj!! Antaŭ ĉio inter la dividita homaro la fido devas aperi, kaj tion ne povos fari ŝovinismo kaj aŭtarkio. Nur fido povos konduki al reciproka kompreno, al estimo kaj — finfine — kunlaboro. Kaj fido nur aperos, se toleremo ekzistas. Kompreno, ke ĉiuj homoj spirite devas esti diversaj, povos naski tiun toleremon.

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

19

Kaj nun la ..batalo mem! Cu ni pozitive povos fari ion? Nur konstati la mankojn, kaj papage paroli grandajn vortojn neniam kondukos al celo. Estos malfacile trovi la ĝustajn armilojn, sed ĝisfunda ekkono de la malfacilaĵoj iom post iom havigos al ni la taŭgajn rimedojn. Kion ni volas atingi? Ke inter la homaro, anstataŭ malpaco, regu toleremo kaj fido, por ke ili kunlabore povu konkeri la mondon kaj uzi la teknikon je propra profito. Tiu batalo postulos de ni firman volon por fari almenaŭ ion, laŭpove. Kreskigi senton de toleremo unue en si men kaj instrui tion poste al la proksimulo. Oferojn tio postulos: sindonemon, spirite kaj materie; helpon por plirapidigi la spiritan evoluadon, ĉar ĉi tiu spirita progreso per si mem kaŭzos pli bonajn materiajn vivkondiĉojn. La homoj nur vivas sur tiu nivelo, kiun ili spirite atingis. La barbara sklaveco de la negroj ne malaperis ĉar en la amerikaj ŝtatoj ekregis pli bonaj ekonomiaj rilatoj, sed ĉar la homaro spirite kreskis kaj ne plu povis toleri tian barbarecon. Kiaj, ni esperantistoj, staras meze de ĉi tiu penado? La fakto jam, ke ni estas esperantistoj pruvas ke ni ne tute malatentas toleremon. Vera adepto de Zamenhof ja konscias pri detruado de 1’ muroj inter homoj, landoj kaj rasoj. Kaj ni havas realan ilon, kiu al ni donas la eblecon praktike apliki laŭ vasta skalo, nian emon pri alproksimiĝo de unu al alia. Ni ne diru, ke Esperanto estas la ununura ilo por kreskigi la homaron spirite al interkompreno kaj kunlaboro, sed almenaŭ ni rajte povos diri, ke nia vojo tien ne estas nebula, sed klara kaj rekta ; ke propagando por nia movado kaj disvastigado de nia ilo estas pozitiva, reala kaj utila. Sed eĉ la esperantistoj komencu per si mem. Iom pli da toleremo inter samideanoj ne estus superflua. Ankaŭ multaj esperantistoj, ŝajne ne komprenas ke kunlaboro signifas laboron inter du partioj, kiuj ambaŭ devas rezigni pri iom el la propra rigida starpunkto, kaj kiuj unue devas fidi unu la alian. Por ni do ^ie nur ..eksteren”, sed unualoke ..internen aranĝado de nia armado, se ni inter la ne-esp. publiko volas atingi rezultatojn. Ni, esp.-geinstruistoj havas apartan rolon en ĉi tio. En niaj manoj estas granda parto de la eduko de la juna homo, kiu morgaŭ transprenos de ni la taskon plibonigi la homan socion. La junularo ne facile konceptas abstraktaĵojn ; Esperanto estas por ĝi konkreta ilo, kiu instruos homamon kaj toleremon. Por la spirita rearmado de la junularo ni bezonas ion konkretan, kaj tio povos esti Esperanto. Ankaŭ en ĉi tiu rilato do ne sonas bagatele: ..Esperanto en la lernejon tutmondan !” Plurfoje mi jam akcentis : la tuta instruistaro kune laboru harmonie por atingi tion. Ankaŭ ĉi tie ne ..granda vorto’ sufiĉas, sed nur efikos malgrandaj agoj. Iom da toleremo, iom da fido, kaj ĉiaj gekolegoj povos trovi unu la alian en unu komuna organizo : T.A.G.E.

— paĝo 6 de la PDF —

20

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

Tiun kunlaboron povas signifi por ni, gekolegoj, la krio pri spirita kaj morala rearmado. Via aliĝo al T.A.G.E jam estos firma paŝo tien. Ĉar ne forgesu : Se vi senfine parolos, De ĝi la poto ne bolos. P. KORTE.

La lerneja atesto. En nia lasta numero ni komunikis ion pri notoj sur la lerneja atesto en kelkaj landoj. Ni ricevis de „La Vojo”, F. L. E.-infangazeto, la numeron de julio 1937, en kiu kelkaj bildetoj de lernejaj atestoj. La redakcio tre afable oferis prunti al ni la kliŝojn. Kompreneble ni volonte akceptis tion, ĉar certe la bildetoj interesos niajn legantojn. ckskoslov enska rktvbijka Zcm

SCHOOLJAAR 193^-193/ IS Dee 19K1

^C-Lecr|»r

I II

lii

.

Gedrog *. ) Vilji * )

.

hU.

‘ ‘

____________

Vakkcn1

lalala cbodif do ikoly vdbec

J +

Schrijven…………………….. Rckcncn.

•

«

*

Ji

*

& J±

3

Nrilr rl.intlse t .ial Aardrijkakunde •

2/

.K

.

.

Geschiedenis ….

Ji J Ji

Tekenen……

I.k h.intclljkc Ocfcnlng

Handvrerken …. 1 landcnarbcid

.

.

‘/■

3 Jt

.

Ji Ji 3/

.

Batalanta daa elfara t 1 – alarht 2 aa onvoldnanda > – roido anda 4 – «oad 5 — iaer yord

Gallant

>

Galla n:

Ceilan 1

/V

Io «roordan uia K drokkrn.

N.B. Hct veralag mort morgcnochtcnd gctekcnd

wordcn

|

__ _

X»«»rx-

Vorderlngcn in de

J31

«u ,

Oblo

narodtnO- dfa pohucky oktaa

14

». v

v

ŜKOLSKA ZPRAVA. f

J ■

|_rxrn.

•)

U.I—«

af e

Skotoj rok «93 7’3 7-

J fx<er|nar

V

…………………….

FH».

Rakni Ikola v

o<.»to>tra

tncdna

l5Awiil91£

.

Skoltif inipcktorb

rufi

tcruggcbracht.

v * nibo k naiva

*19^« i’cv

do tunajicj ikoly dfa – ————— —— ‘

_ 19 JZ,

dfa

r» • oddelcnl (

19AC a doatlva v___ A _ triade .1 poatupnV nrfnft) Octo inimky:

r.aroti

L

n 7

7

*Cinta» profane!/ NkbntoMtvo Obĉ«nika nkuka a virbova l Itani» Vpufovnci >ayk pkanto . rvrfento arti na etrednom a vyMura toufaU Potnika vUelHedi

Vanto nluky

_____,

7 7 / 7 n-1 r~ 1 / r • ‘f • • • •

&Jrf»

prir.-ljto prtovdcapjrt » toty a nauhou o tmrra-h m»rtoafcyeb Kretomto Hmte Spev T»lrel V» chova *Riton palra ‘Napra!! *Riton petra a nlukvu o dmn k.»p .\ *rpuUM *dprmr<)

7 / <

7 7′

f f-.

7

A ajitai Aprata pUnmejrh prir ZamrUa»! <«pn»*..llnrn

‘t

•

/pri» a totoa »y4aaa dla

2JL2&L

1 paatuplt do ryU — Kl mI

‘ Ralpltp 1— altete

t

11

toHRl • w /aa JL XUz

«b * Uo^o

Wl»4b»b» * 1 7

/■<———

.T«oZxX. Z *

rrj

t» e X

IM’ – MM

Nederlando 5 = tre bone . . 1 malbone

*/•

Cehoslovakujo 5 = tre bone . .5 — malbone

— paĝo 7 de la PDF —

Rumanujo

tre bone . . . 1 = malbone

— paĝo 8 de la PDF —

N ro 2 INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

D1RECT1A GENERALA A INVAĵAMANTULIO PARTiCULAR

— paĝo 9 de la PDF —

22

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

lAsAret 193^—19

Klass £ Ourebi S var lAal/eta elui rivae ‘‘•Vr • *n»kl*. jAntal ArfuRpr 1 kkeeen

VITSORD

VAr-

HSat-

A

a

AB

Ba

B

BC

c

Religion

■4

uppfOrande FLtT

….

…………………………

KrlBtendomakunik. .

U J- d /fa.

ModcramAleti

Tal- *di U«B«alaV • • • Skrlmtot eek «RrU

a.

VSIakrlvnlng…………. RHknlng o. Geometr

a

Hetnbygdtunderv. . GeogTafl

………………

Naturkunnlghct … Historia…………………..

fr&

Arbetafivningar …

Tccknlng ……………. SAng

………………………

Gymn. m.lek o. Idrot Sl«jd

/k» fa.

……………………….

/fa

HuaMllagSromAI,..

l

Mundlllg Dansk

! 7- t ‘i r /Ĉ> c /– t f /o L t 7 /l <■ i C f tu t e /a 3

Skrivnlng

*41 47

II ini orle

Geogra fi —— ■” ■ ■ Naturhistorio

■ a—.

Tegnlng -Tysk

u

rla alul tili klasa

Flid

K^aiaUfitTur

Opfersel

r

Ordon

/

ka

–

*5

, k———

5~t

J-

55-+

.

-*v *d

Naturhrro

X

P4 f n«nd *« «iukdcm . .. M.d .1 riugi f&rfall Utan gilbgf f*H»n

(j

——11 .— .

——

/

s s s

SiS

Rcgning

F

FrJauaroi/ajrar.

A-A

Skriftlig Dannk

9 S l Si. a / c 7 $

Haandgornlrrg Uppllyttai vid la

5+ 5 + 6

D

v *

s~

r ¥

r s Si- Fr s~r r

r

4+ Z 4 G (>+ 6 I s ĵ’ r

r 6-f* J~+

? LAraf £ UppviMt for mil

Uppvirit for mAlimao

▼

A

Svedujo tre bone . . D

malbone

6

Da n ujo tre bone . . l — malbone

La ciferoj dekstre diras, kiom da lernantoj en la klaso havas la saman literon.

Sub kvar okuloj. Nia rekompenco Mi salutas vin kara frato elkore ! Mi sentas veran ĝojon pri via komplezo, ke vi tuj venis je mia invito. Kiel bone estas restadi inter ni, kaj priparoli niajn vivproblemojn sole, sub kvar okuloj ! Ĉar estas problemoj de la vivo, problemoj de nia pedagoga alvokiĝo, pri kiuj oni ne povas paroli publike sur la stratoj kaj placoj. Eĉ hejme, en familia rondo oni ne komprenus nin. Estas vere demandoj tiel ekskluzive pedagogaj, pri kiuj nur ni instruistoj havas sinceran komprenemon. Doloras nin ofte okazintaĵoj, pri kiuj ni hontus babiladi en fremdaj societoj l

— paĝo 10 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

23

Sed inter ni mem, sub kvar okuloj oni pli volonte, pli sentime, pli sincere povas elŝarĝi la koron kaj diri nian opinion, manifestigi nian senton. Ho kiel bone estus kunveni pli ofte kaj resti sub kvar okuloj ! . . . Certe nur en tiu intima kunesto ni povas priparoli niajn temojn. Nur sub kvar okuloj ni kuraĝas esti tute sinceraj. Nur en tiu komprenema societo ni maltimas konfesi, kio nin turmentas. Nu, bone ke vi tuŝas la temon, vi certe respondas, jam delonge min turmentas la fakto, kiun mi preskaŭ ĉiam spertas, ke la nuna societo ne sufiĉe taksas nin instruistojn ! Jen ĉiu homo en la nuna societo ĝuas la simpation kaj honoron de 1’ homoj. Oni fanfaronas de la utila tasko de metiistoj, de komercantoj, de oficistoj, eĉ de la stratpurigistoj . . . Oni ne laciĝas asertante kiom oni povas danki al ĉiuj, kiuj laboras pro la publika bono de la homoj. Nur . . . nur la instruistojn oni facile forgesas. Sed forgesi ilin … tiu estus ankoraŭ bona ! Tiu ne tiom ofendus nian kolegaron, kiom la malbona, malsprita opinio kiun ni spertas tie kaj ĉi tie. Vi vere pravas, ke nia publiko ne tro malavaras dankon aŭ honoron. Ni vivas en epoko de kritiko senrespondeca, la respekto de aŭtoritatoj aŭ valoroj ne estas forta flanko de nia tempo. Vere tre maljuste oni prezentas en niaj popolteatraj la instruiston, kiu diboĉadas, kiu estas ridinda drinkulo de la komunumo. Oni kreis tipon de ebriulo en niaj dramoj kaj ne povas pritrakti alie la instruiston, kiel ridinda sklavulo de la homaj pasioj. Min profunde indignigis tiu scenigo de pedagogoj, kvankam ofte ni mem donas okazon, ke oni ridu pri certa naiveco aŭ kulpeco de la pedagogoj. Tamen mi diras al vi, mia kara frato, ne pugnigu viajn manojn ! Ne ĵetu malbenon via lipo ! Ne ĵetu fulmojn viaj okuloj ! Jen, via alvokiĝo estas tute alia ! Via vivo ne estas la brua fanfaronado, la teatra scenado kaj gloro. Via laboro ne frapas la okulojn de la granda, supraĵa amaso ! Vi laboras en la kaŝejo de la homa spirito kaj animo ! Vi devas influi la evoluon de la homa inteligenteco kaj moraleco. Sed eĉ viaj junaj edukatoj ne konsciiĝas pri tiu granda peno kaj donaco, kion ili ricevas de vi ! Nur post longaj, longaj jaroj, kiam ili mem havos la zorgon de la eduko de propraj infanoj, nur tiam ili rememoros pri via sinofera, peniga laboro ! Se la danko ne ĉiam manifestiĝas publike, tamen en la koroj de la homoj ĝi ne estas tiel malofta, kiel vi pensas ! Jes, estas ankoraŭ danko eĉ en niaj senrespektaj, forgeseblaj tempoj 1 . . . Kiom da homoj troviĝas en la vivo, kiuj estas dankemaj, kiuj benas eĉ la memoron de iliaj instruistoj, al kiuj ili povas danki multon ! Kiom da homoj rememoras kun intima amo kaj dankemo al siaj pedagogoj, kiuj donis novan direkton, freŝan vivenergion al ilia vivo 1 Jes, jes, ankaŭ mi devas esti sincera ! Ankaŭ mi havis iun

— paĝo 11 de la PDF —

24

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

malgrandan, malgrasan instruiston, kiun neniam en mia vivo mi povas forgesi. Cu li amis min pli ol siajn aliajn disĉiplojn ? Ne, tute ne, eĉ li estis kelkfoje pli severa al mi, ol al aliaj. Li havis kelkajn malperfektecojn, pro kiuj oni ne tro ŝatadis lin en la publika vivo, kaj ni infanoj estis sufiĉe viglaj por rimarki ilin ! Tamen li nenion perdis en niaj okuloj, kaj ĝuste en mia koro ! Li estis ĉiam bonvola, ĉiam bonkora, kaj vere majstro en la instruado ! Jam kiel malgrandaj lernantoj ni sentis, kia bona volo elradias de lia pedagoga koro. Kiel pacience li okupiĝis kun ni ĉiuj, kvankam ni estis sufiĉe nombraj. Mi rememoras ĉiam kelkajn vivajn kaj tre interesajn instruadojn, ankaŭ nun, post tridek jaroj ! Kelkaj ilustradoj de lia instruado engraviĝis profunde en mia animo kaj mi multe utiligis ilin poste, kiam mi mem fariĝis instruisto. Sed la plejrimarkinda memoraĵo restis la „g ran da elektado’ en nia klaso. Ni estis malgrandaj infanoj, sed tio sufiĉis, por ke ni estu sufiĉe grandaj diabletoj por fari inferan bruon antaŭ lia alveno ’ en la klaso. Li ne diris koleremajn vortojn al ni ! Li nur evidentigis al ni, ke ni devas esti gardataj, observataj. Do nia klaso devas havi gardistojn ! Nu elektu vi mem, li diris, kiuj estu la gardistoj ! Gardistoj por la bona ordo, gardistoj por la pura vestaĵo, por la plenumita laboro ktp. Ni elektu do ! Kaj li instruis nin pri la graveco de la elektado! Kiel interesiĝis la malgrandaj kapoj kaj koroj pri gravaj sociaj respondecoj! Jen ni preparas grandan elektadon! Kaj ni elektis laŭregule, kiel oni elektas la deputitojn por la parlamento! Ho kiom nia koro batadis! Sed kiom da humiligo, kiam mi ne estis elektita kiel una gardisto kvankam mi esperis havi la konfidon de miaj kundisĉiploj. Kiom da travivaĵoj, kiom da neniam forgeseblaj memoroj! Veraj vivspertoj! Ĉar poste, estante mi mem pedagogo, tiuj memoroj instigis min pristudi la svisajn kaj usonajn lernejan ŝtat-organizadojn, kaj apliki ilin en miaj svisaj kaj hungaraj lernejoj. Jes, jes, kara memoro de mia malgranda, bona, kara iama instruisto: Geza Body! Vidu kara frato, estas dankemo en la homaj koroj. Mi neniam en mia vivo povis danki mian karmemoran instruiston, ĉar ni baldaŭ translokiĝis kun mia patro alian lokon, kaj mia ŝatata instruisto baldaŭ mortis, antaŭ la fino de miaj studoj, tamen mi ofte, ofte rememoras lin, ofte mi preĝas por li, kaj ofte mi faras tiel en mia pedagogio kiel li faris! Jen ne nur lia memoro, sed lia spirito vivadas, revigliĝas en mi. Jes, jes, vidu, tia estas nia plejgranda honoro, plejgranda rekompenco: Ni postvivas nin mem. Ni vivados en la animo, en la spirito, en la vivo de niaj lernantoj, de niaj karaj infanoj kaj la frukton de nia laboro vidos nur la generacio venonta! Jen: nia granda, ununura honoro, kaj rekompenco! Via frato: Dro FRANCISKO ERDEY.

— paĝo 12 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

25

Infanludiloj en Italujo. En multaj landoj ekzistas festtagoj, je kiuj la infanoj (ofte ankaŭ la plenkreskuloj !) ricevas donacojn, ekz. Sankta Klaus, kaj kristnasko. Ankaŭ Italujo konas specialajn „porinfanajn”-tagojn. La plej grava estas la festo ..della Madre e del Fanciullo”, (de la Patrino kaj de la Infano). Gi estas la komenco de la Kristnaskfesto, kaj oni kantas la kantojn, kiuj rilatas al la sankta Naskiĝo. Oni donas donacojn al la infanoj, sed ankaŭ al novedziĝintoj kaj al la gepatroj de grandaj familioj, precipe vindujojn kaj vestojn. Ankaŭ Epifanio estas tago por la junularo. En ,,L Organizzazione Industriale” de la 6a de januaro ni legas artikolon de Lori Mangano, super kiu en grandaj literoj staras : „La itala industrio de ludiloj faris por la infanoj en Italujo ludilojn, kiuj estas servistaj al la aktiva spirito kaj al la milittendencoj de la novaj generacioj”. En ĉi tiu lando oni certe ne trovas kartojn antaŭ la fenestroj : „Ne donu militludilojn al via infano”, kiel en Nederlando ekzemple. El suprenomita artikolo ni ĉerpas la jenan : Kiel granda la influo de la unuaj ludoj kaj la speco de la ludiloj estas sur la formado de la ankoraŭ facile influebla infana animo, montras raporto pri taŭgaj infanludoj, farita dum la kongreso de la asocio de industriistoj. Ci tiu raporto akcentas la nacian gravecon de bonaj ludiloj, ne nur en ekonomia rilato, sed precipe por la edukado, la moralo kaj la amuzo de la junularo, kaj tiam nomas kelkajn postulojn, kiujn ili devas plenumi. La ludo de la infanoj estas la preparo al la efektivigo de la civitaj devoj. La itala industrio faris en ĉi tiu rilato multe da lernigaj kaj sportaj ludiloj. Ci tiu industrio estas ankoraŭ tre juna. De la unua pupfabriko en Canneto ĉe la Oglio je la fino de la antaŭa jarcento, ĝis la *hodiaŭa ludilindustrio ni povas konstati grandan progreson, precipe post la milito kaj la faŝisma revolucio, ne nur rilate al ĝia vasteco, sed ankaŭ al ĝia karaktero. Antaŭ ol la knaboj uzas veran muskedon, ili deziras pafilon, revolveron, mitrajlilon, kirasaŭtomobilon, kaj aron da armitaj soldatoj, malgrandformataj^ kiel ..ludilojn”, por inspiri kaj ordoni ilin laŭ deziro, kun la belega entuziasmo de sia malgranda soldatkoro. Kaj la knabino siaflanke en la nesatigebleco de sia patrina instinkto, deziras ne unu, sed du, tri pupojn, kiujn ŝi povas vestigi kaj senvestigi kaj enlitigi. Kaj ŝia pupdomo estas komplete instalita, tiel ke ĉiuj mastrumaj talentoj povas esti disvolvataj. Vere, oni ankoraŭ importas ludilojn el amikaj landoj, al kiuj Italujo eksportas aliajn varojn, sed la ludilindustrio forte progresis sekve de la kvalito de la produktoj kaj la malalta kosto. Trimil

— paĝo 13 de la PDF —

26

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

laboristoj trovas ekzistadon en la italaj ludilfabrikoj, proks. sesdek, sed krome ekzistas aliaj fabrikoj, kiuj faras ludilojn kiel parto de la laboro, kaj fine ekzistas la sufiĉe grava domindustrio. Multaj ludiloj el ligno venas el Vai Gardena, pupoj el Sardinio, lignaj ĉaretoj el Sicilio, figuroj kaj pupoj el paperkaĉaĵo el Puglia. La pupo, la plej malnova kaj plej tipa itala ludilo, estas tre grava por la enlanda industrio, por la lando mem same kiel por la eksterlando. La itala stofa pupo estas konata en la tuta mondo, precipe la tielnomata „Lenci-pupo’ , aŭ originala aŭ kiel imitaĵo, ne nur kiel ludilo, sed ankaŭ kiel artobjekto, por sia bonega ellaborado kaj tipaj vestoj. Ci tiu pupo estas fabrikata el vatita kaj subŝtofita drapo de specialaj laboristaj kaj distingiĝas pro siaj malpezeco, elasteco kaj solideco. La unua fabriko estis en Torino, sed nun ili ankaŭ estas en Florenco, Milano, Romo kaj Cremona. Multaj lignaj ludiloj venas el Vai Gardena, i. a. arlekenoj, bestoj, ĉaretoj, marionetoj, bastonĉevaloj, ktp. El Romo venas velboatoj, flugmaŝinoj, vaporboatoj, bestoj, belformaj kaj koloraj, Milano estas la centro de metalaj ludiloj ; ŝoveliloj, rastiloj, siteloj, vagonaroj, pafiloj, soldatoj kaj „mecano-kestoj. En la lasta urbo ankaŭ la produktado de paperaj ludiloj estas tre grava, same kiel tiu de kaŭĉukaj ludiloj.

Muzika eduko. Kion tio signifas. Kion la lernejo kaj la radio povas fari. La patro, kiu interkonsentis pri muzikinstruado kun muzikinstruisto, kaj rakontas al siaj infanoj ke ilia muzika edukado nun komenciĝos, eraras. Muzika edukado komenciĝas, same kiel ĉia edukado, jam en la unua vivhoro de la infano. Jam tre frue la bebo scias la diferencon inter la voĉoj de la patro, patrino kaj aliaj samhejmanoj (unu el la plej gravaj elementoj de la muziko, la melodio, ni diru, kreskiĝis el la voĉo). La patrino ludas kun la infano, kaj kantas dum tio; la patro alvenas hejme fajfante ; iu ludas violone aŭ piane ie ; muzikistaro aŭ gurdo ludas surstrate kaj krom tio ankoraŭ la radio kaj la gramofono. Ciuj tiaj okazoj certe impresas la infanon, ankaŭ la plej junan. Laŭ ĉi tiu vojo fortoj en la infano vekiĝas, fortoj kiuj regas en ĉiuj infanoj, kaj ĉar ĉiu sana infano havas naturan emon por lernado, ĝi klopodos uzi kaj disvolvi la fortojn vekitaj de la impresoj. Tiel jam baldaŭ post la rekono de sonimpresoj sekvas provado por imiti tiujn, rekanteti melodietojn aŭ frapeti laŭ iu ritmo. Kiu ekzemple ne konas la infanon, kiu enprofundiĝinta en sia

— paĝo 14 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

27

ludo, daŭre kantetas por si mem, ĉiam, la saman melodieton. Tio, laŭ niaj perceptoj, signifas eble nenion, sed por la infano ĝi certe havas valoron. Ci tiu impulso por muzike esprimi sin ricevos pli klaran formon, se la infano en iom pli alta aĝo koniĝas kun ludkantoj dum la ludado kun aliaj infanoj. Eĉ se oni tre frue instruiĝas muzikon al la infano, ĝi tamen jam disponos pri konsiderinda parto de sia muzika eduko. Cio jam nomita donis la bazon por komprenado de la kutima tonsistemo, oftaj ritmoj kaj simplaj formoj en la muziko. Ne nur en la unuaj vivojaroj, sed ankaŭ por la junularo kaj plenkreskuloj la muzika edukado ne evoluas lau reguloj, kiuj estas indikeblaj en metodo aŭ instruo. Aŭskultado kaj kantado aŭ ludado de simplaj popolkantoj, danc-kaj marŝmuziko kaj de malgrandaj kaj ampleksaj muzikartaĵoj, ludas treege gravan rolon. Per ĉi tiuj paroloj ni tute ne volas aserti, ke instruo kaj ekzerco estas superfluaj. Kontraŭe, muzikado kaj unualoke kantado ne estas ebla sen iu kono de la tekniko. Kaj tio, same kiel la aŭskultado, devas esti instruata, tuj kiam la infano atingis la por tio necesan klerecon. Muzika eduko do havas la celon formi la grandiĝantan generacion tiel, ke ĝi, krom ĉiuj aliaj kulturformoj, sentu la muzikon kiel nemalhaveblan vivfaktoron. Muzika instruado plenumas en ĉi tiu rilato nur servan funkcion. La lernejo ĉi tie povas plenumi taskon. Sed kiam muzika instruado estu bonefika, tiam, ĝi unuloke devas direkti sin al disvolvo de la muzika sento. Tio ne nur signifas la kapablecon, prijuĝi la purecon de la sonoj, sed muzika sento en la plej vasta senco de la vorto. Plej bone oni komencus tion en la elementa lernejo. Kun kelkaj esceptoj (Montessori-lernejoj k.t.p.), tio kion oni instruas dum la kantadlecionoj, tute ne havas iun muzikpedagogian valoron. Ke bona muzika eduko de la infanoj en la klaso estas ebla, pruvas la rezultatoj de la t^i. popolmuziklernejoj. Muzika instruado, en la elementa lernejo, laŭ metodo kiun Sro. W. Gehrels enkondukis en la popolmuziklernejoj kaj laŭ la ideoj tieaj pri muzika eduko, estus tre grava paŝo en la bona direkto. La radio povas helpi. Nun tia muzika instruado en la lernejo certe ne baldaŭ estos enkondukata, oni povas demandi, ĉu la radio en ĉi tiu rilato ne estus taŭga. En artikolo pri „La pedagogia tasko de la radio’ diras prof. dro. J. Waterink : „La radio estas io bonega. Sed kie de la mateno ĝis la nokto ĝi helsonas kaj sonegas, kun bruema multtoneco, tie ĝi estas, precipe por familio kun infanoj, malbeno. La timiga plimultiĝo de la nombro de neŭropatiaj kaj neŭrasteniaj infanoj admonas la radio-aŭskultantojn, unuloke serĉi por la infano juna trankvilan sferon. Oni devas kutimigi la infanon ekde la juneco, ke ankaŭ la radio devas esti uzata kiel kulturdonaco.

— paĝo 15 de la PDF —

28

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

Ne kiel ŝajne nervokvietiganta (do fakte nervo-konsumanta) rimedo, farante bruon”. Se do la radio helpu, tiuokaze la gepatroj komencu uzi sian aparaton prudente. Krome necesus specialaj elsendoj, kiuj alcelas: ekzercon kaj disvolvadon de la muzika sento. Pluraj stacioj jam faris ion tiurilate, sed plej ofte ankoraŭ mankas fiksita plano. La elsendoj kun klarigo ekz., en la formo de junularkoncertoj, povas esti utilaj por la pli aĝaj. Por la infanoj tamen oni devos serĉi formon, kie ili mem povas esti aktivaj. Kvankam la organizado de tiaj elsendoj ŝajnas treege malfacila, tamen oni certe povos atingi ion, interkonsente kun muzikpedagogoj. Ekzistas tre granda distanco inter la malmulte disvolvita muzika sento de la granda plimulto de la popolo unuflanke, kaj la tre alta muzikkulturo aliflanke. Ni devas eduki generacion, kiu povos plimalgrandigi tiun distancon kiel eble plej multe. GERRIT VELLEKOOP en „HET KIND”.

Ĉeĥoslovaka Pedagogia Enciklopedio. (l-a daŭrigo.) Daŭrigante la artikolon pri “Pedagogika encyklopedie (Pedagogia enciklopedio) kiu aperas nun en Praha, publikigitan en l-a numero de IPR, mi mencias laŭalfabete almenaŭ jenajn devizojn: Patrinaj lernejoj – Pacifismo – Pacienco – Pavilonoj (lernejaj) – Patologio Patriotismo – Pedagogio – Pedagogia takto – Pedologio – Pedopatologio – Personeco Pesimismo – Programo (lerneja) – Parolekzercoj – Paralelaj klasoj kaj fakoj – Plano (lerneja) – Politiko (lerneja) – Profesiaj konsultejoj – Pornografio – Popola eduko Praktiko – Preparaj lernejoj – Privata eduko – Privata studio – Produkta lernejo Profesoroj – Profesio – Prostituo – Provoj instruaj – Psiko – Psikologio – Puno Preparo de instruistoj – Puberto. Racio – Radio lerneja – Rajto lerneja, – publika, komuna – Raso – Realaj objektoj instruaj – Reformoj lernejaj – Rekompenco – Religio – Rigora ekzameno Ripozo. Seminarioj – Salajro – Sano – Scienco – Sekso – Seksa eduko, – malsano – Skribo Skriba preparo – Skribaj taskoj – Solinfanoj-Skoltoj-Skcptismo – Skrofolo – Sonĝoj Socialismo.

El la biografio de famaj homoj estu menciitaj : Parker, Parkhurst, Paulsen, Pestalozzi, Petersen, Piasecki, Platon, Plutarchos, Quintilianus, Rabelais, Radlinska, Ramadanoviĉ, Ranschburg, Reddie, Rousseau, Rubakin, Russel k.a. Jen malgranda resumo pri 640 paĝoj de la bonega verko, kies ĉiun numeron ĝojatendas la legantoj en Ceho-Slovaka respubliko. Cu estas vana mia deziro legi ion pri la intereso de nia tutmonda kolegaro koncerne ĉi tiun laboron ? Mi esperas ankoraŭ . . . J. ŜUPICHOVA, Praha II., Mala ŜtepĜnsk^ 6.

— paĝo 16 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

29

Esperanto en la lernejo. En no la ni raportis pri kursoj en Francujo, kiel aplikado de la ministra cirkulero pri publika instruado de Esperanto. Ci tie sekvas nova listo. Distrikto de la Universitato de Aix. En Marseille kursoj en la liceo Thiers kun 63 gelernantoj, kaj en liceo „St.-Charles”. Universitato de Besan$on. En Vesoul : liceo kaj seminario por instruistoj, libroj de Szilagyi. Universitato de Clermont. En Brive : kolegio por junulinoj. En Egletons : en nacia teknika lernejo. Universitato de Dijon. En Savigny : unuagrada knaba lernejo. Universitato de Lille. En St.-Omer : liceo. Universitato de Lyon. En Chaponost. En Lyon : seminario por instruistoj ; lernejo route de Vienne. En Villeurbanne : lernejo rue Perrin, du kursoj kun 88 lern. Lernejo J. Guesde. Cusset. Universitato de Paris. En Paris: Liceo Moliere. Universitato de Rennes. En Lorient, 64 lern. En Quimper, sem. por instruistinoj, kaj liceo „La Tour d’ Auvergne”. Universitato de Strasbourg. En Selestat, ,,Kolegio Rocberle . En Haguenau liceo, kaj teknika lernejo. *

Oficejo: Esperanto ĉe la Instruado. C. Krusemanstr. 43/3, Amsterdam-Z.

KOMUNIKOJ POR LA GAZETARO. Korespondantoj de ĵurnaloj, fakaj gazetoj kaj tiel plu, kiuj deziras uzi niajn nederlandlingvajn bultenojn, aperantajn 3,4-foje en la jaro, ricevos ilin senpage, se tiun deziron ili konigos al ni. Samideane salutas, P. W. BAAS.

— paĝo 17 de la PDF —

30

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

Esperanto-kronikoj en la ĉeĥoslovaka preso pedagogia en jaro 1938. Pri ..Esperanto en lernejoj’ aperis de faka instruistinoj. Ŝupichova el Praha entute 48 kronikoj (artikoloj) en instruistaj gazetoj ĉeĥoslovakaj. Ciuj alportis ankaŭ mencion pri TAGE kaj IPR, krom tio ofte la adreson de la agento por TAGE en ĈSR – (s-o prof. Th. Kilian en Trebiĉ). Koran dankon al nia senlaca kunbatalantino pro ŝia modela laboro.

Bibliografio. Kvankam nia poresperanta movado ankoraŭ ne ĉie povas disvolviĝi libere, ĝi tamen konsiderinde kreskas daŭre. La ĉiam pli kaj pli disvastiĝanta literaturo respegulas tion, ne nur kvante, sed ankaŭ kvalite. Tralegante novaperintajn librojn, preskaŭ ĉiam oni povas ĝoji pro la kreskanta perfektiĝo de la esprimpovo de nia internacia lingvo. Malgraŭ kelkaj eraroj ie kaj tie kaj ioma troabundeco de neologismoj superfluaj, recenzanto povos konstati konscian emon pri korekta uzo de la lingvo. Eldonado de verkoj, kiuj atestas pri ne-korekteco, lingva kaj stila, fariĝas jam riska entrepreno, ĉar la esperantistaro nuntempe ne plu bonvenigas ĉian libron tiel, kiel en la unuaj jaroj. ..Literatura Mondo “, kiu jam tiom, kaj tiel bone laboris sur literatura kampo en nia ..verda mondo”, prizorgis la duan eldonon de ..Plena Gramatiko de Esperanto de Dr. K. Kalocsay — G. Waringhien. Por komencantoj tro ampleksa kaj implika, ĝi tamen estas por ĉiu serioza lingvo-studanto valora fonto. Formato 20 X 13.5 c.m. 490 paĝoj, prezo 2.60 U.S.A. doi. broŝ. 2.95 U.S.A. doi. por bind. Aldonu 10 % sendkostojn. Aĉetebla ĉe ĉiu esperantista libristo. Literatura Mondo, BUDAPEST, IX. Soroksari-str. 38. Hungarujo. Por komencantoj „Lit. Mondo” eldonis pli simplan gramatikon de la konata Esperanto-instruisto Henriko Seppik: „La tuta Esperanto “. Formato 13.5 X 20 c.m. 184 paĝoj dense kompostitaj, prezo — .75 USA dolaroj bros., —.96 USA doi. bindite aŭ egalvaloro. Aldonu 10 % sendkostojn. De la sama eldonejo ankoraŭ kuŝas sur nia skribotablo: o£a strato de l’ fiŝanto kato’ de Jolanta Fdldes, en esp. trad. de Ladislao Halka kaj Ladislao Spierer.

— paĝo 18 de la PDF —

Nro 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

31

Formato 13.5 X 20 c.m. 268 paĝoj, prezo: bros. 1.— : bind. 1.25; lukse bindite 1.55 USA dolaroj. Aldonu 10 % sendkostojn. La libro nun jam estas famekonata en la tuta mondo, ne nur pro tio, ĉar la verkistino gajnis grandan literaturan premion, sed ĉar aperinta jam en pli ol 10 lingvoj, ĝi estas legata kaj ŝatata de ĉiu homo. Legu la libron kaj vi vidos, ke ĝi meritis ankaŭ la esperanto-eldonon. Agema entrepreno ankaŭ estas „The Esperanto Publishing Co”, En la konata Epoko-serio aperis jam 6 facile legeblaj distraj romanoj je malaltaj prezoj. Ek de nun la vendo-prezo de la libroj estas po 1 ŝil. 6 p., plus afranko, same kiel la aperontaj libroj. Se oni mendus la 6 librojn samtempe oni ricevus ilin por 7 ŝ. 6 p., plus afranko (en Britujo la afranko estas 6 p., alilanden 9 p.). Rekomendindaj la libroj estas por tiuj, kiuj ŝatas sin distri per legado de interesa rakonto en bona facila Esperanto. La titoloj estas: 1. Murdo en la Orienta Ekspreso de Agatha Christie El la angla tradukis ..Etulo”. 2. La Knaboj de Paŭlo-Strato. F. Molnar. El la hungara trad. L. Spierer. 3. La Princo kaj Betty. P. G. Wodehouse. El la angla trad. G. Badash. 4. La Tempo-Maŝino. H. G. Wells. El la angla trad. E. W. Amos. 5. Princino de Marso. Edgar Rice Burroughs. El la angla trad. K. R. C. Sturmer. 6. Colomba. Prosper Merimee. El la franca trad. Prof. J. Beau. La sama eldonejo presis: La vivo kaj koncepto de La Societo de Amikoj, kompilita de The Friends Service Council. Prezo unu ŝilingo, afranko du pencoj. Anglujo po 1 ŝ. 2 p. aŭ 6 internaciaj respondkuponoj, afrankite. Plue tre instrua libro: profundaj pensoj pri nuntempaj rilatoj en familia vivo kaj mankoj en la hejma kunvivado de gepatroj kaj infanoj. Por gepatroj kaj pedagogoj verkis la konata usona ..moderna patrino”, S-ino Dorothy Canfield Fisher ŝian ..Mothers and Children”; post traduko en la franca lingvo, nun ankaŭ ĝi estas tradukita en Esp. de T. J. Gueritte sub titolo: ..Infanoj kaj Patrinoj”. Havinda libro. (175 paĝoj; tole bindita, 3 ŝ. 6 p. afranko 4 p.) Ciuj libroj de The Esp. Publ. Co estas haveblaj ĉe I. E. L. Heronsgate, Rickmansworth. (Herts) Anglujo kaj ĉe ĉiu Esp. Librovendisto. Tria eldona asocio, kiu meritas nian dankon pro ĝia senlaca kaj energia persistemo estas S.A.T. (67. Avenue Gambetta. Paris 20. Francujo). Kunlabore kun la Fed. de Lab. Esp. Amsterdam ĝi prizorgis la duan eldonon de ..Patroj kaj Filoj” de I. Turgenjev en

— paĝo 19 de la PDF —

32

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 2

la traduko de la konata esp. stilisto Dr. K. Bein (Kabe). Formato 14 X 21 cm. 216 paĝoj. Prezo bros. 35 fr. fr. bind. 45 fr. fr., inkluz. afrankon. Ne necesas insisti pri la valoro de ĉi tiu verko: ja, la nomoj de 1 aŭtoro kaj tradukinto parolas por si mem. S.A.T. planas eldoni tutan serion da valorplenaj libroj. Ni legis jam la titolojn kaj kun interesiĝo ni atendas la pluajn volumojn. Petu detalan prospekton ĉe la eldonejo. De la sama eldonejo: Skizo de Ekonomia Geografio, verkita de J. F. Horrabin, elangligis: B. Ross, formato 14 X 20 cm. 134 paĝoj, kun 45 entekstaj kartoskizoj kun esperantigitaj geografiaj nomoj, prezo 20 fr. fr. La aŭtoro pritraktas, en formo de lernolibro, kun klaro kaj precizo, la influon de la geografiaj faktoroj sur la disvolviĝon de la popoloj, sur la historion de la homaro; li montras la determinan rolon, kiun ludas la geografio, ĉe la ekonomia kaj socia formiĝo de la potencgrupoj en la mondo. Petro Kropotkin, Al la Junuloj! kaj Biografio. Traduko de fama, profunda etika broŝuro, kune kun Biografio pri la eksterordinara vivo de la granda anarkista pensulo. Formato 12 X 18 cm. 54 paĝoj, prezo 6 fr. fr. La „ Esperantista Centra Librejo” (11 Rue de Sevres. Paris. 6.) eldonis Amo-Fonto de vivo. Poemo originale verkita de Celestin Rousseau, L. K. Prezo 3 fr. fr. Ke fama farmakologo krom sciencajn librojn povas verki poemojn, montras al ni ĉi tiu malgranda libreto.

Sciigoj de la laborkomitato. Ciuj niaj anoj estas petataj tuj pagi la kotizon por ĉi tiu jaro al sia landa agento. Oni ankaŭ povos pagi pere de la ĉefdelegitoj aŭ perantoj de I. E. L., se oni tion deziras, escepte en Nederlando, kie oni pagu al nia asocia kasisto, kaj en Svedujo, kie la propra sekcio de S. I.E. F, prizorgas la financan administradon. En Danujo mortis nia ano

PETER MORTENSEN, en la aĝo de nur 28 jaroj. Li postlasis junan edzinon en plej korŝira funebro. Niaj sinceraj kondolencoj iras al ŝi. Nia amiko ripozu en paco 1

— paĝo 20 de la PDF —

Korespondoficejo adreso : K. H. SPORTEL.

sekretario de T. A. G. E. NIEUW-SCHEEMDA (Nederl.)

Geinstruistoj : Sro S. W. Laffertu, WILDERVANK, Nederlando. (42 ja. instr. en popollern. Kor. kun Skotlando k. Irlando.) Sro Oskar Svantesson, Fagelfangarcgatan 20, GdTEBORG, Svedujo. (pri enhavo de diverslingvaj instruistaj revuoj.)

Gelernantoj : Sro Andre Escure, College Cabanis BRIVE (Francujo) (Correze). (kun filatelistoj.) Sro Denco Itr. Milĉev str., „C. Eleonora” 91 BOURGAS (Bulgarujo) (kun lernantoj diverslandaj.) Sro P. Korte. Schoolstraat 13. VEENDAM (Nederlando) por 40 gelernantoj de 12—14 jaroj: lerneja grupo. Provizore ni nur petas korespondadon per ili. poŝtkartoj. Ci tiu lerneja grupo estas la unua en la tuta distrikto, kiu sin okupas per Esp. Por kuraĝigo kaj propagando ni petas korespondaĵojn el plej diversaj landoj. Respondon nepre garantias la vicprezidanto de T.A.G.E. Sro Georgi Pavlov. Bui ..General Stoletov” 72. SOFIA II. (Bulgarujo). (19-ja abituriento. Kun gesamideanoj el ĉiuj landoj.) La infangrupeto „La Verda Stelo” aranĝos en majo letervesperon. Kelkaj membroj ankaŭ dez. koresp. Bonvolu skribi al : Henk van der Meulen, Spechtstraat 9, DEN HELDER, Nederlando. Resp. garantiata. Sro L. Dormont. St. ALBANS. N.Y. (Usono) por tridek, 13 jaraj gejunuloj usonaj, per ili. poŝtk.

Aliĝu frutempe al la 31a Universala kongreso en Bern. T.A.G.E. aranĝos tie fakkunvenon. Komuniku jam nun al ni viajn dezirojn pri tiu kunveno. ĈU EBLE VI POVOS PRELEGI AŬ PAROLADI PRI IU LERNEJA TEMO?

