Internacia Pedagogia Revuo: el text, 1995-1998

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgiftekantoor: Antwerpen X Jarkolekto 25 – trimonata 1 / 95

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj [LE]

Redaktisto: Jozsef NEMETH Vicredaktisto: Katalin SMIDELIUSZ

Kunredaktintoj de la aktuala numero: Ervin FENYVESI, Stefan MacGILL, Franz-Georg ROSSLER

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 151, B-2920 Kalmthout

Redaktejo: Nemeth Jozsef H-8500 Papa, Kilian ltp. 75/9

IP R Tel.: – 36-89-315-836 (hejma kun respondaparato) Presado: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140,

B-2000 Antwerpen, € -H32-3-234 34 00

— pàgina 2 del PDF —

ENHAVO

GOLDEN, Bernard: Komplika transitiveco en Esperanto……………… 1 BARANDOVSKA, Vera: Lernolibro pri interlingvistiko………………… 12 KURUCZ, Gĉza: Konkursoj kiujn aprobis la praktiko………………….. 16 SMIDELIUSZ, Katalin: Nova vidbend-serio de IEI………………………. 19 MALACION, Aleksandr: Devigan instruadon aŭ realan vojon………. 20 I AT AMAT, o KEREN OKO OT E NA ENM NIGO 2 NEMETH, Jozsef: La 10aj Esperantaj Pedagogiaj Tagoj…………….. 27 Internaciaj kontaktoj (Intervjuo, Gresillon, Infanaj Rajtoj)…………………….. 30 Por via notlibro (E-familioj, eldonaĵoj, komputila E-programo)………………. 34 Eiparolo de la nova redaktoro. us a ma a a A ae, 36

ILEI bedaŭris ricevi demisipeton de nia redaktoro de IPR. La vicredaktoro ne povis transpreni tiun taskon, kaj kiel komisiito de ILEI pri eldonado, serĉis kaj trovis novan redaktoron. La estraro de ILEI en aprilo “95 akceptis tiun proponon, sekve vi havas numeron 95/1 en viaj manoj, redaktita de sinĵoro Nemeth JoOzsef el Pŝpa (Hungario). Lian £oton vi trovos sur paĝo 36, kaj biografion en numero 94/4, kiu nur poste aperos. Ĝin pretigas la siatempa vicredaktoro kun ĉeftemo instruiloj kaj ĝi enhavas adiaŭan mesaĝon de la antaŭa redakcio. smg

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: d-ro Duncan Charters, 25 Elsah Hills Drive, Elsah, IL 62028-9750 Usono; tel. 1- 618-374-2453, fakso: 1-618-374-5122. Internet: chartersdesc1.prineedu. (Kunordigo, planado, rilatoj kun UEA kaj la movado, instruista trejnado)

Vic-prezidanto: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings, MO 63136, Usono. Tel. (314) 869-2303. Eksteraj rilatoj, statistikado, instruado de infanoj.

Sekretario: Marija Beloŝeviĉ, Sveti Duh 130, HR-41000 Zagreb-Crnomerec, Kroatio. Tel. (38 41) 57 6092. Landaj sekcioj, membro-varbado, konferenca administrado kaj ne-faka programo.

Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby. Tel. (46 415) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro.

Vic-sekretario: Prof. Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normnal Univ., CN-430070 Wuhan, Ĉinio. Azia agado, ekzamenoj en Ĉinio kaj Azio.

Membro: D-ro So Jinsu, Dept. de Ekonomiko, Univ Kangnam, Kugali Kihung-up. Yongin-gun, Kyonggi-do 499-900, Koreio. Tel. (0331)281-5500. Faks. (0331)281-3604. Universitata agado. Konferenco 1994.

Membro: D-ro Till Dahlenburg, Feldstr. 13, DE-19412 Brŭel, Germanio.Tel. (49 38483) 528. Ekzamenoj, faka konferenca programo. Metodikaj seminarioj.

Estrara komisiito: Zsuzsa Barcsay, Bem Rakpart 25/B, HU-1011 Budapest, Hungario. Tel. (36 1) 201-2342. Gimnazio de ILEI. Servoj al instrustoj, trejnado de instruistoj. Estrara komisiito: Stefan MacGill, Facan koz. 9/2, HU-2030 Erd, Hungario. Eldonado

BERNARD GOLDEN KOMPLIKA TRANSITIVECO EN ESPERANTO

KAJ SIMPLIGITA TRANSITIVECO EN IDO Parto 1. Kialoj de malfacilaĵoj

1.0 Enkonduko

La 24-an kaj 25-an de februaro 1993 okazis en Budapeŝto la 5-a Pedagogia Konferenco por instruantoj de Esperanto. Ĝia ĉeftemo estis la transitiveco de verboj. La referaĵoj pri transitiveco traktis la temon „precipe laŭ la vidpunkto de praktika instruado, do estis klarigitaj la klasifo» de verboj en Esperanto kaj la reguloj por la uzo de la sufiksoj „-ig” kaj „-iĝ”. Mia kontribuaĵo, kiu celis prezenti la problemaron rilate transitivecon en larĝa perspektivo, estis reverkita en la nuna formo por publikigo en Internacia Pedagogia Revuo(IPR).

Mi jam skribis en pluraj artikoloj, ke Esperanto estas simpla lingvo, sed ĝi havas kelkajn malfacilajn gramatikaĵojn. Unu el ili, kiu estas preskaŭ nesuperebla stumbligilo, estas la transitiveco de verboj. La rezulto estas, ke la eraroj en la lingvouzo estas eternaj, ĉar ili ripetiĝas ĉe ĉiu nova generacio de lernantoj, kaj ne estas iu ajn indiko, ke ili malaperos en la estonteco, malgraŭ la enkonduko de plej moderna lingvoinstrua metodiko. Plue, la samaj misaĵoj estas universalaj, ĉar ili karakterizas ĉiujn nivelojn de lingvoalproprigo, senkonsidere de la gepatra lingvo aŭ klereco de la uzantoj de la lingvo. Dokumentado pri tiu fenomeno troviĝas en la sekvaj sekcioj.

1.1 Eternaj eraroj

Duboj pri la ĝusta formo de verboj estiĝis tre frue en la historio de la lingvo. Jam en 1909 Emile Boirac, en la „Antaŭparolo” de sia Plena Vortaro konsilis, ke la du sufiksoj „-ig” kaj „-iĝ” estu uzataj „nur en okazo de efektiva bezono”(1). Ses jardekojn post publikigo de la komento de Boirac, alia leksikografia verko, Plena Ilustrita Vortaro(PIV) ankoraŭfoje riproĉis esperantistojn, kiuj uzas la transitivigan sufikson „-ig” kiel necesan karakterizilon de ĉiu transitiva verbo, tiel superflue kaj taŭtologie aldonante ĝin al simplaj transitivaj radikverboj, kiuj tute ne bezonas ĝin (2). Nun, okdek jarojn post la admono de Boirac kaj du jardekojn post la klarigo de PIV, samspecaj eraroj ankoraŭ makulas tekstojn en Esperantaj publikigaĵoj kaj agacas orelojn en konversacioj.

1.1.1 Ekzemploj de la superflua uzo de „-ig” kaj „-iĝ”

Du nuntempaj aŭtoroj, en kies verkoj svarmas misuzitaj verbformoj, estas eksprezidanto kaj antaŭa membro de la Akademio de Esperanto. En 1985 Fernando de Diego publikigis sian analizon de la lingvouzo en la ro-

«[Noto de la Red.: Mi demandis sinjoron Golden, ĉu li intence uzas klasifi anstataŭ klasifiki. Li respondis en formo de artikolo. Vidu la postnoton!]

IPR9S/le1

— pàgina 3 del PDF —

mano Montara Vilaĝo, esperantigita de la Akademia eksprezidanto (3).

Inter la eraroj, kiujn de Diego trovis, ne malmultaj estas misaj verbformoj kiel la sekvaj:

a) Li foje tiel enuiĝas (devas esti „enuas”) b) La rideton de Onjo Krizantemo anstataŭigis paŭtado (devas esti „anstataŭis”)

c) Onjo Krizantemo disradiigis ĝojon (devas esti „disradiis”).

La sama tradukanto faris similajn fuŝaĵojn en sia traduko de la teatraĵo Fenikso tro ofta, kiun Fernando de Diego recenzis (4). En tiu ĉi verko li uzis „konfuzigi” anstataŭ „konfuzi”, „sulkigi” anstataŭ „sulki” kaj „submetigi” anstataŭ „submeti”.

Ci-rilate lamas ankaŭ la lingvouzo de la antaŭa Akademiano, kiel reliefigas Li Shijun, la recenzinto de Elpafu la sagon (5). Li faras jenan komenton: „La lingvaĵo de la traduko fluas kiel facila prozo, kaj evidentaj plumeraroj kiel teruriga, raviga (p.131.), konfuziga (p.134.) kaj ĉarmiga (p.51.) kun superflua -ig- certe ne malhelpas la ĝuadon de la bela poezio.”

1.2 Universalaj eraroj

Eraroj en la uzo de transitivaj kaj netransitivaj verboj estas universalaj eraroj, ĉar ili ne estas limigitaj al la lingvouzo de komencantoj aŭ lernantoj. Vere konsterna estas la misuzo de verbformoj en verkoj de multjaraj spertuloj, membroj de Akademio de Esperanto kaj ankaŭ t.n. bonaj verkistoj.

1.2.1 Ekzemploj ilustrantaj pli vastan misuzon

Akademianoj uzis la malĝustan verbformon en la sekvaj citaĵoj.

a. La sciencistoj kutimiĝis nomi tiujn elementojn per nomoj finantaj per

la fina silabo -ium…

b. Eĉ sur la oceano eĥas la evento.

c. Tiel mi startis la Pekoteko-projekton…

La ĝustaj verboformoj estas: a. finiĝantaj, b. eĥiĝas, c. startigis

En la enkonduko de la bibliografio de miaj verkoj pri transitiveco de verboj en Esperanto, mi citas dek erarhavajn frazojn ĉerpitajn el verkoj de metodologoj pri Esperanto-instruado (6). Inter la eraroj, kiujn mi rikoltis en laboraĵoj kaj tradukaĵoj de studentoj en la Esperanto-fako de Universitato „Lorand Eotvos”, publikigitaj en Esperantologiaj Kajeroj, estas jenaj:

a. …ĉe kompleksaj verboformoj ununombro kaj pluralo strikte diferen-

ciĝas…(devas esti diferencas)

b. …ŝprucas la akvon en la vizaĝon…(devas esti $prucigas)

c. …danĝeranta la naciajn originalecon kaj sendependecon…(devas esti

endanĝeriganta)

2.0 Kialoj de la neinstruebleco kaj nelernebleco de verba transitiveco

La eterneco kaj universaleco de erara uzo de verboj postulas, ke oni serĉu la kialojn. Kvar kontribuantaj faktoroj prezentas sin: 1. nekapablaj

2e IPR9S/1

lernantoj; 2. nekompetentaj instruantoj; 3. mankhavaj lerniloj; 4. malfacila lingvo

2.1 Nekapablaj lernantoj

Troviĝas en ĉiu kurso plej diverse dotitaj lernantoj, inter kiuj estas tiuj, kiuj ne kapablas enkapigi eĉ la plej simplajn gramatikajn regulojn. Kelkaj estas malinteligentaj, aliaj maldiligentaj aŭ apatiaj, sed ne ĉiuj apartenas al tiuj kategorioj. Oni ne forgesu, ke ĉiuj lernantoj, kies cerbo kaj parolaj kaj aŭdaj organoj ne estas difektitaj, kaj senkonsidere, ĉu ili apartenas al la mense aktivaj aŭ malpli kleraj grupoj, sukcesis lerni sian gepatran lingvon sen iu ajn bezono scii gramatikajn regulojn.

2.2 Nekompetentaj instruantoj

Estas sciate, ke la plejmulto de la homoj, kiuj instruas Esperanton, ne estas profesie kvalifikitaj, t.s. ili ne posedas pedagogian scion pri instruado kaj specife pri lingvoinstrua metodologio. Se apud tiuj mankoj aldoniĝas ankaŭ neadekvata regado de Esperanto kaj nur supraĵa kompreno de la gramatikaj reguloj, estas evidente, ke bonaj rezultoj en kursinstruado ne estas atingeblaj. Cetere, la profesiaj instruistoj kaj metodikistoj, kiuj verkas faklibrojn pri instrumetodoj, ne povas faciligi prezentadon de la temo de transitiveco, se ili mem pekas kontraŭ la reguloj. Ili ne nur prezentas

– malbonajn modelojn por siaj lernantoj, sed ankaŭ konfuzas ilin. En sekcio

1.2.1 mi menciis erarojn en fakverkoj de metodikistoj kaj ankaŭ redakcianoj de IPR. Pli bizara malĝustaĵo estas hezitado en la sama publikigaĵo pri la uzo de samaj verboj, jen sen sufikso, jen kun ĝi. La sekvaj kvar ekzemploj venas de bone konata metodologia traktato (7). La verboj estas sintezi kaj ekzerci: a) …en la legaĵoj oni povas sintezi la leksikan materialon de la leciono… b) Sed la lernolibro fariĝos vere scienca verko nur tiam, kiam ĝi baziĝos sur sciencaj esploroj kaj sintezigos la lingvan…materialon.. c) …se li rimarkis, ke certa materialo ne estas sufiĉe alproprigita, oni devas ĝin reekzerci ĉ) Tiamaniere la analitika legado ekzercigas la jam konatan fenomenon… Mi kritikis la lingvouzon en Esperantologiaj Kajeroj(8), periodaĵo redaktita kaj eldonita de instruistoj kaj studentoj de la Fako pri Generala kaj Aplika Lingvistiko de la Scienca Universitato „Lorand Eŭtvos” en Budapeŝto, kaj montris, ke transitiveco, krom aliaj gramatikaĵoj, ne estas plene primajstrebla fare de studentoj en la tieaj kursoj eĉ post tre intensa metodologia trejnado. Guste tiuj studentoj kun scio ankaŭ pri lingvistiko, diplomiĝos por instrui Esperanton. Miaj observoj ne plaĉis al la estro de la fako, kaj li feble pretekstis, ke la malfacilaĵoj de la studentoj estas la rezulto de interfero. Tio okazas, kiam samsignifa verbo en la gepatra lingvo de lernantoj ne havas la saman transitivecon kiel la verbo en Esperanto. Ekzemple, hungarlingvuloj ofte uzas „enui” transitive kun rekta objekto, ĉar la ekvivalenta hungara verbo megunni estas transitiva kun sekva substantivo

IPR9S/193

— pàgina 4 del PDF —

en la akuzativa kazo. Mia demando estas: kial ne ekzistas metodologiaj rimedoj por nuligi la misefikon de interfero?

Ankaŭ el Francio venas atestaĵo, ke homoj dezirantaj instrui Esperanton estas malbone kvalifikitaj por tiu tasko. Rimarkoj de la direktorino kaj de la prezidanto de Franca Esperanto-Instituto, publikigitaj en la agadraporto pri la lernojaro 1988-1989 priskribas malkuraĝigan situacion:

„tLa kursgvidantoj tamen atentu pli altigi la nivelon de la triagradaj kursoj. lli konstante pensu, ke tiaj kursoj direktiĝas al instruontoj kapablaj respondi ĉiujn lingvajn demandojn de la gelernantoj. La nombro de la malsukcesoj en la Atesto pri Kapableco elokvente montras, ke la kandidatoj tute ne regis la Esperantan gramatikon. Kiel ili povus ĝin instrui?” (9).

2.3 Mankhavaj lerniloj Kontribuas al nebona scio de la uzo de verboj en Esperanto ankaŭ

neadekvata traktado de tiu ĉi parolelemento en lernolibroj kaj vortaroj. Unue, malmultaj gramatikoj enhavas racian kaj detalan prezentadon de verba transitiveco. Plej ofte estas nur klarigo pri la maniero transitivigi netransitivajn verbojn per aldono de la sufikso „-ig” kaj netransitivigi transitivajn verbojn per „-iĝ”. Kelkfoje la sola indiko pri la transitiveco de verbo estas la traduk-ekvivalento en la etnolingvo de la lernanto. Mi denove akcentas, ke problemo estiĝas, se samsignifa verbo en ambaŭ lingvoj ne havas la saman transitivecon. Bedaŭrinde, ne ĉiuj aŭtoroj de lernolibroj eĉ konscias pri la fenomeno de interfero, do ili ne atentigas lernantojn pri la diferencoj.

Pluraj lernolibroj kaj gramatikaj kompendioj konsilas, ke, kaze de dubo pri la transitiveco de verbo, oni konsultu vortaron. Estas riproĉende, ke ne ĉiuj vortaroj indikas la transitivecon de verboj; cetere, okazas malakordoj inter leksikografoj; plue, troviĝas vortaroj, en kiuj kelkaj verboj estas signitaj kiel transitivaj kaj ankaŭ netransitivaj. Ekzemple en Plena Vortaro (PV, 1934) pluraj verboj ricevis la signon „x”, kiu indikas, ke oni povas uzi ilin aŭ transitive aŭ netransitive. Male, en PIV (1970) „x” mankas, kaj aperas post verboj nur „t” aŭ „nty”. Ŝajnas, do, ke ne plu estas eble uzi la saman verbon ambaŭmaniere; tamen, se oni trakribras la enhavon de PIV, estas eble trovi ne malmultajn verbojn, kiuj estas uzeblaj jen transitive, jen netransitive, depende de la kunteksto, kiu nuancas la sencon de la verbo. Ekzemple, „regi” havas ses difinojn; laŭ la 1-a, 3-a kaj 5-a, la verbo estas netransitiva, kaj laŭ la 2-a, 4-a kaj 6-a signifoj ĝi estas uzebla transitive. Pluraj aliaj verboj kondutas same. Pro tiu arbitra klasifo de verboj en Esperanto, unu el miaj korespondantoj esprimis la opinion, ke en

kelkaj kazoj, ŝajnas, la transitiveco de Esperantaj verboj estis decidita per la falo de ĵetkubo.

49 IPR95/1

|

2.3.1 Ŝanĝo de difinoj en PV kaj PIV

Kiu volas pli profunde penetri en tiun ĉi kaosan gramatikan labirinton,

komparu la difinojn de la adjektivoj „transitiva” kaj „netransitiva” en PV kaj PIV.

PV (1934)

Transitiva. Kvalifikas verbon, kiu esprimas agon rekte pasantan de subjekto al objekto kaj kies komplemento estas en esperanto senpere kaj senprepozicie signita per akuzativo. Ekz.: movi, frapi, turni, lavi, komenci, ĉesigi, enuigi, daŭrigi.

PIV (1970)

Transitiva (pp verbo) Tia, ke ĝi esprimas agon, kiu pasas de subjekto al objekto; = transira; ekz.: frapi, lavi, komenci, daŭrigi ion; ĝoji, ridi pri io; aparteni, plaĉi, utili al iu; diferenci de io ktp. RIM.I Kiel oni vidas el tiuj ekzemploj, la objektoj de la transitivaj verboj povas esti aŭ rekta (=senprepoziciaj) aŭ nerektaj (prepozicihavaj).

Netransitiva. Kvalifikas verbon, kiu esprimas agon fariĝantan en la subjekto mem kaj ne pasantan de ĝi al la objekto; komplemento de tia verbo estas antaŭata de prepozicio. Ekz.: ĝoji, penti, indigni, iri, fali, promeni, veni, ĉesi, daŭri, okazi, morti.

Netransitiva

(pp verbo) Tia, ke ĝi esprimas agon, kiu koncernas nur la subjekton kaj ne pasas al ia objekto; = netransira; ekz.: iri, fali;ĉesi, daŭri, morti. RIM.2 La netransitivaj verboj povas havi post si nur adjekton aŭ predikativon, sed ne objekton.

Rimarku, ke en la periodo de 36 jaroj ŝanĝiĝis la transitiveco de ĝoji; en 1934 PV signis ĝin kiel netransitivan; en 1970 PIV listigas ĝin en la formo ĝoji/pri io kiel nerektan transitivan verbon. Tamen, ĉe la kapvorto ĝoji en PIV ĝi estas signita kiel netransitiva!!!

2.4 Malfacila lingvo sratevicjaj

La kvara kaŭzo de malfacileco estas la lingvo mem. Priskribaj gramatikoj, celantaj provizi precizajn regulojn por uzo de la lingvo, estas multe pli komplikaj ol didaktikaj gramatikoj, kies primara tasko estas simpligi la regulojn por ebligi praktikan kaj efikan instruadon. Same kiel malakordo karakterizas la laboron de leksikografoj, ĝi manifestiĝas ankaŭ en la komplikaj teoriaj klasifoj, kiujn gramatikistoj formulas por priskribi la verbsistemon de Esperanto. Tiel, krom transitiva kaj netransitiva kategorioj,

IPR95/19e5

— pàgina 5 del PDF —

ankaŭ la nocioj de transitivaj verboj estas uzataj absolute, ambaŭrolantaj verboj, dudirektaj verboj, ambiguaj verboj, la etimologia figuro kaj, fine, la esceptoj estas klarigeblaj kiel rezulto de etnolingva influo!

Ankoraŭ ne ekzistas kontentiga respondo al la fundamenta demando de ĉiu lernanto kaj uzanto de Esperanto: kiel estas eble rekoni la naturon de ĉiu verbo? Esperanto havas markilojn por diferencigi la ĉefajn parolelementojn, kazojn de substantivoj kaj verbajn tensojn kaj modojn, sed mankas al ĝi markilo indikanta la transitivecon de verbaj radikoj. La du sufiksoj, „-ig” kaj „-iĝ” ne funkcias tiucele, ĉar ili estas uzeblaj en ĝusta maniero, nur se oni scias antaŭe, ĉu la radiko mem estas transitiva aŭ netransitiva. Ĉi-kuntekste estas interese ekzameni la tabelon de ekvivalentoj de „-ig/-iĝ” en la hungara lingvo, kiun Szerdahelyi inkludas en sia universitata lernolibro de Esperanto (10). La sistemo de pluraj markiloj de transitiveco kaj netransitiveco estas multe pli komplika ol tiu de Esperanto, kun 16 manieroj modifi la signifon de radikaj verboj kaj adjektivoj. Malgraŭ la bezono de hungarlingvuloj enkapigi tiujn diferencojn en sia propra lingvo, ne okazas pozitiva transfero, hungaraj lernantoj kaj uzantoj de Esperanto daŭre mispaŝas, elektante malĝustajn verboformojn.

2.4.1 Gramatikistoj konfesas, ke malfacilaĵo ekzistas

Malgraŭ la blufanta propagando senĉese distrumpetita de simplanimaj homoj pri la facileco de Esperanto, pli sobre pensantaj gramatikistoj devas malkaŝe konfesi, ke transitiveco prezentas apartan malfacilecon al lernantoj de Esperanto. F. Baronnet en unu el siaj „Lingvaj Anguloj” klarigas, ke „estas neeble formuli ĝeneralan regulon por helpi la lernanton en la ĝusta sintaksa uzado de verbaj formoj”(11). PIV apogas tiun mornan konstaton per jenaj vortoj: „La klasifikado de verboj inter „transitivaj” kaj „netransitivaj” prezentas iajn malfacilaĵojn pro la elasteco de uzado de la akuzativo en nia lingvo” (12). J.C. Wells en sia Esperanta kaj angla vortaro konsilas al studantoj „aparte atenti la ĝustan uzon de transitivaj kaj netransitivaj verbaj formoj, ĉar tiu punkto – eble la plej malfacila punkto de la gramatiko de Esperanto por angleparolantoj – estas la fonto de multaj eraroj”(13). Eĥo de la vortoj de Wells troviĝas en nova angla-Esperanta vortaro nuntempe kompilata de Peter J. Benson (14), kiu ripetas, ke „unu el la plej oftaj eraroj de uzantoj de Esperanto estas uzo de transitiva verbradiko en netransitiva senco aŭ, male, sen la konvena afikso „-iĝ” aŭ „-ig”, aŭ kun unu el tiuj ĉi uzata redunde.” En la kopioj de malnetaj paĝoj de tiu vortaro, kiujn mi havis okazon ekzameni, mi rimarkis, ke Benson signas kelkajn verbojn per transitiveco, kiu ne akordas kun la registrado en PIV! Ĉu la usona leksikografo decidis ludante je fronto aŭ dorso de monero?

2.4.2 Gramatikaĵo, kiu postulas grandan prezon de lernantoj

Sendube, oni pagas grandan prezon por tiu gramatikaĵo, ĉar ĝi faras peniga la instruadon kaj malkuraĝigas lernadon de la lingvo. Por primajstri

6 e IPR 95/1

la uzon de transitivaj kaj netransitivaj verboj en Esperanto, estas necese parkerigi multajn ekzemplojn, senĉese konsulti vortarojn en kazoj de necerteco, kaj ekzerci sin konstante, ĉar ĉiu nova verbo prezentas la saman problemon. En la lernej-ĉambro aŭ hejme oni ja povas serĉi informojn en lerniloj kaj vortaroj, sed tiuj rimedoj ne estas utiligeblaj fare de konversaciantoj en ĉiutagaj situacioj. Plua komplikaĵo estas la klarigo en Plena Analiza Gramatiko (PAG), ke en Esperanto, kontraŭe al multaj lingvoj „unu verbo ne povas esti samtempe transitiva kaj netransitiva, konservante la saman sencon”(15). Tio signifas, ke lernanto devas enkapigi ankaŭ la sencnuancojn, kiuj diferencigas la transitivan disde la netransitiva uzo de verbo, kies formo restas senŝanĝa. Al tiu malfacilaĵo aldoniĝas la jam menciita manko de akordo rilate transitivecon inter kelkaj Esperantaj verboj kaj samsignifaj etnolingvaj verboj. Kiel jam menciiite, laŭ didaktika vidpunkto tio malhelpas, ke lernantoj faru pozitivan transferon de lernataĵoj.

Ĝis nun estis prezentita la malhela aspekto de la demando pri transitiveco en Esperanto. Ĉu eblas konkludi, ke ankaŭ en la estonteco primajstrado de tiu gramatikaĵo estos same senperspektiva?

Parto lI. Reagaj tendencoj

3.0 Kvar tendencoj en plua pritraktado de la demando

En 1988 aperis en la revuo Esperanto mia artikolo titolita „Neinstruebla, nelernebla gramatikaĵo?” (16). Gi vekis multe da intereso, kaj dum la sekva jaro estis publikigitaj reagoj de legantoj. Preskaŭ senescepte ili venis de diletantaj, kabinetaj gramatikistoj, kiuj provis defendi per tordita rezonado kaj harfendantaj argumentoj la ekziston de la kategorioj de transitivaj kaj netransitivaj verboj en Esperanto. En tiuj reagoj manifestiĝis kvar tendencoj: l. rezignacio, 2. teoriumado, 3. tolerado de eraroj, 4. akcepto de la nocio de ambaŭtransitiveco. La unuaj du reagoj estas esence negativaj, ĉar en la pasinteco ili alportis nenion al la solvo de la problemo. Kion tiuj naivuloj ne komprenas, estas ke ne eblas defendi sistemon, kiu estas tiel ĝiskerne malfacila kaj komplika, ke oni ne povas instrui, lerni kaj uzi ĝin. Kontraŭe, starpunktoj 3 kaj 4 prezentas trarompon de novaj manieroj pensi pri transitiveco kun la celo elimini ties malfacilecon.

3.1 Rezignacio

Ĉe tiu ĉi tendenco-poluso troviĝas esprimoj de defetismo, negativismo kaj nenifarado. Ekzistas simpluloj, kiuj argumentas, ke vere ne estas problemo! Ekzemple, unu el ili asertas, ke, ĉar neniu el la reguloj de la Fundamenta Gramatiko tuŝas la temon de transitiveco, estas neniu motivo okupiĝi pri ĝi. Laŭ alia klarigo, ĉar troviĝas gramatikaj konstruoj ebligantaj uzon de la akuzativo anstataŭ prepozicio, la demando pri transitiveco fariĝas gramatika bagatelo. Ankoraŭ unu nerealeca vidpunkto volas kredigi, ke nur malbone uzantoj de Esperanto ne scipovas ĝuste uzi verbojn en la lingvo.

IPR95/1 e7

— pàgina 6 del PDF —

Dementas tiun falsan aserton la lingvouzo de t.n. bonaj aŭtoroj, Akademianoj kaj metodikistoj pri instruado, kiuj eraras same kiel ordinaraj esperantistoj. Negativa estas ankaŭ la rezonado, ke Esperanto estas aposteriora lingvo, kiu ĉerpis sian leksikon el etnaj lingvoj, kaj pro tio oni devas akcepti la „mankhavajn” trajtojn de tiuj lingvoj, eĉ se ili malfaciligas lernadon. Tamen, en la tendaro de la rezignaciuloj aŭdiĝas ankaŭ plendoj, ke ne estas facile dediĉi sin al intensa, daŭra kaj efika lernado de gramatikaj malfacilaĵoj de Esperanto, ĉar oni ne disponas la bezonatan didaktike uzeblan gramatikan lernilon. Tiuj, kiuj proponas publikigon de tia lernolibro, ja konscias, ke ne havas respondon la demando „kiu verkos ĝin?”

3.2 Teoriumado

Inter la partoprenintoj en la diskuto pri transitiveco estas homoj apartenantaj al la kategorio de kabinetaj gramatikistoj. Ili tre malofte publikigas beletrajn verkojn aŭ eĉ fakverkojn sur la tereno de sia propra profesio aŭ metio, sed okupiĝas primare pri “gramatikaj demandoj, elcerbigante teoriojn pri vortformado kaj sintakso, inventante novajn terminojn kaj redifinante transitivecon. Iliaj novaj klasifoj de Esperantaj verboj baziĝas jen sur analizo de komplementoj, jen sur la semantika enhavo de verboj, jen sur la rilato inter subjekto kaj verbo. „Kiom da kapoj, tiom da ĉapoj.” Tiuj klasifoj de verboj ne ĉiam kongruas kun tradiciaj traktadoj, kaj oni ne povas facile vidi evidentajn avantaĝojn en la novaj kaj pli komplikaj grupigoj.

Unu el la teoriumuloj, skribante pri etnaj lingvoj, prezentis la nocion, ke „universala lingvo ne implicas universalan sistemon”, do ne eblas aŭtomatigi transitivecon en Esperanto. Nu, se oni planas lingvon, oni ne faru tion laŭ la modelo de ekzistantaj lingvoj: ja estas pli racie plani ĝin, por ke ĝiaj gramatikaĵoj estu facile, eĉ aŭtomate trakteblaj. Ju pli lernantoj devas pensi pri la elekto de formoj en lingvo, des pli malfacila estas tiu lingvo. Multenombraj ekzemploj troviĝas en ĉiuj etnolingvoj. Eble la plej malpraktika teoria maniero proponita por determini transitivecon estas la semantika analizo de ĉiuj verboj. La malavantaĝo estas, ke ĝi ne estas rapida maniero sed postulas multe da cerbumado por scii, ĉu verbo estas transitiva aŭ netransitiva. Tian analizon oni povas fari sidante en kabineta fotelo, ne kiam oni staras surpiede, parolante la lingvon.

Objektiva pritakso de la lingvouzo de esperantistoj dum pli ol unu jarcento, kaj analizo de la pretendoj kaj rezultoj de la metodiko pri instruado de Esperanto, evoluinta dum la sama periodo, indikas, ke la kontribuo de la teoriumuloj estis kaj estos senvalora. Kelkaj esperantistoj, reagante malfavore al la proponoj de la kabinetaj gramatikistoj, karakterizas la obskurajn kaj nekompreneblajn klarigojn kiel „tro altnivelajn” kaj „pli akademiajn ol praktikajn”, kaj ili akcentas, ke multe da homoj ne povas apliki la teoriojn en praktika maniero. Konklude, la ellaborado de pli kaj pli

8e IPR95/1

densa teoria fono por klarigi la fenomenon de transitiveco en Esperanto estas vana agado.

Inter la esperantistoj, kiuj pledas por facileco de Esperanto, estas Werner Bormann (17). Li argumentas, ke uzantoj de la lingvo bezonas simplajn kaj rapide decideblajn regulojn. (Guste tiu kriterio de facila apliko de reguloj malestas en la diskutoj de teoriumuloj.) Bormann insistas, ke Esperanto povas konkuri kontraŭ etnolingvoj nur, se ĝi distancas de ili per la kvalito de facileco. Tamen, li pesimisme rimarkigas, ke la nuna evoluo de la lingvo ne iras en la direkto al facileco; male, pli komplikaj reguloj kaj pligrandiĝanta vortprovizo faras Esperanton pli malfacila de jaro al jaro. En la sekvaj sekcioj ni vidos, ke oni povas esti optimisma pro nova tendenco, kiu komencas disvolviĝi en la pensoj de esperantistoj okupiĝantaj pri la estonteco de Esperanto. Temas pri nova maniero rigardi la rilaton inter la normlingva uzo kaj devia lingvouzo de Esperanto.

3.3 Tolero de subnorma lingvouzo: la demotika kaj la elitalingvaĵoj

Apogantoj de tolero de subnorma lingvouzo, nome permeseblaj devioj de la starigitaj gramatikaj reguloj, prezentas atestaĵojn pruvantajn, ke ne ĉiuj lernantoj de Esperanto estas same kapablaj ĝuste apliki la gramatikajn regulojn. Sekve, ili parole kaj skribe uzas. pli simplan, senbalastigitan formon de la lingvo. Laŭ modera, limigita vidpunkto de tolero, oni rigardas la subnorman nivelon de lingvouzo nur kiel provizoran stadion, kaj oni instigas uzantojn de la „primitiva ĵargono” aŭ „dialekto” al plua lernado por akiri pli profundan lingvoscion. Tamen, ne ĉiuj esperantistoj sentas bezonon perfektigi sian scion de Esperanto. Multaj estas kontentaj, se ili sukcesas adekvate plenumi ĉiujn siajn dezirojn en Esperantujo, malgraŭ sia lama esprimkapablo. Rezultas el tio, ke la rudimenta lingvo de kolektantoj kaj kongresemuloj pli kaj pli disvastiĝas sur la teritorio de la Esperanta lingvokomunumo. Por diferencigi la „unugroŝan” Esperanton karakterizan de la unua kurso kaj la elementa lernolibro disde la literatura lingvo tute laŭregula kaj posedanta ampleksan vortprovizon, estas utile uzi la nomojn „demotika lingvaĵo” por la unua variaĵo kaj „elita lingvaĵo” por la normlingvo. Klarvidaj pensuloj konstatas, ke verkado de diklibraj komentarioj pri gramatikaj malfacilaĵoj en Esperanto apenaŭ nuligos persistajn trajtojn de la demotika lingvaĵo, kiu nuntempe fakte karakterizas la parolan lingvon kaj certagrade ankaŭ la skriban. Sekve, provizora tolero de devia lingvouzo devas transformiĝi al akcepto, rezulte de nova interpreto de la koncepto de normlingvo. Tio povas okazi post modifado de gramatikaj reguloj, procedo, kiun ilustras la ebla traktado de transitiveco en la estonteco.

[En la II-a, lasta parto temos pri la proponita solvo. Vidu la sekvan numeron de IPR! Noto de la Red.]

IPR9S/199

— pàgina 7 del PDF —

“Notoj

1) Emile Boirac. Plena Vortaro Esperanto-Esperanto kaj Esperanto-Franca. Paris: Hachette; 1909-1910. 430 pĝ. Vd.pĝ. xiii.

2) Plena Ilustrita Vortaro. Paris: Sennacieca Asocio Tutmonda: 1970. 1299 pĝ. Vd.sub „-ig/”, pĝ.411, Rim.5.

3) Fernando de Diego. La degenero de William Auld. Recenzo pri Montara Vilaĝo. Saarbrŭcken: Arthur E. Iltis; 1985. 11 pĝ.

4) Femando de Diego. Mi amis lian vivon, sed ne lian morton. Recenzo pri Fenikso tro ofta de Christopher Fry, unu-akta komedio tradukita el la angla de W.Auld. Heroldo de Esperanto, 9/1984 (1732), pĝ.4.

5) Li Shijun. Bukedo de popola poezio. Recenzo pri Elpafu la sagon; El la buŝa poezio de la mondo kompilita de Tibor Sekelj. Esperanto, julio 1984, pĝ. 134.

6) Bernard Golden. La transitiveco de verboj en Esperanto – bibliografio de verkoj de Bernard Golden. Znformilo por Interlingvistoj, 1993, n-ro 2 (5), pĝ.1-2.

7) Istvan Szerdahelyi. Metodologio de Esperanto, Budapest: Tankonyvkiado; 1975. 377 pĝ.

8) Bernard Golden. Kritiko de la lingvouzo en universitata esperantologia revuo. Esperanto Teacher, 1986, n-ro 151, pĝ. 7.

9) Jeannine Vincent, Pierre Babin. Franca Esperanto-Instituto. Agadraporto pri la lernojaro .1988-1989. SAT-Amikaro, decembro 1989, n-ro 448, pĝ. 76.

10) Istvan Szerdahelyi. Eszperanto. Bevezetes es nyelvgyakorlatok. Budapest: Tankonyvkiado; 1976. 307 pĝ. Vd.pĝ. 81-82.

11) F.Baronnet. Lingvaj Anguloj. Laroque Timbaut: La Juna Penso; 1979. 79 pĝ. Vd.pĝ. 32-33.

12) Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto. Paris: SAT; 1970. Vd.pĝ. xiii.

13) John C. Wells. The E.U.P. Concise Esperanto and English Dictionary. London: The English Universities Press Ltd; 1969. 419 pĝ. Vd.pĝ. 19.

14) Peter J. Benson. Comprehensive English-Esperanto Dictionary. Nuntempe kompilata en Usono. Vd. sekcion 7, pĝ. 5 de la malneto de marto 1988.

15) Kalocsay, G. Waringhien. Plena Analiza Gramatiko de Esperanto. Rotterdam: UEA; 1980. 599 pĝ. Vd. sekcion 119, pĝ. 162-163.

16) Bernard. Golden. Neinstruebla, nelernebla gramatikaĵo? La transitiveco de verboj en Esperanto. Esperanto, novembro 1988, pĝ. 188-189.

17) Werner Bormann. Mondlingvo longperioda. Pĝ. 95-107 en: Serta Gratulatoria in honorem Juan Regulo. Vol.II -Esperantismo. La Laguna: Universidad de La Laguna; 1987. 790 pĝ. Vd.pĝ. 101-106.

Posinoto

PRAVIGO DE LA VERBFORMO „KLASIFI” lasifi” ne estas erara Montagu C. Butler, kiu estis membro de la Akademio de Esperanto, donis al sia tre valora konsultlibro la titolon Klasifo de Esperantaj Temoj. Ien lia klarigo pri la uzo de la verbformo klasifi anstataŭ klasifiki. .

10 e IPR 95/1

„Ĉu klasi, klasifi, enklasigi, klasigi, klasifiki (oficiala), aŭ klasifikacii? Mi uzis klasifi (kp. edifi, kvalifi, modifi, ratifi, rektifi, signifi, specifi. Komparu ankaŭ A. classify, classified, kun klasifi, klasifita.) (pĝ. 3, piednoto).

La demando pri „ik” en Esperanto

La silabo „ik” kondutas tre kaprice en Esperanto. Kelkfoje ĝia enesto aŭ malesto havas neniun efikon sur la signifon de vorto; alifoje ĝi kapablas ŝanĝi la signifon. Ekzemplo de la unua kazo estas „aŭtent(ik)a”. Zamenhof mem uzis „aŭtenta”; apud ĝi estis uzata kaj registrita en vortaroj „aŭtentika”, kiu imitas la formon de etnolingvaj vortoj samsignifaj: A. authentic, F. authentique, Hi. autentico. „Ik” evidente aldonas neniun semantikan enhavon al la radiko „aŭtent-”. Ĉar ĝi ne funkcias tie ĉi kiel sufikso, ĝi estas nur balasto, do – for en la rubaĵujon!

