Kiam en 2013 Radio Malva intervjuis la grupon en la Alternativa Foiro de Valencio, tio, kion ĝi tie diris, estis ke «ni venadas al la foiro jam de kelkaj jaroj». Ĉi tie ni datigas tiujn jarojn: la ideo aperas en februaro 2006, la budo staras almenaŭ ekde 2008, kaj la 5-an de junio 2010 la Foiro gastigas rondan tablon pri Esperanto, kiun Radio Malva registris kaj kiun oni ankoraŭ povas aŭskulti.
La Alternativa Foiro de Valencio estas la ĉiujara renkontiĝo de sociaj kolektivoj, kooperativoj kaj bazaj movadoj de la urbo, organizata de la asocio Caleidoscopi. Dum jaroj ĝi estis la plej granda fenestro, kiun la grupo havis eksteren, kaj tiu, kiu metis ĝin apud sindikatojn, ateneojn kaj kvartalajn kolektivojn anstataŭ apud aliajn kulturajn asociojn.
Kronologio de la ĉeesto de Esperanto en la Alternativa Foiro de Valencio inter 2006 kaj 2013
2006: la ideo
La 16-an de februaro 2006, post interparolo kun Augusto Casquero, oni proponis al la grupo, ĉu oni starigu Esperanto-budon en la foiro. La propono tiam farita jam markas la tonon: registri KD-ojn kun materialo por disdonado —venditaj praktike je kostoprezo, «por ke oni rimarku, ke ni serĉas kulturan disvastigon, ne profiton»— kaj kunporti fotojn de esperantistaj renkontiĝoj por fari kelkajn murafiŝojn montrantajn agadon, ne afiŝojn.
2008: la budo, kaj la kvitanco
De la eldono de 2008 restas malgranda kaj bona atesto: la 16-an de oktobro oni skribe konfirmis, ke oni ricevis reen la 40 eŭrojn, kiujn membro estis antaŭpaginta por la budo. Casquero respondis: «Bonege Raul. Ne forgesu inviti min al kafo».
2009: la 22-a Foiro, kaj la helpo el la nordo
Por la eldono de 2009 la preparado estis pli ambicia. La 13-an de aprilo oni kunvokis prepararan kunsidon por merkredo la 15-a en la sidejo de la grupo, ĉe la avenuo Peris i Valero, 96, kun argumento valida por kiu ajn volontulado: ju pli da homoj ĉeestos, des pli bone ĝi sukcesos kaj des malpli da laboro trafos ĉiun.
El Katalunio venis oferto de helpo. Hèctor Alòs i Font proponis sendi stokon de la Kataluna Esperanto-Asocio: la libron de Poblet —kiu traktas ankaŭ la Valencian Landon—, la broŝurojn de la Kolekto Delfí Dalmau kaj ekzemplerojn de Kataluna Esperantisto, parte celitajn por neesperantistaj legantoj. Kio vendiĝus, estus pagata; kio ne, restus por la sekva jaro.
Kaj oni decidis fari aranĝon en la ĉefa tendo, ne nur la budon. Ferriol Macip i Bonet proponis tion la 12-an de majo:
Mi kredas, ke ni povus fari rondan tablon-debaton pri lingva daŭripovo. […] en Valencio, kie la lingva daŭripovo ne suferiĝas je internacia nivelo sed en la rilato kun la najbaro, mi kredas, ke la debato povas esti tre interesa kaj fruktodona.
Oni anoncis ĝin sub tiu titolo, prizorgata de Esperanto Junuloj. La budo stariĝis sabaton la 6-an de junio. El Katalunio venis Ferriol Macip i Bonet, Anna Raventós kaj Roger Sanjaume i Calvet, kaj jen la rezulto:
La Esperanto-budo en la 22-a Alternativa Foiro de Valencio, la 6-an de junio 2009. De maldekstre dekstren: Roger Sanjaume i Calvet, Anna Raventós, Jaume Juan Sendra, Josep Enric Peres i Blesa, Raúl Salinas-Monteagudo, Clara kaj Ferriol Macip i Bonet
Ferriol Macip rakontis tion en Kataluna Esperantisto, en noto subskribita «fm»: ke la Foiro, kiel ĉiujare, havis budon de la valenciaj esperantistoj kaj ke «ĉi-jare deĵoris ankaŭ volontuloj venintaj el princlando Katalunio», kio permesis kunporti pli da materialo kaj samtempe deĵori, interparoli kun aliaj kolektivoj kaj okazigi la debaton. Kaj li finis: «Kiel kutime, la mona profito estis ege malalta, sed tamen, la socia gajno estis pleje sukcesa».