Tiam anoncu vin al ni ! 1

— paĝo 21 de la PDF —

La Vojo, Red.:

monata gazeto por infanoj, publikigas senpage adresojn de geknaboj, kiuj deziras korespondi. Marathonweg 15-11. AMSTERDA M, Nederlando.

Vizitu la Esperantokongreson de SAT en KOPENHAGO 5.—10. aŭgusto 1939. Kotizo; 9 danaj kr. (aliĝante antaŭ la 1. junio nur 7 d. kr.) w •

Interesa kaj multvaria programo . Koncerto ; prelegoj pri diversaj gravaj kulturproblemoj (i.a. pri edukado) ; grandioza Solena Malfermo kun parolado de 1’ dana instruministro ; fakkunvenoj (i.a. instruista); esperanta kabaredo kun balo ; vizitoj al kooperativaj entreprenegoj; malmultekostaj flugekskursoj super Kopenhago, ktp. La lasta tago okazos en Malmo, Svedio, kien la tuta kongreso ekskursos la 10-an de aŭgusto. Adreso de OKK : Por mono : Svend Iversen, ‘Kastrupvej 292, Kastrup. Poŝta ĝirokonto 47749 (Kopenhago). Por ĉio alia : Paul Neergaard, Gothersgade 158, Kopenhago, K. Multaj instruistoj jam aliĝis. Sendinte al ni vian kotizon vi ricevas kune kun la unuaj kongresdokumentoj la aliĝilon por plenigo kaj resendo.

Kiu deziras plezure pasigi libertempon,

tiu akiru amuzan kaj internidean poemaron de B. GI EDRA.

VIOLETOJ Bona stilo 1 Bela eldono 1 Laŭdaj recenzoj! 64 pĝ. Prezo 0.25 doi. aŭ egalvaloro. Liveras: Esperanto Libro-Servoj kaj Litova Esp. Asocio, Zemaiĉiu 15, KAUNAS, Litovujo.

Atentu la novan adreson de

La Kritika Observanto tre legindaj kritikadoj pri nuntempaj situacioj. Revuo politika kaj kultura. Aperas 4 foje ĉiujare. Abonkotizo 4 respondkuponoj. 12 Great Castle Street LONDON W. I. (Anglujo).

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

k k

E %

♦ W

%

? ffli»:

*

I

X

I

TDft S Tt N

t

> 4

Oficiala organo de 18-a jaro

No. 3-a

1939-a

— paĝo 2 de la PDF —

Abonprezo de I.P.R.

Bulgara:

La ahonjaro daŭras de la l-a de januaro ĝis jarfino. La prezo por unu tuta jaro estas 2.50 ned. guldenoj (inkluzive aneco de T.A.G.E.) Ek de la l-a de julio ni akceptas ankaŭ duonjaran abonon je 1.25 ned. guldenoj. Individuaj anoj de I.E.L. pagas nur po 2 guld. por jaro. Por la abonkotizo estas sendota el: 5.— ŝil. Britujo 37 fr. Belgujo 120 levoj. Bulgarujo

Ĉeĥo»Moravujo 20 kr. 6 kronoj, Banujo 25 frankoj. Francujo 4 markoj. Germanujo 12 pes. Hispanujo 7 peng. Hungarujo 50 din. Jugoslavujo 5 latoj. Latvujo 6 kron. Norvegujo 8 zlotoj. Polujo 180 leoj. Rumanujo 5 frank. Svislando 1.50 doi. U. S. A. Kiam vi sendas la kotizon rekte al la administracio, ni petas vin : 1) Pagu, se eble, pere de la poŝtĉekkonto No. 9715, nur sub nomo de Sro. A. van Hage, Veendam (Nederland). 2) Ne sendu poŝtmarkojn. 3) Sendu papermonon en registrita letero. 4) Se vi preferas kuponojn, sendu 16 poŝtajn respondkuponojn por tutjara abono. 5) Skribu tre legeble nomon kaj adreson.

Svisa : Vakanta. U. S. A.: David R. Metzler. Route 1. Box 389. FRESNO. California, kaj :

Amerika Fsp. lnstituto. Illi Brooke

Agentoj de T.A.G.E. Angla:

..Spiktur” 50 Str. Alabin SOFIA. Poste.konto No. 3616. Ĉina : Chang-Ching-Chiu, 6 B. Mo-PanSan. Ĉhing-hung Street. JUNNANFU. Ĉilia : E. Herrera Valen. Clasificador C. 220. SANTIAGO. Uana : Kn. Aa. Andersen. ONSILD. Poŝtĉekkonto : No. 55673. Estona: Ain Vahuri. VIRU-KABALA. Franca : G. Chatelain, ARGENCES, (Calvados) Poŝtĉekkonto: 17606 Rouen. (ireka: D-ro A. Stamatiadis. Rodou 21. ATENO. Hispana: Ferd Montserrat. Str. Provenza. 75-2-3. BARCELONA. Hungara : Bleier Vilmos. Soroksari ut. 38-40. V. 6. BUDAPEST. IX. Japana: Joshi H. Ishiguro. TOKIO. Daita II. 784 Setagaya. Poŝtĉekkonto: Tokio 62061. Jugoslava : Peter Golobiĉ, Kralj. ban. UPRAVA IV, LJUBLJANA. Kanada : Aleksandro. E. C N. 223 Blaine Lake. SASK. Latva: S-ino O. Juŝen. Slokas iela N. 112. dz. 1. RIGA. Litova: Mok. A. Prapuolenis. IŜLAŬZAS. paŝt. ag. Nederlanda: J. Hogenkamp, Hoofd der School, 2e Exloermond (W.). (Pagi al van Hage. Nederlanda Hindujo: K. Gorter. Soekalilah. 14, CHER1BON. Pola: Jozef Migacz. Dlugosza 2. NOWY—SACZ. Poŝtkonto No. 406284. Sveda : estraro de S.I.E.F.

Brita Esperanto-Asocio, 142, High Holborn, LONDON, W.C.I. Alĝera: Jean Delor. Professeur au College de gar^ons. TLEMCEN. (Dep. Oran) Aŭstralia: H. M. Lanyon, Harrow St„ Box Hill E 11. MELBOURNE. (Victoria) Belga : H. Rainson. Hombeekschesteenweg 54. MECHELEN.

Road. ROCKFORD. ILLINOIS. El landoj sen agentoj mono estas sendota rekte al la adm. Agentojn por tiuj landoj ni serĉas. Ni urĝe petas novan agenton en Svisujo, kaj en Norvegujo.

Agento de I.P.R. Ĉeho-Morava:

Th. Kilian, TREBIĈ, Komerca Akademio. Poŝtĉekkonto 114.322

En SVEDUJO oni sin anoncu al la sekretario de la T.A.G.E. sekcio (S.I.E.F.)

S-ro Fritiof Ahnfeldt.

Inglatorp, Torskors.

Presita de Elekti-, presejo T. K. KREMER, Sappemeer.

— paĝo 3 de la PDF —

J|~7

ĵ’8-a Jaro (Numero 3) 1939.

PEDAGOGIA REVUO

Oficiala Organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) Adreso por redaktado kaj administrado: T.A.G.E.“Oficejo, Schoolstraat 13. Veendam. (Nederlando.)

Prezidanto de TAGE: W. RUSSELL HAMILTON. The Grammar School HEMSWORTH : Nr. Pontefract, Yorksh. (Anglujo).

Sekretario:

K. H. S P O R T E L. Nieuw-Scheemda

(Gron.) (Nederlando). Kasisto: A. VAN HAGE. Zuidwending. Veendam (Nederlando). Poŝtkonto No. 9715.

Korespondoficejo : K. H. SPORTEL, Nieuw-Scheemda (Gr.) (Nederlando).

Raporto pri nia asocio. Bedaurinde estas, ke la raporto pri la stato de nia asocio ne povas esti „tre” optimisma. Eble vi opinias, ke tio rezultiĝas el la financa stato ? Ne, tiu estas ankoraŭ sana, kvankam malforta 1 Eble, konsiderinte la liston kun la anaro en diversaj landoj, kaj leginte tie nur 362 membrojn, vi pensas, ke nia laborkomitato el tiu fakto ĉerpas sian ne-optimismon ? Ankaŭ ne, kvankam tiu nombro tute ne estas kontentiga rilate la grandan nombron de gekolegoj, kiuj studis nian lingvon 1 Ne, ne ! Sed alia fenomeno maltrankviligas nin ; nome: la indiferenteco de niaj anoj, koncerne la agojn de nia asocio. Kaj tiu indiferenteco verkigis nin la artikolon sub titolo : „Nova vojo”, en la 6a numero 1938a. Vero estas, ke oni ne kritikis la agadon de la laborkomitato, kaj el tio ĝi povus konkludi ke „ĉio marŝas bone ’. Sed aliflanke preskaŭ neniu helpis ĝin kaj montris ian viglecon rilate al nia afero, kaj tial la laborkomitatanoj demandis al si ĉu la anoj sufiĉe konscias pri la ekzistado kaj agado de sia asocio, en tiu grado, ke daŭrigado de la nuna labormaniero estas pravigebla. La jenaj demandoj anonciĝis al ni: 1. Cu ni daŭrigu la laborojn tiel, kiel ni ĝis nun faris? 2. Cu ni ..restarigu” T.A.G.E. sur alian bazon ? 3. Cu estas pli bone transdoni la gvidadon al alia sekcio (angla aŭ sveda) ? 4. Kiel ni povos venki la indiferentecon de niaj anoj ? 5. Ĉu kulpas iu ? iuj ? io ? Tiuj demandoj, aŭ problemoj se vi preferas, anonciĝis ĉar : 1. En la lastaj 6 jaroj T.A.G.E. ne kreskis. Multaj novaj anoj venis en niajn vicojn, sed ankaŭ multaj forlasis nin, kvankam instruista asocio ne estas bagatelaĵo en la kadro de la ĝenerala movado.

— paĝo 4 de la PDF —

34

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

La redaktado de I.P.R. estas treege malfacila, ĉar preskaŭ neniu sendas artikolojn por ĝi. 3. Oni ne respondis nian ..korkrion” en la lasta numero 1938a „Nova vojo”, kvankam ni tie sufiĉe detale priskribis nian embarason kaj petegis pri respondo. 4. Malgraŭ plurfoja komuniko pri nia fakkunveno en Bern, ĝis nun neniu skribis al ni pri tio, kaj ni ne povas kredi ke neniu el niaj anoj ne iros tien. 5. Oni preskaŭ nenion respondis pri kunlaboro al nia T.A.G.E.biblioteko, kaj ni ne povas kompreni, ke nenie taŭga manuskripto aŭ tradukaĵo estas trovebla. 6. Por la rubriko : ..T.A.G.E.-tribuno”, kie ĉiu kolego povas tute libere sin esprimi rilate al la gvidado de nia asocio, deziroj kaj interesoj, ni ricevis nenion. Kaj ĝuste tia rubriko povos doni al ni ĉiuj, vi kaj ni, la necesajn stimulojn. 7. Kaj, kaj, kaj….!! En la jam menciita artikolo ni skribis : „Kie la kaŭzo? Se vi scias la kaŭzon, vi kunkulpos, se vi silentos 1 Gekolegoj, kion vi farus, se vi sidus sur nia seĝo?” Vi finis tie, per la vortoj, kiujn ni ĉi tie volas ripeti : „La parolo nun estas al vi!” En la lasta tempo T.A.G.E. perdis anojn en la iama Aŭstrujo kaj Ceho-Slovakujo. Ci tie ni nur konstatu la fakton 1 ! Ne pli ! Sed ĉu vi povos plenigi tiun breĉon ? La demando por nia asocio jenas ; „Esti aŭ ne-esti 1” Vi decidu. Sed se via respondo estas „Gi estu !” tiukaze vi havas la devon zorgi ke ĝi povas esti. T.A.G.E.-anoj (1 ĵan. ’39). Hispanujo 1 Alĝerio 1 Hungarujo 2 Aŭstralio 1 2 Japanujo Belgujo 2 9 Jugoslavio Brazilo 1 1 Britujo Kanado 29 5 Latvolando Bulgarujo 28 6 Litovujo Cehoslovakujo 45 Ĉilio Nederlando 60 1 Ĉinujo Ned. Hindujo 3 2 Norvegujo 4 Danujo 10 Polujo 7 Egiptujo 1 Danzig 1 Estonujo 18 Portugalujo 2 5 Finnlando Svedujo 91 Francujo 14 1 Svisujo 2 Germanujo 6 Usono 1 Greklando Totale 362 2.

— paĝo 5 de la PDF —

Nro 3

35

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Financa raporto de T.A.G.E. dum la jaro 1938a. Enspezoj: fi. 248.80 Saldo 1937a Kotizoj (minus monŝanĝo) 478.80 Estona numero 52.78 Subvencio 50.2.15 1 Diversaj 1.50 1 Tage-Biblioteko

Totale

fi. 834.03

Elspezoj: fi. 358.Presejo I.P.R. Ekspedo I.P.R. 56.12 Materialo por ekspedo 13— Kostoj administranto 81.44 Kostoj sekretario 12.33 Kostoj kasisto 15.54 Kotizo Oficejo Amsterdam 3.70 18.70 Kunvenoj Diversaj 1.42 Tage-Biblioteko 1— 272.78 Saldo

Totale

fi. 834.03

Kion nederlanda ŝtata inspektoro de la elementa instruado diras pri Esperanto. En sia jarraporto la inspektoro de la elementa instruado en Amersfoort diras : „Kiam en 1932 par. 2a. de la leĝo pri elementa instruado kompletiĝis per la alineo: „Tie, kie flanke de la nederlanda lingvo regiona lingvo vivas, al la fako ..legado kaj ned. lingvo” ankaŭ kelka scio de tiu regiona lingvo povas aparteni,” tiam ĉiuj bonaj ne-frisaj Esperantistoj volonte malenviis tiun profiton al la frisa lernejo. Ni sciis, pri kio temis, kaj kien tio kondukis. Temis pri la regionaj interesoj. Dum la pritraktado de ĉi tiu leĝo oni preterpase priparolis la eblecon de enkonduko de Esperanto. Sajnas al mi, ke kun ĉi tiu estonta mondlingvo grandaj interesoj de internacia graveco estas ligitaj. Senĉese pli klariĝas, ke Esperanto havas grandan estontecon. La franca lingvo povas resti la lingvo de la diplomatio, la angla la lingvo de la internacia komerco, neniu de ĉi tiuj du lingvoj iam povas fariĝi la lingvo de la internacia interrilato de la popoloj. Tiu privilegio ŝajnas esti rezervita por la mondhelplingvo Esperanto. En la konvinko, ke en antaŭvidebla tempo — ankaŭ sub influo de la radio — la Esperanto tempo venos, kaj profunde konvinkita de la veraĵo en la esprimo ..gouverner c est prevoir” (regi estas antaŭvidi), mi en ĉi tiu jaro volonte forte kunlaboris al la klopodo, kiun oni faris en Amersfoort, enkonduki Esperanton ĉe la geinstruistoj. Ĉar

— paĝo 6 de la PDF —

36

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

ili, precipe la junaj, devas esti pretaj, por instrui la mondhelplingvon, kiam iutempe la okazo ekzistas, ke Esperanto rajtas esti instruata en la 7a kaj 8a lernjaro kaj en la duagradaj klasoj. Se en la komenco de 1937 la Esperantistoj farus propagandon iom pli energie por ,,Esperanto kiel lernfako”, tiuokaze jam tiam estus kelka ebleco de enkonduko, ĉar oni ŝanĝis par. 2an. Nun certe daŭras dek jarojn, ĝis oni denove ŝanĝos ĝin. Sed tiam la Esperantistoj havos la parolon. Cetere, tio ankaŭ estas psikologie natura vojo. Jam multajn jarojn niaj lernejoj partoprenis en la ..internacia lerneja korespondado”, ofte pere de iu traduk- aŭ sendinstituto. Esperanto estus la lingvo de la ..aktiva’ lernejo. Per tio la lernejoj povus kontakti rekte, kio por la interfratiĝa ideo estus io tute alia ol pere de nenatura kontakto de la traduk-instituto.” Ni urĝe petas, ke vi danku ĉi tiun aŭtoritatulon pro lia valora helpo kaj sendu al li Esperantaĵojn, precipe pri instruado. Adreso: L, W. van Loon, Inspektoro de la Instruado, Amersfoort, Nederlando.

Helpu la rifuĝintojn ! La norvega poŝto antaŭ iom pli ol unu jaro eldonis serion de kvar markoj kun alpago, kiu estas uzota por la rifuĝintoj pere de la Nansenkontoro en Ĝenevo. La markoj estas grandformataj kaj portas la bildon de la granda norvega homarano kaj sciencisto. Ankoraŭ estas limigita kvanto havebla de tiuj markoj, kiuj jam havas grandan filantelistan valoron R.M. 8.25 laŭ katalogo Michel. Se vi sendos al Gazetara Komitato de N.E.L., Boks 353, Stabekk, Norvegujo, 4 respondkuponojn, ĝi sendos al vi la tutan serion sur rekomendita koverto, bele stampita. Trionon de la sumo ricevos la Nansenkontoro.

Dekjaro de Esperanto-kursoj en ŝtata gimnazio. Eksterordinara solenaĵo honorigita de ĉeesto de Prof. D-ro Bujwid. La 19-an de decembro je la 12-a horo okazis en la aŭlo de 1 ŝtata gimnazio je la nomo de Marŝalo Pilsudski en Bydgoszcz (Polujo) la bela solenaĵo, kiun honorigis persone Prof. D-ro ODO BUJWID el Krakovo. La estiminda gasto alvenis Bydgoszcz’on speciale por ĉeesti en ĉi tiu solenaĵo, kiu estis aranĝita pro la fermo

— paĝo 7 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

37

de la 27-a Cseh-metoda kurso de Esperanto sub la avido de Prof. SYGNARSKI. Post tutnokta laciga vojaĝo alvenis matene Prof. Bujwid per rapidvagonaro kaj enloĝiĝis ĉe Prof. S. Ripozinte iomete la ŝatata

— paĝo 8 de la PDF —

38

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

gasto vizitis antaŭ ĉio la urbprezidanton s-ro BARCISZEWSKI, kiu ĝis nun jam kelkfoje montris, ke li bone komprenas kaj scias helpi nian aferon. Dank’ al lia afableco Prof. Bujwid povis viziti unu el la plej modernaj sanigejoj en Polujo — la urban hospitalegon. Tuj post ĉi tiu vizito la scienculo alvenis al la ŝtata gimnazio por esprimi al s-ro direktoro POLAKOWSKI sian dankon, ke li tiel zorge kulturas en sia gimnazio la ideon, kies nomo estas ESPERANTO. La enirantan en grandegan aŭlon s-ron Prof. Bujwid salutis ĉiuj ĉeestantoj per varmaj aplaŭdoj. S-ron urbprezidanton, kiu ne povis partopreni en la solenaĵo, anstataŭis D-ro BELZA, la direktoro de la Urba Biblioteko. Krom ankoraŭ kelkaj eminentuloj ĉeestis la solenaĵon dekkelkaj reprezentantoj el pedagogia mondo, gepatroj de la lernantoj kaj la plej multnombra junularo. La solenaĵon malfermis direktoro de gimnazio kaj liceo s-ro POLAKOWSKI, bonvenigante en koraj vortoj Prof. ODO BUJ WID. La parolinto menciis i. a., ke la eminenta gasto, tiel meritplena sur la kampo de scienco, kiu devas servi al la tuta homaro, estas samtempe la pioniro en propagando de Esperanto. En ĉi tiu lingvo li kaj liaj adeptoj vidas la eblecon de kultura kunvivo de diversaj nacioj kaj aliflanke la eblecon forigi el internacia vivo malamon kaj diversajn miskomprenojn, kiuj fariĝas en nunaj tempoj danĝera ardaĵo por la tutmonda paco. Sian belegan paroladon s-ro POLAKOWSKI iinis, vivuante je honoro de Prof. BUJWID. Poste sekvis la Esperanta parolado de liceano LEWICKI, kiu kiel nuna prezidanto salutis Prof. B. en la nomo de Gimnazia Esperanta Rondo. Dankante pro simpatiaj kaj varmaj vortoj, direktitaj al li, la kortuŝita gasto en sia pli longa parolado certigis la aŭskultantaron, ke la disvolviĝo de Esperanto paŝas ne rapide, sed konstante. Bydgoszcz, dank’ al pionira laboro de Prof. SYGNARSKI, akiris honore la unuan lokon en la tuta Polujo. Nun komencis Prof. S. la ..Esperantan Konversacion” kun siaj 90 lernantoj, kiuj respondis ..forte, kuraĝe kaj elegante”. Li adiaŭis la kursanaron, petante ilin, ke ili ne ĉesigu la studadon de la utila lingvo. Unu el la lernantoj, kiuj dum la konversacio promesis solene al sia profesoro ..neniam forgesi Esperanton”, dankis al li en bela paroladeto por la valora ..donaco”. La konversacio finiĝis per disdono de 60 atestoj kaj 20 valoraj libro-premioj al la plej diligentaj lernantoj. Prof. BUJWID honorigis ĉiujn premiitojn per manpremo, enmanigante samtempe oferitajn de li mem kaj de ges-roj JAYET el Morges belajn legolibrojn. Ĉe fino de la solenaĵo direktoro POLAKOWSKI esprimis al Prof. SYGNARSKI sian dankon pro lia fruktoplena kaj sensalajra laboro, kaj ĉiuj kursanoj faris al sia gvidanto emociplenan ovacion. La solenaĵo finiĝis per kantado de 1’ esperantista himno.

— paĝo 9 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

39

El la instruista mondo. Ni ricevis la raporton de la jarkunveno de F.I.A.I. (Federajon Internationale des Association d’ Instituteurs), en Kopenhago, 22e 24e de julio 1938. Gi estas preskaŭ libro, tre leginda, sed ni nur volas raporti pri unu pritraktita temo, nome : interŝanĝo de lernantoj. Oni demandas, ĉu ne estas eble organizi infankunvenojn kiel la ĵamboreon de la skoltoj. Se jes, kun infanoj de kiu aĝo ? Cu oni interkompreniĝos per Esperanto ? La Nederlanda Asocio de Geinstruistoj akcentas la sukceson de vojaĝoj de nederlandaj lernantoj en Belgujo, Anglujo, Norvegujo, kaj la koran ricevon de anglaj kaj belgaj infanoj en Nederlando. La interŝanĝo estas plej facila, samtempe plej utila, kiam la lingvoj estas parencaj. Ekz. inter Estonujo kaj Finnlando, aŭ inter la landoj skandinaviaj. Sed la lingva problemo restas tre grava. Pro tio oni demandos: Cu ne estus utile instrui iun lingvon fremdan aŭ Esperanton al la lernantoj de la lastaj jaroj de la elementa lernejo ? ..Esperanto, malgraŭ ĉio, kion la esperantistoj faros por provi la praktikan valoron kaj por pligrandigi la uzadon, malgraŭ la adhero de kelkaj eminentuloj de la scienco, ankoraŭ ne sukcesis akiri grandan intereson. Oni daŭrigas preferi por la interŝanĝo de landoj la grandajn lingvojn, malgraŭ iliaj malfacilaĵoj”. En Francujo, oni instruas fremdan lingvon en multaj lernejoj, sed la rezultoj ne estas pli grandaj ol tiuj de aliaj landoj. En la elementa lernejo en Norvegujo oni instruas la anglan lingvon. En Svisujo dua lingvo estas deviga k.t.p. Ni povas konstati, ke sekve de la necesaĵo de kultura kaj ekonomia interrilato kun aliaj landoj oni favoras la anglan, francan kaj germanan lingvojn.

Brazilo. Organiza Komitato de la 8a Monda Kongreso de Edukado decidis alpreni Esperanton. Laŭ propono de Prof. Jonathas Serrano la Organiza Komitato de la 8a Monda Kongreso de Edukado, kiu okazos en Rio de Janeiro dum la monato aŭgusto 1939, decidis alpreni Esperanton kiel unu el la oficialaj lingvoj de la kongreso. Tiun decidon oni sendis al la Monda Federacio de Edukaj Asocioj en Usono, kiu iniciatis la edukadajn kongresojn, por fina aprobo. La prezidanto de la Organiza Komitato estas Prof. F. de Azevedo, kiu, kiel direktoro de la Publika Instruado en Rio de Janeiro, akceptis la proponon de Prof. J. Serrano por la uzado de Esperanto en la Lerneja Interkorespondado, kaj vicprezidanto Prof. M. Louren^o Filho, unu el la aprobintoj de la rezolucio de la Brazila Konsilistaro de Edukado,

— paĝo 10 de la PDF —

40

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Germanujo. Interŝanĝo de lernantoj. En 1938 la nombro de «interŝanĝlernantoj” denove estis pli granda ol en la antaŭa jaro, nome 5094. Kun Anglujo 888, Francujo, Svedujo 650, Finlando 164, Norvegujo 140, Usono 130.

Preskaŭ ĉiuj lernantoj estas membro de la „Hitlerjunularo”. En Wŭrttemberg ekzemple 89,7%, en 1938 ; kaj 8% apartenis al aliaj naciasocialistaj organizacioj.

Manko de instruistoj. La ..Deutsche Erzieher” («germana edukisto”) publikigas anoncojn el la gazetoj, ppr montri, ke multaj instruistoj serĉas alian profesion. Gi rimarkas, ke la manko de instruistoj kreskas, ĉar multaj iras en la komerco aŭ la industrio, kie oni povas gajni plimulte kaj progresi plibone. Germana instruisto gajnas monate de R.M. 209.75 ĝis R.M. 362.88, kaj lernejestro de R.M. 250,96 ĝis R.M. 395,80.

Kristnasko en la germana lernejo. La «Germana Asocio de Geinstruistoj” kontraŭagas jenajn, kiuj volas doni religian karakteron al la lerneja kristnaskfesto. La festo estu «Kristnasko de la popolo”, kaj montru en ludoj la batalon inter lumo kaj mallumo, inter bono kaj malbono.

En «Heroldo de Esperanto” ni trovis la suban artikolon, kiu laŭ nia opinio estas sufiĉe grava por esti represata.

Rifuĝontoj ! Ni ricevis la sekvantan informon de la Melbourne EsperantoKlubo (Aŭstralio), kaj ĝi certe estos tre utila al tiuj, kiuj havas amikojn kiuj deziras transmigri. Kiam oni deziras skribi al Aŭstralio, oni povas ŝpari min. 3 semajnojn sendante la leteron al la Centra Oficejo de I.E.L. (Heronsgate, Rickmansworth, Herts., Anglujo), kiu transsendos ĝin aerpoŝte. Tiuokaze bonvole kunsendu unu respondkuponon kontraŭ la afranko. E.L. I. ★ ★ * La Komitato por Rifuĝintoj de la Melbourne Esperanto-Klubo, Aŭstralio, konsilas : 1. La registaro de Aŭstralio nuntempe invitas la enmigradon de rifuĝontoj, sed nur laŭ kondiĉoj ne facile plenumeblaj. 2. Se la rifuĝonto havas 1000 funtojn aŭ pli, skribu al The

— paĝo 11 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

41

Migration Branch, Aŭstralia House, Strand, London W.C. 2, Anglujo, kaj eble la eniro en nian landon estos iom faciligita. La 1000 funtoj devas esti en formo de valoro transigebla al Aŭstralio. Por rifuĝontoj — ĉu riĉaj, ĉu malriĉaj. 3. Komence skribu al la plej proksima Brita Konsulejo aŭ al the Migration Branch k.t.p. (vidu supre), klare montrante la sekvantajn detalojn : Nomo, Aĝo, Adreso, Nacieco, Sekso, Okupo, Religio, Aliaj faktoj (Skribu klare !). 4. La Brita Konsulejo aŭ la Migration Branch informos la petinton pri la necesaj kondiĉoj, de kies ĉefaj punktoj estas unu a. Rasaj kaj Politikaj Rifuĝontoj el Germanujo, Aŭstrujo, CehoSlovakujo, kaj ankaŭ Poloj, Rumanoj, Hungaroj kaj Italoj ricevos preferon, k.t.p. 5. Malriĉaj Rifuĝontoj, sen amikoj en Aŭstralio, devas sendi peton al Department of the Interior, Canberra, A. C. T., Aŭstralio, aŭ al The Se c re ta r y, Victorian International Refugee Emergency Council, Melbourne, Aŭstralio. 6. Kiam oni ricevas la permeson, oni devas sendi 1 funton (<£ 1. —) al la Department of the Interior, Canberra, A. C. T., Aŭstralio. 7. En okazo de neordinara prokrasto inter la konsento pri permeso kaj ricevo de ĝia skriba transdono al la enmigremulo, aŭ en okazo de rifuzo aŭ malakcepto, amikoj de rifuĝontoj-petantoj devas skribi al Victorian Refugee Appeals Committee, 169 Exhibition Street, Melbourne, Aŭstr. Skribe donu ĉiujn detalojn jam donitajn al la Department of the Interior, laŭ dokumento 40. 8. Numero 7 precipe koncernas amikojn en Aŭstralio. Ili devas kontakti kun Commonwealth Investigations Department Branch en la ĉefurbo de la ŝtato, en kiu ili loĝas, aŭ kun la Department of the Interior, Canberra, A. C. T., Aŭstralio, por havigi al si dokumenton 40 (2 ekz.ojn). ★ * ♦ La Esperantistaro en Aŭstralio ne estas granda laŭ nombro aŭ laŭ posedaĵoj, kaj tial ne povas fariĝi mem garantiantoj, kiom ajn ili tion dezirus. La Esperantista Komitato de la Melbourne Esperanto-Klubo estas preta ricevi monon por enmigremuloj kaj deponos ĝin en sekura Banko de Aŭstralio por individuoj kaj zorgos, sen individua respondeco, pagigi tiun monon al la enmigremulo post lia enmigro. Melbourne Esperanto-Klubo. P.O. Box 2212 T, Elizabeth Street, Melbourne, Aŭstralio.

— paĝo 12 de la PDF —

42

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

3l-a Universala Kongreso de Esperanto Bern, Svislando 29a de Julio-5a de Aŭgusto 1939. Adreso por leteroj : 3l-a Universala Kongreso de Esperanto, Bern. Kotizoj : Sv. frk. 30. —. La edzo aŭ edzino, same gejunuloj ne pli ol 20-jaraj pagas la duonon de tiu ĉi sumo. Plej oportune vi pagas al nia poŝtĉeka konto III 11611, aŭ per monbiletoj aŭ al Schweiz. Volksbank, Bern. Pagejoj : por Britujo, B. E. A., 142, High Holborn, London W. C. 1. por Danujo, Dansk Esperanto-Rejsebureau, Jernbanegade 22, Nykobing F. por Estonio, Esperanto-Asocio de Estonio, Postkast 6, Tallinn. por Nederlando, Vojaĝoficejo de „LEEN”, v. Tuyll Serooskerkenplein 33, Amsterdam-Z. por Norvegujo, Esperanta Turista, Komisiono, Boks 353, Stabekk. por Polujo, Inĝ. Michal Chmielinski, ul. Krasinskiego 4, Torun. por Svedujo, Esperanta Turista Komisiono, Tegelbacken, Stockholm. por Francujo, SFPE, 34, rue de Chabrol, Paris lOe. Karavanoj : Ni estas informataj pri karavanoj el la jenaj landoj : Britujo, Danujo, Estonio, Francujo, Nederlando, Norvegujo, Svedujo kaj Usono. La adresojn vidu sub ..pagejoj ”, krome: J. Telling, Schietbaanlaan 106-a, Rotterdam-C., kaj G. A. Connor, 162 West 13 Street, New York City. Por landoj nemenciitaj informiĝu ĉe la firmo Cook pri karavanoj Skolta tendaro : informojn petu de f-ino G. Merz, Falkenweg 9, Bern. Vizoj : Kongresanoj el Bulgarujo, Grekujo, Hispanujo, Jugoslavio, Polujo, Rumanujo, Rusujo, Turkujo kaj Sennaciuloj prezentu en svisa ambasadorejo aŭ konsulejo sian kongreskarton por ricevi senpagan vizon. Kongresanoj el aliaj landoj NE bezonas vizon por eniri Svislandon. Aliĝoj : ĝis 15. 5. 1939 aliĝis 581 el 24 landoj.

La Internacia Esperanto-Ligo (Centra Oficejo : Heronsgate, Rickmansvvorth, (Herts), Anglujo) petas nin represigon de la suba artikolo

Geesperantistoj 1 La konataj okazintaĵoj de la lasta tempo kaŭzis, ke denove nia Movado perdis en kelkaj landoj kaj regionoj amason da bonaj, fervoraj kaj agemaj adeptoj kaj laborantoj por la ideo de la internacia

— paĝo 13 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

43

lingvo. Tiun ĉi pli ol dolorigan fakton ni bedaŭrinde ne povas ŝanĝi, ĉar ĝi superas niajn fortojn kaj troviĝas ekster nia povo. Tamen, ĝuste tial, estas urĝe necese, ke ni ĉiuj ekagu ankoraŭ pli intense, energie, ofereme kaj unuece en tiuj landoj, kie ni havas plenan aŭ almenaŭ partan agadliberecon. Tion ĉi postulas de ni ne nur la interesoj de la Esperantismo, sed ankaŭ la kulturo kaj progreso de la tuta homara socio, al kiu ni deziras helpi pere de la internacia lingvo. Kvankam en la privata vivo ĉiu el ni havas sian propran opinion pri la solvomaniero de la gravaj demandoj kaj problemoj, premantaj la hodiaŭon, kvankam ĉiu el ni havas siajn proprajn mondrigardon kaj ideologion, kaj eĉ rilate al la socia rolo de la internacia lingvo niaj opinioj kelkfoje eble malsamas, tamen ni ĉiuj havas unu tre fortan deziron kaj unu grandan celon :

La progreson kaj finan venkon de Esperanto ; Ne ekzistas do malhelpo, ke surbaze de tiu ĉi celo ni ĉiuj komune kaj amike kunlaboru por atingi ĝin kiom eble plej baldaŭ. Tial ni turnas nin al vi ge-Esperantistoj tra la tuta mondo : Subtenu viajn Esperantistajn organizaĵojn, viajn klubojn kaj societojn, viajn landajn kaj fakajn asociojn. Aparte subtenu la plej grandan kaj plej fortan, vian kaj nian

Internacian Esperanto-Ligon. Gia neŭtraleco ebligas al ĉiu membriĝi. Gia demokrateco garantias al ĉiu plene libere esprimi sian opinion kaj tiamaniere influi la gvidadon de la Movado. Giaj taskoj kaj celo estas samtempe ankaŭ viaj. Aliĝu, do, multnombre, ĉiuj senescepte, al ĝi, ĉar I.E.L. bezonas vin kaj vian moralan helpon precipe en la hodiaŭa kriza kaj malluma epoko. Memoru bone, ke subtenante I.E.L.on, vi subtenas la Movadon kaj progresigas la Esperantismon. Eble vi ne povos rimarki tujan rezulton de via subteno, sed estu certaj, ke via laboro pli aŭ malpli frue donos bonajn fruktojn, ĉar post la malluma nokto devas sekvi ankaŭ hela tago. Optimisme kaj kuraĝe antaŭen !

Unueco estas forto1 Por la Internacia Esperanto-Ligo, Prezidanto: Int.-Generalo L. Bastien, Paris. Vicprezidanto : E. Malmgren, Stockholm. Estraranoj: D-ro P. Kempeneers, Bruxelles. D-ro I. Lapenna, Zagreb. A. C. Oliver, London.

— paĝo 14 de la PDF —

44

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Grava komitato formiĝis antaŭ kelka tempo en la nederlanda rezidenca urbo Hago. Tie kunvenis gvidantaj personoj el la industrio, komerco kaj trafiko, kaj fondis la „Komitaton por la Praktika Aplikado de Esperanto”. En ĝi partoprenas Sro Dro J. Bierens de Haan kiel reprezentanto de la „Ned. Societo por Industrio kaj Komerco” ; Sro Dro Iro M. H. Damme, direktoro de la Ned. Poŝto, Telegrafo kaj Telefono : Sro P. J. de Kanter, direktoro de la ..Banko de Ned. Komunumoj”, prezidanto de la Unuiĝo ..Nederlando en la Eksterlando”; Sro Barono C. R. T. Krayenhoff, prez. de la „Ned. Generala Unuiĝo por Fremdultrafiko ; Sro Dro E. E. Menten, bankiero ; Sro Dro S. J. R. de Monchy, urbestro de Hago ; Sro Iro P. F. S. Otten, direktoro de la Philips-Lampofabrikoj en Eindhoven ; Sro A. Plesman, direktoro de la Reĝa Aervetura Kompanio de Nederlando kaj Kolonioj. La unuaj fruktoj de la komitato estas grandaj kursoj por la policistoj en Hago (132 partoprenantoj), kaj la decido de la mondkonataj Philips-fabrikoj en Eindhoven, uzi Esperanton, aplikante ĝin paralele kun aliaj lingvoj ĉe siaj reklamaj kaj informaj presaĵoj plurlingvaj.

Al niaj amikoj en Ceho-Moravio! ___

_

A

Pro la relative granda nombro da TAGE-anoj en Ĉeĥoslovakio ni siatempe konsentis, ke vi pagu por TAGE kaj IPR la rabatitan kotizon de Kĉ 20. —. Tiu ĉi nombro reduktiĝis je preskaŭ duono. Por ke ni ĝuste nun ne devu plialtigi la kotizon, ni volonte akceptis la proponon de nia agento por Ceho-Moravio, nome: Niaj ĉeĥaj legantoj pagos ankaŭ estonte nur K. 20.—, sed de la l-a de januaro k.j. ili ne plu estas TAGE-anoj kaj restas nuraj abonantoj de IPR. Tiu ĉi aranĝo kontentigos ne nur la administracion de nia faka kaj nepolitika organo, sed ankaŭ — kiel ni firme esperas — ankaŭ niajn amikojn en Ceho-Moravio. P. KORTE.

— paĝo 15 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

45

Esperantaj Libertempejoj. Ni esperas, ke multaj gekolegoj vizitu la Kongreson en Bern. Por tiuj, kiuj tion ne volas aŭ povas, ni donas kelkajn informojn pri Esperantistaj Libertempejoj. De 17 julio— 14 aŭg. okazos kursoj en H e 1 s i n g o r, en la altlernejo. Informojn donas S.-ro Rich G, Nielsen, Ndrregade 21, Rudkdbing, Danlando. De 27 julio—1 aŭg. okazos feriorestado en R i s s k o v, kaj de 1 —11 aŭg. en R y. Adreso : Ges.-roj Grdnborg, Rosenvej 8, Risskov St., Danlando. De 1 —8 julio okazos internacia semajno en M a 1 o-l e s-B a i n s, (je 2 km. de Dunkerque), en la esperantista pensiono-hotelo „Eole”. Adreso : „Esperanto”, Dunkerque, Francujo. De 3—15 julio okazos kursoj en Kiggbyholm apud Stockholm. Adreso : Sveda Esperanto-Instituto, Tegelbacken, Stockholm, Svedujo. En PORNICHET (Loire inferieure) ĉarma marbanloko kaj GERARDMER fama turista centro en montaro „Vosges” okazos de la 3-a ĝis la 27-a de aŭgusto 1939 esperanto-kursoj kaj ferioj aranĝitaj de la esperantistaj geinstruistoj (Grupo Edukistara Esperantista : G.E.E.). Oni lernas ĉiumatene, kaj ekskursas, promenadas, k.t.p. ĉiuvespere. Eksterlandanoj estos tre bonvenaj ; ili venu multnombraj kaj certe ŝatos la agrablan restadon. Kontraŭ respondkupono sendas detalajn informojn : (S-ro) H. Micard, Epineux Ie Seguin, Laval-annexe, (Mayenne), Francujo.

Bibliografio. En Bulgarujo aperis de Elin Pelin. Kvar Rakontoj. Tradukitaj el Bulgara lingvo. Liveras la tradukinto At. D. Atanasov-Ada, Sofia (Bulg.) Str. Gladstone 48. Prezo 1 Internacia Respondkupono. Traduko bona de mallongaj rakontoj pri monaha kaj kamparana vivo, kun 3 ilustraĵoj. Pri la Unua Eŭkaristia Esperanto-Mondkunveno verkis Dro F. Erdey detalan historion kun multaj interesaj fotoj. Multaj faktoj kiuj montras ke la budapestaj aranĝintoj post gravaj malhelpoj tamen atingis konsiderindajn rezultatojn. El Litovujo ni ricevis: ,,El Litova Poezio”. Tradukis kaj kolektis P. Lapiene. 200 paĝ. 19 X 12 cm. Prezo 3 lidoj (0.5 USA doi., 2 ŝ. 6 p., 2.2 sv. fr., 18 fr. fr., 1 ned. guld.)

— paĝo 16 de la PDF —

46

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Sur pli bona papero 4 lidoj (0.75 USA doi., 3 ŝ., 2.5 sv. fr., 24 fr. fr., 1.3 ned. guld.) Havebla ĉe Litova Esperanto-Asocio, Zemaiĉiu 15, Kaunas, Litovujo. Krom konciza priskribo de la litova literaturo, la libro enhavas poemojn de pr. 50 poetoj. La traduko estas tre bona. Al ĉiu esperantisto, kiu ŝatas poemojn, ni senrezerve povas rekomendi ĉi tiun kolekton, kaj li koniĝos kun literaturo ĝis nun ne atingebla por li pro lingvo-baro. La tradukinto mem diras pri tio: „Litova poezio, same kiel tiu de aliaj malgrandaj popoloj, estas preskaŭ ne alirebla por alinacianoj, pro la lingvaj baroj. Dezirante iom konigi la litovan animon almenaŭ al la Esperantistaro, mi ekuzis la dudekan datrevenon de litova liberiĝo por prezenti esperantlingve kelkajn specimenojn de litova popola kaj arta poezio. El la multmila trezoro de ĝis nun kolektitaj litovaj popolkantoj mi elektis kaj grupigis la tradukojn tiamaniere, ke ili reprezentu la ĉefajn specojn de litova popola liriko. En kontakto kun Litova Verkista Asocio mi elektis la poetojn plej karakterizajn por la respektiva epoko aŭ litera birdirekto”. Ce la sama asocio aperis „V ioi etoj”, 50 originalaj kaj tradukitaj poemoj de B. Giedra. Rekomendinda, laŭ lingvo kaj preso. Prezo: 0.25 doi. Denove aperis du numeroj de Muusses Esperanto Biblioteko (Redakcio J. Gluck, T. Jung, kaj J. H. J. Willems). No. 18 estas ..Flugado alimonden”. originale verkita en Esp. de Ernest Dodge, kiu kondukas nin per mondspacraketo al Marso, Luno k.t.p. De la konata bulgara verkisto Jordan Jovkov estas No. 19, ..Patro kaj filo. kaj aliaj rakontoj”, ankaŭ tre leginda libreto, Po f 0.35 aŭ 3 resp. kup., serio de 10 num. f 2,50 aŭ 20 resp. kup., ĉe via libro-servo aŭ ĉe J. Muusses, Purmerend, Nederlando, ĝiro num. 15062. Libroservo F.L.E., Amsterdam, eldonis ..Fontamara”, de I. Silone, el itala lingvo trad. de A. Anĝelo kaj ĵ. v. Scheepen. Antaŭ kelka tempo aperis ..Rakontoj pri Nederland o”, (..Suite Hollandaise”), de Georges Duhamel, trad. de Roland Dupuis. Nun denove Sro Dupuis tradukis verkon de Duhamel, ..Chant du Nord”, en Esperanto : „N orda K a n t o”. Ambaŭ libroj, tre elegantaspektaj kaj ilustrita, kostas po f 0,60, (pl. f 0.10 por sendkostoj); haveblaj i.a. ĉe R. Dupuis, Rijksstraatweg 251, Haarlem, (Nederlando). Ĝiro 321420. Nia simpatia T.A.G.E.-anino kaj fervora propagandistino en la malaperinta ĉeĥoslovaka respubliko, Julie Supichova, ĵus verkis ĉehlingvan ĝeneralan informilon pri Esperanto (lingvo kaj movado) sub titolo: „Zajimate se o Esperanto ?” (ĉu Esperanto interesas

— paĝo 17 de la PDF —

Nro 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

47

vin ?) Eldono ; Bes, Potŝtejn. Por ŝia bonvola mencio de nia asocio kaj ĝia laboro ni amike dankas. En la serio de esperantistaj popoledukaj kajeroj, kiujn redaktas Jozefo de Mihalik profesoro, afergvida prezidanto de Hungara Esperanto-Federacio, aperis la tria, belege ilustrita kajero pri Sankta Stefano, la unua reĝo de hungaroj. Ankaŭ tiu kajero, kune kun la ĝis nun aperintaj kajeroj, servas por konatigi la hungaran kulturon, historion kaj landon al eksterlandaj samideanoj. La kajero estas mendebla ĉe la redaktoro J. Mihalik SASHALOM, Hungarujo. -La unua kajero estas skribita pri Francisko Rakoczi la 11-a, la dua kajero pri Hungaraj brodaĵoj. La prezo de unu kajero estas 2 respondkuponoj ; kiu mendas kune la 3 kajerojn, ricevos ilin por 4 respondkuponoj.LA JARLIBRO DE I.E.L. – 1939. Neaĉetebla, sed ricevebla nur de individuaj membroj de I.E.L. Bazaj kotizoj : Membro kun Jarlibro 4 angl. ŝil. : MA, 10 ŝil. ; MAH, 18 ŝil.; MS, 25 ŝil. En kelkaj landoj ekzistas specialaj kotizoj en la landa valuto. Aliĝiloj estas haveblaj ĉe Internacia Esperanto-Ligo, Heronsgate, Rickmansworth, Anglujo, aŭ ĉe Landaj Cefdelegitoj kaj Perantoj.

