Valencia Luno: la bulteno de 1960 ĝis 1962

La kompleta teksto de la numero 12 de Valencia Luno, la bulteno de la Valencia Esperanto-Grupo, de decembro 1960: 6 paĝoj transskribitaj el la originalo.

Kovrilo de Valencia Luno n-ro 12, decembro 1960.

Faksimilo: https://archive.org/details/valencialuno_1960_n12_dec

Kion ĉi tiu ekzemplero havas apartan

• La nomo «Valencia Luno» aperas nenie en ĉi tiu numero: la kapo tekstas «Grupo Esperanto de Valencia (Educación y Descanso) — Boletín Informativo».
• La ekzemplero portas neniun numeron de kajero: la sola indiko, kiu lokas ĝin, estas la dato «DICIEMBRE 1960» sur la unua paĝo, sub la Depósito Legal V. 973 – 1960.
• La tuta numero estas verkita en la hispana, kvankam temas pri bulteno de esperantista grupo: nur disaj esperantaj vortoj aperas («Koran dankon!», «samideano», «steloj», «stelo», «Universala Ligo»).
• La propraj nomoj estas presitaj kun eraroj, kiuj malhelpas retrovi ilin: «Teodoro Llorent » — kun distranĉita familia nomo kaj spaco antaŭ la ferma citilo — por la lerneja grupo Teodoro Llorente (p. 2); «Slupkss» por la pola urbo (p. 3, verŝajne Słupsk); «Walter Sonderergger» por la UEA-delegito en Zuriko (p. 5, verŝajne Sonderegger) kaj «Johana White» por la novzelanda vizitantino (p. 5, verŝajne Johanna).
• En la sekcio de eĥoj (p. 3) la nomo de la lingvo aperas dufoje sen la «n»: la avenuo inaŭgurita en Montreuil-Belfroy nomiĝas «Esperato», kaj la kongresanoj de Bruselo estas «esperatistas».
• La plumdesegnita portreto de Zamenhof, kiu okupas duonon de la unua paĝo, portas malsupre dekstre la monogramon de la desegninto kun apenaŭ legebla dato («J-6-6.»); sub la portreto staras faksimilo de la subskribo de Zamenhof.
• La poemo de J. J. Igualada López (p. 4), proponita kiel traduktemo de la monato, estas akrostiko: la komencaj literoj de la naŭ versoj literumas ESPERANTO. La kolumno estas mallarĝa, kaj du versoj aperas rompitaj en du liniojn kun turna krampo ([calor; kaj [jando.).
• Paĝo 6 servis kiel adresflanko: apud la emblemo de la grupo kaj la adreso San Vicente, 67, staras «Sr. D.» kun du punktolinioj por skribi permane la ricevanton.

Kio estas en ĉi tiu numero

La bulteno, tuta

Paĝo 1 de la originalo

GRUPO ESPERANTO DE VALENCIA

(EDUCACION Y DESCANSO)

BOLETIN INFORMATIVO

Depósito Legal: V. 973 – 1960

DICIEMBRE 1960

[BILDO p.1] Grandformata plumdesegnaĵo je la maldekstra duono de la unua paĝo: bustoportreto de L. L. Zamenhof, kalva, kun okulvitroj, plena barbo kaj papilia kravato, farita per densa haĉado. Malsupre dekstre de la desegnaĵo staras monogramo de la desegninto kun dato apenaŭ legebla («J-6-6.» [?]). Sub la portreto, faksimilo de la subskribo de Zamenhof: L. L. Zamenhof.

Todos los años, durante el mes de diciembre, vibran gozosos los corazones esperantistas ante la conmemoración del nacimieto del glorioso inventor del Esperanto, Doctor Zamenhof. Y cada año lo hacen con mayor intensidad, puesto que cada vez son más numerosos y solemnes los diversos actos que en su honor se realizan, aparte de la mayor atención con que son acogidos por autoridades, entidades y público.

Para algunos no esperantistas, ignorantes de lo que es y significa el Esperanto parecerá exagerado el entusiasmo empleado en la realización de esos actos conmemorativos durante los meses de diciembre de cada año, pero para los que conocen el idioma internacional, resulta absurdo el que todavía no haya triunfado plenamente el Esperanto.

Felizmente pasó la época en que el Esperanto era «la lengua universal que no se hablaba en ningún sitio», como se afirmaba en plan de mofa, y aunque todavía existen sectores en los que está patente una gran indiferencia hacia el movimiento esperantista, existen otros muchos en los que no sólo se encuentra comprensión, sino apoyo y protección. Una muestra la tenemos en los cursos inaugurados recientemente en dos escuelas municipales de nuestra ciudad y en la Universidad. Y en la escala internacional, basta señalar el hecho de que la UNESCO, el organismo superior mundial de la Educación y la Cultura, señaló la figura del Doctor Zamenhof como personalidad destacable durante el año que termina, junto con otros cinco grandes hombres, entre los que se encuentran nuestros compatriotas Velázquez y Albéniz. El que el nombre de Zamenhof figure en una lista tan breve junto a hombres de talla tan universal como esos, nos llena de orgullo a los esperantistas y nos invita a seguir difundiendo la obra que para bien de la Humanidad supo dejaros hombre tan insigne.

ANGEL PEREZ

[REKLAMO p.1] LANAS ARAGON son comercios recomendables

Paĝo 2 de la originalo

ACTIVIDADES PARA EL MES DE DICIEMBRE

[BILDO p.2] La tuta anonco de la aktivaĵoj staras ene de ornama kadro el zigzagaj linioj kun volutoj en la kvar anguloj.

Día 15.—Para conmemorar el 101 aniversario del nacimiento del Doctor Zamenhof, organiza el Grupo Esperanto de Valencia una cena de confraternidad esperantista, en el Hotel Munich, a las 22’30 horas.

Terminada ésta actuarán varios niños del Curso de Esperanto del Grupo Escolar «Teodoro Llorent », declamando en Esperanto, siendo presentados por su profesor don Félix Navarro.

Precio del cubierto: 40 pesetas.

Se ruega puntualidad.

Día 18.—A las 11 de la mañana, Misa, con sermón en Esperanto, en la Capilla de las RR. MM. Escolapias (Erudito Orellana, 5).

Seguidamente, colocación de una corona de laurel en la lápida rotuladora de la calle Doctor Zamenhof.

[BILDO p.2] Dua ornama kadro, same el zigzagaj linioj kaj angulaj volutoj, ĉirkaŭas la kristnaskan bondeziron; ene de ĝi, la teksto krome estas enkadrigita per simpla maldika rektangulo.

Los que tan indebidamente colaboramos para que este BOLETIN INFORMATIVO llegue mensualmente hasta ustedes, intentando tan sólo con ello una mayor pujanza y difusión de nuestra Lengua Internacional, deseamos a todos nuestros socios, anunciantes y lectores en general unas

FELICES NAVIDADES 1960

[REKLAMO p.2] CONSTRUCCION Y REPARACION ELECTROMECANICA EN GENERAL — MEICO, S. L. — Travesía Mascota, 6 — VALENCIA

Paĝo 3 de la originalo

ECOS DEL MUNDO ESPERANTISTA

FRANCIA

El 21 del pasado mes de agosto se rotuló en la ciudad francesa de Montreuil-Belfroy (junto a Angers), y en uno de sus nuevos barrios, la Avenida «Esperato».

BELGICA

Más de 2.000 esperatistas de todo el mundo han participado en el 45 Congreso Universal de Esperanto, celebrado en Bruselas, en el que se tomaron acuerdos muy importantes para nuestro movimiento. Constituyó un gran éxito la representación de la comedia «Suceso curioso», de Goldoni, escenificada en Esperanto. Ochenta y siete niños de nueve países diferentes, hablando todos la lengua internacional, se adhirieron al Congreso Infantil. Se acordó celebrar el próximo Congreso en la ciudad inglesa de Harrogate.

POLONIA

En la ciudad de Slupkss se ha inaugurado un monumento al creador del Esperanto, Doctor Zamenhof.

HOLANDA

La «Universala Ligo» ha acuñado la moneda internacional esperantista en piezas de una, cinco y diez «steloj». El valor de cambio de la «stelo» es de cuatro pesetas.

ESTADOS UNIDOS

La «Voz de América» informó en Esperanto sobre las elecciones presidenciales, en tres emisiones, los días 21 y 28 de octubre y 4 de noviembre.

[REKLAMO p.3] OPTICA Y LABORATORIO FOTOGRAFICO — FRANCISCO PLA — Avda. del Oeste, 28 — VALENCIA

Paĝo 4 de la originalo

[BILDO p.4] La nekrologo staras ene de dika nigra rektangula kadro, kiu okupas la supran trionon de la paĝo.

El pasado 29 de octubre, el Movimiento Esperantista perdió una de sus más relevantes personalidades. El profesor doctor Giorgio Canuto, Presidente de la Asociación Universal de Esperanto, profesor de la Universidad de Turín, ex Rector de la Universidad de Parma y Grande Oficial de la República Italiana, falleció en la ciudad de Turín a consecuencia de un ataque cardíaco.

El Grupo Esperanto de Valencia se une al sentimiento general de todo el mundo esperantista.

NUESTROS CONCURSOS

Para el Concurso de Traducción planteado en nuestro número anterior, enviaron trabajos los señores: José Sala, Francisco Amorós y Francisco Aliaga.

El Jurado calificó como a la mejor traducción la presentada por el señor Amorós, al que le entregaremos el premio.

Tema de traducción para el presente mes:

En todos los países se comenta, Se estudia en todo el mundo con calor; Pensemos que su fondo representa El fin tan deseado por su autor. Risueños horizontes alborean, Amigos por doquier multiplicando; Noblezas cosechando que recrean, Tendencias tan humanas que vocean Ofrendas que a su autor van festejando.

J. J. Igualada López

DONATIVOS PARA EL BOLETIN

Koran dankon!

NOTAS DEL GRUPO

Felicitamos sinceramente a nuestro buen «samideano» y querido consocio don Enrique Cerdá, por el nacimiento de su primera nieta, que ha sido bautizada con el nombre de María del Consuelo y que figura ya en nuestro fichero, siendo por lo tanto la más joven de nuestros socios.

[REKLAMO p.4] Relojería ERNESTO PEREZ — TEMPUS RELOJ IDEAL MARCA EN EXCLUSIVA — Calle Serranos, 1 — VALENCIA

Paĝo 5 de la originalo

NUESTRAS ACTIVIDADES

En el transcurso de este año, nuestro Grupo ha sido visitado por numerosos esperantistas de todo el mundo.

Constituye ello motivo de especial atención, ya que por sí solo demuestra que ni estamos solos ni aislados. Algunos de ellos no es la primera vez que nos favorecen con su visita, lo que nos honra por indicar que en los contactos anteriores quedaron satisfechos de su estancia entre nosotros.

Gran parte de estos esperantistas nos deleitaron con la proyección de diapositivas de sus pases respectivos y de otros visitados por ellos.

Concretamente en el mes de noviembre se prodigaron sus visitas, hasta el punto de que pudimos asistir en la Universidad Literaria de Valencia a cuatro de estas sesiones, en diferentes días, para extasiarnos con la proyección de fotografías que ellos seleccionaron cuidadosamente.

En primer lugar, la señora Johana White, de Nueva Zelanda, nos mostró parte de las bellezas de su lejano país y las costumbres de los maoríes, raza pobladora de tan rico y variado territorio.

En la segunda sesión los asistentes viajaron con su imaginación a través de algunos países de Oriente, por obra del señor Walter Sonderergger, delegado de UEA en Zurich, quien acompañado de su esposa, también esperantista, pasó tres días entre nosotros.

Los señores Holland, matrimonio norteamericano, corresponsales del doctor Herrero y magníficos esperantistas, nos hicieron corta, por agradable, la hora que duró su intervención, como protagonistas de la tercera velada, llenando de graciosas contestaciones el diálogo a que les sometió el presidente de la Federación Española, y complementándolo con proyecciones sobre la vida familiar en los Estados Unidos.

Y, por último, en la cuarta sesión, nuestro buen amigo y entusiasta «samideano» Charles Elliot, de Inglaterra, presentó ante nuestros ojos parte de lo mucho que ha visitado, pues es un viajero incansable y no hubo tiempo material para poder ver y saborear el resto de su tesoro fotográfico.

En consecuencia, y como se puede apreciar, fueron cinco nacionalidades distintas, incluyendo los asistentes, empleándose un solo idioma: ESPERANTO, con el que perfectamente nos comprendimos, hermanándonos más todos los allí reunidos.

Sin comentarios…

FRANCISCO AMOROS

[REKLAMO p.5] PEREZ SAURA — PLATERIA – BISUTERIA — Cardenal Benlloch, 45 — Teléf. 27 77 81 — VALENCIA

Paĝo 6 de la originalo

A nuestro querido amigo y competente profesor del curso de perfeccionamiento, don Luis Hernández, deseamos una inmediata mejoría en la enfermedad que actualmente le aqueja.

Desde París, y en carta dirigida a nuestro Grupo, Pepe Gumbau saluda a todos los asociados al GEV, y nosotros, desde estas líneas, correspondemos a su afectuoso saludo.

FOLLETOS DE TURISMO EN ESPERANTO

[BILDO p.6] La tuta sekcio pri turismaj broŝuroj staras ene de simpla maldika rektangula kadro.

AACHEN

Folleto sobre dicha ciudad alemana, íntegramente en Esperanto y con fotografías.

Escribir a:

KUR— UND WERBEAMT DER STADT AACHEN Alemania Federal

WUPPERTAL

Interesante folleto descriptivo

Pídase a:

PRESSE— UND WERBEAMT WUPPERTAL Alemania Federal

Ambos folletos pueden recibirse gratuitamente escribiendo en Esperanto.

[BILDO p.6] Emblemo de la grupo, presita malsupre maldekstre: super ĝi la literoj «G. E. V.». Sub kronita vespertego (la rat penat, simbolo de Valencio) staras rombe turnita ŝildo kun vertikalaj strioj (la valencia senyera) kaj kvinpinta stelo en la mezo; ĉe ambaŭ flankoj de la rombo, la literoj «L» kaj «L», kaj sub ĝi laŭrbranĉoj. Sub la emblemo, la adreso: San Vicente, 67. Dekstre de la emblemo, la surskribo «Sr. D. …………….» kun du punktolinioj por skribi permane la nomon kaj la adreson de la ricevanto — la lasta paĝo servis kiel adresflanko por sendi la bultenon poŝte.

Tip. y Papelería, Badía – Cvto. Jerusalem, 63, Valencia 1960

La kompleta teksto de la numero 1 de Valencia Luno, la bulteno de la Valencia Esperanto-Grupo, de januaro 1961: 6 paĝoj transskribitaj el la originalo.

Kovrilo de Valencia Luno n-ro 1, januaro 1961.

Faksimilo: https://archive.org/details/valencialuno_1961_n01_jan

Kion ĉi tiu ekzemplero havas apartan

• La kapo de ĉi tiu numero nenie portas la nomon «Valencia Luno»: ĝi tekstas nur «GRUPO ESPERANTO DE VALENCIA / (EDUCACION Y DESCANSO) / BOLETIN INFORMATIVO».
• La tuta numero estas en la hispana. La solaj esperantaĵoj sur la papero estas la vorto «LIBROSERVO» en la reklamo de la Federación Española de Esperanto (p. 4) kaj la averto, ke la krucvortenigmo «debe ser resuelto en Esperanto» (p. 6).
• La artikolo de paĝo 1 ne havas presitan titolon: super ĝi staras la jubilea grafikaĵo «1956 ☆ 1961», kun kvinpinta stelo inter la du ciferoj.
• La papero estas tiel maldika, ke la teksto de la dorsflanko travidiĝas sur ĉiu paĝo kaj legiĝas inversigita super la presaĵo.
• La emblemo sur paĝo 6 estas konstruita sur la blazono de la urbo Valencio — la vesperto, la krono, la strioj kaj la du literoj «L» —, kun kvinpinta stelo en la mezo kaj la literoj «G. E. V.» super la vesperto: la du «L» apartenas al la urba blazono, ne al la inicialoj de la grupo.

Kio estas en ĉi tiu numero

La bulteno, tuta

Paĝo 1 de la originalo

[BILDO p.1] Kapo de la bulteno: kadro kun zigzaga (dentita) bordero enhavanta la tekston «GRUPO ESPERANTO DE VALENCIA / (EDUCACION Y DESCANSO) / BOLETIN INFORMATIVO». Dekstre de la kadro, per larĝaj literoj, «ENERO 1961», kaj sub ĝi «Depósito Legal: V. 973 – 1961». Sub la tuto, duobla horizontala linio.

GRUPO ESPERANTO DE VALENCIA

(EDUCACION Y DESCANSO)

BOLETIN INFORMATIVO

ENERO 1961

Depósito Legal: V. 973 – 1961

[BILDO p.1] Jubilea grafikaĵo kiu funkcias kiel titolo de la artikolo: grandaj ornamitaj ciferoj «1956» maldekstre supre kaj «1961» sub ili, kun kvinpinta stelo (nur konturo) inter ambaŭ, dekstre de «1956».

Durante el año que empieza, nuestro Grupo cumplirá cinco años. Esto representa la superación del difícil período inicial, y, al mismo tiempo, debe representar el comienzo de una nueva etapa que será sin duda más fructífera.

Es natural que tengamos alegría al conmemorar este aniversario, pero no debemos olvidar que nuestra meta como esperantistas, es la de hacer realidad nuestro lema actual «Cada cual con su idioma y el Esperanto para todos», y mientras ello no suceda, hemos de seguir trabajando después de cada aniversario, o centenario si llegase el caso, hasta conseguirlo.

Tenemos la fe del que planta árboles; creemos que nuestro esfuerzo de hoy dará su fruto mañana, y si no nos es dado gozar del mismo, otros vendrán después que lo harán por nosotros. De no ser por esa fe, ni se repoblarían los montes ni seríamos esperantistas.

De momento, sintamos la satisfacción de estar haciendo una gran obra para la humanidad; esa satisfacción que debieron sentir nuestros antepasados al construir las catedrales de Toledo, Santiago, etc., y sigamos trabajando.

ANGEL PEREZ

[REKLAMO p.1] LANAS ARAGON son comercios recomendables

Paĝo 2 de la originalo

NUESTRAS ACTIVIDADES

Al tratar de resumir e informar a nuestros lectores sobre las actividades del Grupo durante el pasado mes de diciembre, nuestra atención se centra principalmente en los actos celebrados en honor del Dr. Zamenhof. Diciembre es verdaderamente un mes esperantista, y los que en Valencia hablan o simpatizan con el idioma internacional, lo demuestran asistiendo a la ya tradicional cena de confraternidad, en el Hotel Munich; lugar céntrico y acogedor, que el pasado día 15 reunió casi un centenar de amigos para celebrar el 101 aniversario del nacimiento del creador del Esperanto.

La cena discurrió dentro de la mayor armonía y finalizó con unas palabras del Presidente de la Federación Española, doctor Herrero, quien en perfecto esperanto señaló el significado de la reunión y agradeció la asistencia de varios alumnos del presente curso de Esperanto y algunos antiguos amigos. La nota triste fue la no asistencia por enfermedad de don Luis Hernández, profesor, traductor y magnífico orador esperantista, al que se dirigió un saludo, firmado por todos los asistentes y sugerido por el señor Amorós en breves palabras y en lengua vernácula. También hablaron los señores Devís, Bosch y Sala, quienes resumieron las actividades del grupo y arengaron a todos a seguir trabajando.

El mismo día 15 nos sorprendió gratamente una emisión de Radio Juventud, de Burjasot, dedicada a nuestra conmemoración, y también la entrevista que ante los micrófonos de Radio Nacional de España sostuvo el doctor Herrero con el competente periodista don Carlos Sentí Esteve, que interrogó sobre nuestro idioma y su creador.

El día 18, festividad de Nuestra Señora de la Esperanza, Patrona de los esperantistas católicos, el Padre J. López celebró la santa misa en la Capilla del Colegio de la madres Escolapias; pronunciando una plática en Esperanto y las últimas preces también en nuestra lengua. A continuación se colocó una corona de laurel en la placa rotuladora de la calle del Dr. Zamenhof, acto al que asistió un nutrido grupo de esperantistas..

Aparte de los actos conmemorativos, merece también una mención la visita efectuada por un grupo de asociados, al Jardín Botánico. Visita interesante, por las maravillas que allí se reúnen y que fueron explicadas por el encargado del citado Jardín.

JOSE PEREZ

[REKLAMO p.2] PEREZ SAURA — PLATERIA – BISUTERIA — Cardenal Benlloch, 45 — Teléf. 27 77 81 — VALENCIA

Paĝo 3 de la originalo

ECOS DEL MUNDO ESPERANTISTA

CIUDAD DEL VATICANO

El «Osservatore Romano» ha publicado un artículo, del que es autor el cardenal A. Bacci, acerca de la necesidad de una lengua internacional; lo escrito asume particular relieve, denotando que también en las altas esferas del Catolicismo se considera importante y actual la cuestión. El alto prelado (que es un ilustre latinista) dice que es absurdo considerar al latín como a lengua «común para todos», y reconoce los éxitos y el progreso del Esperanto.

ALEMANIA

La juventud esperantista alemana ha celebrado un Seminario Internacional sobre «Problemas Sudamericanos» en la ciudad de Oldenburg, reservando la asistencia solamente a jóvenes de hasta 25 años.

JAPON

En el recientemente celebrado 47 Congreso Japonés de Esperanto, se aceptó la proposición de la Asociación Universal de Esperanto para celebrar un Congreso Universal en dicho país; por lo tanto, en 1965 la reunión anual de los esperantistas tendrá lugar en Tokio.

PORTUGAL

Los diarios de Lisboa «República» y «Diario de Lisboa», publican una sección dedicada a noticias sobre el Esperanto y artículos especiales sobre el movimiento esperantista.

YUGOSLAVIA

Sólo en una parte de este país, Eslovenia, 1.124 personas estudian actualmente el Esperanto en 34 centros de enseñanza.

[REKLAMO p.3] CONSTRUCCION Y REPARACION ELECTROMECANICA EN GENERAL — MEICO, S. L. — Travesía Mascota, 6 — VALENCIA

Paĝo 4 de la originalo

DONATIVOS PARA EL BOLETIN

Cerramos con esta relación los donativos efectuados en 1960. Muchas gracias a todos y a superarse en el año que empieza.

¿PARA MAÑANA?

He estado revolviendo en los cajones de mi mesa de trabajo, todo por un distintivo de solapa que he tenido necesidad de buscar.

Dicho distintivo aún no ha aparecido, pero imaginad la cantidad y variedad de pequeñas cosas que han pasado por mis manos en el transcurso de unas cuantas horas. Desde banderines conmemorativos, fotografías, etc., hasta algunas de aquellas piedras de colores que tomábamos de pequeños en la playa.

Mientras ha durado esta búsqueda, ha pasado por mi mente, mi vida, como en una cinta cinematográfica, desde mi infancia hasta hoy. He hecho bastante, pero podía haber hecho más; ¿por qué no?

Y he aquí una conclusión que para mí tiene valor para hacer sus consideraciones, y que hago extensible a todos. Los estudios, la carrera…, siempre hallaremos eso que no llegó a realizarse.

Ahora, al finalizar el año y entrar en uno nuevo, recordaremos lo que se aplazó y lo que prometimos, y esta promesa anual —la del 1961— a cumplirla sin «para mañana» y sin olvidar nuestro Esperanto.

A. PUCHADES GUARDIA

[BILDO p.4] Nigra vinjeto de kreskanta lunarko (kresĉento) kun akra malsupra pinto, super la reklamo de la Federación Española de Esperanto. Malantaŭ ĝi videblas, tra la papero, la ombro de la emblemo presita sur paĝo 6.

[REKLAMO p.4] FEDERACION ESPAÑOLA DE ESPERANTO — LIBROSERVO — Gramáticas · Diccionarios · Libros de lectura · Literatura en general — Pidan Catálogo gratis a Marqués de Caro, 6 – VALENCIA

Paĝo 5 de la originalo

ACTIVIDADES PARA EL MES DE ENERO

Día 14.—En el Montepío de la Dependencia Mercantil, San Vicente, 67, a las 5 de la tarde, Junta General, a la que se ruega asistan todos los socios.

Día 29.—A las 11 de la mañana, visita en el Colegio de San Francisco Javier a las distintas dependencias y lugares de trabajo y estudio de sus alumnos.

Los asistentes deberán reunirse frente a la Lonja, a las diez de la mañana. Rogamos la máxima puntualidad.

[BILDO p.5] Nigra tipografia ornamaĵo: stiligita folio aŭ plumo kun dentitaj randoj kaj volvita tigo, horizontale metita kiel apartigilo.

Al comenzar este nuevo año 1961, la Junta Directiva del Grupo Esperanto de Valencia (Educación y Descanso), por medio de este modesto BOLETIN INFORMATIVO, desea a todos los asociados y amigos en general todo género de venturas, y espera que todos ustedes continuarán favoreciéndonos con su aportación moral o material, para mejor desarrollar nuestro cometido: la difusión del Esperanto en Valencia.

LA JUNTA DIRECTIVA

AGRADECIMIENTO

A través de este BOLETIN quisiéramos hacer llegar nuestro agradecimiento hasta todos esos señores que llenos de ilusión y esperanza, nunca abandonaron su puesto en la lucha y el trabajo, a pesar de las molestias y sinsabores que ello les ocasionó en muchísimas ocasiones.

Gracias a sus actividades, hemos podido este año inaugurar un curso de Esperanto en la Universidad Literaria de Valencia, otro en el Grupo Escolar «Teodoro Llorente» e iniciar las gestiones para otros dos en Centros Públicos.

Todo ha sido posible gracias a su gran entusiasmo, puesto al servicio de un noble ideal.

