La 17-an de septembro 1989, dum la ĉiujara renkontiĝo de la valenciaj kaj murciaj esperantistoj okazinta en Alicante, oni decidis konstitui la Valencia Esperanto-Federacion (VEF) por kunordigi la grupojn de la lando kaj reprezenti ilin antaŭ la aŭtoritatuloj. La unua prezidanto estis Juan Antonio Giménez García. La federacio estis enskribita en la Registro de Asocioj de la Valencia Komunumo la 13-an de majo 1991 kun la numero 52, kaj tie ĝi ankoraŭ aperas kiel aktiva.
La interkonsento de Alicante
Tion rakontis la Valencia Luno numero 24, de oktobro 1989, en noto subskribita de Augusto Casquero de la Cruz:
Dum la renkontiĝo de la murcia kaj valencia esperantistaro, okazinta la pasintan 17an de septembro en Alicante, oni decidis finfine oficialigi la «Valencia Esperanto-Federacion» kiu havas kiel ĉefa celo kunordigi la laboron de la esperantistoj de nia komunumo kaj reprezenti ilin antaŭ la aŭtoritatuloj.
Tio estas: dum la renkontiĝo de la murciaj kaj valenciaj esperantistoj, okazinta la 17-an de septembro en Alicante, oni finfine decidis oficialigi la Valencian Esperanto-Federacion, kiu havas kiel ĉefan celon kunordigi la laboron de la esperantistoj de nia komunumo kaj reprezenti ilin antaŭ la aŭtoritatuloj. Tie estis elektita prezidanto de la konstitua estraro Juan Antonio Giménez; la sekretario de tiu kunveno estis Francisco Sánchez Antón. En la sama sesio oni interkonsentis kunveni ĉiujare «la duan semajnfinon post Pasko».
Titolpaĝo de la Valencia Luno n-ro 24, de oktobro 1989, kun la noto «Fondiĝo de Valencia Esperanto-Federacio» subskribita de Augusto
Benicàssim, 1990: la unua kongreso
La 28-an kaj 29-an de aprilo 1990 okazis en Benicàssim la 1-a Kongreso de la Valencia Esperanto-Federacio, kun oficialaj ekzamenoj —baza, meza kaj instruista—, kunveno de delegitoj de la grupoj, ĝenerala asembleo kaj bankedo. Giménez malfermis ĝin per prelego pri la historio de la movado ĉi tie.
La akto de la asembleo, subskribita de la sekretario Pascual Pont Martínez, fiksas la unuan daŭran estraron:
| Ofico | Persono |
|---|---|
| Prezidanto | Juan Antonio Giménez |
| Kasisto | José Añó Belda |
| Sekretario | Pascual Pont Martínez |
Kaj ĝi atestas problemon kiu markos la federacion ekde la komenco: la murciaj kaj la valenciaj esperantistoj volis iri kune, sed laŭleĝe ili ne povis federiĝi inter si. La solvo, aprobita unuanime, estis havi du organizojn sur la papero kaj funkcii kiel unu sola. Tial la kongresoj nomiĝas, dum jaroj, «de la Valencia Esperanto-Federacio kaj Murcio».
La asembleo ankaŭ interkonsentis atendi la oficialigon de du pliaj grupoj —tiu de Callosa de Segura kaj Juna Suno— por povi konstitui la federacion kun kvar grupoj, lasante malfermita la aliĝon de aliaj.
La kronikisto de la bulteno, J. Pérez Sempere, verkis frazon kiun indas konservi, ĉar ĝi estas ĝuste tio, kio la federacio volis esti:
Mi certigas ke, ekde nun, la historiistoj pri la Esperanto-movado ĉe la valencianoj, estabiligos limdifinon inter ĝis Benicàssim kaj post Benicàssim.
Tio estas: mi certigas ke, ekde nun, la historiistoj de la esperantista movado inter la valencianoj starigos dividan linion inter antaŭ Benicàssim kaj post Benicàssim.