Zamenhof uzis ankaŭ la verbformon „rektifi”, kiun Plena Ilustrita Vortaro regsitras, sed kun resendo al „rektifiki”. Tamen, Zamenhof ne estis konsekvenca, ĉar li formis la verbon „skarifiki”. Plena Vortaro kaj aliaj vortaristoj indikas, ke ankaŭ „skarifi” estas uzebla. Nenie troviĝas racia kialo de la prefero al verbformoj kun „ik”. Efektive, la elekto estas tute arbitra kaj dependas de la etimo, kiu funkcias kiel fonto de la Esperanta radiko. Se la etimo venas de la latina (classificare), itala (classificare) aŭ hispana (classificar), tiam „ik” troviĝas en la Esperanta radiko: „klasifik-”. Male, se la Esperanta verbo baziĝas sur etimoj en la franca(classifier) aŭ la angla(classify), la Esperanta radiko fariĝas „klasif-”. En la etnolingvaj vortoj, la sufiksoj -ficar(e), -fier kaj -fy devenas de la latina sufikso -ficare, kiu estas variaĵo de la verbo facere „fari”. Provi trovi semantikan diferencon inter „klasifi” kaj „klasifiki” estas kimero. Same vane estas doni malsamajn difinojn al „ekzota” kaj „ekzotika”.

La uzo de „-ik” kiel sufikso

Kiam „-ik” funkcias kiel sufikso kaj havas signifon, tiam ĝi ne plu estas fakultativa silabo en Esperanta vorto. Tia paro estas „elektrona/elektronika”. Tre ofta eraro en Esperantaj tekstoj estas la uzo de la adjetiva formo „elektrona” por kvalifi la nomon de aparato, kiu funkcias elektronike.

Bedaŭrinde, dum pli ol unu jarcento konfuzo regis sur tiu ĉi tereno de Esperanta morfologio, kaj uzantoj de la lingvo ne povis trovi klarajn gvidliniojn por la uzo de „-ik”: kiam ĝi estas fakultativa, kiam ĝi funkcias kiel sufikso, kiom da signifoj ĝi havas? Lastatempe la verkanto de tiu ĉi artikolo, kiu estas la direktoro de la Sekcio pri Ĝenerala Vortaro de la Akademio de Esperanto, komencis esplori la problemon de la uzo kaj signifoj de „-ik” kun la celo starigi neambiguajn difinojn kaj simplajn regulojn. Rezultoj de la esploro troviĝas en jenaj du studaĵoj.

1. Esploro pri la signifo kaj uzo de „-ik” en esperanto. La Letero. de l’

Akademio de Esperanto. N-ro 10, 1990, pĝ. 4-7. 2. Enketo pri „IK” – Raporto bazita sur respondoj de la demandoj en Cirkulero 1/1990. Cirkulero de la Akademio de Esperanto. 24 marto 1991, n-ro 167, Aldono C, pĝ. 1-4.

IPR 95/1 e 11

— pàgina 8 del PDF —

LERNOLIBRO PRI INTERLINGVISTIKO DE VERA BARANDOVSKA

[Noto de la Redaktoro: Dr. Vera Barandovska-Frank estis inter la unuaj, kiuj promesis helpon al IPR. Mi ricevis ŝian novan lernolibron eldonitan en 1995 en Sibiu (Rumanio) kun la titolo Enkonduka lernolibro de interlingvistiko. La libro apartenas al la instruteko de la Akademio Internacia de la Sciencoj (AIS) San Marino. lam vi nepre povos legi pri ĝi recenzon en IPR. Nun staru ĉi tie parto de la unua ĉapitro.]

1.2. Interlingvistiko 1.2.1. Difinoj kaj objekto

La termino „interlingvistiko” videble devenas de la indiko „interlingua”, do „internacia lingvo”, kiun uzis Giuseppe Peano en la jaro 1903. La reprezentanto de naturalisma lingvistika skolo Jules Meysmans publikigis en 1911 artikolon „Une science nouvelle” en la revuo „Lingua internationale”, kaj proponis nomi „interlingvistiko” sciencon, kiu esploras naturajn leĝojn de formado de ĝeneralaj helplingvoj. Li starigis demandon, ĉu ankaŭ artefaritaj lingvoj povas iĝi objekto de scienca esploro. Car plejmulto da tiaj lingvoj apenaŭ trapasis la stadion de projekto, ili ja ne povas esti esplorataj kiel funkciantaj etnolingvoj. Meysmans rekomendas okupiĝi pri artefaritaj lingvoj nur en la kunteksto kun internaciaj etnolingvoj kaj transpreni ties esplormetodojn. Interlingvistiko en la kompreno de Meysmans do pritraktas ĉiujn internaciajn lingvojn, precipe naturajn kaj aldone

artefaritajn. Klopodoj konstrui artefaritan lingvon (sub diversaj nomoj, ekz.

„universala”, „tutmonda”, „helpa”, „internacia” ktp.), do lingvokonstruado kaj lingvoplanado ekzistis jam ekde antikva epoko, sed ne ligite ekskluzive kun lingvistiko aŭ eĉ kun aparta scienco, interlingvistiko. Ĝi ekzistis kvazaŭ subkonscie kiel parto de diversaj filozofiaj, politikaj, lingvistikaj kaj aliaj esplorkampoj.

Pri interlingvistiko kiel memstara disciplino de lingvoscienco okupiĝis en la tridekaj jaroj Otto Jespersen. Li difinis ĝin kiel lingvistikan branĉon, kiu esploras strukturon kaj bazan koncepton de ĉiuj lingvoj, celante starigi normojn por interlingvoj, t.e. artefaritaj helplingvoj por skriba kaj parola komunikado inter homoj, kiuj ne povas interkompreniĝi per propraj gepatraj lingvoj. Laŭ tiu ĉi koncepto interlingvistiko interesiĝas pri esploroj de la problemoj de konstruo, historio kaj funkcio de planlingvoj, kiujn ĝi vidas kiel lingvojn internaciajn kaj artefaritajn.

Pri artefariteco en la lingvoj oni trovas menciojn jam ĉe pli fruaj lingvistoj, sed la koncepto de artefariteco estas diversa – oni komprenas per ĝi jen lingvonormigon, jen konstruadon de planlingvoj. Germanisto kaj jungramatikisto Hermann Paul mencias en sia laboraĵo „Principoj de historio de la lingvo” en 1880

12 e IPR95/1

„artefaritajn lingvojn”. Diferencon inter naturaj kaj artefaritaj lingvoj li komparas kun dialekto kaj normlingvo – la unuan oni regas ekde la infanaĝo, la duan oni devas lerni. Pri artefariteco parolas en 1889 Jean Baudoin de Courtenay ligite al Volapiik, la unua funkcianta planlingvo. Fakte jam en 1887 starigis Amerika Filozofia Societo komisionon por esplori la sciencan valoron de Volapiik kaj dum la esploro eniris diskuton kun la Londona Filozofia Societo pri la lingva kaj socia flankoj de internacia komunkado. Pri internaciaj lingvoj skribis Hugo Schuchardt, opiniante, ke al starigo de monda lingvo kondukas praktikaj bezonoj de la homaro. Kompara historia lingvistiko, kiu klopodas rekonstrui pralingvon, povas, laŭ Schuchardt, uzi siajn metodojn por konstrui bezonatan internacian lingvon.

En la dudeka jarcento interlingvistiko alproksimiĝis ankaŭ al lingvotipologio kaj lingvokomparado, tial la laboroj de E. Sapir, M. Swadesh kaj W. Collinson, gvidataj de IALA (International Auxiliary Language Association) en la tridekaj jaroj okupiĝis pri fundamentoj de eŭropaj lingvoj, konstruonte sur la esplorita bazo novan helplingvon. Internaciismoj, do komunaj elementoj en etnolingvoj, iĝis grava esplorobjekto kiel estonta bazo por planlingvo.

Ekde la dudekaj jaroj ekzistis en la soveta lingvoscienco esploro de problemaro ligita al diversaj lingvoj en interetna komunikado kiel principa enhavo de interlingvistiko (sen nomi ĝin tiel). Soveta sciencisto E.F. Spiridoviĉ en la tridekaj jaroj konstatas, ke en lingvistiko hejmiĝas ideoj pri krea procedo en la lingvo, pri ĝiaj konsciaj ŝanĝoj, do lingvoesplorado – analizo estas anstataŭigata per lingvokreado – sintezo. Ekestas lingvoteknologio, celanta krei internacian helplingvon kaj raciigi kaj perfektigi naciajn – literaturajn lingvojn.

Simile al la koncepto de Jespersen, Denes Szilagyi difinas en 1931 interlingvistikon kiel sistemon de teorioj kaj teknikoj, servantaj al produktado de interlingvoj. Li distingas interlingvistikon ĝeneralan por historia kaj kompara studoj de interlingvoj, kaj interlingvistikon normigan. Samjare formulis sian difinon C.W. von Sydow dum la dua internacia kongreso de lingvistoj, dirante, ke la kreo de internacia lingvo bezonas specialan lingvistikan disciplinon. W.J. Manders en 1950 vidas en interlingvistiko tiun branĉon de la lingvoscienco, kiu celas trovi la plej kontentigan solvon de la planlingva problemo. H. Olberg (1954) diras, ke interlingvistiko okupiĝas pri internaciaj, tee. artefarite konstruitaj lingvoj. Laŭ Eugen Wiister (1955) interlingvistiko, kiun li komence nomas „sinteza lingvistiko”, ne nur konstatas, sed konscie influas la evoluon de la lingvo. (Li proponas terminon „planlingvo” anstataŭ „artefarita” aŭ „artefarite konstruita” lingvo.) V. Tauli (1968) emfazas la apartenon de interlingvistiko al aplikata lingvistiko – ĝi sisteme studu la celojn, principojn, metodojn kaj taktikojn de lingvoplanado.

La lingvoplanado mem okupiĝu pri (1) reguligo kaj evoluigo de ekzistantaj lingvoj, (2) pri la kreado de novaj lingvoj regionaj, naciaj kaj internaciaj.

IPR 95/1 e 13

— pàgina 9 del PDF —

En 1971 A.D. Ŝvejcer difinas lingvoplanadon kiel konscian influon sur la lingvajn ŝanĝiĝojn, alproksimigante ĝin al lingvopolitiko kaj lingvokonstruado. La lingvomodeligan aspekton emfazas P.N. Denisov, konsiderante la interlingvistikon kiel antaŭkibernetikan lingvomodeligon. Laŭ la „Meyers Neues Lexicon” (1973) temas pri lingvistika disciplino kreita komence de ĉi-jarcento, studanta strukturojn de grandaj mondaj lingvoj kun la celo krei bazon por konstruo de internacia lingvo.

Pli vaste vidas la enhavon de interlingvistiko O.S. Achmanova (1966): ĝi estas branĉo de lingvoscienco, kiu studas diversajn problemojn ligitajn kun la kreado kaj funkciado de diversaj helplingvoj inkluzive de aŭtomataj interlingvoj. Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto el la jaro 1970 diras, ke interlingvistiko estas scienco, esploranta la kondiĉojn sociologiajn, kulturajn kaj lingvistikajn de komuna norma lingvo, uzota en la internaciaj rilatoj. Alian enhavon donas al interlingvistiko Mario Wandruszka en 1971, komprenante sub tiu nomo esplorojn de etnolingvaj kontaktoj ĝenerale, do kontrastivan aŭ komparan lingvistikon. La Granda Soveta Enciklopedio el la jaro 1979: Interlingvistiko estas lingvistika branĉo, kiu studas problemojn lige al kreado kaj funkcio de diversaj rimedoj de internacia komunikado, ekz. problemojn de sociolingvistiko, bilingvismo, multlingveco, programlingvoj, kreado de kodoj kaj skribsistemoj, komunikadon de homo kun maŝino.

Istvan Szerdahelyi skribas en sia „Enkonduko en la interlingvistikon” en 1979: „La aplikita lingvistiko devis rimarki, ke la nuna interlingva problemo estas novtipa demando, kreita de la moderna socio, de la evoluado de la tekniko, kiun ne plu eblas solvi per klasik-tradiciaj rimedoj. Oni devas apartigi novan disciplinon, kies tasko estu ĝuste la solvado de la interlingva problemo. Tiu nova branĉo de la aplikata lingvistiko nomiĝas interlingvistiko. La interlingvistiko devas trovi la respondon al la demando: kiu lingvo solvu la problemon: ĉu nacia aŭ internacia; ĉu estinta, estanta aŭ estonta; ĉu etna aŭ artefarita?” Li inkluzivas en interlingvistikon lingvopolitikon kaj lingvoplanadon, starigante ilin proksime al socilingvistiko, psikolingvistiko kaj lingvomodeligo.

Detlev Blanke en 1985 difinas interlingvistikon kiel interdisciplinan lingvosciencan branĉon, esplorantan internacian lingvan komunikadon kun ĉiuj politikaj, ekonomiaj, lingvistikaj, informaciteoriaj kaj aliaj aspektoj. Laŭ Blanke tamen estas la ĉefa laborkampo de interlingvistiko la problemaro de planlingvoj, nome pro jenaj kialoj:

(1) La ekesto de interlingvistiko kiel scienca disciplino estas intime konektita kun la evoluo kaj historio de planlingvoj. Multaj interlingvistikaj problemoj, kiuj ne estas rekte ligitaj kun planlingvoj, estis malkovritaj kaj difinitaj ĝuste dank” al planlingvoj.

(2) La planlingvoj estas antaŭ ĉio produkto de interlingvistikaj klopodoj, nome rimedo por plifaciligi la internacian komunikadon.

14 e IPR 95/1

(3) Ke la planlingvoj kontentige funkcias kiel ilo de internacia komunikado, estas pruvebla teorie kaj praktike. Ili formas tiel alternativon al aliaj modeloj de raciigo de la internacia komukado (ekz. enkonduko de unu, du aŭ pluraj etnolingvoj kiel devigaj internaciaj lingvoj, perkomputila tradukado ktp.) aŭ estas kombineblaj kun ili.

(4) La plejmulto de interlingvistika literaturo – 60 90 – estas publikigita en planlingvoj. Elĉerpaj interlingvistikaj esploroj ne eblas sen prikonsideri planlingvan literaturon.

(5) Preskaŭ ĉiuj interlingvistoj, aktivaj en la difinita kampo, konas planlingvojn. Blanke ankaŭ difinas esperantologion kiel memstaran parton de interlingvistiko.

S.N. Kuznecov (1987) opinias, ke interlingvistiko pritraktu interlingvajn kontaktojn kaj internacian lingvon kiel ilon de tiuj kontaktoj. Al la esplorkampo de interlingvistiko do apartenu problemoj de multlingveco, planiteco de naciaj lingvoj, uzado de interetnaj lingvoj kaj planlingvoj. Ne apartenu programlingvoj por komputiloj, etnolingvoj kiel identigiloj de sociaj grupoj ktp. Komprenante interlingvistikon kiel lingvistikan branĉon, li subdividas ĝin analogie al lingvistiko en interlingvistikon ĝeneralan kaj specialan. Ĝenerala interlingvistiko interesiĝu pri monda lingvosituacio, pri multlingveco kaj ĝia evoluo, pri tipoj kaj niveloj de internacia komunikado, pri reciprokaj lingvaj influoj kaj ekesto de internacionalismoj, pri klopodoj solvi la internacian komunikadproblemon helpe de kaj naturaj lingvoj, kaj planlingvoj. Laŭ Kuznecov apartenas al ĝenerala lingvistiko ankaŭ teorioj de internaciaj naturaj kaj artefaritaj lingvoj, kaj al lasta teorioj de lingvoprojektado kaj lingvofunkciado. Al speciala interlingvistiko apartenas teorioj de unuopaj planlingvoj, do ankaŭ esperantologio. Krome estas interlingvistiko ligita al multaj aliaj sciencoj laŭ specialiĝo en unuopaj €splorkampoj, kiel lingvopolitiko, lingvopedagogio, sociologio, lingvofilozofio, dokumentadscienco, semiotiko – speciale terminologio, scienca komunikado, informadiko, logiko, kibernetiko, problemoj de artefarita inteligenteco kaj multaj aliaj.

Nove (1992) rimarkigas Werner Bormann, ke planlingvistiko estas tro malvasta intereskampo de interlingvistiko, eĉ kun aldono de novaj esplorceloj kiel uzo de interlingvo kiel referenc- kaj pontolingvo, en lingvoorientiga instruado kaj simile. Al sciencaj laboroj super la lingvo adiciiĝis temaro do laŭ la nuntempa kompreno apartenu ankaŭ problemoj filologiaj. Ekzistas proponoj de Helmar Frank, Yashovardhan kaj Vera Barandovska (1991) apartigi la literatursciencajn kaj planlingvo-movadajn problemojn tiel, ke ili apud interlingvistiko formu parton de interfilologio.

La plej disvastigita kompreno de la enhavo de interlingvistiko restas tamen ligita al la internacia lingvo kaj al aro da problemoj, kiuj apartenas al ties uzado en plej diversaj sciencaj kaj praktikaj kampoj. Tia difino malfermas vastajn eblojn por nelingvistikaj sciencoj enplektiĝi kaj kontribui al interlingvistikaj esploroj.

IPR95/1 e 15

— pàgina 10 del PDF —

Konkursoj kiujn aprobis la praktiko

Pasis kvin jaroj super ILEI- komisiono pri lernejaj konkursoj. Gi senhalte laboris, altiris centojn da geknaboj (lastjare ankaŭ plenaĝulojn). Dank’ al praktika aplikado de Esperanto kaj al konstanta reciproka kontakto internacia, la lernantoj senpere ligiĝas al komunumo, kies manko en nia movado ofte estas kruele prema kaj senesperiga.

Neniu lingvo povas daŭre ekzisti sen praktika utiligo. Se la entuziasmo de la lernantoj ne estas rekaj reflamigata de ia ĝojo ligita al la fremda lingvo, ili perdiĝas, eble, por ĉiam. Kaj se ni volas esti sinceraj, ni devas konfesi ke nia lingvo alportas ankoraŭ tre malmulte kompare kun la mondlingvoj studataj en la lernejoj. Sen apartaj stiuliloj ĉe ni la komenca entuziasmo rapide velkas.

Ĉi-okaze el nia repertuaro mi deziras prezenti al vi nur du konkursojn esperante ke pluraj ekatentos pri ili kaj en Septembro aliĝos al ili novaj gekolegoj kun siaj lernantoj.

0 Tutlanda konkurso pri arta traduko honore al K.Kalocsay. Ekzistas du kategorioj: a) aĝogrupo de 10-14 jaraj lernantoj kaj b) tiu de 15-18 jaruloj. Ĉar Kalocsay naskiĝis la 6an de Oktobro, la tra-

16 e IPR 95/1

dukado okazas tra la tuta lando en iu tago de la semajno, kiun trafas la 6a. La direktoroj, kies lernantoj aliĝis al la konkurso, ricevas la tradukotajn (ĉ. 20-liniajn) E-tekstojn unu semajnon antaŭ la dato de la konkurso en sigelita koverto. Gi estas malfermebla nur antaŭ la konkursantoj, kiuj tradukas la ricevitan tekston en la hungaran lingvon sub inspektado de ilia instruisto. La geknaboj havas 90 minutojn por la traduko. La tradukaĵoj estas faritaj sub kaŝnomo kaj la identigo okazas nur post la decido de la ĵurio. La ĵuriado mem okazas jene: Unue ĉiu E-instruisto korektas la verketojn de siaj lernantoj kaj taksas ilin per poentoj de O ĝis 10. Poste la plej sukcesaj (laŭ la instruisto) tradukaĵoj iras al tri sendependaj ĵurianoj, kiuj same poentas de O ĝis 10. Fine la poentoj estas adiciataj kaj la tradukintoj kun plej altaj poentonombroj ricevas diplomon de Amika Societo dro K.Kalocsay kaj librodonacon. Kune kun la diplomoj kaj donacoj la direktoroj de la koncernaj lernejoj ricevas informon en aparta letero, kie estas laŭdataj la elstara verko de la gajninto kaj la sindona, fruktoporta laboro de la E-instruisto. Ni petas la direktoron disdoni la diplomojn al la distingitoj antaŭ la tuta lernantaro ĉ. la Zamenhof-tago aŭ tuj antaŭ la Krist-

kj Andrea B.Nagy, ~~ -R lernantino, kiu en la

INTERNACIA ESPERANTA KONKURSO honore al I.Szerdahelyi Terra

ESPERANTO

Hanpvo Internacia

JJ 9

nx

naskaj ferioj. Tio estas bona okazo propagandi Esperanton sen rekta agitado.

La konkurso estas imitebla kun aŭ sen ŝanĝo en ĉiu lando kie E estas instruata en almenaŭ kelkaj lernejoj. Oni povas elekti iun el la plej elstaraj poetoj, verkistoj aŭ tradukistoj de Esperanto kaj alvoki al tutlanda konkurso la instruistaron kaj lernantaron informante ilin samtempe pri ĉiuj kondiĉoj.

La rezultoj atingeblaj sendube indas penadon. Mi volonte donas pluajn instrukciojn aŭ konsilojn al kolegoj kiuj estas pretaj preni sur sin la iniciaton en sia lando.

9 Internacia konkurso honore al 1. Szerdahelyi. Gi estas pli efika

kaj grandnombra ol la antaŭa, ĉar ĝi daŭras la tutan lernojaron. Partoprenas en ĝi konkursantoj el pluraj Eŭropaj landoj, nome: Francio, Norvegio, Pollando, Kroatio, Hungario. En la nova lernojaro ekzistos tri kategorioj: unu por komencantoj, la dua por progresintoj kaj la tria por la legantoj de Eventoj aŭ aliaj E-revuoj.

Kiel aspektas tiu ĉi konkurso?

Ĉiumonate (de Oktobro ĝis Majo) aperas taskofolioj kun 7-8 simplaj tasketoj, per kies senerara solvo la konkursanto povas kolekti maksimume 20 poentojn (Vd. la apudan ilustraĵon). La redaktado kaj korektado iras de kolego al kolego, sekve formiĝas bona kolektivo, ĉiu povas ja enporti en la

IPR 95/1 e 17

— pàgina 11 del PDF —

konkurson sian apartan koloron. La korektitaj solvoj iras poste al la administra centro (Gimnazio Julia Banyai / Nyiri ŭt 11. / H-6000 Kecskemĉt), kie komputilo registras la nomojn kaj poentojn, faras liston pri la aktuala stato de la konkurso en ĉiu kategorio. Post semajno la konkursantoj rericevas siajn korektitajn solvojn, kaj trovas ĉe-mete la aktualan nomliston kun nova taskofolio. Ĉio iras glate kaj akurate. La lernejoj mem kovras la poŝtajn elspezojn almetante poŝtmarkon aŭ respondkuponon. De tempo al tempo cirkulero informas pri gravaj problemoj, aktualaj eventoj, freŝaj eldonaĵoj ktp. Dank’ al la grandanima helpo de HEJ la gajnintoj en ambaŭ grupoj povis senpage partopreni en IJS. La ceteraj ricevas de siaj direktoroj

donacojn, diplomojn, memorkartojn kutime ĉe la solena fermo de la lernojaro.

Mi povas nur esperi ke vi ankaŭ rekonis la utilon de la prezentitaj konkursoj en la instrua-eduka procedo. Sukceso kaj ĝojo, ambicio kaj gajnemo povas animi la junulojn.

Jen du konkursoj, al kiuj en Eŭropo ĉiu povas aliĝi, necesas nur etendi la manon. Mi volonte helpos, donos informojn, proponos varbilojn. Atendas viajn leterojn:

Geza Kurucz

ILEI-komisionestro

Gimnazio Julia Banyai Nyiri ut 11.

H-6000 KECSKEMET

Hungario

la duan f el li keto; porksubstantivojn

grupoj, m 4, Faru se

geknaboj 2. K: igu kar inejo –= “je

taskofolioj a. 8 nte po UNU veroj faru la

3. La kaki. sei ri monate ap. 5- mane sendita al ti e

donis

senerara solv 4, Kie as PO Monato. blanka paper Kium amiko. E

Event akceptataj!) l (redaktinto de qa sokvojn sendu alo =

REGULARO POR LA LERNOJARO 1995/96 de internacia konkurso honore al I.Szerdahelyi

1. La konkurso akreta por lernejanoj ĝis la aĝo de 19 jaroj, sed evria? ĝi malfermis siajn

a Iras — ont musko ! ma itero e ĉiuj jm

pom… – : iaĵoj mANk2j7, 109… «riĝo» gion Bl kio? = kompaso? toj) – Kie vi gmantas TA) imas? Kiun ladi“ eme les orient

sudo, okcidento. gazetoj? “i „ respondkupi/x mordo. sudo: Esperanto- iS ki ta suba sejanoj kal seranto.

arojn,

8 poentoj) as du D as la

oblato B poentoj) ss la

gr poentoj) 02 poentoj) inu-

18 e IPR 95/1

NOVA VIDBEND-SERIO DE IEI

MoOTOo: Zamenhof kreis la lingvon, Andreo Cseh la metodon instrui ĝin, Audrey Childs-Mee prezentas profesian praktikadon de ĝi

Per tiu ĉi devizo komenciĝas la nova eldonaĵo de la Internacia Esperanto-Instituto, la manlibro por la 18-hora videobendo pri Cseh-kurso. Antaŭ ok jaroj IEI decidis filmi kompletan lingvokurson por komencantoj, gvidatan de elstara Cseh-instruistino Audrey Childs-Mee, por havi filmitan materialon pri la funkciado de la Cseh-metodo en la praktiko. Manke de viva grupa instruado kun la helpo de la filmo, la partoprenantoj de Cseh-seminario observas kaj analizas la plej gravajn trajtojn kaj principojn de la metodo.

Por eksperimentaj celoj kaj kolekti antaŭajn spertojn por la fina filmo, en 1988 estis surbendigita pollanda kurso. Pro la neatendita malsano de Audrey Childs- Mee (oktobre 1989) kaj ŝia baldaŭa forpaso (majo 1990) la kunlaborantoj de la instituto (Mila van der Horst-Kolinska, s-no Gu Jian-hua el Ĉinio kaj Katalin Smideliusz el Hungario) decidis laŭeble plej bone utiligi la provmaterialon, alkompili ankaŭ manlibron kun la necesaj analizoj kaj aldonoj.

La surbendigita kurso troveblas sur ses videobendoj (sistemoj VHS – PAL kaj NTSC). La filmo prezentas 12 renkontiĝojn, kovras preskaŭ duonon de la materialo de „Baza Cseh-Kurso” de Andreo Cseh (trovebla en BCK-libro) kaj prezentas la teknikerojn de la metodo.

La materialon ni rekomendas precipe al landaj aŭ internaciaj pedagogiaj instancoj, kiuj okupiĝas pri edukado de E-instruistoj. Gi povas esti utila informo pri la fama metodo instrui nian lingvon kaj bazo por lecionanalizoj.

Sed necesas aldoni, ke por Cseh-seminaria laboro uzi la videbendojn rajtas NUR kompetentaj seminarigvidantoj, aprobitaj de IEI.

La instituto havas informon pri tio, ke kelkloke la aĉetita surbendigita kurso estis uzata ankaŭ anstataŭ vera instruisto por grupa instruado. Ĝi estas produktita ne por tiu ĉi celo, sekve en tiaj cirkonstancoj ne estas centprocente taŭga. Konsciante pri tio kaj konsiderante la materialon kiel bazon por praktikado, manke de kurso kaj instruisto memlernantoj povas utiligi la vidbendserion kun akompano de bona gramatika ekzercaro.

La ĵus finpretigita manlibro por la filmo mallonge prezentas la metodon mem, pritraktas ties gravajn teknikerojn kaj trajtojn plifaciligante la metodologian analizon de la kurso kaj metodo. La scenaro de la kurso donas la paŝojn de

IPR95/1 e 19

— pàgina 12 del PDF —

la instruado: la pritraktitajn gramatikaĵojn, leksikon kaj frazmodelojn. Gi indikas ties lokon (punkto-numeron) en la originala Cseh-materialo kaj informas pri la teknikeroj kaj metodelementoj uzitaj dum la instruado. Mi 6 Utilaj konsiloj, observopunktoj direktas la atenton de la observantoj je karakterizaj elementoj, interesaj punktoj; la renkontiĝfinaj diskuttemoj helpas la seminarian pritraktadon de la metodo. En la materialo troveblas kelkaj opinioj kaj rimarkoj pri la uzo de la metodo, ties funkciado, ekzemple inter azianoj kaj lernantoj kies gepatra lingvo estas ne-hindeŭropdevena. Samideanoj kaj kolcano kiuj opinias la metodon tro malrapida kaj neutila por intelektuloj, trovas en la vidbendo fragmenton de leciono pri lingvo inventita (de s-ino Childs-Mee). Sekvante tion kaj provante ellerni ties materialon ili verŝajne konsciiĝas prak facilaĵoj de tiaj lernantoj, kies gepatra lingvo apenaŭ havas similaĵojn kuo a Mi ternacia lingvo aŭ ĉe kiuj mankas lingvaj antaŭkonoj, kiuj bezonas pli da prak- LM kompleto (filmo kaj manlibro) estas ne nur instruhelpilo, sed ankaŭ grava dokumento de la metodo kaj fakte la sola filma atesto pri la instru-laboro de F neforgesebla Audrey Childs-Mee. Servu ĝi kiel omaĝo al niaj seiubilenloj, a Andreo Cseh, kiu ĉijare fariĝus centjara kaj al s-ino Childs-Mee okaze de ŝia forantaŭ kvin jaroj. sd dado E E Klaj sane ke la ideoj de Andreo Cseh kaj ties uzo en la pek tiko konvinkos vin pri tio, ke multaj elementoj restos aktualaj kaj sekvendaj

ankaŭ nun. Katalin Smideliusz

j ] -seri ] h-kurso por komen- Rim: Akompana teksto por 18-hora videbend-serio pri Csef cantoj, kompilita de Katalin Smideliusz surbaze de la notoj de Audrey Childs- Mee, kun la helpo de Mila van der Horst-Kolinska kaj Gu Jian-hua.

IEI-Den Haag, 1995

DEVIGAN INSTRUADON Aŭ REALAN VOJON

„Esperanto estu instruata en ĉiuj lernejoj, ĉiuj altlernejoj … devige … Kiel la j la germana…” ;

FROM ĉi Niibogada samideano, ĉu ne? Mi estis en la loko, kie e revo realiĝis. Ĉi tie mi provu transdoni miajn personajn sentojn kaj KA —

En la lernojaro 1993-94 mi instruis E-on en la Internacia Instituto e sj tro, Entreprenado kaj Juro en ukrainia urbo Slavjansk. En tiu privata alt perdi estas kreita katedro de Esperanto kun kelkaj etataj postenoj (en la menciita I jaro samtempe laboris 5-6 geinstruistoj) kaj foje okazadis semajnaj a en = soj, kutime en ripozejo apud la urbo. La instituto bonstatis kaj havis kelkajn

20 e IPR 95/1

lojn da nur ĉeestantaj studentoj – do, ĉiu instruisto dum la jaro instruis la lingvon al kelkaj centoj da studentoj kaj funkciis koresponda fako.

Do, danke al la energio kaj la ĥorganizaj talentoj de konata esperantisto Gennadij Silo establiĝis la katedro kaj… Mi persone spertis tiujn: En ĉiu lernogrupo mi vidis 0-1-2-3 homojn, farantajn pli ol mi postulis (kelkaj ĝenerale ellernis E- on ie „flanke” kaj propradezire perfektigis siajn sciojn – nu, tiaj homoj kutime ne trovas E-klubon kaj rapide fariĝas „niaj homoj” – sed ĉi tie temas ne pri ili). Ankoraŭ eblas diferencigi personojn (ordinare personinojn), kiuj diligente lernas ĉion, ankaŭ Esperanton, ne tro pensante pri neceso kaj utilo. Ĉiuj aliaj ne volis lerni E-on. Aktive ne volis. Ne vidis neceson. Pri tio tute ne interesiĝis. Mi devis klopodi, ke ili almenaŭ ne malhelpu al la aliaj. Kaj temis pri absoluta plejparto…

Do, mi riskas konstati foreston de aktiva scipovo de la lingvo ĉe studentoj – sed nur tio povus pravigi ĉiujn elspezojn – alie E-o egaliĝus al ĉiuj aliaj lingvoj, malfacilaj por ellerno. Miaj lernantoj ne povis uzi E-on, kvankam sufiĉe multaj el ili bone. legis tekstojn el Juna Amiko, respondis tipajn demandojn per tipaj respondoj, kio tamen ne atestis pri scio de la lingvo. Scipovo parkeri verson aŭ kanti romancon nur donas la esperon, ke tiu homo eble fariĝos esperantisto, kondiĉe, ke li havos allogajn perspektivojn antaŭ si.

Mi ne celas (ĉar ne povas) plene respondi ĉi tie al la demando, ĉu povas deviga instruado de E-o doni bonajn fruktojn. Mi supozas, ke se ni en Slavjansk pli bone organizus postinstruan periodon, scipovus inviti eksterlandanojn, pli pripense konvinki pri avantaĝoj de E-o – ni havus pli multe. Eble.

Sed laŭ mi, ĝenerale, ekzistas certa „magia cirklo” por ke E-o utiliĝu konkrete kaj estu senduba valoraĵo por ĉiu, same kiel nun oni konsideras la anglan. Necesas havigi ĝin al multaj personoj, krei E-medion eksteran; sed por ke oni lernu nian lingvon, bonvole kaj propradezire, bezonatas jama ekzisto de tiu medio, oni vidu, al kio celas niaj streĉoj.

E-o vere estas tre simpla (belsona, riĉesprima ktp.), sed tio enreale ne sufiĉas – tro multaj akireblaj allogaĵoj (kaj necesoj) ekzistas ĉirkaŭe. La plej certa konstato estas: fari „grandajn saltojn” ne eblas – nek en ekonomio, nek trans la lingva bariero. Vere, nur „paŝon post paŝo, post longa laboro” realigeblas iaj ŝanĝoj. Ni ja scias – kiam bluaj revoj realiĝas, ili perdas la virgecon de revoj. Nia movado estas (kaj ĉiam restos laŭ mi) iom idealisma, kiel ĉiu el ni, malgraŭ ajnaj sortaĵoj. Multaj, tre multaj homoj ne estas tiaj – kaj verŝajne tio estas normala. Sed ni devas tion konsideri. Per bastono eĉ al paradizo oni ne pelu. :

Estas vere paradiza revo – centoj, miloj da homoj, studantaj E-on, komuna entuziasmo kaj rapida progreso. Sed ni ĉiam devas reale limiĝi – elekti realan vojon, antaŭvidi realajn rezultojn.

Aleksandr Malacion – Movado jan.1995

IPR 95/1 e 21

— pàgina 13 del PDF —

El la sekcioj kaj landoj ALBANIO

PROPAGANDO DE ESPERANTO EN LA AMASKOMUNIKILOJ

La Albana Esperanto-Ligo festis sian kvarjariĝon la 9-an de marto 1995. S-ro Jaupi kaj s-ro Hasani, la estroj de la lokaj E-societoj „Durres” kaj „Kukes” regule aperigas informojn en la radioelsendoj pri la E-agado. La tutlanda instruista revuo „MESUESI” en decembro en du sinsekvaj numeroj publikigis artikolon verkitan de s-ro Bardhyl Mezini pri la valoro, neceso kaj instruado de la internacia lingvo. Simila artikolo emfazanta la aktualecon de Esperanto por la Eŭropa Unio aperis en la ĉiutaga ĵurnalo „RILINDJA”. (Laŭ tiu artikolo oni ekfunkciigis korespondan kurson). Ankaŭ s-ro Beqiraj, la estro de la nova junulara E-organizaĵo (AUEJ) intervjuiĝis rekte en matena televidprogramo. Krome oni elsendis 30-minutan konversacion kun s-ro Vasil Pistoli, prezidanto de AEL kaj s-ro Bardhyl Mezini, estrarano de AEL kaj sekciestro de ILEI. Ili parolis pri la agado de AEL kaj pri la propeŭdetika valoro de E-o. La koncerna redakcio pretus elsendi ĉiusemajnan 30- minutan E-kursprogramon, se AEL disponus pri taŭga materialo. Eble Mazi en Gondolando povus esti bona komenco por tiu celo.

Informis: Bardhyl Mezini, estrarano de AEL por enlanda agado

Aŭstralio

Instruistoj kaj lernantoj flugis el ĉiuj aŭstraliaj ŝtatoj kaj ankaŭ el aliaj landoj por partopreni la Somerlernejon, okazintan inter la 9-a kaj 20-a de januaro en Adelaide. La lernejon en Adelaida kongresejo oficiale malfermis S-ro Rob Lucas, Sud-Aŭstralia ministro pri edukado. Aliaj parolantoj en la malferma ceremonio estis juĝisto Kep Endreby, prezidanto de la Aŭstralia E-Asocio, kiu parolis pri la Adelaida UK-97 kaj prof. Alan Bishop parolinta pri la projekto Ekparoli traktanta la propedeŭtikan valoron de Esperanto por angleparolantaj lernantoj de aziaj lingvoj en aŭstraliaj lernejoj. Fermante la ceremonion oni prezentis parton de la videa instruprogramo „Mazi en Gondolando”. Max Wearing (el Eventoj N.0071)

Tri lernejoj de la regiono de Melbourne, ĉefurbo de ŝtato Victoria, komencis instruadon de Esperanto al naŭ- kaj dekjaraĝaj infanoj de la kvina kaj sesa klasoj. Ili atendas salutkartojn de aliaj lernejoj, kie estas instruata Esperanto. Eksterlandaj poŝtaĵoj multe instigus la infanojn kaj lerni la lingvon, kaj korespondi eksterlande por esplori diversajn kulturojn.

La ministerio pri edukado en Victoria devigas la elementajn lernejojn instrui lingvon alian ol la angla, kaj konsentis pri instruado de Esperanto.