En justa correspondencia a estos desvelos, estamos todos obligados a aportar nuestra ayuda en la labor que con tanto empeño y cariño se viene realizando.

Quizás hayan muchos que por modestia no se crean capacitados y otros que por indiferencia se alejan sin darse cuenta. Unos y otros deben ayudar; los que puedan, con su trabajo, y los demás… aunque sólo sea con su presencia en aquellos momentos que se les necesite.

AMOROS RICO

[REKLAMO p.5] LAMPISTERIA ARTISTICA – MATERIALES INSTALACION ALTA Y BAJA TENSION – MAQUINARIA — SANZ, LTDA. — San Vicente, 35 — VALENCIA

Paĝo 6 de la originalo

CRUCIGRAMA N.º 1

(Aunque las definiciones las publicamos en español, el crucigrama debe ser resuelto en Esperanto.)

[BILDO p.6] Malplena kruĉvortenigmo: krado en formo de rombo (diamanto), kies kolumnoj estas numeritaj de 1 ĝis 13 supre kaj kies vicoj estas numeritaj de 1 ĝis 13 maldekstre. Neniu litero estas presita; la nigraj kvadratoj estas disaj tra la tuta figuro.

Horizontales.—2. (Rad) Peluca. — 3. (Rad) Pila. (Rad) Aparejar un barco. — 4. Ulema. — 5. Graznar. Omega. — 6. (Inv) Volvió a relinchar. — 7. (Rad) Palpar. Pezón (mama). — 8. Entalladura en bajorrelieve. — 9. Perecer. Agarrotamiento. — 10. (Rad) Espía. — 11. (Rad) Barro. (Rad) Aburrir. — 12. Enrocar (ajedrez).

Verticales.—2. (Rad) Pie de roda (Náut.). — 3. Para. Sufijo que significa «a semejanza de». — 4. (Rad) Aspirar. — 5. Pellizcar. Referente al nido. — 6. (Rad) Linotipia. — 7. Apasionadamente. Futuro del verbo ir. — 8. Angorina (tela). — 9. Aparte de. Obrar lentamente. — 10. Menas (Miner.). — 11. (Rad) Morcilla (teatro). (Rad) Senda, vericueto. — 12. Acción (finanzas).

[BILDO p.6] Emblemo de la grupo: la blazono de Valencio — vesperto (rat penat) super krono, sur rombforma ŝildo kun la vertikalaj strioj de la senyera kaj granda kvinpinta stelo en la mezo, ĉirkaŭita de laŭrbranĉoj kaj flankita de la du literoj «L» kaj «L». Super la vesperto, la literoj «G. E. V.». Sub la blazono, la adreso «San Vicente, 67». Dekstre, ekster la emblemo, la surskribo «Sr. D.» sekvata de punktolinioj: la adreskampo por sendi la bultenon poŝte.

G. E. V.

San Vicente, 67

Sr. D. ……

Tip. y Papelería, Badía – Cvto. Jerusalem, 63, Valencia 1961

La kompleta teksto de la numero 2 de Valencia Luno, la bulteno de la Valencia Esperanto-Grupo, de februaro 1961: 6 paĝoj transskribitaj el la originalo.

Kovrilo de Valencia Luno n-ro 2, februaro 1961.

Faksimilo: https://archive.org/details/valencialuno_1961_n02_feb

Kion ĉi tiu ekzemplero havas apartan

• La kapo de ĉi tiu epoko ne portas la titolon «Valencia Luno»: ĝi tekstas nur «boletín informativo del grupo esperanto de valencia (e. y d.)», kun la dato dekstre.
• La numero ne portas presitan numeron: la kapo diras nur «FEBRERO 1961». Nur la interna teksto situigas ĝin en la serio, per la «Crucigrama n.º 2» kaj la aludo al «nuestro número anterior».
• La bulteno estas verkita tute en la hispana. Esperanto aperas nur kiel apartaj vortoj — la titolo de la filmo «Jen Danlando», la kolonio «Bona Espero», «samideano» — kaj en la krucvortenigmo, kies difinoj estas hispanaj kaj kiu estas solvenda en Esperanto.
• Sur p. 2 la originalo presas «Amigos de a Poesía»: mankas la «l» de «la» en la nomo de la ejo, kie Hernández prelegis pri Zamenhof.
• La foto sur la unua paĝo ne havas apudskribon, kaj la bulteno nenie diras, kiu aperas sur ĝi: maljuna viro kun blanka hararo parolas antaŭ mikrofono, kun pli juna viro malantaŭ li.
• La lasta paĝo portas, apud la emblemo de la grupo, malplenan kampon «Sr. D.» kun punktitaj linioj por la poŝta adreso de la ricevanto; sub la emblemo staras la adreso de la grupo (San Vicente, 67), kiu en neniu kolofono aperas.

Kio estas en ĉi tiu numero

La bulteno, tuta

Paĝo 1 de la originalo

[BILDO p.1] Kapo de la bulteno, en kadra skatolo: maldekstre kvinpinta stelo desegnita per konturlinio; apude, per grasa minuskla tipo, la titolo. Supre dekstre la dato.

boletín

informativo

del grupo esperanto de valencia (e. y d.)

FEBRERO 1961

LUIS HERNANDEZ LAHUERTA

22 – 10 – 1906 12 – 1 – 1961

[BILDO p.1] Nigra-blanka foto en la supra dekstra kolumno: maljuna viro kun blanka hararo, en kompleto kaj kravato, parolas laŭprofile antaŭ mikrofono sur stango; malantaŭ li staras pli juna nigrahara viro kun okulvitroj, ankaŭ en kompleto kaj kravato. Fone, malluma muro kun tabuloj. Sen apudskribo.

Por no saberme negar, estoy ahora en la dificultad de salir airoso, en el encargo de escribir en unas líneas, algo que resuma la vida de nuestro malogrado amigo, el artista Luis Hernández.

En su primera juventud era un apasionado valencianista, cultivador de nuestra hermosa lengua vernácula, que llegó a dominar y usar con una galanura y primor sorprendentes.

Artista profesional, sus dibujos litográficos tenían aquella perfección de los grabados antiguos, y con orgullo decía que los hacía pagar mucho más caros que otros, ya que también estaban terminados con más esmero.

Su temperamento artístico le impulsaba a buscar la belleza en todas sus manifestaciones, encontrando en nuestras esplendorosas fiestas de «fallas» campo abierto a la poesía, el colorido, la luz, donde se confesaba partidario de Epicuro, participando activa y acertadamente en los actos de presentación de las reinas de las «fallas», con actuaciones llenas de gracia popular.

Pero su verdadera pasión, aquello que predominaba entre sus múltiples actividades, allí donde su figura se agiganta alcanzando las mayores alturas, es en el uso y propagación del idioma internacional. En efecto, desde el año 1925 en que lo aprende, le encuentra tal cantidad de armonías, graciosas flexibilidades y lógica estructura, que se enamora, lo domina y luego se convierte en el más florido, fácil y fogoso orador, a la vez que uno de los más finos estilistas del esperanto en toda España, cuya fama naturalmente se extiende a todo el mundo, nombrándole la Asociación Universal miembro del Tribunal calificador de sus Concursos Literarios.

Simultáneamente llega a compenetrarse con las ideas humanitarias y civilizadoras del sabio y filántropo Dr. Zamenhof de tal forma, que decide al punto apoyar con todas sus fuerzas al movimiento esperantista en nuestro país, y robando horas a su trabajo retribuido y más horas al sueño, se lanza a la fundación y redacción del «Boletín de la Federación Española de Esperanto», que tantísimo ha gustado a propios y extraños y tan alto mérito ha conseguido, pudiendo resistir la comparación con los de muchos otros países europeos. No era un boletín más, sino el de la escrupulosa perfección, el del buen gusto literario y artístico y el que servía de modelo a muchos otros.

Paĝo 2 de la originalo

Convencido de que la fuerza de los hombres en pro de un ideal estriba en el trabajo desinteresado y voluntario, siempre rechazó cualquier remuneración por sus esfuerzos, y por el contrario, todavía fue un generoso donante de nuestro grupo. Fue profesor varios años en los cursos de perfeccionamiento o superiores, dio numerosos y brillantes discursos y charlas en Zaragoza, Bilbao, Madrid, Holanda, en las ciudades de los Congresos Nacionales, y en Valencia, siendo muy memorable uno de los últimos, en el local de los «Amigos de a Poesía», sobre la vida del Dr. Zamenhof, en su centenario. Colaboró varias veces en la revista «Valencia Atracción», destacando dos artículos, uno sobre nuestra ciudad y otro sobre las «fallas», de los que se hizo tirada aparte en forma de folleto turístico y que alcanzaron mucho éxito, llegando a la Asociación Valenciana del Fomento del Turismo peticiones de todas las partes del mundo. Por último, aún tuvo ánimo para más, y emprendió la traducción del Quijote, habiendo publicado «El curioso impertinente» y otros fragmentos como muestra, pero cuando se disponía a continuar esta traducción, le sorprendió la enfermedad que nos lo arrebató, quedando cerca de la mitad por traducir.

Descanse en paz el que tanto ayudó al esperanto en España, y sírvanos a todos nosotros, sus amigos, de ejemplo, su laboriosidad y desinterés, tan grandes como las tres virtudes esperantistas, la esperanza, la obstinación y la paciencia.

E. GUILLEM

ACTIVIDADES PARA EL MES DE FEBRERO

Día 5.—Visita al Colegio de San Francisco Javier. (Aplazada para este día por coincidir con la misa en sufragio de don Luis Hernández.) Véase hora y detalles en el boletín anterior.

Día 18.—A las 10’30 noche, proyección de la película en colores “Jen Danlando”, hablada en Esperanto, en el Centro Aragonés de nuestra ciudad, al que nuestros asociados tendrán libre acceso.

Día 20.—A las 8 de la tarde, en el Aula Magna de nuestra Universidad, clausura del primer curso de Esperanto, iniciado en el pasado mes de octubre. Distribución de libros de premio a los alumnos y apertura de un nuevo curso, dentro del Instituto de Idiomas. Charla sobre la lengua internacional Esperanto.

[REKLAMO p.2] LANAS ARAGON — SON COMERCIOS RECOMENDABLES

Paĝo 3 de la originalo

ECOS DEL MUNDO ESPERANTISTA

REPUBLICA FEDERAL ALEMANA

En un decreto publicado en el Boletín Oficial de Hamburgo, el Alto Senado de esta gran capital alemana da el nombre de Zamenhof a una calle situada en uno de los más modernos barrios.

ARGENTINA

El Departamento de Educación de la provincia de Santa Fe ha decidido fijar el día 15 de septiembre de cada año para una lección especial sobre L. L. Zamenhof y el Esperanto. Con este motivo la Liga Argentina de Esperanto puso a disposición de dicho Departamento material didáctico suficiente y que fue distribuido entre 1.100 escuelas.

JAPON

Los Estudios Cinematográficos Daiei, de Kioto, conocidos por sus films de alto valor, entre los que destaca “Raschomon”, han lanzado ahora la película “El asalto de Johann Arima”, en la que se utiliza la lengua internacional. La acción se desarrolla en la época de los colonizadores europeos en el Japón hace 350 años. El director, por no destacar ninguna nación europea, hace hablar a los invasores en Esperanto. Igual experimento se hizo hace varios años en la película norteamericana “Cayendo del cielo”.

SUIZA

En los últimos doce meses han aparecido en la prensa de este país más de trescientos artículos sobre la lengua internacional Esperanto.

BRASIL

Pioneros procedentes del noreste del país han fundado, a 240 kilómetros de la nueva capital Brasilia, una colonia esperantista con el nombre de “Bona Espero” (Buena Esperanza). Los inmigrantes proyectan construir allí una ciudad con el mismo nombre.

[REKLAMO p.3] PEREZ SAURA — PLATERIA – BISUTERIA — Cardenal Benlloch, 45 — Teléf. 27 77 81 — VALENCIA

Paĝo 4 de la originalo

¿POR QUE EL ESPERANTO?

Porque es el idioma cuyo estudio da más utilidad por menos esfuerzo.

Porque se aprende en pocos meses.

Porque no se olvida, como los otros idiomas.

Porque por él se forma parte de una red de amigos en los cinco continentes.

Porque hay Sociedades Esperantistas en todo el mundo.

…Y EN ULTIMO LUGAR…

Porque sabiendo Esperanto se puede aprender con más facilidad los otros idiomas.

[BILDO p.4] Enkadrigita skatolo ĉe la piedo de la paĝo, kun la jena teksto:

Por eso, usted debe inscribirse en el Curso de Esperanto que, a partir del día 20 de Febrero de 1961, se dará en el Instituto de Idiomas de la Universidad Valenciana, todos los lunes, miércoles y viernes, de ocho a nueve de la tarde.

[REKLAMO p.4] CONSTRUCCION Y REPARACION ELECTROMECANICA EN GENERAL — MEICO, S. L. — Travesía Mascota, 6 — VALENCIA

Paĝo 5 de la originalo

YO FUI TESTIGO…

Enero es siempre el comienzo del año; también es el comienzo de una nueva vida. Es una auténtica regla que, como todas, trae siempre consigo algunas excepciones, y hoy nos acongojamos todos, esperantistas y amigos, ante una fatal excepción.

¡Esas malditas reglas con excepciones!

Podría llenar cuartilla tras cuartilla; escribir una obra biográfica, más o menos literaria, pero… ¿para qué? ¿Quién no lo ha conocido? ¿Quién no ha sido testigo de su paso por la vida?

Silenciosos seguimos todos el cortejo hasta el lugar de costumbre, donde ya las miradas parecían hablar. Luego, unos cuantos, los que pudimos y tuvimos el gusto de ir, le acompañamos hasta el final. Allí pude ver con mis ojos, humedecidos y tristes, cómo su cuerpo quedaba entre la tierra que manos amigas echaban sobre él.

Había llegado el momento; todos los cuerpos estaban helados y los corazones dejaron un instante de latir. Un escalofrío sentí, como una ráfaga que estría las venas y las deja sin sangre, cuando una voz, que dirigía sus palabras donde descansaba el frío cuerpo, oí mientras estaba sumido en hondos y lejanos recuerdos; oí aquellas palabras con gran responsabilidad de sentimiento, pero nubladas por los recuerdos. Sólo claramente oí el adiós, el último adiós, que sellaba para siempre el saludo y la amistad.

No sentí vergüenza ni reparé en ello cuando mis ojos derramaron algunas lágrimas en lugar de pronunciar el postrer adiós.

Yo vi otros ojos llorar que tampoco eran de mujer. Yo vi cómo otros dominaban el sollozo y cómo otros se humedecían… Y vi también las leves sacudidas provocadas por la contención, como vivos testimonios de sentimiento y de dolor al perder al amigo, a un amigo de verdad.

Y puesto que entonces no pude pronunciar el último adiós, lo hago ahora, ya libre de congoja y pesar: Adiós, Luis Hernández.

JOSÉ SALA

Respetuosamente a la memoria del inolvidable “samideano” don Luis Hernández.

Tus palabras ya son llamas encendidas de emociones, y en poéticas canciones la VERDAD y AMOR reclamas. Con sus ecos tu programas la BELLEZA contenida, pues tu prosa, tan sentida, rebosante de ternura, de hidalguía y galanura, manantial será de VIDA.

RAMÓN SORIANO

La Junta Directiva del Grupo Esperanto de Valencia agradece al doctor don Ernesto Tudela Flores su regalo de dos vocabularios —Español-Esperanto y Esperanto-Español—, para su utilización en este Grupo.

En el Montepío de la Dependencia Mercantil se desarrolló la Junta General anunciada en nuestro número anterior para el día 14 de enero. La concurrencia de socios fue muy numerosa y se abordaron todos los puntos del orden del día. Se nombró nueva Junta Directiva, que queda pendiente de la aprobación de la Delegación Provincial. En el próximo número daremos más detalles.

DONATIVOS PARA NUESTRO BOLETIN

José M.ª Gantes . . . . . 25’– Ptas.

Paĝo 6 de la originalo

Crucigrama n.º 2

[BILDO p.6] Malplena krucvortenigmo en formo de rombo, desegnita per konturlinioj kun ombro, sur reto de 13 kolumnoj kaj 13 vicoj. La kolumnoj estas numeritaj de 1 ĝis 13 supre, permane skribitaj; la vicoj de 1 ĝis 13 maldekstre. Nigraj kvadratoj disaj tra la figuro; unuopaj ĉeloj elstaras ĉe la supra pinto, la malsupra pinto kaj ambaŭ flankoj.

(Resuélvase en esperanto)

HORIZONTALES: 2. Padre. — 3. Acerca de. Más. — 4. Maldecir, blasfemar. — 5. (Rad). Sacerdote. Rosas. 6. Micra, millonésima de metro. — 7. Tener, poseer. Rana. — 8. (Rad). Llanta de rueda. — 9. Migra, trasládate de un sitio a otro sin quedarte en ninguno. Caos. — 10. Esquís. — 11. Allí. (Rad). Luna. — 12. Hombre de raza negra.

VERTICALES: 2. (Rad). Fulminante, pistón. — 3. Piadoso. Participio. — 4. (Rad). Esmeril. — 5. Triturar. (Rad). Arsénico. — 6. (Rad). Archiduque. — 7. (Inv.). Red. Vaina. — 8. Crónica, narración. — 9. (En acusativo). Opio. Clavo. — 10. Afán, cuidado, inquietud. — 11. Hembra. Sin. — 12. Junio.

Solución del Crucigrama n.º 1

HORIZONTALES: 2. Peruk. — 3. Pil. Rig. — 4. Ulemo. — 5. Graki. Omega. — 6. Sineher. — 7. Palp. Cico 8. Intajlo. — 9. Perei. Rajpo. — 10. Spion. — 11. Kot. Ted. — 12. Aroki

VERTICALES: 2. Grajp. — 3. Por-Esk. — 4. Aspir. — 5. Pluki. Nesta. — 6. Linotip. — 7. Arde. Iros. — 8. Mohajro. — 9. Krome. Lanti. — 10. Ercoj. — 11. Gag. Pad. — 12. Akcio.

Enviaron solución correcta los señores J. Sala, F. Aliaga y F. Amorós, a cada uno de los cuales se les adjudica un punto. Cada cinco puntos conseguidos en nuestros concursos darán derecho a un libro de premio.

[BILDO p.6] Emblemo de la grupo ĉe la piedo de la paĝo: super ĝi, permane literumita «G . E . V». La blazono estas tiu de la urbo Valencia — rombe klinita ŝildo kun vertikalaj strioj (la senyera), kronita per krono kaj, super ĝi, vesperto; flanke, po unu granda litero «L» dekstre kaj maldekstre; sube, du krucitaj laŭrbranĉoj. En la centro de la ŝildo, granda kvinpinta stelo, la esperanta simbolo, aldonita al la urba blazono. Sub la emblemo: San Vicente, 67

[BILDO p.6] Dekstre de la emblemo, la adresa kampo por la sendo poŝte: per grasa tipo «Sr. D.» sekvata de punktita linio, kaj sub ĝi pliaj punktitaj linioj por la adreso.

Depósito Legal – V-211-1961 IMP. MUÑOZ Y ALAPONT, SORNI, 3 – VALENCIA

La kompleta teksto de la numero 3 de Valencia Luno, la bulteno de la Valencia Esperanto-Grupo, de marto 1961: 6 paĝoj transskribitaj el la originalo.

Kovrilo de Valencia Luno n-ro 3, marto 1961.

Faksimilo: https://archive.org/details/valencialuno_1961_n03_mar

Kion ĉi tiu ekzemplero havas apartan

• Ĉi tiu estas la unua numero kun artikoloj en Esperanto: enkadrigita noto sur la kvina paĝo anoncas tion kaj atribuas ĝin al la linotipisto de la presejo, kiu posedas matricojn kun la supersignoj de la lingvo, kaj petas ke la kunlaboraĵoj alvenu maŝinskribitaj kaj korektitaj.
• La sama nomo aperas en tri formoj: la artikolo de la kvina paĝo presas «S-no Vizcaino» en la unua alineo kaj «S-ro Vizcaíno» en la dua, dum la artikolo pri la falas sur la dua paĝo estas subskribita «Rafael Vizcaíno».
• La humura vinjeto de la muzikbando sur la unua paĝo («Muzikaro tra la urbo») portas malsupre maldekstre la subskribon de la desegninto, tre malgrandan kaj kursivan; ĝi ŝajnas legiĝi «SANCHIS DAVIA».
• Sur la kvina paĝo kelkaj vortoj de la kroniko pri la kursoj («energie, vigle», «vesperhoro», «sinceraj voroj finiĝis») aperas pli dike inkitaj ol la ĉirkaŭa teksto, sen ke la dikeco respondu al ia emfazo de la senco.
• La jarciferoj en la artikolo pri la falas portas hispanstilan superskriban ordinalon: «1543ª», «1544ª», «1564ª», kaj same «Filipo la IIª»; «la 14an de Aprilo» male estas presita per normalgrandaj literoj.
• La artikolo pri la falas transiras de la unua paĝo al la dua meze de frazo («estis ŝanĝita, / transformita»), sen ia averto pri daŭrigo.

Kio estas en ĉi tiu numero

La bulteno, tuta

Paĝo 1 de la originalo

[BILDO p.1] Kapo de la bulteno, enkadrigita per maldika rektangula linio. Maldekstre, konturita kvinpinta stelo (nur la konturo, ne plenigita). Apude, en dika senserifa minusklo je tri linioj: boletín / informativo / del grupo esperanto de valencia (e. y d.). En la supra dekstra angulo de la kadro: MARZO 1961.

HISTORIO PRI LA “FALLAS” (FAJAS)

[BILDO p.1] Supre en la dekstra kolumno, kvadrata plumdesegnaĵo kun nigra fono: granda flamaro el blankaj flamlangoj konsumas «falla»-monumenton. Meze, super la fajro, karikatura figuro de «ninot» kun ĉapo kaj kun cigaredo aŭ pipo ĉe la buŝo, kiu ŝajnas fandiĝi en la flamoj; malsupre, tri pliaj kapetoj de pupoj estas jam ĉirkaŭitaj de la fajro. Sen apudskribo.

(La leganto komprenos ke, tiu-ĉi artikoleto, ne estas historio, sed nur «historieto», ĉar, por skribi plenan historion pri la martaj festoj de nia urbo Valencio, estus necese skribi tre dikan libron; tiel grandaj ili estas! Pli ol grandaj, ili estas grandiozaj, majestaj, monumentaj, pompaj, artaj, spritaj, ĝojaj, bruegaj…)

Nun mi ekrakontas.

La unuaj konataj «fallas» konsistis el grandaj trunkoj, branĉoj, lignaĵoj, k. s., kiuj, bruligitaj meze de la placo, lumigis la dancojn kaj kantojn de la popolo.

Dum la 1543ª jaro oni starigis «fallas» por festi la naskiĝon de la princo Karolo; ankaŭ en la jaro 1544ª, por celebri la pacon kun Francujo kaj la 14an de Aprilo de la 1564ª, okaze de la eniro de la Reĝo Filipo la IIª en Valencio.

Kiam la lignaĵistoj asociiĝis, la fajraj festoj atingis la plej altan gradon, bruligante multajn «fallas», honore de Sankta Josefo. En tiuj «fallas», oni bruligis, krom la rabotaĵojn kaj lignajn pecetojn, garditajn dum la tuta jaro, difektitajn meblojn kaj objektojn, donitajn de la najbaroj.

La iompostioma evoluo estis, en la nuna jarcento, multe pli rapida. La amasigo de netaŭgaj meblaĉoj kaj ne serveblaj lignaĵoj kaj rabotaĵoj, estis ŝanĝita,

[BILDO p.1] Malsupre sur la paĝo, larĝa humura plumdesegnaĵo: marŝanta muzikbando de ok aŭ naŭ muzikistoj en uniformo kun vizieraj kaskedoj, ludantaj trumpetojn, trombonon kaj grandan tamburon, ĉiuj kliniĝantaj antaŭen en malordo; antaŭ ili paŝas flagportanto kun granda standardo. Malsupre maldekstre, subskribo de la desegninto, malfacile legebla («SANCHIS DAVIA» [?]). Dekstre de la desegnaĵo, kursiva apudskribo je du linioj: Muzikaro / tra la urbo.

Paĝo 2 de la originalo

transformita, metamorfozita en artaj monumentoj, kronitaj de figuroj, ĉiufoje pli perfekte realigitaj, kaj de ne diskutebla arta valoro. Fine, la nunaj «fallas» estas multekostaj, senegalaj kaj nekompareblaj.

La «ninot» (pupego de normala homa grandeco), estas tiu kiu montras la humoron kaj spritecon de la artisto. La vizaĝo kaj la manoj de tiuj pupegoj estas skulptitaj el vakso kaj lerte pentritaj kaj vestitaj por montri ŝajnan realecon.

Kelkaj tagoj antaŭ la starigo de la «fallas», oni okazigas ekspozicion el tiuj figuroj kaj, post popola balotado, la «ninot», kiu atingis la plej grandan nombron de voĉdonoj, estas indulgita kaj savita de pereigo per la fajraj flamoj, dum la nokta brulado.

La 19an de Marto, ĝuste kiam la montriloj de la horloĝoj signalas la noktomezon komenciĝas la fantasmagoria spektaklo de la bruligado. Kiel prologo, la fantazio de la valencianoj bruligis la ĉielon per miloj kaj miloj da raketoj, artaj fajraĵoj, miraklo de la pirotekniko.

Kaj tiel, kune kun la eksplodo de raketoj, la sonoj de muzikoj kaj kriegado de la popolamaso, la fajro servas kiel epilogo al la kolorriĉaj festoj, cindrigante la efemerajn vivojn de la «ninots», la grandaj pupegoj el pajlaj korpoj kaj vaksaj vizaĝoj.