Akto de la ĝenerala asembleo de la unua kongreso, publikigita en la Valencia Luno n-ro 26, de majo 1990
Alcantarilla, 1991: la federacio iĝas laŭleĝa
La 2-a Kongreso, okazinta en Alcantarilla (Murcio) la 13-an kaj 14-an de aprilo 1991, estas tie, kie la federacio transiras de la papero al la administra realo. La akto diras ke la valencia registaro jam akceptis la oficialigon surbaze de kvar fondintaj grupoj, ke la impostoj estis pagitaj kaj ke mankis nur la administra enskribo. Tiu enskribo okazis unu monaton poste: la 13-an de majo 1991, numero 52 de la sekcio de federacioj.
La sama asembleo decidis aron da aferoj kiuj skizas kiel ĝi devis funkcii:
- La grupo de Cheste faris la formalaĵojn por aliĝi, kio farus kvin grupojn.
- Aliĝkotizo de 2.000 pesetoj por la novaj grupoj, ĉar la fondintoj jam pagis elspezojn kiujn tiuj ne havus.
- Apartaj kontoj. Ĝis tiam la elspezojn de la VEF portis la Esperanto-Grupo de Valencio; ekde nun la federacio havus propran konton.
- Identiga karto por ĉiuj federanoj.
- Aliĝo al la HEF kiel individua membro, komunikante al ĝi la laŭleĝan fondiĝon.
- La Valencia Luno ŝanĝis subtitolon: ĝi iĝis «Bulteno de Valencia Esperanto-Federacio».
- Ŝanĝo de la semajnfino de la kongreso: de la dua post Pasko al la tria, ĉar la dua koincidis kun granda festo de Cheste kaj la chestaj esperantistoj ne povis veni.
Tiu lasta interkonsento estas eta kaj diras multon: la federacio movis sian ĉiujaran kongreson por ne lasi ekster ĝi unu vilaĝon.
Poste
La plano de Alcantarilla plenumiĝis: la 3-a Kongreso okazis en Callosa de Segura la 28-an de junio 1992, kaj tie Augusto Casquero legis la prelegon «Propedeŭtiko de Esperanto», pri la valoro de Esperanto kiel preparo por lerni aliajn lingvojn. La 4-a Kongreso okazis la 1-an de majo 1993 en la urbodomo de Cheste, kiel preparo de la Universala Kongreso kiun Valencio gastigus tiun someron, kun omaĝo al la veteranaj esperantistoj de la vilaĝo kaj al Francisco Máñez Sánchez, kiu enkondukis tie la lingvon. Ĝin malfermis Giménez, kiu ankoraŭ prezidis la federacion.
Nia biografieto pri Augusto Casquero de la Cruz diras ke en 1999 li estis elektita prezidanto de la federacio, sed ĝi ne donas fonton kaj ni ne sukcesis trovi tion en la bultenoj: tio restas kiel dato konfirmenda. Kio ja konstatiĝas estas ke en 2007 Giménez ankoraŭ sidis en la estraro.
La kongreso estis la federacio
José Miguel Bernabéu Egea, el la grupo de Alicante, estis prezidanto de la VEF ekde 2002, elektita en la kongreso de la Vall d’Uixó. Laŭ li, la ĉiujara kongreso komuna kun Murcio estis «la ĉefa agado, kaj preskaŭ la sola, de la federacio», kaj ĝi estis organizata laŭvice inter la provincoj: Castelló, Murcio, Valencio, Alicante.