2010: la 23-a Foiro kaj la registrado
La 4-an de marto 2010, Caleidoscopi sendis la invitleteron de la 23-a eldono —«ni proponas al vi la Foiron kiel ilon por disvastigi kaj travivi viajn, niajn, luktojn kaj sopirojn»— kun la sidejo ĉe la strato Ripalda, 16, kaj kunsidoj merkrede. La datoj estis la 4-a, 5-a kaj 6-a de junio.
La kunvoko estis plusendita al la esperantistaj listoj kun eksplicita danko: «la helpo de kelkaj el vi, samideanoj el la nordo, faris la foiron multe pli bona pasintjare». Casquero resumis tion de la alia flanko: «laŭ mi tiu estas bona okazintaĵo por informi».
Sabaton la 5-an de junio 2010 okazis la ronda tablo pri Esperanto, kun Georgo, Ferriol Macip i Bonet kaj Josep Enric Peres i Blesa. Radio Malva, la libera radiostacio de Valencio, registris ĝin kaj en julio metis ĝin en la reton; la registraĵo daŭras iom malpli ol dek kvin minutojn kaj restas disponebla.
Transskribo de la ĉefaj partoj
Aŭtomata transskribo de la registraĵo de Radio Malva, korektita nur en la propraj nomoj kaj en la nedubaj eraroj; ĝi povas enhavi erarojn. Estas kolektitaj la enhavriĉaj partoj; la prezento, la okazaj intervenoj kaj la fermo estas resumitaj. La registraĵo ne permesas identigi, kiu parolas en ĉiu vico: estas tri partoprenantoj —Josep Enric Peres i Blesa, Ferriol Macip i Bonet kaj Georgo— kaj nur la unua kaj la lasta identigas sin. La interparolo estas en la valencia kaj kataluna, kun fina parto en la hispana; ĉi tie ĝi aperas tradukita al Esperanto, kaj la vortoj tiaj, kiaj ili estis elsenditaj, troviĝas en la valencilingva versio.
La prezentistino malfermas dirante, ke Esperanto «ne estas sufiĉe valorigata» kaj ke ĝi ŝajnas morta lingvo «dum fakte ĝi ne estas tia». Ŝi petas ilin prezenti sin.
Josep Enric Peres i Blesa [0:37] — Mi estas Josep, el la Kataluna Esperanto-Asocio. Jes ja, la homoj aŭdis pri Esperanto, sed, kompreneble, oni memoras la oran epokon de Esperanto, kiu estas ankaŭ la ora epoko de la laborista movado. Esperanto estas ligita al la historio de la laborista movado: dum kreskas la laborista movado, kreskas la esperantismo, kaj dum malkreskas la laborista movado, ankaŭ malkreskas la esperantismo. Sed Esperanto ankoraŭ estas viva lingvo kaj ankoraŭ havas parolantojn kaj havas defendantojn. Fakte, la interreto donis al ĝi bestan puŝon.
— [1:38] — La esperantismo estas socia movado favore al la lingva daŭripovo, sed pli ol socia movado ĝi proponas ilon por ĉiuj sociaj movadoj, ĉar la bazo de ĉiuj luktoj kuŝas en la internaciisma solidareco, en la kontakto inter la homoj de ĉie. La sola maniero atingi komunikadon je egaleca nivelo estas per neŭtrala kaj facila ponta lingvo, kiu ne estu nur privilegio de la filoj de kelkaj oligarkoj, sed al kiu ĉiuj povu havi aliron.
— [3:05] — Esperanto ne ekskludas aliajn vojojn de komunikado. Estas tute normale, ke ĉiu sciu paroli la lingvon de la najbaro, kondiĉe ke la najbaro ankaŭ sciu paroli la vian, aŭ la pasiva kompreno. Ke kataluno kaj okcitano parolu inter si en Esperanto ne havas sencon; ke portugalo kaj polo parolu ĝin, jes.