Rafael Vizcaíno

ACTIVIDADES PARA EL MES DE MARZO

Día 12.—A las 6 de la tarde, gran “xocolatada” pre-fallera en el Montepío de la Dependencia Mercantil, San Vicente, 67, a la que especialmente invitamos a toda la juventud esperantista valenciana, contando también con los “eternos jóvenes”.

Día 18.—Recorrido fallero nocturno. A las 11 de la noche deberán acudir nuestros asociados a la Cafetería Miami, Padilla, 2, desde donde se iniciará el divertido recorrido fallero, que terminará en la plaza del Caudillo, para presenciar la “Nit de Foc”. A este acto serán invitados especialmente los esperantistas extranjeros que nos visiten durante las fiestas falleras.

[REKLAMO p.2] CONSTRUCCION Y REPARACION ELECTROMECANICA EN GENERAL — MEICO. S. L. — Travesía Mascota, 6 — VALENCIA. (La nomo «MEICO. S. L.» estas komposita per grandaj ornamitaj literoj kun blanka interna strio.)

Paĝo 3 de la originalo

ECOS DEL MUNDO ESPERANTISTA

LÍBANO

Después de unos cursos de iniciación durante la primavera de 1960, se fundó en Beirut, capital del Líbano, la Asociación Esperantista Libanesa. Ahora llegan noticias sobre el entusiasmo que ha despertado en aquel país nuestro movimiento. En el pasado noviembre comenzó un curso de esperanto en la Universidad Americana de Beirut, en el que participaron ochenta entusiastas alumnos, y la prensa diaria de la capital comenta favorablemente sobre el interés por la lengua internacional.

INGLATERRA

La revista estudiantil “Studento” publica una lista de Universidades en las que existe cátedra o curso de esperanto. La encuesta indica que en treinta Universidades de 18 países de Europa, América y Asia la lengua internacional es enseñada.

SUECIA

Contribuyendo al proyecto de la UNESCO sobre aproximación de la cultura entre Oriente y Occidente, la Sociedad Editora “Esperanto” ha publicado una colección de narraciones del famoso autor y filósofo indio Rabindranath Tagore, rectamente traducidas al esperanto de la lengua bengalí.

HOLANDA

La revista mensual “Esperanto” publica una lista de escuelas en las que el idioma internacional ha sido materia de estudio libre u obligatoriamente. Según el informe, 11.580 jóvenes de ambos sexos asistieron a un curso de esperanto en 295 escuelas de 27 países durante el período 1959-60.

El número mayor de escuelas en las que se enseñó esperanto durante el citado período se encuentra en Yugoslavia (127), le siguen Francia e Inglaterra con 50 y 20 escuelas.

[REKLAMO p.3] PEREZ SAURA — PLATERIA – BISUTERIA — Cardenal Benlloch, 45 — Teléf. 27 77 81 — VALENCIA

Paĝo 4 de la originalo

Elogio de la Filatelia

Coleccionar sellos tiene un gran valor pedagógico. Contemplando estas interesantes y casi siempre preciosas viñetas, cuando niños aprendemos muchas cosas y ya de mayores nos hacen recordar lo que habíamos olvidado, cimentando nuestra cultura. En efecto, ojeando un álbum con sellos, desfilan ante nuestra vista personajes célebres, hechos transcendentales de la vida de una nación, sus costumbres y folklore, sus deportes favoritos, sus obras de arte, sus paisajes, su flora, fauna, arquitectura, obras de ingeniería, industria, comercio, etc., y, en fin, todas las ramas del saber humano están representadas en estos lindos papelitos, constituyendo una auténtica enciclopedia gráfica.

Coleccionando desde la infancia se adquieren hábitos de orden, limpieza y estética que ya no se abandonarán jamás, contribuyendo a la formación de nuestro carácter.

También fomenta la previsión y el ahorro, pues en el caso de haber comprado los sellos, si al cabo de unos años intentamos venderlos, obtendremos seguramente más dinero que el que pagamos en su día por ellos.

No requiere esta afición la adquisición de equipos costosos, pues tan sólo necesitamos un álbum (de momento), unas pinzas, una lente, un filigranoscopio, un odontómetro y un sobre con fijasellos. Excepto el álbum, todo lo demás cabe en un bolsillo de nuestra chaqueta. Y este equipo tan sencillo permite desarrollar nuestra aficición en cualquier lugar de nuestra casa.

Nuestra afición nos retendrá muchas veces en casa, inclinándonos a hacer vida hogareña y que nuestras esposas se sientan felicies de tenernos a su lado.

La paciencia que requiere coleccionar sellos hace que mientras estamos dedicados a este pasatiempo estén tranquilos nuestros nervios, tan agotados hoy por el ritmo de la vida actual, y por esto algunos neurólogos aconsejan a ciertos pacientes coleccionar sellos como una verdadera cura de nervios.

Siendo el filatelista extremadamente sociable, contra la creencia de algunas personas, su afición le lleva a establecer contacto con otros colegas, haciendo vida de relación, adquiriendo nuevas amistades y llegando incluso a corresponder con aficionados de otros países, creando así lazos de fraternidad universal.

La filatelia también tiene carácter internacional como el esperanto, pues así como éste se habla en los cinco continentes y sirve de idioma auxiliar para entendernos con cualquier esperantista de la nacionalidad que sea, también hay millones de filatelistas por todo el mundo y cualquier sello tiene el mismo valor en España que en cualquier país del globo, lo que hace que este papelito sea un auténtico papel-moneda internacional, hasta el extremo que muchas naciones vigilan y controlan su salida, pues lo consideran como evasión de capitales.

No hemos querido hacer ninguna enojosa comparación, pero creemos sinceramente que los elogios apuntados y otros que silenciamos, para no alargar más este comentario, hacen que podamos asegurar que la filatelia es la más hermosa afición que se practica.

Eduardo Domingo

Paĝo 5 de la originalo

NOVAJ KURSOJ EN LA UNIVERSITATO

Sukcesplene kaj ĉeestante kelkaj malnovaj esperantistoj, okazis la 20an de Februaro en severmora aŭlo de la valencia Universitato, solena kvamkam intima fermo kaj malfermo de Kursoj de Esperanto, kun aplaŭde ricevita disdono de premioj konsistantaj el esperantaj libroj al la gelernantoj kiuj dum proksime tri monatoj partoprenis la kurseton gviditan de nia kara S-no Vizcaino. La unua oratoro estis nia klera vortaristo D-ro Tudela, kiu per sia natura modesteco alparolis nin pri la vivo kaj agado de neforgesebla Luis Hernández (pace ripozu), senlaca batalanto favore al Esperanto-Movado en nia urbo kaj en la tuta mondo; ankoraŭ ŝajnas al mi aŭskulti lin energie, vigle, koncize. Ni ĉiam rememorigos lin, kaj ni devas klopodi simili al li, kuraĝe laborante laŭ nia kapableco, por Esperanto. Ankaŭ D-ro Tudela petis bonvolon kaj kunlaboron al ĉiuj partoprenantoj en Supera Kurso, kiun li mem gvidas anstataŭante perditan Hernández.

Poste leviĝis malnova esperantisto (baldaŭ li atingos oran jubileon kun Esperanto-Movado) S-ro Vizcaíno, kiu per simpatiaj vortoj sciigis nin pri la bona agado de la gelernantoj dum la ĵus finita kurso, kaj ankaŭ komentariis intervjuon faritan al li mem en «Radio Nacional de España» (loka Nacia Radioestacio) rilate al Esperanto en nia urbo, sen forgesi, ankaŭ ne, nian eminentan samideanon Hernández.

Fine, jam iomete malfrua vesperhoro, ĝue ni aŭskultis karegan D-ro Herrero, kiu entuziasme petis al ni ĉiuj senlace labori por disvolviĝo de internacia lingvo Esperanto, kun la celo ke Valencia estu ĉiam unuavice en tiu batalado. Kaj per tiuj sinceraj voroj finiĝis kurso kaj komencis alian novan, ambaŭ aranĝitaj de la Valencia Grupo de Esperanto.

Nia bonveno al la novaj geesperantistoj kaj gelernantoj. Antaŭen!

J. López Alcocer

Excursiones

Se comunica a todos los asociados que a partir de la fecha y en todas las excursiones que organice el Grupo tendrán un descuento del 20 por 100 sobre el importe de las mismas.

La Directiva

Nota de Secretaría

Se ruega con encarecimiento a todos los socios que comuniquen a Secretaría el nombre y dirección de cuantos esperantistas conozcan y que en la actualidad se encuentren desconectados del movimiento que está llevando nuestro Grupo.

Es de conocimiento general que sólo en Valencia puede haber más de un millar de esperantistas con los que no tenemos contacto y que sería muy probable que al enviarles nuestro Boletín sintieiran deseos de acercarse a nuestra agrupación.

El Secretario

Natalicio

Felicitamos a nuestro consocio don Andrés Candela y señora, por el feliz nacimiento de su primera hija, que ha sido bautizada con el nombre de María del Consuelo.

[Enkadrigita noto en la malsupra dekstra angulo de la paĝo:]

A partir de este número de nuestro Boletín iniciamos la publicación de algunos artículos en esperanto, gracias a la colaboración de nuestro competente linotipista, que poseyendo matrices especiales supersignadas, hace posible esta realidad.

Así, pues, pueden enviarnos sus colaboraciones en esperanto, procurando que los originales vayan escritos a máquina y debidamente corregidos.

Paĝo 6 de la originalo

Crucigrama n.º 3

[BILDO p.6] Krucvortenigma krado en formo de rombo (dek tri kolumnoj numeritaj de 1 ĝis 13 supre, dek tri vicoj numeritaj de 1 ĝis 13 maldekstre), kun blankaj kaj nigraj kvadratoj laŭ simetria oblikva desegno.

(Resuélvase en esperanto)

Horizontales: 2. Al otro lado, más allá. — 3. Amar. Actuar, obrar. 4. (Rad.) Aviación. — 5. Cometer adulterio. Proyectil. — 6. Normal. — 7. Alegre. Fluir, correr. — 8. Ganado, rebaño. — 9. (Inv.) León. Derecho (Jur.). — 10. Sonó. — 11. Participio. A casa de. — 12. Imitar.

Verticales: 2. Grifo, espita. — 3. Miembro, partidario. Nuestro. — 4. Muchacho. — 5. Tiara papal. Permanecer, quedarse. — 6. Hombre virtuoso. — 7. Caer. Negó. — 8. Acaparar. — 9. (Inv.) Juegas, tañes. Raspar, rallar. — 10 Botavaras, palos horizontales que sirven para cazar las velas cangrejas. — 11. De algún modo. Eso, aquello. — 12. Ojo.

Solución del crucigrama n.º 2

Horizontales: 2. Patro. — 3. Pri. Pli. — 4. Sarki. — 5. Pastr. Rozoj. — 6. Mikrono. — 7. Havi. Rano. — 8. Radring. — 9. Migru. Kaoso. — 10. Skioj. — 11. Tie. Lun. — 12. Negro.

Verticales: 2. Prajm. — 3. Pia. Int. — 4. Smirg. — 5. Pisti. Arsen. — 6. Arkiduk. — 7. oteR. Ingo. — 8. Kroniko. — 9. Opion. Najlo. — 10. Zorgo. — 11. Ino. Sen. — 12. Junio.

Enviaron solución correcta los señores J. Sala, F. Amorós y F. Aliaga, a los que se les adjudica otro punto. Cada cinco puntos conseguidos en nuestro concurso dan derecho a un libro de premio. Esperamos muchas soluciones para el presente crucigrama.

[BILDO p.6] Malsupre maldekstre, la emblemo de la grupo: rombo enhavanta vertikalajn striojn (la valencia standardo) kun granda kvinpinta plena stelo en la centro; super la rombo, krono kaj vesperto (la rat penat, heraldika bestofiguro de Valencio) kun etenditaj flugiloj; sub la rombo, du krucigitaj laŭrbranĉoj. Super la emblemo, la literoj G. E. V.; flanke de la rombo, du grandaj literoj L kaj L. Sub la emblemo: San Vicente, 67.

Dekstre de la emblemo, la surskribo de la ekspedpanelo: Sr. D. sekvata de tri punktitaj linioj por skribi la nomon kaj adreson de la ricevanto.

Depósito Legal – V – 211 – 1961 IMP. MUÑOZ Y ALAPONT, SORNI, 3 – VALENCIA

La kompleta teksto de la numero 4-5 de Valencia Luno, la bulteno de la Valencia Esperanto-Grupo, de aprilo-majo 1961: 4 paĝoj transskribitaj el la originalo.

Kovrilo de Valencia Luno n-ro 4-5, aprilo-majo 1961.

Faksimilo: https://archive.org/details/valencialuno_1961_n04-05_apr-maj

Kion ĉi tiu ekzemplero havas apartan

• La ĉefartikolo pri Sankta Vicento Ferrer interrompiĝas meze de frazo ĉe la piedo de la dekstra kolumno de la unua paĝo («Oni nomis lin la Valencia Apostolo, la Paca Anĝelo; liaj sanktaj»), kaj la dua paĝo komenciĝas jam per alia artikolo. La konservita ekzemplero havas nur kvar paĝojn: la daŭrigo ne troviĝas en ĝi.
• La nomo de la sanktulo aperas presita dumaniere en la sama artikolo: «Vincento» en la titolo kaj «Vicento» en la teksto mem.
• En la «Solución del crucigrama n.º 3» la listo de la horizontalaj saltas de 4 al 6: la kvina respondo («Kokri. Kuglo.») estas presita sen numero.
• En la sama solvo du respondoj estas presitaj inverse, «onoeL» kaj «saduL» (do «Leono» kaj «Ludas»); la enigmo n-ro 4 sur la sama paĝo markas tian difinon per «(Inv.)».
• El la latina surskribo, kiun la foto sur la unua paĝo montras super la kapo de la sanktulo, legiĝas nur «…DATE ILLI…»; la kruda rastrumo de la kliŝo forprenas la ceteron.
• La lasta paĝo portas, sub la emblemo de la grupo kaj la adreso «San Vicente, 67», tri punktoliniojn komencitajn per «Sr. D.» por permane skribi la adresaton.

Kio estas en ĉi tiu numero

La bulteno, tuta

Paĝo 1 de la originalo

[BILDO p.1] Kadrita kapo de la bulteno: maldekstre kvinpinta stelo desegnita nur per konturo; apude, en malgrandaj grasaj minusklaj literoj, «boletín / informativo / del grupo esperanto de valencia (e. y d.)»; en la supra dekstra angulo de la kadro «ABRIL – MAYO 1961».

Sankta Vincento Ferrer

glora Patrono de Valencio, kaj lia rava Miraklo de la Naztuketo

Por celebrarse en este mes la festividad de San Vicente Ferrer, patrono del reino valenciano, publicamos este artículo, escrito por nuestro inolvidable amigo y profesor de Esperanto, don Emilio Prades (q. e. p. d.).

Valencio, hispana sunriĉa perlo, tutmonde konata pro tiom da diversaj kaj elstaraj altvaloraj produktoj, jen agrikulturaj, jen industriaj, ĉien dissenditaj, ankaŭ akiris gloran famon, ĉar ĝi estis la surtera urbo, trafe elektita de Dio, kiel naskiĝejo de Sankta Vicento Ferrer.

Naskiĝo tiel eksterordinara ne estis hazarda okazaĵo. Ĝi obeis al Supernatura Spirita Deziro; laŭ tio, la Dia Volo plenumiĝis, kaj ni ĉiuj, valencianoj, samurbaj fratoj de Sankta Vicento, kore ĝojŝarĝitaj, daŭre dankegas al Ĉiopovanto, ke la speciala favoro, kiun ni ricevis, faris nin liajn eternajn ŝuldantojn.

Lia karna korpeto vidis la lumon en nia urbo dum ĝoja tago januara (23a) en la jaro 1350a. Liaj gepatroj, la notario Guillem Ferrer kaj S-ino Constanza Miquel, ne imagis en tiuj unuaj momentoj, tute plenĝojaj en la nesto, pro alveno de la fileto Vicento, kiel grandegan subliman regalon ili ricevis de Nia Sinjoro; vere ja, la nomo de ilia filo transpasos la urbajn remparojn kaj la naciajn landlimojn, ĝis glora enviciĝo en la ĉielan sanktularon.

Dum lia juneco, Vicento fariĝis dominikano —monaĥo de predikista ordeno—.

Oni tuj rimarkis ĉe li privilegiajn parolkondiĉojn, plene inspiritajn de la Dia Amo, ĉar liaj predikoj ĉiam baziĝis sur la Jezua doktrino. Oni nomis lin la Valencia Apostolo, la Paca Anĝelo; liaj sanktaj

[La artikolo interrompiĝas ĉi tie, meze de frazo, ĉe la piedo de la dekstra kolumno. La daŭrigo ne troviĝas en la kvar paĝoj de ĉi tiu skanaĵo.]

[BILDO p.1] Foto, en la malsupra duono de la dekstra kolumno, de skulptaĵo de Sankta Vicento Ferrer: la sanktulo en dominikana habito, kun aŭreolo el perloj ĉirkaŭ la kapo, la dekstra brako levita kun montrofingro supren, kaj super la kapo tabulo aŭ libro kun latina surskribo, el kiu legiĝas nur «…DATE ILLI…» [?]. Sen apudskribo.

Paĝo 2 de la originalo

Filatelia

Una frase que en el curso de nuestra vida oímos los coleccionistas de sellos, pronunciada por los que no lo son, es la de que “es una afición cara”. Quienes tal dicen no están en lo cierto, puesto que se puede llegar a formar una buena colección de sellos sin desembolsar ni un solo céntimo.

En el reciente Congreso Internacional Filatélico (C. I. F.), celebrado en Barcelona, fue galardonada con Diploma Especial una colección integrada por todas las planchas de los sellos que Barcelona emitió con motivo de su Exposición Internacional y que circularon los años 1929 al 1945. Y esta colección no exigió ningún dispendio, pues simplemente requirió la necesaria paciencia para buscar de entre los sellos que circulaban en tal período aquellos que interesaban al coleccionista a que nos referimos.

Sabemos de quienes poseen espléndidas colecciones reunidas por el sistema de mantener correspondencia con amigos de otros países, quienes a cambio de sellos corrientes usados de España envían otros que van nutriendo las colecciones de aquéllos. Y a este propósito el Esperanto, nuestro bello idioma auxiliar, allana todas las dificultades al permitir entablar correspondencia filatélica con cualquier colega del país que sea.

No, no es cara nuestra afición. Es más, con toda seguridad, no hay afición que resulte más barata, puesto que en el caso de que gastemos dinero adquiriendo sellos siempre habrá comprador si decidimos venderlos, y la mayoría de las veces por un precio superior al de compra. Citaremos un ejemplo que se repite con alguna frecuencia en filatelia. El año 1950, al emitirse la serie del Centenario del Sello Español, valía aproximadamente 100 pesetas. Hoy esta serie vale 1.000 pesetas. El coleccionista que compró una serie ha visto cómo sus 100 pesetas se le han convertido en 1.000 a la vuelta tan sólo de diez años. ¿Quieren decirme los que tienen otras aficiones, muy dignas de respeto, el dinero que invierten en ellas, no ya el beneficio que les produce, sino qué posible recuperación tiene? Dirán que obtienen el goce propio de su afición, pero ¿acaso el coleccionista no goza también a su manera tanto como él en la suya?

La filatelia es la afición más hermosa que existe e indiscutiblemente no es cara. En otros articulitos seguiremos aportando otros argumentos en pro de nuestra afición.

Eduardo Domingo

[REKLAMO p.2] CONSTRUCCION Y REPARACION ELECTROMECANICA EN GENERAL — MEICO, S. L. — Travesía Mascota, 6 — VALENCIA

Paĝo 3 de la originalo

Rincón femenino

Nunca como hoy la sencillez se ha impuesto en el vestuario de la mujer moderna. Lo mismo en los de calle que en los trajes de vestir, las hechuras son de línea sobria. Solamente la calidad de las telas y las joyas o bisutería fina adornan los conjuntos.

Para esta Primavera de 1961, el largo de las faldas llega a tres centímetros bajo las rodillas, con faldas siempre rectas, ligeramente fruncidas en el talle para dar amplitud.

Los trajes sastre llevan la mayoría una chaquetita recta que cubre apenas el talle. El escote es muy abierto, las solapas pequeñas y las mangas pasan apenas del codo. Las faldas rectas, pero sin ceñir demasiado.

TEJIDOS: Mucha pata de gallo fino, escocés, marino, verde y blanco; lanillas rosa, rojo y gris.

DETALLES: Botones plata vieja, corbatas, pespuntes, etc. etc.

Pepita Devís

[BILDO p.3] Tipografia ornamvinjeto tra la tuta larĝo de la paĝo: du simetriaj volutaj arabeskoj kun malgranda rombo en la mezo, apartiganta la du sekciojn de la paĝo.

NUESTRO CANCIONERO — 1

La Fluanta Tajdo

1. Jen la kanto de kuraĝ’ Por maristoj dum vojaĝ’, Ĉar kuraĝon ĉiam donas melodi’, Do kunkantu maristar’! Vi la rajton havas, ĉar La fluanta tajdo estas nun ĉe ni!

:,: Kantu, kantu, kamaradoj! Gloran estontecon havos vi: Estas hela la ĉiel’, Ĉiam brilas nia stel’. La fluanta tajdo estas nun ĉe ni! :,:

2. Kontraŭ vento, kontraŭ ond’ Kunbatalis nia rond’ Post la nuboj ofte kaŝis sin la stel’, Sed la tajdo venas nun, Sin prezentas oportun’, Kaj la stelo klare brilas sur ĉiel’!

3. Do altiĝu nun la kor’, La ventegoj pasis for, Kaj la bordon preskaŭ vidi povas vi. Helpa vento blovas nun, Kaj ekbrilas varma sun’. La fluanta tajdo estas nun ĉe ni!

4. Levu velojn al ventet’, Levu voĉojn al kantet’, Levu korojn al ĉiama la esper’! Kaj altiĝu la kuraĝ’, Ĉar la fino de l’ vojaĝ Estos nepre la triumfo de l’ Afer’.

Harrison Hill

[REKLAMO p.3] Relojería ERNESTO PEREZ — TEMPUS RELOJ IDEAL – MARCA EN EXCLUSIVA — Serranos, 1 — VALENCIA

Paĝo 4 de la originalo

Crucigrama n.º 4

[BILDO p.4] Krucvortenigmo: kvadrata krado de 15 × 15 ĉeloj, kun la ciferoj 1 ĝis 15 super la kolumnoj kaj 1 ĝis 15 maldekstre de la vicoj. La nigraj ĉeloj formas simetrian ornaman desegnon el trianguloj kaj du paroj da ringoj, ne la kutimajn izolitajn kvadratojn. La krado estas malplena, sen literoj.

(Resuélvase en Esperanto)

HORIZONTALES: 1. Capturas, atrapas. Idéntico. — 2. Sin embargo, no obstante. — 3. Relacionada. Tratar, discutir. — 5. Claustral, de galería. — 6. Justo, legal. Corona. — 7. Hablas. — 8. Vivazmente, vigilante, activamente. Idolo. — 9. Letanía. — 10. Película, film. Afligido, tétrico, taciturno. — 11. Enero. — 13. La mañana. Estación del año. — 14. (Rad.) Ruleta. — 15. Rastrojo. Invitación.

VERTICALES: 1. Cuernos. Cierras, clausuras. — 2. Orinar. — 3. Palpas, exploras con las manos. Lámpara de brazos. — 5. Cepillas. — 6. (Rad.) Banco, mesa de trabajo, caballete. Cupido, dios del amor, pasión sexual. — 7. (Inv.) Notario. — 8. (Rad.) Yunque. Util. — 9. Inteligente, con talento. — 10. Entre, en medio de. Rastrillar. — 11. Axioma. — 13. Níquel. Acepillar madera. — 14. (Rad.) Nilón. — 15. Abismo. Limosna.

Solución del crucigrama n.º 3

HORIZONTALES: 2. Trans. — 3. Ami. Agi. — 4. Aviad. — Kokri. Kuglo. — 6. Normala. — 7. Gaja. Flui. — 8. Brutaro. — 9. onoeL. Rajto. — 10. Sonis. — 11. Ant. Pro. — 12. Imiti.

VERTICALES: 2. Krano. — 3. Ano. Nia. — 4. Knabo — 5. Tiaro, Resti. — 6. Vitrulo. — 7. Fali. Neis. — 8. Akapari. — 9. saduL. Raspi. — 10. Gafoj. — 11. Iel. Tio. — 12. Okulo.

Enviaron solución correcta los señores F. Aliaga, V. Martí, F. Amoros y J. Sala.

Cada cinco puntos conseguidos en este concurso dan derecho a un libro de premio.

[BILDO p.4] Emblemo de la grupo, en la malsupra maldekstra parto de la paĝo: super ĝi la literoj «G. E. V»; rombo kun la vertikalaj strioj de la valencia flago, kronita per la kronita vespertkapo, kun kvinpinta stelo en la mezo kaj laŭrbranĉoj sube; ambaŭflanke de la rombo po unu granda litero «L» («L. L.»). Sub la emblemo, «San Vicente, 67».

Sr. D. ………………………………………………

………………………………………………

………………………………………………

Depósito Legal V. 211.-1961 — IMP. MUÑOZ Y ALAPONT. SORNI, 3. – VALENCIA

La kompleta teksto de la numero 6-8 de Valencia Luno, la bulteno de la Valencia Esperanto-Grupo, de junio-aŭgusto 1961: 8 paĝoj transskribitaj el la originalo.

Kovrilo de Valencia Luno n-ro 6-8, junio-aŭgusto 1961.