La Milittempa Edukado en Cinujo. Kompreneble estas granda malfeliĉo-nia ordinare pacema edukado sendube estas minacata de la severa katastrafo kaj suferas en la milittempa stato. Tamen, mi trovas ĉie la pacaman kaj harmonian sintenadon en ĉiu lernejo, precipe multe da admirindaj klopodoj de ĉiu lerneja infano kaj ĉiu studento de 1’ universitato kaj gimnazio rekte kunhelpi al nia antifaŝisma defendmilito. Post la rezistmilito, nia provinca ĉefurbo, Junnanfu (Kunming) sendube estas la plej trankvila loko el ĉiuj postfrontaj. Multe da geknaboj kaj gejunuloj de kelkaj provincoj el la fronto ĉiuj alvenis al Junnanfu, kie ŝajne estas iliaj rifuĝejoj. Eĉ ĉiu infana lernejo en nia loko, akceptis jam multajn aliprovincajn geknabojn, kiuj estis amataj kaj bonvenataj de nia lokaj infanoj kiel siaj familiaj gefratoj. Precipe ni sentas kontentecon, vidante, ke multe da lernejaj geknaboj jam ĉie kaj ĉiam oferemas siajn energiojn por niaj luktoj sur la fronto. Pasintan aŭtunon, mi rememoras, niaj frontoj bezonis pli ol 100.000 da vintraj uniformoj por la bravaj batalantoj. Dume, mi vidis ĉie kelkajn lernejajn infanojn eniri la tetrinkejojn, kinematografejojn kaj la teatrojn. Ili postulis sincere de kiu ajn, kiun ili renkontis: ..Sinjoro (-ino), bonvolu monoferi iom por la frontabatalantaro, mi petas”.

— paĝo 18 de la PDF —

48

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Nro 3

Iutempe mi vidis, ke ĝentila instruistino kune kun kelke da lernantoj eniris filmteatron. Si demandis ĝentileme al mi : „Nia kara instruisto, ĉu vi volus monoferi iom laŭ via plezuro por la vintraj uniformoj de nia defendbatalantoj ?” Kvankam mi jam multe oferadis, mi ree donis. Samtempe mi pensis, ke nia milittempa edukado en la elementa lernejo estas plej konvena kaj kontentiga. La japanaj militistoj scias bone, ke nia loko, Junnanfu, estas la kvieta regiono. Tial ili ofte vizitas nin per la teruraj aviadiloj kaj donacas al ni la abomenajn bombardojn, (tiumatene tial la lernejo ne malfermiĝas. Niaj geknaboj tiam vizitas la ĵurnalejojn, tre volonte eksciante la gravajn novaĵojn, kaj ankaŭ kunportante la ĵurnalojn, por disaĉeti ilin al la piedirantoj en la strato. Tamen niaj gimnazioj kaj universitatoj en nuna milittempo evidente esprimas sian grandan oferemon, varbante la monoferadon kaj disvastigante la propagandon por ..defendi la mondpacon kaj ĉinan sendependon”. Ilia plej bona plenumo, kiu estas aplaŭdata de la popolamaso, estas ilia drama prezentado kaj ilia laŭta kantado de la tre emocia kantaro. Iufoje ili ankaŭ organizas grupojn por propagandi en tre malproksimaj distriktoj. Ciu studento de 1’ universitato aŭ gimnazio tute gvidas soldatan vivon, kaj ĉiu lernanto de 1’ elementa lernejo tute vivas kiel skolto. Ciu el ili estas optimisto kaj esperplena iros al la fronto por defendi kaj respekti la pacon de la mondo kaj la nacian sendependecon. Chang Ching-Chiu Agento de T.A.G.E. en Cinujo.

— paĝo 19 de la PDF —

la anaro de T. A. G. E.

Tre estimataj gesamideanoj. Vi certe miris pri tio, ke post la tria numero de I. P. R. de la jaro 1939a, vi ne plu ricevis la revuon. La kaŭzoj estas jenaj: la. Multaj anoj en kelkaj landoj devis eksiĝi. 2a. En aliaj landoj diversaj anoj ne plu povis sendi siajn abonkotizojn al ni. La mono, sendita de la restanta anaro, ne sufiĉis por regula eldono de nia revuo. nuna milito. Tial la laborkomitato Ci tiuj cirkonstancoj certe daŭros decidis en sia kunveno de la 24a de januaro pasinta: la. T. A. G. E. petas de siaj anoj por la tri eldonitaj I. P. R. numeroj la duonon de la

2a.

3a. 4a.

jarkotizo. La jam pagita sumo por la 4a, 5a kaj 6a numero restos en la T. A. G. E. kaso, ĝis kiam la estraro denove eldonos la revuon. Tiam la jam pagintaj membroj ne devos

pagi por la unuaj tri numeroj. La laborkomitato ĉiam informos per flugfolioj la anojn pri ĉiuj T. A. G. E. aferoj, kiuj

interesos ilin. La korespondadoficejo daŭrigos sian laboron. Do, T. A. G. E. ne malaperos, sed ĝi restos atenta, por ke ĝi tuj post ŝanĝo de la cirkonstancoj, povu agi. La estraranoj ne a] ….. U.I-i,,, >1 k I •» mnndn n<> oin.ic . E., kiu serĉas en fremdaj landoj (ankaŭ en landoj kiuj militas kontraŭ sia T. propra lando), parencojn aŭ kolegojn, pri kies ekzisto aŭ bonfarto li dubas, turnu sin al la sekretario de T. A. G. E., Sro. K. H. SPORTEL, Nieuw-Scheemda (Nederlando), kiu faros sian eblon por efektivigi kontakton. Por ĉi tiu celo la estraro en ĉiuj landoj serĉas anojn, kiuj ne devos deĵori en la armeo, kaj kiuj volos kunlabori kaj, se necese, turni sin al la kompetentaj aŭtoritatoj. Plue ni komunikas vin, ke pro deviga milita servado de Sro. P. KORTE, vi ĉion, rilate al la administracio, devos sendi al Sro. D. J. LEHNEN, Veri. Zuiderstraat 36, HOOGEZAND (Nederl.) Ni petas ĉiujn, kiuj ne pagis por 1939a la abonkotizon, sendi 1.25 guld. al la kasisto, Sro. A. v. HAGE, Zuidwending, VEENDAM (Nederl.); poŝtkonto: no. 9715. Kaj nun : „La verdan standardon tre alte ni tenos; Gi signas la bonon kaj belon. La forto mistera de 1 mondo nin benos, Kaj nian atingos ni celon. Ni inter popoloj la murojn detruos, Kaj ili ekkrakas kaj ili ekbruos, Kaj falos por ĉiam, kaj amo kaj vero Ekregos sur tero. (El: Preĝo de Dro. Zamenhof). En la nomo de la laborkomitato, samideane, via

K. H. SPORTEL, sekretario. NIEUW-SCHEEMDA (Nederl.), Jan. 1940a.

— paĝo 20 de la PDF —

TUTMONDA ASOCIO DE GEINSTRUISTOJ ESPERANTISTAJ

BIBLIOTEKO REDAKCIO:

P. KORTE SCHOOLSTRAAT 13 Esperanto en Io | Lernejon tutmondan.

V E E N D A M (NEOCRLANO)

VEEN DAM.

la 22-an de Julio

Kara samideano kaj amiko.

Post longa,longa suferego,fare de la germanaj banditaĉcoj,ni bielice povos denove libere spiri en nia malfeliĉa lando.Materie kaj^spirite ni sidas sur la ruinigitaj postrestaĵoj ,kaj mia popolo,antaue tiom bonfarta,nun apartenas inter la malriĝigitaj,preskaŭ nenion havantaj loĝantoj de nia kontinente.Tamen ni ne perdis la kuraĝon kai iom post iom ni klopodos rekonstrui tion,kion la fiularodetruis.Ankaŭ nia por-esperanta laboro travivis la kaoson,kvankam multe perdiĝis,sed ankaŭ sur tiu tereno ni,Nederlandanoj volas iari rekonstran laboron.^ La germanaj krimuloj forrabis la kartotekon kaj la kason de TAGE,do ĉi Ĉiuj adresoj de la antaŭaj ano3 estas for.Ne gravas tamen;ni povos^ ligi novan kontakton kun sami” an j kolegoj en tutmondo.Jnue mi volas tial demandi al vi pri la nova farota laboro,ĉar vi loĝas en lando, kie la esperanto-movado ne stagnis.kaj kie vi pli bone ol ni povos _ •

-I

X

-3 – —

1

— -Ĵ

i:Kle ili AUhSbrilUS la liUvau cdi ol u dli frei IKuiJ: (Kvdi vuvOIĈ mi volonte kunlaboros kiel antaŭe.) 2.Kiamaniere ni fondos novan estraron.aŭ ĉu mi ĉi tie restarigos la malnovan?) J.Se mi faros la unuajn provojn por la interlanda kontakto.tiam bv. sendi al mi la ankoraŭ ĉe vi restantan bonhavan sumon de nia organizo por ke mi povu fari la provizoze necesajn elspezojn por kelkaj cirkuleroj,k t.p. 4.Post tiu kontaktprovo ni espereble atingos kelkajn kolegojn,kun kiuj ni per korespondo aŭ ia interligilo povos pridiskuti la formon laŭ kiu TAGE restariĝos. Mi sendas ĉitiun leteron al: W.Russell Hamilton .Inglujo Brita Esperanta Asocio .London. Oscar Svantesson .Goteborg. Bj.Beckman . Karlskrona ????? Fr. Ahnfeldt. Torskors Svedujo. E.L. I. Anglujo. laŭ la malnovaj,ĉe mi rstantaj adresoj, esperante ke la leteroj alvenos.Bv. komuniki al mi la ĝustajn adresojn kaj antaŭ Ĉio, bv. respondi tuj.

Samideane kaj denove plenkuraĝe volonte via:

P.Korte.

— paĝo 21 de la PDF —

Korespondoficejo adreso : K. H. SPORTEL.

sekretario de T. A. G. E. N1EUW-SCHEEMDA (Nederl.)

Geinstruistoj: Sro. Vilem Kolar Pozorice u. Brna, Prot. MORAVIO. Fino Jeanne Dedieu, 13 r. Belfort PRADES. Pyr. Or. Francujo. (ĉiam adresojn de geinstruistoj kaj eventuale aliaj profesiuloj; menciu viajn aĝon, profesion, deziron.)

Gelernantoj: Sino L. Vaskis. Priezu iela N-2—49. RIGA. Latvio. Sino V. Danilov. Tilta iela N-2/4—33. RIGA. Latvio. Sino S. Meilach. Jumaras iela N-I 1—4. RIGA. Latvio. Sro E. Koviks, Vitolu iela N. 6—4 RIGA Latvio. Sro. S. Vaskis. Priezu iela N-2—49 RIGA. Latvio. (ĉiuj pri seriozaj temoj; ili interŝanĝas vidaĵkartojn.) Sro Dimo Nikolov Dimov. str. „Ljuben Karavelov 15 POPOVO. Bulgarujo. (18 jara-gimn.ano. Pri geografio kaj literaturo. Resp. gar.) Sro Iv. Kolev Dimitrov v. Gagovo. POPORSKO. Bulgarujo. (gim.ano; certe respondos al ĉiuj.) Sro. Bogdan Dimitrov Dimov v. Gloginka. POPORSKO. Bulgarujo. (gimnaziano.) Fino Jeanne Dedieu, 13 r. Belfort. PRADES. Pyr. Or. Francujo. (adresoj de infanoj aŭ gejunuloj; unuope aŭ kolektive. Nepre menciu viajn adresojn, aĝojn kaj dezirojn.) 45 gelernantoj (knaboj kaj knabinoj de 12—14 jaroj) nederlandaj deziras korespondi per belaj ii. poŝtkartoj kun geamikoj el ĉiuj landoj. Adreso ĉe la instruisto, kiu respondon garantias: Sro P. KORTE, Schoolstraat 13. VEENDAM (Nederlando).

— paĝo 22 de la PDF —

La Esperanto-Domo en Arnhem kore invitas ĉiujn geesperantistojn al somera libertempado kaj speciale al partopreno en la kursoj kaj aliaj aranĝoj.

Esperanto-kurso por komencantoj, 17—22 Julio. lnternacia perfektiga kurso, 24—29 Julio. Seminario por * Cseh m etodaj instruistoj, 31 Julio—5 Aŭg. Vizito de dana karavano, 29 Julio—5 Aŭg. Kurso pri la personeco de Zamenhof, 7—12 Aug.

‘

‘ ŝ.,

Kurso de moderna korp-kulturo, 7 —12 Aug. Adreso: Esperanto-Domo, Arnhem, Nederlando. Esperanto-laan 3, tel. 26060. Atingebla per tramlinio 1, haltejo Huygenslaan. Oni petu detalan piospekton al ĉi tiu adreso.

Aliĝu frutempe al la 31a Universala kongreso en Bern. T.A.G.E. aranĝos tie fakkunvenon. Komuniku tuj al ni viajn dezirojn pri tiu kunveno. ĈU EBLE VI POVOS PRELEGI AU

PAROLADI PRI IU LERNEJA TEMO? Kiu el vi iros tien??

Respondu!!

La Vojo, Red.:

monata gazeto por infanoj, publikigas senpage adresojn de geknaboj, kiuj deziras korespondi. Marathonweg 15-11. AMSTERDA M, Nederlando.

Gekolegoj

:

Kiu el vi volas kunlabori en la redaktado de pluaj verketoj en nia T.A.G. E.-biblioteko ? . Ĉu A vi havas ian ideon ? • Cu vi konas iun tradukindan libron, interesa por internacia kolegaro ? Certe vi konas, kaj do skribu al ni. *

T.A.G.E.-Oficejo. Ĉu vi jam mendis al ni la unuan verkon en nia T.A.G.E.-serio : „Kiel eduki niajn infanojn?” Dro. Ad. Ferriere. ? ? ? Kial ne ? Nur 4 respond kuponoj por T.A.G.E-ano.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

hct ~vn.t’~.c E;fr

J C . ►~

1T FV. 1956 i (> iff‘ 4iL

–

EVPERII NTO 1(111 KULTURO i nternacia Pedagogia Revuo Aperos monate sub la a ŭspicio de Ia

FRANCA ASOCIO DE ESPERANTISTAJ EDUKISTOJ (G. E. E.)

Redakto – Sekretario D-ro Andreo ALBAULT 11, rue des Feuillants Toulouse (Francio)

Eldono – Direktoro : H. MICARD, Emerita Instruisto Epineux – le – Séguin (Mayenne) Francio

1-a Jaro Numero JANUARO 1955 \

Jara abono : 400 fr. fr., pagenda en Francio al Edmond BIDOIT, 6, r ue de la Paix, Baugé (M.-et-L.), Francio. Post-ĉek-konto 143-867 Nantes ; au al la landen toj kaj delegitoj de U.E.A.

— paĝo 2 de la PDF —

INFORMOJ KAJ KONSILOJ Al KUNLABORANTOJ y La redakcio prenas la rajton, se necese, iomete aliigi la frazojn kaj terminojn, se la verkinto tion ne aparte malpermesis. (En ĉi-lasta okazo, estas konsilinde reteni kopion por faciligi koncernan korespondon). Interalie, por la landnomoj estos uzataj la i-formoj, kiuj ja atendus, por definitive ĝeneraliĝi, nur etan fingrosignon de la Akademio ; tamen, se aŭtoro eksplicite petas tion, ni lasos la uj-formojn en lia kontribuo. Terminoj ne troveblaj en la ĝenerale uzataj vortaroj, precipe en la Plena Vortaro, estu klare difinitaj (ĉu per piednoto, au per aparta artikoleto, cu per resendo al fonto, se tiu estas trovebla). Antaŭ ol enuzigi tian terminon, provu ĝin eviti, studu Ĉu ái vere utilan kaj donu viajn argumentojn al la redakeio. La artikoloj, komunikoj, informoj, ktp, se eble, estu tajpitaj sur unu fianko de la folioj, kun unulinia ,interspaco inter la linioj kaj kun sufiĉa marĝeno maldekstre. Ciuokaze, éiu litero de manuskripto estu klare legebla : la presisto ne estas espe’ rantisto. Antaŭ o1 sendi al ni tradukon de artikolo estu certa ke ĝi ne estas protektita de K Kopirajto » (ĉiam indikita) aŭ petu apartan permeson. LA REDAKCIO.

Informoj EI niaj Asociaj Ni opiniis ke la aperigo de la jenaj informoj utilos al niaj legantoj. • I.L.E.I. Funkciuloj por la periodo 1955-58 : Prezidanto : F-ino J. DEDIEU, 70, Av. Victor-Ségoffin, Toulouse, Francio. Sekretario, Kasisto, Gvidanto de Centra Oficejo : F-ino Violet C. NIXON, 183, Woodlands Park Road, Bournville, Birmingham, 30, Anglio. Konsilantoj : S-roj HEITAnIIlEB, S VAN TESsoN, TACCANI. Membro-Asocioj :

Ailstrio, Britio, Francio, Germanio, Italio, Suomio, Svedio. Aktivaj reprezentantoj en aliaj landoj :

Aŭstralio, Belgio, Danlando, Irlando, Izraelo, Japanio, Jugoslavio, Kanaria Insularo, Maroko, Norvegio, Portugalio, Urugvajo, Usono. G.E.E. (800 anoj) (franca asocio) Prezidanto : F-ino J. DEDIEU, Licea Lingvo-instruisto (adreso supre). Generala Sekretario : S-ro F. THÉBAUD, C.C. Jeunes filles, Caudry (Nord). Kasisto : S-ro E. BIDorr, 6, rue de la Paix, Raugé (M.-et-L.). S.B.E.T. (191 anoj) (tirita asocio) Prezidanto : S-ro E. K. OSMOTHERLY, 118, Lathom Road, London E6. Sekretario-Kasisto : F-ino Violet C. NIXON (adreso supre). INFORMOJN pri aliaj landaj edukistaj asocioj ni volonte publikigos.

•

— paĝo 3 de la PDF —

No 1

JANUARO 1956

LSUL1ANTC

I (IJLTUI C

Internacia Pedagogia Revuo Redaktoro : D-ro A. ALBAIILT, 11, rue des Feuillants, Toulouse, Francio.

KIAL NOVA ORGANO ? Duin longa tempo la politikaj unuaj de la mondo vivis aparte, preskaïi ~rilate, en pli malpli granda izolo. Sed rezulte de teknika progreso kaj spite la persista postsigno de stato kadukiĝinta, nia mondo tendencas al unuecigo de moroj kaj kutimoj. Trans naciaj linioj kaj lingvaj baroj oftas pli kaj pli jen multopa jen individua rilatado ; etendiĝas al la tuta mondo problemoj, kies racia solvo ne plu troveblas en malgranda kadro de anti lando. Asocioj inter- kaj super-naciaj multiĝas diversspece. Ankaiz pedagogoj kaj instruistoj kreis siajn, sentinte bezonon al universala studo pri la edukafero, kiu ja koncernas ne parton sed tuton de la mondo, kaj estas komune kaj harmonie organizenda en aliformiĝinta universo. Sed tiu kreskado de vivaj interrilatoj super landlimoj akrigas la embarason, kiu devenas el lingva diverseco, kaj pli urĝa sentigas la bezonon pri unulingva tribuno, kie estos debatitaj pedagogiaj demandoj. El tiu neceso devenas la nuna provo lanĉi revuon, kiu per la jam tre disvastiĝinta Lingvo Internacia havos sian internacian utilon pri la grava temo eduki kaj instrui. Ni esperas doti internacian legantaron per organo, kiu monate studos la proprajn demandajn de gepatroj, instruistoj kaj iliaj kunlaborantoj, konigos spertojn kaj rimedojn por sukcesi en la edukado. Pro nia provo eble surpriziĝos ricevintoj de tute juna « Instruista Letero ». kaj ili ektimos pri bedaizrinda konkurado inter ambaiz eldonaĵoj. Ili trankviliĝu. „1iz’niu rivaleco signas la duoblan naskon, kiu rezultas el diversflanke kaj eskaiz samtempe komencita] klopodoj, kiuj paralele kaj sinsekve sukcesis. Cetere kvankam najbaras la tereno por ĉiu, ambaiz gazetoj similas nek lazzcele nek laizteme. « Instruista letero » estas informilo, kiu necesegis por la membroj de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj, dum Esperanto kaj Kulturo estas eksterasocie destinita al pli larĝa publiko, kaj volonte akceptos materialon de I.L.E.I., ekzemple pri la temoj debatitaj en ties kunvenoj. Amike interrilatas aktivuloj de ambaiz gazetoj. Se la sperto montrus, ke urm el tiuj ĉi ĝenas la alian, ni povas esperi, ke okazos interkonsento pri la alprenenda plej bona solvo. Ankaiz vi, karaj legantoj, havas respondecon pri la sorto de nia provo. Subtenu nin per propra abono, per diskonigo de unuaj numeroj kaj instigo al abonado. Jeanne DEDIEU, prezidantino de Internacia Ligo de Esperantistaj Edukistoj kaj de ties franca membro G.E.E.

— paĝo 4 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

2

INFORMOJ CAHIERS PEDAGOGIQUES

Koresponao-Servo de Germana. EsperantoJunularo. Junuloj ĝis 25-jaraj, kiu; deziras

— dezirus publikigi artikolojn el diversaj landoj dediĉitajn al iu .problemo, institucio, iniciato, metodo, reformo, ktp, aparte karakteriza por la koncerna lando ? — dezirus ricevi tiajn artikolojn pri eduko kaj instruo en la duagradaj lernejoj, ei la tuta mondo (ekster Franci )). — dezirus ricevi viajn kontribuojn antau la 15-a de Februaro 1956 (por aperi en Apn10) je la adreso : Frangois GOBLOT, 7, rue Jean-Marie Duclos, Lyon 5e, Francio (ne estas esperantis-

korespondi kun germanaj amikoj, indiku siajn nomon, adreson, sekson, aĝon, profesion, esperantan lingvoscion kune kun siaj aeziroj. Adreso : S-ro Hans Best, Untere Miihiaustrasse 218, Mannheim, Germanio.

to). INSTRUISTA LETERO

Tiel titoliĝas informilo kaj kunligilo por aktivaj geinstruistoj eldonita de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (I.L.E.I.), je kosto de 4 svedaj kronoj por 10 sinsekvaj numero]. Redaktas kaj ricevas abonojn S-ro Oskar SVANTESSON, Skonertgatan 1, Goteborg Vr, Svedio. Oni povas pagi per poŝtmandato (poŝtĝiro 62 252), per internaciaj respondkuponoj au per la premio-kuponoj de Universala Ligo (po 0, 35 svedaj kronoj por 1 kupono) . La unua numero jam aperis dum somero kaj estis sendita al pluraj tentoj da instruistoj. La dua kaj sekvanta] iros al abonintoj. Tuj abonu, ĉar ne estos eble ricevi jam aperintajn numerojn. I.L.E.I. intencas publikigi la nomojn kaj bezonojn de aktivaj lernejoj en speciala numero, por ke ni plifaciligu rilatojn inter ili. J. DEDIEU. INFORMOJN koncerne la aperon, ktp, de la diversaj landaj fakbultenoj, ni volonte publikigos. ENKETU PRI LERNEJOJ! De nun estas deziripde : — kolekti precizajn detalojn pri lernejoj kie oni instruas esperanton, kun : aĝo kaj nombro de lernantoj, nombro kaj daiiro de lecionoj, ĉu post- aŭ dum-lerne jaj horoj ; — fari statistikon pri geinstruistoj esperantistaj, kun detaloj pri lernejo, fako, ktp. Tio ebligos al ĉiu havi aktualajn informojn. J. DEDIEU. KORESPONDU Korespondo centro de LL.E.I. Sajne zorgas ĉefe pri korespondopetoj de instruistoj mem. aŭ kolektiva). Sin turni al : F-ino TEGG, 258 Victoria Road, Ruislip, Middlesex, Anglio. Korespondo-servo de G.E.E. Sajne zorgas ĉefe pri korespondopetoj de instruistoj mem. Sin turni al : S-ino Jeannine LE GOFF, avenue du Général de Gaulle, Les Andelys (Eure), Francio. EI ĉekoslovaklo 25 novebakitaj esperantistoj (13-ĝis 35-jaraj) deziras korespondi. Adreso : Zàvodni klub SVITAF, Esperanto-grupo, Malé Nàmesti,Svitavy, Cekoslovakio.

PARTOPRENU LA PASKAN LERNEJON DE S.B.E.T.

La Brita Edukista Esperanto-Societo organizas de la 2-a ĝis la 7-a de Aprilo 1956, post la kongreso de la Brita Esperanto-Asocio sian kutiman Paskan Lernejon ĉe High Tor Matlock. Gi okazos en bela, famkonata regiono en Derbyshire dum preskatit unu semajno kun programo de konversaj rondoj, prelegoj, eskursoj kaj societaj aranĝoj. La kosto estas 21 ŝilingoj po-tage. Petu pliajn detalojn de F-no O. R.O. THAM, 14, Wensley Road, Stockton-on-Tees, Co. Durham, Britio (aldonu guste stampitan respondkuponon). LA JARA KONGRESO DE S.B.E.T….

Jus okazis en Londono, la 3o-an kaj 31-an de Decembro. Estis en la tagordo du interesaj diskutoj : « La loko de esperanto en la Ierneja programo » kaj « Esperanto kaj mondproblemoj ».

Ni esperas publikigi detalojn en unu el la venontaj numeroj. LA JARA KONGRESO DE G.E.E…

Okazos la tutan sabaton, la 7-an de Aprilo 55, en nia Kulturdomo, Kastelo de Gresillon (pr : grezijon’). Antatii la kongreso de la 27-a ĝis la 6-a de Aprilo, okazos « restado por bindado », destinita al ĉiuj, kiuj deziras inicigi en tiun arton. Ni ĉi-tie menciu ke la jarfino kaj NOvJara tago estis festataj en la Kulturdomo kun programo de kino, muziko, danco, ludo kaj prelego. Ni eble aperigos detalojn februare. e NIA VOĉETO » estas bona bulteneto, roneotipita kaj bilda, por junaj infanoj. Sin ŝirmas sub ŝildo de S.A.T. Abonprezo : 12 fr. Fr., triono de dolaro aŭ 4 respOn.dku noj al S-ino P. Louis, 96, rue de Nabée_ Nancy, Francio (Poŝtkonto : 773-60 Nancy). « INFANOJ DE LA MONDO » : La BritoIrlanda volumo aperis fine de junio. Oni scias ke tiu verko japanlingva estas kolekto de infanaj verkaĵoj el la tuta mondo. Multaj esperantistoj kontribuis per esperantigo de la tekstoj. LA REDAKCIO serĉas la jenajn terminarojn : — BENNEMANN. Terminaro Pedagogia kaj Psikologia. — TRARBACH. Teknika Vortareto de Pedagogio, Logiko, kaj Psikologio. — KAMARYT. Filozofia Vortaro. Proponojn sendu al D-ro A. ALBAULT, 11, rue des Feuillants, Toulouse, Francio. (Estos kompenso).

— paĝo 5 de la PDF —

ESPERANTO

KAJ KULTURO

3

14-a leciono

POR LA PRAKTIKANTOT ENKONDUKO. — La ĉi-suba leciono estas la 14-a de serio titolita e Por la Praktikantoj » kaj entenanta 20 lecionojn.

La celo de la verkinto estas havigi al la gelernantoj, kiuj posedas la elementojn de nia lingvo, materialon por daáre labori kaj’ kaá frazojn kaj tekstojn, kiujn ili povos uzi en la ĉ i utaga vivo, skribe az~ parole. Kelkfoje oni posedas grandan varttrezoron sed oni ne kapablas konstrui frazojn per tiuj vortoj. Ciu leciono konsistas el kvin partoj : ilustrita] frazoj, simpla teksto, teksto el esperanta verko, rimarkoj, ekzercoj. La ilustritaj frazoj estas bazo por konue;sado pere de vortoj jam akiritaj. La unua teksto kornpletigas la antaáajn frazojn per aliaj, kiuj uzas jam studitajn gramatikajn formajn kaj novajn esprimojn. La dua teksto prezentas al la lernantoj literaturan verkaĵon. Gin kelkfoje /’ kvas klarigoj. La rimarkaj, ĉefe gramatikaj, atentigas pri gravaj kaj specialaj punktoj de la gramatiko. La ekzercaro utiligas la nove akiritan vortan kaj gramatikon materialon. La demando’ rilatantaj al la dua teksto, estas nur bazo por konversado kaj povas esti pli multaj en kurso. La antaáaj 13 lecionoj pritraktis la vivon en la domo, en la lernejo, en la ailaĝo, promeno tra la kampoj, laálonge de la rivero, ktp… La teksto] tre simplaj ĉe la komenco iĝis pli kal pli malfacilaj. Kiel gvidanto povas uzi tiun kurson ? La ĉefa punkto estas ne forgesi, ke oni devas paroligi la gelernantojn kaj uzigi al ili la akiritan materialon. 1. Paroligi ilin pri la ilustraĵoj. Ekz. : Kio estas la laboro de la policisto ? Kiel la policisto estas vestita ? ktp… 2. Malrapide kaj bonakcente legi la unuan tekston. Peti klarigojn de kelkaj esprimoj, kaj paroligi pri tiu teksto per simplaj demandoj. 3. Legi la duan tekston. Klarigi la malfacilajn frazojn aá vortojn. Legigi la tekston (po kelkaj linioj al ĉiu lernanto). Interparoli kim la lernantoj ne nur pri la teksto mem sed ankaiz pri tin aá tiu-ĉi esprimo, pri la intenco de la M oro, ktp., fakte okazigi priliteraturan kaj prigramatikan interparoladon. Poste tradukigi la tekston ĉiam serĉante la plej taágan esprimon. Se eble interesigi la gelernantojn pri la verko mem, el kiu estas la teksto eltirita. r>^ 4. Farigi la ekzercaron. Se tempo mankas oni povas konsideri tiun parton, zciel farotan (aimenaiz farindan) hejme. Car necesas paroligi ĉiujn lernantojn, la profesoro, kiu instruas grandan nombron da lernantoj estos eble devigata studigi ĉiun lecionon poduone. La verkinto de tiu kurso tre ŝatus koni la opinion de la legantaro (kursguidantoj kaj lernantoj). Sendu viajn sugestojn al la redaktejo. Ankaá kritikoj Pierre Bnnmx. helpos.

En granda urbo 1-a teksto. — Proksime de la vilaĝo, kie logas la geonkloj de Petro, granda urbo kuŝas en la valo. Dezirante aĉeti ŝtofon kaj ŝuojn, la onklino iras tien kun sia nevo. Larĝaj helaj stratoj vivplenaj kondukas al la centro de la urbo. Estas malfacile lokí la afitomobilon. Feliĉe specialaj haltadejoj tie kaj tie-ĉi proponas liberajn lokojn. Onklino ĉiam sekvata de

sia nevo eniras grandan magazenon, kie oni povas aĉeti preskaiz ĉion dezireblan. La stofofako kuŝas sur la tria etaĝo. Ili preferas la rulŝtuparon ol la lifton. Petro neniam supreniris per tia aparato kaj iom timas. Sur la tre vasta tria etaĝo kuŝas multaj diversaj fakoj. Grandaj pendantaj avertiloj atentigas la aĉetontojn pri la diversspecaj aĉeteblajoj. Onklino

— paĝo 6 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

alparolas junan vendistinon : « Fraŭlino, mi petas. Mi deziras lanan ŝtofon por fari mantelon… Bonkvalitan, kompreneble. » — « Kiun koloron vi deziras ? » — « Mi ne jam fine elektis. Eble blua… aŭ flava. Bonvole montru al mi viajn bluajn lanaĵojn, » Preninte rulaĵon da ŝtofo de breto la junulino disvolvas iom el ĝi por montri la kvaliton kaj la koloron. « Estas mia plej bonkvalita lanaĵo », ŝi diras. « Jes, sed ĝi ŝajnas al mi tro malglata. Montru al mi flavan, mi petas. » Post longa interparolado onklino fine prenas… brunan ŝtofon. « Nun ni iru al la ŝufako. » Sciigite pri la deziro de la onklino la vendistino demandas : « Kiajn ŝuojn vi deziras ? » Kaj ŝi demandas pri la mezuro. Feliĉe la ŝuoj estas por la onklo. Do onklino ne surprovas ilin kaj rapide elektas. Petro komencas suferi pro tro longa starado. « Eble vi malsatas, Petro ? » — « Jes onklino, mi plezure manĝos iomete. » En la kafejo ili servigas al si teon por onklino, •fruktosakaĵon por Petro kaj kukojn por ambaŭ. Lacegaj ili fine eliras el la magazeno. KLARIGOJ. — Magazeno : 1° Ejo, kie oni konservas komercaĵojn ; 2° (en la supra teksto), tre granda moderna vendejo. Fasko : 1° Aparta dividaĵo de meblo aŭ kesto ; 2° (en la supra teksto), aparta branĉo de scienco. arto, komerco, ktp. 2-a teksto. — Lumo plenigas la straton Lumo per mil lanterno saltetas tra speLum rebrilas de gula malseka pavimo. o fenestregoj. f(aj en ĝi glitis sennombraj homaj siluetoj. Fernanda sentas ĉion kvazaŭ en sonĝo. Antaŭ ŝiaj larmopienaj okuloj disfluas ĉio trembile. La strato, la strato ! Ce ĉiu angulo ŝtelatendas la aventuro, antaŭ ĉiu elmontreja fenestro, antaŭ la elmetita bildaro de la kinoj, ĉe ĉiu haltejo de la tramoj kaj aŭtobusoj, se oni nur havas la kuraéon ne rifuzi la brakojn de ĉi tiu aventuro… La strato enhavas por ĉiu ion, ĝi havas mil logajn voĉojn kaj mil aŭskultemajn orelojn… Fernanda iras kaj iras. Si scias precize, ke ŝi estas multe tro timema por komenci aventuron. Senhelpe ŝi staras antaŭ elmontrejo kaj fikse rigardas longe en la vizaĝon de manekena pupo, kiu ridetas moke kal malvarmete. Poste ŝi rigardas la filmbildojn ĉe la kinoenirejo kaj pripensas, ĉu eniri aŭ ĉu iri al dancejo, sed tuj ŝi forĵetas ĉiun planon. Estas ja sensence, ŝi scias bone, ke ŝi neniam kuraĝus iri sola al dancejo…

….lus la montrilo de la horloĝo, pendanta en la halo, ekmarŝis sur la dudektrian horon ! La granda turnpordo moviĝadas pli kaj pli dormeme. La hotela vestiblo kuŝas nunhore, kiel malgranda silenta insulo, ĉirkaŭ ĝi muĝas ondaro : la strato, kiu rapideme preterglitas kun fantomaj lumoj kaj obtuza bruo post la altaj fenestroj, — dekstre post la vitraj pordegoj, la « Palais de Dance », kie ĝis la tria matene ludas por danco la hipermoderna ĉina orkestro, — maldekstre la koridoro al la restoracioj, la luda klubo kaj la palma ĝardeno. (El « Mr TOT aĉetas mil okulojn », originale verkita de Jean FoRGE). KLARIGOJ. — Rebrili : lume speguliĝi. Stelatendi : kaŝe atendi por forkapti. RIMARKOJ 1. — Preferi… ol : Kelkaj esprimoj ai1 vortoj subkomprenigas komparon inter du personoj, bestoj aŭ objektoj kaj, eĉ situacioj. Tial oni uzas « ol » antaii la dua parto de la komparo. Aliaj similaj formoj : Interkonsento prefere ol milito. Vi faris taskon tute alia ol tiu, kiun mi petis vin fari. Mi aĉetos la saman libron, kiel vi. Li konsideras sian patron, kiel kamaradon. 2. — « EBL » : Tiu sufikso montras, ke io povas esti farata. Kiel aliaj sufikaoj ĝi povas esti uzata, kiel memstara vorto (ebla. ebligi, eble, ebleco). . Kelkfoje oni ne diferencigas la a ebl- », « ind- », « ot- » kaj « end- » formojn. « Ebl » montras, ke io povas esti rata ; « Ind » montras, ke io meritas esti farata (vidu 11-an lecionon) ; « Ot » prezentas sencon de futuro. « Io farota » estas io, kion oni faros, kion oni intencas fari. Ekz. : Io farinda ne estas ĉiam farebla. Io farota ne estas ĉiam farinda. La nove oficialigita sufikso « end » montras ke io devas esti farata. (Oni ĝis nun ofte uzis «ot » en la signifo de la nova « end »). 3. — Jean FORCE (ppseŭdonimo de Jean estas pola filmreĝisoro kaj naaátoro. Li skribis esperantling-

FETHEE,

— paĝo 7 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

ve : « Abismoj », « Saltego trans Jarmiloj » kaj « Mr Tot aĉetas mil okulojn ». Li ankaá verkis la esperantlingvan parolon de la germana filmo « Morgaii ni komencos la vivon » prezentita en 1934 dum la U.K. en Stokholmo. EKZERCOJ 1. – Demandoj pri la 1-a teksto : – Kial la onklino de Petro iras al la urbo ? – Cu la onklino povas facile loki sian aŭtomobilon ? – Cu Petro kaj lia onklino supreniras per la lifto ? – Kiel la aĉetontoj scias, kie ilf trovos, kion ili deziras – Kion Petro kaj lia onklino faris an^i • ol eliri el la magazeno ? ‘2. – Demandoj pri la 2-a teksto : – Klarigu la 6-an frazon : « Antaŭ ŝiaj… trembile. » – Cu Fernanda iras en la kinejon aii en la dancejon ? – Kial ŝi ne iras al dancejo ? – Kial Jean Forge komparas la vestiblon kun insulo – El kio konsistas hotelo 3. – Konstruu frazojn uzante la formojn donitajn en la 1-a rimarko : (prefero… ol, alia… ol, ktp). 4. – Klarigu la jenajn vortojn : « haltadejo », « aĉeteblaĵo », « preninte », « sciigite », « elmetita ». 5. – Verkaĵo : Vi deziras tranokti en hotelo. Priskribu la konstruaĵon. Diru kion vi devas fari por havi ĉambron. Vi vespermanĝas antau ol enlitiĝi. Kion vi manĝas ? Kiel vi estas servita ? EKZERCOJ DE LA 13-a LECIONO 1. – Demandoj : Ne. Ne plu estis neĝo

.r la kajo de la stacidomo. Gi estis fornalaita. – Per glitveturilo oni povas veturi sur dika tavolo de neĝo. – Granda fajro gajigas -ĉambron ĉar ĝia dancanta lumo vivigas la objektojn, kiuj ŝajne moviĝas sur la mebloj, kaj briligas ĉiujn glatajn surfacojn.

pi rokojn ĉar glataj plandumoj glitus sur la rokoj. La najloj emĝas en la malglataĵojn de la rokoj. – Por grimpi sur glacia surfaco oni uzas speciale najlumitajn ŝuojn kiuj portas 5-centimetrojn longajn najlegojn. – Oni enigas la tuboformajn glacinajlojn per martelo en la muron kaj tra ilia feroringo oni trapasigas ŝnuregon. – Kutime promeno okazas laf’ pli malpli ebena vojo aŭ tra kampoj. Sed kiam oni parolas pri rokoj surgiimpotaj la vorto « promeno » estas nur relativa. 3. – La aidoro uzis tie la akuzativon ĉar la vorto « promeno » subkomprenigas movon al loko aŭ en lokon. 4. – La aŭtoro uzas la U-formon ĉar li rekte alparolas aŭdantaron kaj invitas ĉiujn partopreni la « promenon ». Tiujverboj konsistas el prepozi5. – Tiuj prefikso kaj el verbo : cio uzata, surgrimpi = grimpi sur, surrueti = meti sur… REZOLUCIO DE I.L.E.I. ĈE LA 40-a UNIVERSALA KONGRESO EN BOLONJO (30 Jul – 6 Aig). Ĉi-tiu kunveno de 60 instruistoj el 13 landoj, diskutinte Edukon por Internacia Interkomprenigo. 1). deziras atentigi tiujn instruistajn organizajojn pri la rezolucio de Unesko, la 10-an de Decembro 1954, kiu agnoskis la rezultojn atingitajn de esperanto por Ia proksimigo de la popoloj de la mondo, kaj esprimis inte• reson pri la evoluo de esperanto-uzade en scienco, eduko kaj kulturo. 2)• opinias, ke en la lingvo vivas la spirito de la uzantoj kaj ke esperanto kun longa tradicio de Internacia us*do esprimas kaj kreskigas la senton de hom-unueco. 3). alvokas la instruistojn de !amondo lerni kaj instrui esperanton por ke internacia vivo pli rapide realigu.

(Ciu estas afable petata konigi, en inda maniero, tiun rezolucion al instruistaj organizoj. Krome, jen unu ei la rimedoj montri ke ni ekzistas !).

SOLVO DE LA KRUCVORTOJ N° 2 – La nigraj makuloj sur la blankaj deklivoj de la montoj estas senneĝaj loHorizontale. – 1. Vojkruciĝo ; 2. Ebukoj sur la krutegaĵoj. La vento forblovis ro, aren ; 3. Luno, krano ; 4. Osama, la neĝon de sur tiuj rokoj. odom ; 5. Co, ejo ; 6. Ktp, At ; 7, Paro, – Elektrejo estas speco de uzino, kiu italo ; 8. Ekipi, igap ; 9. Depo, erare ; 10. Ostracismo. produktas elektran kurenton. Vertikale. – 1. Velocipedo ; 2. Obuso, 2. – Demandoj.: La vento formas la akes ; 3. Juna, kript ; 4. Krom, Topor ; glaciajn turojn kaj murojn fendante kaj 5. Ro ; 6. Ec ; 7. Caroj, tiri ; 8. Irado, polurante la glaciamason. agas ; 9. Geno, alarm ; 10. Onomatopeo. – Oni najlumas la ŝuojn por surgrim-

— paĝo 8 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

6

-Popi

41-0 prizorojds la kon.

La Iumsignaloeshas ruĝa; la. ab hoi ahendas.