Jen la adresoj de la tri lernejoj: – S-ro D. Dulf, lernejestro, Clayton North Primary School, 1714 Dande-

nong road, Clayton, Victoria 3168, Aŭstralio

22 e IPR 95/1

– S-ro Peter Bozes, lernejestro i ; road, Edithvale, Victoris Sf0e kial Primarz School, Edithvale

S-ro Neil Cunnningham, lernei , est i road, Carrum, Victoria 3197, Aleko Carrum Primarz. Schocl, Walkers

y TR. Bishop o (elE iN Belorusio el Eventoj N.0075)

PRI ORGANIZADO DE KORESPONDAJ KURSOJ

La ideo longe ŝvebis en la aero kaj iĝi o lo | aj realiĝis aŭtune de 199. istoj Nssruputiligi provizore prilaboritan lernolibron pri Krano LEN oK Gm lato ep aron kun ĉ. 3000 vortoj, krome ni verkis komputilan m Kiotaro

lernantoj havas multe da demandoj ri la materi

Cio pretas, sed kiel ni havos — vastigi informojn per la gazetoj, kiuj havas sufi Vis tion. Venis nur du leteroj! Sed ni publikigis lorusa Junulara gazeto „Znamja Junost?” la publikigo kaj preskaŭ ĉiuj niaj nunaj tikolo.

plej bona maniero ŝajnis esti dis- Ĉe grandan eldonkvanton. Ni proampleksan artikolon ankaŭ en be- . Leteroj venas eĉ pli ol tri monatojn post kursanoj eklernis Esperanton pro tiu ar-

formas la kursanojn pri p jn, ; s vortaron. Krom tio ni in- Jn pri la aĉetebl i ati : a KOLINI a baldaŭ aperigos E-revuon. 997aj libroj kaj atingeblaj renkontiĝoj. Nia klubo

“Tala Kaudo : : ree a A estas de 16 ĝis 65 jaroj. Ili loĝas en la io TA deo ; t-i : de la kurso. Novaj lernantoj estas Lorno Room Sp pron M.Selestov, st. Sovetskaja 18-6, 222160 Ĵodino, Belorusio

E-Klubo „Verda Lumo ”, p.k. 124. 220116 Minsk-116, Belorusio

FRANCIO

INTERŜANĜO PRI INSTRUADO

animantoj de groj di fl Jro renkontiĝon de aktivuloj (Be kursgvidantoj kaj ; : Jj de la pariza regio iui ; : E = : J bone instrui kaj konservi Pd spcndaĝ no), kiuj deziras interŝanĝi ideojn por pli

Ok aktivuloj ĉeestis la unuan renkontiĝon, kaj 17 la duan en novembro 1994

K.. du : :

kaj IK) Snkomaĝo okazis la 14-an de januaro 1995, Vigla interŝanĝo de spertoj

La DRA, dig la Ĉeestantoj riĉigis ĉiujn partoprenantojn. Multaj ludoj kaj kumentoj (pli ol 50) estis prezentitaj. Ĉiu klarigis kiel li instruas “Kam aj

IPR 95/1 e 23

— pàgina 14 del PDF —

tekniko, ekzercoj ktp…). Entute riĉigaj kunvenoj, tiel interesaj, ke estis decidite kunveni en ĉiu dua monato.

Se vi deziras partopreni kaj ricevi kolokvion, bonvolu skribi al:

Jean Marin, 9 rue Adrien Lejeune, F-93170 Bagnolet (Tel.:= 33-43-638748)

CITAĴO EL LA 95JARA PROGRAMO DE LA KVINPETALO

„Julio 07-12. Lerni novan metodikon kun ĉarma instruistino? Katalin Smideliusz, aŭtoro de specifa lingvokurso, IEI-kunlaborantino, trejnas vin plezure. Paralele Lucien Durandeu estos je dispono por pritraktadi la lingvon.”

Post la pasintjara sukcesa metodika trejnado La Kvinpetalo denove okazigas staĝon por E-instruantoj.

F-86410 Bouresse, Route de Civaux, Francio

GERMANIO

INTERLINGVISTIKO

La germana scienca Societo pri interlingvistiko (germana mallongigo „GIL”), sub gvido de Detlev Blanke okazigis de la 18-a ĝis la 20-a de novembro 1994 en Berlin sian 4-an jarkonferencon. Ligita al ĝi estis faka programo kun 14 prelegoj sub la kadra temo esperantologio, kiujn aŭskultis 35 personoj. GIL eldonas germanlingvan bultenon, kiu estas regule sendata i.a. al la plej gravaj germanaj bibliotekoj.

La germana profesiula scienca Societo pri aplikata lingvistiko (germana mallongigo „GAL”), unu el la du plej gravaj germanaj lingvistikaj organizaĵoj, same kiel en 1993 ankaŭ en 1994 enkadrigis prelegojn pri Esperanto. En la kadro de la 25a kongreso de GAL, 21-a ĝis 23-a de septembro 1994 en Trier, en la oficiala faka programo estis prelegoj de s-ino Sabine Fiedler, Leipzig (Frazeologismoj en Esperanto) kaj de d-ro Detlev Blanke, Berlin (Pri specifaĵoj de tradukoj en Esperanto). En vol. 27 de la serio Forum Angewandte Linguistik, eldonata de GAL, sub la titolo Fachkommunikation (faka komunikado), aperis kontribuoj de Sabine Fiedler Lingvistikaj faktekstoj en la angla, germana kaj en Esperanto – interkultura komparo, kaj de Detlev Blanke Faka komunikado en planlingvoj.

Ankaŭ tiuj ekzemploj montras plian fojon, ke kompetentaj lingvistoj-interlingvistoj kapablas eniri la fakprogramojn de lingvistikaj kongresoj, kiun eblon oni tro malofte utiligas.

(el Literatura Foiro)

Detlev Blanke (Eventoj N.0071)

HISPANIO

INTERUNIVERSITATAJ RILATOJ PER ESPERANTO

La universitata E-asocio „Rosetta” de Murcio, Hispanio informas, ke, kiel rezulto de iniciato de murciaj e-istoj, la Universitata Instituto pri Ekonomiko de Lodz (Polio) starigis plenajn rilatojn kun la Fakultato pri Ekonomikaj Sciencoj de Murcio. Por starigi la unuajn kontaktojn inter ambaŭ oficialaj institucioj vojaĝis

24 e IPR 95/1

al Polio la dekano de la Murcia Fakultato. Es la dekano . Estas kro grupo j [patoj vojaĝis Januare-februare al Murcio. ANO, emuo etere, la dekano de la Murcia Fakultato dezi igi simi dekar ; ziras starigi similaj j kun la Universitatoj de Pekino aŭ Tokio. Pliaj informoj kaj “FRO a xg Pedro Antonio M. Valverde, advokato, Av. Libertad, 6-2. E-30009 Marcia

kikar (el Eventoj N.0074)

PROGRESO EN LA BUDAPEŜTA E-FAKO

La Esperanto-fako de la Universitato ELTE en Buda la ĝenerala pli malfavora situacio de E-movado en Hu nombron de studentoj: 20 komencantoj

peŝto progresas malgraŭ rafa ngario. Ĝi havas rekordan udent n. En la fako studas 7 studentoj

Jaro, 4 en la tria kaj 4 en la lasta. Alvenis la tempo de get A Ke

ada rd unu Golden-filo aliĝis al la E-fako. La kvaran jaron partoprenas du polaj ~ia EN = E speguliĝas ankaŭ en tio, ke la junuloj enkaŭ iĝa ŝ ; SRN “om ĝas ĉirkaŭ la „verda tablotuko” en kafejo por pridiskuti la ver- La dua grupo de la internacia fako dili j i 1 gentas jam en sia kvara partoprenantoj venis el 6 diversaj landoj: Finnlando, Francio, masego surd

ESPERANTO EN BORUĝERDO Boruĝerdo estas unu el la plej antikvaj urboj de Irano kun pli ol 200 mil

dadon. Lastatempe multaj turistoj 1pe J turistoj frekventas la urbon, la lokaj e istoj lonte akceptas Ĉiujn samideanojn, kiuj deziras vojaĝi tien. KR pri

Informis: S-ro Masud Gudarzy, No 38 [ 1 poni fmi aos y. No 38, Sh. Maleki Lane, Siavosh Str., Azadi

SVEDIO

ESPERANTO-FAKO EN LA KARLSKOGA POPOLA ALTLERNEJO L. ~= Sm rammsoom amo estas 18 gelernantoj el ses landoj: Danio, Finnlando or 1 10, Svedio kaj Tanzanio. Multaj studentoj 1 ‘ aliaj kursoj: Eŭropaj kursoj j kaj aj EO NI ku ): vesperaj kaj someraj kursoj. (Lastj i E-lernantoj.) Oni uzas la lernolibrojn kai i p ps MT oi antoj, lolibrojn kaj metodikon de Lars Forsman. Li lernolibrojn por komencantoj, progresantoj kaj por rapida lernado. Dufoje 53

Semajno ili lernas en lingvolaboratorio kaj ha ialaj ionojn, kiam ili lernas kantojn kun Andreo kaj Nataŝa Pra ; —E-E.

IPR 95/1 e 25

— pàgina 15 del PDF —

La Esperanto-fako ekzistas ekde 1988. Ĝin partoprenis jam penseme sra 98 30 landoj. Ĉiun someron estis unusemajna internacia negra = -aŭo u -romGA j a ; ĝis la Svedan Kongreson kaj en 1991 la Internacian Junulart ongreson. En 1995 oni planas organizi Esperanto-kurson por estontaj lingvo-instruistoj, L= antaŭe ne studis Esperanton. La Esperanto-fako havas propran Lq 2 : (reĝisoro Anne Sofie Robinson), kiu surscenigis jam multe da E ? E is L ; ankaŭ tripersona kantgrupo nomata „Trifolio” konsistanta el eksstudantinoj. digis sian kasedon en la Altlernejo. zorai ? pure popa ma roko estas ĉiuj kondiĉoj por lernado. ĉu poo kis mar e e j ĉe la bela lago Mĉckeln kaj havas der metrojn sude de la urbocentro, ĉe In certo uo ve Ĉiuj j loĝ rtaj ĉambroj prop o tan urbeton. Ĉiuj studantoj loĝas en modernaj, apa 2 ke LO novlakas j io. (La kuirejo kaj la televidaj ĉambroj estas komunaj). mi reden dafiro kia saŭno kaj en la lerneja biblioteko estas multe da E-libroj.

i aliaj j vi 94/3-an numeron de IPR. La Red.) „semi EG Informis: la studentoj de la Karlskoga Popola Altlernejc

SVISLANDO

Lj a Bovet, Cseh … Gacond!

E ri metodiko de la esperanto-instruado oom, omo „e kon eklo, Ĉapo en minisoito, kiu spegula a variecon de ra, povas reale jni = topologo kaj pedagogo kia Claude Gacond.”

CP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds, Svislando (el Literatura Fot

USONO

/ zi » , SOMERA UNIVERSITATO EN USONO KOJN kad “= Someraj Kursoj ĉe San Francisca Ŝtata Universitato okazos de 26-a de j

ĝis 14- julio 1995. di gu sa 50-a Datreveno de la Unuiĝinta Naciaro POMO E LE kun la E-kursoj la 26-an de junio. Partoprenos multaj gravuloj de S gresos tie ankaŭ Mondfederalistoj kaj aliaj goal kursoj estas 345 USD por 3 semajnoj. kizo

SOLO USD, depende de ĉambrokategorio, por 3 semajnoj, kun 3

a» Moplkkikindaj kursanoj estas aparte bonvenaj Krom la studado evidente okazos i. distra programo, prelegoj, kantfestoj ktp. a km kato vian atenton, ne hezitu skribi al: S-ino Cathy sp 410 Darrel Road, Hillsborough, CA-94010, USA, Tel.:“- 1-415-342

26 e IPR 95/1

LA 10-AJ ESPERANTAJ PEDAGOGIAJ TAGOJ

(landa lingvopedagogia konferenco)

La konferenco okazis inter la 25-a kaj 26-a de februaro 1995 en Budapeŝto. Ĝin partoprenis ĉ. 60 hungaraj esperantistoj. Gastoj venis ankaŭ el Argentino, Germanio, Jugoslavio, Kroatio, Rumanio, Rusio kaj Slovakio. Anstataŭ arbitra ĵurnalista resumado, mi raportos pri ĝi paŝo post paŝo, en kronologia vicordo.

MALFERMO

Post la komuna kantado de nia himno, s-ino Zsuzsa Barcsay, estrara komisiito de ILEI salutis la ĉeestantojn. Poste ni omaĝis al niaj lastjare forpasintaj kolegoj, inter ili al s-ro Alfonz Pechan, redaktoro de la hungara Esperanto-vortaro. La unua tago estis memortago omaĝe al Andreo Cseh. La memortagon iniciatis s-ino Katalin Smideliusz dum la pasintjara konferenco. (Pri Andreo Cseh kaj lia metodo ni povis legi en la 94/1-2-a numero de IPR, en la nuna raporto mi klopodos ne ripeti tiujn informojn.) Krom la ĉeftemo ni povis ĝui la ekspozicion de Literatura Foiro kaj la tagon fermis la asembleo de la hungara ILEI-sekcio.

FESTPAROLADO

Ni povis aŭskulti la personajn memorojn de Eva Farkas-Tatar, kiu mem estas Cseh-instruisto. (Krom ŝi en Hungario estas nur du aliaj diplomitaj Cseh-instruistoj, nome d-ro Ferenc Jaki kaj s-ino Katalin Smideliusz, tutmonde estas ĉ. 30.) Si partoprenis la UK-on en Kopenhago 1962. Laŭ ŝi, bona instruisto de Esperanto estas kvazaŭ pastro. Ni devas elaste instrui, t.e. se la lernantoj ankoraŭ ne estas pretaj akcepti ion, ni provizore rezignu pri la afero. Se la lernantoj estas freŝaj ni instruu pli, se ili estas lacaj, ni instruu mapli ol planite. Ne la instruisto estu la grava, oni ne devas miri pri niaj kapabloj. Ni devas veki en la homoj la senton: «jen, mi scias ankaŭ tion.» Per tio ni povas feliĉigi la homojn kaj tio gravas. Tiu tasko estas iom astreca. Unu el la konsiloj de Cseh diras, ke ĉiuj konsiloj estas superfluaj, se nian laboron vivigas amo al Esperanto kaj al la gelernantoj.

NOVAJ ESPLOROJ PRI CSEH Siajn lastajn jarojn Andreo Cseh devis pasigi en hejmo de maljunuloj. Kvankam onidire li estis tre kolektema homo, dum la translokiĝo granda parto de la postrestaĵoj pereis. Dank’ al Katalin Smideliusz, el la restantaj memoraĵoj ni povis vidi unikan ekspozicion dum nia konferenco. En la Internacia Esperanto Instituto ŝi partoprenas la esploradon de la postrestaĵoj. Tiom pli, ĉar inter tiuj aĵoj malgranda parto estas hungarlingva. Interalie oni retrovis du skatolojn en IEI kun Cseh-korespondado. Ni povis trafoliumi lian memorlibron, kiu enhavas

IPR 95/1 e 27

— pàgina 16 del PDF —

gepatran vojprovizon kaj amikajn leterojn el la jaroj 1918-1920. Estas aparte kortuŝa lia korespondado el 1933, kiam lia patrino grave malsaniĝis kaj fine’ mortis. Otto Cseh, lia patro, tiam restis sola, ĉar Andreo ne havis gefratojn. Ĉefe pro financaj kialoj la filo ne povis partopreni la entombigon. El la prelego de Katalin ni eksciis multe da informoj pri Andreo Cseh, kiuj ĝis nun ne estis publikigitaj. Estas grave, ke oni kolektu tiujn informojn en biografion, antaŭ ol pereus eĉ tio, kio restis. Aŭtune, okaze de la datreveno aperos memorlibro en la redaktado de K. Smideliusz omaĝe al Cseh, surbaze de la trovitaj materialoj. Kontribuos pluraj

granduloj de nia movado: Boulton, Charters, MacGill, Roelofs, Tonkin k.a.

SEMINARIO PRI LA CSEH-METODO Post tiu ĉi historia parto sekvis la prezentado de la metodo fare de s-ino Smideliusz kaj s-ro Atilio Rojas el Argentino. Ili praktike prezentis al ni tiujn principojn, kaj karakterizajn trajtojn, pri kiuj vi povis legi en la menciita IPR-numero. Ni vidis, kiel funkcias la teknikeroj en la praktiko. Tiun tagparton finis prezentado de la Cseh-instruhelpiloj el la kolekto de la ĉeestantaj instruistoj. Post ilia prezentado analizis la metodon Stefan MacGill, kaj lin sekvis multaj aliaj ĉeestantoj. Stefan MacGill: «Cseh estis ne nur teoristo, sed praktikisto, kaj en sia tempo li estis tre avangarda. Lia metodo estas cellingva, kio tiutempe tute ne estis kutima. La metodo estas konversaciiga, kaj tiel la nocioj ligiĝas rekte al la ideoj. Pro tio superfluas komence multaj gramatikaĵoj. Mem la metodo estas zorge elpensita kaj bone ordigita. (El tiu vidpunkto ĝi estas la plej ellaborita sistemo ĝis nun en Esperantio.) Ĝia malavantaĝo, ke ĝi celas ne rekte la komunikadon, sed la nuran priskribon de la (nereala) mondo. Ĝi ne estas verbocentra kaj la korusan ripetadon nuntempe oni ĝenerale ne uzas en la diversaj metodoj. La plej bona omaĝo estu al Andreo Cseh, ke ni estu same avangardaj, kiel li estis tiutempe. Tio signifas, ke ni transprenu el la Cseh-metodo kaj el la aliaj metodoj la bonajn elementojn.» Atilio Rojas: «Estas tre grave, ke oni organizu laborgrupojn dum la lernado.» Katalin Smideliusz: «La celo de la seminario estas prezenti la puran metodon. Sed ni ne deziru havi unusolan metodon, ni kolektu ĉiujn trukojn, kiujn ni povos poste apliki.» Jozefo Horvath: «En la fiŝ-kursoj unue ni uzas Cseh-metodon, poste ni instruas la tutan gramatikon kaj la tria ŝtupo denove estas Cseh-metodo, sed jam iom alie. Oni povas multe pli rapide uzi Cseh-metodon, se unue oni instruas la gramatikon.» Katalin Smideliusz: «Tio ne eblas. La tria ŝtupo de Jozefo Horvath uzas rektan metodon, sed ne Cseh-metodon. Ni ne miksu la nociojn, kvankam la Cseh-metodo baziĝas sur la rekta metodo, ĝi havas tamen specifajn trajtojn.» Atilio Rojas: «Unue ni devas informiĝi pri la lernantaro. Antaŭ la Cseh-kursoj oni plenigas enketilojn. Krome ni devas iom studi la lingvon de la kursanoj. In-

28 e IPR 95/1

Riĉmŭiĝi pri ili ; : i | : kimo ia prononco, pri la mankantaj fonemoj, ĉu la verbo gravas en ilia Blazio Vaha: «La prelego de Katalin pri la historio de 1 i i prel a metodo fortigas

komunumon. Por ricevi realan bildon pri Cseh, ni devas trovi por la huno Teme istojn, kiuj venas el ekster nia komunumo. Mia demando: ĉu uzante la metodon oni postulas konmplekajn respondojn aŭ akceptas ankaŭ elipsajn frazojn?» E – “mana erca ni m kompletajn respondojn, poste sufiĉas elipsaj frazoj.»

r Rados: «Estas problemo de la metodo, ke kun i i i eeo” parto de gramatiko oni ne Katalin Smideliusz: «Nuntempe oni preferas alilandajn i ]

jn instruantojn en la kursoj

sed alilanda instruisto ne kapablas komence instrui la tutan menco Ing e

k ASEMBLEO DE LA HUNGARA ILEI SEKCIO

S-ino Marta Kovacs raportis pri la agado de la sekcio en la pasintaj kvar jaroj Fininte sian raporton ŝi informis la anaron, ke pro diversaj familiaj riton i si plu povas estri la sekcion. Do sekvis la redivido de la taskoj ene de la sekojo Pri la membraro kaj ekspedo de IPR zorgos s-ro Laszlo Gados, pri la subveticioj fino Erika Toth, pri la perado de Juna Amiko f-ino Monika Molnar, pri la ka ganizo de Pedagogiaj Tagoj s-ino Zsuzsa Barcsay. Fine ni ne sukcesis elekti novan sekciestron, la sekciestro provizore restas s-ino Kovacs.

DIMANĈE

Ni komencis la tagon kun medita horkvarono gvidita de s-ino Eva Farkas-Tatŝr Poste ni partoprenis publikan lecionon de Karolina Kocsi Sz6dy el urbo Veszprem. La lernantaron formis grupo de mezlernejanoj, partoprenantoj de la paralele funkcianta SOJLO. Ni povis rigardi ankaŭ la provlecionon de la Maziserio. S-ro Stefan MacGill raportis pri ĝia preparado kaj ni analizis la materialon. La kolegoj, inter ili ekzemple d-ro Vaha, havis plurajn proponojn por la eventualaj ŝanĝoj. Ni esperu, ke niaj proponoj alvenos ĝustatempe kaj MON Voio

Jozsef Nemeth

Internaciaj kontaktoj

Po rfankeanj ESPERANTISTOJ EN HUNGARIO

ntaŭ nelonge vizitis la bazlernejon Nagy Laszlo en urbo

. . LI Pa a (Hungario) la geedzoj Rossler el Germanio. lli rigardis la Ĉlibraitoinstruhoron de Jozsef Nemeth, gvidis la Esperanto-fakrondon de s-ino Edit Kovacs kaj interkonatiĝis kun la nova direktoro de nia lernejo, kun s-ro Robert Radi. Franz kaj Rita Rossler vivas en sudokcidenta Germanio, ili

IPR 95/1 e 29

— pàgina 17 del PDF —

ambaŭ estas muzikinstruistoj. Franz ankaŭ komponas, skulptas, tradukas, skribas sciencajn kaj literaturajn verkojn, ŝi aldone desegnas kaj pentras. Aperis iliaj libroj, estis ekspozicioj kaj koncertoj kun iliaj verkoj.

Eble ne estas tute hazarde, ke vi jam plurfoje venis al Hungario? Kian kontakton vi havas kun nia lando?

Nia interesiĝo pri Hungarujo jam fontas en niaj fruaj jaroj, kiam ni studis pianon pere de la Bartok-a «Mikrokosmos». Tiutempe por ni la vorto «Gyermekeknek» („Por infanoj”, titolo de pianokajero) ankoraŭ estis fabela kaj sekretoplena. Tiam ni forte ekŝatis la hungaran muzikon. La aktualaj kontaktoj ekestis pro kaj pere de Esperanto. Ni instruis en 1992 en Bratislavo muzikon en la unua feria Esperanto-gimnazio de ILEI. Tie lernis ankaŭ hungaraj geknaboj. Vizitante ilin la postan jaron, ni venis ankaŭ al PApa. La kontaktoj kun la lando firmiĝis kaj vastiĝis.

Ĉu vi venas nur turismi aŭ viaj vojaĝoj havas ankaŭ aliajn, eble fakajn celojn?

Intertempe ni havas plurajn konatojn kaj amikojn en Hungario. Por viziti ilin, sed ankaŭ por lerni la lingvon, por pli bone konatiĝi kun la geografio, homoj kaj kulturo de la lando ni jam plurfoje revenis. Laste ni en Papa produktigis du el niaj libroj, ĉar ni aprezas la hungaran talenton kaj sperton en ĉi tiu kampo. Dum nia vizito ni povis priparoli ankaŭ venontajn ekspoziciojn de niaj verkoj en Papa kaj en almenaŭ du aliaj hungaraj urboj.

[La ekspozicioj en Papa okazis en aprilo 1995. Noto de la Red.]

Kial vi eklernis la hungaran? Kia estas nia lingvo per la okuloj de alilingvano? Kiam ni ie vojaĝas, ni provas lerni almenaŭ iomete la regionan lingvon por povi kontakti ankaŭ homojn, kiuj ne havas eblecojn lerni iun fremdan lingvon. Rilate la hungaran aldoniĝas la intereso penetri en sufiĉe fremdan lingvosistemon, la -emo venki tiun antaŭe ŝajne ne supereblan limon. Kvankam la hungara estas por ni malfacila, sed ĝi evidentiĝis pli logika ol antaŭvidite kaj oftaj respegulaj formoj kun la germana multe helpas.

Oni povas sufiĉe facile komuniki en Eŭropo per via gepatra lingvo. Tamen vi ek-

lernis Esperanton. Kial? Kion signifas por vi la internacia lingvo?

Ni sufiĉe hazarde kaj malfrue trafis Esperanton, tamen rapide ellernis ĝin kaj baldaŭ estis konvinkitaj kaj pri la lingva sistemo kaj pri ĝia komunika valoro. Malgraŭ nia vasta lingva bazo (humanismaj, ĝermanaj kaj latinidaj lingvoj) ni antaŭe nur tre malofte havis kontentigajn, rektajn kontaktojn kun alilingvanoj. Nur Esperanto ebligis transponti la lingvajn kaj kulturajn obstaklojn, ĝi estas pli intima komunikilo ol iu ajn alia, tamen ĉiam fremda lingvo. Nun ni havas kontaktojn kun multaj diversaj lokoj en la mondo, kio vastigas niajn sciojn kaj kon-

tribuas al pli bona interkompreniĝo inter anoj de diversaj popoloj.

30 e IPR 95/1

Mi scias, ke vi konsideras tre grava la lernejan instruadon de Esperanto

Jes, se ĉiu junulo en la mondo en la lernejo studus Esperanton, tio multan tempon povus ŝpari. Nacia lingvo nur post longega tempo kaj nur esceptokaze siR ellernebla. Sed pere de Esperanto oni havus post akceptebla tempo komunan lingvan bazon (kiun ĉiu devus lerni, ne nur la lingvaj «minoritatoj»!), kiu ebli samrajtajn kontaktojn inter la diversaj lingvaj komunumoj. Pro tio ni E l hungaran lernejan sistemon, kiu ebligas la lernadon de Esperanto en certa kadro de la oficiala lecionaro. Ni esperas, ke via lando en ĉi tiu rilato daŭrigos si modelan funkcion kaj ne cedos al eksteraj premoj. id eiaj

per p pri la granda antaŭmarŝado de la angla en la mondo?

a angla lingvo estas – kiel ankaŭ ĉiu alia – interesa kulturli ; ĝi maltaŭga kiel internacia helplingvo. Unue, ĝi estas tro E A Fia pri la ortografio kaj prononcado). Due, ĝi estas nacia lingvo, kiu ŝparas al la anglalingvanoj ĉian lernadon de fremdaj lingvoj. Trie, ĝi estas ‘okupa lingvo, kiu akre sentigas la potencorilatojn en la nuna tempo. (Antaŭe angla koloniismo nun usona mondregado post la dua mondmilito. Pri la komparebla iama funkcio de la rusa en via lando ja oni ne devas paroli.) Kvare, ĝi baras. preskaŭ ĉian intereson por aliaj lingvoj kaj kulturoj. Kvine, la kulturo aŭ malkulturo ligita kun la usonaangla lingvo detruas la apartajn trajtojn de aliaj gentoj aŭ popoloj. Ni esperas, ke

“la hungaroj pli prudente konservos siajn apartaĵojn kaj ne tiom facile subigos sin

al tiaj influoj kiel aliaj mondregionoj, ekzemple ankaŭ la nia. Kontraste Esperanto ebligas egalrajtan komunikadon, respektante kaj tiel konservante la indi-

piĝuseon de homoj kaj homaj grupoj, malhelpante unuforman formikecan estonecon.

Kiuj estas la kaŭzoj, pro kiuj Esperanto ne povis ĝi 1 ] igi kiom Zamenhof antaŭ pli ol knaro imagis ri = EALTNAPEN AM KAKE La precipaj obstakloj estas jenaj: Nek la unuopaj homoj, nek la politikistoj konas la avantaĝojn de Esperanto. Se ili spertus (kiel ni) kiaj kontaktoj post nur jarduona “lernado de Esperanto estas eblaj, ili tuj konvinkite voĉdonus por Esperanto; ĉiu senkona antaŭjuĝo malaperus. Alia problemo estas, ke la regantaj elitoj havas la eblecon lerni grandajn naciajn lingvojn, nun ili eluzas propraprofite pajn tiajn kontaktojn kaj ne volas perdi siajn privilegiojn. Certe ankaŭ la moderna vivo» ŝajne konkretiĝinta pere de la angla lingvo logas multajn. Ankaŭ la emo simple sekvi senpripense la fluojn de la historio malhelpas la rapidan

«enkondukon de Esperanto. Kaj monda socio, kiu ne kapablas venki ekz. la daŭran

mortadon de infanoj pro malsato, certe same ne havas la moralan instigon starigi Justan lingvosistemon en la mondo.

Jozsef Nemeth

IPR95/1 931

— pàgina 18 del PDF —

POST LA SENPAGA KORESPONDA KURSO

Antaŭ 15 jaroj mi eldonis en Britio la unuan senpagan korespondan kurson, kaj mi mem korektis lecionojn de pli ol 300 lernantoj dum malpli ol unu jafo (unu tagon venis eĉ 17 lecionoj samtempe, kaj oni interesiĝis pri la projekto el 18 landoj). Sed kio okazis post la 10-a leciono? Kelkaj el la kursanoj ĉeestis asociajn kunvenojn, kie ili aŭdis: „Ni uzos la nacian lingvon, ĉar estas unu/du komencantoj inter”, aŭ ili komprenis nenion, ĉar sperta esperantisto tro rapide parolis pri malfacila temo. Nur manpleno el ili restis en la E-movado.

Ĉisomere mi faris mian okan viziton al Gresillon, kaj tie mi festis la 30an datrevenon de mia geedziĝo kun franca instruistino, kiun mi renkontis tie. La feston ĉeestis 50 samideanoj el 8 landoj, kaj inter ili estis brita geedza paro, kiu dum multaj jaroj laboregis en la E-movado, sed dum la lastaj dek jaroj trovis alian flankokupon, ĉar ili ne plu kredis en la sukcesa estonteco de la E-movado. Post kelkaj tagoj en Gresillon la brita paro diris: „Jen estas la vera Esperantujo!”

Do, jen taŭga celo por anoj de korespondaj kursoj, ĝi bezonas NUI bonan propagandon fare de la naciaj movadoj. Oni vizitu la kastelon Gresillon, en la Loire-valo por renkonti kursanojn el diversaj landoj kun simila lingvo-nivelo.

Les Hartridge, 74 Devonshire way, Croydon, Anglio CRO 8BS

Kulturaj aranĝoj en Gresillon en 1995

22.06-07.07. 1-a nivela kaj 2-a nivela kursoj, manaktivaĵoj, komunaj promenadoj, distraj vesperoj.

08-22.07. Trianivelaj kursoj: la unua-nivela kaj la trianivela kursoj daŭros du semajnojn. La unua semajno de la duanivela kurso konsistos el aktivigo aŭ reaktivigo de la konoj kaj la dua semajno el praktika konversaciado. Okazos prelegoj pri la 100 jara datreveno de la invento de la kinoarto kaj pri la influo de la mondmilito al la E-movado.

23.07-05.08. Tri diversnivelaj kursoj. Georges Lagrange gvidos semajnon pri la „arto traduki”. Kimie Markarian proponis organizi „Japanan Semajnon”.

08-19.08. Tri diversnivelaj kursoj. Unu semajno estos dediĉita al „praktika pedagogio”.

19-31.08. Kursoj kaj diversaj aktivaĵoj. Eblas organizi ekskurson al la multaj regionaj vidindaĵoj laŭ la elekto de la ĉeestantoj. Libro-bindado, korbofarado kaj aliaj metiaj laboroj estas antaŭviditaj. Nia libroservo disponigas al la ĉeestantoj la necesan materialon por studi kaj lerni. Vi rajtas jam peti la katalogon. Fine de ĉiu periodo estas eblo organizi ekzamen-sesion. Kandidatoj sin anoncu. Konfirmo de rezervado nur kontraŭ poŝtmarko aŭ respondkupono.

Kulturdomo de Franclandaj Esperantistoj,

Kastelo Gresillon, F-49150 Bauge, Francio, Tel: 41891034

32 e IPR 95/1

INTERNACIA TAGO DE INFANAJ RAJTOJ

E. ĉes la plej granda Bangkoka stacidomo kolektiĝas ĉiutage sennombraj i JO KAE kto Kelfoje ilin atendas parencoj, sed pli ofte kudas ruzmet ptserĉi ilin la t.n. „laborperantoj”, kiuj enreti ĝ ; I . – . . k : vu mnkirojintoo kaj la plej energiajn knabojn, kaj kulo feb pr . aa Eo, „afable ofertas tujan k. kos verti, deksep- kaj deknaŭjaraj gastis en Nederlando por rakonti prr E UEOTO] Al la knabino oni promesis tre bone pagatan la 1 = stino (eŭfemisme por prostituitino), al ki P ukunikabe i arero da : l o), al kiu „servado“ oni minace kurĝ . La junulo devis sklave kaj multh i j kondiĉoj en fabrikoj. La in. invitis CF A : geknabojn invitis CHILDRIGHT WO : E a» . A . RLD i ~A ; fondis la ĵus mortinta nederlanda nobelpremiito D-ro plilar Ti i = A – fortege batalanta kontraŭ ĉiaj formoj de infanekspluatado Bema pii ker kantapkomaaprso. o, problemoj estas la korupta sinteno de det c . ĝe saj Aj MO netojn oj, kiuj facile akceptas monon kaj interŝanĝe firme La 20-a de novembro j iĝi 1 : jam fariĝis la Internacia Tago di j Rajtoj. Ĝi go de In 1 NE ep e ĝuste en tiu tago i sraacioanaj ad infanojn, kiuj fariĝas viktimoj de kapti turm j or mamerto fariĝas j de kaptiteco, entadoj, per- J j, malaperigoj kaj mort j ĉi ti Au a puno. Membroj de ĉi t i IA „oba amase leterojn al registaroj de tiuj landoj, ĉi kiuj infanaj “aro L alrespektataj. Ankaŭ la usona registaro sekve povos atendi mm Nj da

protestskribaĵoj, ĉar en Teksaso dubmoti oj, motive mortko iĝi murdo, kiun li estus farinta en la 17-a jaraĝo. E A oO

Esperantistoj, kial ni ne amase r i : l eagu, skribante prefere en la „bi i Sali MONDMOVADO POR INFANAJ RAJTOJ, VONDELSTRA4T 120, NL-1 054 pamefamo Vo

Peranto en Nederlando: Jac [Ento en, QUES TUINDER, HENEGOUWENLAAN 35, 1966 RH

Por via notlibro

RONDO FAMILIA

En la lastaj monatoj Rondo Famili “Er amilia, la nova organizaĵo por istaj . w . FS a milioj, sukcesis laŭgrade solvi siajn komencajn e klo p koaj ko “ia ĝi ekrigardas al la estonteco. si Li e meia orro Se vi estas esperantista familio (prefere uzata Esperanton enaŭ dum parto de la tempo, almenaŭ kun parto de la familianoj)

IPR 95/1 e 33

— pàgina 19 del PDF —

anoncu vin! Ni registros vin kaj vi ricevos senpage la kunligan bultenon „Cirkulaĵo”. Ne ekzistas membrokotizoj pagendaj, oni nur esprimu la deziron eniri la rondon. :

Se vi havas energion kaj ideojn kaj volas labori por Rondo Familia, anoncu vin kiel kandidaton por la estraro de Rondo Familia. La elektoj okazos perpoŝte dum la venonta somero.

Ni bezonas estraranojn kun sperto pri la movado (tre taŭgas eksaj TEJO-funkciuloj) kaj kun intereso pri Esperanto en la ĉiutaga vivo.

La adreso de Rondo Familia estas ĉe: UEA, Nieuwe Binnenweg, 176, NL- 3015, Rotterdam, Nederlando, E-poŝto: uea(ĝwammes.erc.eur.nl

RENKONTIĜO DE E-FAMILIOJ

La 17-a REF okazos inter 5-12 de aŭgusto en Tata, Hungario, ĉarma, pitoreska eturbo kun monteta ĉirkaŭaĵo 80 km-ojn de Budapeŝto.

REF-ejo: junulara kampadejo kun 4- kaj 6-litaj ĉambroj sur la bordo de lago. La programeroj estos flekseblaj, dependantaj de la bezonoj kaj la vetero: komuna ludado, kantado, naĝado. Samloke kaj preskaŭ samtempe (8-15.07.95) okazos Internacia Junulara Semajno kaj Mezeŭropa Junulara Semajno, do estos ankaŭ komunaj programeroj.

Kotizoj (inkl. la tranoktadon, trifojan manĝon tage kaj programkostojn): por „A”-landoj: 120-170 DEM, por „B”-landoj: 6000-8000 HUF.

Ni atendas la Esperante parolantajn familiojn, parojn kaj tiujn unuopulojn, kiuj volonte okupiĝas pri infanoj kaj pretas organizi kaj partopreni programerojn. Pliaj informoj, aliĝoj ĉe:

Anna Besenyei, Szeremi ŭt 21. IV/20, H-H117 Budapeŝto Tel.: -36-1-626440

HEROLDO DE ESPERANTO

La printempa duobla numero de Heroldo de Esperanto enhavas detalan liston de ĉiuj plej gravaj feriaj renkontiĝoj, seminarioj, internaciaj kursoj, kunvenoj kaj kongresoj, kiuj okazas en Esperanto ĉie en la mondo.

La listo por 1995 detaligas datojn, adresojn kaj programojn kaj nombras pli ol 200 aranĝojn. Oni povas senpage ricevi la supre menciitan numeron, mendante ĝin ĉe la redakcio (Via Sandre 15, I-10078 Vemaria Reale, ltalio). Kiel konate, Heroldo de Esperanto, fondita en 1920 estas la plej populara gazeto en la Internacia Lingvo kaj estas eldonata de laŭleĝe registrita kultura societo sen

profita celo. A. Fighiera-Sikorska, redaktorino

34 e IPR 95/1

ĈU VI AŬDIS?

Antaŭnelonge aperis la dua eld Ĉu vi aŭdi, – Eiigrn Lo, Nao ono de la instrukompleto „Cu vi aŭdis, ke…

La instru-kompleto enhavas tekstojn de mezgrada lingvoniv igi kaj kontroli la komprenon de 25 E-storioj, aŭdeblaj sur la saj FIRN Nos

La kompleto aĉeteblas en E-libroservoj, en Hungario ili troveblas ankaŭ en la plej grandaj librovendejoj. La kasedo kaj la libro mendeblas ankaŭ ĉe la aŭtorino kontraŭ 26 NLG aŭ por ekssocialismaj landoj kontraŭ 550 forintoj (inkluzive la sendokostojn):

Katalin Smideliusz, H-9700 Szombathely, Apaczai setany 10.

KOMPUTILA MATEMATIKA INSTRUPROGRAMO

Ciuj, kiuj havas bazlernejan infanon, konscias pri la neceso de multa ekzercado de matematikaj operacioj. Por parkerigi la bazajn operaciojn, la multiplikan tabelon ktp. tre oportunas komputila programo. La eldonejo Peranto aperigis tian instruprogramon sub la nomo Kalkulo bazitan sur Esperanto.

La programo konsistas el du partoj – ekzerca kaj kontrola, kaj scipovas proponi taskojn en 5 elekteblaj niveloj, por lernantoj de (elekteblaj) 1-4 klasoj de elementa lernejo. Per ĝi estas ekzerceblaj la operacioj adicio, subtraho, multipliko, divido kaj kelkaj bazaj frakciaj operacioj. Oni povas difini ankaŭ la kvanton de demandoj, kaj povas savi kaj kompari la diverstagajn rezultojn.

La kontrola parto de la programo pritaksas la respondojn, mezuras la tempon elspezitan por la solvado, kvocienton de la ĝustaj respondoj, kuraĝigas solvantojn.

La klare aranĝita menu-sistemo ebligas la tujan komprenadon de la programfunkciado ankaŭ por komputile komencantoj. Kalkulo senprobleme ludiĝas (ja la infanoj konsideras ĝin kiel ludo…) en ajna IBM-kongrua komputilo (de XT ĝis Pentium) kun ajna monitora sistemo. Ĝi povas esti utiligata ankaŭ de neespedO, ja la respondendaj taskoj estas komprenataj de ĉiu (ekz. 98572 en ĉiu ingvo…

La programo sur disko (5, 1/4 kaj 3, 1/2) estas mendebla kontraŭ nur 950 HUF (8 $) ĉe la eldonanto:

Peranto Bt, Budapeŝto, H-1136, Tatra u. 4.

RETAJ KURSOJ

Laŭ informo de Derk Ederveen en TEJO Tutmonde (1/1994), nun ekzistas tri

enkondukaj korespondaj Esperanto-kursoj en elektronika formo ĉe komputilaj retoj en la angla, franca kaj germana.