Faksimilo: https://archive.org/details/valencialuno_1961_n06-08_jun-aug

Kion ĉi tiu ekzemplero havas apartan

• La kapo de ĉi tiu numero ne portas la nomon «Valencia Luno» nek numeron: apud la stelo staras nur «boletín informativo / del grupo esperanto de valencia (e. y d.)» kaj la dato, «JUNIO, JULIO y AGOSTO 1961», tri monatoj en unu sola okpaĝa kajero.
• La ĉefartikolo nomas «la XIIa de I. F. E. F.» la internacian fervojistan kongreson de Barcelono de tiu majo; la Boletín de la Hispana Esperanto-Federacio de marto-aprilo 1961 anoncas ĝin kiel «XIIIª Internacia Fervojista Esperanto-Kongreso, Barcelono (Hispanio), 6 ĝis 11 Majo 1961».
• En «Ecos del mundo esperantista», sur la sesa paĝo, sub la titolo «BRASIL» staras du novaĵoj: la unua estas brazila kaj la dua argentina, la subvencio kiun la provinca registaro de Santa Fe donis al la «Esperanto Klubo» de Venado Tuerto.
• La lasta kolumno de la dua paĝo estas pale presita: en la fina frazo la vorto «hispanan» aperas sen la «i», «la h spanan esperantistaron».
• La «Solución del crucigrama n.º 4» enhavas respondojn sen gramatika finaĵo («Stabl», «Rulet», «Nilon», «Ambos») kaj unu skribitan inverse, «oiratoN», do «Notario»: la difinoj, aperintaj en la antaŭa numero, markis ilin per «(Rad.)» kaj «(Inv.)».
• La lasta paĝo servas kiel sendokovrilo: sub la emblemo de la grupo kaj la adreso «San Vicente, 67» estas du punktolinioj, la unua komencita per «Sr. D.», por permane skribi la adresaton.
• La artikolo «Montmartre» komenciĝas sur la kvina paĝo kun la averto «(Sigue en pág. siguiente)» kaj finiĝas sur la sesa sub la rubriko «Ecos del mundo esperantista», kun ripetita titolo, ne ĉe la supro de la paĝo.

Kio estas en ĉi tiu numero

La bulteno, tuta

Paĝo 1 de la originalo

[BILDO p.1] En la kapo de la paĝo, enkadrigita rektangulo. Maldekstre, konturita kvinpinta stelo (la esperanta stelo), desegnita nur per linio.

boletín informativo

del grupo esperanto de valencia (e. y d.)

JUNIO, JULIO y AGOSTO 1961

Kongresoj en Hispanujo

Ĉijare, nia lando estis favorata de internacia kongreso —la XIIa de I. F. E. F.— kiu kunvenigis, en Barcelono, preskaŭ milon da eksterlandanoj, el dek kvin diversaj nacioj.

De la alveno, en speciala vagonaro, ĝis la disiĝo, post la fermo en Villafranca, regis vere internacia kaj samideana atmosfero, kaj ĉiu ĝuis la etoson de kamaradeco, sen landlimaj kaj lingvaj baroj.

[BILDO p.1] Granda grupfoto ekstere, sub blanka ĉielo: ĉirkaŭ dudek kvin personoj — viroj kaj virinoj, plejparte mezaĝaj, en somera vesto — pozas antaŭ malgranda ŝtona konstruaĵo kun ornamita fasado kaj kruco supre; el ĝi pendas flago. La antaŭa vico kaŭras aŭ genuas sur la tero; unu el ili tenas bastonon. Apudskribo: Congresistas de seis países en la excursión a Soller.

Paĝo 2 de la originalo

La aranĝo estis tre plezuriga, kaj ĉiuj estis trempitaj de la hispana medio —kantoj, dancoj, folkloraj festoj, taŭroludo, k. t. p.—, de komenco ĝis fino.

Sed, post la fermo, plejparto de kongresintoj partoprenis la XXIIa Kongreson de Hispana Esperanto-Federacio, en Palma de Majorko, kie ili ĝuis la eksterordinarajn panoramojn, la saton de lumo kaj suno, kaj, ĉefe, ili donis al la nacia kongreso, vere internacian karakteron.

Sed, ne nur estis plezuroj ; ankaŭ estis klerigaj programeroj, kaj ili ĉeestis tri prelegojn, kiuj multe kontentigis la aŭdantaron.

La restado estis, por ĉiuj, tre mallongaspekta ; tial, la disiĝo estis ĉagreniga, kaj multaj promesis reveni en Hispanujon venontan jaron, okaze de la kongreso en Valladolid.

La nacia kongreso estis tre kompleta kaj profitodona, laŭ instruo kaj decidoj.

La malmulteco de hispanaj kongresanoj, pro la troa frueco de la dato, estis larĝe kompensata de la multeco de eksterlandanoj.

Tiuj kiuj havis ŝancon, partopreninte ĝin, ĝuis eksterordinaran sperton, ĉar ili vivis, vere, en Esperantujo, kaj, plie, ili disvolviĝis en paradiza insulo, kie ĉio kunlaboris por la plej granda sukceso : panoramoj, klimato, internacia medio kaj, ĉefe, samideana kamaradeco. Resume : neforgesebla renkontiĝo kaj plifortiĝo de la rondfamiliaj ligiloj, kiuj konsistigas la h[i]spanan esperantistaron.

Espereble, la venonta kongreso en Valladolid estos, se ne tiel internacia, almenaŭ pli dense ĉeestata de hispanaj samideanoj !

Tiel estu, por la plej bonaj aŭguroj de tia sukcesinda renkontiĝo !

A. TENTEMA

[BILDO p.2] Interna foto de bankedo. Maldekstre, viro en malhela kompleto kun kravato staras parolante, kun ambaŭ brakoj larĝe malfermitaj en gesto de oratoro. Antaŭ li, longa tablo kovrita per blanka tuko, kun vinglasoj, boteloj kaj teleroj; sidas ĉe ĝi pluraj kongresanoj, inter ili virino en helkolora robo kaj, dekstre, viro fumanta pipon. Fone, faldita kurteno. Apudskribo: Palabras de don Rafael Herrero en el banquete congresal.

[REKLAMO p.2] LANAS ARAGON — SON COMERCIOS RECOMENDABLES

Paĝo 3 de la originalo

La Lingvo de Adamo kaj Evo

Mi ne scias kial, foje venis tiu penso en mian kapon kaj, nun, mi kuraĝas sciigi ĝin al miaj bonaj gekamaradoj kun la espero ke iu, pli lerta, pli klera ol mi, povu klarigi, la aferon, se eble mi eraras.

Kia estis la lingvo de niaj prapatroj Adamo kaj Evo ? Mi nenion legis pri tio, sed, ĉu ili parolis sanskritan, hebrean ?… Ne timu, mi ne kredas ke ili estis jam geesperantistoj, ĉar nia kara Esperanto naskiĝis kelkaj jaroj poste, ĉu ? Mia dubo estas pli profunda, mia demando estas jena : ĉu ili vere parolis aŭ ili estis mutaj ? Mi respondas nee al la du antaŭaj demandoj, tio estas : Adamo kaj Evo nek parolis nek estis mutaj kaj, sekve, mi intencos klarigi tiun, eble, strangan respondon, dirante ke ili scipovis paroli, posedis eblecon paroli, sed ili ne parolis ; laŭ mia opinio, Dio donis al ili la kapablon paroli sed, kredeble, la homoj bezonis multajn jarojn, multe da tempo, por disvolvigi la senlimajn povojn de la homa cerbo kaj ili dum jaroj, eble jarcentoj, balbutis kiel infanoj.

Eble multaj samideanoj vidis filmon nomatan «Antaŭ miliono da jaroj», interesa filmo, kiu pritraktas la vivon de la homoj en la komenco de la mondo kaj la progresantaj triboj, kaj, eble, vi rememoras ke kvankam aŭdebla filmo, la aktoroj ne parolis en tiu epoko jam malproksima, kaj nur gorĝajn sonojn ili elsendis. Kompreneble, la grupiĝo de homoj en tribojn okazis multaj jaroj post Adamo kaj Evo.

Alia vojo kondukas min al la sama konvinko. La abundo de vortoj uzataj de la homoj estas rilata kun ilia kulturo. La doktoroj, advokatoj k. t. p. uzas pli da vortoj ol mi mem, nesciulo, kaj, eble, ekzistas kamparanoj kaj paŝtistoj kiuj uzas nur vortojn rilate la naturon kaj la proprajn bezonojn ; do, sekvante tiun descendan ordon, pri kio povis paroli la ripetataj Adamo kaj Evo ? Kiam kulturon ili posedis ? Pri kiuj temoj ili ambaŭ povis diskuti ? Kiajn problemojn ili bezonis solvi ? Sendube ili ne benzonis peti ion en butikoj, nek, ankaŭ deklari amon unu la alian, ĉu ? Ili ne bezonis vortojn por io ajn. Ĉu bone ?

Per la antaŭaj stultaj vortoj, mi plenumis la celon skribi ion por nia modesta «Boletín» ; ion interesan aŭ distran, sed ion por praktiki ESPERANTON, ĉefa afero kiu devas regi nian BOLETIN kaj niajn kunvenojn. Geesperantistoj, kuraĝu skribi esperante ! Karaj gesamideanoj parolante esperanton vi laboros favore al la disvolviĝo de nia internacia lingvo !

J. LÓPEZ ALCOCER

Notas del Grupo

El pasado día 1 de junio, el hogar de nuestro querido amigo y colaborador en este boletín don Juan Devís, se vio enriquecido por el nacimiento de su segundo hijo, que ha sido bautizado con el nombre de José Francisco.

Igualmente, el día 3 del mismo mes, a la infatigable pareja Antonio Collado y Felisa Cucó —realizadores del programa “Micrófono Esperantista”, de La Voz de Levante—, les ha nacido una preciosa niña, que ha recibido el nombre de María Amparo.

Felicitamos a ambas familias y les deseamos todo bien.

DONATIVOS PARA EL BOLETIN

[REKLAMO p.3] CONSTRUCCION Y REPARACION ELECTROMECANICA EN GENERAL — MEICO, S. L. — Travesía Mascota, 6 — VALENCIA

Paĝo 4 de la originalo

Hablan nuestros visitantes:

Anna Jorgensen

Como ya comentábamos con anterioridad, son muchos los «samideanos» que nos visitan procedentes del otro lado de nuestras fronteras. A muchos de ellos quizás ya no volveremos a verlos ; sin embargo, hay otros que repiten sus visitas.

Este es el caso de la señora Anna Jorgensen, de Dinamarca, con la que vamos a entrevistarnos para hacer llegar hasta ustedes lo que opina esta simpática «sinjorino», viajera infatigable y enamorada de nuestra patria.

Nos encontramos en la cafetería Miami, donde todos los jueves por la noche se reúne un grupo de esperantistas valencianos. Rogamos a doña Anna el poder hacer públicas sus contestaciones y, autorizados para ello, damos comienzo a nuestra tarea, agradeciendo su gentileza en nombre del G. E. V.

—¿Cuándo vino usted por primera vez a España ?

—Vine en septiembre de 1953 y permanecí aquí aproximadamente un mes.

—¿ Cuántos viajes ha hecho desde entonces ?

—Desde entonces y hasta ésta, son siete las veces que he venido ; el año 1958 fue el de mi más larga estancia, pues viví en España durante ocho meses.

—¿ Qué impresión tiene de nuestra patria ?

—Antes iba todos los años a Italia, me hablaron de España y vine la primera vez… y he vuelto seis veces más ; creo que eso por sí sólo ya contesta a su pregunta.

—¿ Qué es lo que más le gusta de todo lo que ha visto aquí ?

—No puedo responder a eso ; cuando vengo a España creo que entro en mi hogar, y por lo tanto, todo me es muy querido.

—¿ Tiene muchos amigos entre nosotros ?

—Seguro que sí. Todos me reciben muy bien, y, como es natural, eso me llena de satisfacción.

—¿ Piensa venir el próximo año ?

—Si vivo y puedo, no faltaré.

—¿ Siente deseo de regresar a su país ?

—En este momento sí, pero desearía poder regresar inmediatamente aquí.

—Aparte de España, ¿ que otros países conoce ?

—Francia, Alemania…, mejor dicho, casi toda Europa y parte de Marruecos.

—¿ Usted cree que el esperanto le ha sido útil para sus viajes ?

—Muchísimo, pues yo sólo hablo danés y esperanto ; por medio de este último idioma me ha sido posible viajar, encontrándome siempre entre amigos ; si no hubiese sido por esto, posiblemente no hubiese viajado tanto.

—¿ Hay muchos esperantistas en Dinamarca ?

—Cada día es más fuerte el movimiento esperantista en mi país.

—¿ Están todos agrupados ?

—Sí ; aunque puede decirse que están clasificados por grupos ; por ejemplo, los estudiantes, los ferroviarios, etc., haciendo un total de siete grupos.

Para terminar, pues no queremos cansar a doña Anna, sólo nos resta decir que esta simpática dama estima y quiere a Valencia, hasta el extremo que durante sus viajes elige nuestra ciudad como residencia, desde donde se desplaza para [h]acer sus recorrido por nuestro país, reintegrándose nuevamente aquí para ultimar el retorno a su patria, siendo a nosotros a quienes primero visita y los últimos en su despedida, hasta el próximo año.

Nos vemos obligados, con mayores motivos, si cabe, a desearle un feliz viaje, despidiéndonos y deseando al mismo tiempo verla entre nosotros el próximo año.

FRANCISCO AMORÓS

[REKLAMO p.4] PEREZ SAURA — PLATERIA – BISUTERIA — Cardenal Benlloch, 45 — Teléf. 27 77 81 — VALENCIA

Paĝo 5 de la originalo

Montmartre

Difícil tarea la que me plantean mis queridos samideanos del G. E. V. Escribir mis impresiones sobre París. ¿Queda algo por decir de esta maravillosa ciudad después de la infinidad de grandes escritores que se han dedicado a describir el aspecto, ambiente y atractivo de la llamada ciudad luz, con la facilidad de expresión que les ofrece su oficio ? ¿ Podré decir alguna cosa lo suficientemente interesante que capte vuestro interés hasta el final de mi artículo ?

Intentaré manifestar mi opinión acerca del barrio de Montmartre. Barrio de bohemia, de largas barbas y pintores de todas las nacionalidades. Aquí, a pesar del cáncer turístico que se deja sentir más que en cualquier otro lugar del mundo, resta aún algo de ambiente primitivo y sincero. Este pedazo de París, centro de la legión artística mundial, conocido por todos, y al cual elevó a la cima de la celebridad el magnífico pintor impresionista Toulouse Lautrec, con su no menos conocido cartel del Moulin Rouge ; es punto de visita obligado a todos los turistas que llegan a París. Pero esto, a mí particularmente, me interesa poco ; es su clima de arte y bohemia lo que trataré de describir, naturalmente dada mi condición de pintor, es lo que más me atrae.

La primera vez que visité Montmartre, no sin cierta inquietud, me preguntaba si entre aquel maremagnum de pintores de ocasión y turistas snobs restaría algún pequeño átomo de sinceridad y pureza con respecto al arte.

Si uno se conforma con la impresión momentánea y superficial, no se llega a descubrir nada sobre esta interrogante, pero quien posea un espíritu crítico y observador y esté guiado por una auténtica vocación al arte, no pudiendo conformarse con lo superfluo, trata de apercibir los pequeños detalles que generalmente conducen a las verdaderas causas y conclusiones.

En este mi primer contacto con Montmartre, motivado por una fiesta, nos encontrábamos en uno de los más típicos cafés (cuyo nombre no recuerdo en estos momentos en que escribo) emplazado en la Place du Tertre, meollo del susodicho barrio ; un grupo formado por una señora holandesa y su hija, una bailarina española, un señor inglés, un pintor ruso, dos pintores españoles y yo. El ambiente era cálido y alegre, pero dentro del jolgorio y la fiesta había algo de auténtico, un verdadero clima artístico se cernía sobre nosotros. La canzonetista y el pianista que amenizaban la velada no estaban allí como asalariados que cumplen su misión ; había algo más ; «sentían» su

(Sigue en pág. siguiente)

[BILDO p.5] Plumdesegnaĵo per fortaj nigraj strekoj kaj haĉado, okupanta la malsupran duonon de la paĝo: preĝejo kun triangula frontono kaj kruco sur la tegmento, ĉirkaŭita de fera krado kaj arbustoj; dekstre kaj fone leviĝas la kupolo kaj la kampaniloj de la Sacré-Cœur, kun nuboj konturitaj super ili; dekstre, alta mallarĝa domo. Malsupre maldekstre, en kadreto, la vorto «LUTER»; sub la desegnaĵo, la subskribo de la desegninto kun la teksto «Mijares. Paris 1961». Ĉe la maldekstra flanko, presita apudskribo: Iglesia de Saint-Pierre. Al fondo el Sacré-Cœur. Barrio de Montmartre. PARIS.

Paĝo 6 de la originalo

ECOS DEL MUNDO ESPERANTISTA

BRASIL

El gobierno brasileño ha decidido dar a la Asociación Esperantista de este país una subvención anual de 260.000 cruceiros.

En el pasado mes de marzo, también el “Esperanto Klubo”, de Venado Tuerto (Argentina), recibió del gobierno provincial de Santa Fe una subvención de 100.000 pesos.

BELGICA

El 13 de junio, la emisora de la Radio Belga (BRT) transmitió durante media hora, en esperanto, un programa de cantos folklóricos europeos. Organizaron el programa los señores Daems y Van Neste, de la radio belga. Actuó de solista la señora Van Waelegen, conocida cantante de ópera.

DINAMARCA

Editada por la “Centra Dana Esperanto-Ligo”, que recibió para esa finalidad, del ministerio de Educación, una subvención de 5.000 coronas danesas, ha aparecido recientemente la Antología Danesa. Esta antología, de cuya redacción y traducción se ha encargado un comité de nueve personas, entra a formar parte de la ya rica literatura esperantista.

POLONIA

La 30ª Feria Internacional de Poznan, recientemente celebrada, editó folletos en esperanto, junto a otros varios idiomas, con fines propagandísticos. En los terrenos de la misma feria funcionó una oficina de información que daba informes en esperanto sobre la feria, la ciudad, excursiones y sobre el movimiento esperantista.

Montmartre

música, «vivían» sus canciones, ponían toda su alma en la interpretación. Igualmente, las discusiones sobre pintura, música, teatro o cine que se entablaron en nuestro grupo eran sinceras, acaloradas y defendidas por cada uno según su criterio. Todo ello mezclado con la música, el baile y las canciones.

Esto es lo que considero más difícil para el que visita por primera vez Montmartre, lograr separar de este ambiente, en apariencia de bohemia vagabunda y acomodaticia, puesta al servicio del reclamo turístico, lo que hay aún de auténtico dedicado al servicio de arte.

Paseando después por las estrechas y empinadas calles de este lugar, rodeados de casas y edificios viejos y destartalados, viendo siempre la mole inmensa del Sacre Coeur, fuimos en busca de las salas de exposiciones. Habiendo llegado a una de ellas y estando comentando las obras expuestas, oí la conversación (mejor discusión) de dos jóvenes pintores franceses, indignados a la vista de los cuadros francamente malos de un pintor muy cotizado.

Aquellos pintores me hicieron pensar que hay aún artistas que luchan valientemente por algo más que los éxitos mundanos y crematísticos, poniendo al servicio de su causa todo el coraje de la juventud.

Y pensé, pensé también en el esperanto. Arte y esperanto, los dos idiomas internacionales, tienen muchos obstáculos a vencer, debido a la ceguedad e incomprensión de los hombres, pero como quiera que ambos proclaman el amor y la comprensión entre todos los seres humanos, nadie debe dudar de su éxito.

París, mayo 1961.

MIJARES

Paĝo 7 de la originalo

Rincón femenino

LA COCINA DE VIAJE

Lo ideal para los viajes es el pan de molde, aunque hay personas que prefieren el pan corriente de barra.

Si hemos de poner bocadillos con fiambres, el pan irá untado con mantequilla ; en cambio, nunca la pondremos con la tortilla, el pescado o la carne.

Con atún, una rueda de tomate y un poco de lechuga aliñada, se hacen unos emparedados muy ligeros y agradables.

Cada bocadillo debe ir separado en papel antigrás y sujeto con una gomita.

Las naranjas debemos ponerlas siempre peladas y colocadas de nuevo en su piel para que no se sequen.

Conviene poner servilletas de papel, que son muy prácticas.

Todos estos consejos pueden aplicarse igualmente a las excursiones, teniendo en cuenta, naturalmente, que para el campo el menú sea más fuerte.

P. D.

[BILDO p.7] Horizontala ornama linio trans la tuta larĝo de la paĝo, formita per ripetata geometria motivo de nigraj rombetoj kaj kvadratetoj interplektitaj.

NUESTRO CANCIONERO — 2

La Lingvo por Ni

Sur montoj kaj step’ indianoj ĉasadas kun ruĝfamili’ kaj se vi postulas parolon el kanjon’ respondus la kri’ :

Es – pe – ran – to estas la lingvo por ni, por ni. Es – pe – ran – to estas la lingvo por ni.

En densa afrika ĝangalo sovaĝaj nigruloj sen di’ jam solvis la lingvan problemon per tamtam’ eliĝas la kri’ :

E s p e r a n t o…

Ĉe norda poluso eskimoj loĝadas en neĝo, glaci’ se ili bezonas parolon aŭdiĝas la tutsama kri’ :

E s p e r a n t o…

Sur tuta la vasta terglobo en urboj kaj en ĉiu naci’ troviĝas samideanaro de buboj elsonas la kri’ :

E s p e r a n t o…

Indianoj, nigruloj, eskimoj, urbanoj kaj buboj kaj mi jam uzas la Zamenhof-lingvon do vivu, prosperu la kri’ :

E s p e r a n t o…

Paĝo 8 de la originalo

Crucigrama n.° 5

[BILDO p.8] Krucvortenigma krado de 15 × 15 kvadratetoj, kun la ciferoj 1 ĝis 15 presitaj super la kolumnoj kaj laŭ la maldekstra rando por la vicoj. La nigraj (plenigitaj) kampoj ne estas simplaj kvadratoj sed ornamaj formoj — trianguloj, sagopintoj, duonlunoj kaj rondetoj — dismetitaj simetrie tra la krado, tiel ke la tuto aspektas kiel dekoracia desegno.

(Resuélvase en esperanto)

HORIZONTALES : 1. Juguete. Perspicaz. — 2. Haz una cura. — 3. Cinematógrafo. Príncipe. — 5. Del corsario. — 6. Refugio, asilo. Llorar. — 7. Medium. — 8. Pegar, golpear. Tocino. — 9. Escarabajo. — 10. Batir, remover, agitar. Enyesar, cubrir con yeso. — 11. Botica, farmacia. — 13. Elástico. Fuera de, al exterior. — 14. Desafiar. 15. Acorde. Semejante.

VERTICALES : 1. Lacónico. Quieto. — 2. Cuidar, afanarse por. — 3. Regalar, obsequiar. Rebaja. — 5. De encargo, de comisión. — 6. Oposición. Fuente, plato grande. — 7. Radián, ángulo cuyo arco es igual al radio. — 8. Aburres. Justo, acertado. — 9. Justamente, a tiempo. — 10. Sobre, encima de (sin tocar). Creó. — 11. Fábula. — 13. Arnica. Pintar. — 14. Roes. — 15. Agonizar. Inerte.

Solución del crucigrama n.° 4

HORIZONTALES : 1. Kaptas. Identa. — 2. Tamen. — 3. Rilata. Trakti. — 5. Klostra. — 6. Justa. Krono. — 7. Parolas. — 8. Vigle. Idolo. — 9. Litanio. — 10. Filmo. Morna. — 11. Januaro. — 13. Mateno. Sezono. — 14. Rulet. — 15. Stoplo. Invito.

VERTICALES : 1. Kornoj. Fermas. — 2. Urini. — 3. Palpas. Lustro. — 5. Kapeloj. 6. Stabl[?]. Amoro. — 7. oiratoN. — 8. Ambos. Utila. — 9. Talenta. — 10. Inter. Rasti. — 11. Aksiomo. — 13. Nikelo. Raboti. — 14. Nilon. — 15. Abismo. Almozo.

Enviaron solución correcta los señores V. Martí, F. Campos, R. Soriano, F. Amorós y F. Aliaga.

[BILDO p.8] Emblemo de la grupo, nigra sur blanka: supre la literoj «G. E. V»; sub ili flugilhava vesperto kun krono, la tradicia stemo de la urbo Valencio. Malsupre, rombforma ŝildo kun vertikalaj strioj (la valenciaj paloj) kaj, en la mezo, granda kvinpinta stelo — la esperanta stelo. La ŝildon flankas du kolonoj kun la literoj «L» kaj «L» (la kolonoj de Herkulo [?]) kaj laŭrbranĉoj ĉe la bazo. Sub la emblemo, presita: San Vicente, 67.

Sr. D. ……………………………………………………….

……………………………………………………….

Depósito Legal V. 211 – 1961 — IMP. MUÑOZ Y ALAPONT. BOSSI[?], 3. – VALENCIA

La kompleta teksto de la numero 9-10 de Valencia Luno, la bulteno de la Valencia Esperanto-Grupo, de septembro-oktobro 1961: 6 paĝoj transskribitaj el la originalo.

Kovrilo de Valencia Luno n-ro 9-10, septembro-oktobro 1961.