— [3:51] — Laŭ la socilingvistoj, la plej optimismaj prognozoj estas, ke en la 22-a jarcento restos ĉirkaŭ 10 aŭ 12 vivaj lingvoj. Tio signifas, ke mortos multe pli da lingvoj kaj kulturoj ol da specioj. […] La lingvoj estas profunde enradikiĝintaj en siaj teritorioj, kaj forpreni la lingvon igas la homojn perdi la tutan popolan saĝon, kiun ili amasigis tra la tempo.
— [5:09] — Por fari iom da memkritiko: en la esperantista movado ekzistas sufiĉe erara koncepto pri tio, kio devas esti neŭtrala lingvo. […] Ni parolas pri movado, sed fakte ekzistas multaj kaj tre malsamaj fluoj ene de la esperantismo, ili ne ĉiuj estas la samaj.
— [5:45] — La neŭtralisma fluo, kiu ja pezas multe ene de la esperantismo, faras tion, ke ĝi ludas kun la politikaj potencoj, kaj tio kompromitas ankaŭ aliajn luktojn. Se vi volas fari kongreson… Ekzemple, oni faris ĝin en Hispanio en la epoko de Franco kaj oni devis havi bonajn rilatojn kun la reĝimo.
— [6:25] — Franco estis honora prezidanto, kaj Manuel Fraga, honora prezidanto de la junulara kongreso. Pasis 40 jaroj kaj ankoraŭ ne okazis publika retiriĝo de tiu politiko. Ke la neŭtralistoj, fakte, ne estas tiel neŭtralaj, kiel ili pretendas: neŭtrala pozicio estas pozicio favora al la reganto.
— [7:08] — La frankismo komencis malpermesante ĝin, kaj estas kazoj de mortkondamnoj nur pro tio, ke oni parolis Esperanton. Ĝi komencis malpermesante ĝin kaj fine finis alproprigante ĝin. Kaj ĝuste la samon faris ankaŭ Stalin: li komencis malpermesante ĝin kaj finis alproprigante ĝin kaj kontrolante la esperantistajn grupojn de Sovetunio.
— [7:41] — Kaj en Malago, kiam eniris la faŝismaj italaj trupoj, en la jaro 37, la membrojn de la esperantista societo de Malago oni pafmortigis. Ĉiujn, kiuj estis membroj, ĉar samtempe ili ankaŭ estis aliĝintaj al CNT aŭ al UGT. Ili estis sindikatistoj aŭ militis en maldekstraj partioj. Tio ne estis hazardo. Neniu esperantisto estas nur esperantisto. Ĉiu havas vivon malantaŭ si.
— [8:40] — En Benimaclet mi konas maljunulon, kiu ankoraŭ vivas, mi kredas, kiu estis en la malliberejo Model kune kun la rektoro Peset, akuzita pro tio, ke li donis Esperanto-kursojn. Ke en tiu epoko en Valencio estis ses centroj por disvastigi la internacian lingvon Esperanton, kaj el la ses, kvin estis laboristaj.
— [9:01] — Kiam la registaro de la Hispana Respubliko translokiĝis al Valencio, kelkaj valenciaj esperantistoj komencis eldoni revuon, Popola Fronto —tio estas la Popola Fronto—, kiu prezentis la vidpunkton de la registaro de la Respubliko. Sed la funkcio de la revuo estis disvastigi la vidon pri la milito eksterlande: ĝi ne estis por la interna konsumo de la lokaj esperantistoj, sed oni celis, ke en la tuta Eŭropo kaj en la tuta mondo oni sciu, kiel iras la milito.
— [9:36] — La plimulto de la konfliktoj nuntempe… ne temas pri tio, ke ili iras en la nescio, sed pri tio, ke tiuj, kiuj volas krei la konflikton, provokas nescion de unu pri la alia. En la momento, kiam ĉiu povos komuniki kun ĉiu, la paco estas certigita.