LOJ IryDeis

La a ŭ Ni ne rajhds halhadi ĉe bus hal rejo .

Reklarnpanaloj kaŝas kon sh ruejon. •

rit I

r lorvendishino st-a ras ĉe la enirejo a{ Ia subrerd fervojo.

ltelneroalporras, hfinkajojn aI klio.ntoj sur la entab keft jo.

.57-77

Ma gazeno j afera s mul1-sp.tcajn. komercaĵojn al la p re rtr. rasa ntoj

.

E n la 4rtPavvrbo Sherss”mul rei .fabriKoj kaj uxiftuj ,

— paĝo 9 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

7

POR LA PROGRESINTOJ

En la tendo de majstro Baltazar airguristo (6). Li pensis, ke li trumpetBAGHY estas unu el tiuj elstaraj figuroj sone knaros ĉiaspecajn sensencaĵojn al kiuj, post la unua mondmilito donis al nia li. Bone amuziĝinte pri tio li revenos hejmovado freŝan impulson, ne nur per sia insmen kaj kun lasta ridego rakontos pri la truado de la lingvo en diversaj landoj, sed dudekfilera arlekenado (7). Vere, li senprecipe per sia literatura agado. Siajn iluziiĝis pri majstro Baltazar. Tamen unuajn poemojn li jam verkis dum sia minun li konjektis, ke tuj li ricevos por sia litkaptiteco en Siberio. Krom kelke da poem- bagatela dudekfilera monero ion, kio volumoj li verkis ankad novelojn kaj romaeble efikos ĝis lia vivofino. Tiu ĉi penso nojn kies romantika fantazio intime kun- .tremigis lian koron. Timo kaptis lin pro fandiĝas kun la liriko de la poeto. Jen eks- .Ia estonteco. Eble la majstro auguros (8) trakto de novelo « Printempo en la aŭtu- ion teruran. Ne, li ne volas koni la es^no », en kiu li pentras la naskiĝantan amon tontecon. Kial ? Li ja ne povas aliigi la ,de du junaj georfoj. sorton. Li parolu nur pri liaj estanteco, Baltazar estas foiratiiguriŝto ; juna gimnaziano, el simpla amuzo kaj scivolo, eniras lian tendon por sperti lian divenkapablon. La studento denove sentis, ke la du magnetaj okuloj kroĉiĝas (1) en lian rigardon (2). Li jam pentis pri la antaira neglekta sinteno, ĉar la silento nun tre ekkuŝis sur lian bruston (2). Li volis ekparoli, sed ne povis. Kvazaii lia lango estus paralizita. Subite lia ai dkapablo akriĝis. Li perceptis voĉojn, kiujn ĝis nun li ne aiidis. Tute proksime al li malforta besta voĉo plendis. Sian rigardon li turnis tien. Jes, ja ! La kobajoj de majstro Baltazar. Ili gruntetis ĉirkau la skatolo de la horoskopoj. Lia liberiĝinta rigardo povis klare distingi la objektojn de la mizera tendo. Tablo, kelkaj segoj kaj primitivaj benkoj. En iu angulo sur Ia tero modestadis (3) du pajlosakoj. Sur unu el ili kuŝis granda bruna maso, iel homforma. Sed eble, ke nur la hazardo r formis homajn konturojn el la ĉifonoj, etitaj unu sur la alian.

La voĉo de majstro Baltazar tiris for lian rigardon de tiu strangforma ĉifonmaso.

pasinteco, nur ne pri la estonteco ! Krome, se li parolos pri la pasinteco, facile estas kontrolebla la scikapablo de la majstro. (J. BAGHY — Printempo en la antuno).

LINGVAJ RIMARKOJ (1) Kroĉiĝas : la uzo de la prezenco signas la samtempecon de la verbo kun la cefpropozicia verbo. (2) En lian rigardon, sur lian bruston : la akuzativo akcentas la metaforan almovon de la verboj. (3) Modestadis : notu la esprimkapablon, kiun donas al la lingvo tiu senpera verbigo de adjektiva radiko. (4) El nia rigardo : rimarku la metaforan elmovon signitan per la prepozicio EL, tute malan de Ia almovo signrta sub (2). (5) Steils sin en la animon : ŝovis sin, penetris en la animon.

— Vi estas prava… Mi devas scii ja, kion vi deziras. Mi devos legi tion el via rigardo (4)… Vi staras nun sur la sojlo de la Vivo. Vi scivolas ne pri ia pasinteco, sed pri via estonteco. Vi estas fortika, preta por la lukto. Vi atendas multon, tre multon de la Vivo. Vi estas prava. La sola rajto de la juneco : atendi multon de la Vivo…. Do, vi deziras koni vian estontecon, ĉu ne ?

(7) Dvdekfilera arlekenado : senpera verbigo de substantiva radiko, ree substantivigita per la sufikso ADO. Filero estas malgranda hungara monunuo.

La voĉo de la foira komedianto ŝtelis sin (5) en la animon de la studento. Tiu voĉo estis milda, trankvila, muziksona. Ne tia li prezentis al si la voĉon de la

(8) Aŭguros : tiu verbo ne guste respondas al la franca « augurer , kiu nun signifas nur : tiri de io antalsenton. tia signifo estas : eldiri estontecon pere de pli malpli magiaj rimedoj.

(6) Ne tia li prezetis al si… : notu la lokadon de la objekta predikativo komence de la frazo por ĝin akcenti.

— paĝo 10 de la PDF —

8

ESPERANTO KAJ KULTURO

Gerhard RAUH

fORMO IIOMOJN : DONU Iil[FON Se ni ne plu « instruistos », se ni haGehrard RAUH (13a Neustadt/Aisch, vos pure homan sintenon antan niaj geGermanio) estas bavaria unuagrada lernantoj, se ni donos al ili liberan, cie lernejestro, kiu vigle propagandas kaj kie tangas, tiam ni « vivos » ; iom post verkas en diversaj pedagogiaj revuoj iom, la vivo envenos en nian klason, la por la Freinet-aj teknikoj ne nur en nenormalajoj malaperos, la lerneja vivo Germania sed ankaá en aliaj landoj iĝos normala. (i.a.: Belgio, Suomio). La originalo de Jen ekzemplo : en la sesa klaso mi akla jena artikolo aperis franclingve en « Education populaire » (Belgio), n° ceptis lernantinon timoplenan. Si ne kuraĝis paroli ; la rezultoj de ŝia laboro de Junio 1955. ••ĉiuvidpunkte estis malbonaj. Si malbone Antan nelonge mi legis kun granda in- dormis, ofte kriis dormante, ne sufiĉe tereso la verkon : « Psikanalizo de nor- manĝis. Pro misformiĝo de la vertebroj, mala homo », de D-ro RICHARD (eld. ŝi vizitis kuraciston, vane. Nun ŝi enirip Payot, Lausanne). Interalie, la ailtoro pri- klason, kie regis libero. Dum la kalkuk traktas la demandon ; « Kiu estas nor- leciono ŝi laboris sola, tre tre malrapide, mala ? Kie estas la limo inter normalo ian la propra ritmo. Mi helpis ŝin nur kaj nenormalo ? » kiam ŝi petis mian helpon. Si mem elekEĉ supozante, ke vere normalaj homoj tis la librojn, kiujn M volis legi. Si dene ekzistas, ni parolas pri nenormaluloj, segnis — tre malbone — libere, sen helkiam la sinteno de iuj homoj diferencas po de instruisto. Si verkis rakontetojn — tiun de aliaj. Ni observu en niaj klasoj, en malbonega stilo — kaj ŝi kompostis eĉ supraĵe, ni vidas gelernantoln, kies ilin per nia presilo per ke tiuj tekstoj sinteno diferencas tiun de la aliaj. Se aperu sur la lerneja gazeto. Dum la liberniaj observoj iĝas sistemaj, se ni vizitas tempo ŝi povis fari kion ŝi volis. Mi dola gepatrojn nia prijuĝo plifirmigas. nis al ŝi plenan literon, ŝi havis aparKiel instruisto, se mi sufiĉe observis, tan vivon. Tiu vivo tiel taiigis al ŝi ! se mi konstatis, kiu estas normala kaj kiu Kvar monatojn poste, la patrino de ne estas, tiam komencas mia laboro, Car Gretel renkontis min : « Nia filino tute nun mi devas demandi : Kiel kuraci? transformiĝis. Si bone kaj memvole manEstas neeble toleri, ke ĉiam Ursula ĝe- ĝas, ŝi ĉiam havas apetiton, ŝi bone kaj nu per sia neatento kaj babilemo, ke Pe- kviete dormas ; ŝi ĝojas iri al la lernejo tro, estu timoplena (jam en la antana kla- kaj… ŝiaj ĝenoj en la vertebroj malpliso oni nomis lin « la tremanto »), ke grandiĝas. » Johano superu siajn kamaradojn per sia Sed vi certe diros al mi : « Se vi aroganteco. donas tiom da libero en la lernejo, kiel Mi devas krei atmosferon, kie unuflan- vi povas plenumi vian devigan prograke la infanoj ne plu sentas sin genataj, man ? » Mi respondas klare : « Mi konkaj kie aliflanke la incitiloj al aktiveco, sideras riqidan programon kiel gravan al fruktoplena laboro povas agi. Antat baron por la disflorado de libero. » ĉio la timo devas formalaperi el la Ler- bavaraj instruisto] (tion ni diras kuit nejo. Pro tio : Ne taksu la laboron 1 granda kontento kaj dankemo) havas la En objektiva laboro, landoj kaj kriti- eblon limigi la oficialan programon. Tiu koj estas tute superfluaj. Tion ni ĉiam programo estas kadro kaj ni povas elekree rimarkas, je la fino de la lerneja jaro, ti. Sed malgran tio ni devas ĉiam pensi : kiam la infanoj vidas, ke la instruisto do- « Kiel doni al la gelernantoj ankoran pli nasoentojn ; la lerneja laboro pli kaj grandan liberon ? pli iĝas subjektiva, ĵaluzo kaj envio nasSkribante tion mi vidas du eblecojn : kiĝas. Mi asertas, ke taksante la laboron, la liberan desegnadon kaj la presarton ni agas kontrazi-pedgogie. en la lernejo. Neniajn hejmotaskojn 1 Vivi dum kvar Mi gvidas la 6-an klason (*) kaj mi an ses horoj po-tage en atmosfero plena de lerneja spirito sufiĉas al 20-jarcenta intersanĝas infandesegnaĵojn kun Sudinfano por instruiĝi. Kial ŝargi per labo- Ameriko, Francio, Belgio, Italio. Ciam ro infanon, kiu ĵus finis sian lernejta- mi devas ree konstati : La koncepto pri gon ? Kiam la lernejpordoj fermigis mal- desegnado vere libera atingis ĝis nun tre antan li, li bezonas libertempon por eks- malgrandan lokon en la praktiko. Cie pluati la mondon per siaj propraj fontoj. helpo kaj aliformigo flanke de la instruislpata, to. Unue, tiaj desegnajoj estas senvaloraj Infano, kies iniciato estas malhe malbone dormas, kaj matene li ne iras por la psikologiaj observoj de la instruistoj. Due, ili malhelpas la lernanton, kiu al la lernejo kun ĝojo.

— paĝo 11 de la PDF —

ESPERANTO KAJ IieL’1 UKO perdas okazon libere evoluigi sian personecon. La plej bonaj liberaj desegnaĵoj venas el Francio. Rilate la presarton en la lernejo, mi estas kontraii ĉia ekspluatado de la tekstoj. En la ierneja gazeto eblas al ĉiu lernanto — eĉ la plej mallerta — presi kion li volas. Nenia helpo de la instruisto. La libera verkado ebligas al ni vidi la profundan psikan vivon de niaj gelernantoj. Per ĝi ni konas la medion de la infano, la kaŝitajn edukantojn, la ĝojojn kaj malĝojojn, la ludojn de niaj gelernantoj.

En tiu artikolo, mi povis nur supraĵe pritrakti multon. SufIĉas, ke la leganto komprenu. En teknika epoko, la infanoj riskas esti mezurataj, taksataj. Ni estas vokataj de nia instruista devo, ekzerci nian profesion, por ke niaj gelernantoj iĝu homoj, homoj laii PESTALOZZI : « Oro kaj arĝento ne igas min atingi al kio mi estas. Mi estas per mia koro, ĉi-kio mi estas. » (Trad. S-ino LE GoFF). (*) 12-13-jaraj geknaboj.

15-year-old John wilt graat « la Urbestro » Tiu titolo, super kvin kolonoj, aperis ‘Grimsby la bonvenan akcepton organizi^en la angla gazeto « News-Pictorial s : tan por la francaj gastoj. Antaii kelkaj )« 15-jara John salutos la urbestron. » monatoj, ili interŝangis salutojn kaj leteLa kaiizo de tiu artikolo estis la vizito rojn en esperanto kun la esperanto-kurde Dieppe al Grimsby. Ambaii urboj es- sanoj de la Popola Uuiversitato de Dieptas « gemeligitaj » en la kadro de la pe. Kiam S-ro RÉTAUD, la franca Esperanto-instruisto, sciis, ke lia urbestro iros anglofranca amikeco. Je tiu okazo la esperanto-kursanoj de al Grimsby, li petis lin transdoni saluton Ia Popola Universitato de Dieppe komi- al la Cleethorpes-amikoj… » siis ĝian l,rezidanton, S-ro GUESDON (neEl « Grimsby Evening Telegraph a kaj esperantisto) prezidanto de la Komitato el « Les Juforirnations Dieppoises » : « Grimsby-Dieppe », transdoni mesaĝon « …Dum la akcepto, kiun partoprenis la al iliaj junaj amikoj de Cleethorpes anoj de la korporacio kaj iliaj edzinoj, School. la oficialuloj kaj reprezentantoj de la koLa lokaj gazetoj, francaj kaj anglaj, de- mercaj medioj, unu el la francaj gastoj, tale raportis pri la oficiala vizito de la S-ro GUESuoN, legis mesaĝon por la espeurbestro de Dieppe. El tiuj raportoj, ni ranto-lernantoj de Cleethorpes School. citu : Tiun mesaĝon sendis la lernantoj de la El « News-Pictorial » : « …15-jara Popola Universitato de Dieppe. » John HOSTED alparolos la urbestron de « S-ro BiEZ, urbestro de Dieppe, ricevis Dieppe, marde vespere, en esperanto : paperrulon entenantan esperanto-mesa« S-ro Urbestro, ni tutkore dankas vin gon por la diepaj lernantoj… » pro la saluto, kiun vi afable alportis al Esperanto trovis sian lokon, eĉ en mani… » Post sia alparolo John prezentos al la urbestro mesagon speciale ilustritan nifestacia organizita sub la signo de la anglo-francaj amikeco kaj dulingvismo. de Kenneth APPLEYARD (15-jara) 1 » « Tute dank’al esperanto, la knaboj de Gia valoro estas ĝia forto. lernejo de Cleethorpes partoprenos. en R. RÉTAULT.

Esperanto antaè la Europa Konsilantaro Komence de la aŭtuna sesio de la Eiiropa Konsulta Asembleo niaj s-anoj Dr. HERMANN, Lampertheim (Germanio), L. LAURAT, Parizo, kaj P. PETrr, Rosny=sousBois, ambaii el Francio, estis en Strasburgo kaj skucesis ricevi la subskribojn de 14 delegitoj el Anglio, Francio, Germanio, Italio kaj Norvegio sub propono de nova rekomendo pri la lingvo-problemo. Por ke la Eu ropa Konsilantaro povu ekzameni, ĉu Esperanto eble donos elvojon el la lingvaj malfacilaĵoj, oni proponas kiel eksperimenton 1a oficialan instruadon de Esperanto en po unu klaso kun lernantoj de 11 ĝis 14 jaraj en Britio, Francio, Germanio, Italio kaj Neder-

lando. Post unu jaro de studado la lernantoj estu ekzamenataj en Strasburgo. La 25-an de oktobro konsiderinte la aferon la Konsulta Asembleo decidis sendi la proponon al la kompetenta Komitato por Kulturaj kaj Sciencaj Demandoj por prepara pritraktado. La Konsulta Asembreo verŝajne jam dum la maja sesio 1956 definitive decidos pri la rekomendo. Ni esperas, ke estos eble dum tiu sesio montri ankaii la faman Esperanto-Ekspozicion de Montevideo en Strasburgo. Pri la plua evoluo de tiu tre grava afero Ia esperantista publiko ĝustatempe ricevos la necesajn informojn. Ni urĝe petas niajn gesamideanojn, ke ili ne ĝenu iun ajn oficialan instancon a$ personon sen komisio de la Generala Sekretario de U.E.A. D-ro LAPENNA mi de la gvidanto de la Eiu opa Kampanjo D-ro HERRMANN en Lampertheim (Germanio).

— paĝo 12 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

10

TRA NIA LITERATURO Jam Gcethe parolis pri mondliteraturo Zamenhof deziris, ke homara lingvo valorigu tiun trezoron por ĉiuj popoloj.

Nia poezio AL LA FRATOJ (ekstrakto) Tre malproksime ĉiuj ni staras La unuj de la aliaj… Kie vi estas, kion vi faras, Ho, karaj fratoj vi miaj ? Vi en la urbo, vi en urbeto. En la malgranda vilaĝo, Cu ne forfiugis kiel bloveto La tuta via kuraĝo ? Cu vi sukcese en via loko Kondukas nian aferon, Aŭ eksilentis jam via voko, Vi lacaj perdis esperon ?

Tial li, vesperon post vespero, nokton post nokto. laboradis sub la lampo pacience kaj fidele, por vivigi en Esperanto « Hamlet » de Shakespeare, « Ifigenio » de Gcethe », « Dandin » de Molière, « La Rabistoj » de Schiller, « La Revizoro » de Gogol. Lia bonega scio de l’hebrea lingvo lin ebligis majstre zorgi pri la Biblio. Lia Malnova Testamento belege superas la tradukojn en naciaj lingvoj. Per lia plumo ĝi refariĝis mirinda poemaro, kun ritmo de paroloj je rit•’mo de homvivoj sub okulo dia.

Forte ni staru, brave laboru, Kuraĝe, ho nia rondo Nia afero kresku kaj floru Per ni en tuta la mondo. ZAMENHOF.

.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. Ne nur senco, sed muziko, ne nur belsono( sed vivo. La vivo, la impreso de 1’momento, la vigleco, la forta bato de l’esprimo ; tio saltis. kuris, kaj rekantis en la stilo Zamen-

hofa. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Legindaj pagoj ZAMENHOF, verkisto Li ne estis hemiisto, astronomo, matematikisto, aŭ eĉ nur lingvisto, teorie diskutanta ĉe komitato. Li estis verkisto. De l’frua infaneco li montriĝis jam poeta. Arto lia estis la uzado de la vortoj. Harmonio kaj muzika sento ĝenerala lin inspiris por la lingvo kaj la stilo. Li hontis pri Esperanto ĝis tiam, kiam ĝi fluis tute dolĉe. Li ĝin eldonis nur tiam, k iam li sukcesis libere verki poemojn en la lingvo. Kiam ĝi aperis, la fundamenta materialo estis malpli la gramatiko, ol la tekstoj kaj la stilo. La dek-ses reguloj fakte nur tiriĝis el la lingvo jam uzata kaj provata dum longjaroj. Kiel ame li enblovis ĝian vivon kaj spiriton, tion oni povas ekkompreni per frazo lia : Konfidi al komitato krei lingvon, estus tiel sensence, kiel ekzemple konfidi al komitato verki bonan poemon. » Iam Dante formis kvazaŭ propran lingvon el diversaj dialektoj de l’italaj regnoj. Iom simile Zamenhof eltiris la komunan elementon el dialektoj hindo-eitropo-amerikaj por esprimi grandan penson pri frateco homa. La laboro kaj altiĝo estis ja pli grandaj. Tial ni ne miru, ke plejparto de l’genio elspeziĝis en la lingvo mem. Restis malpli multe por senmortaj bildoj ati impresaj kantoj. Lia propra verkaro estas malvasta, simpla, senpretenda. Tamen ĝi esprimas forte la sopiron de 1’homaro. Tamen ĝi inspiris milojn. Kelkaj prozaĵoj. Kelkaj poemoj, potencaj per sincero. Himnoj en la nomo de multaro. Faroladoj legitaj en kongresoj. Psalmoj de 1’estonteco. Aliaj homoj venos pli malfrue. Ili famigos Esperanton per verkoj jam pli riĉaj. Por ili ĉio estos preta. Tiel li esperis. Ankaŭ pri tio li montris sin humilas. Li pasigis longan tempon tradukante ĉefmajstrojn el diversaj

landoj.

Nenio pli simpla ol tiu lingvo. Nenio tamen pli viva kaj pli riĉa per uzado de ]’interna forto disvolviĝa. Post multaj jaroj tiuj tradukajoj restos ankoraŭ modeloj de lingvo ĉarma, juna, vivipova. Preskaŭ ĉiuj literaturoj en Eŭropo centra komenciĝis per traduko de l’Biblio. Tiu de Ulfilas restas sola dokumento pri la Gota lingvo. Tiu de Luther signis epokon por la germana. Sur Slovaka flanko de l’Karpathoj, pastroj skribe fiksis la nacian lingvon per Evangelio. Prave Zamenhof deziris postlasi tiun tekston kaj diversajn verkojn de ĉefmajstroj, kiel parton ja necesan de komenca fundamento. De lia prozo originala mi jam citis multajn erojn. Tra ĝi brulis tiu fajro kaŝita interne en lia modesta persono. Tie montriĝis vigla rezonado, forta volo kaj obstino por konvinki per komparoj kaj logiko. Aludante la inspiron, la provadon, kaj la paciencaj” amon necesajn por ekfondi lingvon, Zamen ‘ hof ekzemple skribis : « Al homo, kiu ne konas la esencon de muziko, ŝajnas, ke nenio estas pli facila. ol ludi fortepianon — oni ja bezonas nur ekfrapi unu klavon kaj estos ricevita tono, vi ekfrapos alian klavon kaj vi ricevos alian tonon, vi frapados en la daŭro de tuta horo diversajn klavojn, kaj vi ricevos tutan kompozicion — ŝajnas, ke nenio estas pli facila. Sed kiam li komencas ludi sian improvizitan kompozicion, ĉiuj kun ridego diskuras. kaj eĉ li mem, aŭdante la ricevatajn de li sovaĝajn sonojn, baldaŭ komencos komprenetadi. ke la afero iel estas ne glata, ke muziko ne konsistas en sola frapado de klavoj. Tiu heroo, kiu kun tia memfida mieno sidiĝis antaŭ la fortepiano, fanfaronante ke li ludos pli bone ol ĉiuj, kun honto forkuras kaj jam plu ne montras sin antaŭ la

publiko. »

El « Vivo de Zamenhof ».

Edmond PRIVAT,

— paĝo 13 de la PDF —

FLSPER NTO KAJ KULTURO

11

Kullura Kroniko

Demokratio, anarkio kaj rutinoj Nova politika krizo aperas en Francio, multaj juĝas stulta tian situacion de regno kiu tre ofte ne havas registaron. Pli tiu krizaro oni juĝas kiel pri ia krizoj kiuj ekzistas en aliaj homaj grupoj, ec se ili estas kulturaj. La plimulto diras « kial la deputitoj ĉiam forpelas la francajn mlnistrojn » aŭ « kial Sinjoro X kaj Sinjorino Y ĉiam interbata las ? ». Mi memoras legaĵon pri futballudo rakontita de laiko en tutbalreguloj. La raporto estas komika ĉar kial 11 personoj disputas balonon al 11 aliaj por meti ĝin en katon, por tuj poste ĝin remeti en la mezon de la tereno ? Naive oni diras frenezuloj la futbalistojn aŭ la politikistojn same klei tiujn, kiuj ĉiam malakordiĝas sur vojo al komuna celo. Oni povas klarigi tion per analizo pli malpli upraĵa : iuj diras ke la FranCoj estas senripensaj, aliaj ke la politikaj krizoj fontas el la kontraŭdiroj de kapitalismo, aŭ oni kulpigas la konstitucion, la partiojn ĝenerale aŭ iu partio speciale. Mi studos la problemon de la interno, laŭ mia sperto de vivo en organizoj kie oni provas starigi demokration. Mi nur aludos pri la principoj de la sistemo nomata demokratio ĉar mi supozas ke la legantoj, jam konas la temon. Demokratio estas politika reĝimo kie la potenco apartenas al la tuta popolo. En malgrandaj grupoj la sistemo bone funkcias kiam la intereso estas komuna. Ciuj membroj pensas pri la sama temo, havas saman idealon ; oni diskutas pri rimedoj, metodoj, kaj la diskutoj povas esti fruktodonaj. Sed tiu modela demokratio estas malofta. La unua malsano de la demokratio estas mallaboremo. Eĉ en malgrandaj grupoj, kiam homo sukcesas bone labori por la tuto, la aliaj fidas al li kaj faras nenion, atendas la rezultojn. La volontulo estas unue la servisto, sed vole nevole akiras majstrecon kaj fariĝas kondukanto. Klam la grupo estas grava aŭ kiam la membroj estas disaj kaj ne konas unu al alian, aperas dua malsano : la nescio. Iu agas, la aliaj scias pri tio nur malrekte, kelkfoje nur per la raporto de la aginto. Kelkaj, kiuj nature estas fidemaj, r-credas ĉion ; aliaj, pro natura karaktero au pro kontraŭa intereso, neas la raporton. Tiam la diskutoj fariĝas nubaj. En grupo mezgranda kiel povas esti esperantista movado, oni konstatas kiel grandaj estas tiuj du plagoj : la mallaboremo kaĵ la nescio, unu nutranta la alian kaj reciproke. La tria malamiko de la demokratio estas « memvido », tio estas vido laŭ persona aŭ partieca vidpunkto. Oni emfazas kutime pri la kontraŭstaro de la interesoj, sed ofte, kiam temas pri estonteCo, kio kontratistaras ne estas la interesoj sed la konceptoj pri tiuj interesoj. La luktoj estas ne inter homoj laŭ situacio, sed laŭ la ideologioj, tio estas konceptoj pri tiuj situacioj. Mi ne deziras nun eniri la detalojn ĉar mi ne verkas libron, mi parolas nur pri la plej ĝenerala fenomeno de tiu kategorio kie partieca vido maskas la « ĝeneralan intereson » kiu laŭteorie devus esti la motoro en demokratia reĝimo. Cetere, mi opinias ke por homo. estas pli facile esti « kontraŭ » S-ro X aŭ la Y-a partio ol esti « por » iu klara programo. Estas en tio iu forto kiu dispelas la membrojn de la socio.

Tiuj tri malsanoj kondukas al malordo, al senmoveco, al anarkio laŭ la etimologia signifo de la vorto. Fakte, tiu malordo estas plimalpli grava laŭ la partioj. Kiam ne estas partioj, kiel ekzemple en la esperantista movado, ĉiu iras laŭ sia propra ideo, aprobas aŭ malaprobas plimaipli hazarde, laŭ onidiroj. En grupo kie estas pluraj cento] da membroj, nur kelkaj laboras kaj ofte iu detruas kion la alia konstruis. La amaso pagas kotizojn kiel oni almozdonas, sed tute ne zorgas pri la « publika afero» ; kelkaj grumblas kontraŭ iu persono aŭ iu kategorio. Multe da energio estas perdita. Demokratio ne ekzistas, kelkaj estas estroj : aŭ ili fakte regas apogitaj de la blinda fido de la plimulto, kaj batitaj de la tradiciaj kritikoj de tiel blinda opozicio, aŭ ili ne havas sufiian forton kaj por ne malplaĉi, i11 faras nenion. Oni tion nomis en Francio : « senmovismo », tio estas doktrino de la senmoveco. La popolo ne regas, ĝi sekvas la kondukantojn ; klam tiaj homoj ne ekzistas, la « movado », kiel oni diras en la esperantista mondo senmoviĝas. Ciuj esperantistoj scias ke tiel valoras la grupo kiel valoras la kondukanto. En socio kie estas partioj, en sindikato kie estas tendencoj, tiu anarkio estas ordigita de la rutino. Tradicie, iu partio diras ion, tradicie, iu homo kredas al tiu partio, sed en la ĉiutaga vivo, oni ne plu pensas, oni nur sekvas la kutimon. Tiel oni kuracas la maisanojn, eĉ mallaboremuloj povas voĉdoni laŭ konsilo de uartio (kompreneble, li ne ĉeestas kunvenojn kaj ne aligas la partion), eĉ nezorgulo povas konante nenion ripeti kion li legis sur ĵurnalo. Mallaboremo kaj nescio ne gravas : per la rutino, per la sekvo de partioj kiuj ĉion klarigas, oni fariĝas ŝajna civitano. Eĉ memvido estas bremsata, ĝi fariĝas kolektiva, oni ne plu vidas laŭ persona vidpunkto, sed laŭ partia, klasa profesia perspektivo ; ŝajna demokratio povas funkcii. Mi konkludos tiujn rapidajn notojn per tiu paradokso : ne estas vera demokratio ĉar om tro kredas al ĝi. Oni kredas al formoj kiei estas la universala voĉdono, la referendumo, la kongresoj, kvankam la realaj kondiĉoj ne permesas la funkciadon de tiu konstruaĵo. La opio de la demokratio estas la kredo al kelkaj demokrataj mitoj. F. BOYET. LA REDAKCIO publike dankas Finon NIXON kaj S-ron BARONNET kiuj donacis respektive 2 kaj 36 kajerojn de la antairmilita Internacia Pedagogia Revuo. Tiel ni nun posedas la numerojn : 1930 : 2/3 ; 1932 : 1, 2, 3, 4, 6 ; 1933 : 1, 2 ; 1934 : 1, 2 1935 : 1, 2, 3, 4, 5 ; 1936 : 1, 2, 3, 5, 6 ; 1937 : 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ; 1938 : 1, 2, 3, 4, 5, 6 ; 1939 : 1, 2, 3. La celo estas arigi la plenan kolekton de I.P.R. kaj de la antaiia « Novaj Tempoj »kaj poste ĝin bindigi. Tio konsistigos kolektivan posedajon en la servo de la Redakcio de la nova I.P.R. kaj eventuale de niaj diversaj instruistaj asocioj. Kiu plu helpos? Sendu al D-ro A. ALBAULT, 11, rue des Feuillants, Toulouse, Francio.

— paĝo 14 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

12

K O N KURSO Nova Regularo. 1″ Tiun konkurson rajtas partopreni ĉiuj anoj de G.E.E. au abonintoj al « Esperanto et Culture » kaj ĉiuj abonintoj al « Internacia Pedagogia Revuo ». 2° Ilia partopreno estas senpaga. 3° Por ĉiu ĝusta solvo estos aljuĝita(j) poento (j) . 4″ Kiu havos 25 poentojn sume, tiu rajtos fari senpagan mendon de 300 frankoj ĉe la Libro-Servo de G.E.E. 5° Sendu la solvojn al S-ro Guillot, Cours de la 4e République, Gaillard (Haute-Savole), Francio. I-a KONKURSO Gajnintoj : F-ino Deygas, S-ro Génuit, S-ro Harmegnies, S-ino Lemoine, S-ro Pallard, F-ino G. Preux, F-ino Texier, S-ro P, Tronet gajnis 2 poentojn. Ni gratulas ĉiujn. 2-a KONKURSO Jen la solvo : Horizontale : 1. Spiritismo ; 2. Donaci ; 3. Nt, diro, fs ; 4. Ter, ci, ole ; 5. Iras, femur ; 6. Murdo, naiv ; 7. Era, ro, rda ; 8. Ne, adzo, an ; 9. Prioro ; 10. Ortografio, Vertikale : 1. Sentimento ; 2. Terure ; 3. Id, rara, pt ; 4. Rod, sd, Aro ; 5 Inic, ordig ; 6. Tarif, ozor ; 7. Ico, en, ora ; 8. Si, omar, of ;9. Fluida ; 10. Observanto. Gajnintoj : F-ino Arnould, S-ino Bellier, S-ro Bonamy, S-ro Chevalier, Fino Deygas, Ges-roj Lanz, S-ino Lemoine, S-ro Le Seac’h, S-ino Pallard, F-ino Robin, S-ro Tronet, S-ro Vivien, S-ro Bourry, gajnis 2 poentojn. F-ino Forest, S-ro Génuit, S-ro Harmegnies, F-ino Joubert, S-ro Le Coze gajnis 1 poenton.

Korajn gratulojn al ĉiuj. Post tiu dua konkurso, S-ro Bonamy gajnas 300 frankan libron. Apartajn gratulojn al la gajninto. 4-a KONKURSO Silab-enigmo : a al bo ĉa ĉo do do fa fra go go gro gu ka ka ka ko ko ko kra kro la la la ma me mo mo mo na no no no no no no no os po ra ran ren ri ro ro so te ten to to to to to to tra. 1′ – El la supraj 56 silaboj formu 28 dusilabajn vortojn, kun la sekvantaj signifoj : 1. Speco de ŝnuro el brulebla materio ; 2. Malgranda ero ; 3. Hejma kvarpieda besto ; 4. Vasta etendaĵo de sala akvo ; 5, Marherbo ; 6. Amfibia vertebrula besteto ; 7. Cirkaŭa parto de io ; 8. Natura gumo ; 9. Pagilo ; 10. Kalkeca substanco ; 11. Aparato kiu ebligas el? fluadon de fluaĵo ; 12. Planedo ; 13. Ano de religia ordeno ; 14. Kapvesto ; 15. Hararo kovranta la korpon de kelkaj bestoj ; 16. Loĝejo por sportisto] ; 17. Omnibuso ; 18, Legomo ; 19. Muskola organo ; 20. Monkesto ; 21. Etendaĵo de akvo ; 22. Interpunkcia signo jara profito ; 24. Kunplektaĵo el floroj ; 25. Kulturebla kampo; 26. Alta herbo ; 27. Deviga religia ceremoniaĵo ; 28. Nenormala malgrandegulo. (Vi ricevos unu poenton por bona respondo al tiu unua parto). 2″ – El ĉiu trovita vorto elprenu 2 sinsekvajn literojn (ne silabo), kaj tiel formu frazon. Vi ricevos esperantistan kondutgvidon. (VI ricevos 2 poentojn por bona respondo al tiu 2-a parto. Bonvolu sendi viajn solvojn ĝis la 25-a de Februaro al S-ro GUILLOT, Cours de 1a.4e République, Gaillard (Hte-Savoie).

POR VIA DISTRO KRUCVORTOJ N° 3 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

IIII1111 1 1 1 1 1 ■1 1 1 I 1 ! 1 1 1 1 1 ■1 I ■I i 1 1 1 I 1 1 1 1 1 1■I 1 1 I ■I 1 1 1 1 I 1 1

1 1 1 1 I■1 1 I■I 1 1 1 1 1 1 1 I■■1 i 1 1 1

1

1

(r) : nur radikalo Horizontale. 1. Diserigi. 2. Estro de monafiejo ; Korekta sed malofta formo de nedifinita pronomo. 3. Plialtigi (r) ; Kapo de parazita insekto ; Apartenanta al lu. 4. Fonetike : parto de korpo ; Nekonfuza ; Fonetike : parto asignita al iu per sorto. 5. Parto de okulo.

6. Surŝultra ornamaĵo (r). 7. Fonetike : Parto de plugilo ; inverse : parto de ŝipo ; Fonetike : granda ŝtono. 8. Moviĝi de iu loko al alia ; Fonetike . efiko de io ; Stato de Homaro, kiun celas Esperanto (r). 9. Patrujo ; Ne plu teni. 10. Oficisto direktaríta gravajn publikajn servojn, Vertikale. 1. Montri al iu, ke li ne devas fari ion. 2. Insekto (r) ; Aparato por ebligi elfluadon de fluaĵo (r). 3. Purigi (r) ; Prefikso montranta ripeton ; Participa finaĵo (r). 4. Fonetike : Malgloro ; Filo de la filo ; Prepozicio montranta la posedanton. 5. Vigla kiel infano. 7. Prepozicio signifanta disdivldon ; Komenco de mallonga rakonto ; Artikolo. 8. Nedifinita pronomo ; Participa finaĵo ; Manĝaĵo (r). 9. Gravurita desegno, kies entajlojn oni plenigas per nigra emajlo (r) ; Kunkolekti fojnon (r). 10. Tuto de ordonoj, donita] de superulo al subulo.

— paĝo 15 de la PDF —

Instruistoj ! Pedagogoj kaj edukistoj ! Gepatroj de lernejanoj ! Jen finfine la Internatie Pedagogio Revuo

LA REVUO KIUN VI ATTENDIS… Lu dua mondmilito malaperigis a Internacian Pedagogian Revuon », eldonitan de T.A.G.E., forumon kaj interligilon de la esperantistaj edukistoj ĉiulandaj dum pli ol deksep jaroj. La nova a Internacia Pedai o ia Revuo » celas rekrei tian forumon kal inter_gi on, sen in asocio ec mu me • a a • e ne e zis as, ne vivas. La esperoj estas grandaj, la komenco modesta. Gin ebligas la fakto ke la franca asocio de esperantistaj edukistoj (G.E.E.) — jam potenca asocio evoluigis dulingvan revuon : ties esperanta parto, kiun daiire ricevos la G.E.E.’ r~ anoj, konsistigas la kernon de la nova revuo. Same, ĉirkaii la kerno de la ĝisnunaj verkantoj, ni intencas arigi kunlaborantojn el ĉiuj landoj. La nova revuo estos internacia ne nur per lingvo kaj enhavo sed ankaii per siaj legantoj kaj kunlaborantoj. Ni elektis modestan rimedon, sed ĝi estas saĝa : rilate al sia antaila revuo G.E.E. sin devontigas liveri nur kelkajn paĝojn pli ĉiumonate. La financaj riskoj do ne estas konsiderinde tro grandaj kaj la G.E.E.’anoj estas certaj nenion perdi. Dependas nur de la alilandanoj kaj pli ĝenerale de la abonantoj al Interncia Pedapogia Revuo, ke tiu ĉi unue vivu, kaj poste clisfloru. G.E.E. tra la jaroj sukcesis krei al si revuon grade pli interesan, pli riĉan. Nun, Kolegoj el la tuta mondo, ni apelas al via solidaro por krei ankoraii pli belan revuon, indan de nia movado. La antaamilita I.P.R. aperis meznombre per 6 kajeroj kaj 100-180 paĝoj jare. Nia revuo aperos, ĉiumonate (krom aiiguste kaj septembre), per dek kajeroj 12-paĝaj, t.e. 120 paĝoj jare. Afluo de novaj legantoj, tre rapide ebligos liveri pli da paĝoj en la jaro. Ni ne promesas montojn, sed ni estas certaj teni kion ni promesas. Pedagogio estas scienco kaj arto instrui kaj eduki ; nia revuo estas internacia kaj esperantlingva. Ni do turnas nin ĉefe al ĉiuj pedagogoj kaj instruistoj sed ankaii al ĉiuj gepatroj kiuj interesiĝas pri la eduko de siaj infanoj ; ankaii al ĉiuj esperantisto] kiuj volas partopreni en la instruado de la internacia lingvo aii eduki siajn proprajn infanojn per esperanto. Plie ni ne forgesas ke bedanrinde ĝis nun oni ne lernas esperanton kiel infano aii eĉ kiel lernejano sed plej ofte kiel plenkreskulo : nia intenco estas ‘ do liveri al la instruistoj, kiuj ĵus a finlernis » esperanton, tailgan materialon por perfektiĝi ; taiigan materialon — lingvan kaj kulturan — kiu samtempe donos al ili, se necese, kompetentajn indikojn kiel siavice instrui. UNUVORTE nia revuo havos jenajn karakterizojn : Gi ne estos seke scienca por izolaj fakuloj sed alloge praktika poi ĉiuj. Okaze, ĝi allasos ĝeneralinteresan sciencan traktadon. Gi ebligos diskonigi la novajn kaj diversajn teknikojn de moderna eduko kaj instruo. Gi kreos kontaktojn sur internacia tereno inter la* edukistoj kaj la gepatroj de lernejanoj kaj aliparte inter la profesiaj edukistoj kaj la bonvolemaj — kelkfoje tre spertaj — esperantoinstruantoj. LA REDAKCIO.

« Serio al pedagogio, Amo al Paco, Fido al progreso. » (J. K HAUBOLD, IPR 1932/2, p. 41).

— paĝo 16 de la PDF —

5°~/// ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////4 \ *

h [sjtruiIish I(ulluriiiwu ks,,,\ .LON » Kastelo « GR£SlI.1

d

BAUGÉ (M.-et-L.) Francio Tel. 34

Akceptas dum la somero ciulandajn esperantistojn, kaj eventui iam ajn karavanojn frue anoncitajn.

Per trankvile ripozi en frateca atmosfero ; rfir e klerni an plulerni la internacian lingvon ; Por ain praktiki per interŝanĝo de ideoj ; Por andi kulturajn prelegojn ; Por studi specialajn problemojn ; Por inter amikoj gaje libertempi ;

Venu al Esperantista Kulturdomo Bela, komforta kastelo ; milda klimato ; agrabla regiono ; amikeca reno jen ĉio-ĉi atendas vin en nia feri-restadejo.

. 0

11.”‘ Antai a enskribigo nepre necesa ; frua peto por litrezervo konsilinda. N qInformpeto sendota kun internacia respondkupono nl :Esperantista Kulturdomo, Kastelo e Grésillon », Baugé (M.-et-L.) Francio.

Ó o o

iN 0

/..7»27_,Z, 171717,””/~///e/////////////7~////í

Le Gérant : H. MICARD

Sablé. — Imp. E. COCONNIER

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

JULIO 1956

N7

LSLLl4NTC 10A 11°CIJ LTIJ EC Internacia Pedagogia, Revuo t Redaktejo : D-ro ALBAULT. 11, rue des Feuillants, Toulovie, Francio. Administrejo (abonoj, ktp.) : E. BmoiT, 6, rue, de la Pillx, Baugé (M.-et-L.). Francio. Eldonejo : H. MICARD, Emerita Instruisto, Epi1ux-le-Sén (Mayenne), Francio.

z

Potencigo de Ynia \Agado Jen la sepa numero de I.P.R. Nun venos lb•feria paŭzo kaj la sekva kajero eliros nur en Oktobro. Estas momento pripensi nian agadon ! Fakte ni povas diri ke nia Revuo estas internacia « libera tribuno » de la edukistoj. Aliparte ĝi respondas al efektiva bezono kaj tio montriĝas interalie per tio ke via redakioro ĉiam trovis tujan oretecon kal koron akcepton ĉe’ liaj petoj pri verkado. generale oni respondis ec pli bone ol li esperis. Mi do povas garantii interesajn artikolojn por la venonta] monatoj. Krome mi estas certa, ke ĉiu aŭtoro plu verkos por gazeto kiun li sentas sia. Jam multaj leteroj de legantoj venis kaj portis lairdajn : tiuj laŭdoj plene apartenas al la ai torol’ kaj kunlaborantoj. Sen ili I.PR. ne povus ekzisti. Nu, ni jam povis diri ke I.P.R. boris sian vojon kaj konkeris esti’mindan. lokon en la koncerto de la esperanta gazetaro. Ciu leganto konsciu pri tiuj faktoj kaj helpu plibeligi kaj pligrandigi nian kolektivan kreaĵon. Por tio pluraj rimedoj estas je dispono : propagandi nian revuon en pedagogiaj naciaj revuoj, en esperanta] gazetoj, en esperantaj kongresoj kaj kunvenol ; ĉiam trovi novajn abonantoln ; adopti legantojn el nepagipoval landoj, pagante abonojn por ili ; donaci al la kaso de I.P.K., k.t.p… Ciu agu sia emo kaj eblo. Ciuj kune ni certe sukcesos. Sed tio estos « interna », plej necesa agado. Mi estas certa, ke ĉiu el vi intencas fari la maksimumon en tiu direkto, kaj li faros ĝin. Tamen tio apenaŭ sufiĉas por Esperanto. Necesas « ekstera » agado. Efektive preter nia revuo estas la tuta movado, la tuta celado esperantisla. Kaj ui, karaj geamikoj, povas majstre labori por Esperanto en la pedagogiaj medio], tiu/ slosilpazicioj por enkonduko de la Internacia Lingvo en la lernejojn 1 La rimedojn vi trovos mem, sed mi volas atentigi pri unu — du. Mi spertis ke estas gravege, se ni povas persvadi ne-esperantiston verki por esperanta gazeto faka. Ja estas agrable por ĉiu « esti presita » ; ankoraŭ pli en internacia gazeto. Sed precipe kaj samtempe estiĝas tre persona kontakto kun Esperanto : la ne-esperantista aŭtoro tiel sentas sin iel ligita al nia movado. Pripensu tiun eblon, kaj, se vi konas iom gravan personon, ek ! Al agado / Alia rimedo estus jena : nacilingven traduku, sed en ege korekta !ingvaĵo, artikolojn el I.P.R., aperigu ilin en la pedagogia gazetaro vialanda. Tiel, multaj praktike konatiĝos kun Esperanto nerekte, ili komprenos ke lernas pri vera kulturlingvo, neniel pri elementa kodo, kiel tro multaj opinias. Elektu artikolojn, kiuj plaĉis al vi, traduku kaj sendu al bona gazeto kiun vi kutime legas kaj kiu publikigas samspecajn artikolojn. Serioze traktu la aferon, vi certe sukcesos. Kuŝas en nia movado multaj latentaj fortoj. Ni sciu ilin potencigi. Andreo ALBAULT.