Faksimilo: https://archive.org/details/valencialuno_1961_n09-10_sep-okt

Kion ĉi tiu ekzemplero havas apartan

• La kapo de ĉi tiu numero ne portas la nomon «Valencia Luno»: apud la stelo kaj la dato staras nur «boletín informativo del grupo esperanto de valencia (e. y d.)».
• La numero, datita septembro-oktobro, titolas sian agadliston «Actividades para el mes de diciembre», kaj la raporto tuj sube parolas pri la 23-a de septembro kiel jam pasinta dato.
• La titoloj de la dua paĝo estas kompostitaj per tiparo sen la esperantaj supersignoj: la papero presas «SAGE» kaj «SAJNAS TRE NORMALA AGO…», kaj unu korpan verson, «Gi estas frenezo»; la cetero de la samaj poemoj ja portas ĝ, ĉ kaj ŝ. La hispana subteksto nomas la libron de Schwartz «La Goja Podio».
• La literatura rubriko de la dua paĝo ne portas aŭtoran nomon sed la subskribon «FKO. ULEKSO», kun la mallongigo «Fko.» antaŭe.
• Sur la kvina paĝo, dekstre de la rubriko «Nuestro cancionero», staras sola cifero «3». Neniu alia paĝo de la numero portas presitan paĝnumeron.
• La numerado de la indikoj de la krucvortenigmo n-ro 6 preterlasas la 4-an kaj la 12-an, kaj en la horizontalaj kaj en la vertikalaj; la solvo de la n-ro 5, sur la sama paĝo, faras la saman salton.
• La kolofono presas «Depóstio Legal V. 211 – 1961», kun interŝanĝitaj literoj en «Depósito».
• La domnumero de la presejo en la kolofono («IMP. MUÑOZ Y ALAPONT. SORNI, 2») estas malklare presita: la cifero legeblas same kiel 2 aŭ kiel 3.

Kio estas en ĉi tiu numero

La bulteno, tuta

Paĝo 1 de la originalo

[BILDO p.1] Kadrita kapskatolo trans la tuta larĝo de la paĝo. Maldekstre, granda kontura (nur konturlinia) kvinpinta stelo; dekstre de ĝi la nomo de la bulteno per grasa senseriifa minuskla tiparo, kaj en la supra dekstra angulo la dato.

SEPTIEMBRE – OCTUBRE 1961

boletín informativo del grupo esperanto de valencia (e. y d.)

¿Cómo aprender Esperanto?

A continuación indicamos los cursos que regularmente se desarrollan, para que nuestros socios y amigos puedan difundirlos entre los interesados.

INSTITUTO DE IDIOMAS DE LA UNIVERSIDAD VALENCIANA

Curso Elemental: Lunes, miércoles y viernes, de 7’30 a 8’30 tarde. Curso de Perfeccionamiento: Martes y jueves, de 7’30 a 8’30 tarde.

OBRA SINDICAL EDUCACION Y DESCANSO (Campaneros, 12)

Curso Elemental: Lunes, miércoles y viernes, de 8’30 a 9’30 tarde.

CURSOS POR CORRESPONDENCIA DE LA FEDERACION ESPAÑOLA DE ESPERANTO

Calle Forn, 19, Moyá (Barcelona).

CURSO DE ESPERANTO POR RADIO

Emisora “La Voz de Levante”. Todos los jueves, a las 11’30 noche.

[BILDO p.1] Sube, kadrita skatolo kun la jena teksto:

El Grupo Esperanto de Valencia proporciona la oportunidad de aprender el idioma internacional en su propio domicilio, sin desplazamiento a las clases que normalmente se vienen dando, a todas aquellas personas que por sus actividades no puedan asistir a las mismas.

Diríjanse por escrito a nuestro domicilio : Grupo Esperanto de Valencia, San Vicente, 67, Valencia.

Paĝo 2 de la originalo

Tra la Esperanta Literaturo

Kompilitaj fragmentoj de FKO. ULEKSO

(La titolo staras en kadrita skatolo trans la tuta larĝo de la paĝo; la teksto sube estas aranĝita en du kolumnoj.)

FUNDE DE LA MARO

Funde de la maro La omaro Estas tre ĝentila, Sed en kaserolo Ĝia rolo Estus pli utila.

*

SAĜE

Se vi volas pacon ĝui, Ne sufiĉas lokon lui En tombeja niĉo, Sed krom tio estas bone Kaj «sine-qua-non» kondiĉo, ke vi loĝu ĝin persone.

*

SE DUM VERKA LABORO

Se dum verka laboro Laciĝas la cerbo, Revigliĝas la koro Per Nikotinherbo. Do memoru senĉese : Ludiĝas sukcese Dum laciga redakto La cigared-akto !

*

ŜAJNAS TRE NORMALA AGO…

Ŝajnas tre normala ago Sunbaniĝi dum la tago. Sed ĉirkaŭ noktmezo Ĝi estas frenezo !

*

MATO EN DU MOVOJ

Du ŝak-amantoj sur la strato Pri ŝakproblemo vetkonkuris Kun tiu sola rezultato, Ke… aŭto ilin surveturis ! La solvo estis : Aŭto-mato ! ! !

*

FINA KANTO

Tuj post la nuna lasta scen’ Ekfalos la kurten’… Sufiĉe da revu’ Sufiĉe da enu’ ! Krom tio, ni nun povus vin Konservi plu sen fin’ Ja nur en alkohol’ aŭ naftalin’ !

He aquí algunos versos humorísticos tomados de «La Ĝoja Podio», de Raymond Schwartz, uno de los mejores humoristas esperantistas.

[REKLAMO p.2] LANAS ARAGON — SON COMERCIOS RECOMENDABLES

Paĝo 3 de la originalo

ACTIVIDADES PARA EL MES DE DICIEMBRE

Día 3.—A las 10’30, visita colectiva al Museo Provincial de Bellas Artes, con explicaciones a cargo del Catedrático de Escultura, señor Esteve Edo, alumno del curso de Esperanto que actualmente se celebra en la Delegación Provincial de Educación y Descanso.

Día 16.—A las 22 horas, cena de confraternidad esperantista, en conmemoración del 102 aniversario del nacimiento del Dr. Zamenhof. Como de costumbre, se celebrará en el Hotel Munich.

Precio del cubierto : 40 pesetas.

Día 17.—A las 11 de la mañana, misa con sermón en esperanto, en la iglesia de San Lorenzo (PP. Franciscanos), plaza de San Lorenzo.

Seguidamente, colocación de una corona de laurel en la lápida rotuladora de la calle del Dr. Zamenhof.

Despedida de don Julio Meléndez

El pasado día 23 de septiembre fuimos obsequiados con un banquete que el Coronel Jefe del Aeropuerto, don Julio Meléndez Machado, con motivo de su traslado a Madrid, tuvo el gusto de ofrecer a los compañeros que con él habían asistido el pasado curso a las clases de esperanto celebradas en la Universidad Literaria de Valencia. En dicho acto, en el que, además de varios alumnos, asistieron don Rafael Herrero, Presidente de la Federación Española de Esperanto, y nuestros queridos profesores don Ernesto Tudela y don Rafael Vizcaíno, fuimos objeto de las mayores atenciones. En primer lugar visitamos todas las dependencias del aeropuerto, que nos fueron mostradas amablemente por el personal encargado del mismo, y a continuación tuvo lugar la comida, que transcurrió en la más entrañable cordialidad y espíritu esperantista, sin que faltaran los discursos, brindis, fotografías y autógrafos, propios del acto. Pero lo más importante es el grato recuerdo que ha dejado entre nosotros, por su sencillez y simpatía, el ilustrísimo señor don Julio Meléndez Machado, a quien desde Valencia enviamos un cordial y cariñoso saludo.

JOSEFINA MARTÍNEZ

NECROLÓGICA

Hasta nosotros ha llegado la triste noticia del fallecimiento de don Valentín Alavedra Alsina, que fue en vida el mejor paladín del esperanto en Tarrasa.

Por su nobleza y desinterés se ganó la amistad y simpatía de cuantos le conocimos.

Con él pierde el Movimiento Esperantista uno de sus mejores elementos.

A sus familiares les deseamos la resignación cristiana necesaria para poder sobrellevar tan grave pérdida.

DONATIVOS PARA EL BOLETÍN

Paĝo 4 de la originalo

ECOS DEL MUNDO ESPERANTISTA

BRASIL

Según una estadística de la Liga Brasileña de Esperanto, existen en el Brasil treinta calles con el nombre de Dr. Zamenhof o Esperanto, de las cuales la primera fue inaugurada en 1913 y la trigésima en el presente año. En Belo Horizonte, Minas Gerais, existe un monumento al Dr. Zamenhof (1950) y un obelisco (1957).

USA

Más de 150 estudiantes han tomado parte en el curso de verano de esperanto en la ciudad de Pittsburgh, a consecuencia de un artículo en la influyente revista “Family Magazine”. El curso ha sido dirigido por el señor Frans J. Jahger, que con este motivo fue entrevistado para la emisora de radio WPIT.

ITALIA

En la ciudad de San Remo se ha celebrado el 32º Congreso Italiano de Esperanto, del 23 al 28 de septiembre. Por la participación de un numeroso grupo de extranjeros, el congreso tuvo carácter de internacional. Hubo veladas teatrales y conciertos, y se recibieron telegramas de saludo del Ministro de Instrucción Pública, Sr. Bosco, y del de Asuntos Extranjeros, Sr. Segni.

INGLATERRA

El 46º Congreso Universal de Esperanto, celebrado en Harrogate del 5 al 12 de agosto, reunió a 1.700 esperantistas de cuarenta países. En la sesión inaugural saludaron representantes de ocho gobiernos. Aparte de las tareas congresales y en el marco del Teatro Real, se representaron, en esperanto, obras de Sartre, Cocteau, Chejov, etc., y hubo festivales folklóricos a cargo de grupos artísticos de varios países. Se acordó celebrar el próximo Congreso Universal en Copenhague.

[REKLAMO p.4] CONSTRUCCION Y REPARACION ELECTROMECANICA EN GENERAL — MEICO, S. L. — Travesía Mascota, 6 — VALENCIA

Paĝo 5 de la originalo

Rincón femenino

(La rubrika titolo estas presita per manskriba, kursiva tiparo en la supra maldekstra angulo.)

BEBIDAS CALIENTES

Una taza de leche con una copa de coñac tomada a tiempo puede ser muy eficaz; no es inoportuno, pues, hablar un poco del ponche y de bebidas antigripales y daros unas recetas.

PONCHE DE HUEVO.—Cuando la leche está a punto de hervir, se retira y añade a la taza una copa mediana de coñac y azúcar, se remueve bien. Por último se agrega, formando copete, una clara a punto de nieve.

INFUSION DE VINO Y CANELA.—Arrimar al fuego, en cazuela de porcelana, un buen vaso de vino. Mientras se calienta, mezclar en el fondo de la taza azúcar y un poco de canela en polvo. Cuando está muy caliente se vierte en la taza y se remueve bien.

En una tarde fría podemos reunir a unas amigas y ofrecerles una taza de chocolate bien caliente. Pocas bebidas conservan tanto el calor como nuestro chocolate español hecho con agua.

P. D.

[BILDO p.5] Horizontala apartiga ornamaĵo: du dikaj rektaj linioj kun ondlinio inter ili.

NUESTRO CANCIONERO

(Ĉe la dekstra marĝeno, samalte kun la rubrika titolo, staras la cifero «3».)

Vivu la Stel’!

Plenigu la glason, ho ĉiu bonul’ Vivu la verda stel’ ! Kaj kantu la homoj en ĉiu angul’ : Vivu la verda stel’ !

/ : Vivu la, vivu la, vivu la stel’ : / Vivu la stel’, vivu la stel’, Vivu la verda stel’ !

Plenigu la glason kaj tostu kun mi Vivu la verda stel’ ! La lingvo kreita por ĉiu naci’ Vivu la verda stel’ !

/ : Vivu la, vivu la…,

Per voĉoj de nia kunbatalantar’ Vivu la verda stel’ ! Resonu la lingvo sur tero kaj mar’ Vivu la verda stel’ !

/ : Vivu la, vivu la…,

AGNES B. DEANS

[REKLAMO p.5] PEREZ SAURA — PLATERIA-BISUTERIA — Cardenal Benlloch, 45 — Teléf. 27 77 81 — VALENCIA

Paĝo 6 de la originalo

Crucigrama n.º 6

[BILDO p.6] Krucvortenigmo-krado de 15 × 15 kvadratoj, kun la kolumnoj numeritaj de 1 ĝis 15 supre kaj la vicoj de 1 ĝis 15 maldekstre. La nigraj kaj blankaj felderoj formas simetrian ornaman desegnon: la nigraj blokoj havas formojn de trianguloj, duonlunoj kaj sagpintoj, ne la kutimajn plenajn kvadratojn.

(Resuélvase en esperanto)

HORIZONTALES : 1. Dueño, patrón. Heredar. — 2. Gramínea. — 3. Arruinar, destruir. Narración corta. — 5. Material. — 6. Pintura a quien los ortodoxos dan culto. Laúd. — 7. Desposeer a alguien de su rango. — 8. Llevar. Finca, heredad. — 9. Dar en arriendo. — 10. Quebrar o hacer pedazos una cosa. Proyectil de artillería. — 11. Escorias, desperdicios. — 13. Parir antes de tiempo. Comienzo de una cosa, embrión. — 14. Ocupación manual. — 15. Coloquio amoroso. Ansiar, anhelar.

VERTICALES : 1. Cavilar, concentrar el pensamiento en algo. Rebajar.—2. Corona. — 3. Cubo, pozal. Recordar. — 5. Cambió algo sin tocar lo esencial. — 6. Ojival. Delito grave. — 7. Orden del día. — 8. Irremisiblemente. Oxido. — 9. Proporcionarse de nuevo. — 10. Avergonzarse, abochornarse. Cumplirá lo que le manden. — 11. Coartadas. — 13. Elige. Quitar a uno lo que es suyo, generalmente con violencia. — 14. Zurras, curtes pieles. — 15. Burla fina y disimulada. Mandar.

Solución del crucigrama n.º 5

HORIZONTALES : 1. Ludilo. Sagaca. — 2. Pansu. — 3. Kinejo. Princo. — 5. Korsara. — 6. Azilo. Plori. — 7. Mediumo. — 8. Frapi. Lardo. — 9. Skarabo. — 10. Kirli. Gipsi. — 11. Apoteko. — 13. Elasta. Ekster. — 14. Defii. — 15. Agordo. Simila.

VERTICALES : 1. Lakona. Kvieta. — 2. Zorgi. — 3. Donaci. Rabato. — 5. Komisia. — 6. Opono. Plado. — 7. Radiano. 8. Enuas. Trafa. — 9. Akurate. — 10. Super. Kreis. — 11. Apologo. — 13. Arniko. Pentri. — 14. Rodas. — 15. Agonii. Inerta.

Enviaron solución correcta los señores F. Amorós, F. Aliaga, V. Martí, R. Soriano, L. Loras y señorita J. Devís.

Por haber conseguido cinco puntos, los señores Amorós y Aliaga tienen derecho a premio.

[BILDO p.6] Emblemo de la grupo, en la malsupra maldekstra angulo, sur la adresflanko de la bulteno: supre la literoj «G . E . V»; sub ili nigra aglo kun etenditaj flugiloj; sub la aglo krono; kaj sub la krono rombo (lozanĝo) kun vertikaj strioj — la valencia senyera — kun granda plena nigra kvinpinta stelo en la centro. Ĉe ambaŭ flankoj de la rombo staras po unu granda serifa litero «L», kaj sube krucas sin du laŭrbranĉoj. Sub la tuto: «San Vicente, 67».

Sr. D. ………………………………….

(Du punktolinioj por la adreso de la ricevonto.)

Depóstio Legal V. 211 – 1961 IMP. MUÑOZ Y ALAPONT. SORNI, 2[?] – VALENCIA

La kompleta teksto de la numero 11-12 de Valencia Luno, la bulteno de la Valencia Esperanto-Grupo, de novembro-decembro 1961: 6 paĝoj transskribitaj el la originalo.

Kovrilo de Valencia Luno n-ro 11-12, novembro-decembro 1961.

Faksimilo: https://archive.org/details/valencialuno_1961_n11-12_nov-dec

Kion ĉi tiu ekzemplero havas apartan

• La kapo de ĉi tiu numero ne portas la nomon «Valencia Luno», sed «boletín informativo / del grupo esperanto de valencia (e. y d.)»; «Valencia Luno» estas la nomo sub kiu la tuta kolekto estas katalogita, ne tiu kiun portas la papero.
• La kolofono de la sesa paĝo presas «Depóstio Legal V. 211 – 1961»: la papero havas «Depóstio» tie, kie devus stari «Depósito».
• La rubriko «Tra la Esperanta Literaturo» sur la dua paĝo estas subskribita «FKO. ULEKSO», majuskle; la numero nenie klarigas, al kiu tiu nomo apartenas.
• La Chesterton-fragmento de la dua paĝo presas «cigaredon kun senokupula seriozeco»: la formo estas nekutima, sed tia ĝi staras en la originalo.
• La citaĵo de la biologo Jean Rostand, en «Ecos del mundo esperantista» (dua paĝo), malfermiĝas per citiloj — «”…Trabajando» — kiuj neniam fermiĝas: la papero ne montras, kie la citita teksto finiĝas.
• La numero rakontas, ke «Paca Nokto» (kvina paĝo) naskiĝis el la poemo de pastro Joseph Mohr kaj la melodio de lia amiko Gruber, sed ne diras, kiu faris la tradukon en Esperanton: ĝi nur anoncas, ke «ni prezentas la esperanto-tradukon al niaj karaj legantoj».
• La difinoj de la «Crucigrama n.º 7» sur la sesa paĝo preterlasas la numerojn 4 kaj 12, kaj horizontale kaj vertikale; nenio perdiĝis: la papero mem saltas de 3 al 5 kaj de 11 al 13.
• En la solvo de la krucvortenigmo n.º 6, sur la sama sesa paĝo, mankas la numero «7.» antaŭ «Degradi»: la papero presas «6. Ikono. Liuto. — Degradi. — 8. Porti. Bieno.»

Kio estas en ĉi tiu numero

La bulteno, tuta

Paĝo 1 de la originalo

[BILDO p.1] Kadrita kapo de la bulteno: maldekstre kontura (nefermita) kvinpinta stelo, dekstre de ĝi la titolo en dika senserifa minusklo.

boletín

informativo

del grupo esperanto de valencia (e. y d.)

NOVIEMBRE – DICIEMBRE 1961

[BILDO p.1] Foto: proksimume dek kvin personoj ĉirkaŭ tabloj kovritaj per blanka tolaĵo en restoracia salono; kvin viroj kaj kelkaj virinoj staras malantaŭe, aliaj virinoj sidas antaŭe; fone malhela pordo kaj muro kun ŝildo. Apudskribo: «Despedida de don Julio Meléndez. (Información en el número anterior).»

[BILDO p.1] Foto: kvar personoj ĉe kafeja tablo antaŭ granda murpentraĵo; viro kun okulvitroj tenas cigaredon apud la vizaĝo, dekstre de li du junaj virinoj, maldekstre alia virino; sur la tablo glasoj. Apudskribo: «El esperantista japonés Torihara, en nuestra tertulia de la cafetería Miami.»

Paĝo 2 de la originalo

Tra la Esperanta Literaturo

Kompilitaj fragmentoj de FKO. ULEKSO

LA BLUA KRUCO

Inter la arĝenta rubando de la mateno kaj la verda brilanta rubando de la maro, la ŝipo atingis Harwich kaj liberigis amason da homoj kiel muŝaron, inter kiuj la viro kiun ni devas sekvi estis neniel elstaranta… kaj efektive li ne volis elstari. Li aspektis neniel rimarkinda, krom pro kontrasto inter la feria gajo de lia vestaro kaj la oficiala seriozeco de lia vizaĝo. Li portis maldikan, helgrizan jakon, blankan veŝton kaj arĝentkoloran pajlan ĉapelon kun griz-blua rubando. Kontraste lia malgrasa vizaĝo estis nigreta kaj finiĝis per mallonga nigra barbo, kiu aspektis hispana kaj sugestis elizabetan krispon. Li fumis cigaredon kun senokupula seriozeco. Estis nenio, kio montris, ke la griza jako kovras polican karton, aŭ ke la pajla ĉapelo kovras unu el la plej potencaj intelektoj de Eŭropo. Ĉar tiu estis Valentin mem, la Pariza policestro kaj la plej eminenta detektivo en la tuta mondo; li estis venanta de Bruselo al Londono por efektivigi la plej gravan areston de la jarcento.

Fragmento sacado de «La naiveco de Pastro Brown» (El candor del Padre Brown), de Gilbert Keith Chesterton, traducida por el Dr. Cecil Bean.

ECOS DEL MUNDO ESPERANTISTA

FRANCIA

El biólogo Jean Rostand, miembro de la Academia Francesa, ha escrito recientemente sobre nuestro movimiento: “…Trabajando por la difusión del Esperanto, se trabaja también por una mejor difusión del saber y de la recíproca comprensión entre los pueblos. La unidad del género humano pide una lengua común. Personalmente, opino que está cercano el día en que todos los hombres podrán relacionarse por medio del Esperanto.

En 19 seminarios para maestros el esperanto es obligatoriamente enseñado. Esto significa que a partir de ahora anualmente 400 nuevos maestros tendrán la capacitación necesaria para instruir el esperanto en escuelas de primer grado.

DINAMARCA

El señor Ivo Lapenna, Secretario General de la Asociación Universal de Esperanto, pronunció una serie de conferencias en distintos seminarios para maestros de este país, durante el mes de septiembre pasado. Las conferencias las desarrolló en esperanto y fueron traducidas simultáneamente. En total le escucharon 2.100 estudiantes y 130 profesores. Después, el señor Lapenna visitó al Ministro de Educación, señor K. Helvig Petersen. Resultado: Esperanto será enseñado como asignatura no obligatoria en la octava y novena clase de todas las escuelas y también en todas las escuelas nocturnas.

AUSTRALIA

El 13.º Congreso Australiano de Esperanto se celebrará en Sidney del 1 al 7 de enero de 1962 y está anunciado un selecto programa.

Paĝo 3 de la originalo

ACTIVIDADES PARA ENERO Y FEBRERO

ENERO

Día 14.—A las 11’30 de la mañana, en la iglesia de San Lorenzo (PP. Franciscanos), se celebrará una misa en recuerdo de nuestro querido Luis Hernández, al cumplirse el primer aniversario de su fallecimiento.

Después del oficio, se visitará la tumba de nuestro llorado compañero.

Día 21.—A las 11 de la mañana, visita colectiva al Museo Nacional de Cerámica “González Martí”.

Día 22.—Visita, en Manises, a la fábrica de cerámica de la señora viuda de José María Tortajada Ortí, en pleno funcionamiento.

Salida desde Guillén de Castro (edificio de Hacienda) a las 10’15. (Se ruega puntualidad.)

FEBRERO

Día 11.—A las 11 de la mañana, visita colectiva a la casa-museo de Benlliure.

Nos reuniremos antes de la hora indicada en las Torres de Serranos.

Día 25.—A las 11’30, visita colectiva al Museo Paleontológico.

[BILDO p.3] Du ornamaj tipografiaj vinjetoj (florornamita bendo), unu super kaj unu sub la jarfina bondeziro.

La Junta Directiva del Grupo Esperanto de Valencia, el redactor de este Boletín y todos los colaboradores, desean a todos ustedes un feliz año 1962, haciendo votos por su salud, bienestar y prosperidad en el año que empieza.

DONATIVOS PARA EL BOLETÍN

[BILDO p.3] En gotika (frakturo) litero, granda dulinia bondeziro: «Prosperan Novan Jaron!»

[REKLAMO p.3] LANAS ARAGON — SON COMERCIOS RECOMENDABLES

Paĝo 4 de la originalo

Hablan nuestros visitantes:

Australia y Japón

Igual que en el año anterior, nuestro «G. E. V.» ha sido visitado por esperantistas de otros países.

Coinciden estas visitas con las aperturas de cursos, como si fueran el factor complementario y demostrativo de nuestra propaganda en favor del esperanto, corroborando con su presencia nuestras afirmaciones.

Durante el pasado mes de noviembre, recibimos al señor Jack Hawks, esperantista de uno de los países más lejanos de nuestra patria : Australia. Como otros compatriotas suyos, también este «samideano» nos mostró la belleza de su país con hermosas diapositivas en colores. A dicha proyección asistieron los alumnos que actualmente toman parte en los dos cursos de esperanto y un gran número de simpatizantes.

Ahora presentamos a nuestro segundo visitante, natural de un país exótico y atrayente, con costumbres muy diferentes a las nuestras pero simpático y culto : Japón.

El señor Torihara, después de dar dos amenas charlas ante los alumnos del curso de la Universidad y otra en la cercana ciudad de Cheste, se presentó, de improviso, y acompañado del Dr. D. Rafael Herrero, en nuestra tertulia de los jueves en la Cafetería Miami. Aprovechamos la ocasión para interrogarle, deseosos de hacer llegar hasta ustedes algunos detalles de su viaje y motivo del mismo.

He aquí nuestra conversación :

—¿Por qué ha venido usted a Europa ?

—Para conocerla y tomar parte en el Congreso Universal de Esperanto, celebrado este año en Harrogate (Inglaterra). He hecho el viaje en avión : Tokio-París, en 17 horas de vuelo.

—¿Es usted esperantista desde hace mucho tiempo ?

—No, solamente desde hace seis meses.

—¿Cree haberle sido de utilidad hablar Esperanto ?

—Muchísimo, porque yo no hablo muy bien el inglés y, del español, sólo sé algunas frases, como, por ejemplo : «Muchas gracias», «¿Dónde está Correos ?»

—¿Conoce nuestras grandes ciudades, Madrid y Barcelona ?

—Las he visitado. Muy bonitas, pero demasiado ciudad, demasiado ruido y poca tranquilidad. Si yo hubiera conocido antes Valencia, los tres meses que estuve en París los hubiera vivido aquí.