IPR 95/1 e 35

— pàgina 20 del PDF —

Entute aliĝis dum du kaj duono jaroj pli ol 1.000 komencantoj! Laŭ TT ili povas daŭrigi la lernadon per elektronika versio de la kurso Gerda malaperis de Claude Piron.

Por pliaj informoj turnu vin al: Derk Ederveen, Fidonet: 2:283/327.7

Internet: derk(Qsaluton.hacktic.nl (La rubrikon mi kompilis uzante la artikolojn de Eventoj. La Red.)

Postparolo de la nova redaktoro

Skribante la postparolon mi jam konas la decidon de la internacia ILEI- estraro, oni akceptis min kiel redaktoron de IPR, (La informo venis unu tagon post la finredaktado: por rekapti la aperritmon de la revuo, mi frue eklaboris.)

En marto mi dissendis kelkajn leterojn, dekduon de aŭtorekzempleroj el la lastaj du jaroj petante kunlabori la iamajn kontribuantojn de la revuo kaj kompletigis mian komputilan sistemon.

Jam alvenis la unuaj leteroj kaj materialoj. Kelkajn artikolojn mi ricevis de Istvan Ertl kaj kelkajn aliajn mi rajtis represi el Eventoj dank” al Laszlo Szilvasi. Tamen ĉe la unua numero mi ankoraŭ ne havis eblon elekti inter multaj materialoj, do la unua numero ne tute respegulas mian redaktan koncepton.

Mi volas, ke IPR estu pli praktika, pli varia kaj ĝi neniam plu perdu la aperritmon. Momente ne estus oportune starigi formalan redakcion. Mi proponis/as/os kunlaboron al pluraj kolegoj. Post iom da tempo ni vidos, kiuj personoj volas kaj kapablas daŭre kunredakti la revuon. Ĝis ni ekhavos kompletan redakcion, mi ĉiam aparte listigos la nomojn de la „kunredaktintoj” de la aktuala numero.

Katalin Smideliusz, nia vicredaktisto, estas atingebla ankaŭ tra komputilreto (escepte julion kaj aŭguston). Ŝia adreso: smidik(Qfs2.bdtf.hu.

Stefan MacGill informis min, ke li mallonge prezentas min en la 94/4-a numero.

Por eviti duoblaĵojn, nun mi ne skribas

pri mi mem. Anstataŭ aŭtobiografio –

ĉar multaj certe ne konas min – staru ĉi tie mia kalviĝanta kapo.

36 e IPR 95/1

SEKCIESTROJ de la LIGO

Albanio: Bardhyl Mezini, Rr. Maliq Muco, Pall.

50, ap. 3, Tirana.

Argentino: Herminia Kirkerup de Fernandez, Calle Cerrito 1249, Barrio San Martin, AR- 5000 Cordoba, (Cordoba).

Aŭstrio: Mag. Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien.

Belgio: Raymond. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende.

Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106 Sao Paulo (SP).

Britio: Amold Pitt, Yew Tree Cottage, Ivington Road, Leominster, Herefordshire HR6 8$QD. Bulgario: Kiril Velkov, D. Todorov 9, BG-3000

N Vraca.

Cehio: Miroslav Malovec, Bosonozska 15/10,

„ CZ-625 00 Bmo.

Cinio: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., 29-34 MNorh Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan.

Estonio: Eve Otsa, Liivalaia 30-12, EE-0001 Tallinn.

Finnlando: SynnOve Mynttinen, Keskussairaalankatu 5 M 133, FI-15850 Lahti.

Francio: S-ino F. Drouard, Chalet Denali, Chemin de Thural, FR-74920 Combloux.

Germanlo: Michael JI. Scherm, Von Thŭrheimstr. 47, DE-89264 Weissenhom.

Hispanio: Manuel Lopez Hernandez, Poŝtkesto 832, ES-41080 Sevilla.

Hungario: Kovacs Marta, Ady E. u. 23-25/C, HU-1221 Budapest.

Israelo: Murjan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel- Aviv.

Italio; Catina Dazzini, C.P. 22, IT-54100 Massa.

Japanio: vakas kaj konsideru sin forstrekita.

Korelo: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do 499-900.

Kroatio: Ivan Bekavaĉ-Basiĉ, Kuŝlanova 59. HR-41000 Zagreb.

Kubo: H. Jimmez, Vista Alegre 254 e/J.B. Zayas y Luz , Caballero, Vibroa, CU-11500 C. Habana.

Nederlando: Hans ten Hagen, Middenweg 587, NL- 1704 BH Heerhugowaard.

Nordameriko: Dorotesv Holland, 5140 San Lorenzo Dr., Santa Barbara, CA 93111-2521, Usono.

Norvegio: Bjom Thuv, Aroyveien 33, N-3135 Torod.

Pollando: p/a Silezia Esperanto-Asocio, ul. Dubois 3, PL-50-952 Wroclaw.

Portugalio: d-ro A. M. Coimbra, Rua Colonel M. Leito 20.1 Esq. PT-1700 Lisboa.

Rumanio: vakas

Ruslo: akceptita sed adreso ne komunikita. ;

Sammarino: Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, RSM-43031 San Marino.

Slovakio: Anton Zacharias, Sobotskĉ namestie 6, SK-05801 Poprad.

Slovenio: Sonja Tavĉar, Liminijanska 6, SI- 66320 Porotoroz.

Sud-Afriko: vakas

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby.

Svislando: Mircille Grosjean, Rue du Temple 20., CH-2416 Les Brenets.

Venezuelo: Prof J.E. Bachrich, Apartado 70782, Caracas 1071 A.

Zairio: Ngangu Nduantoni-Bakidila, B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire).

REPREZENTANTOJ

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, Erevan.

Aŭstralio: Max Wearing, 30 Westbury St, Hackney, SA 5069.

Bangladeŝo: Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.l.T. Avenue, Dhaka-1000.

Centrafrika Respubliko: Luc Fcidangai, B.P. 70, Bangui.

Ĉilio: Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, Santiago.

Hindio: Abani Halter, Jamboni, P.O. Bolpur 731204, W. Bengal.

Irano: Mohammad Karamudini, P.O. Box 13445-747, Teheran. Iran.

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1, IS-220 Hafnarfj6rdur.

Jugoslavio: Radojica Petrovic, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak.

Kostariko: Jorge A. Leoni de Leon, pendo 7603-1000, San Jose.

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius.

Niĝerio: Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Epoma Bendel.

Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, Wellington 1.

Tanzanio: Mramba Simba, S. L. P. 1051, Bunda Mara.

Togolando: Afantchao-B.Yao,B.P.20225 Lome.

Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88, UA-253222 Kiev.

Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, Taŝkent.

— pàgina 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, rue du Basson 79, BE-6001 Marcinelle, Belgio; tel. (432 71) 43 6205. Ekzamenoj: prez.: d-ro Till Dahlenburg (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj meza niveloj: d-ro Ivan Bekavaĉ-Baŝiĉ (adreso, kovrilo 3)

Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: Edward Symoens, Putsesteenweg 151, BE-2920 Kalmthout (Heide), Belgio; tel. (32 3) 666 62 66. Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori: Germain Pirlot,

Steenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tel. (732 59) 70 87 00 kaj Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (743 222) 36 86 29. Konkursoj lernejaj: Gĉza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemĉt, Hungario. Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizore plenumata pere de Juna amiko. Statuto: Rob Moerbeek kaj Oene Hoekstra, Frederikslaan 47, NL-1871 SB Schoorl, Nederlando; tel. (731 2209) 15 65. Terminologio: vakas

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ UNESKO: (rilatoj de reciproka informado, kat. C): Place Fontenoy, FR-75007 Paris. Reprezentanto de ILEI: Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam. IEI: Internacia Espereanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag. KCE: Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds.

KONTRIBUAJOJ AL IPR

Kontribuaĵoj al IPR estu laŭeble nete tajpitaj per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, taŭga por aŭtomata komputila enlego, aŭ surpapere prespretaj. Livero sur IBM PC- kongruaj disketoj (5,25 aŭ 3,5 colaj) bonvenas. Adreso de la redakcio sur la kovrilpaĝo, komputila retoadreso en la Postparolo. Fakaj artikoloj prefere ampleksu 3 ĝis 8 presitaj paĝoj. Pedagogiaj novaĵoj, informoj pri edukaj aranĝoj, interŝanĝaj gazetoj kaj leteroj al la redakcio bonvenaj. Ni recenzas nur ricevitajn eldonaĵojn iel rilatantaj al edukado aŭ utilaj en instruado. Regulaj redakciaj kunlaborantoj serĉataj, ekzemple por prizorgi iun rubrikon — prefere kun aliro al komputilo kaj kapablaj liveri materialon diske aŭ presprete.

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto:

Kasisto de ILEI: B. Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-242 94 Horby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membreco kostas 80 svedajn kronojn en landoj sen sekcioj kaj 100 SEK en landoj kun sekcioj (la sekcio ricevos la diferencon). Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA:

UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: ilek-a. aŭ por Juna amiko: juna-l. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Membreco: 20 GLD en landoj sen sekcioj, 25 GLD en landoj kun sekcioj.

Hungara ILEI-sekcio: (adreso: tria kovrilpaĝo) akceptas pagojn en hungaraj forintoj de reform-eŭropanoj por membreco kaj aliaj servoj de la Ligo.

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgiftekantoor: Antwerpen X Jarkolekto 25 — trimonata 2; 95

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktisto: Jozefo NEMETH

Vicredaktisto: Katalin SMIDELIUSZ

Kunredaktintoj de la aktuala numero: Stefan MacGILL, Monika MOLNAR

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 151, B-2920 Kalmthout

Redaktejo: NEMETH Jozsef H-8500 Papa, Kilian ltp. 75/9

IPR m~ –36-89-315-836 (hejma kun respondaparato) Presado: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140,

B-2000 Antwerpen, € -H32-3-234 34 00

— pàgina 2 del PDF —

de dafno a emodoj LO

ENHAVO

CHARTERS, Duncan: La ztika valoro de Esperanto……….- 1 SMIDELIUSZ, Katalin: La propedeŭtika valoro konkrete ENO 4 LA TORRE, Mauro: Instruika ~= esp” AAA aes anno 13 BISHOP, J.R.: EKPAROLI… MRES Voj

GOLDEN, Bernard: Komplika tamten en n Esperanto II. ). Sandor, 16

El la landoj kaj sekcioj… A ln i adiar. a Kean ser nees 21 Tago de la Lernejo (enkonduka teksto)………………« «seen enen nnne 28 Ekzamena raporto “94, ekzamena kalendaro ’95 (M.B. kaj I.B.B.)……… 28 UEA estrarkunsido (MBI I E LO E ase. 29 KURUCZ, Gĉza: Konkursoj kiujn aprobis la praktiko(II.)………….- 30 Tigre aŭ pigre al lingvo-lernado? (smg)………………………ŝ..esee see 33 BELOŜEVIĈ, Marija: ILEI kunsidis en Hamburgo…………………..— 33 OLSSON, Olle: Stipendio par inanoj. uso e tree pende sera dai 38 FOMPATOJO (IIN. oL EN o konon una enen da naeio 36

Katalin Smideliusz, nia vicredaktisto, estas atingebla ankaŭ tra komputilreto (escepte julion kaj aŭguston). Ŝia adreso: smidik(Q£52.bdtf.hu.

En vere urĝaj kazoj vi povas atingi la redakcion ankaŭ telefakse. Ĝin sendu al la laborejo de la edzino de Jozefo Nemeth.

Ŝia adreso: Nemethne Varga Maria (36-89) 324953

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: d-ro Duncan Charters, 25 Elsah Hills Drive, Elsah, IL 62028-9750 Usono; tel. 1- 618-374-2453, fakso: 1-618-374-5122. Internet: charters(Qcesc1.prin.edu. Kunordigo, planado, rilatoj kun UEA kaj la movado, instruista trejnado.

Vic-prezidanto: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings, MO 63136, Usono. Tel. (314) 869-2303. Eksteraj rilatoj, statistikado, instruado de infanoj.

Sekretario: Marija Beloŝeviĉ, Sveti Duh 130, HR-41000 Zagreb, Kroatio.Tel. (385 1) 576092. Landaj sekcioj, membro-varbado, konferenca administrado kaj ne-faka programo.

Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby. Tel. (46 415) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro.

Vic-sekretario: Prof. Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normnal Univ., CN-430070 Wuhan, Ĉinio. Azia agado, ekzamenoj en Ĉinio kaj Azio.

Membro: D-ro So Jinsu, Dept. de Ekonomiko, Univ Kangnam, Kugali Kihung-up. Yongin-gun, Kyonggi-do 499-900, Koreio. Tel. (0331)281-5500. Faks. (0331)281-3604. Universitata agado.

Membro: D-ro Till Dahlenburg, Feldstr. 13, DE-19412 Brŭel, Germanio.Tel. (49 38483) 528. Ekzamenoj, faka konferenca programo. Metodikaj seminarioj.

Estrara komisiito: Zsuzsa Barcsay, Bem Rakpart 25/B, HU-1011 Budapest, Hungario. Tel. (36 1) 201-2342. Gimnazio de ILEI. Servoj al instrustoj, trejnado de instruistoj. Estrara komisiito: Stefan MacGill, Facan koz. 9/2, HU-2030 Erd, Hungario. Eldonado

La nunan numeron de la revuo ni dediĉas al la ĉi-jara konferenca temo, kiun enkonduku la kvar artikoloj de niaj kompetentaj kolegoj. NdlR

Duncam Charters La propedeŭtika valoro de Esperanto

Unu el la plej konvinkaj argumentoj por la enkonduko de Esperanto en la lernejojn kaj per tiu rimedo en la pli vastan socion estas precize tio: ĝia «propedeŭtika» valoro. La zamenhofa vorto «propedeŭtiko» havas PIV-an difinon de «prepara, inica instruado», kaj la koncepto kutime rilatas al tia instruado kiu preparas la vojon por normala, efika alproprigo de difinita kapablo, lernmaterialo, aŭ studobjekto.

En tiu senco, do, la instruadon de Esperanto ni povas pravigi al la ekstera mondo tute aparte de ideologiaj demandoj rilate la valoron de la lingvo mem kiel internacia aŭ tutmonda komunikilo, kulturperilo, pacemigilo, ktp. Se Esperanto aparte valoras kiel unua paŝo al la akiro de fremdaj lingvoj por unulingvuloj, kaj se oni konsideras tion dezirinda celo en si mem, la sekva elekto de aldonaj argumentoj el nia kutima repertuaro povas esti utila aŭ malutila laŭ la difinitaj cirkonstancoj. Strategia demando ne neglektebla por nia komuna laboro kaj por ĉiu aparta okazo kiam la enkonduko de la lingvo estas reala ebleco.

Supozeble inter la esperantistoj ekzistas ne unuanima sed certe konsiderinda apogo de la ideo ke la plivastigo de la instruado de Esperanto estas utila celo, kiu valoras iom da investo de fortostreĉoj kaj eĉ movadaj financaj rimedoj. Ne pri movada strategio temas ĉi tiu artikolo, tamen necesas substreki ke kiom ajn valora ŝajnas esti iu specifa iniciato, ĝi ne nepre provizos panaceon por movadaj problemoj eĉ okaze de relativa sukcesa plenumiĝo. Se ni eksterdube demonstros la propedeŭtikan valoron de la lernado de Esperanto, necesos konvinki administrantojn de lernejaj programoj ke tiu paŝo estas praktika por iliaj specifaj situacioj. Se temas pri restrukturado de lerneja programo, trovado aŭ trejnado de kvalifikitaj instruistoj, financado de nova iniciato, jam la afero fariĝas pli komplika kaj tion oni devas anticipi. Tiu tamen estas tute ebla vojo, kiel montriĝis en diversaj kazoj en diversaj landoj.

Ĉu la nura enkonduko de Esperanto tra la propedeŭtika pordo estus sukceso? Oni povas diri ke evidente jes, almenaŭ el la vidpunkto de publika akcepto de Esperanto kiel normala, racia, natura elemento en la vivo kaj en la eduka sistemo. Tiu respondas al unu el la ĉefaj celoj de la movado: favorigi la publikan klimaton por serioza konsidero de la meritoj de la lingvo kaj ĝiaj pretendoj. Se temas pri la pli konkreta celo «enmovadigi» k.e.p. multajn entuziasmajn junajn adeptojn, ni konsciu ke tiu sekvo estas neniel aŭtomata. Se la instruistoj mem estus ekzemple trejnitaj lingvoinstruistoj kiuj komencus sian taskon ne pro konvinkiĝo sed kiel altrudita devo, se al la lernomaterialoj mankus ia ideologia enhavo, kaj se la lernantoj ne

IPR9S/2 e 1

— pàgina 3 del PDF —

vidus la praktikan valoron de la lingvo per daŭraj interesaj kontaktoj faciligitaj kun la mondo ekster la propra lernejo, la rezultoj povus esti praktike nulaj. di luo

Pri tio avertas la rezultoj de la 25-jara eksperimento en la brita lernejo Egerton Park», kies lernejestro, Norman Williams, estis konvinkita esperantisto kiu prizorgis kompetentan instruadon de la lingvo. Maksimume 296 el la lernintoj iam aktive eniris la movadon. Movadanoj pri tiu statistiko tamen ne estu pesimismaj. Gravis la valoro de tiu instruado mem pro la antaŭe dirita kialo, favorigo de la publika opinio pri Esperanto. Kaj ni havas hodiaŭ plurajn avataĝojn pri kiuj ne disponis la tiutempaj instruistoj: pli efikaj instrumetodoj, sonbendoj kaj vidbendoj, komputilaj programoj, kaj aparte la ebleco ligiĝi tuj kun aliaj lernantoj kaj uzantoj de la lingvo tra komputilaj retoj kaj aliaj rimedoj. Ni apenaŭ komencis utiligi tiajn rimedojn en la instruado de Esperanto, tamen ili ebligos motivadon kaj pli rapidan preparon de lernantoj por signifoplena utiligo de la lingvo por personaj interkulturaj kontaktoj.

La eksperimento ”Egerton Park» provizas utilan materialon pri unu aspekto de nia temo. Dum tiu periodo oni kontrolis malsamajn grupojn de lernantoj, instruante al unu grupo dum unu jaro Esperanton kaj dum tri jaroj la francan, kaj al alia grupo dum kvar jaroj nur la francan. La rezultoj ĝenerale montris ke ne estis tempoperdo lerni Esperanton unue. Post la kvar jaroj, la kapablo pri la franca estis proksimume egala inter la du grupoj, kvankam la lernantoj kiuj ne havis apartan talenton pri lingvoj emis havi iom pli bonajn rezultojn se ili studis unue Esperanton. Kvankam eldoniĝis mallonga studo pri la eksperimento verkita de universitata psikologo J. H. Halloran, kun kies konservativaj konkludoj ne tute konsentis la lernejestro, la kondiĉoj de la eksperimento ne estis sufiĉe rigoraj por doni pli definitivajn konkludojn.

Kiel atentigis en 1984 G. Lobin dum la Vankuvera U.K., raportante pri sia studo de la ĝistiamaj eksperimentoj farita kiel parto de doktoriga laboro en Paderborn, kvankam oni povas citi ne malmultajn eksperimentojn pri la propedeŭtika valoro de Esperanto, neniu el ili respondis al la rigoraj kondiĉoj kiujn oni postulas por pravigi eksterdube niajn asertojn. Ni nun havas pli da dokumentoj, kaj pli da profesiaj studoj pri tiu specifa temo kaj aliaj kiuj rilatas al ĝi. Tamen, venis la momento kiam por konvinki seriozajn personojn pri la valoro de niaj asertoj, estus utile starigi pli da eksperimentoj sub severe rigoraj kriterioj pri kiuj kunlaborus same severe objektivaj esploristoj.

Antaŭ jardekoj, oni kun granda espero atendis la efektiviĝon de kvinlanda eksperimento pri la instruado de Esperanto, kies aborton kaŭzis bedaŭrinde la malsaniĝo kaj morto de la pola ministrino pri edukado, la plej favora oficiala apoganto de la ideo. Nun ni espereble havos la eblecon ligi lernejojn en diversaj landoj kaj eĉ kontinentoj pere de la projekto Fundapax. Ankaŭ tia eksperimento povos doni la eblecon fari tiajn studojn, se oni atentos tiun bezonon de la komenco. En Usono oni nun esploras tiajn iniciatojn malgrandskale pro pli granda interesiĝo inter lernejoj kaj esploristoj. Nur en la nuna generacio en Usono oni komencis pli serioze atenti la utilon enkonduki la lernadon de dua lingvo jam en la elementaj

2e IPR9S5/2

lernejoj, sed restas preskaŭ nesolvebla problemo trovi adekvate preparitajn instruistojn de kiu ajn fremda lingvo je tiu nivelo. Kiam oni starigas unuafoje tian programon en granda lerneja sistemo, oni preskaŭ neeviteble devas peti enmigran permeson por instruistoj el aliaj landoj. El tute objektiva vidpunkto, havas grandan sencon enkonduki la instruadon de Esperanto je tiu nivelo kiel preparon por la eklerno de fremda lingvo en la postelementa lernejo. Lernejestroj kaj administrantoj de programoj pri fremdaj lingvoj komprenas kaj respektas tion.

Ekzistas en Usono proksimume 200 esplorstudoj, laŭ kiuj oni povas konkludi ke aldoni la lernadon de lingvo en elementlerneja programo neniel forprenas de la rezultoj kiujn oni atingas en la lerneja programo kiel tuto. Preskaŭ ĉiuj studoj indikas, ke pliboniĝas la lernantoj en aliaj studobjektoj pro la valoro de tio kion oni lernas kiam oni studas lingvon. Nur kelkaj indikas ke estas neniu diferenco. Neniu el ili indikas ke la lernado de lingvo kaŭzas malpli bonajn rezultojn en kiu ajn aspekto de la lernado, malgraŭ tio ke lingvolernado necese forprenas tempon de io alia. Tamen la kutimaj burokrataj problemoj bremsas ŝanĝojn en la situacio. La fakto ke ĉiuj esplorstudoj indikas la saman, de multaj neatenditan, rezulton estas tute malofta, kompreneble. Tio kaŭzas, tamen, ke la ŝanco por Esperanto estas bonega se oni povas demonstri ke la lernado de la lingvo donas minimume egale bonajn rezultojn kiel tiu de tipa fremda lingvo. Kaj efektive oni povas supozi, ke la rezultoj estus pli bonaj pro la konataj kialoj, antaŭ ĉio ĝia praktika ekuzebleco post multe malpli longa tempo. Krom tio, trejni elementlernejan instruiston por instrui Esperanton estas eble. Fari la saman pri kiu ajn fremda lingvo, por instruisto sensperta pri tiu lingvo, estas apenaŭ pripenseble.

Do kiam ni pritraktos en la Finnlanda konferenco de ILEI kaj poste la temon de la propedeŭtika valoro de la instruado de Esperanto, ni atentu la bezonojn de tiuj kiuj laboras por konvinki lernantojn, gepatrojn, instruistojn, kaj administrantojn ke valoras serioze konsideri la solvon kiun prezentas Esperanto. Rigore fundamentitaj esplorstudoj pri tiu valoro helpos konvinki lernejajn administrantojn, kaj la fakulojn

“kiujn ili neeviteble konsultos kiam temas pri ideo kiu ankoraŭ ne fariĝis populara en

edukaj rondoj. Kaj krom tio, ni provizu al niaj laborantoj en la eduka kampo bone verkitajn prezentojn de la faktoj pri la valoro de Esperanto por iliaj edukaj celoj. Ni ne bezonas troige fanfaroni. Eĉ sen esplorstudoj, la argumentoj kiujn ni povos nun prezenti surbaze de niaj jamaj spertoj povos esti tute konvinkaj se ili estas ellaboritaj kun inteligento kaj komprenemo de la nuntempaj edukaj bezonoj. Ni plue esploru, sed ni certiĝu ke ni faris sufiĉe por evidentigi al aliaj tion, kio jam estas por ni unu el la plej memevidentaj avantaĝoj de la instruado de Esperanto: enkonduko al vasta mondo de komunikado kaj komprenemo ekster la limigita bazo de la gepatraj lingvoj, naciecoj, kaj kulturoj.

IPR9S/293

— pàgina 4 del PDF —

Hatalim Sinmideliusz

La propedeŭtika valoro konkrete |

La fakto, ke Esperanto rolas bone kiel enkonduka lingvo, jam estas agnoskita ankaŭ de pluraj ekstermovadaj fakuloj. Laŭ miaj spertoj estas tre utile, se la ĝeneralajn asertojn ni esperantistoj povas rekte pruvi per konkretaj analizoj kaj komparaj studoj ankaŭ eksterkomunume . Kiel metodikisto en pedagogia altlernejo, mia tasko estas eduki fremdlingvajn instruistojn, instrui al ili ĉiujn trukojn por plifaciligi la akirigon de la unua ne-nacia lingvo al infanoj inter 7- kaj 10-jaraj. Miaj studentoj ofte estas ŝokitaj pro la kvanto de diversaj elementoj pri kiuj ili devas atenti planante kion, kiam, laŭ kiu sinsekvo prezenti dum la instruprocezo.

La enlingvajn interferojn en nia kazo signife superas dum la unua periodo la interlingvaj diferencoj. La malsimileco de la lingva strukturo de nia nacia lingvo de ĉiuj aliaj instruataj lingvoj en Hungario donas la unuajn plej gravajn taskojn por niaj lingvoinstruistoj.

Juna lernanto de fremda lingvo – en kies gepatra lingvo mankas la prepozicisistemo (ĝian funkcion transprenas postpozicioj kaj gramatikaj finaĵoj ofte kun 2-3 alomorfaj variantoj por akordiĝi ankaŭ kun la vokala sistemo de la vorto); en kies lingvo ne ekzistas genra distingo, nek tia nek laŭnumera akordigo ene de la nominativa sistemo; kie unu nomvorto krom kazo (el kio ni havas minimume 17 kun ĉ. 900 kazofinaĵoj) kaj numero povas indiki ankaŭ la posedanton; en lingvo kiu ĵonglas per pli ol 1500 afiksoj; kiu forte markas akuzativon kaj pro tio estas libera se temas pri vortordo; kies vortprovizo estas tute fremda al la eŭropa kulturo – devas alfronti amason da strangaĵoj kiam faras siajn unuajn paŝojn en iu ajn lingvo de la indoeŭropa lingvofamilio.

La bezono havi lingvon, kies strukturoj ja necese estas diversaj de la gepatralingvaj kutimaj strukturoj, sed kiu almenaŭ ne estu «superflue» komplikita (ekzemple per intergenra distingo, malfacile memoreblaj konjugacioj kaj deklinacioj) kreiĝas en ĉiu lingvolernanto, sed multe pli forte en la konsciaj lingvoinstruistoj.

La revon pri iu tia lingvo mi ĉiam sukcesas veki ĉe la studentoj dum miaj lekcioj kaj seminarioj. Por esti konvinka ne sufiĉas supraĵaj ekzemploj, oni bezonas – kaj ni havu! – science prilaboritan materialon.

En la jaro 1994 mi verkis diplomlaboraĵon en la itala lingvo pri la propedeŭtika valoro de Esperanto’, favora al la instruado de la itala lingvo al hungaraj infanoj. En la nuna jaro la laboraĵo estas kompletigita kaj la hungarlingva doktoriga disertaĵo pri la sama temo jarfine defendota ĉe la katedro pri la itala lingvo kaj literaturo en budapeŝta universitato. Krom la graveco de la temo mi opiniis tre necese okupiĝi pri tiu studo ankaŭ ekster nia movado kaj ankaŭ tiel agnoskigi la – de ni esperantistoj bone konatajn – valorojn de la internacia lingvo.

La disertaĵo post la enkonduko pritraktas la gravecon de enkonduka pontolingvo, la psikologiajn kaj lingvajn valorojn de propedeŭtika lingvo kaj aludas al kelkaj jam konataj internaciaj eksperimentoj. Por science pruvi, ke Esperanto vere antaŭpreparas la vojon por la itala lingvo unue mi devis difini tiun itallingvan materialon,

4 e IPR 95/2

kiun mi deziras alproprigi al la infanoj ĝis la 12a jaraĝo. Estas listigitaj la lernendaĵoj laŭ la parolintencoj kaj komunikbezonoj, necesaj gramatikaj niveloj kaj lingvaj strukturoj, leksikaj temoj kaj instruendaj parolturnoj.

La vera ĉefparto komenciĝas per detala lingvistika analizo de Esperanto. Laŭ la hipotezo Esperanto estas la unua fremda lingvo (L;) por la infanoj, do ĝi estas analizata tra la lenso de la gepatra hungara lingvo (L,) kaj la itala, la dua fremda (cel-) lingvo (L;). La komparaj studoj disvolviĝas nur je tiu lingva nivelo, kiu necesas por alproprigi la antaŭprogramitan instrumaterialon ĝis la menciita jaraĝo. ‘

La studo aparte atentas pri la objektive ekzistantaj lingvaj interferoj kaj ties transformo je pozitivaj transferoj. Surbaze de tiu kompara analizo estas difinebla la esperantlingva materialo kiu efike povas prepari la gramatikan kaj leksikan grundon por la postaj studoj de la itala lingvo. Krom la gramatikaj kaj lingvaj strukturoj necesis elekti ankaŭ la vortostokon, aplikendan dum la propedeŭtika fazo kaj dum la posta itallingva komenca periodo.

Surbaze de la leksika analizo kaj lingva komparo mi kompilis itallingvan teston, baziĝantan sur identaj kaj similaj elementoj de la itala lingvo kaj Esperanto kaj solvigis ĝin ĉe pli ol cent hungaroj, lernantaj minimume de duonjaro la internacian lingvon kaj nekonantaj la italan.

La rezultoj de tiu enketo pruvis multajn punktojn de la hipotezo. La gravecon de la tuta studo mi vidas en tio, ke ĝi ne ĝenerale deklaras, ke Esperanto havas propedeŭtikan valoron en la alproprigo de fremdaj lingvoj, sed konkrete analizas pri kiuj elir- kaj cellingvoj temas. La grado de la propedeŭtika valoro de Esperanto unuavice dependas de la koncernaj lingvoj.

Kompreneble sen tia distingo inter la lingvoj ekzistas ankoraŭ alia pozitiva valoro de «enkonduka lingvo», ja pro la simpleco, logikeco kaj reguleco de Esperanto infano, eklernanta sian unuan fremdan lingvon – sen renkonti ĝenajn obstaklojn – en Esperanto trovas bone uzeblajn skemojn, kiuj sufiĉe rapide ebligas al li esprimi siajn bezonojn en iu nova kodsistemo. La intelekta malkovro pri la funkcio de lingvosistemoj – kaj konsciiĝo pri la propra, ĝis tiam senkonscie uzita – havas sian psikolingvistikan valoron, absolute sendependan de la lingvaj strukturoj kaj leksikoj. Tiu pozitivaĵo konstateblas kaj sendube pruveblas en ĉiu kazo, rilate iun ajn lingvon.

Ne tiel en la alia, lingvistika tereno. La ĝeneraligo, ke Esperanto multe povas helpi la lernadon de alia fremda lingvo, jam postulas konkretigojn kaj pruvojn.

La grado de tiu helpo malsamas: se ekzemple hungaro volas lerni unu el la itala, germana, japana aŭ rusa lingvoj, aŭ italo volas lerni la francan, anglan aŭ hungaran lingvon. Ju pli malsamas la gepatra lingvo (L,) kaj la cellingvo (L;), kaj ju pli similas Esperanto al la cellingvo, des pli granda estas la propedeŭtika valoro. (Ekzemplo al tiu ĉi kazo: kiam hungaro volas lerni la italan lingvon). Lingvistike ne tiom utilas, se la gepatra lingvo tre similas al la cellingvo kaj Esperanto fremdas al ambaŭ (kiam ruso volas lerni la polan lingvon).

IPR95/2 e 5

— pàgina 5 del PDF —

Ĉiu kazo bezonas apartan analizon, dononta diversajn rezultojn, -kaj ĉu estas dolorige? – la profito ne ĉiam altas, ne ĉiam konvinkas pri la valoro de investoj (tempaj kaj financaj).

Al pedagogoj, kiuj instruas Esperanton (ankaŭ) propedeŭtikcele utilus konsciiĝi pri la konkretaj valoroj, pri pozitivaj kaj negativaj transferoj, renkonteblaj dum la instru- kaj lernoprocezo. Tiucele en la jena artikolo mi prezentas la resumon de du partoj el mia disertaĵo, kun la espero doni ideojn por la programigo de la instrumaterialo kaj kompara analizo de lingvaĵoj.

Gutoj el la leksika analizo

Por science elekti la vortprovizon oni nepre atentas kelkajn principojn, el kiuj mi prezentas nur la du plej gravajn: la oftecon de la koncernaj vortoj kaj la laŭcirkonstancajn bezonojn de la lingvouzontoj.

La laŭcirkonstance kompilita vortprovizo dependas de multaj faktoroj de la instruprocezo, interalie de la aĝo kaj intereso de la lernantoj, de la (geografia) loko de la instruado, de ties celoj, ktp. Por akiri tiun ĉi materialon ni enketis ĉe pli ol cent infanoj de la koncerna aĝo kaj skribigis al ili 8-10 vortojn laŭ diversaj temoj. Fakte la tuto baziĝis sur asociado pri la menciitaj temoj, t.e. ili surpaperigis vortojn, pri kiuj ili unue pensis aŭdinte la temojn: personoj, bestoj, hejme, en la lernejo, sur la strato, manĝaĵoj-trinkaĵoj, agoj, kvalitoj, ŝatokupoj, ktp. El la tiel ricevita listo la plej oftaj eniras la studmaterialon ĝuste por kontentigi la bezonojn de la lernantoj, ja la lingvoinstruado celu evidentigi iliajn komunikbezonojn. Kompreneble ankaŭ ĉikampe eblas iom da manipulado, ja por la samaj nocioj en la lingvoj ofte troviĝas sinonimoj, do la instruisto rajtas elekti la pli oftan version, la pli simplan gramatike aŭ fonetike, aŭ tiun kiu el aliaj vidpunktoj pli taŭgas, ekz. similas al la nacia lingvo aŭ al alia, jam lernita.

La vortprovizon de iu studoprogramo devas konsistigi vortoj, elektitaj laŭ objektivaj kriterioj, kiel estas ekzemple la ofteco de la vortoj en la cellingvo. Por kompari kun la Esperantaj variantoj la unuajn mil plej oftajn vortojn de la itala lingvo mi ĉerpis tiujn el la frekvencolisto de Sciarone” kaj laŭ memelektitaj vidpunktoj por trovi la identajn, similajn kaj malsimilajn vortojn mi grupigis la komparitajn vortolistojn. La ricevita rezulto estas tre interesa kaj konvinke favora al mia hipotezo. La analizo liveras ne nur leksikon por plani la studmaterialon, sed samtempe helpas elekti kiujn vortojn enigi en la Esperantan programon kaj kiujn eviti pro la interlingvaj interferoj. Ankaŭ alian utilon povas havi la preparita analizo, ja ĝi estas kolekto ankaŭ de falsaj amikoj, utila al instruistoj pri Esperanto al italoj kaj inverse.

1.Identeco

Grupigante la unuajn mil vortojn sub la unua ĉefgrupo mi kolektis la vortojn kiuj montras identecon inter si en la du fremdaj lingvoj. Tiu ĉi identeco povas esti absoluta kaj parta kiel videblas el la sube donitaj kelkaj ekzemploj. El metodika vidpunkto la identeco kaŭzas pozitivan transferon en la lingvolerna procezo.

6 e IPR 95/2

li. Identas la skribaj formoj, la prononco, akcento kaj signifokampo.

Itala Esperanto Hungara 1137 mano mano kĉez 127 momento momento pillanat 128 modo modo divat, mod 133 mondo mondo vilag 258 senso senso erzek

1.1.1. La formo, prononco kaj akcento de ĉiuj vortoj estas identaj, nur la

vortfinaj literoj malsamas. 18 fare fari csinalni 25 dire diri mondani 32 altro altra masik 34 vol/ere vol/i akarni 31 stare star/i allni 43 ven/ire ven/i Jonni 58 grande granda nagy 85 parte parto Tresz

L12. La identaj vortoj formas falsajn amikojn se en la signifokampo estas diferenco inter la formoj, kiel ĉe la subaj ekzemploj.

12 da de -tol, tol

di da -nyi, reszel6

91 tempo tempo ido tempo vetero idojaras

153 stato (situazione) stato allapot stato (comunita) ŝtato allam

269 posto (luogo) posto hely posto (impegno) posteno poszt

323 studio (televisivo) studio studio studio studo tanulmany

171 strada strato utca strato tavolo reteg

826 tavola tablo asztal tavolo tablo asztal lavagna tabulo tabla

1.2. Identas la skribitaj formoj de la Esperantaj kaj italaj vortoj, sed estas diferenco en la prononco. Tiu simileco signife helpas la komprenon de skribita teksto.

La antaŭvorta cifero indikas la pozicion de la koncerna itala vorto en la frekvencolisto de Sciarone. ‘

IPR 95/2 97

— pàgina 6 del PDF —

1.22.1. La prononc-diferencon kaŭzas la malsamaj ortografiaj kaj fonologiaj 2. Simileco

reguloj de la koncernaj lingvoj. La duan subgrupon formas la vortoj ĉe kiuj rimarkeblas simileco en la radikoj, sed 106 certo [ĉerto] vizia kiim intervenas mutacio, ŝanĝiĝo(j). Tiuj vortoj pro la rekonebleco helpas la komprenon, 376 decid/ere [deĉidere] acidi klhutirozri sed postulas grandan atenton kaj zorgadon en la aktiva lingvouzo. Sen la intenco 393 ricev/ere [riĉevere] tives/i kapni pritrakti ĉiujn trovitajn kazojn staru ĉi tie kelkaj karakterizaj fenomenoj. 375 centro [ĉentro] Ĝenkto kozpont 21. La Esperantaj vortoj suferis fonologian mutacion. 715 gesto [ĝesto] gesto gesztus u si sin(siin) magat 26 mi min (mi-n) engem 1.2.22. La prononc-diferencon kaŭzas la malsamaj akcentoj. = morte aukaŭ je o 295 numero numero szam 49 due du kett6 320 popolo l nep | 60 uomo homo ember 385 vario varia valtozatos | 3 molto multe, sok PS an libero libera szabad | = Feraro ii again pe ani iel irit 101 nuovo nova ŭj spirito spirito szellem 116 “KGAKĜA husŭa Bo 1.223. La prononco identas, sed la skribita formo malsamas pro la malsamaj L kano sio Sum — = kaŭzas negativajn interferojn. ortografiaj reguloj. En tiu ĉi kazo la pozitiva transfero estas , = aj = neka, rimarkebla dum la kompreno de aŭdita teksto. 15 – = mi J 109 cred/ere kred/i hinni | vi ii OOO. 155 caso kazo eset | vj —— di 181 voce voĉo hang | ad Na : 187 acqua Nao mu | 108 passare pasi | (el)telni 195 e ; ; | passare pasigi eltolteni 387 iĝ gan o UAkioj | 22. Ofte rimarkeblas, ke unu el la vortoj ricevis afikson. o | 2.2.1. Sufikson havas la itala vorto. 1224. La prononco kaj akcento de la subaj vortoj identas, sed ne ilia skriba | ko api = mandata oon — : 304 pensiero penso gondolat 224 testa kapo fej ir ; 234 capo ĉefo £ŜnN8k 343 condizione kondiĉo feltetel 726 came (vivente) kalio 418 hus ; 2.2.2. Sufikson havas la Esperanta vorto. ĉaie (ĉibo) “HSHAK huis (ĉtel) 252 signora sinjor/in/o asszony Ĝ ; “e 328 figlia fil/in/o lanya vkinek 679 lingua (parlata) lingvo nyelv (beszelt) ; “ĝu KON lingua (organo) lango nyelv (testresz) D a us vasa) egrertoni 774 Ata VONBI fiar | 570 liberta liber/ec/o szabadsag visto kromo, vO | 2.3. La simileco originas en etimologia parenceco, plej ofte la komunaj fontoj 1.2.3.1. La prononcitaj formoj identas, nur la akcento kaŭzas diferencon kaj 3 — x jaka samtempe fortan negativan transferon. 2 Pom kE, retina konj 329 politico politika politikai A ems pato dea 345 unico unika egyedŭli ĉi ej sd viN 461 economico ekonomika gazdasagos = an bis = ; FTSTIGV: 1 46 padre patro apa 789 pubblico publiko kozonsĉeg 21 aŭti l 974 chilometro kilometro kilomŝter x ip sag IPR95/2 9

8 e IPR 95/2

— pàgina 7 del PDF —

24. La duoblaj konsonantoj malaperas en la Esperantaj versioj.

2.4.1. Unu el la du malaperas.

teljesen szep

rakni egyetertes

ejszaka teny banni vkivel

kar megengedni lepes gazdag

szem futni alig agy

24 tutto tute

95 bello bela 102 mettere meti 337 accordo akordo 2.4.2. Unu el la du malaperas, la alia ŝanĝiĝas. 175 notte nokto 203 fatto fakto 241 trattare trakti 2.4.3. La longa itala konsonanto transformiĝas je unu alia en la Esperanta

vorto.