— paĝo 2 de la PDF —

74

ESPERANTO KAJ KULTURO

INFORMOJ INTERNACIA TAGO DE I1 FANO VERE INTERNACIA’ 50 infanoj de la Pestalozzllernejo en Freital (Dresden) depost kelkaj onatoj korespondas kun infanoj de la tutmondo. 11f forsendis ĝis nun 75 leterojn kat poŝtkartojn. Gis nun alvenis 60 leteroj ktp. Okazas ankau interŝanĝo de infandesegnoj kun aliaj Ternejoj. Alvenis sendaĵoj el Ang1ip, Franciatkaj Hungario, alvenos el Japanio, ‘- oreo, Dahio, Italio, Jugoslavio kaj Sovjetudio. Eksterordinaran ĝojon havis; instruisto kaj infanoj, kiam antaŭ nelonge atingis nin letero de la Klement-Gott4ald-lerne en Dolnich-Bludovicich (Ostrava, CSR), ubskribata de la direktoro, pio rgvidanti kaj gimnastik-instruisto. Estas irate en ĉi-tiu letero : « La 1. junio estas la fnternacil tago de la infano ». La ifan ¢e nia lernejo festos tiun tagon kaj por ke ĝi estu vere internacia, ni proponas al via lernejo, realigi dum tiu ĉi atgo malpezatletikan matĉon inter niaj lernejoj. Oni vetbatalos en malpezatletika tribatalo, kiu enhavas kuro je 60 m, longsalton kaj ĵeton de kriketa pilketo. Ciu lernejo vetbatalas sur propra sportludejo. Ciun lernejon reprezentos 10 knaboj kaj 10 knabinoj, naskitaj en la jaroj 1942 kaj 1943. Ciu el ili kuros saltos kaj ĵetos. Iliaj plej bonaj rezultatoj estos poentotaj. Por la fina rezulto de matĉo oni kalkulas rezultojn de la 6 plej bonaj knaboj kaj knabinoj. Oni poentos laŭ la ĉehoslovakia malpezatletika poenttabuloj por gelernantoj. Poentado faros nia instruisto de gimnastiko kaj rezultojn ni poste sendos al vi. Tiu ĉi letero estas sendita al 12 lernejoj de la tuta mondo. Se via lernejo intencas partopreni ĉi tiun matĉon, sendu tuj aliĝilon, ĉar ni volas anonci ĉi tiun internacian matĉon en Cehoslovaka gazetaro kaj radio-stacioj. Ci tiun matĉon efektivigu la 1. de junio dum la « Internacia tago de infano ». Ni petas vin, ke tuj post finigo de vetbatalo vi sendu al ni rezultojn de via lerneja teamo. Skribu nomojn de vetbatalantoj, ilia naskjaro, indiku sekson kaj la atingitajn rezultojn en kuro, salto kaj ĵeto, por ke nia instruisto de gimnastiko povu plej frue poenti ĉion kaj starigi finan rezulton de matĉo. Finan rezulton oni sendos al vi kiel eble plej baldaŭ. Samtempe kun ĉi tiu sciigo ni petas vin, priskribu efektiviĝon de la matĉo sur via sportludejo. Cu partoprenis ĝin direktoro de via lernejo kaj instruistaro, ĉu partoprenis gelernantoj de la tuta lernejo kiel rigardantoj, ĉu via sportludejo estis ornamita, kiu ankoraŭ portoprenis ktp., ktp. Se eble, sendu fotografaĵojn de ĉi tiu matĉo, de teamoj, ktp. Ni esperas, ke via lernejo certe partoprenos kaj ke vi tiamaniere kontribuos al vere internacia tago de infanoj. Ni esperas, ke ni ĉiuj helpos al interfratiĝo de niaj nacioj kaj al plifirmigo de la paco en la tuta mondo. Per Esperanto por la mondpaco ! Vivu, vivu paco en la tuta mondo ! » Nia lernejo ĝojege akceptis la proponon de la ĉehoslovaka lernejo kaj efektivigos la Internacian tagon de la infanoj » en ĉi tiu a

formo. La tuta korespondado de la infanoj kaj inter la lernejoj estas farata per helpo de kolego Leichert en Esperanto. LENINGRADA DOMO DE KULTURO DE INDUSTRI-PRODUKTADA KOOPERO (22, Kirovskij prosp., 42, Leningrado) cele al la 6-a Tutmonda Junulara Festivalo en Moskvo (1957) organizis amatoran koncertan ensemblon, kun partopreno de pli ol cent gejunuloj : muzikistoj, kantistoj, ĵonglistoj, ktp… kaj proponas jam nun intterkonatiĝi per Esperanto, individue atii kolektive korespondadi, interŝanĝi kantojn, muzikaĵojn, ktp. la leningradaj junuloj deziras rompi la baron de diverslingveco kiun ili spertis en antaŭaj festivaloj. INTERNACIA KONFERENCO DE ESPERANTISTAJ STUDENTOJ (Ljono, 21-24 Julio 56). Adreso . : Studenta Esperanto-Grupo « Jules Verne », 7, rue Major Martin, Lyon. Programo : Fakaj kunvenoj prelegoj, filmo, oratora konkurso, ekskurso, balo. XVII-a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO (Barcelono, 25-29 Julio 1956). Aliĝo de nehispanoj senpaga. Adreso : « Stelo de Paco », Str. Teruel, 26-28, Barcelono (12), Programo : laborkunsidoj, prelegoj, Esperanto-Ekspozicio, vizito de barcelonaj muzeoj, ekskurso al montaro « Montserrat », koncerto de horoj kaj regionaj dancoj, teatra prezentado, literatura konkurso, of iciala bankedo, internacia balo. Ni tre rekomendas tiun kongreson interalie al sudfrancoj. CEJLONO KAJ BUDAISMO En Cejlono ekzistas favora fluo por Esperanto. Ni ne forgesu ke la tiea oficiala lingvo estas ankoraŭ la angla. Tio devenas de la klopodoj de S-ano C. Nyanasatta, estro de la « Budhana Esperanto-Instituto, Verda Ermitejo, Kolatenna, Bandarawela, Cejlono. Okaze de pretigo de « Budhana Enciklopedio » nia samideano estis komisiita pretigi ĉiujn artikolojn pri Esperanto, E-o kaj Budhismo, kaj pri Budhismo en landoj kie la angla ne povos helpi. Helpu lin kolekti materialon ĉefe pri jenaj landoj : « Hungario, Jugoslavio, Rumanio, Bulgario, Grekujo, Pollando, Europa Sovetio, Latvio, Litovio, Estonio. » ESPERANTO EN LA GAZETARO En « Skolske Novine » (Lerneja Gazeto), n~ 19 de il-Maj 56, Branimir Pipinic, ins-

truisto de 8-jara popollernejo en Hraŝcina (Kroatujo), en kiu Esperanto estas instruata kiel deviga objekto, raportas kiel liaj lernantoj lernas geografion el la skribaĵoj de siaj eksterlandaj esperantaj amikoj. Tiel estis studataj .: Islando ; Javo ; Gakarto, Indonezio; Tokio, Japanujo; Aŭstralio; Svislando ; Biskaja Golfo, Francujo ; Britio ; Amsterdamo, Nederlando ; Svedujo ; Germanujo ; Atiistrio ; Italujo kaj Grekujo. Ili ricevadas ne nur priskribojn, poŝtmarkojn, desegnaĵojn kaj bildojn, sed ankaŭ valorajn (fino sur p. 83)

— paĝo 3 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

75

F. Novljan

PEDAGOGIA AMO En diversaj lingvoj ja aperis romanoj Mi pensas pri malsatego psika pri lernejoj, pri interrilatoj inter geins- De junulinoj, apetito kora — truistoj kaj gelernantoj, sed malmultaj Kiel malriĉe ilin mi manĝigas ! poezzaloj, ĉar la laboro en la lernejo, pli .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. malpli rutina, ne inspiras poetojn — ec se ili estas edukistoj — kanti pri gi. Mi donas amon en senlaca ado Tamen, rigardata el socia vidpunkto, ĝi En mia homa stato simpatia, prezentas multe da materialo por poezio. Kaj eble tiel mi disdonas cion. Tion pruvis angla kaj esperanta poetiSe la scio estas malperfekta, se ŝi ne no, Marjorie BOULTON, en sia ciklo da , kapablas al la junulinoj doni sufiĉe da 28 sonetoj : « Trista tenereco » aperinta konvena spirita nutraĵo, la poetino doen la kolekto « Kontralte » (1). nas al ili amon. (i estas samtempe patrina, fratina kaj instruistina amo, gi Mi lernas kelkajn trajtojn, kelkjain emojn, estas — pedagogia eroso (‘). Komprenas ian timon per indzko — Ho, mia korosanga ruĝa lumo Malgranda, helpas, helpi plu deziras, Estu por ĉiu, bonveniga stelo ! Komencas komnreneti la problemojn De ĉiu malsimila, fremda nsiko ; Eduki signifas krei, krei homon ; sed Finiĝas kurso. Ili jam foriras. kreado sen koro kaj amo ne estas ebla : Tial la titolo « Trista tenereco » de la Valoras oceano pli ol karto — ciklo, en kiu la digna lektorino, virino Kaj tiel floras gl’ora antitezo kaj poetino, en 392 verso diris al ni Homo kaj homrilatoj iĝas arto ! multege pri si mem kaj pri siaj studenAgorditaj kordoj resonas pro sama totinoj en virina kolegio, laboro kaj vivo no : en gi, pri la problemo de instruo kaj Mi diras : « Kara, ĉu vi eble scias eduko. Ke mia propra vivo tre malplenas Mi ŝin rigardas. Eble mi duone Kaj estas fuso — kiel vin konsoli Ridetas pro normala homa em’ Kapablas mi ? » La studentino, krias : Konata. Mi rigardas, minacbrove, « Ne sciis mi, sed iel mi divenas ; Mi skribas noton. Diras mi impone Pro tio povas mi kun vi paroli ». samtempe, eble, al mi mem : ŝi, Al Ni estas, eble, tro severaj al ili : « Ne gravas. Sed ne faru ĝin denove ! » Mi pensas : « Kiel bone, laii la aĝo, Jen bildo pri sceno, kiu tiel ofte aperas en ĉiuj lernejoj de la mondo, sed Ili.-strebas, per malgrandaj fortoj ! kiom malmultaj instruistoj, riproĉante Kia laboro ! Kia bonintenco ! » siajn lernantojn, riproĉas ankaii sin Pro tio : mem ? Eble mi povas studentinojn sproni Al pliboniĝo, kaj konsilojn doni, Kaj mi trankvila, sidus kaj rigardas Klinitajn kapojn kaj krablantajn manojn. Sed ne per vort’ tro akra kaj korekta, Nek per vizaĝ’ kolera, nigraspekta ; Laiz mia devo nun mi ekzamenas Mi lasu ilin kreski kaj burĝoni ! Ilin. Sed simpatio ilin gardas Kaj mia kor’ tamburas alrompanojn ; La sonetoj ne estas didaktika poezio, La timojn mi komprene partoprenas. sed tamen la poetino en ili donas al ni La poetino en sentoj formas unu unue- valorajn didaktikajn instrukciojn, kiel can kolektivon de ekzamenatoj kaj ekza- montras la supraj versoj. Si vere prezentas sin mem, sed ŝi estas personigo de la menantino, ĉar : instruistoj. En ŝiaj versoj tie kaj tie ni Eduko ĉianz estas tragedio ; rimarkas nin mem. Si donas kompletan Neniam ni atingos nian celon, Ni malperfekte trafas la orelon Per nia propra malperfekta scio. SINCERA KONFESO Kiom da modesteco kaj memkritiko adresita al entenas ĉi-tiuj sinceraj versoj ? Jes, la Internacia Pedagogia Revuo ekzameno de niaj lernantoj estas ankaŭ Inter tiuj, kiuj min alridis, ekzameno de ni mem ! Pli ol vi amindan mi ne vidis, Sed, ho ve, ĉar estas mi senmona, Kontentigu per ador’ platona… (1) Marjorie BOULTON. « Kontralte ». M. LUKAS 7-54956, Eldono « Stafeto », La Laguna, Kanariaj Insuloj, 1955, 286 p. (Vidu p. 17-31).

— paĝo 4 de la PDF —

78

ESPERANTO KAJ KULTURO

bildon de la kolektivo, kiu nomiĝas lernejo. Gin unuigas la pedagogia eroso. Orgio de mansakoj kaj valizoj, Kaj for, nun for e1 kolegiaj bridoj, — Amuzaj estas ĉiuj ĝoj-avidoj For al diversaj etaj Paradizof I Jes, ili foriris, sed kun si forportis parton de ni, ankaŭ ĉe ni ili lasis parton de si mem. Estis la amo, speciala amo, pedagogia erotiko, kiu ligis nin. Nun ĝi dispartigis, sed ne mortos. Mi rigardis ilin, miajn ekslernantojn, kun kia emocio kaj ĝojo ili alproksimiĝadis al mi ĉe hazarda renkontiĝo. La sama emocio kaj ĝojo kaptis min. Mi aŭskultis ilin, jam grizharajn kaj ankaŭ emeritajn; kun kia amo kaj dankemo, super la tombo de ilia foririnta eksintruisto, ili adiaŭis lin. Mi legis la nekrologojn, kiujn ili verkis pri siaj eksinstruistoj. La pedagogia eroso postvivas la tombon. Sed poste, jes, mi ĝojos en sekreto, Kiam la studentina hord’ revenos. Nia sorto : ĉiujare ni adiaims niajn ekslernantojn, sed jam ĝojas, ke, komence de la venonta lernojaro, ni ricevos novajn, novajn objektojn de nia amo kaj de niaj zorgoj, novajn kunlaborantojn.

Ni nin klerigas kune, vi kaj mi. Mi estas nur gvidisto sur deklivo Kruta, kun ŝnuro kaj kun montbastono ; Ni kune supreniras, kune strebos ; La strebo dai ros dum la tuta vivo ; Ni staros sur la monto de la kono Alte, kaj vastaj altaj superŝvebos. Jen la bildo de la moderna instruisto ! Kiel emerita direktoro de okjara mezlernejo (gimnazio) mi treege bedaŭras, ke Marjorie BOULTON ne instruas en mezlernejo, kien venas infanoj kaj de kie foriras maturaj viroj kaj virinoj. Se ŝi havus la okazon observi la evoluon de ,tiuj junaj homoj kun ĉiuj impresoj, emocioj, sentoj, konfliktoj kaj ĝojoj en lernejo, kian epopeon ŝi donacus al ni kaj al la mondo ? Sed kial postuli pli ? Ni estu feliĉaj, ke ni havas Ia valoregan sonetociklon « Trista tenereco ». Ni estu feliĉaj, ke ni fine havas lernejan poetinon. (*) Gloso : La neologismo eroso, kiu signifas finfine nur amo, ŝajnas al ni tute superflua. Krome ĝi tro similas al eroto ,(aŭ erotiko, formo ankaŭ uzata samsignife en la sama teksto). Eroto, sametimologia, tro elvokas seksamon, amoron. — Red.

KJ.M.I.L.

PRI FIDO AL N INFANOJ Kiam estis publikata nia unua artikolo, neniu leganto havis tempon por respondi al niaj demandoj.

jam konatajn principojn, kaj tiel eltrovis novajn. Car, teorie, povus daŭri la diskutádo senfine kaj senrezulte !

Sed fine de « Nia Diskutejo » (I.P.R., p. 40), ni legas : « Estus interese koni la opinion ankaŭ de nebritaj instruistoj pri tiuj problemoj ».

La demando ne estas : « Cu ni havu fidon al la infano ? », sed : « KIEL ni faru por povi fidi al la infano ? »

Kiu estis la temo ? Marjorie BOULTON diris ke necesas « montri fidon al la infano » ; al kio Reto RossETTi respondis : « Oni ne nur devas MONTRI, AFEKTI fidon, sed vere HAVI fidon al la infano ». M. BOULTON fine rimarkigis ke nune la plej multo de la instruistoj ne havas eblecon elekti ĉu ili havu fidon aŭ nur montru ĝin, sed ĉu severe puni, aŭ kontraŭe montri fidon al la infano.

RENKO

Ni donos ĉi-tie la opinion de la anoj de la Koperativa Instituto de Moderna Internacia Lernejo (K.I.MI.L.), kiuj ĉiam praktike elprovis, por ilin .,kontroli, la

1) Responde al Marjorie BOULTON kaj Reto Rossarri (Vd I.P.R., 1956 n° 2 p. 15 kaj n° 4 p. 40).

La rusa praktikanta pedagogo MAKAdiris ke oni ne povas fari per parola konvinkado. Tio estas ankaŭ la penso de la KIMILanoj Ni ĉiuj konstatis ke estas preskaŭ neeble havi la fidon de ĉiuj infanoj de nia klaso kun kutimaj metodoj. Eĉ se la instruisto estas tre « afabla » kaj « amata » de siaj lernantoj, li apenaŭ eliris kaj forlasis ilin ke tuj la laborado ĉesas. Ni ne diru kio okazos poste. Kial ? Tial ke fakte ekzistas nenia demokratio en la lernoĉambro ! Iuj « progresemuloj » starigis, a kun la konsento de la infanoj, kiuj balotis », regularon kiu permesas « konservi la ordon ». Sed kio do fakte okazas ? Okazas ke kiam la Estro forpaŝis, li estas anstataŭata de unu aŭ pluraj denunculoj. Cu tio estas preferinda ? Vi mem diskutu pri tio. Sed ni opinias ke UNUE ni de-

— paĝo 5 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO vus klare vidi ĉu ekzistas rimedoj por havigi veran interfidon ! La problemo kuŝas en ORGANIZADO DE LA TUTA KLASLABORO. Vere, la Kimilanoj ne havis precize tiun solan celon : interfidon, sed tiun ĝeneralan celon : KIEL ADAPTI LA METODOJN DE EDUKADO AL LA NOVA EVOLUANTA MODERNA VIVO ? Ili fine trovis diversajn rimedojn, kun la helpo de la unua el ili : FRErrET (pr. Frene’) Poste, ili devis organizi la diversajn instruteknikojn per la laborplanoj ktp. Iom post iom fariĝis la vivo de la infanaro pli entuziasma, kaj tute nature la interfido pli profunda. La infanoj estas koraj kaj scivolemaj personoj. Oni povas ilin « prepari al Ia vivo » nek per moralaj paroladoj, nek per artifikaj rimedoj, nek per bela promesoj : « Vi estos estonte pli felicaj, se vi nur lernas kun peno », t. e. : « Vi devas nun suferi por akiri paradizon ». Sed ĉu la saĝaj gepatroj finakiris la paradizon ? La lernantojn ni konsideru kiel infanojn, kiuj simple volas NUN intense vivi, eĉ kun la riskoj de ĉiu reala vivo. Ne la libroj, sed la vivo estu la centro de nia laborado. Nenia demokratio estas ebla per sola ekstera regularo. Gi povas esti nur LABORdemokratio. La unua kondiĉo de interfido estas demokratia vivo. La demokratio povas ekzisti nur en la kerno mem de la laboro, POR la organizado komuna de la laboro de ĉiuj. Tiu demokratia organizado de Ia laboro povas esti nur organizado de SOCIA laboro. Kaj aliflanke la infana laboro (kiel ĉies laboro) povas esti nur tre interesa se ĝi estas humana, SOCIA. Tio estas demando de METODIKO. Kion faras la dekmiloj da kimilanoj de Eiiropo, Afriko kaj Sudameriko ? 1) La infano, eĉ la etulo, korespondas kun persona amiko, kaj al li (aŭ ŝi) sendas desegnaĵojn, leterojn, objektojn, poste studojn, raportojn, demandojn, respondojn al dokumentaj demandoj, ktp. La infaneto korespondas antaŭ ol lerni skribon kaj legadon, ĉar tia estas la vivo ke unue ekzistas la bezono, kaj poste la deziro plenigi tiun bezonon Li tiam komprenas KIAL kaj POR KIO li volas lerni skribadon kaj legadon ; li komprenas, SENTAS tion. Sed fakte la metodo devas esti_ tute nova : socia kaj natura metodo. 2) Por infanoj pli aĝaj ekzistas ne nur persona korespondado, sed KOLEKTIVA. La tuta infanaro korespondas kun aliaj klasoj de sama klasgrupo. Tiucele estas

77

Via redaktoro pro aparte prema laboro, tre malfruiĝis en sia kuriero kaj petas pardonon de la aiitoroj kaj aliaj korespondantoj al kiuj li ankoraii ne povis respondi. Sed diu ricevos respondon.

necesa la gazeto kaj Ia presilo. Cu tion ne faras Ia plenkreskuloj ? En la klasgrupo estas klasoj de diversaj regionoj. Tiel la infano komprenas Ia intereson de geografio, scienco, ktp. Li volas ĉiam plie scii, li ĉiam pli demandas. Kaj ni estis devigataj eldoni dokumentajn broŝurojn pri multaj temoj (nun pli ol tricent) por respondi al la infana interesego. Tio estas jam vasta infana (kaj neinfana !) enciklopedio. Ni ja ne povas rakonti pri ĉiuj novaj instruteknikoj en unu artikolo ! Ni havu ankaŭ individuajn lernilojn kiam estas necese. Sed la tuta infanaro pridiskutas pri ĉio, precipe pri la laboro farita kaj farota, ec pri Ia individua laboro de ĉiu. Cio ĉi neprigas novan modernan materialon. Kaj la ekzisto de tiu komuna materialo necesigas organizadon de ĝia uzado. La organizado necesigas diskutadon, kaj komunan decidon. La antaira diktatoro-instruanto baldaŭ fariĝas la kara granda kamarado-edukisto, kaj tiu ĉi ofte devas respondi al la demandoj de siaj lernanto] « Mi ne scias. Ni kune serĉos. » Sed mi devas nun konfesi ke multaj kimilanoj forgesis ion : instruadon de moralo. Tial ke la tuta vivo nun ĉe ili fariĝis morala. Ni do ne pripensu kaj diskutadu teorie pri tiu aŭ alia metodo kiu lasos Ia demandon apenaŭ solvita. Ni praktike provadu, komparu niajn eksperimentadojn : la sperto de unu servu la aliajn. Car kiam la klasa medio fariĝis humana, pere de kunlaborado, dank’ al nova pedagogia materialismo, ankaŭ klarigas, solvigas moralaj problemdj. Roger LAra,EUAMD. (Por tiu rubriko, skribu al mia adreso : Fromelennes (Ardennes), Francio).

Okaze de sia elektiĝo kiel komitatano B de U.E.A., D-ro Andreo ALBAULT, kore dankas ĉiujn U.E.A.delegitojn, kiuj voĉdonis por li.

— paĝo 6 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

20-a leciono

POR LA PIIAKTIKANTOT UNUA TEKSTO

DUA TEKSTO

Ciujare, la 15-an de Decembro, la esperantista grupo kuniĝas por celebri la datrevenon de la naskiĝo de D-ro Zamenhof. Tiuokaze la prezidanto de la grupo parolas pri la vivo de la kreinto de Esperanto.

(D-ro Zamenhof parolas pri eventoj okazintaj en lia urbo).

Petro atente aiiskultas la paroladon de la prezidanto. Tra liaj vortoj li vidas la junan Ludovikon, lian severan patron, lian dolĉan patrinon kaj liajn gefratojn. Kun ili, li vivas en Bjalistok kaj en Varsocio. Kun Ludoviko Zamenhof li iras al la lernejo kaj suferas pro la konstantaj batalo, kiuj okazas en la urbo. Kun li, li sercas solvon, kiu ebligus al la batalantoi intcrkompreniĝi, ellaboras la internacian lingvon, esperas, malesperas, suferas en sia korpo kaj kaj animo. Kiel granda estis la amo de por siaj ĉiulandaj fratoj ! Nun Petro bone komprenas kial Esperanto estas tiel ŝatata de tiuj, kiuj ĝin uzadas : ĉiu esperantisto partoprenas en tiu amo. Reveninte hejmen, Petro rakontas al sia patrino, kion Ii aiidis : « La vivo de Zamenhof estas kvazaŭ fabelo. Li vivis en malgranda lando, kiun suferigis potencaj najbaraj nacioj. En tiu lando, la loĝantoj malamis unu la alian pro la diverseco de lingvoj. Meze de la kruelaÍoj vivis la knabeto bonkora ; li frue komprenis, ke, pro tio ke ĉiuj homoj estas « kreitaj laŭ unu modelo » kaj havas egalajn ĝojojn kaj suferojn, ili devus interkomprenigi. Kaj en lia kapo ekkreskis la ideo : « Mi devas trovi rimedon por éesigi tiujn sangelverŝado n. » Car bona feino donis al li genion, Ii sukcesis disponigi al la homaro Esperanton. Sed la bela fabelo fariĝis dramo. D-ro Zamenhof la tiel bonkora kaj modesta viro suferis, ĉar malgraŭ liaj penoj kaj esperoj la homoj denove interbatalis. Lia karega urbo Varsovio estis detruita » « Jes, respondis la patrino, sed li neniam dubis pri la estonteco de la internacia lingvo. Ni devas ne nur uzi ĝin kaj propagandi ĝin profite al la homaro kal al ni mem, sed ankaŭ ami ĝin memore de la grandanima knabo kaj de la respektinda geniulo. Petro mia, uzu la internacian lingvon ne nur por interŝanĝado de poŝtmarkoj kaj poffitkartoj sed ankaŭ por kompreni alilandanojn kaj ami ilin. »

« En la stratoj de mia malfeliĉa urbo homoj kun hakiloj de naskiĝo, sovaĝaj homoj kaj feraj stangoj sin ĵetis, plej kruelaj bestoj kontraii trankvilaj loĝantoj, kies tuta kulpo konsistis nur en tio, ke ili parolis alian lingvon kaj havis alian gentan religion al tiuj ĉi sovaĝuloj. Pro tio oni frakasis la kraniojn kaj elpikis la okulojn al viroj kaj virinoj. kadukaj maljunuloj kaj senhelpaj infanoj… « Oni scias nun tute klare, ke kulpa estas aro da abomenindaj krimuloj, kiuj per diversaj plej ruzaj kej plej malnoblaj rimedoj, per amase dissemitaj mensogoj kaj kalumnioj, arte kreas teruran malamon inter unuj gentoj kaj aliaj. Sed ĉu la plej grandaj mensogoj kaj kalumnioj povus doni tiajn terurajn fruktojn, se la gentoj sin reciproke bone konus, se inter ili ne starus altaj kaj dikaj muroj, kiuj malpermesas al ili libere komunikigadi inter si kaj vidi, ke la membroj de aliaj gentoj estas tute tiaj samaj homoj, kiel la membroj de nia gento, ke ilia literaturo ne predikas iajn terurajn krimojn, sed havas tiun saman etikon kaj tiujn samajn idealojn kiel nia ? Rom-‘pu, rompu la murojn inter la popoloj ! » Tiel paroladis Zamenhof en 1906 dum Kongreso en Genevo. Preskaŭ la samon li jam pensis estante bonkora knabeto en Bjalistok. Doloris li pro la fremdeco inter loĝanto]’ de la sama urbo. Doloris li pro la malamoj en la tuta mondo. En lia pensema kapeto formiĝis jam plano kaj volo, ke « pli malfrue », kiam li estos « grandaĝulo », li nepre forigos tiun ĉi malbonon. (El « Vivo de Zamenhof », de Ed. Privat. RIMARKOJ La naciaj lingvoj estas riĉaj je pasinteco, riĉaj je la historio de popoloj, kiuj kunigis uzante ilin aŭ kuniginte uzis ilin. Esperanto, kies historio estas ankoraŭ mallonga, estas riĉa je la amo kaj sindonemo de viro, kiu kredis en paca estonteco kaj metis sian koron kaj sian animon en ĝin. Pro tio Esperanto vere vivas ĉar ĝi ne estis arte farita el spirito genia sed elŝprucis el konfido kaj profunda deziro helpi la homaron. Gi ne

— paĝo 7 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

79

f Dro L. L. ZAMENHOF, aiitoro de Espe ranto (15 Dec. 1859 – 14 Apr. 1917)

— paĝo 8 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

$0

estas la kuniĝilo de nacianoj sed de mondanoj. Gi estis Ia elpenso de grandanima homo, kiu sopiris al mondskala feliĉo kaj nun estas la esprimrimedo de homoj, kiuj deziras disrompi la barojn, kiuj ilin apartigas de iliaj translimaj fratoj. Oni malbone konas Esperanton, kiam oni ne studis ĝian historion kaj ĉefe la vivon de ĝia kreinto. Oni devas studi lian vivon kaj koni liajn pensojn kaj instruojn per la legado de liaj verkoj.

EKZERCOJ 1. — Demandoj (1-a teksto) : — Kial la 15-a Decembro estas ĉiujare celebrata de la esperantistoj ? — Kie kaj kiam vivis D-ro Zamenhof ? — Cu lia vivo estis senzorga ? — Kial li kreis la internacian lingvon ? — Cu li estis feliĉa ĉe la fino de sia vivo ? 2. — Demandaj (2-a teksto) : — Kiu estis la kulpo de la atakatoj ? — Kiu estis kulpa je la abomenindaoj ? — Kiel ili kreis tian malamon ? — Kial la diversaj gentoj malbone konas unu la alian ? — Kion oni devas diri al ili ? 3. — Legu la « Vivon de Zamenhof, de Edmoŭd Privat, kaj skribu la diversajn ĉefajn okazajojn, bonajn aŭ malbonajn, en la vivo de la Majstro.

2. — Demandoj pri la 2-a teksto : — La parolado temas pri la disiĝo de la homa familio. Dank’ al Esperanto oni nun povas esperi, ke la homa familio rekuniĝos. – Kutime gefratoj helpas unu la alian kaj laboras kune por la feliĉo de sia familio. — La tempo pri kiu la poetoj revadis estis « nebula » ĉar ĝis la apero de la lingvo Esperanto oni nur « revis » pri la rekuniĝo de homoj en unti familion. Oni ne antaitvidis la rimedon por tion realigi. — Okazis vera miraklo en Bulonjosur-Maro, ĉar por la unua fojo homoj el la plej diversaj landoj kunvenis, komprenis unu la alian kaj parolis, kiel fratoj. 3. — Klarigu : elviŝiĝi : iĝi elviŝita, kompltee foriĝi. Disiĝi : iĝi disaj, malkuniki. Kuniĝi : iĝi kunaj, interrilatiki. Mate : ne posedante la parolkapablon. Surde : ne posedante la aiidokapablon.

4. — En tiuj frazoj D-ro Zamenhof uzis la akuzativon por montri ŝanĝiĝon de stato, aliiĝon.

SOLVO DE LA KRUCVORTOJ No 5 Horizontale : 1. Kotiledono ; 2. Skio, trui ; 3. Iru, ag, orf ; 4. Lo, areo, aa ; 5. Skerco ; 6: Ostaro ; 7. Re, oine, do ; 8. Amo, ti, are ; 9. Fari, krud ; 10. Interpreti. Verikale : 1. Ksilografi ; 2. Okro, eman ; 3. Tiu, so, ort ; 4. Io, akso, ie ; 5. Apetto , 6. Gerani ; 7. Dt, acre, kr ; 8. Oro, oo, are : 9. Nura, drut ; 10. Oifargoedi.

EKZERCOJ DE LA 19-a LECIONO 1. — Demandoj pri la 1-a teksto : — Petro estis senpacienca, ĉar li atendis sian patron, kiu revenis de la Universala Kongreso en Bolonjo. — Unue, Petro demandis sian patron pri la nombro de la partoprenantoj kaj pri la personoj, kiujn li renkontis. — Ne, lia patro ne renkontis sian ĉehan amikon hazarde sed pere de la rendevua tabelo. — Kiam kongresano legas sian numeron sur la tabelo li turnas sin al la dejoranto ĉe la giĉeto kaj ricevas leteron de alia kongresano. — La patro promesis al Petro viziton al Kopenhago,’ ĉar li vidis lin revema kaj li sentis lin sopiranta pri vizito al Universala Kongreso.

Kultnra intersango Supera pedagogia lernejo en Banja Luka, Jugoslavio, dezirus interŝanĝi kompletan ĉijaran urban ekspozicion de infandesegnaloj kontrad samspeca ekspozicio ali landa. Gi proponas 120 akvarelajn desegnajojn de 100 at toroj 11-14-jaraj. Nur seriozaj kontaktoj dezirindaj. Skribu al prof. Miroslav Vrabec, Banja Luka, Visa pedagoĉka ŝkola, Jugoslavio.

Ni dankas la « Gimnazian Esperanto-Rondon » de Vasvar en Hungario, kiu donacis la numerojn 4 de 6a jaro kaj 11-12 de 7a jaro de la Internacia Pedagogia Revuo de TAGE.

— paĝo 9 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

81

tura Kroniko

Sugesto kaj morsla Eduko

iam mi legis la artikolon de Marjorie LTON. mi juĝis ĝin kiel tezon inter aliaj, ne intencis skribi pri tio. Sed post la rikoj de Reto ROSSETTI, kaj la demando la redaktoro, mi pli klare vidas kion mi as alporti al la petata debato (I.P.R., p. 15 kaj 40). i ne bone konas la edukajn metodojn Britio, sed de kiam mi estas esperantisto, renkontis nur britajn edukistojn favoal la novaj metodoj, al la libero de la antoj, ktp… Tiuj edukistoj batalas laŭdi:ontraŭ la Viktoriaj moroj (moralo de la io de la reĝino Victoria) kiuj subpreus la infanojn, sklavigus ilin… Kiel Fran~I proleta familio, mi neniam konis tiun tan anglan moralon ; mi neniam sentis sklavo, sed mi multe aŭdis pri la novaj odoj en moralo. Mi ofte konstatis ke noj de instruistoj, edukitaj laŭ la novaj cipoj estas tre malbone edukitaj. Mi ne ncas konkludi ke la principoj estas malsed ke ili ne ĉiam kaj ĉie estas valoen ĉiuj situacioj. ŭ M. BOULTON, se mi komprenis ŝin, la noj estas bonaj sed eraras. El tio, oni as konkludi ke la aŭtorino juĝas la konijn malbonaj, sed kredas pri la boneco nfana naturo. Cu ŝi kredas, aŭ ĉu estas iko. tion mi ne scias, ĉar por praktiki ugestan metodon nur necesas ŝajne kreboneco de la naturo infana. Sugesto s rimedo pli ol metodo, estas sintenado :tika pli ol filozofa. RossETTI tuj vidas tiun mankon laŭ ala vidpunkto, li substrekas la eblepri hipokriteco, sed laŭ mi, li iras pluen la vojo al kredo pri infanoj. Eĉ sinceen sugesta metodo povas kredi pri la eo de infano sed opinii necesa iun plenuulan influon ne diskutatan. La infano bona sed ĝi estas blinda kaj devas fidi konsiloj de la edukistoj. R. ROSSETTI por la infano la rajton ribeli, defendi motivojn, li malfermas pordon al prade la infano, li antaŭvidas debaton kie lenkreskulo ne estas juĝisto sed advode la socio. isone. mi bezonas plilarĝigi la debaton, a unua demando kiun mi studos estas : estas malbona konduto? El la « pekoj » mas distingi la individuajn kaj la so_ Rilate al la unuaj, mi opinias malfatrudi iun leĝon. Iuj opinias. ke drinki malbone, aliaj drinkas kaj estas feli!akte se drinkulo estas fraŭlo. se li driniur hejme kaj ne ĝenas la najbarojn, li tute libera rilate al la socio (1). Ke tus fihomo, ke li difektus sian sanstatio estas privata afero. Kompreneble nuloj tendencas malbone taksi malmon. same kiel iu religiulo tendencas ski la ritojn de aliaj religioj. Je la nole homa libereco, mi komprenas ke iuj stas kontraŭ tiu juĝo de la najbaro. estas ankaŭ kondutoj, kiuj tute difeksocian vivon : se via najbaro bruas nalpermesas al vi dormi, se la najbara o detruas vian ĝardenon, se viaj aminensogas al vi por trompŝteli monon… tiam mi opinias ke tia konduto havas 1 efikon kaj ne plu estas privata afero. kondukas al dua demando. Kiam edu-

kanto rajtas juĝi infanojn? Mi diris ke. en privata vivo. homo estas libera konduti malbone laŭ la juĝo de la najbaro. Sed ĉu infano estas same libera ?. kaj ĉu ankaŭ edukisto estas libera ? Kvankam edukisto estas pagata de la socio, oni povas konsideri ke li laboras ne nor la socio sed por la infano. Labori por la infano estas ne nrr lernigi al li la metodojn por legi kaj skribi laŭ sociaj reguloj sed ankaŭ konduti laŭ tiuj reguloj. Tial mi opinias ke edukisto devas almenaŭ konsili la infanojn. Ekzemple, se iu manĝas kukjon grandkvante, mi opinias ke la edukisto ‘devas agi antaŭ ol la infano estos malsana. Kial ? Unue ĉar la malsano alvenos eble nur dek jarojn poste, due ĉar se oni deziras ke infano elektu inter du kondutoj, estas necese ke li konu ambaŭ. M. BOULTON preferas vivjesan sintenon. sed ĉu sekvi vivdezirojn estas reale la plej bona konduto ? Cu naturaj impulsoj estas dioj ? Tiu elekto estas elekto kiun oni ne rajtas trudi pli ol la kontraŭen. Ke plenkreskulo agu libere, jes. Sed antaŭ infano sensperta kiu ricevas iujn influojn de la strato. de la familio, kial la edukanto estus pasiva ? Rilate al socia moralo mi konkludos same. Eĉ se oni prizorgas nur la feliĉon de la infano, estas necese lin prepari al la estonta socia vivo. Se la edukantoj, familiaj aŭ profesiaj, lasas la infanon agi libere en la artefarita socio kiu estas familio aŭ lernejo, la infano riskas ‘poste ricevi de la socio batojn pli viglajn kaj senkompatajn o] tiujn de la edukantoj kiuj amas la infanon kaj deziras ŝirmi ĝin. Tiam la kriterio estas klara, la bona konduto estas tiu kiu estas adaptita al socia vivo (2). Ne temas pri blinda sklavigo al sociaj kredoj, sed en liberala socio, oni povas eduki la infanon por ke li, ekzemple, .ne mensogu. (Kompreneble, estas alia problemo en socio kie diktatora reĝimo devigas mensogi por savi la vivon). Kiam la edukanto rajtas juĝi la konduton de infano. Cu estas oportune konigi tiun juĝon al la infano mem ? Tiu situacio similas al tiu de kuracisto antaŭ malsanulo : ĉu li devas klarigi la gravecon de la malsano ? Tio dependas de la cirkonstancoj kaj de la individuaj karakteroj. Iuj bezonas helpon. precipe la timemuloj kiuj ne kuraĝas ion entrepreni, kiuj dubas pri si. Al tiuj oni ne devas anonci malfavorajn juĝojn kiuj riskus malesperigi ilin kaj nuligi ilian psikan fonton. Sed aliaj estas memfiduloj, kiuj kredas sin la plej kapablaj kaj tendencas trudi al la najbaroj siajn dezi(1) Jes. sed kondiĉe ke li rezignu genera infanojn. — Red.

(2) Cu do ni plene akceptu la proverbon : « Inter lupoj, bleku lupe » ? — Red.

r

SEKVA NUMERO EN OKTOBRO

— paĝo 10 de la PDF —

82

ESPERANTO KAJ KULTURO

rojn. Tiuj bezonas bremsojn, avertilojn ; la vero eĉ malagrabla estas utIla. Kelkaj infanoj suferas, ĉar ili timas esprimi siajn dezirojn, sed oni devas ne forgesi tiujn, kiuj tuj kaptas la plej dikan kukon. batas la frateton… ktp, ili havas nature vivjesan sintenadon, eĉ se ili neglektas la vivdezirojn de la aliaj. Mi • parolis pri anonco de la malsano, sed la plej grava ago estas kuracado. En eduko morala, la problemo estas : kiel influi sur la konduto ? Iuj opinias ke oni devas lasi la naturon agi, kaj ne malebligi sian efikon, sed tiu negativa sintenado, ne ŝajnas al mi meriti la nomon edukado. La metodo kiun mi preferas certe najbaran tiun de R. ROSSETTI. La eduko estas kompleta pri iu punkto. kiam la infano akceptas iibervole kun amo dankema la konsilojn de la edukanto. Tio suposas ke la infano rajtas diskuti. kritiki. eĉ ribeli. kiel diras R. RossErri. Tiun metodon mi nomus volonte persvado. Gi taŭgas. kiam la edukisto estas valora, sed ankaŭ kiam la edukoto (infano aŭ ne) estas sufiĉe raciema kaj ne havas tro grandajn pasiojn. Post ribelo, diskuto kongruanta kun socia vivo. Se la edukoto estas tro pasiema aŭ tro sub.jektiva. la plej bonaj konsiloj restas eksteraj al li, la ribela sintenado daŭras kaj la infano restas pli malpli kontraŭ la cetero de la homaro. Gi estas nek adaptita al homa socio, nek kapabla konduti senderende de siaj deziroj ; ĝi ne estas libera. Konklude mi diros ke mi dezirus ĉiam uzi tiun metodon sed mi spertis ke ĝi ne valoras en ĉiuj cirkonstancoj. Alia rimedo estas la ekzemplo : la infano imitas la edukiston, kiun li admiras. Tiu metodo estas rekomendinda. kiam ekzistas natura simpatio inter la edukanto kaj la lernanto ; ĝi plaĉas al la virinoj, kiuj ĝenerale ne havas grandan inklinon por la antaŭe citita metodo. Kompreneble, sur la natura simpatio devas esti kulturata pli aktiva amo kiu fontan el la solidareco de komuna labo-.. ro, el sindonemo de la edukisto. Tiu agado povas kompletiroi la antaŭan ; ĝi agas kiam la raciaj argumentoj perdiĝas en nuancoj de la sentoj. Oni povas kompari ĝin al religio dum la unua estas pli scienca. Bedaŭrinde, ne ĉiuj infanoj estas raciemal kaj ne ĉiam estas simpatio inter lernanto kaj edukisto. En tiaj pli malfavoraj kazoj, restas armiloj por morala edukado. Se la infano estas morale malforta (aŭ psike malforta), se ĝi timas ne nur antaŭ la edukisto, sed antaŭ la vivo-problemoj, se tiu infano estas tiel mallerta ke ĝi naskigas kompaton sed ne simpation varman en la koro de la edukanto, tiam mi proponos la sugestan metodon de M. BouLToN. La plej inda ekzemplo estas tiu de la bubo. kiu mantenas porcelanajon. La patrino ne povas diskuti kun la bubo, ŝi tro timas la falon por simpatii kun la ludo infana, tiam Si sugestas : « donu al la patrino ». Sed tiu metodo sukcesos nur se la edukato fidas la parolojn de la edukisto se ĝi sentas sin malforta kaj blinde kredas la falsajn laŭdojn. (« Vi eraris sed vi estas inteligenta, vi povas fari pli bone »). Multaj francaj knaboj dirus en tiaj cirkonstancoj : « Le vieux se fout de rhoi ou il est tombé sur la tête », slanga esprimo signifanta proksimume : « La maljunulaĉo primokas min aŭ li freneziĝis ». Tial, eĉ tiu metodo, pli modesta ol la du unuaj, estas ne universala.