La bultenoj de la Hispana Federacio ebligas rekonstrui bonan parton de la serio. Datante ĉiun bultenon laŭ ĝia propra titolo:
| Kongreso | Dato | Loko | Bulteno |
|---|---|---|---|
| 1-a | 28-29 aprilo 1990 | Benicàssim | Valencia Luno 25 kaj 26 |
| 2-a | 13-14 aprilo 1991 | Alcantarilla (Murcio) | Valencia Luno 31 |
| 3-a | 28 junio 1992 | Callosa de Segura | |
| 4-a | 1 majo 1993 | Cheste | |
| 7-a | 27-28 aprilo 1996 | 325 | |
| 8-a | 1997 | 335 | |
| 10-a | 17-18 aprilo 1999 | Lorca (Murcio) | 338, 341 |
| 12-a | 12-13 majo 2001 | 350, 352 | |
| 13-a | 18-19 majo 2002 | la Vall d’Uixó | 356 |
| 15-a | 4-5 majo 2003 | Murcio | 361 |
| 17-a | 16-17 aprilo 2005 | Sant Joan d’Alacant | 370 |
| 18-a | 10-11 marto 2007 | Borriana | 377, 379 |
El tio eliras du aferoj. La unua, ke de 1990 ĝis 2002 la serio estas ĉiujara kaj preciza: la 1-a en 1990 kaj la 13-a en 2002, sen ia ajn salto. La dua, ke poste ĝi malakordiĝas: inter la 13-a (majo 2002) kaj la 15-a (majo 2003) estas unu jaro kaj du numeroj, do la 14-a okazis en tiuj dek du monatoj. Ekde la 15-a ĝi denove estas ĉiujara ĝis la 17-a de 2005.
La 13-a kunigis ĉirkaŭ kvardek personojn venintajn el Castelló, Valencio, Alicante, Murcio, Madrido, Callosa, Mislata kaj Quart, kaj po unu el Ukrainio, Rusio, Kolombio kaj Francio. La 15-an, en Murcio, jam prezidis Bernabéu, kio konfirmas sendepende ke li estis prezidanto ekde 2002. Kaj la kronikon de la 18-a, la lasta, subskribas José Añó, kiu estis tiu, kiu organizis ĝin el Valencio.
Indas halti ĉe la 10-a, en Lorca en 1999, ĉar la bulteno donas ĝian temon: «Plibonigado de V.E.F. kaj Murcio», plibonigi la federacion. Ok jarojn antaŭ ol ĉesi ekzisti, la VEF jam dediĉis sian kongreson al diskuto pri kiel sin ordigi.
La fino
Tiu de Borriana, en marto 2007, estis la lasta: inter la 17-a de aprilo 2005 kaj ĝi konstatiĝas neniu kongreso, kaj 2006 restis malplena.
Tiu dokumenta malplenaĵo koincidas kun tio, kion rakontas Bernabéu: en 2006 la vico estis por Castelló kaj neniu organizis ĝin. Li memoras ke tiam estis Casquero kiu efektivigis ĝin en El Puig, sed tio, kion la bulteno lokas en El Puig en julio 2006, estas la hispana kongreso, ne la valencia (Boletín 375). En 2008 la vico estis por Murcio, «sed neniu faris ĝin kaj neniu demandis. Tio estis la fino».
Pri kial ĝi haltis, estas du klarigoj kiuj ne koincidas. Tiu de Bernabéu estas pri elĉerpiĝo: la laciĝo organizi la kongresojn, la manko de volontuloj por fari la laboron kaj la manko de partoprenantoj. Luis Salag Laguarda rakontas alian aferon: ke li proponis fari la renkontiĝon ĉiam en la sama loko, en Cheste, kaj ke tio rompis la federacion. Bernabéu ne memoras tion tiel. Ni lasas ĝin kiel ĝi estas —du versioj, neniu el la du dokumentita— ĉar ankaŭ la malkonsento estas fakto pri tio, kion ni scias.
La federacio, ĉiukaze, nek dissolviĝis nek malregistriĝis: ĝi ĉesis kunvoki sin. En la registro ĝi restas enskribita kaj aktiva, kio diras kio estas sur la papero kaj ne kio funkcias.