301 braccio brako 396 permettere permesi 400 passo paŝo 405 ricco riĉa 2.4.4. Vortoj kiuj suferas du ŝanĝojn.

117 occhio okulo 291 correre kuri 249 appena apenaŭ 285 letto lito 286 apparire aperi

megjelenni

2.4.5. Vortoj, kie falas la duobla konsonanto, sekve la Esperanta versio ĉu mallongiĝas, ĉu ricevas alia(j)n konsonanto(j)n, aŭ suferas modifojn.

161 troppo tro 911 otto ok 922 sette sep 806 espressione esprimo

tulsagosan nyolc

het kifejezes

2.4.7. Interesan grupon formas tiuj vortoj, ĉe kiuj ŝajne estas neniu komuna inter la Esperantaj versioj kaj tiuj, kiuj aperas en la frekvencolisto. Tamen post atenta analizo, troveblas itala sinonimo kies parenceco kun la Esperanta vorto estas okulfrapa. Kelkfoje temas pri derivitaj vortoj

en Esperanto. 48 cosa afero (— affare) 71 primo unu/a (~ uno) 134 tornare re/ven/i (— venire) 138 capire kompren/i (-comprendere)

154 piccolo mal/grand/a (— grande)

3. Malsimileco

dolog

elso visszatĉrni ĉrteni

kicsi

La trian grupon formas la vortoj, inter kiuj mi ne trovis similecon. Ties Esperanta versio devenas ekzemple el aliaj lingvo(familio)j. El metodika vid-

10 e IPR 95/2

=

punkto ili ne helpas la komprenon, sed ne malhelpas la aktivan lingvouzon. Ofte estas pli bone uzi tiajn vortojn ol facile mikseblajn, similajn vortojn.

56 anno jaro ĉv 64 giorno tago nap 73 volta fojo alkalom 81 casa domo haz 110 donna virino no 126 paese lando Orszag Konkludo

Post la komparo de la 1000 plej oftaj italaj vortoj kun ties esperantlingvaj ekvivalentoj mi konstatis, ke 22 90 montras identecon (kompletan 13 96, partan 990), inter la vortoj de ia du lingvoj 48 Yo montras similecon kaj 30 99 havas nenion komunan.

kompleta parta identeco identeco 1396 9»

malsimileco EE simileco 3096 4890

Neforgesante, ke inter la similaj vortoj parto nur skribe similas, parto nur prononcite, ni tamen povas konkludi, ke el la vidpunkto de vortprovizo la itala lingvo kaj Esperanto signife helpas la komprenon unu de la alia.

La grandprocenta simileco atentigu la lingvoinstruistojn pri. la fakto, ke la efiko de la simileco estas subjektiva afero, kelkaj kaŭzas ĉe la lernanto pozitivan, aliaj negativan transferon, dum ĉe alia lernanto ili efikas alimaniere. Precipe en la produktiva lingvouzo (skribo, parolo) ni. kalkulu je la negativa, bremsa transfero de similaj vortoj.

Kio krom la leksiko?

Por pruvi, ke ne nur la leksika simileco havas grandan rolon, estis kompilita de mi testo, kiu – helpe de identaj kaj similaj vortoj en Esperanto kaj itala lingvoj – enhavis laŭgrade malfaciligitajn itallingvajn frazojn. La celo estis pruvi, ke la kono de Esperanto ebligas kompreni frazojn de tute nekonata lingvo. Hungaraj esperantistoj, pretaj partopreni en la eksperimento ricevis interalie la sube troveblajn italajn frazojn kun la tasko traduki ilin al la gepatra lingvo.

La enketado liveris interesajn rezultojn, pruvis la elirhipotezon, sed aldone starigis interesajn demandojn, metodike neneglektendajn. La analizon de tiu ĉi ekzameno vi povos legi en la sekva numero de nia revuo.

IPR95/2.9 M

— pàgina 8 del PDF —

Ĝis tiam, se vi mem deziras provi kiomgrade vi estas helpata de Esperanto por kompreni la italan lingvon, vidu la duan paĝon de mia esplorenketo, kiun vi povas traduki aŭ al Esperanto aŭ al via nacia lingvo.

Provu traduki la sekvajn itallingvajn frazojn! aL libroj6 interessalte suka o PON, I ss aO AR a»Ii’mioanico!e’italiino 1 4 ST ININ KL aeon] GIlDeeta riposa, SUE uoj ub a RAM o o o KN TA esi AĜO ojlsamia mammal’sabato non lavora:. nnne aa kad KEO soko sban aaa opri ministro saluta ilplbblico! us ss SA sors panem NA E Eolo en Maranon: ha tempodiberoj (IS TS LOA SA I f) Paola frequenta la sesta;olasson!,. Susan SU E pall sano] du E Sonia dtSmdbo s»ll mio papa lavora iijina fabbricaQ kto ma be E cnl ksctooe seneo ĝ) Marianna parla bene la lingua JAMAN proe Sao amoro ii kiatello-di Paŭlo domo. uo ML Mu pekan IMIS sssrnesnavatioo ĥ) La grammaticafiiEsperanto e fabilecs o seko mp luszenno noo MAO NNO ovon skeme sao inlturistivisitano ifamosi musel(dr Roma. Ti usa mee od esenee abastaŭ ANIUSignore’Si’lava;conisapone; uiu A o EA gi beiunveseki stas k)lkuioj preferisce l’insalata al OMNA muo. Uu j.a eee ede een E A sese enee kaa keeaon 1) ll direttore deve pagare molto al suo dottore. …………………….s sees seeeesseeeeeeos MI professore non vuole finire la ‘lezione:…:………Ou nL ded ees eefe se enee sesa ĉeso, n) La signorina Verdi desidera vendere la villa contro un prezzo alto…………….. oK ikanto (Garlo? SAN LIE kia oo INAN SGI I ES ssbesaso p» omekspala Mana? I EO LAN SOLI INK SEA NEAS LL…

El la sekvaj vortoj konstruu frazojn en la itala lingvo!

CTeuy Marco, las 61 GI» MOĜEMA I Om sn laras SMO, SLIS MO, Seno epasa MiNtepkstrivo Pablo ‘leHGra Vuaj a Nm o E ST nek veiess ragazzanst laj veste; semplicemente; MAIN AE INS LIE ANL A professoressa, non, la, ministro, invitare, vuole, il:…………………e sees essesseeeoeoes

Viaj reagoj, solvoj kaj alilingvaj similcelaj fraz-aroj estas bonvenaj en la redakcio.

Notoj:

ali Smideliusz K.: L’Esperanto come strumento propedeutico nell’nsegnamento dellitaliano per gli ungheresi. Instituto Superiore di Magistero Berzsenyi Daniel, Dipartimento di Italianistica, Szombathely, 1994.

2. Listo de frekvenco de A.G. Sciarone, kompilita ĉe la Katedro de Aplikata Lingvistiko de la Universitato de Delft, Nederlando. (Sciarone: Vocabolario Fondamentale della lingua italiana, Minerva Italica, 1977. p. 167-196)

12 e IPR 95/2

=

MMinauro La Korre ŝ Instruika eksperimento esp’ (1)

Ĉiam pli ofte oni proponadas la instruadon de la Internacia Lingvo pro sia propedeŭtika valoro. En la menso de multaj fidelaj propagandantoj kaj entuziasmaj kurs-organizantoj tiu adjektivo aldoniĝas al la vico de la tradiciaj ecoj de nia lingvo – facila, belsona, neŭtrala, vere internacia, …, propedeŭtika – kaj ĝi emas esti ĉiam pli uzata en la propagandiloj pro sia scienceca aspekto. Sed ni haltu momenton, por pripensi, kiu signifo precize kuŝas sub la greklingva formo de tiu moda vorto. Propedeŭtikeco estas eco de iu lernaĵo, kompare kun alia. Oni diras ke: la lerno de X estas propedeŭtika por la lerno de Y. Alivorte: la lerno de Y antaŭsupozas la lernon de X. La termino uzatas ĉefe en la jura nuanco, ekzemple ĉe la prezento de universitataj instruplanoj, kiam oni diras ke vi ne rajtas aniĝi en kurso Y, se vi ne jam superis la ekzamenon X (kiu estas propedeŭtika). Memkompreneble la kialo de tiaj juraj normoj estas ke la scio de X faciligas la lernon de Y. Do ni povas diri ke el klerigscienca vidpunkto propedeŭtikeco signifas lern-faciligon. Tamen, se laŭ la instituci-norma optiko sufiĉas paroli pri X kaj Y kiel kursoj kun respektivaj ekzamenoj (ekz.: la ekzameno pri Generala Kemio estas propedeŭtika por la ekzameno de Organika Kemio), male, en la instru-scienca perspektivo oni prefere rigardas kurson kiel ujon, en kiu enestas multaj diversaj kapabloj – aŭ pli bone kiel procezo, kie rolas pluraj variabloj – kiuj estas unuope (aŭ kune) kontrolataj per la fina ekzameno. Ekzemple en kurso pri lingvo. L, je nivelo N, oni lernas (aŭ devus lerni) ioman vortprovizon V, aron da gramatikaj strukturoj G, kaj tiel plu.

Revenante al nia komenca temo, la propedeŭtikeco de Esperanto, por ke ĝi ne estu nur propaganda slogano, sed ĝi estu ankaŭ science kontrolebla aserto, necesas reformuli la eldiron per pli precizaj terminoj.

Unue: kiam oni asertas ke la lerno de Esperanto havas propedeŭtikan valoron por la lernado de aliaj lingvoj, la eldiro resumas aron da tezoj, kiaj

T(C1): la lerno de Esperanto plifaciligas la lernon de lingvo C1

T(C2): la lerno de Esperanto plifaciligas la lernon de lingvo C2

T(C3): la lerno de Esperanto plifaciligas la lernon de lingvo C3,

Ĉu ni certas ke la faktoj T(Cl), T(C2), T(C3), … same veras? Se ne, oni konsideru aparte tiujn diversajn tezojn.

Due: kion ni subkomprenas pri la gepatra lingvo de la lernantoj? Ĉu la faciligo, kiun Esperanto povas doni al japanaj lernantoj rilate la postan lernadon de la itala, samkvantas kun la helpo, kiun israelaj (hebro-lingvaj) lernantoj povos ricevi de Esperanto por la lernado de la araba? Sed se ni dubas pri tio, t.e. pri la fakto ke la gepatra lingvo estas indiferenta, do ni devas plurobligi la supre listigitajn tezojn T(C1), T(C2), … jene:

IPR 95/2 e 13

— pàgina 9 del PDF —

T(GI, Cl): por la lernantoj, kies gepatra lingvo estas G1, Esperanto plifaciligas la lernon de lingvo CI, T(G2,C2): por la lernantoj, kies gepatra lingvo estas G2, Esperanto plifaciligas la lernon de lingvo C2, Trie: ĉiuj scias, ke lingvo-kono estas sinteza esprimo, kiu resumas multajn diversajn lingvajn kapablojn (fonologiaj/sintaksaj/semantikaj…; pasivaj/aktivaj; ktp.). Ĉu la lernfaciligo, kiun la Internacia Lingvo povos alporti al G1-lingvaj infanoj lernontaj lingvon Cl, egalas por ĉiaj lingvaj kapabloj? Aŭ ĉu, ekzemple, por hispanoj, kiuj volas lerni la germanan, Esperanto helpos pli multe pri vortfarado ol pri verbaj konjugacioj? Do, por kontroli la verecon pri la lernfaciliga valoro de la I.L., krom pri la gepatra lingvo (G) kaj pri la celata lingvo (C), indas precizigi ankaŭ la konsideratajn lingvajn kapablojn (K). Alivorte, oni povas pravigi (aŭ malpravigi, aŭ mezuri) tri-variablajn asertojn, laŭ la modelo: T(G,C,K): la lerno de la Internacia Lingvo fare de G-lingvaj lernuloj plifaciligas por ili la postan lernadon de lingvo C, koncerne la kapablaron K.

Kaj do? Nu, se iu esplor-instituto volus ĝenerale pruvi la lernfaciligon de la I.L., ĝi devus okazigi grandan amason da instru-eksperimentoj. Tamen, pli realisme, en iu medio oni povas fiksi la valorojn de la tri menciitaj variabloj:

G = gepatra lingvo, C = celata lingvo, K = lingvo-kapablaro.

Tiel specialiginte kaj konkretiginte la studendan tezon, ĝi povas plani kaj realigi eksperimenton, per kiu kontroli la verecon de la aserto T(G,C,K), kaj mezuri la grandon de ĝia verŝajneco en tiu speciala kazo.

En la 7ria Universitato de Romo (Laborejo pri Eksperimenta Instruiko) per modestaj rimedoj ni planas aranĝi unu el la supre difinitaj eksperimentoj, kie la variabloj jene fiksitas:

G=C= itala lingvo, K = prilingva konsciiĝo (konsciiĝo pri la tecriaj lingvaj modeloj) Alivorte nia eksperimenta tezo estas: La lerno de la Internacia Lingvo plibonigas ĉe italaj gelernejanoj la teorian priskrib-kapablon koncerne sian gepatran lingvon. Memkompreneble oni devas klarigi analize kaj konkrete (operacie) tiun kapablaron K, kaj samtempe pretigi la taŭgajn kontrolilojn.

En la nuna stadio de la projekto ni kolektas aliĝojn de italaj instruistoj, por trejni ilin kaj difini la kunligitan klasaran specimenon.

Ĉu ne indus aranĝi similajn paralelajn projektojn en diversaj landoj, eventuale en la kadro de supernacia instanco?

Por ekscii plie:

– La Torre M., La dua potenco de ESP, en revuo Esperanto, majo 1995

– Corsetti R. – La Torre M., „Quale lingua prima? – Per un esperimento CEE che utilizzi l’Esperanto, en la revuo Language Problems and Language Planning, 19/1, Amsterdam, Benjamins, 1995

14 e IPR 95/2

– Symoens E., Al nova lingvopolitiko: La propedeŭtika valoro de Esperanto, Roterdamo, UEA, 1992

– La Torre M., „Personigitaj malĉeaj Instru-sistemoj”, en IPR 3/93

– Frank H.,Propedeŭtiko de la klerigscienco prospektiva, Tibingen,G.Narr,1984

Pidenoto 1:

La itala nomo de la eksperimento estas ESP“ (ESP je la dua potenco) venas de Eksperimento (itallingve: ESPerimento) pri Esperanto.

Mauro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione Terza Universita di Roma, via del Castro Pretorio, 20, IT-00185 ROMA, telefono: 0039-6-4957805 retpoŝto: m.latorre(Qeduc.uniroma3.it, telekopiilo: 0039-6-4452642

EKPAROLI

Esperanto Kiel Propedeŭtiko Al la Rapidigo de Orientlingvo-Lernado kaj Instruado Esperanto em unuagradaj lernejoj de Viktoria, Aŭstralio

En Aŭstralio, ĉe Monash Universitato estis lanĉita la projekto EKPAROLI, kies celo estas esplori ĉu la lernado de Esperanto en la unuagrada lernejo helpos poste la lernadon de aziaj lingvoj (japana, ĉina, vjetnama) en la duagrada lernejo. Danke al la grandanima financa subteno de AEA kaj de Esperanto- Federacioj en Aŭstralio, la projekto komenciĝis je la fino de oktobro 1994.

Je la komenco estis kontaktitaj 98 unuagradaj lernejoj por ekscii ĉu la lernejoj jam havas LOTE (Language Other Than English – „lingvo krom la angla”) programon. Se ne, oni informis ilin pri Esperanto kaj sendis la materialon pri EKPAROLI, proponanta Mazi en Gondolando kiel lernokurson. Antaŭ la fino de la lernojaro, tri lernejoj konsentis partopreni la esplorprojektojn en 1995. Kvankam Alan Bishop, la patro de la programo, sukcesis interesigi la kolegaron kaj gepatrojn pri Esperanto, grandan problemon kaŭzis, ke mankis instruistoj parolantaj la internacian lingvon. Sekve por naŭ kolegoj de la tri lernejoj estis organizitaj plursemajnaj enkondukaj kaj preparaj lingvokursoj. En la nova studjaro (post februaro 1995) Esperanto jam estas instruata en la 3 lernejoj dum 2,5 horoj semajne. Krom la oficialaj lingvolecionoj la instruistoj klopodas uzi la lingvon ankaŭ dum aliaj lernookupoj de la lernantoj (muziko, sporto, matematiko, geografio, historio, ktp.). La lingvomaterialo dum la komenca fazo baziĝis sur la esperantigita Mazi-kurso. Gis kiam ekzistis nur ties provbendo de IEI, kun la permeso de BBC oni verkis kompletigan kursmaterialon, laborkajeron kun multaj bildoj kaj taskoj, kiu havis grandan sukceson inter la instruantoj kaj lernantoj. Ĉiuj tri lernejoj jam mendis kaj kun intereso atendas la dumkongresan aperigon de la kompleto Mazi en Gondolando.

IPR 95/2 e 15

— pàgina 10 del PDF —

La enkonduko de Esperanto en la lernejoj jam vekis la atenton de la ĵurnaloj kaj de la loka komunumo. Lingvisto de Universitato de Melburno kritikis la projekton argumentante, ke Esperanto ne havas kulturan fonon. La lernejestro de Clayton North PS (unu el la tri eksperimentlernejo) bone kaj efike defendis sian elekton. Alan Bishop atentigis pri la propedeŭtika valoro de Esperanto. Titoloj en loka ĵurnalo estis: „Language of Peace gains a new lease of life” (Lingvo de paco gajnas novan vivinstigon); „Sad to see negativity: professor” (Domaĝe vidi negativecon, profesoro).

Dum tiu ĉi periodo okazis Clayton Festo kie la Federacio de Esperanto jam antaŭlonge decidis deĵori, starigi budon kaj kun helpo de infanoj – novaj lernantoj de Esperanto – propagandi la internacian lingvon. Tio estis sukcesa.

Nun komenciĝas la dua parto de la esplorprojekto, kiun Monash Universitato nun finance kontribuas. Estas dungitaj tri helpantoj por la laboro, kiu konsistos el preparlaboro por sukcese daŭrigi la esploron en la duagradaj lernejoj, trovi novajn unuagradajn por pluaj esploroj. Oni intencas akiri informojn kaj spertojn de la kolegoj laborantaj kadre de diversaj LOTE-programoj.

La rezulto nuntempe estas nekalkulebla kaj eĉ se ĝi montros, ke Esperanto ne helpas pri la lernado de azia lingvo, aŭ ke ĝi helpas same kiel alia LOTE, miloj da homoj en Aŭstralio lernos pri Esperanto kaj ĝiaj uzeblecoj en la internacia komunikado.

(Koncizigita informo laŭ la raporto, ricevita de Jennifer R. Bishop, 39 Hill Street, Hawthorn, Victoria 3122, Aŭstralio)

Hermard Groldem KOMPLIKA TRANSITIVECO EN ESPERANTO

KAJ SIMPLIGITA TRANSITIVECO EN IDO III-a (lasta) parto: Proponita solvo

4.0 Solvo de la problemo: reviziado de la koncepto de transitiveco

En la fruaj jaroj de la historio de Esperanto, d-ro Zamenhof antaŭvidis, ke eble pro gravaj kialoj estos necese entrepreni grandskalan revizion de Esperanto. Plurloke en siaj verkoj li priskribis, kio povos okazi, se venos tempo, kiam Esperanto havos eblon esti oficialigita. Li opiniis, ke nur tiam estos permeseble fari unu fojon por ĉiam reviziadon de la lingvo. En la Unua Libro li skribis, ke aŭtoritata akademio povas esti devigata ŝanĝi la lingvon ĝis nerekonebleco. Ankoraŭfoje en la Dua Libro li menciis, ke se kompetenta instruita akademio volas entrepreni reformadon de Esperanto, li tuj sendos al ĝi la tutan materialon kaj fordonos al ĝi la tutan aferon. Trian fojon, en la Aldono al la Dua Libro, la aŭtoro de Esperanto ripetis sian vidpunkton pri revizio,

16 e IPR 95/2

—”

Eio,

klarigante, ke la privilegio ŝanĝi Esperanton apartenas al internacia kongreso de instruituloj.

Konforme al la sinteno de d-ro Zamenhof, oni povas jam nun fari provizorajn planojn por simpligi tiujn aspektojn de Esperanto, kiuj dum la tuta historio de la lingvo okazigis malfacilaĵojn kaj kiuj, sen ombro da dubo, konsistigos stumbligilojn por generacioj en la estonteco.

Lastatempe la komplikaĵoj rilatantaj al la verbaj kategorioj de transitiveco kaj netransitiveco en Esperanto estis ekzamenitaj de Christer O. Kiselman (24). La unua alineo de lia studaĵo tekstas jene:

„La distingo inter transitivaj kaj netransitivaj verboj en Esperanto estas bone konata malfacilaĵo. Temas pri gramatika kampo kie Esperanto ŝajnas esti same malregula kiel multaj aliaj naciaj lingvoj” (pĝ. 1.). Jam estis menciita la opinio de Werner Bormann, ke ĝuste ĉi-speca simileco inter malfacilaj gramatikaĵoj de Esperanto kaj tiuj de etnolingvoj, limigos la eblon de Esperanto konkuri por la rolo de mondolingvo. Inter la demandoj, kiujn Kiselman starigas, estas la sekvaj. – Ĉu entute indas distingi la netransitivajn disde la transitivaj verboj en Esperanto? – Se jes, kiel oni devas difini transitivecon? – Kial Zamenhof ne reguligis la aferon? – Ĉu entute oni povas vidi iujn regulaĵojn en la verboj rilate al transitiveco? Krom analizo de la formado de transitivaj kaj netransitivaj verboj en Esperanto, Kiselman havas alian celon: „Dua – kaj evidente multe pli fora – celo estas ioma flegado aŭ normigo de la lingvo: se oni malkovras iun sufiĉe regulan trajton en la formado de verboj, tiam kelkaj aliaj formoj aperas kiel esceptoj, kaj oni povus iom post iom aŭ forgesadi pri ili, aŭ fari iun ŝanĝon. Tiel la lingvo fariĝus iomete pli regula, kaj la lernado iomete pli simpla. Ni fakte vidos ke estas facile fari kelkajn tiajn $anĝojn en la klasado de PIV” (pĝ. 1.). En la sekvaj sekcioj mi pritraktos kelkajn manierojn atingi la celon forigi malfacilaĵojn rilate la transitivecon de verboj. Modifado de la lingvo estas farebla en du paŝoj: 1. simpligo laŭ tradicia vojo 2. adopto de regulo eliminanta unutransitivecon de verboj

4.1 Alpreno de novaj radikoj

Antaŭ ol pritrakti proponojn por revizii la klasifon de transitiveco, estas utile ekzameni ankoraŭ ne vaste uzatan rimedon, kiu rilatas ne al la gramatiko de la lingvo sed al ĝia leksiko. Temas pri provo simpligi diferencigon inter transitivaj kaj netransitivaj verboj. Anstataŭ du sufiksoj kiel „-ig” kaj „-iĝ”, la lingvo havas du malsamajn radikojn. La sekva tabelo ebligas komparon inter Esperanto, Ido kaj Occidental.

IPR 95/2 e 17

— pàgina 11 del PDF —

Esperanto |lIdo Occidental 1. | boli (ntr) bollir boligi (tr) bollientar, cocinar 2. | bruli (ntr) arder, flagrar, combuster bruligi (tr) brular, incendiar 3. | dati (tr) datizar datiĝi (ntr) evar (dc) 4. | edzigi (tr) spozuligar maritar edzinigi (tr) spozinigar maritar edziĝi (ntr) spozuleskar maritar se, erdan edziniĝi (ntr) | spozineskar maritar se spozigar (=fari iun edz(in)on) mariajar (~edzoligi, geedzigi fare de funkciulo, pastro ks.) mariajar su (refleksivo=fariĝi edz(in)o) 5. | eĥi (tr) ekigar | eĥiĝi (ntr) resonar 6. | fini (tr) terminar, finir finiĝi (ntr) cessar 7. | fumi (tr) fumar fumi (ntr) emisser fum 8. | naski (tr) parturar, genitar parturir naskiĝi (ntr) naskar nascer 9. | pesi (tr) ponderar ponderar pezi (ntr) pezar pesar Rimarkoj

Tiu ĉi rimedo estis aplikita nur sporade en Ido kaj Occidental, ĉar ambaŭ lingvoj adoptis la principon de ambaŭtransitiveco (la „x”-kategorio de PV). Malgraŭ paroj da malsamaj radikoj, restis tubero en la afero. Manke de apartaj markiloj de verba transitiveco, lernantoj devis streĉi la cerbon por memori la transitivecon de ĉiu verbo en la paro. La sola sensufiksa Esperanta vort-duopo en la listo, „pesi/pezi”, ilustras tion. Ĉar ĝi estas paronima paro (ambaŭ vortoj havas similan formon sed ilia signifo diferencas), uzantoj de la lingvo estas konstante konfuzitaj (18). La Ido-verboj pluformitaj surbaze de la radiko spozestas same malfacile memoreblaj kaj uzeblaj kiel la Esperanto serio „edzigi, edzinigi, edziĝi, edziniĝi”. Tamen, Ido havas duan radikverbon, mariajar (tr), kiu, uzata refleksive, mariajar su, esprimas la ekvivalentojn de la netransitivaj Esperantaj verboj. Occidental havas nur unu verbon, maritar, kiu ankaŭ estas uzebla refleksive. En studaĵo pri tiu ĉi temo, mi argumentis, ke se la angla lingvo esprimas ĉiujn nuancojn per unu verbo, marry, ne estas iu ajn kialo havi kvar formojn en planlingvo (19).

18 e IPR 95/2

4.2 Nestabileco kaj arbitreco de transitiveco

Laŭ la klasifo de verboj en PV, tri kategorioj estas signitaj per „tr” (transitivaj), „ntr” (netransitivaj) kaj „x” (verboj uzeblaj kaj transitive kaj netransitive). Tridek ses jarojn poste PIV arbitre forigis la „x”-signon, ĉar ĉefredaktoro G. Waringhien opiniis, ke „pli bone estas analizi ĉe ĉiu verbo, ĉu unu senco donas transitivan, alia netransitivan karakteron al la radiko” (20). Ĉirilate, pli ol unu kritikanto de la Esperanta leksikografio komentis, ke komparo inter signado de verboj en PV kaj PIV postlasas la impreson, ke la transitiveco de la verboj estis determinitaj per speco de hazardludo. Alia gramatikisto provas klarigi la fenomenon de ŝanĝiĝo de transitiveco per la konstato, ke „la nocio de transitiveco en la naciaj lingvoj, ekzemple en la franca, ne estas absoluta afero. Verboj antaŭe transitivaj estas hodiaŭ netransitivaj kaj kontraŭe”. Estas rimerkinde, ke la vortaraj difinoj de „transitiva” kaj „netransitiva” ŝanĝiĝis inter la eldondatoj de PV (1934) kaj PIV (1970) kun la rezulto, ke kelkaj verboj estis metitaj en alian kategorion de transitiveco! (Vd. sekcion 2.3.1) Cetere, eĉ nun pluraj verboj estas signitaj en PIV per „tr” kaj ankaŭ „ntr”. 4.3 Evoluo al ambaŭtransitiveco

En sia Esperanta-angla vortaro (21), M.C. Butler donas al pluraj verboj tre larĝan uzeblecon rilate transitivecon; efektive, temas pri ambaŭroleco de la verboj. Li klarigas jene: „Ne estas regulo, ke certaj verboj devas aŭ ne devas sekvigi rektan objekton. La plejmulto de „transitivaj” verboj povas esti uzataj elipse sen iu esprimita objekto. La plejmulto da objektoj povas esti anstataŭigitaj per prepozitivo kaj kontraŭe. Kunteksto, klareco kaj la signifo de la radiko estas la plej bonaj gvidoj” (pĝ. 10).

Kelkaj esperantistoj, opiniante, ke la signado de verboj per „x” de PV estas utila, pledas, ke ĝi estu reenkondukita en leksikografiajn verkojn, por ke ĉiuj esperantistoj havu pli da libereco rilate la uzon de verboj.

4.4 Verbaj kategorioj en Ido laŭ la klarigo de Louis de Beaufront

Antaŭ ol montri, kiel la koncepto de verba transitiveco en Esperanto povas esti modifita, ne per drasta ŝanĝo sed per evoluo, estas utile ekzameni la traktadon de la demando en la planlingvo Ido (22). En tiu lingvo ekzistas tri kategorioj de verboj: transitivaj, netransitivaj kaj miksitaj. Malgraŭ la ekzemplo de naciaj lingvoj (kiuj agas pri la transitiveco de verboj malakorde kaj arbitre) verbo estas transitiva en Ido, se ĝi esprimas faron aŭ agon povantan atingi rekte iun objekton: dankar, mokar, nocar, obediar, repugnar. Sekve, estas netransitiva en Ido nur la verboj, kiuj logike, nature, kiel naskar kaj mortar ne povas havi „objekton” (rektan komplementon). Miksitaj oni nomas en Ido iujn verbojn, kiujn la lingvo traktas kiel transitivajn kaj netransitivajn. Neniu ambigueco povas rezulti de tio, ĉar se ili estas uzataj transitive, ili havas „objekton”, kaj se ili estas uzataj netransitive, ili ne havas „objekton”. Tiu procedo subpremas fonton da malfacilaĵoj kvazaŭ nevenkeblaj; aliflanke, ĝi estas konforma al la kutimo de multaj lingvoj, kaj tiuj ĉi pruvas, ke la dualeco

IPR 95/2 e 19

— pàgina 12 del PDF —

Esperanto |lIdo Occidental 1. | boli (ntr) bollir boligi (tr) bollientar, cocinar 2. | bruli (ntr) arder, flagrar, combuster bruligi (tr) brular, incendiar 3. | dati (tr) datizar datiĝi (ntr) evar (de) 4. | edzigi (tr) spozuligar maritar edzinigi (tr) spozinigar maritar edziĝi (ntr) spozuleskar maritar se, „A… edziniĝi (ntr) | spozineskar maritar se spozigar (=fari iun edz(in)on) mariajar (~edzoligi, geedzigi fare de funkciulo, pastro ks.) mariajar su (refleksivo=fariĝi edz(in)o) 5. | eĥi (tr) ekigar eĥiĝi (ntr) resonar 6. | fini (tr) terminar, finir finiĝi (ntr) ‘ cessar 7. | fumi (tr) fumar fumi (ntr) emisser fum 8. | naski (tr) parturar, genitar parturir naskiĝi (ntr) naskar nascer 9. | pesi (tr) ponderar ponderar pezi (ntr) pezar pesar Rimarkoj

Tiu ĉi rimedo estis aplikita nur sporade en Ido kaj Occidental, ĉar ambaŭ lingvoj adoptis la principon de ambaŭtransitiveco (la „x”-kategorio de PV). Malgraŭ paroj da malsamaj radikoj, restis tubero en la afero. Manke de apartaj markiloj de verba transitiveco, lernantoj devis streĉi la cerbon por memori la transitivecon de ĉiu verbo en la paro. La sola sensufiksa Esperanta vort-duopo en la listo, „pesi/pezi”, ilustras tion. Ĉar ĝi estas paronima paro (ambaŭ vortoj havas similan formon sed ilia signifo diferencas), uzantoj de la lingvo estas konstante konfuzitaj (18). La Ido-verboj pluformitaj surbaze de la radiko spozestas same malfacile memoreblaj kaj uzeblaj kiel la Esperanto serio „edzigi, edzinigi, edziĝi, edziniĝi”. Tamen, Ido havas duan radikverbon, mariajar (tr), kiu, uzata refleksive, mariajar su, esprimas la ekvivalentojn de la netransitivaj Esperantaj verboj. Occidental havas nur unu verbon, maritar, kiu ankaŭ estas uzebla refleksive. En studaĵo pri tiu ĉi temo, mi argumentis, ke se la angla lingvo esprimas ĉiujn nuancojn per unu verbo, marry, ne estas iu ajn kialo havi kvar formojn en planlingvo (19).

18 e IPR 95/2

4.2 Nestabileco kaj arbitreco de transitiveco

Laŭ la klasifo de verboj en PV, tri kategorioj estas signitaj per „tr” (transitivaj), „ntr” (netransitivaj) kaj „x” (verboj uzeblaj kaj transitive kaj netransitive). Tridek ses jarojn poste PIV arbitre forigis la „x”-signon, ĉar ĉefredaktoro G. Waringhien opiniis, ke „pli bone estas analizi ĉe ĉiu verbo, ĉu unu senco donas transitivan, alia netransitivan karakteron al la radiko” (20). Ĉiu rilate, pli ol unu kritikanto de la Esperanta leksikografio komentis, ke komparo inter signado de verboj en PV kaj PIV postlasas la impreson, ke la transitiveco de la verboj estis determinitaj per speco de hazardludo. Alia gramatikisto provas klarigi la fenomenon de ŝanĝiĝo de transitiveco per la konstato, ke „la nocio de transitiveco en la naciaj lingvoj, ekzemple en la franca, ne estas absoluta afero. Verboj antaŭe transitivaj estas hodiaŭ netransitivaj kaj kontraŭe”. Estas rimerkinde, ke la vortaraj difinoj de „transitiva” kaj „netransitiva” ŝanĝiĝis inter la eldondatoj de PV (1934) kaj PIV (1970) kun la rezulto, ke kelkaj verboj estis metitaj en alian kategorion de transitiveco! (Vd. sekcion 2.3.1) Cetere, eĉ nun pluraj verboj estas signitaj en PIV per „tr” kaj ankaŭ „ntr”. 4.3 Evoluo al ambaŭtransitiveco

En sia Esperanta-angla vortaro (21), M.C. Butler donas al pluraj verboj tre larĝan uzeblecon rilate transitivecon; efektive, temas pri ambaŭroleco de la verboj. Li klarigas jene: „Ne estas regulo, ke certaj verboj devas aŭ ne devas sekvigi rektan objekton. La plejmulto de „transitivaj” verboj povas esti uzataj elipse sen iu esprimita objekto. La plejmulto da objektoj povas esti anstataŭigitaj per prepozitivo kaj kontraŭe. Kunteksto, klareco kaj la signifo de la radiko estas la plej bonaj gvidoj” (pĝ. 10).

Kelkaj esperantistoj, opiniante, ke la signado de verboj per „x” de PV estas utila, pledas, ke ĝi estu reenkondukita en leksikografiajn verkojn, por ke ĉiuj esperantistoj havu pli da libereco rilate la uzon de verboj.

4.4 Verbaj kategorioj en Ido laŭ la klarigo de Louis de Beaufront

Antaŭ ol montri, kiel la koncepto de verba transitiveco en Esperanto povas esti modifita, ne per drasta ŝanĝo sed per evoluo, estas utile ekzameni la traktadon de la demando en la planlingvo Ido (22). En tiu lingvo ekzistas tri kategorioj de verboj: transitivaj, netransitivaj kaj miksitaj. Malgraŭ la ekzemplo de naciaj lingvoj (kiuj agas pri la transitiveco de verboj malakorde kaj arbitre) verbo estas transitiva en Ido, se ĝi esprimas faron aŭ agon povantan atingi rekte iun objekton: dankar, mokar, nocar, obediar, repugnar. Sekve, estas netransitiva en Ido nur la verboj, kiuj logike, nature, kiel naskar kaj mortar ne povas havi „objekton” (rektan komplementon). Miksitaj oni nomas en Ido iujn verbojn, kiujn la lingvo traktas kiel transitivajn kaj netransitivajn. Neniu ambigueco povas rezulti de tio, ĉar se ili estas uzataj transitive, ili havas „objekton”, kaj se ili estas uzataj netransitive, ili ne havas „objekton”. Tiu procedo subpremas fonton da malfacilaĵoj kvazaŭ nevenkeblaj; aliflanke, ĝi estas konforma al la kutimo de multaj lingvoj, kaj tiuj ĉi pruvas, ke la dualeco

IPR 95/2 e 19

— pàgina 13 del PDF —

de senco havas neniun malutilon por la klareco. La sekvaj ekzemploj ilustras tion. Transitiva uzo Netransitiva uzo ll turnis e riturnis sua chapelo. La tero turnas sur sua axo. Me komencas, duras, cesas, finas 4 Mea laboro komencas, duras, cesas,

mea laboro. finas. Natante la fisho movas sua flosi e kaudo. La tero movas (jiras) cirkum la suno. On komunikis a me interesanta informi. Paris komunikas telefone kun Lyon.

Me chanjis mea vesti. Me chanjis depos mea yuneso, Me pendis mea chapelo an arboro. Mea chapelo pendis an arboro. 4.5 Starigo de nova regulo en Esperanto

La sekva paŝo post agnosko de la demotika variaĵo de Esperanto kaj tolero de lingvaj devioj en ĝi, estas starigo de regulo permesanta, ke iu ajn verbo en Esperanto povas esti uzata transitive aŭ netransitive, se la frazo estas senchava. Por klarigi, kial oni ne devas ĉiam uzi la sufiksoidojn „-ig” kaj „-iĝ”, oni citas la principon de sufiĉo kiel difinitan en Oficiala Gazeto (majo 1913): „se la ideo tiamaniere esprimita estas jam bone kaj nekonfuzeble komprenata el la kunteksto sen iu el la sufiksoj uzitaj, tiu ĉi sufikso povas esti elĵetata kiel neutila kaj nenecesa.” Sekvas el tio, ke jenaj du frazoj estas akcepteblaj: 7. La akvo bolas; 2. Li bolas la akvon. Citinda estas ankaŭ klarigo pri transitiveco en PAG (sekcio 178, Rim. IIl, pĝ. 243): „La transitiva uzebleco de verboj estas en Esperanto pli larĝa ol en la naciaj lingvoj ĝenerale: oni povas diri, ke ĉiu verbo povas esti uzata transitive, se la tiel formita esprimo havas sencon. Tio devenas de la 14a regulo, ke ĉiu prepozicio estas anstataŭigebla per la akuzativa kazo. Escepto estas nur la prepozicioj demovaj (de, el)…” PAG malpermesas ankaŭ, ke oni uzu verbon transitive, se per tio oni ŝanĝas ĝian signifon; ekzemple, „bruli” en la frazo „bruli lignon” ne povas havi la sencon de „bruligi”. Tamen, en la angla lingvo tia uzo de la verbo to burn ne kaŭzas problemon: wood burns (ligno brulas); he burns wood (li bruligas lignon).