Iuj infanoj estas neraciemaj, ne simpatias kun la edukisto, ili sentas sin fortaj kaj fidas pli en siaj kapabloj ol en la helpo de la aliaj. En iu difinita kazo, ili vidas solvon, kiu plaĉas al ilia intereso kaj tuj impetas en tiun konduton, spite al la cetero de la mondo. Ne plu estas la kazo de la bubo kun porcelanaĵo, sed de iuj junuloj (kiujn mi konis – ne estas teoria kazo) kiuj intence frakasis per ŝtonoj la fenestrajn vitraĵojn de tuta domo. Kiam por ludi homo forbruligas siajn monbiletojn, oni povas diri ke li estas libera, sed kiam li bruligas tiujn de la najbaro, kiu sugesto tiam taŭgas ? Cu oni povas kalkuli pri simpatio ? Eble, sed mi ne kredas ke centprocente, kal tuj, tiu solvo efikos ; en la aliaj kazoj, kion fari ? Diskuti ? La ribelantoj klarigos ke vivo estas ĝuo. ke ili deziras tiun ĝuon, kaj ke la aliaj devas mem zorgi pri si : « Ciu por si, Diablo por ĉiuj ». Tiu vivkoncepto kiu neas moralon havas sian logikan forton kaj mi ne kredas ke per frazoj oni povas bremsi tiun egnismon. Puno, tiam, estas rimedo por montri ke super la persona egoismo estas la socia. Morale, ĝi ne valoras pli, sed praktike ĝi estas forto kiu ŝirmas kontraŭ la perfortuloj. Al puno de aŭtokrata instruisto. mi preferas la decidon de klasa tribunalo, sed tiukaze estas puno. ĉiukaze la vivjesa deziro de iu estas bremsata. Iuj opinias tiun bremsadon katastrofo laŭ principoj noblaj ; laŭ mia sperto mi respondos : tio dependas de la cirkonstancoj. Eduko estas malsimpla problemo, ĝi devas trovi sukceson tra duobla adaptiĝo, de la edukanto kaj de la edukato. Iuj metodoj sukcesas kun iuj lernantoj, sed ne kun la aliaj. La metodo de M. BouLTON supozas fidon al la edukistino (persone mi ne kredus) kaj la rimarkoj de R. ROSSETTI prl la rajtoj de la infanoj estas fakte limigitaj en la socia vivo. F. BOYET.

Lastminute • FL zVASVAR, HUNGARIO. D-ro Kondor Jozsef skribas ke li jam tradukis hungaren la artikolon de Marjorie BOIILTON : « Sugesto en la Klasĉambro » kaj esperas publikigon en la oficiala pedagogia gazeto. Se eble li sendu al ni du pruvekzemplerojn. Sukceson ! • EL PIRNA, ORIENTA GERMANIO. Nia korespondanto kolektis so adresojn de novaj kaj malnovaj esperantistaj kolegoj. Ciuj kune ili strebas atingi oficialan permeson : tiu ebligus al ili instrui jam en pli ol 20 lokoj. Gratulojn kaj sukceson ! • EL ZAGREBO, JUGOSLAVIO. « Skolske novine » (no 24) raportas pri konferenco de instruistoj esperantistoj (10 Jul 56). Estis fondata Sekcio de instruistoj kaj profesoroj esperantistoj en la kadro de kroatia Esperanto-Ligo. Regularo adaptita et de ILEI. Petskribo pri Esperanto en la lernejojn sendita al « konsilantaro por klerigo ». Ni gratulas nian kunlaboranton, Francisko NOVLJAN emerita gimnazia direktoro (Badaliceva 9-a, Zagrebo) kiu elektiĝis Prezidanto. Sukcesojn al la nova « Sekcio ».

— paĝo 11 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO INFORMOJ (fino de p. 74) objektojn. La lernejo jam posedas riĉan muzeon tiel kolektitan. En « Sloga » (Konkordo) n° 10 (15 Svibnja 56) p. 12-13, B. Pipinic pritraktas la saman temon sub titolo « Karaj geamikoj » (Ses ilustrajoj). Amban gazetoj el Zagrebo.

ojn kaj ideojn per Esperanto. Post nemultaj monatoj jam funkcios tri rondoj interlernejaj : Bienne/Svislando, Zagreb/Jugosla-

vio, Beverwijk/Nederlando. Kaj nun, kiu anoncas sin por kvara rondo ? Mi kaptas la okazon danki la redakcion pro tio, ke ĝi tiel afable malfermis siajn ko-

lonojn por niaj alvokoj kaj la aperigo de la adresoj de la interesuloj.

« NOVAJ GRAJNOJ EN VENTO » Gojiga letero el Nederlando « Mi vidis vian interlernejan ĵurnalon « Grajnoj en Vento » kaj tio kaptis min tiel, ke mi decidis peti informojn pri ebla nova rondo. Mi estas esperanto-instruisto en la porinstruista seminario en Beverwijk kaj mi volus informiĝi, ĉu estus eble formi seminarian rondon. Niaj lernantoj, ĉiuj estontaj instruistoj, estas 15-20 jaraj kaj certe ĝoje kunlaborus. « Eble vi povus verki on pri tiu ĉi propono en iu pedagogia revuo aŭ sciigi al mi, kiamaniere mi povus atingi alilandajn porinstruistajn seminariojn. »

H. F. van DENZEN, Bissch. Kweekschool Romerkerweg 10. Beverwijk (Nederlando). Volonte mi verkas tre mallonge, insiste petante gesamideanojn — instruistoj kaj profesoroj en seminarioj — tuj kontakti kun s-ro van Denzen por baldaua stango de rondo kun eldono de gazeto interlerneja. Tre ĝojiga estas la fakto, ke estontaj geinstruistoj el multaj landoj interŝanĝos siajn sper-

$3

Bienne/Biel, Svislando. M• ERBETTA,

LA JUNA VIVO Restas stoko de 12.000 ekzempleroj (19341939) de tiu bonega gazeto porinfana (10-16jara). Ekzistas ankatl binditaj jarkolektoj. Gi entenas diversajn rakontojn por infanoj el diversaj lingvoniveloj, ludojn, kantetojn kun muziknotoj, enigmojn, kursojn, ilustraĵojn. Ni tre konsilas mendon ĉe la diversaj Libroservoj aŭ rekte ĉe la redaktintino : S-ino E. Van VEENENDAAL-BOUWES, Limmen

(N.H.) Nederlando.

INSTRUISTA LETERO la organo de I.L.E.I. (Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj), estas intima ligilo inter geinstruistoj tutmondaj, eldonata de S-ro SVANTESSON, Skonertgatan 1, Goteborg, vr., Svedujo. Oni abonas por SERIO da dek sinsekvaj numeroj. Abonkosto : 4 svedaj k ronoj, aŭ .275 francaj frankoj. Peranto en Francujo : S-ro Odent, 46, rue Rouget-de1lsle, Calais. Poŝta ĉek-konto : Lille N-ro 1 437-63.

Pri la plena Vortaro Sekve de la recenzo de Plena Vortaro en la Decembra n° de « Esperanto el Culture » ni ricevis la jenajn notojn de Prof. G. WARINGHTEN. Ili certe per si mem interesos la leganton. Mi dezirus fari kelkajn rimarkojn pri la tre bona kaj dankata recenzo, kiun D-ro ALBAULT dediĉis al la P. V. « Gaino surprizas pro sia sono kompare al sia deveno » ; sed la deveno estas ja la latina « vagina » kun la akcento sur la i ; vere estas ke en la itala (guaina) kaj en la hispana (vaina) la akcento deglitis sur la a : sed tion imiti en Esperanto estis neeble, pro la ekzisto de la vorto « gajno ». La demando pri la psel dosufikso (-acio, -ika, ktp.), estas malfacila : ĝi efektive dependas de la pli-malpli granda rapideco de asimiliĝo de ĉiu vorto. Tiuj vortoj eniras la lingvon lan la 15-a • regulo, t.e. kun sia internacia formo « ekstradicii, hermetika, antibiotiko », ktp. En la okazo, kiam ili estas sufiĉe ofte uzataj, oni sentas la peton de la pseildosufikso kaj oni iniciatas sensufik-

san formon ; sed la sukceso dependas ne de la logiko, sed de la ĝenerala uzado. Ekz-e, kvankam la ideo mem estas tute simpla kaj komuna, la nuda formo « konverso » ankoran ne anstatailis la oficialan a konversacii ». La vortaristoj devas do sekvi la uzadon, eĉ se ili preferus pli logikan disvolviĝon. Aliflanke, mi opinias, ke oni devas diri « neolitiko » ktp., ĉar en kelkaj tiaj vortoj, la senco de la greka vorto « lito » (= ŝtono) estas ankoran sentebla la fakuloj parolas pri oolitoj (t.e. pri ŝtonoj, ne pri epoko), pri aerolito, monolito, ktp. Por eviti konfuzon, oni devas uzi ĉe la periodnomoj la psendoŝufikson -iko. Mi plene konsentas kun D-ro ALBAULT pri « islamano » prefere al « muzulmano », kaj pri liaj konsideroj rilate al la tiel nomataj poeziaj vortoj. Estas malofta okazo legi ion saĝan kaj senantanjuĝan pri tiu temo. Prof. G. `VARINGHIEN.

— paĝo 12 de la PDF —

84

ESPERANTO

KAJ KULTURO

KONKURSO 7-a KONKURSO S-ro Bonamy, F-ino ChaGajnintoj telain, S-ro Chazal, S-ro Couwenberg, Dr Jaromir Jermar, F-ino Joubert, S-ino Lemoine, S-ino Pallard, S-ino Reyneau gajnis 2 poentojn. Ni gratulas ĉiujn. 8-a KONKURSO Jen la solvo : Horizontale : 1. Grumblulo ; 2. Lariko ; 3. Te, laro, ro ; 4. Alo, ko, ten ; 5. Perko, ergo ; 6. Egal, unuig ; 7. Rit, on, dor ; 8..Ko, bruo, na ; 9. Dolori ; 10. Monoplano. Vertikale : 1. Gutaperko ; 2. Elegio ; 3. Ul, orat, do ; 4. Mal, kl, bon ; 5. `-Brako, orlo ; 6. Liro, unuop ; 7. Uko, en, orl ; 8. Lo, trud, ia ; 9. Region ; 10. Monogramo. Gajnintoj : F-ino Arnould, S-ino Beillier-Bizot, S-ro Bourry, F-ino Chatelain, S-ro Chevalier, S-ro F. Couwenberg, F-ino Forest, Dr Jaromir Jermar, F-ino Joubert, Ges-roj Lanz, S-ro Le Seac’h, S-ro Letendre, S-ino Pallard, S-ino Reyneau, S-ino Robin, S-ro A. Scholtz, F-ino Texier gajnis 2 poentojn. S-ro Génuit, S-ro Le Coze, S-ino Rosenstengel, S-ino Villette gajnis 1 poenton. Ni gratulas ĉiujn. 10-a KONKURSO 1) Eltrovu 21 vortojn, kies difinoj estas 1″ Spiralforma ornamaĵo ; 2° Nazmalsano ; 3° Arto trafe paroli ; 4° Ceremonia vira vesto ; 5° Ripozejo ; 6° Raba amerika katparenca besto ; 7° Pinta metala bastoneto ; 8° Traklargo ; 9″ Vojeto

en kamparo ; 100 Procedo de vendo ; 11° Provizora regnestro; 12° Arbusto kun flavaj floroj ; 13° Ataki la unua ; 14″ Senmotora aviadilo ; 15° Muzika teatraJ o ; 16° Konforma kun la lego kaj juro ; 17° Fiŝkaptilo ; 18° Ekstrakvalita ; 19″ r’lugaparato ; 20° Tre malgranda birdeto ; 21° Orkestra peco. 2) Elprenu el ciu trovita vorto la unuan literon, kaj formu, laŭ la numerita vico, malgrandan frazon, kiu estu Esperanta kondutgvido. Por bona respondo vi ricevos 2 poentojn. Sendu viajn respondojn gis la fino de la venonta monato al S-ro Guilot, Cours de la 4° République, Gaillard, Hte-Savoie (Francujo). Dunkesprimo : ĉar tiu-ĉi numero estas la lasta de 1955-1956, mi kaptas la okazon por saluti ĉiujn partoprenantojn, ilin danki pro ilia fidelo, kaj pro la afablaj vortoj, kiujn ili ofte aldonas por la korektanto. Specialan saluton mi sendas al niaj gesamideanoj el Belgujo, el Cehoslovakio, el Germanujo, el Italujo, kiuj entuziasme partoprenas la konkurson, kaj ankaii aldonas amikaĵojn al sia respondo. Al ĉiuj, bonajn feriojn… eble en Grésillon 1 – Mi memorigas al niaj eksterlandaj abonintoj, ke la regularon de nia konkurso oni trovas en la junuara numero. Por ricevi gin, oni sin turnu al S-ro Bidoit, en Baugé (Maine-et-Loire). – Al ĉiuj, mi memorigás, ke ankaii por la elekto de la premiaj libroj oni sin turnu al nia S-ano Bidoit.

K

POR VIA DISTRO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1

i

2 3

•

4

i~

.•

5 6

4. Fonetike : frukto ; moviĝos ; inverse : bildo. 5. Subtera ĉambro de preĝejo. 6. Hakilo. 7- Pronomo ; larĝa streko (r) ; prepozicio. 8. Preni ion kiel rimedon por atingi celon ; du samaj vokaloj ; suna lumo (r). 9. Alkala bazo; senti impreson de surprizo. 10. Karaktero de io bone adaptita al sia destino.

Horizontale :

7

1 ■{

8

■

9 10 KRUCVORTOJ N° 6

Vertikale :

1. Doktrino, kiu akceptas kiel kriterion de 1’vereco nur la praktikan valoron. 2. Inverse : konforma al la regulo de la beleco ; grasa fluajo. 3. Posesivo ; fonetike : malgloro ; fonetike : altestimo.

1. Speco de dikŝela oranĝo. 2. Inverse : episkopa ceremonia kapvesto (r) ; inverse : afekti gravan nenion. 3. G. de papagoj (r) ; fonetike : honto ; filo. • 4. Inverse kaj fonetike : eksterigo de kapabloj ; funkcios ; fonetike : bonega afero. 5. Subtera ĉambro de preĝejo. 6. Hakilo. 7. Inverse : participa finaĵo (r) ; larĝa streko (r) ; fonetike ê pagilo. 8. Instrumento ; du samaj vokaloj ; en tiu loko. 9. Konscii pri io (r) ; la personigita morto. 10. Scienco pri la formo de vortoj.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

N” 8

OKTOBRO 1956

ESItIANT® U44111 WIJLT-ULO Internacia Pedagogia Revuo Redaktejo : D-ro ALBAULT. 11, rue des Feuillants, Toulouse, Francio. Allministrejo (abonoj, ktp.) : E. BIDorr, 6, rue de la Paix, Baugé (M. et L.). Francio. Eldonejo : H. MICARD, Emerita Instruisto, Epineux-le-Séguin (Mayenne), Francio.

F. Novijan

UHIVERSMA KIJUURO Cu ĉi-tagoj de turmentoj venis veki el dormado la animon de l’homaro, veki ĝin al vera vivo ? (La Nica Literatura Revuo, p. 192). Rabindranath TAGORE, granda hinda verkisto kaj filozofo, Nobel-premiito, iniciatis sintezon de europa kaj aziaj kulturoj. Tial li vojaĝis tra Eŭropo, estis ankaŭ en Zagrebo, kie li parolis antaie multnombra elektita publiko. Dum du semajnoj, en Junio 1921, li estis gasto de germana filozofo Hermann KEYSERLING, verkisto de la « Tagebuch eines Philosophen » (Taglibro de filozofo) kaj fondinto de la « Schule der Weisheit (Lernejo de la saĝeco). Lin mi vizitis en la jaro 1923 post la kongreso en Nurnbergo. Ni tiam parolis pri tio, sed mi ne volas nun citi lian opinion. Estas certe, ke per disvastigo de Esperanto, universala lingvo, iom post iom ekestos ankaŭ universala kulturo. Krom la ĉina, hinda, persa, hebrea, mediteranea kaj europa kulturoj, ni devas konsideri ankaŭ la indigenajn kulturojn amerikan kaj afrikan. Sed ekzistas multaj nuancoj en ĉi-tiuj kulturoj. Ekzemple Jugoslavio apartenas al eŭropa kulturo, sed en ĝi ni povas diferencigi minimume ok diversajn nuancojn. Ciujn ili kontribuas al la grandioza sintezo – ili estas komponantoj, kiuj donos la rezultanton. Gis nun la esperanta literaturo apartenas preskaŭ esklude al la eŭropa kulturo, nur Japanujo iom influis ĝin. Kun tempo al ĝi aliĝos la aliaj kuturcikloj : ni ricevos tradukojn el iliaj literaturoj, iliaj adeptoj verkos originale en Espe-

ranto, per vojaĝado kaj personaj kontaktoj ekestos interkonatigo nun tute neimagebla. Ni ne pretervidu la korespondan literaturon. Tam nun esperantaj leteroj flugas de kontinento al kontinento per aerpoŝto. Mi korespondas jam pli ol tridek jarojn kaj inter la leteroj mi ricevis verajn perlojn de nia literaturo. Certe aliaj havas la samajn spertojn. Tiuj leteroj restos en tirkestoj, sed ilia efiko certe estas granda. Kelkfoje la korespondanto eĉ ne imagas, ke li donis al sia amiko netakseble valoran komunikon per iti simpla rimarko. Ni ne povas antaŭvidi, kia estos tiu universala kulturo, sed la nunaj kulturoj fariĝos ĝiaj nuancoj same, kiel la brita, franca, germana, itala, rusa, usona, k.t.p. estas nuancoj de la europa kulturo. La tasko de la instruistoj estos kolosa. Ne nur ke ili edukos la esperantistoj, sed ili zorgos, ke en la sintezon venu la plej bona el ĉiu kulturo ; ili edukos la verkistojn de la diversaj kulturcikloj al harmonia kontribuado por la tutmonda kulturo ; ili mem ankaŭ donos siajn proprajn kontribuaĵojn de granda valoro. La universala kulturo estos kreata iom post iom nerimarkeble. Gi estas kreata jam nun. La instruisto, devos esti konsciaj pri tio, por ke ilI povu influi ĝin kaj doni la ĝustan direkton al ĝia evoluo. Eble ni povus antaiividi la programon por ĉi-tiu laboro. Pripensu tion, karaj gelegantoj 1 La unua ero de la programo estos enkondukigi Esperanton en la lernejojn, kiel devigan objekton.

— paĝo 2 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

86

INFORMOJ ESPERANTO EN LA GAZETARO

ni volas apartenigi nian I.P.R. kaj al kiu ĵus aldoniĝas la « Geograf ia Revuo » sub redaktado de nia ŝatata Tibor SEKELJ kaj eĉ tria literatura revuo : « Prometeo » eldonita en Japanio. Ni esperas baldaŭ pli detale raporti pri tiuj revuoj.

En « Skolske noi ine » n-ro 26 de la 29-VI1956 prof. Mato Bojiĉeviĉ skribas, laŭ sciigo el nia revuo, pri la internacia infankongreso nun okazinta en Kopenhago dum 41-a U.K., kaj parolas pri pedagogia valoro de Esperanto. Doninte resuman historion de nia movado en la mondo ĝenerale kaj en JugosEn la venontaj jaroj kaj jam nun rn lavio speciale li pledas por enkonduko de .. devas lukti kaj venki au perei : tiom da Esperanto en la lernejojn. energio dissternita tra la tuta mondo •

estas ja kuragiga. NOVSPECA PREMIO Okaze de la ternojarfino lerneja komitato de la klasika gimnazio en Zagreb (Jugoslavio) premiis samideaninon Zlata Gaberŝek, lernantino de la 5-a klaso, pro bona konduto, laboro en junularorganizo kaj pro sukcesa gvidado de Esperanto-kurso al siaj koleginoj. Ni gratulas! BLINDDL- KONGRESO Dum la 41-a U.K. okazis la 26-a Internacia Kongreso de Blindaj Esperantistoj en la Blindul-Instituto de Kopenhago. Ceestis pll ol 125 partoprenantoj el 13 landoj. Krome okazis la dua Cef-Kunveno de la Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj. INTERNACIA KONGRESO PRI LA «VIVANTA LATINO » Gi jus okazis en Avignon. Laŭ privata letero de nia amiko LLECH-WALTER, se la raportoj estis parte latinaj, la diskutoj okazis nur nacilingve ! Montrigis granda intereso ĉe la latinistoj pri la interesa libroekspozicio organizita de S-ro RIBOT kaj lia edzino. Gratulojn al niaj tri samideanoj pro ilia bona inform-laboro. NIA GRANDA FAMILIO Al nia kunlaboranto P. BABIN naŝkigis la 21-an de Aŭgusto filino Benedikta, en nia kulturdomo de Grésillon. Gratulojn kaj bonfarton !

NIA GAZETARO Estus eraro kredi, ke ekzistas nur niaj ŝatataj « Esperanto », « Heroldo » kaj aliaj bone konataj internaciaj aŭ eĉ naciaj revuoj. Ciu devas almenaŭ scii pri la ekzisto de tuta serio da tre altkvalitaj revuoj, kies tasko estas servi nian kulturan movadon kaj spiti al ĉiuj Blinkenbegoj kaj aliaj ignorantoj de l’mondo. « La Nica Literatura Revuo » kaj « Norda Prismo », « Scienca Revuo » kaj « Medicina Revuo » estas jam brila vico al kin

MONDORGANIZOJ KAJ ESPERANTO Ni ricevis de Esperanto-Grupo, Malagnou 52, Genĉve, sep belajn faldprospektojn en Esperanto publikitajn de gravaj mondorganizoj : — O.M.S.O., la Organizo Monda de la Si no — I.L.O., la Internacia Labor-Ofico ; — M.M.O., la Monda Meteorologia Organizaĵo ; — A.I.S.S., Asocio Internacia por Sociala Sekureco ; — I.K.E.M., Interŝtata Komitato por Europa Migrado. Kaj krome de 2 svisaj transport-komnanioj : — prospekto de la Aerkompanio . Swissair ; — prospekto pri la Ioetschberg-Fervojn. Aliparte ni informas vin, ke nia U.E.A. prezentas nun al la publiko samstilan prospekton kiun ni varme rekomendas ĉefe por uzo dum la internaciaj neesperantistaj kongresoj. Seslingva, ĝi prezentas en kelkaj paragrafoj kion oni sciu pri la internacia lingvo ĝia literaturo kaj gazetaro, ĝiaj kongresoj kaj organizoj, ktp… Mil ekzemplero’ kostas 4.000 fr. an 40 nederlandajn guidenojn. (Mendebla ĉe U.E.A. Eendrachtsweg Rotterdam C, Nederlando). La Redakcio kore dankas al S-ro P. KORTE el Veendam, kiu donacis ampleksan kvanton de la antaiunilita I.P.R. kaj de la antaŭinta « Novaj Tempoj ». Sekve ni posedas sufiĉe multajn numerojn duoblajn, kiuj unuavice utilos por interŝanĝe kompletigi nian kolekton. Informiĝu ĉe la redaktejo : D-ro A. ALBAULT, 11, rue des Feuillants, Toulouse. (Mankas al ni precipe : I.P.R. el la jaroj 1927 ĝis 1931 inklude ; kaj la unua jaro de « Novaj tempoj »).

— paĝo 3 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

87

1..1. Eindlap

Esperanto kiel unua fremda lingvo El Za numero 11-12 de la 7-a jaro de I.P.R. (Nov-Dec 1928) ni ĉerpas la jenan artikolon. Origine ĝi konsistigis ĉapitron IX de Za verko « Modern Language Learning » (Moderna Lingvo-Lernado) de J. J. Fnun.AY, honoraria profesoro por Edukado ĉe la Universitato de Manchester. J. J. Fnmi.AY estis « kunlaboranto » de I.P.R. de T.A.G.E. kaj konsentis ke tiu ĉapitro aperu en nia antaitmilita gazeto. F-ino Martha MOELKE ĝin tradukis. Pro la nova aktualo de la problemo ni opiniis ke ni devas reprodukti tiun tekston en nia nova I.P.R. LA RAPORTO DE LA « BRITISH ASSOCIATION » La aŭtoro konatiĝis kun Esperanto per tute unutona okazo. Dum multaj jaroj li estis membro de la « British Association for the Advancement of Science » kaj estis konata pro siaj esploroj rilate « Modernan Lernadon de Lingvo » ; kiam la Asocio fondis Komitaton (Sekcio L.) por esplori la problemon de Internacia Mondhelplingvo taŭga esti akceptata de scienculoj, li estis petata fariĝi membro. Li interesiĝis kaj tuj aranĝis eksperimentan klason por instruistoj, kiuj, lernante la elementojn de Esperanto, povus fariĝi kompetentaj rilate ĝian valoron. Ci tiu pruva kurso certigis la decidon de la Komitato de la British Association (1921). Nur en la nuna jaro (1927) la aŭtoro trovis vojon serioze okupi sin pri la esperanta problemo, kaj ĉi tiu malgranda volumo estas la rezulto de personaj spertoj dum la lernado de Esperanto. Ci prilaboras kaj multrilate plibonigas la spertojn, kiujn la aŭtoro kolektis dum la jaroj 1891-1892, lernante « die deutsche Sprache » en Germanujo. Ci tiu fragmento de membiografio estas enmetita nur por trankviligi legantojn, al kiuj la ideo de eltrovita (1) lingvo estas neinteresa. Ekzistas ankoraŭ multaj meditemaj personoj, kiuj opinias, ke Esperantismo estas amatora movado kaj ke iu ajn, kiu defendas ĝin, havas nekonfidindan, nekompetentan juĝon. Sed la « British Association » kaj ĝiaj Komitatoj ne estas obskuraj propagandistoj ; la raporto, kiun oni prezentis al la Edinburga Konferenco, estis sufiĉe sobra kaj enuiga. Gi kolektis pruvmaterialon, kunmetis ĉiujn gravajn faktojn kaj, kun nur unu kontraŭa voĉo, prenis la partion de la lingvo kreita de Zamenhof. Intertempe la pruvmaterialo pliigis pri la fakto, ke Esperanto solvis problemon, kiun la mondo mokis dum du centjaroj. « LA INTERNA IDEO » Ekzistas sendube aliaj kaŭzoj por la akcepto de Esperanto ol tiuj, pri kiuj

ni interesiĝis kiel membroj de la British Association : estas, antaŭ ĉio, « la interna ideo » — la etika, humana sopiro, kiun Zamenhof prezentas al ni kaj kiel profeto kaj kiel lingva geniulo ; sed ĉi tiu vidpunkto de internacieco restu ĉi tie sur alia flanko. La problemo de ĉi tiu libro estas, kiamaniere oni lernu fremdajn lingvojn. Esperanto ĉi tie interesas nin nur, ĉar ĝia strukturo donas al ĝi unikan rangon rilate la teknikon de lingvo-lernado ; sekve la titolo de ĉi tiu ĉapitro. Tamen, opiniante, ke la morala problemo apartenas al alia flanko, ni ne volas konstati, ke ĝi estu ignorata. Krom la motivoj, kiuj instigas al lernado, kaj por plenkreskuloj, kaj por infanoj, infanoj, ĉi tiuj socialaj kaj moraLaj rezultoj influi la efikon de instruo. MALFACILAJOJ EN LA ELEMENTOJ MALALTIGITAJ AL MINIMUMO Ni vidis en ĉapitro I, ke la neinstruita animo, kiu trovas en la unu gepatra lingvo sufiĉan instrumenton por la esprimo de pensoj kaj sentoj, rifuzas la akcepton de iu dua. Fakte, estis ĉi tiu fenomeno, kiu ĝis modernaj tempoj donis tiel grandan avantaĝon al instruito, al komerca oficisto kontraŭe al la neinstruito, kiu povis paroli nur unu lingvon kaj kapa(1) Rim. de la aŭtoro : La nura ideo de invento, rilate, lingvon, estas ne nur neinteresa, sed vere antipatia per multaj lernantoj. Sed la iro de Z’tempo pruvas, ke ĉi tiu antipatio, kiel aliaj profunde sidantaj antaicjuĝoj, baziĝas sur konvencio, kaj ne sur Za naturo de Za aĵoj en si merrt;, kaj ĝi ĉesas, kiam la studanto ekkonas kun )controlas Za iron de la evoluo en lingvo. Pro tio lee Zamenhof estis vere talenta inventulo, oni nun konsentu, ke li, kiel aliaj sukcesplenaj inventuloj, estis homo « naskita en ĝusta epoko ». Esperanto alvenis kiel evoluo, kiun nia epoko estis atendinta, evoluo ekstere de la etnaj lingvoj, al kiuj ĝi estas kompletigo. — (Ci tie sekvas noto nun ne plu aktuala pri IALA, tiam neiitrala esplora instituto. — Red.)

— paĝo 4 de la PDF —

88

ESPERANTO KAJ KULTURO

HELPO RILATE blis skribi neniun. Latino estis mistero. La franca kaj la angla estis provincaj, GRAMATIKAJN IDEOJN krudaj. Ne malmultaj scienculoj en altaj Krom ĉi tin superstaranta avantago pozicioj deziras ankoraiz en siaj koroj, reteni ĉi tiun malhumilan iluzion, ke estas aliaj kaŭzoj, kial Esperanto devus ili estas heroldoj de mistero • ili ne ha- esti instruata dum unu aŭ du jaroj, anvas kaiizon timi la perdon de prestiĝo. taiz ol iu ajn.nacia lingvo estas enkonduLa granda amaso de homaro ankoraŭ kata en la lerneja studo-plano. Ni rimarvivas en fazo de evoluo, en kiu loka dia- kigis en ĉapitro V, ke ideoj de gramatilekto kontraŭbatalas normalan nacian ko, t.e. de universala gramatiko, plej lingvon. Plua sukceso rilate Ia unuiĝon bone estas prezentataj al la atento de la kun fremdaj nacioj per komuna ĝuo de junularo dum la tempo, dum kiu ili lerfremda lingvo ne fariĝas en unu me- nas iun a n ‘fremdan lingvon, de kiam mento. Ili tamen devus studi ĉi tiun f e- ekzistas absoluta kaŭzo por konsideri nomenon de rezisto, ĉar sub ĝi parte gramatikan fenomenon. Kaj ĉar la regukuŝas la malfacilaĵoj, kiujn la lernantoj loj de Esperanto-gramatiko estas maldevas venki, volante progresi, ĉu en la multaj kaj permesas neniujn esceptojn, latina kaj la greka, ĉu en la franca kaj la` Ia lernanto povas fiksi sian atenton al la germana. En ĉiuj ĉi lingvoj la opozicio, ĉefaĵoj de universala gramatiko, ne daŭre malhelpas la eniĝon de iu ajn fremda memorante malregulajojn aŭ idiomajn lingvo, estas treege fortigita de la mal- uzadojn. Pro tio la propono, kiun ni facilaĵoj, kiujn la lingvo mem prezentas faros en la sekvonta ĉapitro rilate la en ĉiuj punktoj de « formo », priparo- aranĝon de lernejaj tempo-tabeloj. Kiam litaj en capitroj III ĝis VIII. En unu la paralela kurso estas arangata per (a) instruo pri formoj amuzigas per malre- lerni Esperanton (kelkajn minutojn ĝis gulaĵoj, en alia la gramatiko eble estas duona horo) ĉiutage, kaj (b) por studi simpla, sed la elparolado kaj la silabado gramatikon (kun ilustrigoj de la angla ŝajne estas haosaj. La lernanto estas timi- kaj de la esperanta) unu aŭ du fojojn gita, ĉar ŝajnas al li, ke li devas batali semajne, la lernanto fine de unu lernekontraŭ ĉiu ĉi malfacilaĵoj kune. Ni ja jaro estos sperta pri gramatika’ ideoj. montris, kiel la proverbo « Dividu kaj Se li nun progresas al dua fremda lingvenku » estu uzata tiamaniere, ke li vo, al la franca aŭ al la latina, li kapavenku kelkajn el ili antaŭ ol la ceteraĵo blos efike kontraŭstari la komplikojn de atakas lin ; sed la plej bona por li estus gramatiko kaj sintakso en ĉi-tiuj lingvoj, malrapida progreso, kaj ni ne apartenas kun preparita spirito : ideoj de akordial tiuj, kiuj promesas rapidan akiron de ĝo de kazoj, sekso kaj nombro, tempo la franca aŭ de la germana post du aŭ kaj stilo, pronomoj kaj prepozicioj fatri monatoj. riĝas parto de lia intelekta perfektigo. Nun la eltrovo de la mondhelplingvo Ci-tio vere estas alia apliko de la prinebligis rigardi la tutan problemon el cipo « Dividu kaj venku », al kiu ni nova vidpunkto. Oni zorgis pri gramati- aludis. ko la plej simpla : kial povus esti alie, se la konstruo estas elpensita « ex maVORTARO DE ESPERANTO china » ? Ekzistas neniuj esceptoj kaj malregulaĵoj. La vortformado estas egale La sama principo estas aplikenda ĉe klara kaj enhavoplena, uzante en siaj ra- la akiro de la vorttrezoro. La granda dikoj kaj finaĵ oj la ekzemplojn de la ĉe- amaso de Esperanto-vortoj kaj -radikoj faj eŭropaj lingvoj. La elparolado akor- estas de sama deveno kiel la latinidaj diĝas kun la ĝenerala europa modelo, lingvoj kaj ankaŭ iomete devenas el gerkaj ankaŭ ĉi tie ne ekzistas esceptoj. manaj fontoj. La sistemo de vokalaj soSilabado ankaŭ ne kaŭzas malfacilojn. noj estas ankau « kontinenta » kaj treeDo, se niaj infanoj, en la ago de dek ge helpas la anglan lernanton adapti sin jaroj, komencas lerni Esperanton, ili ra- poste al la pli artifika elparolado de pidege sukcesas uzi ĝin vere kaj plezure; francaj sonoj. Oni nomis (2) Esperaniu, kiu ne fakte spertis, kion infanoj po- ton « La latino de la demokratio » kaj vas atingi pere de Esperanto (en kontras- ĉi-tiu eldiro vere bone taŭgas, ĉar ĝi to al ilia treege malrapida progreso ri- montras la facilan elokventecon, kiu plilate la francan) ne kapablas imagi, kion malpli metas la lernanton en kontakton ĉi tiu diferenco signifas. La ĉefa afero kun la kondiĉoj, sub kiuj la nacioj de estas, ke la opozicio malaperis : de nun Eŭropo, reen irante la vojon ĝis al la la. l rizanto eniris la mondon de nacioj ; suvereneco de la Roma Imperio, povas li parolas, ludas, pensas, sentas en alia lingvo ; kaj la aliro estas malfermata por li por ripeti la eksperimenton rilate la (2) Rim. de la atttoro : Tion faris la nun francan aŭ la rusan azi iun ajn nacian Profesoro Mayer of Cambridge. lingvon, kiu nun komencas veki lian in- bedaitrata La disvolvo de liaj ideoj pri Esperanto dum tereson. Eĉ se Esperanto havus neniun la Esperanto-Kongreso en Cambridge, 1907, alian meriton, ĝia eltrovo estis valora, malkaŝigis atentindan pruvmaterialon pri la se nur por helpi al la instruistoj kontraŭ helpfontoj de ĉi-tiu lingvo en la manoj de granda scienculo. ĉi tiu malfacilaĵo t

— paĝo 5 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO akordigi sian heredaĵon kun la diversaĵoj de nacia historio. Supraĵaj kritikoj de la Esperanto-Movado ofte pretekstas, ke gi estas minaco kontraii la nacia literaturo kaj la nacia kulturo. Oni fakte suspektas, ke kelkaj instruistoj pri la franca aŭ la germana timas perdi sian laboron, kiam la tuta popolo enpenetros en la spiriton de Esperanto. Ili rigardas gin kiel konkuranton. Nenio povas esti pli malgusta ; ĉar ju pli ĉi-tiu movado disvastigas, des pli granda estos la postulo inter ĉiuj intelektuloj pri kompreno kaj komuna sento inter la nacioj. Ju pli la malamikeco de ŝovinismo malplimultigas, des pli la homoj provas konatigi pli intime kun la lingvo de la fremdulo, al kiu ili jam havis kvazaŭ provizorajn rilatojn per Esperanto, kiel mondcivitanoj. Esperanto sendube post malmulte da tempo atingos eminentan pozicion por si mem, nepre bezonata por internacia interparolado, kiel la sola neŭtrala platformo, sur kiu ĉiuj nacioj povas renkonti unu la alian kiel egaluloj ; sed neniam gi povas anstataŭi la funkciojn de historiaj kaj literaturaj studoj, kiuj estas absolute kunligitaj kun la studado de la grandaj lingvoj, en kiuj la homa historio estas enfermita : Do, kiam instruistoj de Modernaj Lingvoj en lernejoj kaj kolegioj aligos Esperanton al sia instruplano, ili pligrandigos la valoron de ĉiu el la aliaj lingvoj, kiujn ili nun instruas, kaj samtempe helpos, ke iliaj lernantoj trovas novan rimedon por teknika laborkapablo dum la unuaj jaroj de studado. UTILO POR LA INSTRUISTO Al la nuna generacio de instruistoj Esperanto povas fari specialan servon, eĉ se ili ne havas la intencon, uzi gin kiel instrumaterion en siaj propraj lernejoj. La aŭtoro, kiel mi diris en la komenco de ĉi-tiu ĉapitro, ŝangis sian doktrinon pri lingvo-lernado dum li lernis Esperanton. Kiam nur unu ĉi-tie kaj tie, ĉu inter instruistoj, ĉu inter nefakuloj, konas unu vorton de ĉi-tiu lingvo, la lernanto povas veni al gi kiel novico. Li povas, kompreneble, fari la samon rilate la hispanan aŭ la italan, se li trovas saman fundon por suriri la ŝipon de unu el ĉi-tiuj lingvoj. La plej bona vojo por iu ajn instruisto rilate iun ajn fakon de studo por progresigi sian pedagogian lertecon, vere estas, ke li komencu je la komenco per iu ajn arto aŭ metio, observante, kio okazos al li laŭ la klarigo de la koncerna psikologio — nova apliko de la proverbo « Lernu per faro ». Ni paroladas tro multe, ni provas tro malmulte. Se instruistoj akceptas ĉi-tiun konsilon, ili eble ne konsentos rilate ĉiujn vidpunktojn

89

kun la doktrinoj, mallonge skizataj en ĉi-tiuj ĉapitroj, Car la aŭtoro ne fanfaronas pri neerarivo : prefere, li supozas, ke la instruistoj-studantoj, kiuj akceptas ilin, konservas malferman spiriton kaj faros siatempe, kion ili povas, por progresigi la teknikon de lernado. Unue, eble la specialistoj por Modernaj Lingvoj interesigos, ĉar ĝuste nun ili vere interesigas pri esploroj de la bazoj de siaj instrumetodoj ; sed oni fidas, ke ankaŭ ailaj instruistoj partoprenos la planon, ĉar la problemoj de metodo, prezentataj ĉi tie, tuŝas la fundamenton de eduka psikologio kaj rilatas ĉiujn lernejstudojn, kiuj koncernas la akiron de laborkapablo (3). Tiamaniere la lernado de Esperanto estu proponata kiel nova studo al instruistoj, kiuj interesigas por memevoluo kaj profesia sukceso. Ofte oni riproĉas al la instruprofesio, ke gi estas indiferenta al progreso kaj studado, sed la kritiko ne scias, kiaj klopodoj estas faritaj kal de edukaj aŭtoritatuloj kaj de la instruistoj mem, por progresigi rilate teknikan laborkapablon : kie pesimismo estas konstatita, la motivo generale povas esti trovata en skeptikismo rilate la valoron de la prezentata speciala studadoskemo. La publikigo de ĉi tiu malgranda libro estas mem respondo al skeptikuloj ; ĉar eldonisto’ generale ne eldonas volumon, antaŭ ol ili supozas, ke gi estos legata. La aŭtoro estas nur unu el la granda societo de instruistoj, kiuj estas preparitaj por esploroj, se ili vidas antaŭ si rektan vojon. (3)- Rim. de la aiitoro : El « Modern Languages », la organo del la « Modern Languagues Association » de Granda Britujo kaj Irlando, ni citu : « La veno kompreneble estas, ke la tekniko de lingvo-studo neniam estis perfekta, kaj malmultaj el ni scias, ĉu tio kion ni deziras estas tio, kion ni devis deziri… Guste estas diri, ke eĉ ne unu vidpunkto rilate la teknikon de lingvoinstruo estis science fiksita. » (« Editorial » p. 2 de Vol. VIII, numero 1, Oktobro 1926).

FRANCAJ GVIDANTOJ KUNVENAS

La 9-an de Septembro 1956, okazis en Grésillon, la Esperantista Kutturdomo, kunveno, kiun ĉeestis kelkaj francaj esperantistaj asocioj ; U.E.F., Katolikoj, Fervojistoj, G.E.E. ĝin prezidis nia amiko Micard, prezidanto de la Esperantista kulturdomo. La reprezent1ntoj de la Asocioj pritraktis diversajn punktojn, kiuj interesas ĉiujn francajn esoerantistojn ; La diskutoj disvolviĝis en vere kamaradeca atmosfero. Kaj ni povas esperi, ke en la venonto, ĉiuj asocioj kunlaboros al la komuna celo : triumfo de nia lingvo Esperanto.

— paĝo 6 de la PDF —

90

ESPERANTO KAJ KULTURO

NI LERNU PER BILDOT Enkondukaj vortoj N. cl. 1. R. — Post la rubriko « Por la Praktikantoj », ni opiniis, ke ni devas daŭre liveri al la lernanta parto de nia legantaro materialon por per fektiĝi en la lingvo. Sekve, ni petis de S-ano A.D. Atanasov (Bulgario) krei kurson kiu sin turnus ankaŭ al la estonta instruisto de Esperanto kaj instigus lin per didaktikaj konsiloj. Tiu kurso komencos aperi en la venonta numero. La du unuaj lecionoj estos dediĉitaj al la tamen necesa gramatika revizio. Sed ĉar tiu kurso estos sufiĉe altnivela ni petis S-anon P. Babin samtempe prezenti frazan kaj bildan materialon.

Nia sperto montris al ni, ke ofte ma nkas al la kursgvidantoj simplan materialon por instrui la lingvon. Kampren eble ili ĉiuj scipovas la lingvon kaj la gramatikon. Sed la lernantoj, infanoj kaj eĉ plenkreskuloj jam forlasintaj la lernejon, bezonas konkretan simplan mat erialon por pli facile altkutimiĝi al la lingvo. Tiun simplan materialon ni int encas disponigi al vi. Ni neniam parolos pri gramatiko.

Tiel I.P.R. esperas helpi ĉiujn samideanojn kiuj deziras gvidi kursojn ĉiujare pli laucelaj. Se eblos finance, ni poste aperigos la A. A. du verkojn libroforme.