(Hemos de advertir que nuestro amigo conoce bien Tokio, con sus nueve millones de habitantes, y quizá por eso mismo desea la quietud.)

—¿Qué impresión tiene de España ?

—Buenísima. Su país es muy estimado entre nosotros. Los nombres de Sevilla, Granada, Andrés Segovia, etc., son muy conocidos por su música.

—¿Y Valencia no ? —Hemos hecho esta pregunta con cierto temor, pero…

—Naturalmente que sí. Y para dar mayor fuerza a su afirmación el señor Torihara tararea «Valencia», del inolvidable maestro Padilla.

Damos las gracias a nuestro simpático interlocutor por sus agradables respuestas.

Y como valencianos, sentimos una gran satisfacción al saber que el nombre de nuestra «terreta» ha llegado hasta los más lejanos puntos de la tierra. En este caso, por el inmejorable pasodoble «Valencia». ¡Gracias, maestro Padilla!

FRANCISCO AMORÓS

[REKLAMO p.4] CONSTRUCCION Y REPARACION ELECTROMECANICA EN GENERAL — MEICO, S. L. — Travesía Mascota, 6 — VALENCIA

Paĝo 5 de la originalo

Rincón femenino

NAVIDAD

Ya está aquí de nuevo la Navidad; fecha entrañable en la cual, quizás por única vez, se reúne a pesar de las posibles distancias u obligaciones que la separan durante el resto del año, toda la familia.

Otra vez en el hogar paterno se renuevan los votos de felicidad y larga vida, besando todos respetuosamente la mano a los abuelos y padres, desde el hijo mayor al nieto más chiquitín.

Recibamos con nuestra mejor sonrisa estas fiestas típicamente hogareñas.

Yo, desde este “Rincón femenino”, os envío a todas vosotras, componentes de la gran familia esperantista, mi afectuosa felicitación y sinceros deseos de prosperidad para el próximo 1962.

P. D.

[BILDO p.5] Ornama tipografia apartigilo laŭlarĝe de la paĝo: vico da bukloj inter du simetriaj volutoj.

NUESTRO CANCIONERO — 4

Paca Nokto

Pastro Joseph Mohr en Oberndorf (Germanujo) estis en la jaro 1818 inspirita fari kristnaskpoemon, kaj lia amiko Gruber, instruisto en la proksima Arnsdorf, faris melodion por ĝi. Kelkajn horojn post la pretiĝo ĝi estis la unuan fojon kantata en la preĝejo de Arnsdorf, kaj la ĉeestantaron ravigis la simpla sed bela himno.

La kanto baldaŭ disvastiĝis tra la tuta mondo. Kaj la du simplaj homoj, antaŭe nekonataj, fariĝis neatendite mondfamaj.

Ni prezentas la esperanto-tradukon al niaj karaj legantoj.

Paca nokt’, sankta hor’, Taga lum’ mortis for’, Nur maldormas feliĉa hompar’; Ĉarma Knabo kun ora buklar’, Dormu en dia ripoz’, Dormu en dia ripoz’.

Paca nokt’, sankta hor’, Kantas jen ĉiela ĥor’. Nur paŝtistoj aŭskultas al ĝi : «Gloron, gloron havigu al Di’, Paco estiĝos sur ter’, Paco estiĝos sur ter’.»

Paca nokt’, sankta hor’; Dia fil’, Via glor’, Prikantata ĝi estu sen fin’, Ĉar de morto vi savis ja nin, Per naskiĝo sur ter’, Per naskiĝo sur ter.

[REKLAMO p.5] PEREZ SAURA — PLATERIA – BISUTERIA — Cardenal Benlloch, 45 — Teléf. 27 77 81 — VALENCIA

Paĝo 6 de la originalo

Crucigrama n.º 7

[BILDO p.6] La krucvortenigmo: kvadrata krado de 15 × 15 ĉeloj, numerita 1 ĝis 15 supre kaj 1 ĝis 15 maldekstre. La nigraj ĉeloj formas simetrian desegnon el trianguloj kaj duonlunoj, kun ok pintoj direktitaj al la centro kaj X-formaj signoj en la anguloj.

(Resuélvase en esperanto)

HORIZONTALES : 1. Probar y examinar por la práctica. Animales cuadrúpedos domésticos de carga. — 2. Cuidar algo atentamente. — 3. Tabla, tablero, plancha. Timones. — 5. Peleará. — 6. Festejar. Cerco de metal para ceñir la cabeza. — 7. Colección de pinturas. — 8. Dilatado, muy extendido. Anteojo. — 9. Montículo. — 10. Fajar bebés. Ruegas a uno que dé una cosa. — 11. Persona que habla en público. — 13. Afligido, apesadumbrado. Feudatario. — 14. Cojinete. — 15. De la oropéndola. Producir sonidos.

VERTICALES : 1. Jefe de los demonios. La estación del año más fría en Europa. — 2. Maullar. — 3. Relativa al comienzo de una cosa. Navegar. — 5. Estado de un hombre que tiene dos esposas a la vez. — 6. Solitario. Efectivo. — 7. Relacionada con las dotes intelectuales de una persona. — 8. Valiente. Canto y baile argentino. — 9. Escuela. — 10. Pájaro. Acariciará una idea. — 11. Becada. — 13. Pecho del hombre. Planta narcótica de olor fuerte. — 14. De ninguna especie. — 15. Azufaifa. Espolear.

Solución del crucigrama n.º 6

HORIZONTALES : 1. Mastro. Heredi. — 2. Greno. — 3. Detrui. Novelo. — 5. Materia. — 6. Ikono. Liuto. — Degradi. — 8. Porti. Bieno. — 9. Farmigi. — 10. Rompi. Obuso. — 11. Skorioj. — 13. Aborti. Embrio. — 14. Metio. — 15. Idilio. Sopiri.

VERTICALES : 1. Mediti. Rabati. — 2. Krono. — 3. Sitelo. Memori. — 5. Modifis. — 6. Ogiva. Krimo. — 7. Tagordo. — 8. Nepre. Rusto. — 9. Reakiri. — 10. Honti. Obeos. — 11. Alibioj. — 13. Elektu. Uzurpi. — 14. Tanas. — 15. Ironio. Ordoni.

Enviaron solución correcta los señores F. Requiel, L. Loras, F. Aliaga, A. Mañero, F. Amorós, R. Soriano y señorita J. Devís.

Involuntariamente omitimos en el número anterior la solución correcta enviada por el señor A. Mañero.

[BILDO p.6] Emblemo de la grupo: super ĝi la literoj «G. E. V»; sub ili blazono en formo de valencia ŝildo kun vertikalaj strioj kaj kvinpinta stelo en la centro, kronita per krono kaj ĉirkaŭita de laŭrobranĉoj kaj de du grandaj majusklaj «L» flanke (maldekstre kaj dekstre). Sub la emblemo la adreso.

San Vicente, 67

Sr. D. …………………………………

[BILDO p.6] Dekstre, blanka spaco kun punktitaj kaj plenaj linioj por skribi permane la adreson de la ricevanto (la bulteno cirkulis kiel poŝta faldaĵo).

Depóstio Legal V. 211 – 1961 IMP. MUÑOZ Y ALAPONT. SORNI, 3. – VALENCIA

La kompleta teksto de la numero 1-4 de Valencia Luno, la bulteno de la Valencia Esperanto-Grupo, de januaro 1962: 12 paĝoj transskribitaj el la originalo.

Kovrilo de Valencia Luno n-ro 1-4, januaro 1962.

Faksimilo: https://archive.org/details/valencialuno_1962_n01-04_jan-apr

Kion ĉi tiu ekzemplero havas apartan

• La kapo de ĉi tiu numero ne portas la nomon «Valencia Luno»: legiĝas nur «boletín / informativo / del grupo esperanto de valencia (e. y d.)», kun la dato en la supra dekstra angulo.
• La numero portas nenian presitan numeron: la kapo indikas nur «ENERO – ABRIL 1962», kvar monatojn en unu sola ekzemplero.
• Neniu paĝo portas paĝnumeron. La sola cifero, kiu aperas, estas la «5» dekstre de «NUESTRO CANCIONERO» (p. 11): ĝi estas la numero de la livero de tiu sekcio, ne folionumero.
• La lasta paĝo servis kiel sendokovrilo: sub la emblemo de G.E.V. kaj la permane skribita adreso «San Vicente, 67» staras «Sr. D.» kun malplenaj punktolinioj por la adreso de la ricevanto.
• La parolado de p. 8 aperas sen subskribo; la falla-kroniko de p. 7 diras, ke la medalo al Falla-Merito estis donita «al autor del discurso, señor Loras».
• La subskribo de la desegnisto, sur la bazo de la falla (p. 7), estas tre eta kaj parte rompita; legiĝas «ARTISTA A. VIDAL», dum la artikolo kreditas «el artista, el amigo Alfredo Vidal».
• La resumo de la agado de 1961 misprintas la nomon de la kongreso — «XXII Congrso Nacional de Eperanto» — kaj la daton «Dicimbre 17» (p. 5); la kolofono de p. 12 tekstas «Depóstio Legal V. 211 – 1961».
• La konsonanta enigmo de p. 12 markas la supersignojn malegale: linio 2 presas «SFN» per simpla S (por «ŝafon»), dum linio 3 ja portas «FNĈN» kaj «FRŬLN».

Kio estas en ĉi tiu numero

La bulteno, tuta

Paĝo 1 de la originalo

[BILDO p.1] Kapo de la bulteno: rektangula kadro. Maldekstre, kvinpinta stelo desegnita nur per konturo; apud ĝi, per dikaj rondformaj minusklaj literoj, «boletín» kaj sube «informativo», kaj sub tio, per pli malgrandaj sed same dikaj literoj, «del grupo esperanto de valencia (e. y d.)». En la supra dekstra angulo de la kadro, per mallarĝaj majuskloj, la dato.

boletín

informativo

del grupo esperanto de valencia (e. y d.)

ENERO – ABRIL 1962

Rememoro pri Luis Hernández

Li mortis antaŭ unu jaro. La paso de la tempo gigantigas lian figuron kaj grandigas niajn rememorojn pri li. Ŝajnas al ni, liaj amikoj kaj liaj kamaradoj, ke li ne malaperis por ĉiam. Ŝajnas ke ni denove vidos lin, aperanta en niaj kunvenoj, silenta, preskaŭ ne rimarkata, paŝanta kun tia ŝajne felina marŝo kun kiu li aperis antaŭ ni, tiel malpeza pro lia malgrandeco, tamen kia granda homo li estis! Multaj samideanoj tute ne scias kian ciklopan animon li havis; tute ne scias ke li tre ofte pasigis plenajn noktojn, en kiuj li dediĉis sian tutan energion, sian animon kaj ankaŭ sian korpon, al la Esperanta laboro. Li per sia senlaca agado montris al ni taŭgan ekzemplon, pri kio devas esti konscia esperantisto, ekzemplo kiun ni devus imiti. Ni gardu en la interno de nia koro la plej indan rememoron pri li: Ni penu imiti lian belan konduton!

JUAN BOSCH

Lea en este número:

Literatura Konkurso LUIS HERNANDEZ

Resumen de Actividades en 1961

Fallas 1962 en el Grupo

Internacia Kunveno

y nuestras habituales secciones

Paĝo 2 de la originalo

[BILDO p.2] Kadro kun la sekcia titolo per grandaj serifaj literoj «Tra la Esperanta Literaturo» kaj, sub ĝi, per malgrandaj sengrafaj literoj, «Kompilitaj fragmentoj de FKO. ULEKSO».

Tra la Esperanta Literaturo

Kompilitaj fragmentoj de FKO. ULEKSO

HISPANA ABSTINO

IAM INTER LA HISPANOJ SIDIS MI AGRABLE DISKUTANTE KUN RONDANOJ VINOSPECOJN TABLE.

UNU DIRIS: «SE RILATAS VIN KAJ LA ABSTINO, KION VI PREFERE ŜATAS AKVON AŬ VINON?»

DE ALIA TRE MEDITE VENIS LA RESPONDO: «KIAM AKVO ALTKVALITE ŜPRUCAS EL LA MONTO,

TRE MALVARMA, TUTE PURA KAJ KRISTALE KLARA, EN KASKADO SENMEZURA KIEL NIAGARA;

KIAM ŜAŬME ĜI TORENTAS, PIKAS LA INKLINON, TIAM — SE SOIF’ POTENCAS — MI ELEKTAS — VINON!»

De POUL THORSEN en «Rozoj Kaj Urtikoj»

Próximas Excursiones

Con el fin de que todos nuestros asociados puedan inscribirse con tiempo suficiente, ya que el número de plazas es reservado, publicamos a continuación dos interesantes excursiones en cómodo autopullman, que el Grupo ha organizado:

Día 20 de mayo: Játiva y Albaida (60 pesetas).

Día 24 de junio: Jávea y Cabo de La Nao (70 pesetas).

[REKLAMO p.2] CONSTRUCCION Y REPARACION ELECTROMECANICA EN GENERAL — MEICO, S. L. — Travesía Mascota, 6 — VALENCIA

Paĝo 3 de la originalo

Literatura Konkurso LUIS HERNANDEZ

Esperanto-Grupo Valencia, kun la celo omaĝi sian plej aktivan kaj sindoneman membron, dumvive Luis Hernández, organizas literaturan Konkurson kaj invitas la tutmondan esperantistaron partopreni ĝin, laŭ la jenaj reguloj:

1.ª La konkursaĵo estu originale nepublikigita prozaĵo, laŭ libera temo (novelo, eseo, rakonto, ktp).

2.ª Sendu ĝin prefere maŝinskribita kaj trioble.

3.ª La longeco de la skribaĵo ne estu pli ol 4.000 vortojn.

4.ª Skribu sur ĉiu konkursaĵo pseŭdonimon kaj, en aparta fermita koverto, kun la sama pseŭdonimo, klaran indikon pri la vera nomo de la konkursanto, adreso kaj eta biografio.

5.ª Oni asignas unu premion kaj unu subpremion el 700 kaj 300 pesetojn, respektive, al la du plej bonkvalitaj verkoj prezentotaj.

6.ª Sendu ĉion al la jena adreso: S-ro Francisko Amorós Rico, strato Milagrosa, 12, 2.º, Valencia (España).

7.ª La premiitaj verkoj aperos, laŭeble, en la Bulteno de la valencia Grupo, kaj sen la permeso de la Redaktoro de tiu organo, oni ne rajtas antaŭe aperigi ilin en alia gazeto.

8.ª Trimembra internacia komisiono juĝos la verkojn kaj ĝi rajtas reteni premiojn se, ĝiaopinie, la kvalitoj de la konkursaĵoj ne estos premiindaj.

9.ª La konkursaĵoj estos akzeptataj ĝis la fino de venonta Decembro 1962a.

Valencia (Hispanujo), Aprilo 1962a.

ESPERANTO-GRUPO VALENCIA

Paĝo 4 de la originalo

RESUMEN DE ACTIVIDADES DURANTE 1961

ACTOS RELGIOSOS

Enero 29.—Misa en sufragio del alma del insigne esperantista don Luis Hernández.

Diciembre 17.—Misa en honor de Ntra. Sra. de la Esperanza, Patrona de los esperantistas católicos.

VISITAS CULTURALES

Febrero 5.—Colegio de San Francisco Javier, visita a las distintas dependencias, lugares de trabajo y estudio. Asistentes, 34.

Mayo 1.—Visita a la Feria Muestrario Internacional.

Diciembre 3.—Museo de Bellas Artes. La explicación del mismo estuvo a cargo del catedrático de Escultura, don José Esteve Edo.

CONFERENCIAS

Febrero 20.—«La lengua internacional esperanto», por el Dr. D. Rafael Herrero Arroyo, en la Universidad valenciana. Asistentes, 46.

Noviembre 15.—«Aspectos de Australia», con proyección de diapositivas, por el esperantista de aquel país, Sr. Jack Hawks. Local: Aula de Esperanto de la Universidad. Asistentes, 38.

Noviembre 17.—«Arte y costumbres del Japón», por el esperantista nipón Sr. Torihara. Local: Aula de Esperanto de la Universidad. Asistentes, 50.

CURSOS DE ESPERANTO

En la Universidad se dieron, durante el curso escolar, dos cursillos de iniciación y simultáneamente otro de perfeccionamiento, a cargo del profesor D. Rafael Vizcaíno Olcina.

A partir del mes de octubre, y a cargo de D. Vicente Martí Miñana, se inició un curso de Esperanto, en los locales de la Delegación Provincial de Educación y Descanso.

PROYECCIONES CINEMATOGRAFICAS

Enero 14.—«Jen Danlando», en esperanto. Local: Centro Aragonés (cedida por la Real Embajada de Dinamarca en Madrid).

Abril 7.—«Jen Aŭstralio», hablada en esperanto. Local: Aula de Esperanto de la Universidad (cedida por la Embajada de Australia en Londres). Asistentes, 58.

EXCURSIONES

Abril 2.—Jérica y Viver. Asistentes, 25.

Abril 9.—Monte Picayo. Asistentes, 14.

Paĝo 5 de la originalo

Abril 16.—Vedat de Torrente. Asistentes, 12.

Abril 23.—Santo Espíritu del Monte. Asistentes, 23.

(Durante el mes de mayo no se celebraron excursiones por celebrarse en Palma de Mallorca el XXII Congrso Nacional de Eperanto, al que asistieron muchos socios del Grupo.)

Junio 4.—Barraix y Garbí. Asistentes, 12

Julio 18.—Cullera. Asistentes, 25.

Agosto 13.—Buñol. Asistentes, 43.

Agosto 20.—Playa Els Peixets. Asistentes, 21.

Septiembre 10.—Pantano del Generalísimo. Asistentes, 41.

DIVERSOS

Noviembre 18.—Cena en el Montepío de la Dependencia Mercantil para los socios del Grupo.

Diciembre 16.—Cena en el Hotel Munich en conmemoración del CII aniversario del nacimineto del Dr. Zamenhof. Asistentes, 84.

Dicimbre 17.—Colocación de una corona de laurel sobre la lápida rotuladora de la calle del Dr. Zamenhof.

Durante el transcurso de todo el año se celebraron 104 reuniones en los siguientes locales y horas:

Montepío de la Dependencia Mercantil, sábados, de 16 a 19 horas.

Cafetería Miami, jueves, de 23 a 1 horas.

Pladeto da rizo

Eŭropano metis en Hongkongo sur la tombon de amiko florojn. Ĉino venis kaj metis sur najbaran tombon pladeton da rizo. La eŭropano ne povis regi sin demandi la ĉinon: «Kiam, do vi kredas, venos via amiko mortinta por manĝi la rizon?» La ĉino klinis la kapon flanken, fermis la okulojn kaj diris per milda voĉo: «Mi supozas, ke li venos dum la sama tempo, kiam via mortinta amiko venos por flari la odoron de la floroj.»

El «Orienta Revuo»

[REKLAMO p.5] Relojería ERNESTO PEREZ — TEMPUS RELOJ IDEAL – MARCA EN EXCLUSIVA — Serranos, 1 — VALENCIA

Paĝo 6 de la originalo

ECOS DEL MUNDO ESPERANTISTA

BRASIL

Tres periódicos de Río de Janeiro publican regularmente informes sobre el movimiento esperantista. Estos periódicos son: “Diário de Noticias”, “O Seminário” y “Correio de Manhâ”.

CHECOSLOVAQUIA

Recientemente se ha celebrado el LX aniversario de la fundación del Grupo Esperantista en la ciudad de Brno.

FRANCIA

Por iniciativa del señor Raymond Petit, vicesecretario de la Asociación Esperantista “La Hedero”, de Orleáns, la importante comunidad de Fleury-les-Aubrais, próxima a Orleáns, tiene ahora su calle dedicada al Esperanto (Rue de l’Espéranto).

ALEMANIA

Veinte científicos han fundado en Hamburgo un nuevo Grupo Esperantista para organizar conferencias universitarias sobre nuestro idioma y activar su uso entre todos los científicos. Como presidente han elegido al ingeniero doctor W. Hollnagel.

USA

Después de cinco años de inactividad pro Esperanto en la Universidad de Harvard, un grupo de estudiantes han constituido ahora un Grupo Esperantista con múltiples actividades propagandísticas.

El X Congreso de la Liga Norteamericana de Esperanto se celebrará en Chicago, Illinois, del 6 al 8 de julio de 1962.

[REKLAMO p.6] LANAS ARAGON — SON COMERCIOS RECOMENDABLES

Paĝo 7 de la originalo

[BILDO p.7] Linidesegnaĵo de la falo (falla) de la grupo, apud la titolo. Sur plurangula bazo kun ornamitaj kartuŝoj kaj romboj staras monteto kun arboj kaj laborantaj figuretoj; maldekstre palmo, dekstre alia arbo. Super la monteto ŝvebas granda terglobo kun la mapo de Eŭropo kaj Afriko, tra kiu pasas pesilo kun du pletoj. Sur la globo sidas kaj staras kvar figuroj — unu kun larĝa ĉapelo azia-tipa, unu ridetanta viro en kravato, unu virinfiguro — kiuj kune levas grandan kvinpintan stelon kun la litero «E» en la centro. Sur la dekstra flanko de la bazo legiĝas la subskribo de la desegnisto, «ARTISTA A. VIDAL» [?].

Fallas 1962 en el Grupo

Este año nuestro Grupo de nuevo ha querido asociarse a las fiestas josefinas, organizando nuestros propios festejos, si no de la importancia y resonancia internacional de aquellos, sí con mayor intimidad.

Tal como estaba previamente programado, el día 15 se celebró, en la Cafetería Miami, la presentación de la fallera mayor, bellísima señorita Celia Vidal Soteres; fallera infantil, encantadora niña María Teresa Mañero, y su no menos bella corte de honor, formada por las señoritas Milagros Vidal, Elena Asensi, Amparo Asensi, Freya Peinado, Pepita Gorrís, Carmina Torre, Esmeralda Gumbau, Conchín Hernández y Carmen Ballesteros.

En primer lugar el presidente de la Comisión, señor Pérez, impuso la banda distintiva a las falleras infantil y mayor, y ésta a su vez a las damas de su corte.

A continuación nuestro querido presidente, señor Vizcaíno, leyó unas cuartillas alusivas al acto.

Por último le fue impuesta al autor del discurso, señor Loras, la medalla al Mérito Fallero.

Todo ello entre fuerte salva de aplausos de la numerosa concurrencia.

El día 17 se celebró la típica cena de confraternidad fallera, concurridísima y en el más grato ambiente.

Al final fue presentada la falla a la contemplación pública, siendo unánimemente elogiada.

El domingo, día 18, en Casa Cesáreo, se celebró una «bunyolada» a la que también, y como ha sido habitual en todos los actos, la asistencia fue muy nutrida.

Lástima que la lluvia desluciera el final apoteósico que esperábamos.

El día de San José, como culminación, procedimos a convertir en ceniza la falla.

A causa de la inclemencia del tiempo, a la que se unió la indisposición sufrida por nuestra reina, lo hicimos frente a su domicilio, en el cruce de las calles Sueca y Denia.

Es digno de destacar que nos honraron con su presencia los «samideanos», señores Faulkemberger (Austria), Peletier (Francia), Gili (Cataluña), y nuestra ya habitual huésped, señora Anna Jorgensen, de Dinamarca, a quien como agradecimiento por su amor a Valencia nombramos Fallera de Honor.

Sólo nos resta felicitar desde aquí al artista, el amigo Alfredo Vidal, alma de la Comisión, sin cuyo esfuerzo, trabajo y desvelo el proyecto hubiese sido irrealizable.

Hagamos votos por que la falla del próximo año alcance al menos el mismo éxito que la de este año.

FORANO

Paĝo 8 de la originalo

DISCURSO

leído en la Presentación de nuestra Fallera Mayor y Corte de Honor

Tengo que exaltar a la mujer, ¿y quién no la exalta y se siente exaltado ante tal torrente de belleza como contemplo?

La mujer está presente en todas las fases de la vida y siempre inspirando o recibiendo amor.

Cuando infantil criatura inspira tierno amor a los padres y fortalece la unión matrimonial.

Cuando adolescente, mujer en embrión, ya despierta admiración su promesa de exuberante belleza en un no lejano mañana.

Después, en plena juventud, ¡cuántos quebraderos de cabeza provoca! ¿Quién en su presencia no da rienda suelta a su admiración en un castizo piropo?

Y cuando recibe su primera declaración con una interna alegría, premio a sus afanes de conquista. Porque el hombre, a pesar de que dicen es reacio al matrimonio, nada puede ante las redes que tiende la seducción femenina y le gusta ser dulcemente vencido.

Fiel compañera del hombre en el matrimonio, remanso de paz y manantial de ánimos para la dura lucha por la vida.

¡Y qué mayor abnegación la suya cuando es madre! La más noble acción de su vida, que en muchos casos le lleva a dar la suya a cambio del fruto de su amor.

Cuando desgraciadamente la juventud se acaba y las primeras canas asoman en su frente como atisbo de vejez, es quien como ejemplo se mira la familia y es el refugio de amor del esposo, que ve cumplidas las ilusiones que se forjó al hacer de ella su esposa.

La capacidad de amor de la mujer es inmensa, y España es cuna de amantes que prefirieron morir al verse obligadas a renunciar al hombre amado; de heroínas que lucharon defendiendo la patria, y mujeres que perdieron la razón al mismo tiempo que enviudaron.

Todas estas cualidades se concentran en la mujer valenciana. Ya dice un famoso pasodoble: «Sus mujeres ponen alma y ponen vida en un fuego de pasión.» Fuego que, a diferencia de las fallas que se extinguen para renacer año tras año, perdura siempre.

Valencia, jardín de España, pero no por su huerta ubérrima, sino por vosotras, mujeres valencianas.