La kvin registritaj esperantaj organizoj en la Valencia Lando
La Direktorio de Asocioj de la Valencia Komunumo, kiu estas malfermita datumbazo, ebligas vidi per unu rigardo kio estas enskribita kaj de kiam:
| N-ro | Amplekso | Nomo | Municipo | Enskribo |
|---|---|---|---|---|
| 1754 | Provinca | Grupo Esperanto Valencia | Valencio | 10-11-1980 |
| 1357 | Provinca | Grupo Esperanto de Alicante | Alicante | 11-05-1982 |
| 52 | Federacioj | Federación Valenciana de Esperanto | Valencio | 13-05-1991 |
| 2629 | Provinca | Asociación de Esperanto Verda Rondeto | Castelló de la Plana | 08-01-1998 |
| CV-01-050737-V | Suprakomarka | Asociación Valenciana de Esperanto | Oliva | 27-02-2013 |
Ĉiuj kvin aperas kiel aktivaj, kio diras kio estas registrita, ne kio funkcias: la enskribo ne senvalidiĝas per si mem.
Kion ni ne scias
Ni ne vidis la statuton de la VEF nek havas la kompletan liston de estraroj. El la serio de kongresoj mankas al ni la 5-a, la 6-a, la 9-a, la 11-a, la 14-a kaj la 16-a, kaj la lokoj de kvar el tiuj, kiujn ni ja havas datitaj. Ni ankaŭ ne scias ĉu la grupo de Cheste efektive formaligis la aliĝon kiun ĝi traktis en 1991, nek ĉu la federacio iam ekzercis tiun reprezentadon «antaŭ la aŭtoritatuloj» per kiu ĝi fondiĝis.
Ĉio ĉi havas konatan vojon al solvo: la libro de aktoj. Bernabéu diras ke li konservas ĝin inter la materialo de la grupo de Alicante.
Fontoj
- Valencia Luno n-ro 24, oktobro 1989, p. 1: «Fondiĝo de Valencia Esperanto-Federacio», subskribita de Augusto — faksimilo en la Interreta Arkivo.
- Valencia Luno n-ro 25, februaro 1990: kunvoko kaj provizora programo de la 1-a Kongreso.
- Valencia Luno n-ro 26, majo 1990, p. 2-3: «Akto de la Ĝenerala Asembleo de la Unua Kongreso de la Valencia Esperanto-Federacio», subskribita de Pascual Pont kaj Juan Antonio Giménez, kaj «Benicàssim, historia evento», de J. Pérez Sempere.
- Valencia Luno n-ro 31, junio 1991, p. 3-4: «Akto de la Daŭra Estraro kaj Ĝenerala Asembleo de Valencia Esperanto-Federacio kaj Murcio», Alcantarilla, 14-a de aprilo 1991.
- Valencia Luno n-ro 37, julio 1993 — faksimilo.
- Direktorio de Asocioj de la Valencia Komunumo, malfermitaj datumoj de la Valencia Generalitato: datumaro.
- Boletín de la Hispana Esperanto-Federacio, n-roj 325 (1996), 335 (1998), 338 (1998), 341 (1999), 350 (2001), 352 (2001), 356 (2002), 370 (2005) kaj 379 (2007).
- José Miguel Bernabéu Egea, prezidanto de la VEF ekde 2002: notoj de konversacio de la 9-a de septembro 2026. Li ankaŭ diras tie ke li konservas la libron de aktoj de la federacio inter la materialo de la grupo de Alicante.
- Luis Salag Laguarda: notoj de konversacio de la 8-a de septembro 2026, pri la propono fiksi la sidejon de la kongreso en Cheste. Tio, kion li aldonas pri la vico de la provincoj kaj pri la fino de la federacio, ne konstatiĝas en iu ajn dokumento kiun ni vidis; tio, kio ja kontroleblas —la kongresoj de 2002 kaj 2007— akordas kun la bultenoj.
Vidu ankaŭ
Enskribo aldonita retrospektive la 9-an de septembro 2026. La dato de la enskribo respondas al la originala dokumento aŭ agado.
Legi en:
Ĉi tiu afiŝo ankoraŭ ne havas komentojn. Estu la unua persono, kiu komentas ĝin el la fediverso.