Unue la bildo ilustras simplajn vort ojn. Due tiuj vortoj estas uzataj en simplaj frazoj, kiuj ĉiufoje entenos novajn gramatikaJ’n formojn. Trie, ilustritaj ekzercoj alkutimigos la lernantojn al la konstruado de simplaj frazoj kaj poste eĉ de simplaj tekstoj.

Fakte oni ne intencas prezenti novan kurson sed nur serion de bildoj kun frazoj kaj demandoj. Nia celo estas helpi al la instruantoj pri la internacia lingvo.

La verkinto nur proponas al vi tiun materialon. Bonvole sciigu al ni vian opinion kaj viajn sugestojn. P. BABIN.

EN LA MANGOCAMBRO

— paĝo 7 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

1 — la tablo 2 — la sego 3 — la telero 4 — la forko 5 — la kulero 6 — la tranĉilo

91

7 — la glaso 8 — la botelo 9 — la plado 10 — la kaserolo 11 — la bovlo 12 — la kruĉo

1. — La telero„ la forko, la kulero, la tranĉilo, ktp., estas sur la tablo. 2. — La supo estas en la telero. 3. — La kafolakto estas en la bovlo. 4. — La vino estas en la botelo. 5. -•• La viando estas en la plado. 6. — La akvo estas en la kruĉo. 7. — La teleroj, la forkoj, kaj la kuleroj estas sur la tablo. 8. — Patro sidas sur la sego. DEMANDOJ Cu la telero estas sur la tablo ? Jes, la telero estas sur la tablo. Cu la patro sidas sur la tablo ? Ne, la patro ne sidas sur la tablo. EKZERCOJ Kompletigu la frazojn kaj respondu la demandojn : La supo estas en la —. La viando — en la plado. La telero — la plado estas — la Cu la supo estas en la plado ? Cu la viando estas en la supo ? Cu la plado estas en la telero ? La vino estas en — —. La vino — estas — en la glaso. La telero — estas — la tablo. Cu la vino estas en la glaso ? Cu la plado estas sur la tablo ? Cu la vino estas en la botelo La kafolakto — en la —. La kulero estas — — tablo. La kulero, — la forko estas — la tablo. Cu la tranĉilo estas sur la tablo ? Cu la vino estas en la bovlo ? Cu la kulero estas en la bovlo ? La patrino — sur la —. La kruĉo — — estas sur la sego. La — estas en la kruĉo. Cu la patrino sidas sur la tablo ? Cu la kruĉo estas sur la tablo ? Cu la akvo estas en la kruĉo kaj en la glaso ?

— paĝo 8 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

Nia Diskutejo « Nia Diskutejo » estas libera tribuno malferma al ĉiu, kiu volas nur kelkvorte pririrnarki, apogi au male kritiki la artikolojn aperintajn en I.P.R. En « Nia Diskutejo », ni amike, af able kaj tute libere esprimas nian vidpunkton. PUNI AU NE PUNI ? Kiam mi komencis mian instruon en lernejo, mi tute malsukcesis. Miaj lernantoj dancis sur mia nazo, kiel oni diras en la germana lingvo. Mi estis plena de amo )saj toleremo al la junuloj, kaj legis multon pri la malfeliĉaj geknaboj kiuj tiom suferis de la kruelaj instruistoj, ke mi ne sciis, ke la knaboj estas multe pli kruelaj ol la instruistoj. Se ili sentas nur bonkorecon, ili revolucias. Kaj kiam mi ricevis la unuan oficon, mi punis la unuan genanton, kaj de tiu momento la lernantoj estimis min, kaj de tiam mi povis esti milda kaj bonkora, kaj mi estis áatata kiel bona kaj justa instruisto, kiu nur tre malofte punis. Povas esti ke ekzistas homoj, kies persona influo estas tiom forta, ke la junuloj ne faras la fortoprovon, kaj povas esti, ke la generacio, kiu estas edukita jam hejme al nobleco, agus alie. Sed ĉar la diritaj influemaj homoj estas nur malmultaj kaj ne sufiĉas por plenigi la necesajn instruoficojn, estas danĝere deklari la punojn pedagogaj pekoj, kaj faligi multajn junajn kolegojn per tio. David TACHAHER, el Israelo. VIVJESEMO (Vd. I.P.R. p. 81) Sinjoro Redaktoro ! Mia malfeliCa artikolo pri « Sugesto en la Klasĉambro » jam vekis multe pli da atento ol gi meritis, sed mi permesas al mi peti la -okazon klarigi unu aferon. Sinjoro BOYET sarkasme uzas mian eble ne sufiĉe klaran terminon « vivjesa sintev » por krude egoisma sinteno ; kaj tiu tute ne estas mia intenco. Por mi, homo kiu mistraktas alian homon montras, tiam, vivnean sintenon, ĉar vivjesemo inkluzivas la kapablon ami, esti justa, deziri bonfari k. t. p., kaj enhavas lom de la c respekto al ia vivo » de Albert SCHWEITZER. En Britujo, kie puritanismo estas nacia malsanO, ni ofte malsuflĉe atentas la normalajn kaj senofendajn dezirojn de la gelernantoj ; mi mem tiel edukigis, ke dum multaj jaroj mi kredis ke ĉio, kion mi deziras, estas malbona, kaj komencis vere vivi nur dum mia 30-a jaro ; sed kiam mi diras « vlvjesa » mi tute ne intencas diri « egoisma » a>i ma1morala ». Vengo, krueleco, detruemo, malamo, mallaboremo, estas vivneaj kiel puritanismo. Pardonu ke mi genas vin ; sed ĉiuj instruistoj scias ke sarkasmo tuj provokas al ribelo, kaj mi volas havi la reputacion esti kontraílpuritana, jes, sed ne kontraŭmorala ! Marjorie BOULTON. POR LERNEJA LIBRO PRI HISTORIO Dk LA POPOLOJ.

Multaj esperantistoj estas universalistoj. Por respondi tiun universalisman emon, mi

proponas al ĉiuj esperantistoj el la mondo verki lernejan libron pri historio de la popoloj, tian ke niaj gefiloj au genepoj povus legi, se la popoloj konsistigus unu nacion. Efektive necesas eliri el nia naciaĉa konko kaj proponi al niaj gefiloj historian vidon de la mondo. Jen tiuj proponoj : 1. — Tiu libro, esperante verkita, koncernos infanojn de mensa ago de 10-11 jaroj. Poste, gi povos esti tradukita en ĉiun lingvon. 2. — Oi donos sinoptikan vidon super la historio de homoj kaj popoloj. Do, ni adoptos sinoptikan kronologion, ekzemple tiun de Elizeo Reclus, kiu proponas kiel debuton la unuan rekonitan eklipson ; tio permesas klare §tupigi la diversajn civilizojn (tiel. la eltrovo de Ameriko fare de Normandoj Batus de 12.E42). Ciu dato tiamaniere elektita estus paren teze sekvata de la dato kutime konata de la infanoj en iu lando. 3. — Ciu partoprenanto, atentante ke h sin turnos al 10-11-jaraj infanoj, donos pri sia lando, la$eble a) mallongan geograflan priskribon kun karto (ĉu necesas fiksi – normojn ?). b) klaran historian resumon : unu pago tajpita 21 x 27 por unu miljaro, akompanata de kelkaj koloraj Potoj, reproduktoj aŭ desegnoj. c) simplan tekston priskribantan infanojn kaj ilian familian vivadon. Se tiu projekto komencos prosperi, ĉiuj kontribuoj estos registritaj en interna bulteno sendota al ĉiu partoprenanto. Se pluraj partoprenantoj de sama lando sendos dokumentojn, ili interkonsentos por prezenti unu solan tekston kaj unu solan elekton pri la karto kaj la bildoj. Se tiu projekto okazigos eldonon, ĉiuj partoprenantoj estos giaj kunaiitoroj kaj eventuale giaj kuneldonantoj. Sendu ĉiujn viajn sugestojn al Johano PIGNERO, esperantista mondcivitano, Crisenoy, Seine-et-Marne, Francio, kiu deziras koran, solidaran, universalisman kunlaboron.

KONGRESOJ 56 KAJ 57 La 41-a Universala Kongreso okazis en Kopenhago kun 2.300 partoprenantoj el 44 landoj. La 42-a okazos en Marsejlo (3-10 Aug. 57). La 29-a S.A.T.-Kongreso okazis en Beogrado kun 600 partoprenantoj el 19 landoj. Roterdamo vidos la 30-an de 3 ĝis 9 Aug. 57. Multaj aliaj kongresoj, renkontigoj kaj kursoj okazis pri kiuj ne eblas al ni raporti : Vidu vian kutiman EsperantoInform-gazeton.

— paĝo 9 de la PDF —

ESPER.ANTO KAJ KULTURO

93

Unuope ricevitaj verkoj estas menciataj, duope – recenzataj. Ciu recenzanto liberas

a siaj diroj, pri kiuj la Redaktejo ne respondas.

L’DILOJ, DUA A.B.C.-LIBRO. Strofoj Nenjo Rimanto, bildoj de Brian LesEld. British Esperanto Association. a 15.

ren lego-libreto por niaj junaj esperan!oj. Jam unua libro (A.B.C.-libro de naj aŭtoroj) kutimigis ilin al la lite; ili memoras la belajn bildojn de ;toj hejmaj kaj gangalaj. Ili scivolas la novaj desegnoj kaj iom rekonos la ;rojn. Se ili tute memoras, tiam ili t:ercigos al silabado… La litertipoj espli malgrandaj, pli premitaj ol tiuj la unua libro. La infaneto grandigis. kaŭ pro tio la dua libreto aspektas pli serioza ». La desegnoj ĉiam estas samloraj, malpli grandaj, pli komplikaj, •pli « aerumitaj ». Ankaŭ la temo de desegnoj igas pripensi. Vidante ranon omaron, infano ne serĉas : temas pri do. Sed vidante elefantojn kaj giran apud barko kun kajuto, vidante zon aii lignalistajn ilojn, gi hezitas : besto au ludilo ? Cu la instrumento, rato de plenkreskuloj aŭ ileto por uzi infanojn ? La infaneto bezonas pensi : gi devas esti iom pli aga por npreni ; kelkfoje, la desegno prezenla ludantojn apud la ludilo, tio hels tuj kaj kaj pravigas la titolon de tiu dua ». ro : « Je ĉiuj desegnoj plaĉas al mi. Ekzem: Soldatoj, laŭ mi, ne estu ludiloj de erantistetoj. Jaheto sendube volas ntri la literon h ĵus prezentitan kiel nalofte uzata…, en libro infana negraafero »… Sed, por infano gi estas r ŝipeto aŭ velŝipo. tia estas eble ei trovaio, sed ĉu krio de bebo ? prefede hundo. ie la desegnoj estas por pli grandaj anoj, ankaŭ Ia teksto. Sed iom tro tplaj, naivaj aspektas tiuj versoj. La illoj estas tro ofte bonaj kaj belaj. aŭtOro iom mistaksas la kapablon de j denaske esperantistaj etuloj. Kvat ili posedus nur tre elementan vortivizon. )fte rediris al ni bublerneja inspektoo : « Eble pli bone ol ns, la infano tablas senti altan arton. Ne timu liveri ĝi malfacilan ĉefverkon. Multon gi ne nprenos, sed la tuto tamen gojigos gin rice nutros gian intelekton. »

Kompreneble, tiu libreto turnas sin ankaŭ al freŝbakitaj esperantistetoj ; tiam gi sufiĉas : Se multaj gepatroj timis eduki siajn infanojn dulingve, ili profitu tidu okazon por ŝtopi tiun breton. Ankai ĉi-cele ambaŭ libroj helpos ilin. Mia fina impreso, konfirmita de la reagoj . de filĉjo : agrabla libreto sed pli placis la unua. Helena ArnAULT. DIALEKTO, DIALEKTIKO de Delfi DAL-

Barcelono, 1956.’ 88 p. 12 x 16. Broŝ. Eldonis : Belpost, Apartada 5164, Barcelona. Jen kolekto de 21 artikoloj plejparte aperinta en diversaj niaj gazetoj el la plumo de nia ŝatata Barcelona Akademiano (La lastan vi ŝatos relegi en « Esperanto » de Majo 56). « Dialekto » Ia aŭtoro nomas la dirmanieron, la parolmanieron, propra al ĉiu, fuŝulo aŭ eminentulo : kiom da kapoj, tiom da « dialektoj ». Tio veras kaj por la naciaj kaj por la internacia lingvo. Sensence estas batali por la propra lingva opinio _: la lingvo estas sumo de « dialektoj », sumo de la diversaj parolmanieroj kaj gi evoluas el la plej bonaj elementoj de ĉiuj el ili. La verko estas plektita de diversaj pensoj pri la interna ideo, la rolo de ZAMENHOF, filozofo kaj poeto, kaj pri la signifo kaj estonto de Esperanto, « natura ner trala lingva fundamento » kiu ebligas krei tutmondan civilizon el kiu estos eskludita ĉiu « imperia spirito ». Filozofe serena kaj serene filozofa impresas tiuriesperanta verketo kiam oni komparas gin al lastatempaj verkoj aŭ diskutoj-disputoj de diversaj eminentuloj-esperantologoj. Ci-tiuj ofte donis spiriton detrueman pro skeptikismo, troa plibonigismo, ekstremigo de la ideoj, troa ŝato de tro striktaj reguloj, logikaj aŭ ne… Kun Delfi DALMAU ni lernas profundan lecionon : ne nur homoj malsamas sed ankaŭ iliaj parolmanieroj. Ni sage kaj konscie allasu ĉiun el ili kiel elementojn de nia ĉionampleksa lingvo. Ciu el ni strebu al kiel eble plej perMAU.

fino sur paĝo 95.

— paĝo 10 de la PDF —

94

ESPERANTO KAJ KULTURO

GRAJNOJ EN VENTO Plej granda deziro de ni ĉiuj estas, ke Esperanto disvastiĝu kiel eble plej rapide tra la mondo. Ni ne tro kalkulu pri la oficiala helpo de la registaroj. Ni organizu mem nian informadon, pruvante per faktoj la tangecon de Esperanto kiel internacia lingvo. La entrepreno « Grajnoj en Vento », tutmonda interlerneja rondo, prezentas realistan proponon tuj efektivigeblán por disvastigi ESPERANTON inter là infanoj ,ka’ pere de la infanoj inter la plenkreskuloj : Ciu sindona instruisto ah profesoro, ĉiu agema Esperanto-klubo partoprenu en unu el la interlernejaj rondoj « Grajnoj en vento » I Kio estas rondo « Grajnoj en Vento » ? Gi estas aro de 12 klasoj (el 12 landoj), kiuj) unuigas kaj decidas eldoni en la nura lingvo Esperanto komunan gazeton konsistantan el la verkoj de siaj gelernantoj : — tekstoj pri la reala vivo en sia hejmo, lernejo, vilaĝo, urbo, regiono, lando ; pri la kutimoj, la ludoj, la festoj, ktp., ktp. — desegnajoj. — bildoj kaj fotoj. — prospekto’. — sekigitaj floroj, ktp. (Ne necesas, ke la lernantoj sciu Esperanton : la instruisto mem tradukas tiukaze). La iniciatanto de la rondo ricevas la kontribuajojn de la 12 klasoj kaj resendas ilin al la partoprenantoj, en la formo de interklasa gazeto. La gazeto estas internacia, tre interesa, unika en la mondo La rondo « Grajnoj en Vento n-ro 1 » tre bone funkcias, kaj ĉiuj partoprenantaj lernantoj kaj instruistoj, same kiel la gepatroj estas entuziasmaj. Vi kunlaboru kun ni al la kreado de multaj novaj rondo! l Ni kovru la terglobon per la rondoj interlernejaj « Grajnoj en Vento » 1 De diversaj diversaj flankoj oni proponis, ke en Vento n-ro 1 » la rondo « fariĝu centro tutmonda kaj kolektu la adresojn de ĉiuj interesuloj, kiuj deziras rapide kaj malmultekoste organizi novajn rondojn. Ni akceptas ĉi tiun taskon kaj plenumos ĝin, almenaŭ ĝis la afero estos progresinta kaj funkcios per si mem, kaj krome kondiĉe, ke ĉiu skribanto aldonu

internacian respondkuponon al sia sendo : efektive, en Svislando, kiel ĉie en la mondo, instruisto — despli se li havas familion, — ne estas riĉulo. Bonvolu pripensi la gravecon de nia entrepreno por la movado : — Per la infanoj ni disvastigos Esperanton tra la mondo. — Per Esperanto viaj lernantoj amikiĝos al infanoj de aliaj landoj. — Pere de la infanoj vi laboras por la Paco sur la Terglobo. Se vi interesiĝas pri nia afero, bonvolu respondi al la jenaj demandoj : 1. Via nomo ; 2. Via adreso ; 3. Speco de via klaso : elementa ? duagrada ? seminaria (estontaj instruistoj) ? gimnazia ? (tiu demando n-ro 3, por ke ni povu kunligi kiel eble plej bone samkvatita’n klasojn) ; 4. Aĝo de la lernantoj ; 5. Knaboj ? knabinoj ? geknaboj ? ; 6. Cu vi akceptas farigi centro (iniciatanto) de nova rondo ? ; 7. Cu vi deziras farigi kunlaboranto (ordinara membro sen speciala respondeco) ? Ni ĉiam respondos al viaj leteroj, sed vi devos kelkafoje atendi, ĝis ni havos la eblecon kontentigi vin. Rondo ne povas esti kreata en kelkaj semajnoj : tia kreo postulas kelkajn monatojn. Jen kelkaj klarigoj, kiujn nia sperto montris nepre necesaj por la glata funkciado de internacia rondo : 1. La formalo de la folioj sendataj al la « centro » estu ĉiam 21 x 29,7 cm. 2. Ciu infana verko estu mane skribata an maŝine multohligata je 20 ekzempleroj, ĉar ĉiu kvarmonata eldono konsistas el 20 kajeroj : a) 12 por la partoprenantaj klasoj en la 12 landoj, b) 1 par U.E.A., c) 1 por S.A.T. (ambaii organizaĵoj kunlaboras al la rondo), d) 1 por Internacia Esperanto-Muzeo en Wien 1, Hofburg, Aiistrujo, e) 1 por Unesco, Departemento pri Edukado, 19, rue Kléber, Paris 16°, Francujo, f) 3 por etendi la entreprenon al la tuta mondo, g) 1 por la centro en Svislando. 3. Oni sendu, almenaii komence, nur 3-foje en unu jaro, nome por la : 1-a de Marto, 1-a de Julio, 1-a de Novembro.

— paĝo 11 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

L. La iniciatanto prizorgu la kovrilan ion, eventuale antaup. olon. Rezervu ĉiam 3-centunetran spacon skribo ĉe la rando de agrafado, kaj :entimetron ĉe la alia rando. i. La Internacia Poŝta Regularo rajtila lernejojn sendi siajn laborojn : ;stojn, desegnaĵojn, ktp., laf’ tre maldtekosta tarifo. Petu informojn pri tiu eresa ebleco. u jaro la membroj de la rondo pagas ijare al la centro 3 x 2 internaciajn ipondkuponojn, alie dirite 6 respondponojn. Bonvolu noti, ke la pedagogiaj gazetoj ernaciaj « Esperanto kaj Kulturo, Innacia Pedagogia Revuo », 11, rue des uillants, Toulouse, Francujo, kaj « Insiista Letero », Skonertg. 1 Goteborg , Svedujo, tre favore atentas niajn klodojn, kaj kaj volonte akceptas viajn artitutmonda entrepreno « Grajlojn pri j en Vento ». dian alvokon, presitan je 500 ekzemwoj, ni adresas ne nur al instruistoj, 1 ankaŭ al Esperanto-kluboj kaj izolu: ili fariĝu perantoj ĉe klasoj en kiuj instruisto ankoraŭ ne estas Esperanto. Estimataj samideanoj ! Ni firme es e, ke multaj el Vi sendos sian alig~on la tutmonda interlerneja rondo « Grajj en Vento ». Ni tre ĝojos pri tio. Vi ;m havos multe da plezuro en Viaj :ontaj interŝanĝoj. Marcel ERBETTA.

Adreso : Tutmonda interlerneja rondo Grajnoj en Vento », rue des Pins, 66,

enne-Biel 7 Svislando.

ir vian Librobreton fino de paĝo 93.

da lingvaĵo ; sed nepre ne kredu, ke le al tiu perfektigo nur la personaj lvoj taŭgas, kaj ankoraŭ malpli ne bau, ne sterile batalu, kontraŭ ĉiuj, kiuj sekvas vian personan vojon… Tio ja eskludas defendon de la propra vidnkto. Ankaŭ Delfi DAL»iAU — memkompreble — havas sian propran « dialek-

98

lastminute

Jam respondoj avenis Efektive jam kvin kolegoj anoncis sin por esti « iniciatantoj » de novaj rondoj « Grajnoj en Vento » no 2, 3, 4, 5, 6. Ili estas : Zlatnar Svobodan el Ljubljana (gimnazia rondo) ; van Denzen el Nederlando (seminaria rondo) ; Angot el Ile d’Oléron, Francujo ; Koŝutiĉ el Zagrebo kaj Mussier el Tréteau, Francujo (la tri lastaj por elementaj rondoj). Sed tio ne sufiĉas : en ĉiu rondo devas esti, krom `ia « iniciatanto », dekunu aliaj anoj el dekunu landoj. Rapide anoncu vin ĉe la supra adreso. Nepre aldonu respondkuponon.

Annoncetoj AKADEMIANO IVAN H. KRESTANOV (unu peranto nia por Bulgario) Ul. 6 Septemvri, 2. Sofia, — (kies tuta libraro kaj gazetaro forbrulis dum la militbombado en 1944) reverkante lanmemore la manuskripton de sia cigna kanto « Tra Eïrropo per Esperanto » — ilustritaj vojaĝnoto)’ kaj impresoj dum sia 50-jara E-vivado petas kontranpage aŭ interŝanĝe malnovajn E-Gazetojn. Laiieble registrita sendo. Dankon! Ekspozicion el Infandesegnoj deziras aranĝi Vago Imre, instr. en Pecs, Rudas Laszlo – 7 u-21. Hungario.

ton », sian propran parolmanieron. Ekzemple, plej evidente, li tre ŝatas la duoblajn duopojn ; ni citu : « genia homo kaj homa genio » ait « lumigaj plezuroj kaj plezuraj lumigoj ». Tio certe elegante ornamas. « Dialekto, Dialektiko » tre certe estas rekomendinda por ĉiu serioza esperantisto. Krome, ankaŭ pro la aldonitaj demandoj ĝi bone povus utili fine de supera kurso kiel enkonduko, kiel inico, al diversaj .problemoj esperàntologaj. Andreo ArBAULT.

Ciu abonanto trovu navan abonanton i Kin tuj abonos por 1957, tiu senpage kaj krome ricevos la tri lastajn numerojn de 1956. Notis ke la antaizaj numeroj de I.P.R. estas elĉerpitaj.

— paĝo 12 de la PDF —

ESPERANTO

96

KAJ KULTURO

Distra Pago KONKURSO 8-a konkurso. – Gajnintoj : F-ino. Caubel, S-ro Caubel, S-ro Chazal, F-ino Deygas, S-ino Lemoine, S-ro Rochery, S-ro Vivien gajnis 2 poentojn. F-ino Gudula Thenee gajnis 1 poenton. Gratulojn al ĉiuj. Post tiu konkurso S-ro Trépier gajnis 300-frankan libron ; S-ro Vivien gajnis 330-frankan libron. Ni kore gratulas la du gajnintojn. 9-a konkurso. – Jen la solvo : latuno, ĉelo, fagoto, demono, volano, demarŝo, horo, moruo, jesi, stablo, asizo, nepra, majoliko, luko, tifo, lieno, rebuso, cikado, precipe, okcidento, epitafo. a La ĉefa devo de homoj estas ne malutili reciproke ». Gajnintoj : S-ro Caubel, S-ino Beillier, S-ro Chevalier, S-ro Couwenberg, Ges-oj Lanz; S-ino Pallard, S-ino Reyneau, F-ino Texier, S-ino Villette gajnis 2 poentojn. F-ino Arnould, S-ro Bourry, F-ino Caubel, F-ino Deygas, S-ro Letendre, F-ino Robin, F-ino Thenee gajnis 1 poenton. Ni gratulas ĉiujn. 10-a konkurso. – Jen la solvo : voluto, ozeno, retoriko, togo, oazo, jaguaro, najlo, ŝpuro, pado, aŭkcio, regento, ulesko, agresi, glisilo, opero, justa, naso, fajna, antogiro, regolo, uverturo. a Vortojn ŝparu, agojn faru ». Gajnintoj : F-ino Arnould, S-ino Beillier, S-ro Bourry, F-ino Caubel, S-ro Couwenberĝ, Ges-roj Lanz S-ino Reyneau, F-ino Robin, F-ino Texier, F-ino Thenee, S-ino Villette gajnis 2 poentojn. S-ino Pallard, S-ro Vivien gajnis 1 poenton. Ni gratulas ĉiujn gajnintojn. UNUA KONKURSO 1956-1957

KRUCVORTOI Horizontale :

7. Inverse : konjunkcio ; Inverse : spirebla gaso ; Nediflna adjektivo. 8. Komenco de fino ; Inverse : esperanta litera ; Fonetike : spirita atmosfero.

9. Mallonga rimarko ; Inverse : transigi en difinitan lokon. 10. Propraĵo. Vertikale : 1. Estanta en ombro. 2. Parto de la korpo ; Inverse : pastro.

3. Numeralo ; Prepozicio ; participa flnaĵb. 4. Esperanta litero ; Besta haŭto ; flava metalo (r). 5. Kunigalo de paperfolioj. 6. Inverse : ameleca pulvoro. 7. Kapo de zebro ; Participa finalo ; Inverse : pronomo. 8. Senkapa nokta rabobirdo ; Inverse • nedifina pronomo ; malgranda. 9. Enmara danĝera roko ; Inverse : vivege puŝi. 10. Videbla emanaĵo de psika origino.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1

i

2 3 4 5 6

7 8 9 10

IUi

I■ ■

■

Sendu viajn solvojn al : S-ro GunaoT, profesoro, Cours de la 4° République, Gaillard, Hte-Savoie (Francujo), ĝis la 25-a de la venonta monato. Por ĉiu bona solvo vi ricevos 2 poentojn.

1. Kiel oni povas mezuri sen apara-

POR VIA DISTRO

toj. 2. Pagilo ; Havi efektivan rezulton (r). 3. Cielkolora (r) ; Esperanta litero ; Multe da fojoj (r). 4. Esperanta litero ; Ruiniĝi ; Du samaj vokaloj. 5. Meza parto de la maldika intesto. 6. Montri preferon.

Jen la solvo de la krucvortoj n° 6 : Horizontale. – 1. Pampelmuso ; 2. RTIM, Izop ; 3. Ara, kt, Ido ; 4. Ga, Iros, Or ; 5. Kripto ; 6. Toporo ; 7. To, Stri, MN ; 8. Ilo, 00, Tie ; 9. Sent, Parc ; 10. Morfologio. Vertikale. – 1. Pragmatism ; 2. ĵtra, Oleo ; 3. Mia, kt, ONR ; 4. PM, Iros, TF ; 5. Kripto ; 6. Toporo ; 7. Mi, Stri, Po ; 8. Uzi, 00, Tag ; 9. Sodo, Mini ; 10. Oportuneco.

PDF: en la arkivo de ILEI

— paĝo 1 de la PDF —

EÇPEQII N TO IER!. IE(ILTURO 1

Inrernacia Pedagogie Revuo Aperos monate sub la a ŭspicio de la FRANCA ASOCIO DE ESPERANTISTAJ EDUKISTOJ (G. E. E .) Redakto – Sekretario

.

D-ro Andreo ALBAULT 11, rue des . Feuillants Toulouse (Francio)

Eldono – Direktoro . H. MICARD, Emerita Instruisto Epineux – le – Séguin (Mayenne) Francio

Numero 10 DECEMBRO 1956

Jara abono : 400 fr. fr., pagenda en Francio al Edmond BIDOIT, 6, rue de la Paix, Baugé (M.-et-L.), Francio. Popt-eek-kontc 143-867 Nantes ; aŭ al la landaj perantoj de I.P.R. (vidu 2-an kovrilpagon) au al la landaj perantoj kaj delegitoj de U.E.A.

— paĝo 2 de la PDF —

PERANTOT DE

I. P. R.

BRITA : « The British Esperanto Association », 140, Holland Park Avenue, London, W 11. Jarabono : 8 ŝilingoj. BULGARA : Ivan H. KRESTANOF, str. 6 Septemvri, 2., Sofia. Jarabono : 8 levoj. DANA : « Dansk Esperanto-Forlag », Ingemannsvej 9. Aabyhof. (Cek-konto :16.295). Jarabono : 8 kronoj. GERMANA : Helmut ROSSLER, 22 b, Ftechtsheim bei Mainz, Friedensstr. 15. Cekkonto : 43 357 Ludwigshafen/Rhein. Jarabono : 4,8 germanaj markoj. HISPANA : E. CALVET, Pl. Gral Sanjurjo, 7, Tarragona. (Konto n^ 956-293 ĉe « Banco Espanol de Credito »). Jarabono : 44 pesetoj. ITALA : Eduardo Zumso, Via del Carmine, 4, Torino. Jarabono : 700 liroj. JUGOSLAVA : Josip VAJDLIH. Podolje 15, Zagreb. (Cekkonto : Cradska Stedisnica Zagreb, 406-606/I br 46 53). Jarabono : 330 dinarojNORVEGA : Erling HOLTEN, Leangen i Strinda. Jarabono : 8,50 kronoj. SOVET-UNIA : Roberto DVORKIN, Esperanto-Sekcio de Kulturdomo, Kirovskij 42.

Leningrad, 22,

SUOMA : Joel Vu.xt, Somero, poŝtkonto : Tu 60 253. Jarabono : 300 suomaj markoj. SVEDA : « Eldona Societo Esperanto », Box 19071, Stockholm (Poŝtĉeka Konto : 578). Jarabono : 6 kronoj. USONA : Jarvis E. Busti, 3.700 North 75-th Street, Milwaukee 16, Wisconsin.

ALIAJ LANDOJ : Sin turni al nia administranto : E. BIDGIT, 6 rue de la Paix, Baugé

(M.-et-L.) Francio. (Poŝtĉeka konto : 143-867 Nantes). Provizore la landaj Pe, rantoj kaj ĉefdelegitoj de U.E.A. peras la abonojn. Jarabono : 400 francaj frankoj au egalvaloro. Ni dazere serĉas perantojn.

— paĝo 3 de la PDF —

N’ 10

DECEMBRO 1956

FSJFI41■11-C WAO !!IJUTUIRC Internacia Pedagogia Revuo Redaktejo : D-ro ALBAULT. 11, rue des Feulllants, Toulouse, Francio. Administrejo (abonoj, ktp.) : E. Bmorr, 6, rue de la Paix, Baugé (M.-et-L.). Francio Eldonejo : H. MicABn, Emerita Instruisto, Epineux-le-Séguin (Mayenne), Francio.

Letero de Leganto Tre estimata sinjoro redaktoro, Mi tre ŝatas la aperon de internacia pedagogia revuo en Esperanto. Akceptante ke vi deziras kritikon pozitivan bonvolu permesi ke mi skribas al vi mian opinion nekompetentan. La artikoloj de M. Boulton kaj Rauh tre interesis min. Sed bedaŭrinde mi trovas tiom da paĝoj sen pedagogia valoro : « Por la praktikantoj ». « Por la progresintoj ». « Tra nia literaturo ». « Konkurso ». « Por via distro ». Mi opinias, ke la spaco en IPR estas tro altvalora por tio. Ekzistas tiom da revuoj esperantaj en kiuj oni trovas sufiĉe da materialo por lernantoj aŭ distro-serĉantoj. En internacia pedagogia revuo mi serĉas nur artikolojn pedagogiajn ; ekzemple : originalaj kaj tradukita] artikoloj ; resumoj de interesaj artikoloj el nacilingvaj pedagogiaj aŭ psikologiaj revuoj aŭ libroj. Se mankas la kunlaborantoj vi povus peti de pedagogoj tiajn artikolojn aŭ almenaŭ resumojn.. Tiamaniere la IPR evoluigus al altvalora pedagogia revuo de vere internacia signifo ! Ekzistas alia internacia pedagogia revuo, la « International Review of Education — Revue Internationale de Pédagogie » (en lingvoj lingvoj franca, angla kaj germana), fondita la Unesko-Instituto por Pedagogio, eldonita de Bigelow (NovJorko), Gal (Parizo), Langeveld (Utrehto), Merck (Hamburgo), Schneider (Munkeno) ; eldonejo M. Nijhoff (Hago). Tiu revuo havas la nomon « internacia », sed ĝi nur estas tri-lingva, sed valora, pedagogia revuo ; mi deziras kaj esperas, ke Internacia Pedagogia Revuo

estos ‘baldaŭ la sola vera internacia pedagogia revuo. Mi sendas al vi tri artikolojn de mi verkitajn. Se ili konvenas al vi, mi estus preta al kunlaboro. Sed mi devas atentigi, ke mi ne estas lerta esperantisto (mi estas komencanto kaj mem-lernanto). Esperante ke mia kritiko helpus al la plibonigo de IPR, mi restas kun koraj salutoj, via sindona Herbert SCHULER (Sarlando).

RESPONDO DE LA REDAKCIO Ne la kunlaborantoj mankas, nek la vere interesaj (pedagogiaj !) artikoloj. Kelkaj atendas jam de monatoj por aperi : ni petas pardonon de iliaj aŭtoroj. Bedaŭrinde mankas la spaco. La nombro da paĝoj dependas nur de la nombro da nefrancaj abonantoj kaj de la malavara subteno de niaj legantoj. Ni ne forgesu ke la financa bazo estis trovita per tio, ke G.E.E. konsentis ŝanĝi sian propran gazeton al internacia revuo cele al la superegaj interesoj de la movado. Per tio ni riskas perdi francajn legantojn, kiuj, ŝajne, komencantoj en la lingvo, ŝatas legi simplajn tekstojn. Se ni perdas francajn legantojn, la revuo riskas perdi sufiĉan financan bazon por plu vivi. Francaj kaj alilandaj legantoj, diru vian opinion kaj agu ! Cu la nuna formulo plaĉas al vi ? Cu male vi preferus pli da artikoloj, vere pedagogiaj ? S-ano H. SCHULER pretigu la proponitajn artikolojn. Ili aperos, sed ne tuj. (Krome bonvole notu ke via afabla kritiko ne plu estas aktuala en siaj detaloj).

— paĝo 4 de la PDF —

110

ESPERANTO KAJ KULTURO

INFORMOJ « GRAJNOJ EN VENTO » La Tutmondaj Interlernejaj Rondoj, Centro en Bienne – Biel, Svislando, alvokas la En Barcelono oni intencas prepari « GRAtutmondan Esperantistaron por urĝa finanVAN EKSPOZICION » de tutmondaj eleca helpo ! Por la disvastigado de Esperanto mentaj lernolibroj, gratik-historietoj, revueĉe la infanoj, por la venko de la internacia toj kaj infangazetoj — propralingve verkitaj, lingvo, por la Paco sur la Terglobo, ni akkaj pere de Esperanto atingitaj —. tre taŭceptis grandegan taskon. En la momento. gaj por la plena amuzigo de la universala klam multegaj leteroj alvenas ĉiutage al la geinfanaro. Centro (tri rondoj en elementaj lernejoj jam Ni esperas do, de via bonkoreco kaj infafunkcias, du aliaj formigas), niaj elspezoj namo, ke vi bonvolos kunlabori al tiu pedafariĝis nepre ne plu elteneblaj : Ju pli da dogia tasko, sendante al ni la cititan ĉiusrondoj. ju pli da elspezoj ! Modesta salajro pecan materialon. Certe, vi estos rekompen-, de instruisto en popollernejo ne plu sufiĉas. cataj per la sama procedo, t. e., kontraŭ la _ . Car « Grajnoj en Vento » fariĝis entreprekoresponda ricevado de simila kaj samvalora no tutmonda, ĝi fariĝis ankaŭ via. Same kiel literaturaĵo. ni, vi deziras ties sukceson ! Tiucele ni ĵus Tutkoran antaŭdankon ! malfermis poŝtĉekkonton : N-ro IV a 9.485 Bonvolu ĝentile sendi la ekzemplerojn al « Grajnoj en Vento », Marcel Erbetta, rue la Eldonejo. des Pins. 66, Biel – Bienne 7, Svislando, SuisExclusivas durve, av. General Mitre, 176, se. Barcelona (Hispanio). Instruistoj! Ni kovru la tutan Terglobon per rondoj « Grajnoj en Vento » 1 Sindonaj INFANDESEGNAJOJ Esperantistoj kunlaboru al nia gravega entrepreno finance helpante !. La franca sekcio de I.F.E.F. (Internacia La iniciatanto de la rondoj : Fervojista Esperantista Federacio) intencas organizi en pluraj fervojaj centroj de FranMarcel ERBETTA, cio ekspozicion de infandesegnaĵoj, kies teinstruisto en popollernejo. mo estos « La Fervojoj en la Mondo ». La desegnaĵoi, preferinde koloritaj, havos PERESPERANTA KURSO formaton 25 x 31. DE FRANCA LINGVO Ni’ petas speciale la geinstruistojn inviti Past la kurso de tranca lingvo en nia kulsiajn gelernantojn desegni stacidomojn, turdomo, ties direktoro ricevis de partopretrajnojn, lokomotivojn, pontojn, k.t.p…. kiel ninto la jenan leteron : ili vidas ilin en siaj landoj. Tiu ekspozicio helpos nin en nia propaganTre estimata Sinjoro Micard, do ĉe nia administracio, tel ni esperas ke Lunde matene je la 7a mi bone alvenis hejĉiuj respondos amase al nia alvoko. men kaj komencis tuj labori. Sed oftfoje miaj Franca Fervojista Esperanto Asocio, 11. pensoj ne plu estis je la laboro, mi vidis la rue de Milan, Parisl9e. Grésillon’an rondon kaj la laboro forgesigis. Mia patrono nur ridetis, li povis kompreni. Ekspozicion el infandesegnoj deziras aranSed nun mi jam alkutimigis al la ĉiutaga viĝi : Vago Imre, instruisto en Pécs, Rudas vo kaj mi laboras nun pli volonte, ĉar mi Làszlo-u-21, Hungario. scias. ke ekzistas loko, kien mi ĉiam povas reveni kaj ripozi kaj resti inter samideanaj LA LOTERIO DE LA UNIVERSALA amikoj. KONGRESO Kun ambaŭ kursoj. mi estis tre kontenta, niaj instruistoj sukcesis faciligi al ni la malKun la celo kuraĝigi la fruan aliĝadon. !a facilaĵojn de via lingvo. Mi opinias, ke la Loka Kongresa Komitato decidis lotumi dokurso estis same interesa por la progresannacojn inter la unuaj mil kotizintaj kongretoj — ili povis kelkion ripeti — dum ni kosanoj. mencantoj multé lernis. Antaŭe mi estis La donacoj entute estas 36 kun suma valcskeptika, ĉu eblas instrui fremdajn lingvojn ro, de é. 50.000 fr. fr, L.K.K. oferas la unuajn per Esperanto, sed en Grésillon mi tute fortri donacojn. kiuj konsistas el stipendio) gesis, ke ne estis germanai, sed esperantaj por restado en Marsejlo dum la Universala klarigoj. Mi nur esperas kaj deziras, ke la Kongreso : Ili estas personaj, netransdonevenontan jaron pli multaj Esperantistoj uzos b1aj kaj pagotaj nur al la venkinto je lia altiun bonan eblecon perfektigi franclingve. veno en la kongresurbo dum la kongres-seLa praktika kurso kolppreneble estis por majno. mi la pli valora, ĉar mi devis paroli rekte en La aliajn 33 premiojn (ĉefverkoj de nia lila franca lingvo, ne pensinte pri la germateraturo kaj abonoj al la plej gravaj internaj esprimoj. Kaj ĉefe la ludoj enkondukis naciaj gazetoj en Esperanto) afable donamin en la francan temperamenton kaj parolcis : Universala Esperanto-Asocio, Heroldo manieron, ĉar klam oni vidas kaj aŭdas pade Esperanto, Universala Ligo, La Nica Lite roli la francojn. tiam la tuta lingvo faciliratura Revuo, Norda Prismo. Eldonejo « La gas kaj encerbiĝas. Mi ankaŭ lertiis muite, Stafeto », Eldonejo « La Koko ». Eldona Sonur aŭdante kaj ne komprenante. cieto Esperanto. Mi ankoraŭ ‘kore dankas al vi kaj al via La lotutnad0 okazos antaŭ publika notario edzino, ini ankaŭ salutas ĉiujn feliĉulojn en Marsejlo tuj post atingo de la postulita kiuj ankoratit povas resti en la kulturdomo nombro de ali,ĝoj kaj la rezultoj aperos en kaj deziras ai la nunaj renkontig i plenan la eperantista gSzetaro. sukceson. Ĝian Carlo Fighiera I. BREDDERMANN. Konstanta Kongresa Sekretario. EKSPOZICIO DE TUTMONDAJ LERNOLIBROJ KAJ INFAN-GAZETOJ

— paĝo 5 de la PDF —

1SPFRANTO KAJ KULTURO

111

F. Cadenel

Submezaj Infanoj SIMPLIGITA KLASIFO. — Resume, oni povas aserti, ke la infanoj povas esti normalaj 1 ° korpe, kriplaj, malfortikaj, malsanaj ; 2″ karaktere kaj soci’e : nestabilaj, emociemaj, malvirtaj, perversaj ; 3° intelekte debilaj, malfruaj, sed ankan frumaturaj. Ni ne skribos pri la mirinfanoj, supermezuloj, riĉe dotitaj de la sorto. La fruulojn estas preferinde aparte arigi ; oni evitas al ili tempoperdon por atendi kamaradojn malpli dotitajn. Ci-tiu artikolo temos pri la submezuloj kaj infanoj danĝeraj por la lernejaj societoj. La kripletaj geknaboj povas vizitadi la lernejojn : la instruistoj patre prigardas ilin. Sed fakaj klasoj por duonsurduloj aŭ balbutuloj tre utilas por ĉi tiuj malfavoratoj. De longe funkcias lernejoj por blinduloj kaj surdmiituloj, kaj nun oni kreas lernejojn por « ambliopuloj » (2). La malfortikuloj bezonas higienan, varian, apetitigan nutraĵon. La kursoj sub libera ĉielo, kun malmultaj laborhoroj, intermitigitaj per oftaj panzoj, en kamparaj internejoj bone tangas por ili. Kelkaj sanatorioj por tuberkulozaj infanoj enhavas specialajn klasoĉambrojn. Nestabilaj, emociemaj kaj malvirtaj bezonas fakajn kuracistojn kaj apartan kuracadon ; ili estas perfektigeblaj. Ofte oni povas miksi ilin, same kiel la maldiligerltajn, kun normaluloj ; la edukisio estos tre pacienca kontran la nestabilaj, kaj atente prigardos la malvirtajn. La perversaj, tre malmultaj, malofte estas plibonigeblaj. La idiotoj sukcesas nek parole esprimi sian penson, nek kompreni la aliulan penson ĉar ili ne atingas mensan aĝon de du jaroj ; 1a a imbeciloj » povas nek esprimi sian penson per la skribado, nek kompreni kion ili legas, ĉar ili ne atingas mensan aĝon de sep jaroj ; idiotoj kaj imbeciloj estas malmultaj en la lernejoj, kiuj ja ne povas akcepti la unuajn ; escepte oni enskribas la duajn. Sed presl:an ĉiam la lernejestroj akceptas la « debilulojn », tio estas infanoj, kies lerneja malfruo estas dujara, kiam ili ne estas ankoran nanjaruloj, kaj tri jaroj kaj pli, kiam ili estas pli ol nanjaruloj. Por ili, estis kreitaj specialaj klasoj nomitaj « por submezuloj » afi, eufemisme, « perfektigaj klasoj ». La malfruiĝintoj estas infanoj malpli dotitaj ol la mezuloj, an malpli laboremaj, au ofte malsanaj, aŭ ofte forestan-

taj, kiuj malfacile profitas la instruadon kaj ofte restas du jarojn en la sama klaso. Fakaj klasoj, sufiĉe ofte ebligas regajni, « rekuperi » (3) ilin ; tiajn klasojn ni nomos « rekaptoklasoj ». PREPARADO DE LA EDUKISTOJ GVIDANTAJ KLASOJN POR SUBMEZULOJ. — Krom sufiĉa ĝenerala kulturo, tiaj edukistoj bezonas ankaii : a) fakan preparadon, konon de specialaj psikiatrio, psikologio kaj pedagogio, de lerneja higieno, de ortopediaj mezuroj, konon de anatomio kaj fiziologio de la parolorganoj, de la kuracado (le la prononcdifektoj, konon de la leĝaro por submezuloj kaj ankaii de la ekonomiaj kaj sociaj institucioj, kiuj patronas la nenormalulojn ; b) teknikan preparadon, lernadon de almenaii unu speco de manlaboro por komencigi la metilernadon de la infanoj; ĉ) praktikan preparadon, kiun ili akiros duin restado en institutoj. (4) CENERALAJ PRINCIPOJ POR LA GVIDADO DE LA PElFEKTIGOKLASOJ KAJ REKAPTOKLASOJ. A) Generalaj konsiloj. — La lernado speciale destinita al la submezaj infanoj postulas pli da movado kaj manlaboro, malpli da paroloj, pli ofta kaj danra uzo de la intuicio ol tiu destinata al la mezuloj. Oni devas ne peti de la socio, ke ĝi donu al la submezuloj ilian vivrimedon. Ci tiu artikolo estas la traduko de la ĉa itro « Les enfants anormaux » el la « Mémento de pedagogie pratique », de F. CADENEL . Ni dankas la eldoniston, S-ro Magnard, kin afable permesas la reprodukton de ĉi-tiu traduko. 2) « Amblibpo » (= G. ambliis, obtuza ; óps, okulo). Sana okulo estas « ambliopa », kiam ĝi tre malbone vidas, t.e. kiam ĝia vidak;eco estas malpli ol 2/10. malgraŭ la konvena okulvitro. Ambliopaj okuloj estas trgveblaj precipe inter la forte miopaj aŭ forte astigmaj kaj ankaŭ ĉe diversaj afekcioj, kiel Strabo (ambliopeco « ex anopsia », t.e. pro neuzo)… Antbliopulo estas homo kies ambaŭ okuloj estas anibliopaj. 3) « Rekuperi » ; = F. : récupèrer ; = _ Eí. : recuperar ; = A. : recuperate ; regájni idu ŝajne perditaii per aparta rimedu

aŭ tekniko.