¡Qué triste sería la vida y qué pocos alicientes sin vuestra presencia sobre la tierra!

Paĝo 9 de la originalo

Así es la mujer valenciana y entre ellas tú, maravilla rutilante cual estrella al cual convergen nuestras miradas. Fuente de luz esplendorosa que se abre cuando llega la primavera, perfume que se esparce como ofrenda de esta tierra milagrosa. Suave mano amorosa que se crece y multiplica, liga esperanzas y afanes de esta región maravillosa.

—

Y tú que todo simboliza tu figura, luz de aurora que rie en su primer albor, flor primaveral, capullo de olor cuya bella madurez se augura. Todo es promesa en ti, linda figura, tus ojos inocentes, tus labios de fina seda y suave rubor como pétalos de rosa. Que Dios conserve siempre esa belleza, llama de pureza, pues por guapa y fina eres de las niñas nuestra Reina.

—

Tus ojos son de azabache, tu pelo como la noche, tu boca luna en creciente, tu nombre evocador. ¡Oh! Quién fuera trovador y tu belleza ensalzar; mis pobres dotes no alcanzan y sólo aciertan a exclamar que en esta Corte de Honor eres tú, Freya, preciosa, lo mejor de lo mejor.

—

Tu nombre lo dice todo, Carmen, jardín, flores bellas; el azul del «Mare Nostrum» se une al verde de la montaña.

—

Con afanes desusados las perlas buscan del mar; no saben que en ti, Concha, todas pueden encontrar.

—

La creación de este mundo fue de Dios su obra completa, pero su mejor Milagro lo fuiste tú, mi «xiqueta».

—

Pro via amikeco al nia lando kaj afabla simpatio Sinjorino Anna, meritas esti ĉiam Reĝino nia.

—

Cuando te miro me acuerdo de aquella Elena de Grecia, que por su amor provocó entre hombres más de una guerra.

—

Para engarzar una joya busqué una preciosidad, te encontré a ti, Esmeralda, y al fin lo pude lograr.

—

Tu rubio pelo asemeja al aurífero metal, Pepita de oro tan bella es imposible encontrar.

—

No sé qué más admirar, si el fulgor de tu mirada como una noche estrellada o tu risa musical. Quisiera ser un pintor para tu rostro pintar y así poder exclamar: mira qué Amparo más bella.

—

Pelo negro, tez morena, simpatía arrolladora; Carmen, vida que ilumines ha de ser afortunada.

—

Por finas, por distinguidas, por bellas, por elegantes, formáis todas reunidas un gran collar de diamantes.

Paĝo 10 de la originalo

INTERNACIA KUNVENO

Apud malnova vojo al Madrido, staras granda konstruaĵo kun bela enirejo, kie, en ampleksaj ĉambroj kun maŝinoj kaj metiaparatoj, ricevas instruojn kelkaj centoj da infanoj, filoj de laboristoj, kiuj post konstanta lernado estos specialistoj en diversaj metioj, kaj vespere ankaŭ laboristoj, junuloj aŭ plenkreskuloj, tien iras por sin perfektigi teorie kaj praktike; krome, laboristdelegitoj el malsamaj entreprenoj unu tagon po monato dum dek monatoj, forlasas sian laboron por tie aŭskulti interesajn klarigojn, verajn lecionojn pri Laboristaj Kajtoj, EKONOMIO, PRODUKTADO, HISTORIO k. t. p. Ankaŭ funkcias la Asocio de Malnovaj Lernantoj, pere de monataj kunvenoj.

Antaŭ ne multe da tempo, dum aŭtuna vespero, la subskribanto estis invitita, kiel malnova lernanto, kunveni en la menciita loko kun alilandaj laboristoj, delegitoj, kiuj laŭ propraj vortoj vizitis Hispanion ne por nin instrui sed por ion lerni de niaj laboristaj organizoj. Aŭtomobile ili alvenis al la Sindikata Lernejo, akompanataj de estraranoj de niaj Sindikatoj, kaj estis akceptitaj de la Direktoro, kelkaj instruistoj kaj proksimume tridek laboristoj, valenciaj laboristdelegitoj, fervoraj batalantoj por plibonigo de niaj laborkondiĉoj, kiuj sidis ĉiuj kune en salono kontraŭ angla grupeto pretaj partopreni en diskutado, kredeble tre profitema, sed, ho iluzio!, ĉar lingvaj baroj tuj aperis inter ni, estis tute ne eble interparoli, nur pere de helpanto estis eble la interkompreniĝo; tiamaniere, malvarmajn vortojn sonis, kaj tiam mi rememoris pri la granda efiko de ESPERANTO dum internaciaj kunvenoj; mi konstatis la grandiozecon d enia karega internacia lingvo, kia diferenco tiel rimarkinda inter tiu kunveno kaj niaj vere familiaj internaciaj esperantaj kunvenoj!

Kompreneble, tre stranga estis al mi, kiel esperantisto, kompreni eksterlandanoj pere de tradukisto, kiu foje penis por ĝuste traduki niajn esprimojn; kiel facile estas paroli ESPERANTON rekte unu la alian!, tamen bedaŭrinde neniu el ili estis esperantisto, kaj post ĝentilaj salutoj kaj bonveno okazis vera interesa «interparolado» pri gravaj demandoj faritaj de gravaj demandantoj, lertaj kaj malnovaj gvidantoj de la anglaj Sindikatoj, eĉ iu el ili estis Ministro. Sincere kaj kuraĝe ni respondis precipe rilate la instruojn ricevitajn en la dirita Lernejo, kaj poste ili respondis al niaj demandoj pri aferoj el la anglaj laboristaj organizoj, ĉiam pere de tradukisto, kaj fine ili gratulis al ni pro niaj bonegaj respondoj kaj demandoj.

Por adiaŭi ilin, ĉiuj kune eniris en manĝoĉambron kie ni trinkis bonan hispanan vinon, kio sendube plaĉis al la anglaj vizitantoj.

Pere de profesia perfektigo kaj kunlaborado, batalante laŭ hispanaj leĝoj apud laboristdelegitoj, ni sukcesos plibonigi nian privatan ekonomion. Kapableco kaj kunlaborado; bonvolu elekti la plej bonajn laboristojn el viaj entreprenoj kaj poste ne lasu ilin solaj en la sociala batalo ĉiam nobla.

Estis ĵaŭde, malfrue mi revenis al la urbo; kiam miaj piedoj eniris en kafejo kie ĉiuĵaŭde kunvenas G. E. V. mia malmola kapo ankoraŭ cerbumis serioze pri gravaj aferoj, sed miaj pensoj tuj estis tute aliaj pro gaja interparolado.

J. LÓPEZ ALCOCER

Paĝo 11 de la originalo

Rincón femenino

SABIAS QUE…

… si se tienen las uñas blandas y se quiebran fácilmente, es muy útil bañarlas en zumo de limón o sumergirlas en un vaso de agua tibia donde se haya disuelto media cucharadita de polvos de alumbre.

… si una quemadura es debida a ácidos o sustancias cáusticas es preciso lavarla inmediatamente con agua abundante.

Las quemaduras producidas por otros elementos deben preservarse del aire.

… el que estemos cansadas no justifica que abandonemos nuestro aspecto exterior y humor… Lo más aconsejable es tomar un baño templado (duración máxima quince minutos) y seguidamente peinarse y… sonreíd un poco, por favor. Estad seguras que os encontrarán más bonitas y de carácter encantador.

[BILDO p.11] Horizontala ornama linio tra la tuta larĝo de la paĝo, farita el vico da nigraj romboj kun blanka rombeto interne.

NUESTRO CANCIONERO

5

SANTA LUĈIA

Sur lunbrileta mar’ en silento Kun lula ondo ludas la vento. Venu, atendas vin barketo mia — Santa Luĉia, Santa Luĉia.

Rava Napoli, floro ĉiela, Al enreviga sorĉo fabela Logas la noktsilent’ mara magia — Santa Luĉia, Santa Luĉia.

Venu kaj ĝuu kun dolĉa sento Sub or-stelaro kaj lun-arĝento La paradizon de feliĉo dia — Santa Luĉia, Santa Luĉia.

(Itala popolmelodio.)

Paĝo 12 de la originalo

Enigma n.º 1

Las seis líneas abajo numeradas contienen seis conocidos refranes de Zamenhof, en esperanto, a los cuales les faltan las vocales.

Pongan en su debido sitio las vocales correspondientes y encontrarán los refranes.

1. KZMN N DVGS PRN
2. LP DRMNT SFN N KPTS
3. KPRC FNĈN RSTS TRN FRŬLN
4. PST KNFS VNS FRGS
5. K HNTS MNN N TMS DN
6. VRN RDT PL KPTS L RT

Solución del crucigrama n.º 7

HORIZONTALES: 1. Sperti. Brutoj. — 2. Zorgi. — 3. Tabulo. Rudroj. — 5. Batalos. 6. Omaĝi. Krono. — 7. Galerio. — 8. Vasta. Lorno. — 9. Monteto. — 10. Vindi. Petas. 11. Oratoro. — 13. Trista. Vasalo. — 14. Lagro. — 15. Oriola. Sonori.

VERTICALES: 1. Satano. Vintro. — 2. Miaŭi. — 3. Embria. Navigi. — 5. Bigamio. — 6. Izola. Reala. — 7. Talenta. — 8. Brava. Tango. — 9. Lernejo. — 10. Birdo. Revos. — 11. Skolopo. — 13. Torako. Tabako. — 14. Nenia. — 15. Jujubo. Sproni.

Enviaron solución correcta los señores L. Loras, F. Aliaga, R. Soriano y señorita J. Devís.

[BILDO p.12] Horizontala ornama linio el nigraj romboj kun blanka rombeto interne, same kiel sur paĝo 11.

[BILDO p.12] Emblemo de la grupo: supre la literoj «G. E. V»; sub ili nigra vespertofiguro (la valencia rat penat) kun malfermitaj flugiloj kaj, sub ĝi, krono; en la centro rombo kun vertikalaj strioj (la valencia standardo) kaj granda nigra kvinpinta stelo surmetita; malsupre du krucigitaj laŭrobranĉoj. Ĉe ambaŭ flankoj de la rombo staras po unu granda serifa litero «L». Sub la tuta emblemo, permane skribitaj literoj: «San Vicente, 67».

San Vicente, 67

Sr. D. ……………………………………………………

……………………………………………………

[BILDO p.12] Sur la dorsa flanko, dekstre de la emblemo, du blankaj punktolinioj por skribi la adreson de la ricevanto — la paĝo servis kiel sendokovrilo.

Depóstio Legal V. 211 – 1961 IMP. MUÑOZ Y ALAPONT. SORNI, 3. – VALENCIA

La kompleta teksto de la numero 12 de Valencia Luno, la bulteno de la Valencia Esperanto-Grupo, de decembro 1962: 12 paĝoj transskribitaj el la originalo.

Kovrilo de Valencia Luno n-ro 12, decembro 1962.

Faksimilo: https://archive.org/details/valencialuno_1962_n12_dec

Kion ĉi tiu ekzemplero havas apartan

• La kapo portas nek la nomon «Valencia Luno» nek numeron: ĝi presas nur «boletín informativo / del grupo esperanto de valencia (e. y d.)» kaj «DICIEMBRE 1962».
• Neniu paĝo estas numerita: la sola cifero ĉe la marĝeno estas la «6» kiu akompanas la rubrikon «Nuestro cancionero», sur la antaŭlasta paĝo.
• La himno «La Espero» (p. 11) presas «En laboro Paca me laciĝos», dum la teksto de Zamenhof tekstas «ne laciĝos»: la preseraro inversigas la sencon de la verso.
• La eksterlandaj nomoj aperas kun eraroj kiuj malhelpas serĉi ilin: la kroata dramisto Marin Držić estas presita «Marin Drĵiĉ», kaj la angla poeto William Barnes, kies tradukon legas Marjorie Boulton, «William Bernes» (p. 8).
• La bulteno estas trilingva: apud Esperanto kaj la hispana, la sepa paĝo portas «Parleu bé», artikolon en la valencia subskribitan «U.», pri la samtitola libro de Carles Salvador.
• La dorsa kovrilo servas kiel poŝta adresilo: apud la emblemo de la grupo kaj la adreso «San Vicente, 67» staras la blanka linio «Sr. D. …» por manskribi la ricevanton, kaj sube la kolofono «Depósito Legal V. 211 – 1961. Imp. Muñoz y Alapont. Sorni, 3. – Valencia».

Kio estas en ĉi tiu numero

La bulteno, tuta

Paĝo 1 de la originalo

[BILDO p.1] Kapa kadro de la kovrilo: kontura kvinpinta stelo maldekstre, apud la titolo presita per grasa minuskla tiparo.

boletín informativo

del grupo esperanto de valencia (e. y d.)

DICIEMBRE 1962

[BILDO p.1] Fotografia portreto de L. L. Zamenhof, duonfiguro, kun okulvitroj, barbo kaj papilia kravato, rigardanta iomete dekstren.

Se longa sekeco aŭ ventoj subitaj Velkantajn foliojn disŝiras, Ni dankas la venton, kaj, repurigitaj, Ni forton pli freŝan akiras. Ne mortos jam nia bravega anaro, Ĝin jam ne timigos la vento, nek staro, Obstine, ĝi paŝas, provita, hardita, Al cel’ unu fojon signita!

L. ZAMENHOF

Prosperan Novjaron al niaj legantoj

[BILDO p.1] Du ornamaj tipografiaj volutoj (arabeskoj) flankantaj la novjaran saluton, unu supre dekstre kaj unu malsupre maldekstre.

Paĝo 2 de la originalo

Tra la Esperanta Literaturo

Kompilitaj fragmentoj de FKO. ULEKSO

EN LA OMBRO DE BLANKAJ GIGANTOJ

Esti en Nepalo kaj ne vidi la famajn neĝajn montegojn estas kvazaŭ esti en Roma kaj ne vidi la Papon. Fakte, ne estas tiel facile vidi lian sanktulan moŝton de Vatikano, kaj la plejparto de la turistoj reiras hejmen el Romo sen tiu honoro. La samo okazas en la himalaja regno : plejparto de la turistoj forlasas la landon kontentiĝante per la panoramo de neĝmontara horizonto videbla el la aviadilo, kaj per la vido de kelkaj blankaj montoj apartenantaj al la montaro Ganeŝ Himal, videblaj el Kathmandu mem je sennubaj tagoj.

Kompreneble, mi ne parolas pri la montgrimpantoj, kiuj alvenis el multkilometra distanco precipe por la provo konkeri iun el la montegoj. Pri ili mi ne parolos, ĉar ĝuste tiu parto de Nepalo estas la plej konata. Kiu ne legis la kortuŝan libron de Herzog pri la konkero de Anapurna aŭ tiun de Hunt pri la heroa ascendo sur Everest ? Ĉiu scias, ke ankaŭ aliaj ekspedicioj venis, el Britujo, el Francujo, el Germanujo, el Japanujo, el Svislando kaj el Argentino, por reiri kun la laŭro post la konkero de iu «nevenkebla» pinto, aŭ kun malvenko, sed kun la firma decido reveni venontjare kaj frakasi la nazon de la kontraŭulo. Ofte la ekspedicioj ankaŭ postlasas iun kamaradon dormantan en la eternaj neĝoj. Ho, jes multajn vivojn jam forglutis la musonaj ŝtormegoj de Himalajo, kies alvena dato ne povas esti antaŭ-vidata ekzakte. Kaj eĉ se ĝi estas antaŭvidata, la proksimeco de la kristalpura montsupro tiel forte logas la veran montgrimpanton, ke li forgesas pri la realeco, kaj riskas la vivon por la konkero de iu ĥimero de siaj revoj. En tiaj cirkonstancoj, nek familio nek aliaj teraj devoj ekzistas por la obsedita fantaziulo. Li aŭdas nur unu internan voĉon, kiu superkrias ĉiujn aliajn : Antaŭen!

De Tibor Sekelj

el «Nepalo malfermas la pordon»

ĈU TEMPO SUFIĈE

Ŝercemulo foje veturis vagonare. Estis terure malrapida trajno, kiu longe haltadis kaj restis ĉe ĉiu stacidomo. Kiam ĝi ree ŝajne nemotive nemovis, demandis la viro la konduktoron :

—Ĉu mi havas tempon kolekti iom da floroj por mia edzino ?

—Ne kreskas iaj ajn floroj ĉi tie.

—Sed mi povus semi…

—Sinjoro, via hundo manĝis unu el miaj kokinoj.

—Dankon, bona homo, pro via averto. Hodiaŭ vespere mi ne donos al ĝi manĝaĵon.

LUIS LORAS

ĜUSTA ADRESO

—Kiel doktoro mi devas diri al vi, ke via malsano estas de hereda naturo.

—Bone, sendu do la fakturon al mia patro.

Patro.—Kiam mi estis knabo, mi neniam mensogis.

Filo.—Kiam do vi komencis, paĉjo ?

TERURA RECEPTO

Iu doktoro kutimis skribi siajn receptojn sur ajnaj paperoj, ĉu estis iu flugfolio, reklamero, malnova letero, kies dorsa flanko estis netuŝita.

Iun tagon paciento kun malagrabla kolmalsano vizitis lin. La doktoro skribis sian recepton, kaj la paciento preskaŭ svenis legante ĝin en ŝtuparejo. Tekstis jene : La enterigo okazos lundon je kvara horo.

Paĝo 3 de la originalo

50 años esperantista

[BILDO p.3] Fotografia portreto de Rafael Vizcaíno Olcina, duonfiguro, kun okulvitroj, lipharoj, malhela kompleto kaj kravato.

Rafael

Vizcaíno

Olcina

En 1912 nuestro querido Presidente, don Rafael Vizcaíno Olcina, aprendió el esperanto. Tan sólo unas semanas bastaron para que él mismo dirigiera un curso como profesor, y a partir de entonces, lo mismo en Valencia que en Gandía, adonde su profesión lo llevó por unos años, fue siempre uno de los más esforzados prapagandistas de nuestro movimiento lingüístico. Más de un centenar de cursos tiene en su haber, y centenares de nuevos esperantistas le conocen y aprecian sus enseñanzas.

Actualmente dirige el Curso de Esperanto de la Universidad de Valencia, y todavía dispone de otras horas, que las dedica a clases particulares.

Por lo tanto, el homenaje que le tributan los esperantistas valencianos es más que merecido.

Este “Boletín” se suma plenamente a la felicitación, deseándo al señor Vizcaíno muchos años más de vida con salud y buen humor, característica esta última que nunca le ha faltado.

LA REDACCION

Paĝo 4 de la originalo

CONGRESO EN VALLADOLID

Asistieron más de trescientos esperantistas españoles y representantes de Alemania, Francia, Italia, Portugal y Japón.

A las cuatro de la tarde se realizó la apertura de la Oficina de Recepción-Información del Congreso, en la Casa del Estudiante, donde por la noche se reunieron para intercambiar saludos.

El espíritu elogiablemente fraternal reinaba entre los participantes : saludos, reencuentros y muestras de amistad, fue la característica de la velada.

En principio habló el Presidente del Grupo Esperantista de Valladolid, don Mariano Cantalapiedra, para saludar a los congresistas, augurando el éxito del Congreso. A continuación el Presidente de HEF, Dr. D. Rafael Herrero, pronunció una interesante alocución, destacando el sentido de unión existente entre los esperantistas y su entusiasmo al venir a Valladolid.

Finalmente dedicó un cálido elogio al Sr. Cantalapiedra y presentó el Sr. Sancho Izquierdo, de Zaragoza quien manifestó su satisfacción por tomar parte en el Congreso, concluyendo con un «¡ Viva Valladolid !», entre numerosos y entusiasmados aplausos de los asistentes. Fue interpretado el himno de esperanto, y después la Tuna estudiantina obsequió a los asistentes con sus acostumbradas canciones, con lo que finalizó el acto.

En el Aula Magna de la Universidad tuvo lugar el solemne acto de apertura.

Presidieron el Rector de la Universidad, don Hipólito Durán ; Arzobispo Dr. García Goldáraz ; representantes de autoridades militares y civiles ; Presidente de HEF y del Grupo local y otras personalidades.

En principio el presidente del Comité Organizador, D. Basílides Sanz García, pronunció palabras de elogio a Valladolid. Gracias a la colaboración de las autoridades, organismos, instituciones y personas de Valladolid —dijo— ha sido fácil organizar esta reunión nacional. Al final saludó en esperanto a todos los congresistas llegados de otros países.

Seguidamente disertó D. Mariano Cantalapiedra y presentó al Sr. William P. Vathis, norteamericano, y éste, a su vez, se dirigió al público, manifestando su gran placer por asistir al Congreso, deseoso de lograr una labor fructífera para todos.

También habló el Sr. Pelletier, de Francia, diciendo que se encontraba satisfecho de estar entre los congresistas y trasladaría un saludo de España al próximo Congreso Universal Esperantista.

Finalmente, el Dr. Herrero exaltó la significación histórica de Valladolid, para decir luego la necesidad de que un idioma como el esperanto sea el medio de unidad lingüística universal para que desaparezcan las barreras del no entendimiento entre los hombres del mundo entero por causa del idioma.

El Rector de la Universidad declaró abierto el Congreso con estas palabras : «En nombre del Excmo. Sr. Ministro de Educación Nacional, queda abierto el XXIII Congreso de Esperanto».

En la iglesia de Nuestra Señora La Antigua se celebró la Santa Misa, que fue oficiada por el reverendo Sr. D. Francisco Fernández, Consiliario de KEHA, y en la que predicaron en esperanto el joven sacerdote D. Jonás Castro, de Valladolid, y nuestro querido veterano Padre Casanovas.

A la salida se hicieron las acostumbradas y simpáticas fotografías de los congresistas.

Durante los días congresales se llevaron a cabo distintos actos, reuniones y visitas, entre los que cabe destacar los siguientes :

Sesión preparatoria de trabajo, con abundantes proposiciones, que fueron discutidas con interés por los Delegados de los diferentes Grupos.

Reunión de la Sección Juvenil con interesantes debates y discusiones.

Conferencia del profesor Sr. Delfí Dalmau, que disertó sobre «Interlingvo estinte kaj estonte».

Visita a la fábrica de automóviles FASA.

Rotulación de la calle Esperanto en uno de los más modernos barrios de Valladolid, en la que pronunciaron palabras emotivas el Excmo. Sr. Alcalde de la ciudad y el Sr. Presidente de la Federación.

Recepción en el Ayuntamiento, donde en su hermoso Salón de fiestas el Excmo. Sr. Alcalde recibió y saludó a los asistentes obsequiándoles a continuación con un vino de honor.

Reunión de la Asociación Española de Católicos Esperantistas, en la que se anunció la celebración en Valencia para el año 1964 del Congreso de IKUE.

Paĝo 5 de la originalo

Conferencia del profesor Sr. Sancho Izquierdo, bajo el tema «El esperanto, mensajero y mensaje», la cual fue cortada en innumerables ocasiones por los calurosos aplausos de la concurrencia.

Visita a los principales museos y monumentos de la ciudad.

Exámenes de capacitación esperantista.

Segunda reunión de trabajo, donde se aprobó, entre otras cosas, el traslado de la sede de la Federación a Zaragoza.

El día 27, a las ocho de la tarde, tuvo lugar el acto de clausura del Congreso en el Aula Magna de la Universidad.

Abierto el acto, D. Mariano Cantalapiedra leyó las conclusiones del Congreso, que son :

1.º Solicitar del Ministro de Educación Nacional que imponga el estudio del esperanto, en las escuelas y centros de Enseñanza Media.

2.º Solicitar del Ministro de Información y Turismo la publicación de folletos en esperanto sobre las riquezas artísticas de España.

3.º Solicitar asimismo del Ministro del Ejército, que el conocimiento del esperanto sea considerado como un mérito, al igual que el de los demás idiomas.

El Dr. D. Rafael Herrero resaltó la capacidad del esperanto no sólo como idioma auxiliar, sino también como literario ; que el esperanto es una lengua viva, cuyo uso no debilita el sentimiento patrio ; los esperantistas no son simples turistas, sino hombres que luchan por un ideal idiomático, que pueda hacer que la humanidad se relacione, comprenda y ame.

También habló el Sr. Sanz García, y el profesor japonés Sr. Taro Nishiumi formuló una invitación en esperanto a todos los esperantistas para que envíen sus representaciones al Congreso Universal de Esperanto que se celebrará en Tokio en 1965.

El Dr. Rubio Sacristán declaró clausurado el Congreso en medio de resonantes aplausos.

A las once de la noche hubo una cena fraternal de despedida en un céntrico hotel de la ciudad.

Todos los congresistas mostraron su agradecimiento a las innumerables muestras de atención y afecto que tuvieron durante su estancia en Valladolid de los esperantistas locales, autoridades y de toda la población, de la que se llevaron un imborrable y bello recuerdo.

[BILDO p.5] Grupa foto ekstere, sur pavimita teraso: proksimume dudek kvin personoj, plejparte virinoj en somera vesto, staras en du vicoj, kun kvin personoj sidantaj sur la grundo antaŭe; unu el la starantoj tenas standardon kun stelo. Malantaŭe leviĝas la konusaj turetoj kaj la muroj de kastelo.

Apudskribo: Grupo de valencianos, participantes en el Congreso, durante su visita al Alcázar de Segovia. (Foto: A. Martínez).

Paĝo 6 de la originalo

ECOS DEL MUNDO ESPERANTISTA

HOLANDA

En Utrecht, los diversos Grupos Esperantistas existentes, después de la rotulación de una de las más modernas avenidas de su ciudad con el nombre de “Zamenhofdreef”, intentan ahora levantar un monumento al creador de la Lengua Internacional.