Laŭ la 14a regulo de la Fundamenta Gramatiko, se oni ne estas certa pri la specifa prepozicio, kiu devas esti uzata, oni povas uzi „je”. Plue, estas eble anstataŭigi „je” per akuzativigo de la substantivo. Laŭ la observo de Alec Venture, jam estiĝis kutimo plivastigi tiun permeson, tiel ke en la nuntempa lingvouzo, oni povas anstataŭigi preskaŭ ĉiun prepozicion per la akuzativo (23). Rezulte de tiu evoluo de pensado pri verba transitiveco en Esperanto, ŝajnas, ke ne plu valoras insisti pri rigidaj kategorioj de transitiveco kaj netransitiveco.

Por la estonteco ekzistas jenaj alternativoj. Se oni postulos, ke verboj estu klasifitaj laŭ la tradicia nocio de transitiveco, tiam daŭre regos tensio inter erarhava, subnorma lingvouzo kaj la elita lingvo, strikte konforma al komplikaj gramatikaj reguloj, kiujn relative malmultaj esperantistoj sukcesas perfekte posedi. Male, se oni adoptos liberalan sintenon pri gramatikaj demandoj, tiam estos eble simpligi la traktadon de transitiveco en Esperanto kaj akcepti la de-

20 e IPR 95/2

motikan lingvaĵon, kiu jam nuntempe estas la interkomunikilo de granda parto

de la Esperanta lingvokomunumo.

Notoj

18. Bernard Golden. La plej malfacila vortparo en esperanto: „pesi/pezi”, Bulgara Esperantisto, junio 1981, pĝ. 12-13.

19. Bernard Golden. Planlingva fuŝaĵo – la verboj „edzigi”, „edzinigi”, „edziĝi” kaj „edziniĝi”, Dia Regno, julio-aŭgusto 1983, n-ro 7/8, pĝ. 2512.

20. Vd. noton 12.

21. Montague C. Butler. Esperanto-English Dictionary. London: British Esperanto Association, 1967. 450 pĝ. Vd. pĝ. 10.

22. L. de Beaufront. Kompleta Gramatiko Detaloza di la Linguo Internaciona ldo, Esch – Alzette: Meier – Heucke; 1925. 232 pĝ. Vd. sekciojn 45 kaj 46; pĝ. 51-53.

23. AVO (pseŭdonimo de Alec Venture). Laŭokazaj Lingvaj Notoj, London: Brita Esperanto Asocio; 1977. 95 pĝ. Vd. pĝ. 29.

24. Christer O, Kiselman. Transitivaj kaj netransitivaj verboj en Esperanto, Prelego en Prago la 8-an de julio 1994 ĉe la Kolokvo de la Akademio de Esperanto. Reviziita versio: la 8-an de oktobro 1994. 20 pĝ.

EL LA LANDOJ KAJ SEKCIOJ

Aŭstrio Esperanto en gimnazio RAPORTO Inter la 24a kaj 27a de februaro 1995 okazis tiel nomita „lerneja projekto” en la realgimnazio Diefenbachgasse, 15a distrikto de Vieno. Temas pri tritaga instruado pri la temo „formoj de estetiko”. La partoprenantoj vizitas la sepan klason, tio estas la 1la lernojaro. Kadre de la programo la gelernantoj partoprenis ankaŭ instruhoron kun la titolo „Politikaj konceptoj malantaŭ naciaj koloni-lingvoj kaj internaciaj planlingvoj”. La horon gvidis Walter Klag, jen la skizo de la instruhoro: 1) Laborlingvoj ĉe internaciaj organizoj (UN, EU); 2) Problemoj de malgrandaj lingvoj, ekzemple tiu de la slovaka; 3) Plano de francoj redukti la nombron de la laborlingvoj en EU de 11 al 5; 4) Kostoj de tradukado sen/kun neŭtrala lingvo; 5) Lingvoj en EU (ĉiu estas minoritata) Ortografi-reformo de la germana: unu paŝo al planlingvo. 7) Ĉu Esperanto estas bela? Esperanto kiel oficiala lingvo de PEN-klubo kaj por kristanaj mesoj; originala literaturo kaj tradukoj. 8) Kial Esperanto travivis? Solresol, Volapiik, Esperanto. Natura evoluo, ekz. aliformiĝo de asociacio al asocio, meteorologio al meteologio. Pri libera vortordo. Fine s-ro Klag disdonis al ĉiu lernanto la unuan numeron de La dua jarcento (aŭstria/slovakia periodaĵo) kaj informilon pri E-kurso en la Viena E-Muzeo.

IPR95/2 e 21

— pàgina 14 del PDF —

Brazilo

Kultura Centro de Esperanto en Campinas

De post la 18-a de februaro 1995 la centro havas novan estraron. Nome: David Bianchini (1-a prezidanto), Claudio Zaina (2-a prezidanto), Daniel de Oliveira Santos (1-a sekretario), Rosana Bortolette (2-a sekretario), Sebastiao Damasena Maio (1-a kasisto) kaj Eduardo Ramos Devena (2-a kasisto).

David Bianchini ekinstruis novan bazan tiel kiel James R. Piton ekkunordigas perfektigan E-grupon. Ambaŭ kursoj komenciĝis la 18-an de marto 1995 en la sidejo de USE-Intermunicipal Campinas (Rua Felipe dos Santos, 105 – Guanabara, Campinas, SP). Daniel de O. Santos Matematikaj Olimpikoj en 2000

Prof. Edmilson Pontes, fama brazila matematikisto, kunordigas matematikajn olimpikojn por gelernantoj de la ŝtato Alagoas, kaj planas okazigi en la jaro 2000 internaciajn olimpikojn kun Esperanto kiel oficiala lingvo. Organizantoj de similaj olimpikoj kaj instruistoj de matematiko kontaktu:

Usina Cienca/UFAL, Av. Aristen de Andrade (Antiga Faculdade de Odontologia), Maceio-AL, Brazilo. Internet: evp.(Dima.ufal.alan.br. Britio

Esperanto Teacher, organo de la brita asocio de E-instruistoj (ETA), anoncas, ke baldaŭ aperos kompakta stordisko (CD-ROM) kiu interaktive instruas plurajn lingvojn. Esperanto estos inter tiuj, dank” al ETA-membro.

En la sama revuo Alan Smalley, ĉeflekciisto pri la franca ĉe universitato en Leeds, rakontas kiel li donis miniaturan E-kurson al ĉ. 200 studentoj kadre de programo destinita por „konsciigi pri la fenomeno lingvo”. Pli frue neniu el la 200 konis E-parolantojn, kaj 40 Yo eĉ ne aŭdis pri E-o.

Finnlando INFORMOJ

Inter 22a kaj 28a de julio en la kongresejo funkcios MAZI-stando. Tie oni povas ricevi la kompleton, dirante la pagnumeron kaj montrante sian kongreskarton. Kompleto konsistas el skatolo kun 2 videokasedoj (9Ominutaj), instrulibro kaj sonkasedo kun la dialogoj de la filmo.

Tiuj, kiuj ne antaŭmendis ĝin, povos aĉeti la MAZI-kompleton ĉe la UEA- libroservo en la kongresejo.

Kiel tradicie oni aranĝos dum la Universala Kongreso Cseh-kurson kaj Cseh-seminarion. Ĉi-foje la programo pliriĉiĝos per la Mazi-filmo. Oni studos, kiel uzi ĝin plej efike kaj Cseh-metode dum la instruado: en la kurso instrucele, en la seminario diskutcele. La seminarianoj devos observi la kurson kaj posedi Bazan Cseh-kurs-libron. La seminario estas destinita por instruistoj kiuj deziras lerni la metodon kaj eble eĉ atingi ateston pri tio.

Kotizoj: por la kurso 60 NLG kaj por la seminario 80 NLG. Ambaŭ aranĝojn gvidos Atiljo Orellana Rojas.

22 e IPR 95/2

Hispanio KURSOJ

Ekde 1990 cirkulas projekto de Antonio Alonso Nunez, prezidanto de Hispana E-Federacio, pri internaciaj someraj kursoj en Esperanto. Ŝajnas ke la plano nun finfine havas seriozan ŝancon realiĝi – almenaŭ se E- organizaĵoj rapide donos sian apogon.

Ĉe ni, en Galegio de pluraj jaroj ne plu ekzistas eksplicita kontraŭstaro de kleruloj al Esperanto. La nuna rektora teamo de la Universitato de Santiago de Compostela estas preta subteni, ankaŭ finance, ĉiujaran okazigon de senprofitaj E-Somerkursoj.

La duboj nun reduktiĝis al tio ĉu la E-uzantaro disponas la kapitalon homan kaj kulturan por tia rigore plenkvalita klerigtasko, kaj ĉu ekzistas multnacia studentaro ema ricevi instruadon en Esperanto. Ni pruvu ke jes!

La strukturo de la E- Somerkursoj resumeblas jene. Diverslandaj gelernantoj kolektiĝos por studi dum unu aŭ pluraj semajnoj aron da temoj elekteblaj (matematiko, historio, biologio ktp), laŭ kajeroj verkitaj de e-istaj fakuloj. Ĉi tiuj – aŭ aliaj samnivelaj instruantoj – gvidos kursojn dum po unu semajno. La lernantoj ricevos diplomon, kies oficiala valoro dependos de la juĝo de eksteraj observantoj. La nivelo estos antaŭ-universitata aŭ universitat-prepara, kiu mankas en Esperantujo.

Sendube, nun estas tro malfrue por organizi la E-Somerkursojn dum somero 1995 en la origine planita amplekso. Tamen, eĉ modesta komenco valoras: provizore ni planas eldoni du studkajerojn, kaj venigi 10-20 gelernantojn por lerni dum unu-du semajnoj.

Ĉiu Esperanto-institucio (ŝtata, regiona, faka, loka, kleriga ktp) estas petata bonvole studi la eblecon financi al unu aŭ pluraj el siaj junaj membroj la vojaĝon kaj (malmultekostan) restadon dum 1-2 semajnoj en nia universitato. La preciza dato estas anoncota baldaŭ. Kontaktu: Antonio Alonso Nunez, Curso de Esperanto, Facultade de Filoloxia, ES-15705 Santiago de Compostela (Hispanio) tel./faks.: –34/81/598-005, retpoŝto: ilganton(Quscmail.usc.es

(Esperanto majo 1995) Hungario “ARANĜOJ 3a Mez-Eŭropa Junulara Semajno kaj Internacia Junulara Semajno 8.8.1995-15.8.1995 en Tata (Nordokcidenta Hungario). Ĝia temo: Junularo kaj Ekologio. Oni intencas okupiĝi pri la diversaj flankoj de la rilato inter junularo kaj ekologio: ekologia edukado; infanoj kiel edukistoj de siaj gepatroj; novaj vivstiloj en la junularo, junulara kulturo, proksimeco al la naturo. MEJS estas komuna agado de Aŭstrio, Ĉeĥio, Germanio, Hungario, Pollando, Slovakio kaj Svislando. Samtempe kaj samloke okazos la REF (Renkontiĝo de Esperantaj Familioj). La partoprenkotizo varias inter 30 kaj 290 NLG. Aliĝilojn kaj informojn petu de: Edit Lindwurm, H-1203 Budapest, Lajtha L. u. 1. IX/56.

IPR 95/2 e 23

— pàgina 15 del PDF —

Japanio

Du ekstermovadaj komercaj kursoj en Japanio: unu estas la „malfermita kolegio” (etendado de universitato) de la universitato Waseda, al kiu kunlaboras la Japana Esperanto-Instituto (JEI) kaj eĉ dividis profiton kun la altlernejo. Ĝi ofertas du nivelojn, instruataj de W4aD4 Seiiti kaj Krizantemo respektive. La alia estas klaso ĉe la prestiĝa eldonejo en la lingvistika tereno Daigaku Syorin, kiu unuafoje post kelkjara malsukceso (pro manko de aliĝontoj) komenciĝis lastan jaron. Ankaŭ ĝi havas du nivelojn, unu el kiuj estas daŭrigo de la enkonduka klaso lastjara. La gvidanto estas KITAG4WA Hisasi de la Oficejo de JEI kaj iama volontulo ĉe la CO de UEA.

Iniciate de s-ino SUZUKI Masumi, estrarano de Japana E-Instituto (Fukaya 122-10, Ayase-shi, Kanagawa-ken, 252), fondiĝis kaj akceptas aliĝojn Konferenco pri Esperanto-edukado de Japanio. Kiam ĝi iĝos landa sekcio de Internacia Ligo de E-istaj Instruistoj? – demandas YAMASAKI Seiko en La Revuo Orienta. (Laŭ la Revuo Orienta aprilo 1995)

Litovio Plene funkcias Litova Esperanto-Asocio La domo de la bopatro de Zamenhof, nun 3 sidejo de LEA (Litova E-Asocio) lastatempe / estis vizitata de multaj homoj, kiuj lernas Es- – peranton. De lundo ĝis vendredo ili kolektiĝis – en tri klasoj por lerni la lingvon laŭ la Csehmetodo. La 9Ominutaj lecionoj okazis trifoje tage. La kursojn gvidis brazila Cseh-instruisto, rajtigita de IEI (Internacia E-Instituto), sro Aristophio Andrade Alves Filho, kiu vojaĝas kun la edzino Nubia Alves en Eŭropo. Krom tio LEA organizas la 31-an BET – Balta E-Tendaro – de la 8a ĝis la 16a de julio kaj karavanon al la 80a UK en Tampereo. Oni organizis ankaŭ sabatan konversacian rondon kaj dufoje semajne kunsidas la lokaj kluboj. La kursojn antaŭpreparis la redaktoro de Litova Stelo. Li prelegis pri Esperanto la lan de februaro por pli ol 120 homoj, kiuj poste plenigis enketilon por partopreni kursojn. La sekvan tagon 70 el ili eklernis la lingvon kaj la ceteraj atendis la martajn klasojn. Por lerni en marto aperis 55 personoj. La 31an de marto 52 kursfinintoj ricevis la atestilojn pri partopreno en 4Vhoraj kursoj. Ĉeestis la feston s-roj Povilas Jegorovas, Petras Ĉeliauskas kaj s-ino Jrena Alijoŝiute (respektive: prezidanto, redaktoro kaj sekretariino de LEA), kiuj entuziasme parolis al la ĵus bakitaj esperantistoj pri la eblecoj, kiujn donas la internacia lingvo. La kursanoj deziras korespondi

24 e IPR 95/2

tutmonde pri diversaj temoj kaj akceptas proponojn. Ankaŭ la instruisto deziras korespondi kun aliaj E-instruistoj por interŝanĝi ideojn pri instruado al junuloj kaj plenkreskuloj. Krome li akceptas proponojn por instrui la lingvon laŭ Csehmetodo ie ajn, ĝis aŭgusto 1996. Lia vojaĝado celas ne turismadon, sed li deziras konatiĝi kun la E-movado en diversaj urboj por pli bone agadi post sia reveno al Brazilo. Proponojn sendu al: Litova E-asocio a/c Aristophio Alves Filho, a.d. 167, LT-3000 Kaunas, Litovio. (Post junio lian adreson havos Internacia E-Instituto, Den Hago, Nederlando). En Pollando li instruis la portugalan lingvon al studentoj de Monda Ti nemo Sispenamintun (Bydgoszcz) kaj prelegis pri Brazilo kelkloke.

LEA bonvenigas esperantaĵojn el la tuta mondo (librojn, gazetojn, kasedojn, ludilojn, k.a.). Helpu ĝian agadon! Abonu kaj abonigu Litova Stelo (dumonata organo de LEA)! Abonprezo por 6 kajeroj estas 20 NLG (inkl. sendokosto). Kolektoj de la jaroj 1991-1994 riceveblas kontraŭ nur 12 NLG ĉiu kolekto.

Madagaskaro

La dekano de la beletra fakultato de Universitato Antananarivo decidis startigi E-kurson en majo. Konvinkis lin Desire Rabevazaha, ĉe kiu bonvenas subteno kaj helpo: B.P. 3171, Antananarivo-101

En komerca kaj teknika altlernejo EPCT Esperanto estas devige instruata ĉiusabate de Roger Rasolofo. Skribu kuraĝige al: EPCT – Esperanto-kurso, Lot. I.N. 54 bis, Analamahitsy, MG-101 Antananrivo (Esperanto, majo 1995)

Pollando KURSOJ Internacia Asocio „Monda Turismo” kun sidejo en Bydgoszcz, invitas al Internacia studumo pri Turismo kaj Kulturo, kiu funkcias ekde 1991, kaj en 1994 transformiĝis – el naŭmonata – en trijaran ĉiutagan kaj malĉeestan lernejon. La studumo ebligas en laŭvicaj jaroj akiri jenajn kvalifikojn: 1-a jaro: turisma informanto, lektoro de E-o kaj E-vojaĝgvidanto; la finintoj ricevas diplomon de organizanto de la internaciaj turismo kaj kulturo. 2-a jaro: turisma E-ĉiĉerono, animanto de kulturo kaj kursgvidanto de E-o; la finintoj ricevas atestilon de memstara laboranto de la internaciaj turismo kaj kulturo. 3-a jaro: gvidanto de turismo kaj kulturo kaj instruisto de Esperanto; la finintoj fariĝos specialistoj pri la internaciaj turismo kaj kulturo. La lernado daŭras dum unu, du aŭ tri jaroj – laŭ ĉiutaga malĉeesta sistemo. Krom E-o oni okupiĝos ankaŭ pri aliaj lingvoj kaj pri kulturoj de diversaj landoj. Fininte la tutan trijaran eduk-ciklon kaj plenuminte la postulojn de la Akademio Internacia de la Sciencoj San Marino, laŭ ties statuto, oni povos akiri ankaŭ la prestiĝ-donan titolon de bakalaŭro de AIS. Tiuj, kiuj ne povas aliĝi por la ĉiutaga stud-sistemo, povas elekti la eksterĉeestan formon. Ili rajtos partopreni ĉiujn kursojn, seminariojn kaj prelegojn, kaj devos ĉeesti specialajn sesiojn instru-ekzamenajn, kiuj en la studjaro 1995/96 okazos:

IPR 95/2 e 25

— pàgina 16 del PDF —

Aŭtuna semestro: l-a sesio – 24 septembro – 1 oktobro 1995, 2-a sesio – 27 januaro – 3 februaro 1996, Printempa semestro: 1-a sesio – 4 -11 februaro 1996, 2-a sesio – 27 aprilo – 5 majo 1996.

La studkostoj en la jaro 1995/96 estas samaj por la ĉiutaga kaj malĉeesta sistemoj kaj egalas al 200 usonaj dolaroj. Aliĝoj: ĝis la 31-a de julio 1995 ĉe „Monda Turismo”; samtempe oni pagu la studkostojn al la bankkonto: „Esperantotur”, Wielkopolski Bank Kredytowy O/Bydgoszcz n-ro 350815-2583- 136-72. Pli detalajn informojn oni povas akiri ĉe la Centra Oficejo de „Monda Turismo” kaj Turisma Servo „Esperantotur ”: Str. M. Sklodowskiej-Curie 10, PL 85-094 Bydgoszcz, tel. –48.52.415744 – Fakso –48.52.460082 – Telekso 562844 MTUR PL Adam Sudol – Andrzej Grzebowski Svisio KCE

La nova Direkta Komitato de KCE (Kultura Centro Esperantista) konsistas el ges-roj David Buhlmann, Georges Lagrange, Marco Picasso, Giorgio Silfer kaj Jaqueline Vasserot. La eksterordinara Asembleo elektis d-ron Silfer prezidanto de KCE. La Asembleo decidis ke KCE kaj GEP [Gastejo Edmond Privat, prezidanto Mireille Grosjean] estas ekde januaro 1995 absolute sendependaj ne nur jure kaj organize, sed ankaŭ administre kaj finance.

La aliĝo al Kultura Monatfino kostas 60,- CHF kaj tiu sumo inkluzivas programon kaj vespermanĝon. La aliĝo al somera kurso kostas 120,- CHF, kaj ĝi inkluzivas nur la instruadon. Eblas tranokti ĉe La Domparo (po 15,-/30,-/40 – laŭ nombro da litoj en la ĉambro), sed nur por 15 personoj. Krome en la urbo ne mankas junulgastejo kaj modestprezaj hoteloj. Eblas matenmanĝi ĉiutage ĉe La Domparo, eĉ se oni ne tranoktas: abunda matenmanĝo kostas 8,- CHF.

Kultura Centro Esperantista, Strato Postiers 27, Poŝtfako 779, CH-2301 La Chauxde-Fonds, Svislando, Telefono/fakso (41)39-267407, Poŝta ĉekkonto 23-2921-8 Usono Somera Esperanto Universitato en San Francisko jam la 26an fojon [Nd(R. En la antaŭa numero vi jam povis legi pri tiu ĉi evento.

Pro la graveco de la afero, nun sekvu pri ĝi pliaj informoj].

La kursojn subtenas la Nord-Amerika Esperanto Ligo. Ĝi okazas inter la 26a de junio kaj 14a de julio 1995 en kvar grupoj: komencanta: Saluton al Esperanto – por tiuj, kiuj ankoraŭ ne lernis E-on, mezgrada I.: Ricevi memfidon en Esperanto – por tiuj, kiuj jam lernis E-on, mezgrada II.: Lerni kaj instrui Esperanton – por instruant/ont/oj de E-o, supergrada: Lingvo, lingvistiko, kulturo, literaturo – ĝiaj temoj: lingvouzo, aplikata lingvistiko, kulturo kaj literaturo. La instruistoj: Duncan Charters (Usono), estro de la Fremdlingva Departemento de Principia College,

26 e IPR 95/2

Spomenka Ŝtimec (Kroatio), kunlaboranto de pluraj E-organizaĵoj, aŭtoro de multaj E-libroj,

Atilio Orellana Kojas (Argentino), kiu studis kaj instruis multajn lingvojn, gvidas Esperanto seminariojn laŭ la Cseh-metodo en multaj landoj, kaj

Setsuko Umeda, kiu studis Esperanton en San Francisko, la anglan en Usono kaj Japanio, partoprenis multajn UK-ojn kaj instruis en multaj E-kursoj. (Nun ŝi estras la Internacian Kulturan Laborejon).

La tempodaŭro de ĉiu intensiva kurso estos 3 semajnoj. Ili donas tri universi-

tatajn unuojn. La partoprenkotizo de ĉiu kurso estas 345 USD.

La SFSU Studenta Stipendio Fondaĵo parte financas la aliĝon de tiuj, kiuj tion

bezonas kaj ĝi samtempe petas helpon de la kluboj kaj individuoj.

Krom la studado okazos vesperaj Esperanto-programoj, ekzemple komuna

kantado, popoldancado, prelegoj pri la lingvo kaj kulturo, formado de kon-

versaciaj rondoj. (El la angla lingvo tradukis: d-ro Petro Muranyi – Hungario) Uzbekio ALVOKO

Samarkandaj E-aktivuloj preparis la unuan lernolibron por uzbeklingvanoj kaj krome uzbekan-Esperantan-rusan konversacilibron. Eldoni tiujn bazajn verkojn inter la nunaj ekonomiaj cirkonstancoj apenaŭ eblos sen helpo de la internacia esperantistaro. Kontribuojn oni sendu al UEA-konto: mpso-i. Nomoj de ĉiuj kontribuintoj aperos en ambaŭ libroj. Koran antaŭdankon!

Helpemuloj estas petataj anonci sin ĉe:

Muzeo de Paco kaj Solidaro, pk 76, UZ-70300 Samarkand, Uzbekio

Venezuelo RAPORTO

Meze de februaro fermiĝis la baza kurso de Esperanto gvidita de profesoro Juan Negrete en la Lernejo de Filozofio de la Centra Universitato de Venezuelo, en Karakas. Nova baza kurso ekfunkciis komence de marto. En la sama loko, kaj same komence de marto startis daŭriga kurso. Pri la kursoj zorgas profesoroj Juan Negrete kaj Jorge C. Mosonyi.

Estas tre aktivaj la kontaktoj kaj rilatoj de nia Asocio kun la Lernejo de Modernaj Lingvoj de la Centra Universitato, cele al la starigo de kursoj de Esperanto kiel elektebla studobjekto ekde la venonta lernojaro. Intertempe oni preparas la terenon per prelegoj kaj ekspozicioj de libroj kaj revuoj. Nia prezidanto, profesoro Jorge Mosonyi kunordigas la preparlaboron kaj gvidos la kursojn, kiujn partoprenos pro programaj postuloj la gestudentoj de la 4-a kaj 5-a jaroj. La Lernejo kreas lingvo-instruistojn, interpretistojn kaj tradukistojn. Duajare funkcias baza kurso de Esperanto ĉe la Instituto de Homeopatio kun unuhora leciono ĉiuĵaŭde kaj kun elektebla karaktero. Tamen la kurshoroj estas agnoskitaj kadre de la devigaj studhoroj antaŭviditaj de la lerneja programo. La kurson gvidas d-ro Jose Barros Saint-Pasteur kaj s-ro Andres Turrisi.

(Venezula Stelo marto 1995)

IPR 95/2 e 27

— pàgina 17 del PDF —

Tago de la Lermejĵo (enkonduke) UK kaj ILEI

Esperanto kiel enkondukilo en la lernadon de fremdaj lingvoj?

Ni konsideru la eblan konsterniĝon de lernantoj pro la ege grandaj distancoj inter la promesoj pri la helpfunkcio kaj la realaj baroj survoje al ekregado de „natura” fremda lingvo. Ĉu la vaste aprezata propedeŭtika valoro de Esperanto manifestiĝas en personec-evoluigaj instigoj, ekzemple rilate al la pli profunda kompreno de la aliaj popoloj aŭ koncerne pli ĝustan prijuĝon de niaj propraj sentoj kaj animstatoj? Dum la Tago de la Lernejo kongresanoj havos la eblecon ekkoni la rezultojn de la nun funkciantaj propedeŭtikaj projektoj, kiel Fundapax, Ekparoli, kaj ankaŭ aliajn interesaĵojn ligitajn al la temo ekz. la projekton Infanoj ĉirkaŭ la mondo. Certe ne mankos prezento de la nun aperanta video-kurso Mazi en Gondolando, kiun multaj kongresanoj ekhavos jam dum la UK. Al la programo aldoniĝos prezento de la Instruista terminaro de Mauro la Torre. Se vin interesas detaloj pri la temo, nepre vizitu la ILEI- konferencon tuj post la UK.

Ekzamena raporto 194 UEA/ILEI

En 1994 ekfunkciis nova sekretario pri elementa kaj meza niveloj, prof. lvan Bekavac-Basiĉ en Zagrebo. La ekzamenoj de UEA kaj ILEI sesiis rekordkvante en la pasinta jaro: 12 fojojn, en 9 landoj de 4 kontinentoj. Aparte elstaris la 16 sukcesintoj – plejparte aziaj – dum la ILEI-konferenco en Kangnam, kaj la 8 junaj albanoj, ricevintaj elementan diplomon en Zagrebo. Entute 87 homoj kandidatis (48 por la elementa kaj 39 por la meza ekzamenoj) kaj 74 sukcesis (po 37 je elementa kaj meza niveloj). Per tio la nombro de ĉiuj sukcesintoj de la UEA/ILEI-ekzamenoj ekde la komenco en 1989 altiĝis al 409.

Pasintjare ofte montriĝis ke la movadaj kaj literaturaj konoj de la kandidatoj ne atingas la nivelon de iliaj lingvokonoj. Pri tio oni povas iom helpi per aparta prepar-seminario, kaj antaŭ tri sesioj efektive okazis tia. Alia problemo, ke daŭre mankis novaj testoj. Malgraŭ promesoj, neniu verkis por ILEI novan materialon. Pro tio, kombinoj de malnovaj testoj estis uzataj. Ni do direktas inviton al ĉiuj kapabluloj verki, precipe antaŭtestojn. Tiujn du gravajn elementojn ni esperas plenumi dum la sekva jaro.

| Urbo, lando, monato de la sesio Kandidatoj Sukcesis elementa meza elementa meza 1. Zagrebo, Kroatio: majo = – 8 – 2. Jyvaskyla, Finnlando: julio ia 6 ĉi 6 3. San Francisko, Usono: julio 2 3 1 3 4. KCE, Svislando: julio 1 6 1 6 5. UK, Seulo, Koreio: julio 6 Ss S 5 6. Ch’onan, Koreio: aŭgusto 1 1 1 1 7. Kangnam, Koreio: aŭgusto 4 14 – 12 8. Barlaston, Britio: aŭgusto 1 3 1 3 9. Sete, Francio: septembro 2 1 1 1

28 e IPR95/2

10.Togolando: septembro 7 – 3 = 11. Zagrebo, Kroatio: decembro 2 – ĝi Li 12. Wimeba, Ganao: decembro 6 – 3 2 48 39 37 37

[Sume 87 74 |

Kompilis Marija Beloŝeviĉ kaj Ivan Bekavac-Basiĉ

Ekzamena kalendaro 1995

18-22.07 61-a Internacia Kongreso de Blindaj Esperantistoj, Onnela, Finnlando 22-29.07 Universala Kongreso de Esperanto, Tampereo, Finnlando

29.07-04.08 Konferenco de ILEI, Ovik, Finnlando

15-17.08 Esperanto somerlernejo, Barlaston, Britio

02-09.09 21-a Internacia semajno de Esperanto, Sete, Francio

komence de sept. Tutlanda E-Kongreso, Yangzhou, Ĉinio.

Ni petas ĉiujn kandidatojn nepre kontakti la sekretarion de la Internacia Esperanto-Komisiono, ĉe kiu oni povos ricevi detalajn informojn pri la ekzamenoj: prof. Ivan Bekavac-Basiĉ, Kuslanova 59, HR-41000 Zagreb, Kroatio.

Alvoko

Ni estas tre feliĉaj, ĉar pluraj partoprenantoj de la pasintjara ILEI konferenco el aziaj landoj post la reveno hejmen tre serioze ekokupiĝis pri E-o. Bedaŭrinde, ili renkontas grandajn problemojn, ekz. manko de la lernolibroj, taŭga legmaterialo ksm. Ĉiuj, kiuj pretas helpi, kontaktu la sekretarion de ILEI, ĉe kiu oni ricevos ĉiujn necesajn informojn. Same, ni atentigas vin, ke pluraj aliaj mondregionoj bezonas vian konkretan helpon en formo de instru- kaj legmaterialoj. Se vi pretas donaci novajn aŭ jam uzitajn materialojn, nepre kontaktu la sekretarion de ILEI. Same, skribu ankaŭ tiuj, kiuj bezonas la helpon. Dankon!

UEA estrarkunsido RAPORTO

La printempa UEA estrarkunsido okazis marte en la CO. Kiel kutime, ĝin partoprenis kiel observanto ankaŭ la reprezentanto de ILEI.

Krom pluraj aktualaĵoj la estraro dediĉis tempon ankaŭ al la instruado. La ILEI-reprezentanto prezentis koncizan raporton de ILEI por la jaro 1994 kun aparta pritrakto de la ekzamenoj, kiuj ja estas komuna agado de la du organizoj. Por doni pli da prestiĝo al la ekzamenoj, la estraro proponas al siaj delegitoj atingi almenaŭ la nivelon de la meza ekzameno. UEA helpos eldoni la elĉerpitan gvidlibron por la ekzamenoj. La estraro esprimis la esperon, ke dum la venonta jaro ekfunkcios la supera nivelo. Estis prezentitaj ankaŭ koncizaj raportoj de diversaj instru-projektoj, kiuj ekis dum la lasta jaro. M.B

IPR 95/2 e 29

— pàgina 18 del PDF —

Konkursoj kiujn aprobis la praktiko (Daŭrigo)

En la antaŭa numero mi skribis pri du konkursoj de ILEI-komisiono pri lernejaj konkursoj. Nun, daŭrigante la temon mi deziras raporti pri du aliaj kun espero veki la atenton de kelkaj kolegoj.

9 Unu el ili estas la internacia Konkurso pri Modela Esperanta Parolo honore al lvo Lapenna. Malgraŭ ke la fonetikaj principoj de nia lingvo ne estas strikte ellaboritaj, aŭ ĝuste tial, ni trovas necesa la ekziston de tia konkurso por turni la atenton al kelke neglektita tereno, kiu niaopinie meritas atenton pli grandan.

Ĝis nun okazis nur tri konkursoj. La unua celis mezlernejanojn (15-18 jarajn), la dua, pasintjara, volis altiri 10-14 jarulojn, kaj la lasta, kies rezulto jus evidentiĝis, denove mobilizis mezlernejanojn. Bedaŭrinde la nombro de la konkursantoj ĉiufoje estis malgranda. Krom hungaroj partoprenis en ili francoj, angloj kaj kroatoj. Mi multe bedaŭras pro tio, ĉar jen ekzistas konkurso, kiu apenaŭ bezonas preparon kaj elspezon.

Kial?

Ĉar la konkursantoj ne bezonas veturi malproksimen, kie ĵurio pri-

30 e IPR 95/2

juĝas ilian prononcon; ne, ili restas hejme aŭ veturas al iu proksima urbo, kie troviĝas bona, sonizolita studio, en kiu iu registras, unue, la libere elektitan prozan tekston, kiu ne superas 20 tajpitajn liniojn, poste ili voĉlegas la devigan tekston komunan por ĉiu konkursanto. La devigan tekston ili ricevas nur 10 minutojn antaŭ la surbendigo. La registraĵoj venintaj el diversaj landoj kaj urboj estas kunmuntataj kaj kopiataj en pluraj ekzempleroj. La sonregistraĵoj veturas poste al la ĵurianoj, kiuj ĝis nun ĉiam apartenis al diversaj lingvofamilioj. Ĉijare la voĉoj estis ĵuriitaj de s-ino Kremona Bdceva (Sofio, bulgarino), d-ino Ilona Koutny (Budapeŝto, hungarino) kaj s-ro Germain Pirlot (Belgio, franclingvano). Konsiderante diversajn bazajn fonetikajn kriteriojn ili plenigas t.n. poentofolion. Poste la poentoj de la ĵurianoj venas al la centro, kie adiciinte la akiritajn poentoj formiĝas la sinsekvo de la konkursantoj. Ĉiuj partoprenintoj ricevas memorkarton, la unuaj diplomon kaj librodonacon. Estus tre ĝojinde, se. niaj instruistoj grandnombre aligus siajn lernantojn al la konkurso, kiu sendube riĉigus ilin per agrabla travivaĵo se ne paroli pri la praktika utilo.

B Populara kaj tre instrua – por pedagogoj kaj lernantoj egale – estas la Tutlanda (= Hungaria) Esperanta Deklamkonkurso honore al Julio Baghy. Ĝi okazas ĉiujare en aprilo, kiam la hungaroj, honore al elstara poeto Attila Jozsef (1905- 1937) havas sian Tagon de Poezio. Ĉi-jare la 8-an de aprilo kolektiĝis ĉ. 60 personoj (gastrolis jam ne la unuan fojon ankaŭ Zagrebaj geamikoj) kaj solene komenciĝis la 6-a revuo de poeziamantoj en Esperanto. La konkurso estis malfermita de la vicurbestro de Papa, Transdanubia urbo, kiu ĉiufoje varmkore invitas kaj akceptas siajn gastojn. La iniciatoro kaj ĉeforganizanto de la konkurso estas s-ro Jozefo Nemeth, la redaktoro de IPR. La konkursantoj prezentas poemon aŭ prozaĵon libere elektitan. Ili elektas klasikajn poeziaĵojn de L.L.Zamenhof kaj A.Grabowski, elstarajn originalajn poemojn de M.Boulton, K.Kalocsay, J.Baghy. R.Schwartz k.a. Multaj volonte elektas konatajn hungarajn artverkojn tradukitajn de eminentaj esperantistoj. De jaro al jaro kreskas la nivelo de la konkurso, kiun lastatempe kompletigas kulturaj programoj: muziko, dancoj, ekspozicio, ĉi-foje tiu de ges-roj Rossler el Germanio.

Pri la konkurso raportis pluraj

lokaj ĵurnaloj, la E-redakcio de la Hungara Radio Kossuth, ĉefaj peri-

odaĵoj E-lingvaj Eventoj, Esperanto, Heroldo.

La konkurso mem okazas en kvar kategorioj. En la unua prezentas sin la plej junaj lernantoj (ne pli ol 10 jaraj) La duan formas geknaboj en la aĝo de 11-14 jaroj. La tria kategorio entenas gejunulojn 15-18 jarajn kaj, fine, al la kvara kategorio apartenas ĉiuj personoj kun pli ol 18 jaroj.

La ĵurio konsistas el konataj hungaraj esperantistoj kaj eksterlandaj invititoj.

Fine, kion diri resume? Per niaj konkursoj porokazaj kaj konstanta ni mobilizas ĉirkaŭ 350 personojn. Ne tre multajn, tamen konsiderante ke la praktika valoro de Esperanto ankoraŭ ne estas komparebla kun la furoraj mondaj lingvoj, oni devas alte taksi tiun modestan (?) nombron, tiom pli ke similaj aktivadoj en Esperanto ne svarmas. Nia nova generacio, la ĵusaj varbitoj estas do tre malsataj je sukcesoj akiritaj per la „nova” lingvo. Tio estas nur unu flanko de la medalo. La alia, ne malpli grava estas la formiĝo de fruktodona laborkontakto inter pedagogoj, kiuj volonte kunlaboras, redaktas taskofoliojn, korektas solvojn, tradukaĵojn, ĵurias poemojn ktp. Vera amikeco, bona interkolega etoso ekestas – mi estas profunde konvinkita pri tio – dum komuna agado. Niaj tiuterenaj

IPR 95/2 e 31

— pàgina 19 del PDF —

rezultoj estas, ni povas diri sen troigo, enviindaj.

Cu mi sukcesis fari al vi „apetiton” pri iu el la prezentitaj konkursoj? Esperante ke du-tri kolegoj decidos pozitive mi skribas la limdatojn memorige: al konkurso pri arta traduko (nur por hungaroj) vi povas aliĝi ĝis la 25-a de septembro; al la internacia poentokolekta konstanta konkurso (7 n-roj en ĉiu lernojaro) estas necese skribi antaŭ la 30-a de septembro. Kiuj deziras konkursigi siajn lernantojn (ĉi-foje 10-14 jarajn) pri modela Esperanta parolo, tiuj skribu ĝis la

;

Uu umis a 3 8-8

= o

[=]

Nederl.Germanio spani

32 e IPR 95/2

20-a de januaro kaj, fine, la limdato por tiuj kiuj volas partopreni en deklamkonkurso aliĝu antaŭ la 15-a de marto. La centro de la konkursoj: Gimnazio Julia Banyai/ Esperanto-grupo/ Nyiri ut 11./ H- 6000 Kecskemet/ Hungario. Ĝi povas sendi al vi ankaŭ regularojn, alvokojn, reklamfoliojn kaj specimene taskofoliojn pasintjarajn.

Kun amikaj bondeziroj salutas vin el Hungario

Geza Kurucz komisionestro de ILEI

E Germana

EMILO 0 Portug. Britio lriando

LINGVO-POLITIKO Tigre aŭ pigre al lingvo-lernado?