La sekva parto (minutoj 10 ĝis 12) transiras al la ekonomia pezo de la hegemoniaj lingvoj: ke en Bruselo multaj entreprenoj jam petas la anglan «kiel gepatran lingvon», kio praktike limigas, kiu povas kandidatiĝi; ke la medio de la instruado de la angla valoras 1 % de la brita MEP; kaj ke la problemo ne estas nur la monopolo de la angla sed «la lingva oligopolo de la hispana, franca kaj de tiuj tiel hegemoniaj lingvoj ene de ĉiu ŝtato». Estas ankaŭ anekdoto pri artikolo de Quim Monzó okaze de la unulingvaj ŝildoj de la muzeoj de Berlino.
Georgo [12:48] — Mi konsentas pri tiu demando pri uzado de la lingvo kiel instrumento de potenco. […] En la konkreta kazo de Meksiko, de kie mi venas, oni parolas nuntempe 62 lingvojn, kaj la hegemonia kaj la sola agnoskata estas la hispana. Kaj ĉiuj ceteraj, tra la amaskomunikiloj kaj tra la tuta mekanismo de la hegemonia potenco, estas misinterpretataj kiel io malmulte kultura aŭ malmulte progresinta, aŭ kiel mokindaĵo.
— [14:05] — Ili estas vilaĝanoj, primitivaj homoj, tiel. Vi trovos tion en la Valencia Lando, ekzemple. Ekzakte same. Ne necesas iri al Meksiko por trovi tion.
La prezentistino fermas invitante la grupon fari sian propran programon en Radio Malva aŭ kunlabori en tiuj, kiuj jam ekzistis.
Poste
La ĉeesto daŭris. En 2011 la budo denove estis registrita nome de la grupo, sed la estraro decidis ne pagi la kotizon kaj la kosto falis sur tiujn kiuj ĝin starigis. En 2012, la 25-a Foiro, la aliĝon faris kaj pagis Josep Enric Peres i Blesa, kaj Guillem Gómez Blanch kaj Jaume Juan Sendra portis la materialon el la sidejo; sabate pasis tie Joan Català kun siaj libroj. En 2013, ĉe la 26-a Foiro, la budo estis kunhavata kun la Coordinadora Obrera Sindical kaj kun la kolektivo de la publika sanservo, kaj Radio Malva denove intervjuis la grupon: tiu intervjuo, transskribita, troviĝas en alia artikolo.
Kion ni ne scias
Pri 2007 ni ne povis dokumenti, ĉu estis budo: la korespondado de tiu jaro parolas pri la foiro, sed pri la organizado de aliaj kolektivoj. Pri la eldono de 2008 ni trovis nenian kronikon.
Fontoj
- «esperanto», registraĵo de la ronda tablo de la 5-a de junio 2010 ĉe la Alternativa Foiro, Radio Malva 104.9 FM — ĉe iVoox (14 min 52 s). Ke ĝi ekzistis kaj kie trovi ĝin anoncis Josep Enric Peres i Blesa en la listo de la Kataluna Esperanto-Asocio la 10-an de julio 2010. Ni konservas la kompletan transskribon en ĉi tiu deponejo (
radiomalva-2010-transcripcio.txt); la sondosiero restas ĉe iVoox. - Ferriol Macip, «Alternativa foiro en Valencio», Kataluna Esperantisto n-ro 350 (2009) — PDF de la tuta numero, publikigita de la Kataluna Esperanto-Asocio.
- Caleidoscopi, invitletero al la 23-a Alternativa Foiro de Valencio, 4-a de marto 2010. Kopio en la korespondado de la grupo.
- Korespondado de la grupo kaj de la listoj
esperantovalencia@googlegroups.comkajnia_listo@esperanto.cat, 2006-2010. Nek unu nek la alia havas publike konsulteblan arkivon; la kopio, kiun ni citas, estas tiu de la poŝtkesto de unu el la abonantoj. - Alternativa Foiro de Valencio — https://firaalternativavalencia.com/.
Vidu ankaŭ
Artikolo retrospektive aldonita la 9-an de septembro 2026. La dato de la artikolo respondas al la originala dokumento aŭ agado.
Legi en:
Ĉi tiu afiŝo ankoraŭ ne havas komentojn. Estu la unua persono, kiu komentas ĝin el la fediverso.