MADAGASCAR

Más de 150 estudiantes de Tananarive acudieron a la Conferencia inaugural de un curso de Esperanto que la Asociación Esperantista de Madagascar organizó el pasado mes de octubre en la Cámara de Comercio.

USA

En la Biblioteca de Gallup (Nuevo Méjico), se celebró durante las tres primeras semanas de octubre una exposición sobre el Esperanto, organizada por la señora Roan Orloff Stone.

ALEMANIA

2.750.000 ejemplares del libro-horario de los ferrocarriles federales alemanes han aparecido con varias páginas en Esperanto, en las ediciones destinadas al interior del país y para el extranjero.

Mortis Edmond Privat

La 28an de aŭgusto mortis Edmond Privat, kies forpaso rabas al nia movado ankoraŭ unu el la pioniroj el la komenco de la nuna jarcento.

Ĉar pro lia sanstato lia persona partopreno en la internacia movdo estis de pluraj jaroj jam ne tiel konstanta kiel antaŭe, kredeble la pli multaj el la nova generacio de Esperantistoj konas lin sole kiel la verkinton de la duvoluma Historio de Esperanto, de la Vivo de Zamenhof kaj de la Esprimo de sentoj en Esperanto, kvankam la lastatempa eldono de lia Junaĝa Verkaro fare de Stafeto espereble konigis al pli vasta rondo la larĝan terenon de lia verkado antaŭ la unua mondmilito.

Sed la graveco de Privat por la esperanta movado ne estas limigita al lia historiista kaj literaturista verkado ; de sia knabaĝo ĝis la fino li ludis tre aktivan rolon ĉe la kreado kaj la gvidado de la ĉefaj organoj de la movado (unualoke de UEA) kaj ĉe la eksteraj internaciaj institucioj, ekzemple : Ligo de Nacioj, Internacia Laboroficejo kaj Universala Telegrafa Unuiĝo. Li estis brila oratoro, famiĝinta jam dum la unua Universala Kongreso en Bulonjo, kaj li estis eminenta kaj influhava, ne nur en la propra lando, sed ankaŭ sur pluraj internaciaj kampoj, kie li ĉiam fervore subtenis kaj provis antaŭenigi la celojn de Esperanto.

Tian homon ni perdas kun sento de peza doloro kaj grava manko, sed kun la firma espero, ke venos aliaj, kiuj prenos en siajn manojn la taskojn, kiujn li devis formeti post vivlonga laboro.

AVO

Paĝo 7 de la originalo

Parleu bé

Sota aquest títol, aquell gran mestre de Llengua Valenciana que fou En Carles Salvador, escrigué una quantitat considerable d’articles en diferents periòdics que recullits i finalment publicats per la seua filla Sofieta, han estat editats per SICANIA.

Cal conrear la llengua nostrada i rebutjar tots aquells castellanismes que la mistifiquen i recomanen a tots aquells amadors de València la lectura d’aquesta obreta.

Però la tasca d’aquell bon mestre deu ésser continuada per tots aquells que s’en preocupen d’enlairar la llengua materna.

I ara un granet d’arena per a la gran tasca.

Ahir escoltí la següent conversa :

—Xica, Emparín, vens a passejar?

—No puc, Josepa, encara tinc que “limpiar”, ho tinc encara tot brut i vull deixar-ho tot “limpio”.

En valencià tenim un mot que ens indica la idea contrària de brut que és net i derivat de net, el verb netejar.

No haguera pogut emprar netejar i net?

Netedat, neteja, netejada, netejament. Qualsevol paraula d’aquestes abans que “limpieza”.

Cal parlar valencià, però, cal parlar-lo bé.

U.

La Jaro

Per malhela Januaro komenciĝas la novjaro. Eble vintra Februaro plaĉas al la glitistaro. Venas tranĉa Marto majstro de l’ventega arto. Poste venas kun trankvilo mildaj pluvoj de Aprilo. Sekvas Majo florfraŭlino de l’monatoj la reĝino. Nun somera mez’ Junio, kun la rozo kaj lilio. Plena paco kun beleco estas de l’Julio eco. Kun rikoltoj ĉe la brusto pasas la monat’ Aŭgusto. Estas for somera suno kun Septembro jen aŭtuno. En Oktobro la folioj falas kun malĝojaj krioj. Jen Novembro tuj alvenas, pluvoj kaj nebuloj ĝenas. En Decembro mallongiĝas tagoj, kaj la jar’ finiĝas.

Verkis : CLARENCE BICKNELL

Sendis : LUIS LORAS

RADIO ROMA: Programoj

JANUARO 1963-a

1-an : Tra la literaturo. 2-an : Kuriero de Esperanto. 4-an : Etruskaj urboj : Tarquinia. 8-an : Novaĵoj el Italujo. 9-an : Kuriero de Esperanto. 11-an : La itala Renesanco en sia genezo. 15-an : Italaj kanzonoj en Esperanto. 16-an : Kuriero de Esperanto. 18-an : Italaj belartaj urboj : Perugia. 22-an : Leterkesto. 23-an : Kuriero de Esperanto. 25-an : La konvertiĝo de Sankta Paŭlo. 29-an : La itala fekunda libretisto Antonio Ghislanzoni. 30-an : Kuriero de Esperanto.

FEBRUARO 1963-a

1-an : La Romaj Kasteloj. 5-an : Tra la literaturo. 6-an : Kuriero de Esperanto. 8-an : Italaj satiraj poetoj : Jozefo Giusti. 12-an : Novaĵoj el Italujo. 13-an : Kuriero de Esperanto. 15-an : La itala insulo Elba. 19-an : Italaj kanzonoj en Esperanto. 20-an : Kuriero de Esperanto. 22-an : La Roma Karnavalo. 26-an : Leterkesto. 27-an : Kuriero de Esperanto.

Paĝo 8 de la originalo

La 47-a Universala Kongreso en Kopenhago

La 47-an Universalan Kongreson en Kopenhago —de 4-11.8.1962— partoprenis pli ol 1500 esperantistoj el preskaŭ 40 landoj. Ankaŭ ĉijare estis organizitaj ekskursoj kaj kunvenoj de la diverstendencaj fakaj organizoj, Somera Universitato, Arta Festivalo, Infankongreseto kaj similaj.

En la koncerta salono en Tivoli dimanĉmatene, la 5-an de aŭgusto, la solena inaŭguro komenciĝis per paroladoj de la Aganta Prezidanto de U. E. A., s-ro H. W. Holmes, kaj de d-ro Neergaard, Prezidanto de la L. K. K.

Salutparoladon faris s-ro K. Helveg Petersen la dana ministro pri Instruado. Sekvis, post la salutoj de la reprezentantoj de registaroj el diversaj landoj kaj de la landaj asocioj, festparolado de d-ro Ivo Lapenna, la Ĝenerala Sekretario de U.E.A.

Prof. Lapenna esprimis la dankon de la kongreso kaj pere de ĝi de la tuta movado al la danaj aŭtoritatoj kaj emfazis, ke la aplaŭdo kiu sekvis la paroladon de Ministro pri Instruado estu interpretita kiel signo de estimo kaj respekto de la E-movado por la brava, klera, kaj gastama dana popolo.

En la sekva parto de la parolado la oratoro emfazis la eksterordinaran gravecon de tiu ĉi kongreso pro la interdependeco de tri elementoj : 1. La lingva situacio en la mondo. 2. La grado de matureco de Esperanto kaj la rolo de la organizita movado. 3. La kapablo de la organizita movado.

La lingva situacio

Rilate la lingvan situacion la parolanto diris ke la lingva problemo en la mondo akriĝas ne nur de jaro al jaro, sed de monato al monato kaj li donis plurajn ekzemplon. Poste li parolis pri la matureco de Esperanto, kiu en 75 jaroj konsiderinde interne evoluis kaj transformiĝis en vivantan lingvon. La bezono ekzistas, la rimedo por kontentigi ĝin ankaŭ. La rolo de organizita movado estas prezenti objektive la rimedon, por ke jam en tiu ĉi generacio Esperanto fariĝu la Internacia Lingvo de ĉiuj internaciaj rilatoj.

U. E. A. realigis plene sian unuan laborplanon kaj atingis rimarkindajn rezultojn. Nun U. E. A. estas pli fortika interne ol iam ajn antaŭe, kun solida bazo en formo de bela 15-ĉambra domo, kun prestiĝa pozicio en ekstera mondo, kaj ĝi estas kapabla fronti la situacion kaj pluen progresi. La nuna historia epoko estas unika kaj nur de la tuta esperantistaro, de ĉiuj organizaĵoj kaj iliaj gvidantoj dependas ĉu ni scios ekspluati tiun historian momenton.

La URBESTRARO de KOPENHAGO akceptis reprezentantojn de la kongreso en Urba Domo, kie Urba konsilanto S-ro Ib Kolbjorn bonvenigis la kongresanojn. En Falkonerteatret la Internacia Arta Teatro prezentis renesancan komedion de Marin Drĵiĉ «Onklo Maroje».

Libervola Teatra vespero okazis en teatro «Mercur City». La Internacia Arta Teatro prezentis du teatraĵojn el la franca repertuaro : «La homa voĉo» de J. Cocteau kaj «La respektema p…» de J. P. Sartre, ambaŭ en tradukoj de Roger Bernard.

Ambaŭ tradukoj estis jam luditaj en 1961 je la Kongreso en Harrogate. Pri la lasta teatraĵo ni tiuokaze jam skribis : «Vere, tio ne estas propagando, kontraŭe tio povas esti kaŭzo, ke multaj personoj havos tute neĝustan ideon pri nia movado kaj ties adeptoj.

INTERNACIA SOMERA UNIVERSITATO : La unua prelego d-ro Ivo Lapenna prezentis la lingvan problemon en internaciaj rilatoj en kompara kaj internacia juroj. Plue prelegis : prof. d-ro B. Popoviĉ pri lingva problemo en matematikaj kaj fizikaj sciencoj ; d-ro P. Neergaard, pri lingvaj problemoj en la biologiaj kaj agronomiaj sciencoj ; Mag. Stop-Bowitz, pri la temo : «Kiel nomi la organismojn ?» prof. d-ro Hideo Yagi, pri «Valoro de Esperanto por internacia evoluo de medicino» ; kaj s-ro J. C. Wells laŭtlegis prelegon de d-ro Sadler, pri «Aŭtomata tradukado».

BELARTA KONKURSO okazis en salono Unesko, sub prezido de s-ro Norman R. Smith kaj partopreno de 400 personoj. S-ro Norman Smith prezidis anstataŭ prof. Gaston Waringhien. Roger Bernard legis strofojn el «Homara Epopeo» de Sylla M. Chaves. John Wells legis el «Hajkoj» ; Marjorie Boulton legis propran tradukon el la poemo de William Bernes «La edzino perdita».

Estis aljuĝita la Arĝenta Sprono de KOKO al la aŭtoro de la jaro, la verkisto Henri Beaupierre, kiu verkis karikaturon pri la Esperanto-literaturo «SPECIMENE».

Monpremio de 25 anglaj pundoj, donita de Londona Esperanto-Studio-klubo, estis destinita al la verkinto de la Libro de la Jaro «Lingvo kaj Vivo», prof. Gaston

Paĝo 9 de la originalo

Waringhien.

EKSPOZICIO per diapozitivoj kaj filmo pri forumo de Romo okazis en salono UNESCO, S-ro LLECH-WALTER, komitatano de UEA, prezentis Esperantan Propagandan Ekspozicion per diapozitivoj faritaj de S-ro Lentaigne el Montpellier (Francujo) kaj komentis.

S-ro Pierre PETIT, komitatano de UEA kaj Honora prezidanto de Popoluniversitatoj, parolis pri la Forumo de Romo (eksperimento pri la demando, ĉu Esperanto taŭgas por internacia interkompreniĝo) kaj prezentis filmon pri tiu Forumo.

La tradiciaj bankedo kaj balo denove estis sukcesoj, kiel ankaŭ la diversaj ekskursoj.

Apartajn kunvenojn organizis i.a. la sekvantaj ligoj :

Internacia Ligo de Esperantistoj, Skolta Esperantista Ligo, Ornitologia Rondo Esperantista, Veterana Esperantista Klubo, Internacia Asocio de Arkitektoj kaj Konstruistoj Esperantistaj, Interrilata Centro Internacia de la Esperantistaj Kampadistoj, Ligo de Esperantistaj Instruistoj, Internacia Scienca Asocio Esperantista, Universala Medicina Esperanto-Asocio, Federacio Esperantista Fervojista, Studenta Ligo, Tejo, Asocio de Juristoj, Ĵurnalistoj, ktp, ktp.

KRISTANA ESPERANTISTA LIGO INTERNACIA okazigis sian fakan kunvenon sub prezido de ĉefestrarano Arnold Jensen kaj la estraro de la dana sekcio.

Oni ankaŭ diskutis pri la venonta internacia kantaro religia. Pastoro H. A. Rosbach el Norvegujo finis la kunvenon per prediko, kiu temis pri Mat., 12-14 : La rilato al aliaj homoj kaj la vojoj al vivo kaj morto.

S-ro C. Minnaja anoncis rezulton de Oratora Konkurso kaj transdonis Arĝentan Pokalon Ivo Lapenna al s-ro John Wells, gajninto de la unua premio.

V. Oljanov, reprezentanto de Bulgara Esperanto-Asocio, esprimis esperon pri amasa vizito al Sofio kie okazos en 1963 la 48a- Universala Kongreso. En Sofio estas ses Esperanto-societoj kaj loĝas pli ol 2.000 geesperantistoj, kaj tie okazos la Dua Internacia Arta Festivalo.

La Solena Fermo.

D-ro Lapenna komunikas la ĉefaj decidojn de la Komitato de U.E.A. Ĝi elektis dek Komitatanojn C. kaj plurajn komisionojn, i.a. Elektokomisionon, Financan kaj Administran kaj unu por Eŭropa Lingva Kampanjo. La Komitato akceptis du aliĝpetojn : de Hungara kaj Libana Asocioj. Honora Membro fariĝis s-ro Ernfried Malmgren, kaj en la Honoran Patronan Komitaton estis elektitaj s-ro Elwin, direktoro de la Instituto de la Edukado, kaj d-ro W. Drees, Eksĉefministro de Nederlando.

Kiel prezidanton de U.E.A. oni elektis : prof. d-ron Hideo Yagi, Japanujo ; kiel vicprezidantojn : s-ron H. W. Holmes el Londono kaj s-ron E. L. M. Wensing, direktoro de Philips el Eindhoven, Nederlando.

La laborplano estis akceptita unuanime.

La Estraro diskutis ankaŭ la eldonaĵojn : «Monda Kulturo», kiu aperos trifoje jare, kaj s-ro William Auld estos ĝia redaktoro. D-ro. W. Sadler ekde la februara numero transprenos la redactadon de «Esperanto».

La Estraro diskutis agadon en Afriko kaj Azio. Aperis anglalingva broŝuro kun la celo disvastigi Esperanton en Afriko.

D-ro Lapenna legis la rezolucion kiu estis unuanime akceptita de la Estraro. Jen la teksto de la

REZOLUCIO DE KOPENHAGO

La 47-a Universala Kongreso de Esperanto, okazinta en Kopenhago de la 4-a ĝis la 11-a de aŭgusto de 1962, kun la partopreno de 1550 reprezentantoj el 40 landoj de ĉiuj kontinentoj :

1. konstatas, ke la lingva problemo en la internaciaj rilatoj akriĝas de jaro al jaro kaj atingis tian stadion, ke radikala kaj definitiva solvo devas esti urĝe trovita ; 2) notas la fakton, ke en 75 jaroj de sia ekzistado kaj ĉiam pli vasta aplikado en la internacia praktiko, Esperanto transformiĝis en vivantan lingvon kun propra vere internacia spirito kaj fariĝis jam plene matura kiel instrumento de internacia komunikado, arta esprimilo kaj lingvo de la scienco, kiel tion ankoraŭfoje atestas la konkludoj de la Unua Internacia Konferenco pri la Lingva Problemo en la Scienco, ĵus fininta siajn laborojn en Kopenhago ; 3) esprimas tial sian firman konvinkon, ke el pure teknike lingva, socia, psikologia, politika kaj ekonomia vidpunktoj la akcepto de la Internacia Lingvo Esperanto por ĉiuj formoj de internaciaj rilatoj prezentas la solan justan kaj efikan solvon de la lingva problemo en la intereso de ĉiuj rasoj, nacioj kaj sociaj tavoloj ; 4) atentigas pri tio ĉiujn interesitajn internaciajn kaj naciajn instancojn, insiste petas ilin plej zorge konsideri la eblecojn, kiujn prezentas la Internacia Lingvo Esperanto kaj rezulte enkondunki la Internacian Lingvon en la lernejojn ; 5) alvokas la Esperanto-organizaĵojn plenumi per komunaj fortoj la unuanime akceptitan Duan Laborplanon de U.E.A., kies fina celo estas ĝeneraligi la uzon de la Internacia Lingvo en ĉiuj internaciaj rilatoj.

Paĝo 10 de la originalo

Katolika Kongreso en Romo

La suno arde brilis, kiam ni alvenis al Centro PIO XII kie okazis nia 29-a kongreso. Kiel mirinda loko! Apud la lago Albano staras la modernaj konstruaĵoj de la kongresejo. En la vasta akceptejo, ĉiu ricevas siajn dokumentojn kaj la ŝlosilon de la pura kaj agrabla ĉambro, kie li pasigos la kongresan semajnon. Kaj ĉie regas jam la bonhumoro kaj la amikeco, kiuj estas la karakteroj de niaj katolikaj kongresoj ; ĉiu retrovas siajn amikojn kaj post la vespermanĝo, daŭros la babilado sur la teraso, kie oni vidas la lumojn de Romo kaj aŭdas la grilojn, kies kantkoncerton ni aŭdos ĉiunokte.

La vera kongreso komenciĝos nur la 15-an de aŭgusto kaj estos fruktoplena kaj neforgesebla semajno. Sed mi ne deziras rakonti al vi detale la tutan okazaĵon ; nia bulteno ne estus sufiĉe dika por tio ; mi do emfazos nur la ĉefajn punktojn, kiujn plej profunde impresis min.

Sendube la plej grava kaj emociiga momento estis la akcepto de Lia Papa Moŝto en Castel Gandolfo. Per aŭtobuso ni atingis la papan palacon, kiu superstaras la lagon Albano kaj, malantaŭ la verda standardo, ni eniras la internan korton kune kun aliaj grupoj de kredantoj venintaj el la plej diversaj landoj. Niaj okuloj rigardas la balkonon, kie la Papo alparolos nin, kaj post momento Li aperas dum la ĉeestantaro ĝojkrias kaj aplaŭdas. Lia Papa Moŝto, per afabla mansigno petas silenton kaj per simplaj vortoj, kun granda bonhumoro parolas en la itala kaj franca lingvoj, por danki kaj bonvenigi la ĉeestantojn. Liaj unuaj frazoj mencias «la grupon Esperanto» kaj en niaj koroj estas ĝojo kaj dankeno pensante, ke la nuna Papo aprobas nian movadon, kiel jam faris PIO X. Poste la Papo atentigis ĉiujn pri la valoro de la Dipatrino, en tiu festotago de la patrino de ĉiuj kristanoj kaj finfine menciis la ok jarojn pasitajn en Parizo, kie lian afablecon ĉiuj memoras. Post kelkaj lastaj vortoj por adiaŭi nin, Lia Papa Moŝto benis la ĉeestantaron kaj ni forlasis la lokon kunprenante en niaj koroj la memoron de tiu neforgesebla akcepto.

Dum la aliaj tagoj la kongreso daŭrigis sian programon kaj oni devas speciale mencii la rimarkindan prelegon de D-ro de la Puente pri la temo : «Dio estas amo», la ĝeneralan kunvenon, kie la ĉiam aktiva kaj laborema sekretariino de IKUE, F-ino Durenkamp ricevis la papan medalon «Pro Pontifice Et Ecclesia» pro ŝia agado en la katolika esperanto movado.

Sed la plej grava trajto de nia 29-a kongreso kuŝas en la granda nombro de junuloj, kiuj aktive kaj gaje laboris. Ili donis al la kongreso ĝian karakteron, kantante dum la ekskursoj kaj ĝojigante la korojn de la malnovaj esperantistoj konvinkitaj, ke, post ili, novaj samideanoj portos alten la verdan standardon.

La junuloj prizorgis la amuzan vesperon kaj plezurigis ĉiujn pro la kvalito de la spektaklo kaj la refreŝiga bonhumoro, kiujn ili alportis en iliaj ludoj. La skeĉoj kaj kantoj estis altnivelaj sed kompreneble mi ne povas elnomi ĉiujn. Mi nur volas mencii speciale la bonegan pupteatraĵon : «La aventuro de Reĝidino», al kiu sorĉistino ŝtelis trezoron, entuziasmis, ne nur la junulojn sed ankaŭ la plenkreskulojn. Dank’ al Fredoleno, sindonema kaj kuraĝa servisto, helpata de nia juna Johano Mario Colleu, la sorĉistino estis finfine venkita kaj Reĝidino retrovis sian trezoron, meze de la aplaŭdoj kaj gratuloj al la artistoj.

Post la ekskurso al Assisi la kongreso finis kaj, post bonega kongresa semajno, kies tagoj tro rapide forflugis, ĉiuj devis adiaŭi siajn amikojn, novajn kaj malnovajn, ĝis la venonta kongreso, kiu okazos en Valencia en 1964.

KATAJRO

Desde Roma dice un amigo que «el empleo exclusivo del latín obligaría a más de uno de los Padres conciliares a considerarse como representantes de la Iglesia del silencio».

«Hoja Vicentina», 4-11-1962.

Adrian M. Conan Doyle, hijo del famoso Sir Arthur Conan Doyle, ha dicho que las aventuras de Sherlock Holmes han sido traducidas a 41 lenguas, entre ellas el Esperanto, el basuto y el esquimal.

«España Semanal», núm. 682, 15-7-62.

DONATIVOS PARA EL BOLETÍN

D. Rafael Vizcaíno … … … 230’— ptas.

Paĝo 11 de la originalo

Rincón femenino

UNA BUENA AMA DE CASA debe saber cómo colocar a sus invitados. Dará el sitio de preferencia a su derecha al invitado de honor. Pondrá a la derecha de su marido a la dama más anciana o a la señora de más categoría social. Si la mesa es rectangular, ella y su marido ocuparán los extremos de la mesa. Si la mesa es redonda, se sentará frente a su marido.

UNA BUENA AMA DE CASA debe saber que puede servir el vino rosado o bien uno blanco seco con todos los platos : el vino rojo no es bueno para el pescado y el queso. El vino blanco dulce está reservado para los entremeses y postres.

UNA BUENA AMA DE CASA servirá el vino blanco siempre bien frío. Si no tiene ni bodega ni refrigerador, puede escoger entre estas dos soluciones : enterrar la botella en una maceta con tierra húmeda o envolverla en un trapo empapado de vinagre, exponiéndola a la corriente de aire.

[BILDO p.11] Horizontala ornama vinjeto el ĉenaj rombetoj, kiu apartigas la du sekciojn de la paĝo.

NUESTRO CANCIONERO — 6

La Espero

ESPERANTO HIMNO

En la mondon venis nova sento, Tra la mondo iras forta voko ; Per flugiloj de facila vento Nun de loko flugu ĝi al loko.

Ne al glavo sangon soifanta Ĝi la homan tiras familion : Al la mond’ eterne militanta Ĝi promesas sanktan harmonion.

Sub la sankta signo de l’espero Kolektiĝas pacaj batalantoj, Kaj rapide kreskas la afero Per laboro de la esperantoj.

Forte staras muroj de miljaroj Inter la popoloj dividitaj ; Sed dissaltos la obstinaj baroj, Per la sankta amo disbatitaj.

Sur neŭtrala lingva fundamento, Komprenante unu la alian, La popoloj faros en konsento Unu grandan rondon familian.

Nia diligenta kolegaro En laboro Paca me[?] laciĝos, Ĝis la bela sonĝo de l’homaro Por eterna ben’ efektiviĝos.

L. ZAMENHOF

Paĝo 12 de la originalo

Enigma n.º 2

Las seis líneas abajo numeradas contienen seis conocidos refranes de Zamenhof en Esperanto, a los cuales les faltan las vocales.

Pongan en su sitio las vocales correspondientes y encontrarán los refranes.

1. KM KT PRMNS, L MSJ FSTNS.
2. SG HM KSS SCN.
3. KR TR PLN, BS PRLS.
4. L TMP LJ MRJ.
5. K HVS FRTN HVS RJTN.
6. PR MN, N PR MN, PN VLGNN.

Solución del enigma 1

1. Ekzameni ne devigas preni.
2. Lupo dormanta ŝafon ne kaptas.
3. Kaprica fianĉino restas eterne fraŭlino.
4. Post konfeso venas forgeso.
5. Kiu hontas nenion, ne timas Dion.
6. Virina rideto pli kaptas ol reto.

Enviaron solución correcta los señores F. Aliaga, F. Amorós y L. Loras.

[BILDO p.12] Horizontala ornama vinjeto el ĉenaj rombetoj kaj kvadratetoj, larĝa je la tuta kolumnaro.

[BILDO p.12] Emblemo de la grupo, kun la literoj «G. E. V» supre. Rombforma blazono kun vertikalaj strioj (la valencia senyera) kaj granda nigra kvinpinta stelo en la centro; supre sidas krono, kaj super la krono etendas la flugilojn nigra vesperto (la «rat penat» de Valencio); malsupre du krucigitaj laŭraj branĉoj. Ambaŭflanke de la rombo staras po unu granda serifa litero «L».

San Vicente, 67

Sr. D. ………………………………………………

………………………………………………

Depósito Legal V. 211 – 1961 IMP. MUÑOZ Y ALAPONT. SORNI, 3. – VALENCIA