Francio transprenas nun’ la ses-monatan prezidantecon de la Eŭropa Unio (EU). Ĝi volas kapti la okazon fortigi la lingvan diversecon de la EU, por — laŭ cinikuloj — defendi la pozicion de la franca. Nemire. La angla antaŭenpaŝadis nehaltigeble al la rolo de komuna eŭropa lingvo. Laŭ ciferoj de la Eŭropa Komisiono, 83 $o de mezlernejaj studentoj en EU-landoj lernas la anglan kiel fremdan lingvon, dume nur 32 ?0o lernas la francan kaj 16 909 la germanan. Nur en Flandrio (la nederlandlingva parto de Belgio) la angla ne okupas la unuan lokon, pro la neceso instrui la francan por permesi komunikadon kun la belgaj franclingvanoj, la valonoj.

La eŭropa situacio, bildigita apude, helpas klarigi la obstinan unulingvecon de britoj. Se tiom da junuloj lernas la anglan kontinente, kial sin ĝeni lerni duan lingvon? Eĉ en la lingve sentiva Francio, 84 Yo el la mez-lernejanoj (angle secondary school, tee. proks. 13-16-jaruloj) lernas la anglan. Kontraste, kvankam la franca estas la plej kutima fremda lingvo en britaj mezlernejoj, nur 59 Yo lernas ĝin.

Dum la nederlandanoj statistike lernas po 2,2 lingvojn/po lernanto, la responda cifero por Britio estas 0,9 — en la EU nur Portugalio atingas malpli (0,8). Scivolindas la cifero por Svislando, sed tion la EU ne statistikas!

Ĉu la epoko de selektiva lingva pigreco venos al la fino? Franca propono postulus, ke ĉiu mezlernejano en EU lernu minimume du fremdajn lingvojn — ne nur la lingvon de Sekspiro kaj MTV, sed krome alian, kiu plej verŝajne temus pri la lingvo de Moliere, Proust kaj TV5. Sed ĉio esprimita kompreneble laŭ la celo kreskigi la eŭropan interkompreniĝon.

Pli grandaj timoj leviĝas pri alia kontraŭsenca, sed apenaŭ originala propono de la franca Ministro pri Eŭropaj aferoj, ke la nombro de oficialaj laborlingvoj de EU-organoj malkresku de dek unu ĝis kvin. Tre racia ideo kaj en si mem praktike laŭdinda. Sed provu konvinki la grekojn, la portugalojn (aŭ la finnojn kaj svedojn) pri tio.

Bazita sur anglalingva artikolo — tradukis, modifis, prikomentis smg.

ILEI kunsidis en Hamburgo RAPORTO La kunsido de la ILEI-estraro ĉi-jare okazis ne marte, sed maje. Tiu du-monata prokrastiĝo donis la eblecon trarigardi ĉion preparitan por la UK kaj la konferenco, kaj dividi taskojn.

x Temas pri aŭtuno 1994. [NdIR.]

IPR 95/2 e 33

— pàgina 20 del PDF —

Al la sukcesa kunsido grave kontribuis ne nur la tri ĉeestaj estraranoj: Bertil Andreasson, Marija Beloŝeviĉ kaj Till Dahlenburg, sed ankaŭ Duncan Charters, Stefan MacGill, Zsuzsa Barcsay kaj Edward Symoens.

La estraro pridiskutis raporton pri la jaro 1994 kaj trijaran laborplanon por 1995-97. Ambaŭ dokumentoj estos senditaj al la ILEI-komitato kiu voĉdonos pri ili en Finnlando. Post tio, la trijara laborplano estos publikigita en IPR, sed ankaŭ aparte ricevebla.

Oni tre profunde priparolis la preparojn por la ĉi-someraj okazaĵoj kaj konstatis, ke la kongreson kaj ILEI-konferencon partoprenos nur du estraranoj. Tial oni invitas ĉiujn kiuj pretas helpi dum la UK-ekzamensesio, deĵorado ĉe la budo (tuttaga) kaj poste dum la konferenco. La programo por la Tago de la Lernejo estas preta. (Legu aparte).

Komitatkunsido: ni petas la sekciojn antaŭ la 1-a de julio nomi siajn komitatanojn kaj informi la sekretarion pri iliaj nomoj. Ĉi-jare tri estraranoj retiriĝos, el kiuj almenaŭ du rekandidatiĝos. La elekto- komisiono ja tre serioze agas tiukampe. Preparoj por la konferenco en la jaro 1996 progresas, kaj ni ege esperas jam en Finnlando havi provizoran aliĝilon.

La estraro pridiskutis la rilatojn kun diversaj E-organizaĵoj. En la unua loko troviĝas UEA. La kunlaboro kontente daŭras. ILEI starigis kontaktojn kun aliaj E-organizaĵoj TEJO, LIBE. Ni spronos al plia kunlaboro. En la raporto pri la komisiitoj, la estraro esprimis la kontenton pri la laboro de kelkaj komisiitoj kaj reprezentantoj. Danke al la reprezentanto ĉe UNESKO kontaktoj kun tiu grava organizo plivigliĝis dum la lastaj monatoj. Oni aparte substrekas la modelan agadon de Geza Kurucz, gvidanto de la lernejaj konkursoj. Por plifortigi la financan staton de la Ligo, kiu bedaŭre same pasintjare suferis pro deficito, oni decidis krei plurajn celkasojn kiuj espereble instigos samideanojn donaci monon por iu projekto.

Same estis pridiskutitaj. la ekzamenoj. Estis decidite ke ĉi-jare ĉiuj ekzamentestoj estos novaj. Ĝoje la estraro ricevis la informon ke UEA pretas reeldoni la gvidlibron por la ekzamenoj. ILEI reredaktos la malnovan kaj aldonos iom pli da klarigoj pri la postuloj de la ekzamenoj. Estis pridiskutita problemo pri la nesufiĉa kono de la literaturo kaj movado, kaj oni decidis ke minimumon kiu estos priskribota en la libreto devus koni ĉiu kandidato.

ILEI daŭre instigas siajn membrojn aboni Eventoj kiu donas la eblecojn cirkuleri novaĵojn ĉiun duan semajnon. Same oni invitas la kursgvidantojn abonigi al la lernantoj la revuon Juna Amiko. Sur la kampo de eksteraj rilatoj, ILEI provos starigi la kontaktojn kun eŭropaj instancoj kaj aliaj instruistaj neesperantistaj organizoj. La estraro alvokas ĉiujn kontribui al la koleghelpa kaso, kiu ebligas membriĝi al plurdekoj da nepagipovaj pedagogoj.

Al la eksredaktoro de IPR, Marta Kovacs la estraro ankaŭ pere de IPR publike esprimas dankon pro la plurjara peza laboro. Al la nova redaktoro, Jozefo Nemeth sukceson! Marija Beloŝeviĉ

34 e IPR 95/2

Stipendio por intanoj

En la numero 1/80 de IPR la tiama kasisto de ILEI, Olle Olsson, skribis jene: De persono, kiu volas esti nekonata, la kasisto de ILEI ricevis monsumon por stipendio(j) al partoprenant(in)o de infankongreso aŭ simila aranĝo, kie infanoj de diversaj landoj renkontiĝas kaj per Esperanto amikiĝas.

La donacinta persono atentigas pri tio, ke la mono estas akirita per diligenta kaj malfacila laboro kaj simpla vivo. La lernant(in)o devas esti diligenta kaj en aĝo de lernantoj en la deviga lernejo. La kasisto de ILEI atendas esperantlingvan raporton de la stipendiul(in)o post la partopreno de la infanrenkontiĝo kun respondo je ekzemple jenaj demandoj: “Kio okazis dum la kongreseto? Ĉu vi trovis amik(in)on? El kiu lando li (ŝi) estis? Kio plaĉis al vi plej multe?” k.t.p.

La membro-instruist(in)o, kiu deziras peti stipendion por infano en sia kurso devas respondi jenajn demandojn:

1. En kiu infanrenkontiĝo vi intencas partopreni? (Kiam? Kie? Aranĝanto?

Adreso?)

2. Kiu estas la nomo kaj adreso de la infano (li aŭ ŝi)?

3. Kiom da jaroj havas la infano?

4. Ĉu la infano bone povas konversacii en Esperanto kun samaĝuloj pri

temoj rilatantaj al la infana aĝo?

5. Ĉu la infano estas diligenta kaj ne-riĉa?

6. Kiom kostas la restado de la renkontiĝo?

7. Kiom kostas la vojaĝo (tien kaj reen) al la renkontiĝo? (Prefere en svedaj

kronoj aŭ germanaj markoj.)

8. Ĉu vi promesas sendi esperantlingvan raporton pri la renkontiĝo al la

kasisto de ILEI en unu monato post la fino?

Dum la jarkunsido de la Sveda ILEI-sekcio la 28-an de majo 1994, Olle Olsson transdonis la taskon disdonadi la stipendiojn al la nuna kasisto de ILEI. En sia transdona prelegeto Olle Olsson diris interalie: „Dum la ILEI-kongreso en Italio en 1979 sinjorino Erika Linz kontaktis min, Olle Olsson, tiama kasisto de ILEI. Ŝi diris sekrete, ke ŝi intencis donaci monsumon por stipendioj al gejunuloj en la deviga lernejo, por tiel varbi novajn lernantojn kaj plibonigi la Esperantoscion. En 1979 mi vizitis ŝin en Vieno. Ni iris al banko, kie ŝi transdonis la monon, kiun mi en Svedio ŝanĝis al sveda mono kaj metis en Skandinaviska Enskilda Banken kaj Skĉnska Banken. Jen la du sumoj: 31.226:20 kaj 19.616:00 SEK. La kasisto, kiu havas membroliston de ILEI, disdonu la

– stipendiojn.

Mi interkonsentis pri la statuto, kiu estas publikigita en numero 1980/1 de IPR. La instruisto estu membro de ILEI. Li petas stipendiojn por gelernantoj en sia klaso. Por ke la mono ne baldaŭ elĉerpiĝu, 20 Yo de la rentumo ĉiujare estu donita al la kapitalo, 80 90 iru al stipendioj. Se neniu petis stipendion, la tuta rentumo estu donita al la kapitalo.

IPR 95/2 e 35

— pàgina 21 del PDF —

Sinjorino Linz volis, ke neniu sciu, de kie la mono venis. Nur post ŝia morto mi rajtis diri tion. Tial mi la unuan fojon malkaŝis ŝian nomon dum la ILEI- konferenco en Norvegio. Mi povas aldoni, ke sinjorino Linz skribis tre interesan libron pri sia vivo en Brazilo, sub la titolo Kion travivis aŭstria familio en la brazila praarbaro, kie ĝi laboris kiel koloniistoj. Eldono: Gerlingen, Bleicher, 1985, 196 p.

La sumoj en la Esperanto-Infankongresa Fonduso nun estas: 88.472:40 kaj 454:34 SEK. La lasta stipendio iris al Yuan Xiao Yan el Hefei en Ĉinio. Mi ŝatus aldoni ion al la statuto en 1/80 de IPR:

– IPR ĉiujare informu la membrojn pri la ebleco peti stipendion.

– La petanto ricevu kopion de la statuto.

– La instruisto, kiu petas stipendion por iu(j) lernanto(j) ankaŭ informu, kiel la mono estu sendata: al la poŝtĝira konto de la instruisto, al lia/ŝia bankkonto numero xxx aŭ per bankĉeko al lia/ŝia adreso.

– lu en la estraro de ILEI havu la taskon sekvi la evoluon de la stipendiulo. Ev. stip. raporto en Juna Amiko.

Dankante pro la honoro kaj ĝojo havi la eblecon dum ĉ. 18 jaroj disdoni la stipendiojn de Erika Linz, mi nun, en 1994 deziras, ke la hodiaŭa kasisto havu la saman oficon.

Olle Olsson, ekskasisto kaj Honora Membro de ILEI”

Do, estonte bonvolu sendi la petojn pri stipendioj minimume tri monatojn antaŭ la komenciĝo de la renkontiĝo al la kasisto de ILEL —W Bertil Andreasson, S6dra Rorum pl 455, S-242 94 HORBY, Svedio.

Postparolo

Redaktante la unuan numeron estis mia plej granda problemo la manko de materialoj. Ĉe la dua inverse, kelkaj materialoj devas transiri al la tria numero. Mi petas paciencon de la aŭtoroj (B. Vaha, M. Beloŝeviĉ, L. Szilvasi, Cs. Nemeth k.a.). Post la apero de la unua numero mi ricevis dekon da gratuloj, kiuj donas al mi pli da (sed ne tro da) memfido. Alvenis ankaŭ du kritikoj, unu pro la ofta ŝanĝado de litertipoj, la alia proponis, ke mi ne transprenu artikolojn el aliaj revuoj. La unuan mi akceptas, la duan nur parte. La ĉefa tasko de IPR estas la dokumentado de la pedagogia laboro kaj la informado de la ILEI-anoj. Kompreneble estus bone, se la informojn ni povus ĉerpi nur el propraj fontoj, tio estas nia strategia celo. Al tiu celo mi petas la helpon de la kolegoj.

Jozefo Nemeth

36 e IPR 95/2

SEKCIESTROJ de la LIGO

Albanio: Bardhyl Mezini, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, Tirana.

Argentino: Herminia Kirkerup de Femandez, Calle Cerrito 1249, Barrio San Martin, AR- 5000 Cordoba, (Cordoba).

Aŭstrio: Mag. Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien.

Belgio: Raymond. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende.

Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106 Sao Paulo (SP).

Britio: Amold Pitt, Yew Tree Cottage, Ivington Road, Leominster, Herefordshire HR6 8QD.

Bulgario: Kiril Velkov, D. Todorov 9, BG-3000 Vraca.

Ĉeĥio: Miroslav Malovec, Bosonozska 15/10, CZ-625 00 Bmo.

Ĉimio: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept, 29-34 North Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan.

Estonio: Eve Otsa, Liivalaia 30-12, EE-0001 Tallinn.

Finnlando: S-ino Raita Pyhali, Jykyrintie 3, FI-69440 Lestijŝrvi

Francio: S-ino F. Drouard, Chalet Denali, Chemin de Thural, FR-74920 Combloux.

Germanio: Michal J. Scherm, Von Thŭrheimstr. 47, DE-89264 Weissenhom.

Hispanio: Manuel L6pez Hernandez, Poŝtkesto 832, ES-41080 Sevilla.

Hungario: Kovacs Marta, Ady E. u. 23-25/C, HU-1221 Budapest.

Israelo: Murĵan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel- Aviv.

Italio: Catina Dazzini, C.P. 22, IT-54100 Massa.

Koreio: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do 499-900.

Kroatio: Ivan Bekavaĉ-Basiĉ, Kuŝlanova 59. HR-41000 Zagreb.

Kubo: H. Jiminĉz, Vista Alegre 254 e/J.B. Zayas y Luz , Caballero, Vibtoa, CU-11500 C. Habana.

Nederlando: Hans ten Hagen, Middenweg 587, NL- 1704 BH Heerhugowaard.

Nordameriko: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr., Santa Barbara, CA 93111-2521, Usono.

Norvegio: Bjorn Thuv, Aroyveien 33, N-3135 Torod.

Pollando: p/a Silezia Esperanto-Asocio, ul. Dubois 3, PL-50-952 Wroclaw.

Portugalio: d-ro A. M. Coimbra, Rua Colonel M. Leitŝo 20.1 Esq. PT-1700 Lisboa.

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7. RO-1900 Timisoara

Rusio: lrina Gonĉarova, Molceznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RUS-143000

Sanmarino: Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, RSM-43031 San Marino.

Slovakio: Anton Zacharias, Sobotskĉ n3mestie 6, SK-05801 Poprad.

Slovenio: Sonja Tavĉar, Liminijanska 6, SI- 66320 Porotoroz.

Sud-Afriko: vakas

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rĉ6rum pl. 455, SE-24294 Horby.

Svislando: Mireille Grosjean, Rue du Temple 20., CH-2416 Les Brenets.

Venezuelo: Prof J.E. Bachrich, Apartado 70782, Caracas 1071 A.

Zairio: Ngangu Nduantoni-Bakidila, B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire).

REPREZENTANTOJ

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv.

52, Erevan.

Aŭstralio: Max Wearing, 30 Westbury St,

Hackney, SA 5069.

Bangladeŝo: Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.I.T. Avenue, Dhaka-1000.

Centrafrika Respubliko: Luc Feidangai, B.P. 70, Bangui.

: Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl.

C. Estrella, La Cisterna, Santiago.

Hindio: Abani Halter, Jamboni, P.O. Bolpur 731204, W. Bengal.

Irano: Mohammad Karamudini, PLO. Box 13445-747, Teheran. Iran.

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1, IS-220 Hafnarfjordur.

Japanio: vakas

Jugoslavio: Radojica Petrovic, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak.

Kostariko: Jorge A. Leoni de Le6n, Apartado 7603-1000, San Jose.

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius.

Niĝerio: Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Epoma Bendel.

Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, Wellington 1.

Tanzanio: Mramba Simba, S. L. P. 1051, Bunda Mara.

Togolando: Afantchao-B.Yao,B.P.20225 Lome.

Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88, UA-253222 Kiev.

Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, Taŝkent.

— pàgina 22 del PDF —

LABORKOMISIONOJ Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, rue du Basson 79, BE-6001 Marcinelle, Belgio; tel. (73271)43 6205. Ekzamenoj: prez.: d-ro Till Dahlenburg (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj meza niveloj: d-ro Ivan Bekavaĉ-Baŝiĉ (adreso, kovrilo 3)

Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: Edward Symoens, Putsesteenweg 151, BE-2920 Kalmthout (Heide), Belgio; tel. (732 3) 666 62 66. Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori: Germain Pirlot,

Stcenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tel. (32 59) 70 87 00 kaj Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (743 222) 36 86 29. Konkursoj lernejaj: Geza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemet, Hungario. Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizore plenumata pere de Juna amiko. Statuto: Rob Moerbeek kaj Oene Hoekstra, Frederikslaan 47, NL-1871 SB Schoorl, Nederlando; tel. (731 2209) 15 65. Terminologio: vakas

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ UNESKO: (rilatoj dc reciproka informado, kat. C): Place Fontenoy, FR-75007 Paris. Reprezentanto de ILEI: Frangois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam. IEI: Internacia Espercanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag. KCE: Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds.

KONTRIBUAJOJ AL IPR

Kontribuaĵoj al IPR estu laŭeble nete tajpitaj per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, taŭga por aŭtomata komputila enlego, aŭ surpapere prespretaj. Livero sur IBM PC- kongruaj disketoj (5,25 aŭ 3,5 colaj) bonvenas. Adreso de la redakcio sur la kovrilpaĝo, komputila retoadreso kaj telefaks-adreso post la Enhavo. Fakaj artikoloj prefere ampleksu 3 ĝis 8 presitaj paĝoj. Pedagogiaj novaĵoj, informoj pri edukaj aranĝoj, interŝanĝaj gazetoj kaj leteroj al la redakcio bonvenaj. Ni recenzas nur ricevitajn eldonaĵojn iel rilatantaj al edukado aŭ utilaj en instruado. Regulaj redakciaj kunlaborantoj serĉataj, ekzemple por prizorgi iun rubrikon — prefere kun aliro al komputilo kaj kapablaj liveri materialon diske aŭ presprete.

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto:

Kasisto de ILEI: B. Andreasson, SoOdra Rorum pl. 455, S-242 94 Horby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membreco kostas 80 svedajn kronojn en landoj sen sekcioj kaj 100 SEK en landoj kun sekcioj (la sekcio ricevos la diferencon). Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉcko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA:

UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: ilek-a. aŭ por Juna amiko: juna-l. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Membreco: 20 GLD en landoj sen sekcioj, 25 GLD en landoj kun sekcioj.

Hungara ILEI-sekcio: (adreso: tria kovrilpaĝo) akceptas pagojn en hungaraj forintoj de reform-eŭropanoj por membreco kaj aliaj servoj de la Ligo.

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgiftekantoor: Antwerpen X

Jarkolekto 25 — trimonata 3 / 95

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj [LE]

Redaktoro: Jozefo NEMETH

Vicredaktoro: Katalin SMIDELIUSZ

Kunredaktintoj de la aktuala numero: Ervin FENYVESI, Stefan MacGILL, Gĉeza KURUCZ7 kaj Johano KIRSCH

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 151, B-2920 Kalmthout

Redaktejo: NEMETH Jozsef

H-8500 Papa, Kilian ltp. 75/9 IPR mT -—36-89-315-836 (hejma kun respondaparato) Presado:

Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140, B-2000 Antwerpen, 8 -H32-3-234 34 00

— pàgina 2 del PDF —

l. (385 1) 576092. Landaj administrado kaj ne-faka programo. – SES Oj Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra Rĉrum pl. 455, SE-242 94 Horby Tel. (46 415) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro Vic-sekretario: Prof. Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept. Huazhong Normnal Univ., CN-430070 Wuhan, Ĉinio. Azia agado, ekzamenoj en Ĉinio kaj Azio. : Membro: D-ro Till Dahlenburg, Feldstr. 13, DE-19412 Brŭel, Germanio.Tel. (49 JO 38483) 528. Ekzamenoj, faka konferenca programo. Metodikaj seminarioj. embro: Brunetto Casini, Casella Postale 213, I-56100 Pisa, Italio tel. 39 50/48 670, fakso 39 50/50 05 85

Membro: Atilio Orellana Rojas, Casilla de Correo 1428, AR.

63136, Usono. Tel. (314) 869-2303.

Estrara komisiito: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings, MO. —

Eldonado ; Observanto (UEA): Renee Triolle, – 77160 Provins, Francio.

Salutvortoj de la prezidanto de ILEI por la Finnlanda Konferenco 1995

Estimataj kolegoj kaj kunlaborantoj,

jam la duan sinsekvan jaron mi sendas al vi salutojn fine de la ĉiujara kursaro en San-Francisko, kun bedaŭro ke mi ne povos esti ankaŭ kun vi en Finnlando.

Lige kun la konferenca temo, mi jam anticipe preparis skizan enkondukon al ĝi por IPR, kaj espereble tiu kaj aparte la pli detala studo de Katalin Smideliusz pri aspektoj de la propedeŭtika valoro de Esperanto spronos viglan kaj utilan diskutadon. Kion ni povas jam dokumenti pri niaj asertoj? Kiel ni povos pli bone utiligi la faktojn pri la valoro de Esperanto kiel enkonduko al studado de fremdaj lingvoj? Kiel ni povos subteni eksperimentojn kiuj pli definitive montros ne nur tiun valoron, sed samtempe la valoron de nia lingvo mem kiel kultura perilo kaj komprenigilo?

Ĉe la sojlo de novaj jarcento kaj jarmilo, la teĥnologio efektive favoras nin, ĉar efikajn ligojn inter lernejoj diverslandaj kaj diverskulturaj ni ja povos krei eĉ post nur kelksemajna lernado de nia lingvo.

Krome, heliĝas la perspektivo rilate materialojn. Se vi tralegis la lastan ekzempleron de IPR de la pasinta jaro, vi certe konscias pri la «nova ondo de lernolibroj» pri kiuj skribis Stefan MacGill kaj aliaj. Kaj venas «Mazi» kaj aliaj videoprojektoj, venas komputilaj programoj kaj trareta, transnacia komunikado. Persatelitaj radioelsendoj en Esperanto ankaŭ montras unu alian vojon kiu povos malfermiĝi al ni en la estonteco kiam la kostoj tion permesos.

Do progreson ni certe antaŭvidas. Niaj taskoj kaj defioj restas similaj kiel en antaŭaj jaroj: kiel organizi nin plej efike por ke ILEI povu plenumi kaj pliampleksigi la esencan rolon kiun ĝi devas havi en la Esperanto-movado. Estrar-elektoj donos la okazon pritaksi la homfortojn kiujn ni disponas, kaj organizi nin pli efike por subteni la diversajn agadojn kiuj favoras la instruadon de Esperanto en novaj cirkonstancoj.

Mi per tio finos dezirante al vi fruktodonan laboron, kaj ni planu efikan jaron de kunlaborado kiu maksimume profitos el la pasintjaraj atingoj.

Duncan Churters, Prezidanto de ILEI

IPR9SZ e 1

— pàgina 3 del PDF —

PLENE KAJ IDILIE NI KONFERENCIS

Ĉiuj el la kvindek lokoj en la idilie izolita centro Ovik estis okupitaj dum nia 29a konferenco komence de aŭgusto. Komuna aŭtobuso portis ĉiun el la UK ĝis la konferencejo, 50 km. oriente de Helsinki. La grupo estis negranda, sed tre internacia kun kvar kontinentoj reprezentitaj, ekz.: el Japanio, Koreio, Usono, Argentino, Kostariko, Kubo, Taĝikistano, Makedonio, Bulgario, la orkniaj insuloj kaj Aŭstralio.

Dum la malfermo, salutletero kaj pritema artikolo de la prezidanto, Duncan CHARTERS estis laŭt-legitaj. En la enkonduka faka prelego, pri la propra instru-programo, rakontis la italo Carlo BOURLOT, (v. IPR 94/3, p. 21) tuŝante iom la konferencan temon ‘la propedeŭtika valoro de Esperanto’, dum samlandano d-ro Maŭro LA TORRE prelegis pri pedagogia terminologio. Dum tuta vespero ni spektis kaj reagadis al la nova vidbenda kurso Mazi en Gondolando, dum alia ĉiu montris siajn elstarajn geografiajn konojn pere de partopreniga kvizo. En la lasta vespero, ni ĝuis koncerton prezentita de la malmultaj sed mult-talentaj partoprenintoj. de la paralele okazinta Tria Gimnazio de ILEI (pri kio vidu apartan raporton) kune kun aŭkcio kaj loterio.

Dum la komitat-kunsidoj la diversaj raportoj estis akceptitaj. Tri estraraj lokoj estis voĉdonendaj, rezultante en du novuloj: Atiljo ORELLANO-ROJAS el Argentino (kiu vojaĝos vaste en la venonta jaro, duone en Eŭropo, duone en Latin-ameriko) kaj la eldonisto Bruĉjo CASINI el Italio. Nova honora membro de la Ligo fariĝas la antaŭa prezidanto, Edward SYMOENS.

Dum la konferenco funkciis libroservo, kie la plej nova eldonaĵo de la Ligo

estis lanĉita, nome la ilustrita porinfana kantlibro de s-ro Jon ROMMESMO el

Norvegio, kies preparlaboroj estis iniciatitaj reage al propono farita en la konferenco de Voss (Norvegio), tri jarojn pli frue.

La bela natura situo kaj atenta prizorgo flanke de la konferenca centro efektive memorigis pri Voss, sed nun kronita per lago-simila maro kiu invitis al remado kaj naĝado. Duontaga ekskurso al la apuda haven-urbo Porvoo inkluzivis interesan fakan viziton al finna lernejo, kiu emfazas metian kaj artan instruadon. Okazis ekzamena sesio kun du sukcesintoj, serio de 10-minutaj prezentoj de konferencanoj kaj model-lecionoj (vidbendaj kaj vivaj) preparitaj por la gimnazianoj. Tiuj montris frapan diversecon en la aliro al uzo de Esperanto por instrui fakajn temojn. Interalie, oni eklernis la finnan lingvon, enkapigis proverbojn kaj rol-ludis pri energi-politiko.

Pluraj bedaŭris, ke la anoncita konferenca temo ne ricevis pli da atento. Tamen, ĉi tiu iom familieca konferenco lasos belajn memorojn ĉe la plimulto de la partoprenintoj. Kiu estonte ne rebildigos al si la ĉirkaŭ-fajran kantadon kaj ŝercadon en la preskaŭ nokto-meza krepusko.

smg

29 IPR95/3

REZOLUCIOJN AL UNESKO: Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) dum sia konferenco en Ovik, Finnlando, de la 31-a de julio ĝis la 4-a de aŭgusto 1995, la «Jaro de Toleremo»: konsciante pri la grandaj psikologiaj kaj financaj problemoj de la lingva komunikado en la mondo, konvinkite pri la valoro de neŭtrala lingvo por la justa solvo de tiuj problemoj, emfazas sian fidon je la valoro de Esperanto, kiu ĝis nun, dum pli ol cent jaroj pruvis sian utilon kaj efikecon, ne nur kiel portilo por disvastigo de la naciaj kulturoj kaj de universala humanismo, sed ankaŭ kiel praktika rimedo por realigi tutmondan solidarecon, toleremon kaj pacamon; proponas, ke la politikaj kaj kulturaj gvidantoj de la ŝtat-membroj instigu al scienca esplorado de la propedeŭtika valoro de Esperanto per plurnaciaj eksperimentoj, interalie kadre de LINGUAPAX, rekomendas helpi la malpli avantaĝitajn grupojn, interalie handikapulojn kaj malriĉajn popolojn, per kontaktoj kaj materialoj.

AL LA MEMBRARO

Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj… alvokas siajn membrojn utiligi la moderne allogan video-kurson «Mazi en Gondolando» por Esperanto kiel facile lernebla lingvo, kaj ankaŭ, laŭ aliaj versioj, kiel aliro al aliaj fremdaj lingvoj; forte apogi la projektojn «EKPAROLI» kaj «FUNDAPAX“», celantaj science pruvi la propedeŭtikan valoron de Esperanto; montri sian solidarecon kun malpli avantaĝitaj kolegoj kaj lernantoj handikapitaj kaj en malriĉaj cirkonstancoj per kontaktoj kaj materialoj; kaj eduki ĉiujn infanojm’en la spirito de respekto al kulturo kaj naturo, kaj al tutmondaj pacamo, toleremo kaj solidareco.

GRAVI:

Surbaze de la Kontrakto inter UEA kaj ILEI, ambaŭ organizoj rajtas nomi la observantojn ĉe la estraroj de la alia. ILEI uzis ĉi eblecon, kaj jam kelkajn jarojn la reprezentanto de ILEI ĉeestas la estrarkunsidojn de UEA. Ci-jare UEA nomis sian observanton ĉe la Estraro de ILEI. Temas pri s-ino Renee Triolle. Ni deziras al s-ino Triolle, kiu estas longjara ILEI-ano bonvenon en ILEIl-estrara rondo!

ILEI gratulas al novelektitaj membroj en la honora patrona komitato de UEA kaj novelektitaj honoraj membroj de UEA.

Apartajn gratulojn oni direktas al ILEI-anoj kiujn atingis la honoreco: d-ro Humphrey Tonkin (Honora Patrona Komitato), E/friede Ernst kaj Eduard V. Tvarozek (honoraj membroj).

IPR95/3 93

— pàgina 4 del PDF —

Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj: TRIJARA LABORPLANO (1995-97)

1.Sekcioj kaj membraro: 1.1.Teni intensajn kontaktojn kun la sekcioj per vizitoj kaj regulaj cirkuleroj 1.2.Revigligi sekciojn neadekvate funkciantajn 1.3.Admoni sekciojn; esti maksimume malfermaj al junaj praktikantaj instruistoj kaj novaj agemaj fortoj 1.4.Starigi novajn vojojn, akcepti kotizpagojn 1.5.Starigi novajn sekciojn kaj nomi plurajn reprezentantojn 1.6.Eldoni freŝan varbilon por membrigo kaj donacoj al la fondaĵoj kaj kasoj 1.7.Daŭrigi per la konkurso «La plej aktiva landa sekcio» 2.Komisionoj kaj komisiitoj: 2.1.Malcentrigi la laboron per kreo de kemo de aktivaj internaciaj kunlaborantoj, ĉu kiel unuopuloj, ĉu kiel komisianoj 2.2.Laŭgrade transigi la pli rutinajn taskojn al honorariitoj, zorgante pri ilia trejnado por plenumi pli postulajn kaj vastgamajn taskojn 3.Financoj 3.1.Kreskigi la kapitalon de la Ligo per identigo de samtempe valoraj kaj enspezigaj projektoj 3.2.Alvoki por donacoj por la fondaĵoj kaj kasoj de la Ligo 3.3.Faciligi testamentadon al la Ligo 3.4.Ricevi monon el ekstermovadaj instancoj por plenumi edukajn projektojn 4.Ekzamenoj: 4.1.Reekzameni la postulojn de la elementa kaj meza ekzamenoj 4.2.Daŭre flegi la konsilarojn por la ekzamenantoj kaj kursocentroj 4.3.Daŭrigi kiel eble plej vastan proponadon de la ekzamenoj 4.4.Reeldoni reviziitan gvidlibron por la ekzamenoj “ 4.5.Praktike lanĉi la superan ekzamenon 4.6.Esplori la historion de la porinstruistaj ekzamenoj 5.Servoj al instruistoj: 5.1.Registri kursojn ĉiunivele kaj aperigi la rezultojn en la sama lerneja jaro 5.2.Registri la kondiĉojn por instruado en la diversaj landoj, kaj specife noti kaj ekspluati ŝanĝojn 5.3.Aperigadi korespond-petojn, inviduajn kaj klasajn 5.4.Diskonigi internaciajn aranĝojn por lernantoj kaj aparte zorgi pri la Gimnazio 5.5.Kompili la listojn de la lernejoj kiuj akceptos vizitanton kaj de la vizitantoj 6.Instruista trejnado kaj universitata agado: 6.1.Apogi kaj organizi Internaciajn Metodikajn Seminariojn tra la mondo 6.2. Fortigi la metodikan flankon de la konferencoj 6.3.Organizi trejnseminariojn por la instruistoj kaj instruantoj de E-o

49 IPR95/3

6.4.Diskonigi la eblecon por internacia klerigo 7.Konferencoj: 7.1.Logi partoprenantojn el kiel plej diversaj mondpartoj, unuavice praktikantajn instruistojn kaj istruantojn de E-o 7.2.Fortigi la fakan programon 7.3.Faciligi interŝanĝon de spertoj pri instruado ĉiuspeca 7.4.Venontaj konferencoj okazos: 1996 Ĉehio; 1997 Aŭstralio 8.Eksteraj rilatoj: 8.1.Kontaktiĝi kun UNESKO kaj UN pri internacia edukado 8.2.Aktive partopreni en la Jaro de la Toleremo 8.3.Kontaktadi kun jam konataj internaciaj edukaj organizaĵoj 8.4.Aktive kunlabori en eŭropaj sferoj 8.5.Konstrui kaj diskonigi superrigardon pri la ĉefaj fondaĵoj kaj organizaĵoj agante internacie pri lingvo-instruado 8.6.Proponi nacilingve tradukitajn aŭ verkitajn artikolojn al la faka gazetaro pri edukado por internaciismo, la propedeŭtika valoro de E-o, la praktikaj kaj etikaj valoroj de E-o, prezento de rezultoj de E-instruado 8.7.Reprezentiĝi en internaciaj konferencoj pri edukado kaj lingvo-instruado 8.8.Verki nacilingvajn flugfoliojn pri ILEI 9.Eldonado: 9.1.Daŭrigi eldonadon de la gazetoj IPR kaj «Juna amiko» 9.2.Akiri taŭgajn manuskriptojn, samtempe bezonatajn kaj enspezigajn 9.3.Prioritataj kampoj estas: – lernolibroj, gvidiloj, kasetoj, vidbendoj – pedagogiaj verkoj kaj instruistaj gvidiloj – ekzerclibroj ligitaj al la ekzamenoj – materialo pri lingvaj problemoj 9.4.Starigi «Pedagogian bibliotekon» 9.5.Kunlabori en la projekto «Instruista terminaro» 10.Movadaj agadoj: 10.1.Eluzi la diskonigajn eblecojn de UEA kaj aliajn por teni la movadanojn bone informitaj pri la Ligo 10.2.Fortigi la renomon de «Tago de la Lernejo» dum la UK 10.3.Starigi kontaktojn kun aliaj E-fakorganizoj 10.4.Kunlabori kun AIS, ELTE, KCE, IEI kaj similaj organizoj pri edukaj projektoj 10.5.Kunlabori kun TEC kaj aliaj pri la pedagogia terminaro kaj bibliografio 11.Bibliografio: 11.1.Kunlabore kun aliaj E-organizoj kaj E-centroj komenci kompiladon de ĝenerala bibliografio de ĉiuj E-eldonaĵoj rilate al E-instruado, lernejaj eksperimentoj, ks.

IPR 95/3 e 5

— pàgina 5 del PDF —

Ni prezentas novajn estraranojn de ILEI:

Brunetto Casini

Naskiĝis en la jaro 1954 en Pisa, Italio. Studis matematikon, kun statistika kaj informadika specialiĝoj. Lernis E-on kiel liceano en 1970, kaj de 1971 li estis estrarano pri eksteraj rilatoj de Itala E-junularo. De 1974 li estis estrarano de TEJO, ĝenerala sekretario dum ses jaroj kaj poste vicprezidanto. De 1977 li estas komitatano de UEA, unue kiel reprezentanto de TEJO, poste en kategorio A, reprezente de Itala LA, laste kiel komitatano C, de 1989 li estas revizianto de la kontoj de UEA por la komitato.

En 1977 li fondis eldonejon Edistudio, kiu de tiam regule eldonas librojn kaj muzikajn kolektojn en la internacia lingvo, same kiel librojn pri la internacia lingvo en la naciaj lingvoj, inkluzive de kolekto de instrulibroj, kiuj nombras kvar lingvo-kursojn por itallingvanoj, vortarojn; Esperanto-kroata kaj kroata-Esperanto, la internacian lernolibron «Kunvojaĝu» kaj (en preparo) grandajn vortarojn Itala-Esperanto kaj Hispana-Esperanto.

Lia kunlaboro kun ILEI datas je la internacia lerneja eksperimento organizita de Sonnabend kaj Dazzini, kiam la sciencaj rezultoj de la aranĝo aperis libroforme ĉe Edistudio, kiu dum pluraj jaroj eldonis ankaŭ IPR. Plurjara ILEI-ano.

Atilio Orellana Rojas

Naskiĝis en 1963 en Las Termas de Rio Hondo, Argentino. Studis keĉuan lingvon en la Nacia Universitato de Santiago del Estero. Diplomiĝis pri klasika filologio en la Universitato de Cordoba, Argentino. Okupiĝis pri la keĉuismoj ĉe hispanparolantoj de norda Argentino, ĝia fonetika substrata agado kaj ĉeesto en toponimoj. Membro de porindiĝenaj organizaĵoj Kuska Tiyay kaj Survival. Aŭtoro de pluraj fakaj artikoloj, ĉefe pri la lingvoj, mitologio, kutimoj, muziko kaj situacio de diversaj indiĝenaj etnoj en Argentino kaj aliloke en Suda Ameriko.

Esperantisto ekde 1984. Li estas konata en E-medio kiel alte kvalifikita instruisto de Cseh-metodo. Cseh-kursojn kaj seminariojn gvidis en pluraj landoj, i.a. Koreio, Ganao. Helpis en la organizado de la pasintjara Afrika E- kongreso. Komisiito de UEA pri amerika agado. Membro de Internacia Ekzamena Komisiono de Internaciaj ekzamenoj de UEA/ILEI.

6 e IPR95/3

el miaj metiejoj…

Blazio Vahas FANTAZIE kaj DIDAKTE

1) FANTAZIE:

io, kio devus esti ne en pedagogia revuo

Oni parolas ofte pri sinonimoj, samsignifaj kaj proksim-signifaj v o r t o j; samsencaĵoj, proksimsencaĵoj je amplekso unu-vorta.