— paĝo 6 de la PDF —

112

ESPERANTO KAJ KULTURO

sed ke gi instruu metion, por ke ili mem gajnu sian vivrimedon ; legaro evitos, ke senskrupulaj mastroj ekspluatu ilin. Necesos krei, por ili, multajn kromlernejajn instituciojn, senpagajn kantinojn, vartejojn, kamparlaborgrupojn, disdonon de kuraciloj kaj vestoj, por kompensi la senzorgecon kaj malkapablecon de la sociaj medioj, de kiuj ili devenas. B) Principoj. — 1° Ne perdi tempon, senĉese okupi la lernantojn per utila laboro, devas esti por la edukisto vera obsedo. 2° Organizi tempouzon laŭ propronita horaro kaj skrupule respekti gin post adaptado al la lernantoj. Sen neglekti la lingvo-ekzercadojn aŭ la lernadon de intuicia kalkulo, doni grandan lokon al la edukado de la sensoj kaj atento al la manlaboro, al la desegno ; uzi opajn kaj individuajn ludojn, kantadon, promenadon, gimnastikon ; respekti la paŭzojn. 3° Zorgege pretigi la klason. .Antaŭprepari ĉiujn taskojn, kiujn la infanoj devos plenumi sub la gardo kaj kontrolado de la instruisto. Antaŭe pripensi, disponi, aranli, kion ĉiu grupo, ĉiu infano devos fari, laŭ la malfacilaĵoj, el kiuj ili devos elturnigi. Distribui tute pretan materialon. Adapti la lernadon alla infanoj. Ne forgesi, ke la klasnivelo ĉiujare ŝangigis. Prepari ĉiufoje, kiam eblas, opajn lecionojn zorgante, ke ĉiu infano kiel eble plej profltu. 4° Uzi procedojn taŭgajn por atentigi la lernantojn ; a) Stimuli la atenton de la apatiuloj, fiksi la atenton de la nestabiluloj precipe per ludoj multaj kaj variaj (5). b) Uzi simplan, rektan, sobran, ekzaktan lingvon kaj frazojn kun malmultaj subordigaj propozicioj au parentezoj. Memori, ke ĉio, kion oni diras, gravas malpli ol ĉio, kion diras la lernantoj ; nur valoras, kio estas dirita de la infano. Korekti per senlaca pacienco la prononcdifektojn kaj la sintakserarojn. Bildoj kaj desegnoj faritaj de la instruisto aŭ lernantoj multe helpas. c) Manipuligi objektojn. Uzegi intuicion kaj konkretaĵojn. Eduki la sensojn (vidon, aŭdon, flaron, guston, palpon, muskolsenson) per multaj kaj variaj ludoj. d) Necesegas laborigi la infanon, por ke korpe kaj mane ili agu. a La lernado ne konsistas el maksimoj, sed el ekzercoj. » (J. J. RoussRAu). Ne demandi al si a Pri kio mi parolos ? » sed a Kion mi farigos ? ». e) Desegnigi, uzi la manlaboron. Ofte uzi specialajn ludilojn por instrui la legadon, ortografion, kalkulon. 5° La ripetado estas instruneprajo. Fokusi la lernadon ĉirkaŭ temoj, kiuj ebli-

gas la ripetojn kaj ideasociojn. Postuli la ripetadon gis plena sukceso. 6° Komprenigi, klarigi, sed ankaŭ akirigi la necesegajn mehanismojn. 7° Senĉese kontroli. Doni ekzemplojn de senhalta agado. Konstante kaj samtempe kvietigi, stimuli, kontroli, observi ciun infanon. Ne iluziigi pri la valoro de la trafota rezulto. 8° Ne neglekti la moraledukadon de la nenormaluloj ; uzi dresadon, sugeston, vokon al bonkoro, aŭ kiam eblas, al racio. 9° Ciutage kaj singarde korpe trejni la infanojn. La spiraj ekzercoj ĉiam uti’los, same kiel la ekvilibraj (stari aŭ salti per nur unu kruro, marŝi sur mallarga bendo, sur malalta trabo ; porti objektojn sur la kapo, skatolojn da akvo de loko al alia, ĵongli 😉 Ankaŭ facilaj nesimetriaj movadoj estas rekomendindaj. Grava rimarko. La plimulto de la generalaj principoj por la eduko de la nenormalaj infanoj estos uzataj kun la plej granda profito por la normalaj infanoj. BIBLIOGRAFIO. — Mi citos nur : 1° la esplorojn kaj prelegojn de Doktoroj BINET kaj SIMON. 2° de la samaj « La mesure du développement de l’intelligence chez les jeunes enfants » (Eldonisto, BOURRELIER). 3° « L’enfance irrégulière » de BOURRAT, DECEAUME, GALLAVARDIN kaj aliuloj. (Eldonisto, Presses universitaires de France). 4° « Les enfants inada tés et l’école

primaire ». Cahier de pédag ogie moderne (Eldonisto, Bourrelier). (Tradukis F. CADENEL kun la kunlaboro de D-ro ALBAULT kaj S-ro SARETTO). 4) En Francujo, ĉiujare, kursoj, kiuj datiras ses monatojn, estas organizataj en Beaumont-sur-Oise. Mi konsilas al la geinstruistoj, kiuj deziras viziti ilin, konigi sian deziron al sia inspektoro, tuj ĉe la komenco de la lernjaro. 5) Mi rekomendas la « Kim »-ludojn. Ekz. : for de la ĉeesto de la lernantoj, kaŝu kelkajn aĵojn sub gtofpeco; loku la geknabojn ĉirkaŭe, malkovru dum kelkaj sekundoj, denove ka4u ; la infanoj , diros aŭ skribos la liston de aĵoj. La nombro de la aĵoj kaj la tempo, dum kiu la edukisto malkovros ilin, varios laŭ la trejniteco de la lernantoj. La objektoj povos. ŝajne simili unu la alian, kaj la infanoj devos rimarki la diferencojn. Unuafoje montrinte la aĵojn, oni povos, petinte la infanojn fermi la okulojn all turni la dorson, aldoni, forigi, aŭ alilokigi aĵojn aŭ substitui unu per alia, kaj poste duafoje oni malkovros antaŭ la okuloj de la lernantoj, uiuj diros la faritajn áangojn. La aĵojn, oni povos anstataŭa per bildoj, literoj, etikedvortoj, ciferoj, nombroj, ktp. Kompreneble la malfacileco de la observekzerco estas adaptita laŭ la kapabloj de la infanoj.

— paĝo 7 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

113

Alanas D. Atanasav — Ada

LERNU KAJ INSTRUU Dua Leciono

Rekapitulacio de la Elementoj de la Esperanta Gramatiko Lernitaj en Kurso por Komencantoj (Daiirigo) VORTFORMADO

RADIKO + FINAJO Bon — A Knab — 0 Lern — AS Diligent — E Bona knabo lernas diligente PREFIKSO + RADIKO + FINAJO Mal — Diligent — A Mal — Bon — 0 Mal — Lev — I RADIKO + SUFIKSO + FINAJO Patr — in — o RADIKO + RADIKO -I- FINAJO Klas — ĉambr — o Ce la kombinitaj (du- kaj plurradikaj) vortoj la lasta radiko entenas la bazan !ĝeneralan) ideon de la vorto ; la antaiia radiko difinas ĝian kvaliton (kiaecon) : klasĉambro = klasa ĉambro ; florgardeno = flora gardeno ; ĝardeno de floroj (diference al fruktogardeno, legomgardeno) ; gardenfloro = ĝardena floro (floro, kiu estas kulturata en gardenoj diference al kampofloro, arbara floro). KampOflorO : la unua radiko havas ankaii finaĵon por eiifonio (belsoneco) kaj por pli facila elparolo ; oni malfacile povas elparoli « kampfloro «. Same : akvofalo (anstataii akvfalo) k.a. Unuagrada, duagrada. VERBO

Formoj de sendifina modo (infinitivo) -I kaj de vola modo (volitivo) -U. INFINITIVO. Kompletigas la sencon de alia verbo (komplemento en verba formo) : Mi volas panon. Mi volas mangi. Mi volas mangi panon. Mi povas tion. Mi povas paroli. Mi povas paroli esperante (an : esperanton). Tnfinitivo en funkcio de subjekto gramatika : rajdi sur leono estas dangere. VOLITIVO. Prenu la libron. Malfermu ĝin. Trovu la kvardeksesan pagon. Legu la tekston. Fermu la libron. Ni komencu nian lecionon. Li venu sola. Ili sciu, ke mi ne toleros ŝercojn.

— paĝo 8 de la PDF —

114

ESPERANTO KAJ KULTURO

PRONOMOJ

POSEDA, kiam akompanas substantivon, estas uzata sen artikolo; kiam di estas memstara (efektiva pronomo — anstataŭanto de nomo, de substantivo), estas uzata kun artikolo Mia krajono estas nigra, la via estas ruĝa. Nia domo estas malgranda, la ilia estas pli granda. RESENDA : Si, sin (kaj la respektiva poseda : sia). Noto. — La resenda pronomo estas aparte klarigenda al okcidenteŭropanos, kiuj ofte uzas, ekz. sia patro anstataŭ lia patro (si, sia, ne povas esti subjekto). Kontraŭe la slavojn oni devas atentigi, ke tiu ĉi pronomo ne estas uzebla por la unua kaj dua personoj ; la ĝenerala uzo de la resenda pronomo por ciuj personoj en la slavaj lingvoj logas iam novajn esperantistojn en la slavaj landoj paroli a Mi vidas sin ». 2. Atentigu la lernantojn pri la kazo de reciprokeco ĉe la uzo de la resenda pronomo (kiam ĝi signifas ne sin mem, sed unu la alian, reciproke) : ili ofte renkontas sin. Ili néniam vidis sin. (Respektive la kazojn : ni amas nin, ni renkontas nin). PERSONA NEDIFINITA : Oni. (Oni diras, oni pensas). ADVERBO

Ciu adverbo povas esti anstataŭata per vortkomplekso : Prepozicio kun substantivo : Rapide — laŭ rapida maniero. Laute — kun (per) laŭta voĉo, sono. Supre — sur la supro, sur (en) la supra parto. Hejme — en la hejmo. Nokte — dum la nokto. Somere — en (dum) somero. Multe — en multa kvanto, en granda grado. Adverboj nederivitaj de radikoj : kun finaĵo -Aŭ (hodiaŭ, morgaŭ, preskaŭ, ktp.) kaj kelkaj aliaj : nur, tre, tro. El ili povas esti formataj aliaj gramatikaj kategorioj per aldono de respektivaj finaĵoj : hodiaŭa, morgaŭo, nura, ktp. NUMERALOJ Derivaĵo’ pere de sufiksoj -obl, -on, op. OBL : duobla, triobla, ktp. (Kiomfoje estas prenata io, kiomfoje ĝi ripetiĝas). Sesoble kvin. La sesoblo de kvin. ON : duona, duono, triono…, dudekvinono, ktp. Duona pomo = duono da pomo (en trií ĉi kazo duono esprimas mezuron ; ni povas diri a duono de pomo », kiam ne estas akcentata la senco de kvanteco). OP : duope, triope, ktp. Ni testis duope. IIi marŝas kvarope en vico (en ĉiu vico, linio estas kvar personoj). PO : distribua prepozicio : al ĉiuj po unu pomo (ĉiu devas ricevi unu pomon). Potage = por ciu tago, pomonate : pagi kvin « stelojn » pomonate. KORELATIVAJ VORTETOJ K — kio, kiu, kia, kie, kiel, kiam, kiom.

T — tio, tiu, tia, tie, tiel, tiam, tiom. ĉio, ĉiu, dia, ĉie, ĉiel, ĉiam, ĉiom. C CI estas uzata, kiam estas necese diferencigi objektojn, el kiuj unuj, estas pli proksimaj kaj aliaj pli malproksimaj : tiu ci, tio ĉi, tie di ; ankau : di-tio, ĉi-tiu, di-tie. Aparta kazo de mallongigo : ĉio ĉi (dio di-tio), ĉiuj ĉi faktoj, kaj ankaŭ : êi-vespere, êi-homo. MODALECAJ ESPRIMOJ

Li rapidas. Li marŝas rapide. Lia iro (marŝo) estas rapida. Li iras kun rapida marŝo. Vi legas tre mallaŭte. Via lego estas tre mailaŭta. ARTIKOLO

La artikolo konkretigas kaj individuigas ; ĝi montras ne kiun ajn el kelkaj, sed precize difinitan, sciatan.

— paĝo 9 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

115

Substantivo, uzita sen artikolo, estas proksima lan senco al IU — (kiu ajn, kelka, kelkaj). Donu al mi krajonon (kiun ain el la krajonoj, ne gravas kiun precize). Donu al mi la krajonon. (Ni jam scias pri kiu krajono ĝuste temas). Mi bezonas adreson de instruisto. (De kiu ajn instruisto). Mi bezonas la adreson de la instruisto. (Ni scias precize pri kiu instruisto nome temas). Esperantistoj (iuj, kelkaj) subtenis la delegitaron. La esperantistoj (ĉiuj) subtenis la delegitaron. Egale direblaj : Rozo estas floro = La rozo estas floro. (Rozo ĝenerale, rozo kiel speco de vegetajo, ĉiu rozo, kiu ajn rozo estas floro). Rozo estas simbolo de la amo = La rozo estas la simbolo de la amo. AFIKSOJ

ET : knabeto, beleta, dormeti. EG : manego, grandega, . ridegi. IL : razilo, hakilo, gladilo, komprenilo. ELPAROLO KAJ AKCENTO

La lernantoj devas ekkutimiĝi jam en la unuaj lecionoj elparoli klare ĉiujn sonojn, speciale la vokalojn, sen malfortigo de apartaj, sen malklarigo, redukto k. sim., ankaii sen longigo de certaj vokaloj. Ce elparolo, de vortoj formitaj el du an pluraj radikoj estas bone kompreniai per la voĉO kie finiĝas unu kaj kaj kie komenciĝas la sekvanta radiko, uzante la tielnomatajn duonakcentojn : (ĉe flor estas sentata malforta akcento, post tiu radiko estas momenta ekhalto de la voĉo, la ĝenerala akcento de la tuta vorto estas sur la silabo DE). Por kelkaj nacioj oni devas atentigi speciale la akcentadon ĉe vortoj kun finaj silaboj -IO, (-IA, -II) kaj -TORO : nacio, socia, asocii, direktoro, profesoro, ktp… Ofte Hungaroj (kaj iam ankaii Cehoj) sub influo de sia nacia lingvo emas akcenti la komencan silabon de la vortoj : BULgara, HUNgara, KONgreso. La instruantoj de Esperanto en Hungario devas jam en la komenco atentigi la lernantojn pri tio kaj kutimigi ilin al bona akcentado. Foje ankan francaj esperantistoj emas akcenti la lastajn silabojn de la vorto. EKZEMPLOJ KAJ TIPAJ FRAZOJ

VORTFORMADO : Vaporŝipkompanidirektoredzino. (Difinu la bazan radikon kaj klarigu kiu el la ceteraj radikoj kiun radikon difinas). (‘) VOLITIVO : Ne diru a hop » antan la salto. SI : Li vidas en la spegulo sin kaj lin. Multaj esperantistoj renkontos sin en la kongreso. ONI : Al la buŝo de a oni » neniu povas ordoni. OBL : Rapida helpo — Duobla helpo. Duoble donas, kiu donas ĝustatempe. Kiom estas sepoble ok ? ON : Komenco bona — laboro duona. OP : Akiro kaj perdo rajdas duope. ET kaj EG : Oni komencas per steleto kaj finas per ŝtelego. IL : Ora ŝlosilo ĉiun pordon malfermas. EKZERCOJ

1. — Kompletigu la sekvantajn frazojn Marko volis … vian onklon, sed via onklo ne povis … Mi povas … nur panon, sed vi ne deziras … al mi eĉ panon. Kiam vi komencos … ? Kiam ni finos … (i) ? Kiam ni finos la … (on) ? Hodiaii ne estas tempo … 2. — Kompletigu per lin, sin, ŝin, ĝin la sekvantajn frazojn : Li havas … Li amas … Si kombas … Ili levas … Kiu estimas …, tiu ne entreprenos tian agon. 3. — Kompletigu la sekvantajn frazojn : Mi prenas mian libron. Vi prenas … libron, kaj li prenas ankan la … Ni vidis … en la spegulo. Ni serĉos … ĉe la angulo de la strato. Ili trovos … en la teatro.

* Kompren”ble temas pri ekzerco (aii ŝerco) neniel imitota en la ordinara

lingvo. — Red.

— paĝo 10 de la PDF —

116

ESPERANTO KAJ KULTURO

NI LERNU PER BILDOL EN LA SALONO

1. la tableto. 7. la kanapo. 2. la radiatoro. 8. la katino. 3. la radio-aparato. 9. la pordo. 4. la fotelo. 10. la fenestro. “5. la piano. 11. la lamparo. 12. la infano. 6. la foto. 1. — Estas unu piano apud la pordo. 2. — Estas du foteloj kaj tri fotoj. 3. — La lamparo, kiu pendas de la plafono, konsistas el kvar lampoj. La kanapo, kiu estas sub la fenestro estas komforta. La infano kelkafoje ludas per piano.

6. — La infano, kiu sidas sur la tapiŝo aŭskultas la radion. 7. — La katino rigardas la infanon. 8. — La infano, kiun la katino rigardas, estas juna. Demandoj : Kiu sidas sur la tapiŝo ? La infano sidas sur la tapiŝo. Kiu rigardas la infanon ? La katino rigardas la infanon. Kiun rigardas la katino ? la infanon rigardas la katino. Kiom da foteloj estas en la salono ? Estas du foteloj.

SKILI CI-VINTRE

INTERNACIAJ SKISEMAJNOJ DE T. E. J. O. 1956-57

Ankail ĉi-tiun jaron TEJO organizas skirenkontiĝon, kiu okazos de la 26-a de decembra 1956-a gis la 6-a de Januaro 1957-a en la montara vilaĝeto Dienten ce « Hochkonig » en la atistra liglando Salzburg. La prezo por la tuta tempo estas 400. — aŭstr. ŝil. ; por ĉiu tago malpli, oni pagas 55. afistr. ŝil. malpli. Oni povas antatlpagi al la ĝirkonto 12-201 ĉe « Salzburger Sparkasse », Salzburg, Ailstrujo ; sed antaitpago ne estas postulata. Aliĝojn oni sendu plejeble baldail al la gvidanto : s-ano Hein rich REMI’ , Salzburg, I. 557. Car la limnombro por aliĝoj estas 55, tuja aliĝo estas plej oportuna. Ciu aliĝinto ricevos detalan cirkuleron ; dezirante ricevi pliajn scligojn oni nepre aldonu in-

ternacian respondkuponon. Por aligo sufiĉas simpla poŝtkarto afl letero kun : nomo, adreso, aĝo, sekso, metio.

— paĝo 11 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

atrino — sur la —. atino kuŝas — la —. atino — rigardas la —.

t katino staras sur la kanspo ? sidas sur la kanapo ? puŝas la katino ?

idio-aparato — sur la —. ifano aiiskultas la —. eto estas — la planko.

radio-aparato estas sur la planko aŭskultas la radion ? da personoj estas sur la bildo ?

tino rigardas la —. felo staras — la fenestro. tino sidas — la fotelo.

katino rigardas la fotelon ? da fenestroj estas en la cambro ? aras la fotelo ?

nparo pendas — la —. fino rigardas la —. `rino staras — la tablo.

das la infano ? gardas la infanon ? -igardas la patrino

117

— paĝo 12 de la PDF —

118

ESPERANTO KAJ KULTURO

F. Novl jan.

La Komenco de Internacia Pedagogia Revuo Antail la 2-a U. K. en Genevo la ĵurnalo « Esperanto » Ia 19-an de Ailgusto 1906 (n-ro 23) publikigis la jenan alvokon : « Al Instruistoj Kongresanoj. Estus tre utile, se povus kunveni kaj reciproke kiuj ĉeestos konatiĝi kolegoj instruistoj, kiuj grava en la dua kongreso. Multego kaj priparolinda materialo certe ne mankas. Tiel efektiviĝus la I-a internacia kongreso de instruistoj esperantistoj. Kolegoj, kiuj intencas partopreni en tiu kunveno, volu tuj sendi sian adreson kaj proponon al Theodor CEJKA, instruisto en Bystrice — Holstyn, Moravio, Ailstrio. Anoncis sin kvin geinstruistoj, kaj la kunveno ne okazis. En la oficialan programon de specialaj kunsidoj dum la 3-a Esp. Kongreso en Kemhrigo, 1907, estis metita « kunsido internacia de instruistoj ». Gi okazis la 14-an de Ai gusto 1907 en Guildhall. Ceestis pli ol 50 personoj, kiuj reprezentis geinstruistaron anglan, belgan, cehan, franĉan, germanan, nederlandan, rusan, kaj skotlandan. Prezidis MARECHAI., profesoro el Leeds (Anglujo). Oni decidis fondi la « Internacian Asocion de Instruistoj » kun la organo « Internacia Pedagogia Revuo ». Dum la 4-a esp. kongreso en Dresdeno, 1908 okazis kvar kunsidoj de instruistoj, kiujn ĉeestis ĝis 200 personoj, inter kiu)’ estis reprezentantoj de geinstruistoj el Anglujo, Aŭstrio, Belgujo, Cehujo, Francujo, Germanujo, Hungarujo, Moravio, Nederlando, Norvegujo, Polujo, Rumanujo, Rusujo, Serbujo, Siberio, Skotlando, Svedujo kaj Tunizio. Prezidis prof. Marechal (Anglujo). Estis aprobita la regularo de la « Internacia Asocio de Instruistoj » kaj elektita ĝia komitato : D-ro E. BoIRAC, rektoro de la Universitato Dijono en Francujo (honora prezidanto) ; Th. CART, profesoro de la UnIversitato Parizo (prezidanto) ; F. MARECIIAL, profesoro el Leeds en Anglujo ; f-ino de CHAI.MET el Hago en Nederlando kaj R. FRENKEL, inspektoro de gimnazio el Enisejsk en Siberio (vicprezidantoj) ; F. DuRIEUx, direktoro de lernejo el Lille en Francujo (sekretario) ; Th. CEJKA, instruisto el Bystrice-Hostyn en Moravio (kasisto) ; F. AvILov, estro de reala lernejo el Kars en Rusujo ; inĝ E. BACKHEUSER, profesoro de politeknika lernejo el Rio de Janeiro en Brazilo ; d-ro W. CLARK el Arborfield en Anglujo ; K. SCHONHERR, instruisto en Dresdeno en Germanujo, kaj O. SIMON, profesoro de gimnazio el Vieno en Aiistrio. Poste sekvis longaj diskutoj pri la « Internacia diplomo de kapableco instrui Esperanton ».

Du kunsidoj, “kiujn ĉeestis po ĉirkail 170 geinstruistoj, estis dediĉataj al la demando de oficiala enkb’nduko de Esperanto en la lernejnĵn, al la pedagogiaj kaj didaktitaj demandoj. Estis farataj (lu provlecionoj kun infanoj. Post ili, ekestis tre interesa diskutado pri diversaj metodoj kaj procedoj instrui Esperanton, nome pri la plej bona maniero meti demandojn al infanoj. Fine oni decidis, ke la unua kajero de la perioda « Internacia Pedagogia Revuo », oficiala organo de I.A.I., eliru kiel eble plej baldan. S-ro CEJKA estis komisiita per la direktado kaj eldonado de I.P.R. Al la asocio aliĝis kaj tuj pagis la kotizon pli ol 70 asocianoj. La kotizo estis 2,50 frankoj jare. La anoj ricevos la revuon senpage. La 1-a n-ro de I.P.R. aperis en Novembro 1908 en Bystrice-Hostyn, Moravio (Aastrio), sub redakto de Theodor CEJKA. Gi publikigas la nomojn de konstantaj korespondantoj en : Anglujo, Aiistrujo, Belgujo, Cehujo, Finnlando, Francujo, Galicio, Germanujo, Hispanujo, Italujo, Montenegro, Moravio, Nederlando, Norvejo, Polujo, Rusujo, Serbujo, Siberio, Skotlando. En la enkonduko sub la titolo « Al nia celo » la redaktoro fiksas la programon kaj diras : « Nun ankorail kelke da vortoj pri la programo de la « Internacia Pedagogia Revuo » Q.P.R.) Cia enhavo konsistos precipe el tiuj ĉi fakoj : 1. Artikoloj pedagogiaj an tuŝantaj la demandojn, kiuj rilatas la aferojn pedagogiajn. 2. Lernejoj kaj geinstruistaro. 3. Internacia Asocio de Instruistoj. 4. Internacia Oficejo por Instruantoj de Espperanto (raportoj, diversaj informoj, kt’p:). 5. Literaturo : a) pedagogia ; b) scienca ; c) por gejunularo. 6. Revuo de Revuoj (dediĉita precipe al gazetara literaturo pedagogia). 7. Notoj kaj informoj. 8. Diskutejo (sole por la aferoj, kiuj rilatas iel la demandojn profesiajn an pedagogiajn k. s.). 9. Korespondado de geinstruistoj. 10. Adresaro de gejunuloj, kiuj deziras korespondadi. La revuo alportados ne nur artikolojn originalajn, verkitajn speciale por ĝi, sed ankau tradukojn kaj ekstraktojn de gravajn kaj internacie interesaj artikoloj kaj sciigoj, kiuj estis publikigitaj en la plej bonaj pedagogiaj revuoj diverslingvaj. En la fako literatura ni raportos pri la plej gravaj verkoj diverslingvaj, kiuj povas iel utili al profesiaj laboroj de instruistoj Por ke ni konu nin reciproke kaj povu helpi unu la alian, precipe en aferoj specialaj, preskait ĉiu kajero de la revuo enhavos en la fako « Korespondado » sciigojn de diverslandaj kolegoj, kiuj serĉas

— paĝo 13 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

-oponas ĉu korespondadon ĉu helen la aferoj, kiuj postulas reciproielpon de specialistoj. Tiu ĉi rubri;tos tre grava precipe por kolegoj 5toj k. a. » neniologo Jesef KRUMPHOLE en la ij 2-a n-roj, sub titolo a Ideo de J.A. nius pri lingvo universala », publisciencan studon pri Johannes Amos KIES (Komensky, 1592-1671), filozo!dagogo, enciklopediisto, a instruisla popoloj » kaj pliboniganto de la q, kiu pli ol 30 jarojn jarojn okupis sin t ideo de artefarota univercaj skribis pri ĝi en siaj plej granaj plej gravaj verkoj post la jaro kis sia morto en la jaro 1671. Li kolektis bezonatan materialon por [torio de la internacia lingvo. En la -ro li publikigis malnovan artistan !ton de J.A. CognNIus kun valpraj koj. En la 4-a n-ro Ii parolas pri scienca eldono de ĉ iuj verkoj. de J. MExrus eldonotaj en 30 volumoj de itra asocio de ĉehaj societoj einsai » sub redaktado de J. K’AcALA, de la universitato en Jurjev (DorElusujo). La unua volume ĵus tiam

fruntartikolo de la 2-a n-ro estas novaR lernejoj » de prof. A. FEREr trad uko de, prof. J. W. EGOLETON, ritraktas tiam tre aktualan temon. sama antoro kaj la sama tradukinla 3-a kaj 4-a n-roj troviĝas la ar« Kunedukado ». Gi estas kvazair go de la unua artikolo kaj pritrakroblemon, kiu hodiaii ne jam estas olvita. En la 3-a n-ro estas publikiriginala studo de Stanislas Tomiĉ : ncipoj de edukado de l’volo ». Sektikoio : c La gepatroj kaj ja edukala japana infanaro én la famĵlio » Revue des deux mondes » tradule prof M. J. WESSEL. La sama trato tradukis ankaii historian skizon edukado kaj instruado en japanaj oj de prof. d-ro K. Yosninq, kiu en la 4-a n-ro. instruaj kaj interesaj estas la artipri lernejoj, instruistoj kaj edukado versaj landoj. Mi citos iliajn titoLa instruado en Nederlando. La )j de instruistoj en Skotlando. La isto en Danujo. La instruistoj ennegro. La popolaj lernejoj en la gaj vilaĝoj. Lernejo kaj instruisto panujo. La popolaj lernejoj en Ru D. Lernejo kaj instruisto en Saksui popola lernejo en Kroatujo. ion},. instruado en Danujo. Administradq ispektado de la saksaj lernejoj. La: isto en Kroatujo. Elementa lernejo lgarujo. La manlaboro en germanaj aj. En la rusa lernejo. El Nova lo. Egale edukadi amban manojn. a sama kategorio apartenas la refe: Kongreso de la slava instruistaro aha la 9.-14. de Airgusto 1908. In:ia oficejo por instraanto} de Espe-

119,

ranto. La instruistoj a Amikaroj » en Francujo. La III-a internacia kongreso pri la instruado de desegnado. Rimedo por veki amon por la naturo kaj patrujo en niaj lernantoj. Praktika propono pri internacia kurso de lerneja manlaboro. Internacia krestomatio por la infanoj. Esperanto en la lernejo. La nordaj instruistkongresoj. Tria internacia kongreso por la familia edukado de la infano. Pri la komitatoj ekzamenantaj la literaturon por la junularo. Rekrutaj ekzamenoj en Svisujo. Internacia asocio por la racia eduado de la infano. Levilo de I’progreso. Krome I.P.R. enhavis statistikan paĝon sur kiu ĝi publikigis statistikojn de la lernejoj en E. iropo kaj kelkaj landoj. ai priparolis la pedagogian literaturon kaj pedagogiajn revuojn, publikigis longajn sciigojn el instruista kaj lerneja vivo. Regule ĝi raportadis pri vivo kaj laboro de la Inter,nacia ASQCIO de Instruistoj. ai zorgis ankaii pri la kor-espondado de la instruistoj kaj lernantoj. La kontakto kun ne esperantistaj pedagogiaj revuoj estis bona, multaj el ili skribis pri I.P.R. Nia a telefono » estas originalaĵo de la redaktoro, per kiu lt komunikas siajn novaĵojn, projektojn kaj ideojn al 1a legantoj kaj ili la siajn al li. Sajnas ke la interkorespondado estis tre vigla. Temas plejparte pri propagando. En la 2-a n-ro li bremsas la senpacienculojn kaj atentigas ilin, ke la komenco devas esti singarda kaj modesta, en la unua jaro aperu nur kvar kajeroj, dum la 2-a jaro ĝi, aperos dumonate kaj nur en la 3-a au 4-a jaro ĉiumonate. Sed la 3-a n-ro aperis apenan en Julio 1910. La redaktpro senkulpigas sin kaj plendas pri la kunlaborantoj : li ricevis multajn promesojn kaj malmultajn artikolojn. La a telefonadon Ii finas per- : a La kvara kajero de I.P.R. eliros en Septembro ah plej malfrue en Oktobro kaj estos la lasta en Ia I. jarkolekte. La duan jaron ni komencos tuj poste kaj se niaj membroj plenumos la malgrandan peton, kiun oni povas legi en la 4-a kajero, la revue aperados en Ia nova jaro pli ofte, t. e. dumonate kaj regule ». En la 4-a n-ro Ia R malgranda peto » ne aperis, kaj I.P.R. -malaperis. Tio estas stranga. La redaktoro neniam menciis financajn malfacilaĵojn. I.A.I. havis 363 membrojn. Sajnas, ke ilia kotizaĵo (2,50 fr.) jare sufiĉis por kovri la elspezojn, de Ia asocio Icaj de la eldonado de la revuo. Do, kio estis la kaiizo de la ĉesigo ? La edzino de grave malsana Cejka, s-rino Dobroslava CEJKOVA la 2 Apr. 1956. skribis al mi : a La kalumnioj kaj mensogoj prenis al mia edzo la tutan emon al plua laboro ». Aperis 114 paĝoj en formato 13 x 20,3. La tri unuaj n-roj havis kvarpagajn kovrilojn. Sur la 4-a n-ro staris. Jaro I (1908-1910) kaj la enhavo de ĉiuj kvar n-roj. La revuon vidis progresemaj principo kaj ĝi staris sur la plej alta nivelo de tiama pedagogie.

— paĝo 14 de la PDF —

ESPERANTO KAJ KULTURO

120

n Distra Pago 3. Fonetike : rondforma elstara parto de iu organo ; inverse : duono da piJen la solvo : ramido ; participa finaĵo (r). 4. Batilo (r) ; inverse : pronomo ; inHorizontale. – 1. Okulmezure ; 2. Mono, Efik; 3. Blu, Ko, Oft; 4. RO, Fali, 00; verse : enhavanta multajn vibrojn (r). 5. Jejuno ; 6. Elekti ; 7. LO, Orea, IA ; 5. Planto (r) ; Bleki kiel tre ŝatata dom8. Epi, OF, ETS; 9. Noto, Item ; 10. Apar- besto. tenalo. 6. Longa vesto ; inverse : metalfadeVertikale. – 1. Ombroplena ; 2. Kolo, no (r). Opop ; 3. Unu, JE, Ita ; 4. LO, Felo, Or ; 7. Fonetike : algebra esprimo ; ŝati ; 5. Kajero ; 6. Olukef ; 7. ZE, Inta, In ; 8. inverse kaj fonetike : flugilhava infano. Ufo, OI, ETA ; 9. Rifo, Iteĵ ; 10. Ektoplas! 8. 2 malsamaj vokaloj ; papago ; sufikmo. so. Gajnintoj F-ino Amice, F-ino Arnould, 9. Sensprita. S-ro Bourry, Ges-roj Lanz, S-ro Le Coze, 10. Parto de militistaro. S-ino Lemoine, F-ino Robin, F-ino Gudula Thenee gajnis 2 poentojn. S-ro Génuit gajnis 1 poenton. Vertikale : Ni gratulas ĉiujn. 1. Fariĝi malsana pro malvarmo. 2. Amerika sovaĝa besto. Inverse : sufikso ; Arbo el varmaj 3. KONKURSO N° 2 landoj (r) ; fonetike : kanapo kun dikaj kusenoj. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 4. Inverse : granda (r) ; inverse : bonega afero (r) ; komenco de atako. 1 5. Kies cerbo estas konfuzata de pasio 2 (r) ; inverse : ne plia ol. 3 6. Inverse : sukera substanco (r) ; ĝerminta sekigita greno (r). 4 ■ ■ 7. Duono da granda glando ; fonetike : 5 ■ frazo pruntita el iu autoro kaj, metita 6 antaii libro por montri ĝian ĉefan ideon; participa finalo. ■ 7 8. Membro de grupo (r) ; ceremonia ■ 8 kapvesto (r) ; sufikso. 9 9. Anonci danĝeron. 10 10. Vortoj esprimantaj ŝuldan senton pro ricevota servo. Bonvolu sendi viajn solvojn ĝis la 25-a Horizontale : de la venonta monato al S-ro Guillot, 1. Kiu posedas mantelon. Cours de la 4° République, Gaillard (HteSavoie). 2. Inverse : ne povanta okazi. KONKURSO N° 1.

INFORMOJ ESPERANTO EN LA GAZETARO

« Skolske novine » en Zagreb (n-ro 27) aperigis du artikolojn pil Esperanto. La unua temas pri propono de Jugoslavia Esperanto Federacio, ke Esperanto estu grade enkondukata kiel nura deviga fremda lingvo en la superaĵ klasoj de la okjaraj popollernejoj. En la dua prof. Antonia Albert raportas pri la kunsido de la 1-a kaj ?-a sekcioj en la 41-a U.K. en Kopenhago, pri la kunsido de la Internacia Esperanto-Ligo de Instrutstoj kaj pri la unua infankongreseto en la Ludo-Cambro. La artikolo estas suflie detala. Cu nur jugoslavoj aperigas dagogia gazetaro

ion en la pe-

Paska lernejo de la Societo de Britaj Esperantistaj Instruistoj okazos tuj post la Kongreso de la Brita Esperanto-Asocio, en la bela monteta regiono de Mendips, Somerset, de mardo, 23-a de Aprilo ĝis sabato, 27-a. La kosto estas proksimume 4.500 fr. fr. Oni ne povas garantii lokon post la 5-a de Januaro 1957. Informo havebla, kontraŭ r.k. de F-ino Olive Robotham, 14, Wensley Road, Stocktonon-Tees, Co. Durham.

— paĝo 15 de la PDF —

Informoj el niaj Asocioj Ni opiniis ke la aperigo de la jenaj informoj utilos al niaj legantoj. I.L.E.I. Funkciuloj por la periodo 1955-58 : Prezidanto : F-ino J. DEDIEU, 70, Av. Victor-Ségoffin, Toulouse, Francio. Sekretario, Kasisto, Gvidanto de Centra Oficejo : F-ino Violet C. NIXON, 183, Woodlands Park Road, Bournville, Birmingham, 30, Anglio. Konsilantoj : S-roj HEITMRLLER, SVANTESSON, TACCANI. Mèmbro-Asocioj :

Aŭstrio, Britio, Francio, Germanio, Italio, Suomio, Svedio.

Aktivaj reprezentantoj en aliaj landoj :

Aàstralio, Belgio, Danlando, Irlando, Izraelo, Japanio, Jugoslavio, Kanaria Insŭlaro, Maroko, Norvegio, Portugal ;o, Urugvajo, Usono. G.E.E. (800 anoj) (franca asocio) Prezidanto : F-ino J. DEDIEU, Licea Lingvo-instruisto (adreso supre). taenerala Sekretario : S-ro F. TIKBAUD, C.C. Jeunes filles, Caudry (Nord). Kasisto : S-ro E. Broom. 6, rue de la Paix, Raugé (M.-et-L.). S.B.E.T. (192 anoj) Prezidanto : S-ro Cyril LovE, 11 Church Walk, Penn Fields Wolverhanip ton. Sekretario-Kasisto : F-ino Violet C. NIXON (adreso supre). LANDA SEKCIO HESSEN de a Esperanto-Unuiĝo de Germanaj Instruistoj » (42 anoj) Sekciestro : Kurt SCHXNRICH, Hallgarter Str. 10, Wiesbaden. INSTRUISTA SEKCIO ĉe a Slovenia Esperanto-Ligo » (… anoj). Prezidantino Sonjo TAVĈA.R. turni al Sek. de Sl.E.L. : Marinko GIVOJE, Poŝtfako 275, Ljubljana. E.U.G.I. (135 anoj) (germana asocio) Prezidanto, Sekretario kaj Kasisto : S-ro Heino HEITMi LI.ER, (23) Bremen 8, Waller Heerstrasse 134. INFORMOJN pri aliaj landaj edukistaj asocioj ni volonte publikigos.

ATENTU Post Montevideo, ni devas repensi niajn metodojn. Nedubeble ni devas penetri en ĉiujn kulturajn mediojn aŭ perei. Unu el la rimedoj penetri en tiujn mediojn estas en viaj manoj, karaj legantoj, kaj plie vi mem rikoltos la frukton de via laboro : traduku el la esperantaj gazetoj ĉiujn artikolojn, kiujn vi opinias interesaj por iu gazeto nacilingva… ĝuste elektita. Tiel vi konigos nian lingvon en larĝaj tavoloj kaj certe vi ricevos nur helpon de koncernaj redakcioj, ĉar vi servos ilin per interesaj artikoloj de alilandaj aiitoroj.

Traduko kaj Publikigo, en la pedagogia gazetaro, de la artikoloj de I.P.R. estas permesata. Nepre estu indikataj : 1° la aŭtoro (se eble lia loĝloko) 2° la Ponto (lasante la titolon en Esperanto kaj jene : a Internacia Pedagogia Revuo », jaro, numero, pagoj). Ni petas vin sendi 2 pruvekzemplerojn al la redakcio (ni transsendos unu al la aŭtoro).

— paĝo 16 de la PDF —

A

o° \. ~~~.

_ ‘A

k * h [spEraIisII \ ., I(IJIIUFcIFH,U Kastelo

,,..i

r _’

GRfSILLON »

BAUGÉ (M.-et-L.) Francio Tél.34

Akceptas dum la somero ciulandajn esperantistojn, kaj eventuale iam ajn karavanojn frue anoncitajn.

S Por trankvile ripozi en frateca atmosfero ; Por eklerni aŭ plulerni la internacian lingvon ; Por ĝin praktiki per interŝanĝo de ideoj;

ee

Por aàdi kulturajn prelegojn ; Por studi specialajn problemojn ;

ke k

Por inter amikoj gaje libertempi ;

Venu al Esperantista Kulturdomo 1 \ Bela, komforta kastelo ; milda klimato ; agrabla regiono ; amikeca rondo ; jen ĉio-ĉi atendas vin en nia feri-restadejo.

Antaŭa enskribigo nepre necesa; frua peto por litrezervo konsilinda.

Informpeto sendota kun internxcia respondkupono al :Esperantista Kulturdomo, Kastelo « Grésillon », Baugé (M.-et-L.) Francio. Sablé. — Imp. E. COCONNIER

Le Gerant : H. MICARD

k