Laŭ la nun oftiĝanta „situacia” instruado, emfazanta rapidan alproprigon de kapablo komunikadi, oni povus rimarki (se iu sen tia instruado ne estas tion rimarkinta) ke proksim-signifaj aŭ samsencaj povas esti ne nur vortoj inter si (vorto kun vorto kiel ekzemple en la sekvaj paroj kaj serioj, kun elementoj A) egale Fundamentaj aŭ B) parte Fundamentaj, parte neologismaj:

bazo — fundamento; tero — grundo — agro — parcelo; aĝa — maljuna — olda) sed ankaŭ sintagmoj inter si (kiel ekz. tiu homo — la menciita persono), frazoj inter si (Kie vi loĝas? — Diru, mi petas, vian adreson!),

eĉ vortoj (frazovortoj) kun ampleksaj, strukturhavaj frazoj:

Ve (interjekcio, kun ebla valoro de frazo) — Mi sentas doloron — (Plurelementa, strukturhava frazo);

Ej (interjekcio por esprimi mildan malaprobon, kun ebla valoro de frazo) — Kion vi faras, aĉa personeto, ĉesu tion fari! — (Plurelementa frazo, same por esprimi mildan aprobon, pseŭdodemande);

Adiaŭ! — Iru, kara, kun paco, ĝis ne-scieble-kiama revido, havu miajn bondezirojn!

Idistoj’ (ekde 1907-8) kaj aliaj volis forigi la tabelvortojn. Nunaj instruistoj de Esperanto povus tion kompreni: kiom ajn bela estas por nia racio la simetrieco de la tabelaj rubrikoj, kaŭzas problemojn du aferoj.

Unue, ke la distingaj silaboj estas plejparte senakcentaj, malfacile kapteblaj (Kia? Kial? Kiel? Kien? ).

Due, ke la gelernantoj la tabelvortojn similajn inter si (kio/n], kiom, kiam) facile konfuzas: eĉ sukcese lerninte ilin, post tempo ili almenaŭ parton de ili reforgesas.

IPR9S/J e7

— pàgina 6 del PDF —

Mi volonte dirus, ke analoge al interjekcioj, frazovortoj kiel ve, bis, adiaŭ oni ekhavu, iom-post-iom, frazovortojn «samsencajn kun elementaj demandoj.

Elementaj demandoj, laŭ mia penso, estas la diversformaj demandofrazoj pri la nomo de la alparolato, pri adreso, farto — kaj kelkaj similaj evidentaĵoj.

Kio estas tio? – estas, tiasence, elementa demando. Kiu vi estas? Kion vi’

faras? — elementaj demandoj. Ili povus havi ekvivalentan frazovorton. Kio estas sub la rozokolora ŝranko en la ĉambro de Evinjo? Kiu povus pruntedoni al mi skribilon por du minutoj? Kion manĝis Aleksandro hieraŭ vespere? — tiuj demandoj ne estas en la supre menciita senco elementaj, kaj do ili ne meritus havi frazovortajn ekvivalentojn aŭ proksim-sencaĵojn.

Havante tiajn pensojn, mi iam, antaŭ unu aŭ du jaroj uzis en eksperimenta teksto ia frazvorton Kutam! kun la (fraza kaj situacia) senco Diru, kiu vi estas, kiel vi nomiĝas, k i a estas via nomo? (Zamenhofe); K i o estas via nomo? (nunece); krome mi uzis la frazvorton Vap! kun la (fraza kaj situacia) senco “Diru, kie vi loĝas, diru vian adreson, informu min pri via trovloko!”

La Bulonja Deklaracio el 1905 certigas, ke se iu ŝanĝas ion en la tiel nomata Fundamento de Esperanto — kun 1) 16-regula Plena gramatiko 2) Ekzercaro

3) Universala Vortaro — tiu ne rajtas pravigi sin dirante, ke „tiel deziras aŭ konsilas la aŭtoro de Esperanto”. La Fundamenton de Esperanto oni ne rajtas modifi, En Cirkulera letero al ĉiuj esperantistoj (en 1908) L.L. Zamenhof asertas“, ke la Fundamento ne malhelpas la „evolucion” de la lingvo, kaj ĝi povus ŝanĝiĝi eĉ „ĝis plena nerekonebleco”, sed ja ne per rompado: novaj formoj ne elpuŝu malnovajn formojn aŭ (pli precize) ili ne elpuŝu la malnovajn formojn antaŭ ol la novaj formoj estas „sufiĉe elprovitaj” kaj „sendispute akceptitaj” per iom-post-ioma enpraktikiĝo. Ke la esperantistoj tamen preskaŭ nenion ŝanĝis, tio estas nur pro ilia saĝeco, pro la kompreno de tio, ke en lingvo plej gravas interkonsento kaj kontinueco – atentigas nin (en pluraj lokoj) Ludoviko Lazaro Zamenhof.

Nl.) DIDAKTE: io kion mi rekomendas legi ankaŭ al tiuj, kiuj ne legis ia parton fantazian.

Ĉar mi konas la aluditajn ideojn de Zamenhof, kaj mi scias, ke enkonduki ion rompante (trude) la tradicion nek indas nek estas permesate, kaj ĉar mi konas ankaŭ la pravan Goldenan ideon, ke instruante al infanoj (aŭ al plenkreskuloj) oni ne rajtas eksperimenti pri lingvo, mi neniam iun ajn demandis, uzante la frazovorton Kutam! aŭ la frazovorton Vap!. Tute diference: mi volis instrui al la infanoj en mia klaso sinonimajn, inter si similsencajn

8 e IPR95/3

~=

«tris

Lo

frazojn por havigi tempon por la enmemoriĝo almenaŭ de la plej gravaj el ili, kaj por havigi al la infanoj pli elastan esprimkapablon. Tio parte respondas al la iama praktiko de Vilho Setili kaj M. Butler: jam ili uzis „adjektajn” demandojn (kaj respondojn) kun enmeto de kiu: en kiu tempo: “kiam’, en kiu loko: “ kie”; kaj de aliaj tabelpronomoj (iu, tiu, ĉiu ks.) por uzi responde similan sintagmon: en iu loko “ie”; en ĉiu tempo “ĉiam’. Butler cetere utiligis ankaŭ la „ekvacion” kiel = kiumaniere)

Mia celo estis ankaŭ, ke (por pli postaj situaciaj ekzercoj „dramecaj”) la infanoj alproprigu lingve, ritme sufiĉe bonajn frazojn – ludante scenetojn jam en tiu lernoperiodo, kiam improvizataj dialogoj, komunikad-ludoj, liberaj skeĉprezentoj produktus ankoraŭ eble lingvajn fuŝaĵojn. Mi ĉion unue instruas perbuŝe kaj pororele; sur la disdonataj folioj mi strebas iel marki la akcentohavajn silabojn. Ĉar temas pri Hungaraj gelernantoj, mi atentas, ke la vorto ne ne forprenadu la akcenton de la sekva vorto: la segmenton me komprenas mi prezentas kun dikigo de la silabo pre [NdlR – en IPR nun ni prezentas tion kun kursivigo]; en mia modelo kaj do ankaŭ en la infana reprodukto la vorto ne restas senakcenta aŭ havas nur malfortan akcenton. La

komence fuŝita akcentado ja apenaŭ estas riparebla. Sur la marĝeno — por uzi

la spacon — mi iam tajpas vortoparojn kiel en vortarkajerojn.

Mi pensis: post kiam infanoj kapablos prezenti miajn primitivajn dialogojn de „aliĝo” (pri nomo, adreso, naskiĝloko), ili kapablos eble prezenti ankaŭ skeĉojn de Stefan MacGill” pri veturado en urbo aŭ mateno en la hejmo antaŭ ekskurso (aŭ iun ajn el la volumo Zvridek roluloj aŭ el Pordoj). Fragmentoj el la subaj dialogoj estas preterlaseblaj: la gravajn partojn mi enkadrigos. La subtitoloj estas destinitaj por /a legantoj de la artikolo. La dike presitaj partoj prezentas la skemon de la materialo.

Post ĉiu el la dialogoj mi prezentos tekston reciteblan aŭ kanteblan laŭ kapabloj de la instruanto kaj la instruatoj. Laŭ mia imago oni ne pasas al la dua temo kaj dua teksto antaŭ bona posedo (parkera scio) de la unuaj. Kompreneble, dume oni povas okupiĝi ankaŭ pri alia materialo (laŭ lernolibro).

Mi mem instruis ĉi tiujn dialogojn al infanoj en la Lernejo Geza Barczi, en Budapeŝto, 3a distrikto, strato Barczi, danke al permeso kaj kunlaboro de la instruistinoj Gabriella Demeny kaj Gyongyver Demeny. Mi instruis laŭ rajto de gepatra kunlaboro: tio harmoniis kun la pedagogiaj principoj de tiu eksperimenta klaso.

ALIĜO (Dialogas trankvila aŭ flegma oficistino kun pli kaj pli maltrankvila kliento) Unua temo: Pri nomo NOMO — ………. Kiu vi estas?! Kiel vi nemiĝas? NOMO — ……….

IPR 95/3 e9

— pàgina 7 del PDF —

A: — Via nomo!?

B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin!

A: — Diru vian nomon!

B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin!

A: — Diru, mi petas, vian nomon!

B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin!

A: — Diru, mi petegas, vian nomon!

B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin.

A: — Kiu vi

estas?

B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin. Kiu? . — [en via lingvo]

A: — Kiel vi

nomiĝas?

B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin!

A: — Diru, mi petas, kiel vi nomiĝas!

B: — Mi estas…. A: — Dankon! Mi tre dankas vin!

B: — Nedankinde! Via demando estis tre simpla.

Kiel vi nomiĝas? —

Kiel vi nomiĝas? —

Kantoj aŭ poemetoj (laŭ la maniero de la prezentado):

Kiu vi estas?

Kiu vi estas?

Kiu vi estas?

Kiu vi estas?

Ho diru tuj! Melodio: ddms s ssls m sss f rfmrd d – do (ĉi tie: relativa); r – re; m – mi; f – fa; s – sol; / – la; t – ti = si (la tono sub do)

Kiel vi nomiĝas?

Kiel vi nomiĝas? Kiel vi nomiĝas? Diru, kiel vi nomiĝas! Kiel vi nomiĝas?

Melodio: Balado de Emeriko Bogar — dankon al Attila Varro pro la helpo: dl tm ls / m’d mrdd / m’-ddm’ fmmr

ditmlli

10 e IPR 95/3

Dialogo kun ritmo: [Ŭi nomiĝas mi A: Kiel vi nomiĝas? B: Mi iĝis mi, Mi iĝis mi, kaj do mi nomiĝas mi.

Pri adreso

Dua temo:

Kie vi leĝas! A: — Via adreso? B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin! A: — Diru vian adreson! B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin! A: — Diru, mi petas, vian adreson! B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin! A: — Diru, mi petegas, vian adreson! B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin! A: — En kiu loko vi loĝas? B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin! A: — Kiuloke vi loĝas? A: — Kie, kie, kie, kiuloke vi

= B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin! A: — Diru, kara sinjoro, kie vi loĝas?!

adreso —

via adreso —

[diru] vian adreson — ………

Kio? = iuuulikias l

[B: — Mi loĝas en Budapeŝto, 3a distrikto, strato Vig, numero 8.

Pri naskiĝ-loko

Tria temo:

Kie vi naskiĝis?!

loko —

naskiĝloko —

A: — Via naskiĝ/oko?

B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin!

A: — Diru vian naskiĝlokon.

B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin!

A: — Diru vian naskiĝ-/okon. Diru vian naskiĝo-lokon! Diru la lokon de via naskiĝo!

IPR 95/3 e 11

— pàgina 8 del PDF —

B: — Pardonu min, mi tute ne komprenas vin!

A: — En kiu loko vi naskiĝis?!

B: — Pardonu min, kara sinjoro, mi ne komprenas vin! A: — Kiuloke vi naskiĝis?

B: — Pardonu min, kara sinjoro, mi tut-tute ne komprenas vin.

A: — Kie, kie, kie, kiuloke vi naskiĝis?

B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin!

A: — Diru, mi petas, finfine, kie vi naskiĝis?

B: — Mi naskiĝis en Budapesto.

A: — Dankon!

B: — Nedankinde. Via demando estis tre simpla.

Por infanoj kantemaj aŭ recitemaj: Kie, kie, kiuloke? Kie, kie, kiuloke. Kie, kie vi naskiĝis? Mi naskiĝis, mi naskiĝis

en tre bela, granda urbo. [Aŭ: en tre bela, eta urbo,

Aŭ: en tre bela vilaĝeto]

Melodio: ssfm ss | s ssfm ssfm/mmrd mmfm mmrd mmr d

Kvara temo: Kiam, kiam, kiam, kiam…

Kiam vi naskiĝis? tempo —………… naskiĝtempo —………..

A: — Via naskiĝtempo?

B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin.

A: — Diru vian naskiĝtempon!

B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin. Kiam? —

A: — Diru, mi petas, vian naskiĝo-tempon!

B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin!

A: — En kiu tempo vi naskiĝis?

B: — Pardonu min, mi ne komprenas vin.

A: — Kiutempe vi naskiĝis?

B: — Pardonu min, sinjoro, mi ne komprenas vin! Kiam? —

A: — Kiam, kiam, kiam, kiufempe vi

naskiĝis?

B: — Mi naskiĝis en mil naŭcent …

A: — Dankon! Mi tre dankas vin! B: — Nedankinde! Via demando estis tre simpla.

12 e IPR 95/3

Kiam vi naskiĝis? Kiam, kiam, kiam, kiam

(Kanto 1) (Kanto 2) Kiam, kiam vi naskiĝis? Kiam „kiam”? … Kiam „kiam”? Diru, kiam vi naskiĝis? Tiam „kiam”, kiam „kiam”! Kiam? Nu, kiam? Kiam? Nu, kiam? Kiam „kiam”? Kiam „kiam”?! Kiam, Marinjo, vi naskiĝis? Ĉiam „kiam”, kiam „kiam”!

Kiam, nu kiam? Kiam, nu kiam? Kiam, Zoliĉjo, vi naskiĝis?

Melodio: d s, m d t, drd / smissfmr Melodio: Kiam? —…. fisif mmfsm / rrfis fmr s .mfss dtll Tiam —..:.. ffslf mmfsm / rrfis fmr d rdttisd’ d’// Ciam —…….

Kvina temo: Pri telefonnumero

A: –Via telefon-numero? B: — 1–333-666 (UNU — tricent tridek tri — sescent sesdek ses) A: – Dankon. Ĝis revido. Fartu bone! A: – Ĝis revido! kokxk

Fine, mi mencias, ke infanoj kapablas ĉe ĉiu ripeto aŭ modifeto de similsencaj demandoj grimaci aŭ gesti nov-maniere. Per tio ili amuzas sin – meme kaj reciproke – kaj nin, la instruantojn. Estas eble, ke diversaj infan-paroj elektas por si dialogon kaj ili prezentas po unu; ĉe la fino ili certe preskaŭ ĉiujn dialogojn scios parkere.

Piednotoj: l) Vidu, ekzemple: E. GROSJEAN-MAUPEN: 1do kaj Esperanto. En: 1. Ŝirjaev (iniciatinto – ĉefredaktoro) — L. Kokĉeny kaj V. Bleier (red.) — K. Kalocsay (lingvofako): Enciklopedio de Esperanto. 1. Volumo. Literatura Mondo, 1933. Represo: Hungara Esperanto-Asocio, Budapest, 1979, Vilmos BENCZIK (red.), pp. 236-8.

Ankaŭ: /do nyelvtan, Komp. CSATKAI Jozsef. Szombathely. Az Ido Vilagnyelv Magyarorszagi Szovetsege. 1935. 2) Vidu: a, JURISPRUDENCO, pp. 113-5. En: L.L. ZAMENHOF: Lingvaj Respondoj. (Ed. G.WARINGHIEN). Sesa eldono. Marmande, 1962.

b, L.L. ZAMENHOF: Originala verkaro. Antaŭparoloj — gazetartikoloj — traktaĵoj. Paroladoj — leteroj — poemoj. Kolektitaj kaj ordigitaj de D-ro Joh. DIETTERLE. Ferdinand Hirte:Sohn en Leipzig, 1929. Esperanto-fako, pp. 445-8.

3) Vidu: a, Vilho SETALA: Oportuna Vortaro de Esperanto. Riĉe ilustrita. OVO-serio 2. Fondumo Esperanto, Helsinki. 1969. p. 47.

b, Vilho SETALA: Privilegia vojo al lingvoscio. Esperanto internacia lingvo. Ilustrita de Asmo ALHO kaj Kyvlli KosKi. Kvina internacia eldono. 1981. pp. 6, 36-7.

c, Montagu C. BUTLER M.R.S.T.: Step by Step in Esperanto. A simple textbook for

IPR 95/3 e 13

— pàgina 9 del PDF —

English-speaking students. With graded reading matter and numerous exercises. The Esperanto Publishing Company. 1965. pp. 48, 86.

4) Infanoj sciantaj pli multe kaj diligentaj, povas lerni poemon de Marjorie Boulton: Aliĝilo. Vidu ekz. en: Szerdahelyi. Bevezetes ĉs nyelvgyakorlatok. Kezirat. Tankonyvkiado: Budapest, 1972, pp. 165-6.

5) Ekzemple:

a, Stefan MacGill: Ne batalu en tramo! En: Stefan MacGill: Tridek roluloj. Kvin skeĉoj kun ekzercoj; […]. Ilustris Huibert Den Draak. Eldonis Tutmonda Esperantista Junulara Organizo. 1981: pp. 21-30.

b, Stefan MacGill: Blovas en la vent”. Teatraĵo por ses personoj kaj malbonŝanca kajto. En: Pordoj. Legolibro de skeĉoj kaj ekzercoj de Stefo, MacGill. Ilustris Katie Keates. Eldonis Stefeto, marto 1984: pp. 57-71.

p DD DMPDLDPPPPDPPDPDPDPDOOD

Geza Kurucz

La wumua leciomo

Ĉiu scias la proverbon: „Unua paŝo iron direktas.” Sendube la unua E- leciono havas eksterordinaran signifon por la futuro de la loka lingvoinstruado. Plie, neniam la atento de la lernantoj estas tiel aktiva ol en la unua leciono. Tiam la lernantoj akiras la unuajn impresojn pri la instruisto kaj ties metodo kaj precipe pri la studota lernobjekto. Ĉe E-o tiu ĉi lasta havas apartan emfazon, temas ja pri neordinara objekto, pri kiu cirkulas terure monstraj ideoj en la publika opinio.

La unua leciono havas do tre gravan, decidan rolon. Jen kial mi proponas ĝin projekti kun aparta zorgemo.

Miaopinie gravas, ke en la unua leciono la instruisto ne entreprenu vastan enkondukon, t.e. li ne filozofiumu longe pri la destino de la internacia lingvo, menciu nur kelkajn faktojn. Dek minutoj por tio certe sufiĉas. La instruisto neniam forgesu, ke lia aŭskultantaro estas plena de scivolo pri la lingvo mem, nekonata por ili.

En mia praktiko plej utila komenco montriĝis listo de tiel nomataj fremdaj vortoj. Mi transdonas al la lernantoj po unu folion kun ĉ. 80 internaciaj vortoj, zorge kompilitaj. Por ilustri mi prezentas kelkajn el ili: sporto, Eŭropo, ŝoforo, ĝirafo, aŭtomato, ĥolero, septembro, Afriko, elefanto, revolucio, telefono…, eleganta, inteligenta, eminenta, ruĝa…

Por kio mi uzas ĉi tiun liston? Ciu rigardas la vortojn kaj mi voĉe prezentas ilin laŭvice. Tiel dum 30 minutoj la geknaboj ellernas ne malpli ol 50 vortojn, la alfabeton kaj ortografion de la lingvo, esence la tutan fundamenton de la fonetiko, la ĝustan akcentadon (ili ripetas ĥore la antaŭlegitajn vortojn). Fine de la unua leciono jam ĉiu scias, ke la substantivoj en E-o finiĝas per -o, kaj la adjektivoj havas a-finaĵon. Kaj kiam elironte mi demandas: „Geknaboj, divenu,

14 e IPR 95/3

kion signifas Afrika revolucio, kaj poste revolucia Afriko?” – la plej saĝaj povas al mi traduki la esprimojn. Pri la sukceso atestas, ke en la paŭzo la lernantoj daŭrigas la lecionon laŭte recitante la vortojn kaj ĝojante, ke jen post la unua lernohoro ili jam konas tutan aron da vortoj en Esperanto.

Per tia komenco mi sukcesas disbati la plej gravan kontraŭargumenton (ofte nur subkonscian). Ili aŭdis jam anticipe, ke E-o estas artefarita lingvo, kaj artefarita sinonimas ĉe ili kun arbitra, elpensita, surogata. Kaj vidante, ke E-o uzas – kiel fundamenton de sia leksiko – vortojn, kiuj vaste internaciiĝis, kaj ke tiuj alprenas simple la karakterizajn finaĵojn, ili tuj komprenas la esencon de la metodo laŭ kiu laboris la aŭtoro, la „kreinto” de la internacia lingvo.

Tia enkonduka leciono havas ankoraŭ plurajn avantaĝojn. Vi mem spertos, se vi sekvos mian proponon.

op Dp DDpDMDpMMPMPMDppPPDPDPPDBDGDGDO DAO

Terezija Kapista La unua renkontiĝo kum Mazi

Mi jam frue estis invitita ĉeesti KEKS-on (Kultura Esperanto Kampadejo en Szodliget – Hungario). Pro la fakto ke mi estis ĵus reveninta el Uk – Tampereo, mi havis 2 ĉe mi la novaĉetitan „Mazi en Gondolando”. Vidante ke inter ĉeestantoj estas 7 infanoj ĝi 15-jaraj, mi proponis Mazi-kurson.

Ĉar ni havis nur 6 tagojn je dispono kun multaj prelegoj, ekskursoj kaj abundaj aliaj programoj, mi ne povis fari veran kurson, sed ĉiutage montris po du partojn de la kurso. Fine mi iomete tradukis, klarigis kaj ripetigis kelkajn karakterizaĵojn, precipe demandojn.

Mi povis konstati ke ĝis la 6-a leciono la ĉeestantoj enkapigis la vortojn kaj povis uzi la demandojn. Sed poste jam venas pli malfacilaj partoj de gramatiko kun korelativoj kaj amaso da novaj vortoj, kaj pro manko de tempo ne ne iris plu. Tamen ĉiuj, kiuj rigardis la kurson, taksis ĝin interesa kaj decidis post reiro hejmen nepre lerni E-on.

Tiel nia unua renkontiĝo kun Mazi estis bonega varbilo por la lernado. Mi konstatis ke la kurso ne povas okazi sen 35-40 da studhoroj. Krome, ĉiuj devas havi la lernolibron, kiun oni povas aparte mendi.

La plej simpatia estis tio ke dum vesperoj la infanoj ludis la rolojn „herooj” el Mazi ripetante: mi estas bela, saĝa, forta, granda…

Bonvenon al Mazi en ĉiu societo, plibeligu viajn kursojn per ĝi.

IPR 95/3 e 15

— pàgina 10 del PDF —

Nova servo por instruistoj:

En IPR ni provos.regule aperigi tasko-foliojn sur du apudaj paĝoj. Vi povos facile fotokopii ilin en via lernejo por akiri pretan instru-materialon. Apud la folioj ni aperigos konsilojn por la uzo. Kiu povos verki similajn foliojn estonte, bv. anonci sin al la redaktoro.

Stefan MacGill La aŭkcios simpla aŭskulta kompreno

Nia unua tasko-folio ekzercigas la aŭskultan komprenon. Tio estas nesimpla tasko, malmulta materialo ekzistas por tio, kaj ni emas kredi, ke nur poste en la kurso oni kuraĝu aŭskultigi. Sed modernaj lingvo-kursoj havas son- aŭ vid-bendojn, kaj oni aŭskultas jam de la komenco.

Kiel simpligi la taskon? Ni uzu situaciojn, kiuj estas interesaj (realecaj aŭ fantaziaj) sed kiuj postulas aŭskulti kaj kompreni nur limigitan vortostokon. Ni ne timu aŭdigi materialon, kiun la lernanto ne tuj devas aktive uzi. Ni eĉ ne insistu, ke la lernanto komprenu tuj ĉion aŭdigitan. Ni direktu la aŭskult-komprenan taskon, unue petante notadon nur de unu specifa informaro. En postaj reaŭdigoj, oni povas peti notadon de pli kompletaj kaj kompleksaj informoj.

Nia simpla situacio estas aŭkcio, ĉar tie diversaj homoj, kun diverssonaj voĉoj, nature kaj ripete krias monsumojn (do, ili uzas numerojn).

Niaj celoj:

e Kutimigi la lernantojn jam de la komenco de kurso aŭskulti dialogojn kaj rikolti utilajn informojn. e Fortigi la kapablon rapide kaj ĝuste uzi kaj kompreni numerojn.

Kiom wi faru:

Ve! En ideala mondo la Centra Oficejo de ILEI jam liverus kun IPR pretan sonbendon. En nia mem-serva mondo, ni invitas vin pretigi propran bendon (la instruisto kun kolegoj aŭ kelkaj lernantoj). Se iu pretigos bonan bendon, bv. informi ILEI, por ke ni trovu kopiigajn eblecojn.

Do, arigu helpantojn kaj preparu bendon. Sube ni donas proponatan fragmenton el la ebla dialogo. Variigu la enhavon laŭ la aĝo kaj nivelo de viaj studentoj. Por veraj komencantoj, la bendo enhavu eble nur la nomojn de la objektoj, la ofertojn kaj la minimume bezonatajn frazojn. Por pli kapablaj studentoj, aldonu adjektivojn, priskribojn de la aĉetintoj kaj

16 e IPR 95/3

tipajn kuraĝigajn frazojn, ekz. «Ĉu vere nur kvindek stelojn vi ofertas por ĉi tiu unika kaj mirinda dento-broso?»

Bendo-komemca telisto:

Aŭkciisto: Bonan tagon gesinjoroj kaj bonvenon al nia aŭkcio. Ni aŭkcios hodiaŭ sep objektojn. La unua objekto estas ĉi tiu moderna malgranda radio. La rezerva prezo estas kvindek. Cu iu proponas kvindek? l

Kvin voĉoj: Jes, kvindek. Sesdek! Sesdek kvin! Sepdek! Sepdek kvin!

Aŭkciisto: Ne pli? La radio havas kvar kanalojn! Ĉu okdek?

Kvar voĉoj: Jes, okdek. Okdek kvin! Okdek ses! Okdek st sep!

Aŭkciisto: Okdek sep! Ĉu pli? Ne? Okdek sep por la unua fojo… Okdek sep por la dua fojo… kaj …mi svingas mian martelon… por la tria fojo… BAM! Vendita! Vendita al la viro en la malantaŭo kun la stria ĉemizo! Gratulon!

(Notu kiom nature kaj senpene vi uzis kaj eĉ konigis la ordinalajn. numeralojn (unua, dua, tria fojo) kaj pasivan participon (vendita). En taŭga kunteksto eĉ la plej kompleksa gramatikaĵo iĝas simpla, natura kaj senpene lernita! Nur, trovu la situacion!)

Se vi ne havas sonbendigilon, la instruisto laŭtlegu la verkitan tekston.

Jen adjektivoj por helpi wim: televidilo: nigra-blanka, kolora, luksa, dudek-kanala, bon-kvalita… fornoj: mikro-onda, gasa, elektra, konvena, praktika, rapida, efika… fridujo: granda, alta, silenta, energi-ŝpara, vivmedi-amika… toastilo: aŭtomata, kompakta, rapida, konvena, utila… dento-broso: saniga, amuza, potenca, komforte tenebla, kun baterioj…

Jem hom-priskriboj por helpi vim

Vendita al…

…la viro en la malantaŭo kun la stria ĉemizo.

…la sinjorino en la dua vico kun la ĉarma (sed miskonduta) hundo. …la junulo apud la pordo kun la malbela vizaĝo.

…la virino kun la grandega ĉapelo sidanta antaŭ la malalta vireto.

…la fraŭlino apud la fenestro kun la longa blonda hararo.

…la knabo apud la bufedo kun la grandega glacikremo.

…la sinjoro ekster la ĉambro kun la luksa aŭto kaj la portebla telefono.

IPR 95/3 e 17

— pàgina 11 del PDF —

GRANDA AŬKCIO

Kio estas aŭkcio? Ĝi estas vendo-sesio. En aŭkcio, aŭkciistoj vendas objektojn. Sed ne estas fiksitaj prezoj. Estas nur minimumaj aŭ komencaj prezoj. Ciu objekto havas minimuman prezon, sub kiu la aŭkciisto ne vendos ĝin. La aŭkciisto diras tiun minimuman sumon kaj petas pli altajn ofertojn. Aĉetantoj krias pli altajn prezojn unu post la alia. Kiu krias la plej altan prezon, aĉetis la objekton. Jen sep objektoj en nia aŭkcio:

EOJ =. kolora televidilo L 350

fridujo Y— 280

mikro-onda / forno 120 elektra O dento- “e broso 18

Via instruisto aŭdigos al vi la sonon de tiu aŭkcio. Via aŭdos la aŭkciiston, kiu vendas la objektojn. Vi aŭdos la homojn, kiuj krias monsumojn. Eble vi ne komprenos ĉion, kion vi aŭdas. Ne gravas. En la unua aŭskulto, via tasko estas skribi nur ĉiujn monsumojn, kiujn vi aŭdas. Notu ilin en la suba tabelo:

Komenca Vendo- Objekto prezo Ofertoj prezo.

Radio

Televidilo

Fridujo

Elektra forno Toastilo Dento-broso Mikro-onda forno

18 e IPR 95/3

En la bendo la aŭkciisto laŭdas la objektojn: li diras bonajn aferojn pri ili. Li uzas adjektivojn, ekzemple: bona, granda, mirinda. Aŭskultu denove kaj notu ĉiujn adjektivojn, kiujn la aŭkciisto uzas pri ĉiu objekto:

Objekto = Adjektivoj Radio

Televidilo

Fridujo

Elektra forno

Toastilo

Dento-broso

Mikro-onda forno

En la fino, la aŭkciisto diras, kiu sukcesis aĉeti la objekton. Li ne diras la nomon, ĉar li ne scias ĝin. Li priskribas la personon: ekz. la viro en la sesa vico kun la stranga verda ĉapelo. Aŭskultu kaj skribu la priskribon por la sep personoj, kiuj aĉetis la objektojn.

Objekto Kia homo aĉetis la objekton?

Radio

Televidilo

Fridujo

Elektra forno Toastilo Dento-broso Mikro-onda forno

Preparu propram aŭulk:ciom!

Laboru en grupoj. Kolektu objektojn aŭ preparu bildojn de objektoj por la aŭkcio. La aŭkciisto kaj helpantoj fiksu la komencajn prezojn. Elpensu bonajn adjektivojn por ĉiu objekto — via instruisto helpos vin. La aŭkciisto bonvenigu ĉiun kaj unu post unu aŭkciu la objektojn. Aliaj grupanoj ofertu (eble preparu lud-monon).

Eble vi organizos art-aŭkcion. Desegnu famajn bildojn (ekz. Sunfloroj de van Goĥ aŭ Virino en bluo de Pikaso. Por tiaj mirindaj bildoj oni certe proponos milionojn!

IPR 95/3 e 19

— pàgina 12 del PDF —

BRAZILO Interlanda Konferenco pri Instruado

okazos en urbo Campos do Jordao de la 12-a ĝis la 15-a de oktobro 1995. La pritraktota temo: „Uzo de modernaj instruhelpiloj”. Por la Konferenco jam sin anoncis tiel gravaj figuroj de la amerika E-instruado, kiel Sylla Chaves, Geraldo Mattos kaj Elvira Fontes. Por pliaj informoj oni povas turni sin al s-ino Symilde Schenk-Ledon, Caixa Postal 269, BR-Campos do Jordao SP, 12460- 000, Brazilo. Informis: Atilio Orellana Rojas

Senpaga Esperanto-kurso perkomputila

Antonio Jose Onofre Sampiao disdonas senpage (portugallingvan) Esperanto-kurson por komputilo. Sendu al li disketon de iu ajn modelo, kaj 3 respondkuponojn por ke vi ricevu la kurson. S-ano Onofre estas reprezentanto de Esperanto-Laborgrupo en Fortalezo. Lia adreso: Rua Padre Francisco Pinto, 677 (Benfica), BR-60020-290 Fortalezo-CE, Brazilo

BRITIO

Ne nur la fraŭlino Barlastonas – raporto pri la kurso en Barlastono

La plimulto el ni konatiĝis kun la nomo Barlastono pro la nekompareblaj kongresaj aperoj de la fama fraŭlino kun la brand-botela mansako. Sed la nomo same apartenas al mez-anglia vilaĝeto, situanta meze inter Manĉestro kaj Birminghamo, kies loĝantoj forte surpriziĝus ekscii pri ĝia tutmonda konateco. La ligo inter la du stariĝis pro renoma ĉiujara kultura kaj lingva kursaro organizata de britaj esperantistoj en Wedgewood Memorial College.

Denove en 1995, la kurso altiris kvindekon da studemuloj, kiuj tute plenigis la kolegion. La planitaj tri kursoj kreskis ĝis kvar, pro surloka pritakso de la bezonoj. Ĉiam almenaŭ unu gvidanto venas el eksterlando, ĉi-jare du (Bert de Wit, Nederlando kaj Stefan MacGill, Hungario) suplementis la enlandan teamon de Paŭlo Gubbins, Rosalyne Edwards kaj Tim Carr, kun speciala unutaga kunlaboro de Marjorie Boulton kaj Kate Hall. La plimulto de la kursanoj estis britoj, sed internaciecon donis familio el Japanio kaj partoprenintoj el Belgio kaj Irlando. La internaciaj ekzamenoj de UEA/ILEI estis ofertitaj; ok komence interesiĝis, sed nur du provis fine la tutan ekzamenon, ambaŭ sukcesis, je la meza nivelo.

La vesperaj programoj en Barlastono ĉiam elstaras, kvankam defion starigas la granda vario en lingvo-scio de la publiko. Tion brile superis la faka prelego de profesia ekologo Bert de Wit pri bio-diverseco. Ĉiu lernis

20 e IPR 95/3

ion novan pri la temo, kaj dank’ al klara elparolo, logika strukturo kaj projekciita skemo kun ŝlosilaj vortoj, eĉ la A-kursanoj povis bone sekvi la prezentaĵon. En alia vespero, li montris lumbildojn pri publikaj britaj ĝardenoj. :

Apogeo estis la prelego de Marjorie Boulton pri tiu prisilentata vortospeco: la interjekcioj, kadre de kiu ŝi regalis nin per akustika bankedo de bebo-ploroj, besto-blekoj kaj interjekcioj por alvoki, forpeli, trankviligi, konsoli, riproĉi vastan gamon da bestoj, birdoj kaj homoj. Multaj efektive uzatas, sed kiam vi lastfoje diris «tpr!» por trankviligi ĉevalon?! Ni ĝuis ne nur tiun observon, sed krome praktikan epitetigon de ĉevalo: ‘malkomforta en la mezo, kaj danĝera ambaŭfine!’

Alia vespero malpli formalis, kun skeĉoj kaj partopreniga kvizo. Kaj la lasta bunte pleniĝis per adiaŭa koncerto, kun bufedo, fine de kiu kursanoj rifuzis enlitiĝi, sed enrondiĝis por aŭdi kaj kantadi ĉefe anglajn kaj irlandajn kantojn je diversaj gradoj de deceo.

Tia bonetoso rimarkeblis ankaŭ dum la ekskursa vizito al la kastelruinoj de Stafford kaj la tradicia Esperanta drinkejo, «La verda stelo» en la apuda urbo Stoke-on-Trent. Tie, laŭ la kutimo, oni pendigis florkronon ĉe ĝia Zamenhof-ŝildo. Videblas tie Esperanta montro-fenestro, kune kun 25-jare funkcianta vizitanto-libro entenanta multajn konatajn nomojn. La nuna verkanto trovis sian propran subskribon, kun novzelanda adreso, el marto 1976. Tio okazis pro gastigo ĉe la tiama urbestro de Stoke-on-Trent, Horace Barks, kiu, kune kun Marjorie Boulton kaj aliaj, starigis, multjare funkciigis kaj famigis la kursojn de Barlastono.

Ĉi tie vi trovos instigan semajnon en Esperantujo en agrablaj ejo (malnovstilaj sed tre taŭge ekipitaj domoj kun bonaj manĝoj) kaj situo (ĉarma vilaĝo, longboata kanalo, ceramika fabriko Wedgewood kun muzeo kaj ekspoziciejo). Informilo pri aranĝoj tie en 1996 (26-28a jan., teatra semajnfino; 2a marto, Mezlanda Esperanto-tago; 19-21a SATEB- jarkonferenco; 10-16a aŭgusto, 36a Esperanto-somerlernejo) jam haveblas de Paŭlo Gubbins, 3 Arden Court, Mossley, Congleton, Cheshire, CW12 3JH, Britio. ; smg

GERMANIO

Nun unuafoje en germanaj librovendejoj oni povas facile aĉeti dudirektan Esperanto-vortaron, ĉar la renoma eldonejo Langenscheidt aperigis „Kompaktworterbuch Esperanto”, kiu estas represo de la konataj poŝvortaroj de Erich-Dieter Krause en unu volumo. Gi kostas 29,80 germanajn markojn.

IPR 95/3 e 21

— pàgina 13 del PDF —

Mikro-intervjuo kun Ursula Fiebert (Ndir – Ni interparolis en la medioprotekta E-tendaro en Szĉdliget – Hungario).

J.N. Vi estas profesia dungito de Germana Esperanto-Asocio. Kio estas via tasko kiel „Geschdftsfiihrer”?

U.F. Mi plenumas la taskojn de ĝenerala sekretario aŭ afergvidanto. Iom simpligite: mi estas tiu, ene de la asocio, kiu akceptas la informojn, prilaboras kaj poste disdonas ilin. La informojn mi kolektas ankaŭ el la ekstera, neesperanta medio. Ekzemple: ĉu ie oni povus organizi ekspozicion, partopreni foiron, organizi kursojn…

J.N. Se vi jam menciis la kursojn: kion vi scias pri la E-instruado en via lando? En kiu formo vi kontribuas al la sukceso de la kursoj?

U.F. Fakte mi ne havas ankoraŭ tre grandan superrigardon, aŭ almenaŭ ne ĉi tie, en la tendaro, ekster nia oficejo. Mia tasko estas koni la kursojn, kolekti la diversajn projektojn, informi la interesiĝantojn pri la projektoj, proponi metodojn, aranĝaĵojn. Cetere ankaŭ mi mem kompilis projekton „projekttagoj Esperanto”. Ĝi ampleksas 25 A/4 formatajn paĝojn kun 8 projekcieblaj paĝoj kaj ĝi baziĝas sur la spertoj de kvartaga rapida kurso. Ĝi taŭgas por kursanoj, kiuj jam finis la okan gimanizian klason. Ĝi enhavas la lernomaterialon, la metodikajn sugestojn kaj ĉiujn bezonatajn materialojn. La tuta materialo aĉeteblas kontraŭ 20 DM en mia oficejo: Deutscher Esperanto-Bund – Geschaftsstelle, Immentalstr. 3. DE-79104 Freiburg.

J.N. Ĉu vi mem serĉas la instruistojn aŭ inverse?

U.F. Mi kontaktas tiujn, pri kiuj mi scias, ke ili faras kursojn.

J.N. Kiel vi karakterizus la situacion de la E-instruado en Germanio?

U.F. Ekzistas kelkaj aktivaj instruistoj kaj regionoj. La instruado okazas parte en popol-altlernejoj, sed ankaŭ la lokaj grupoj kaj la federaciaj ligoj organizas seminariojn.

J.N. Eble ni klarigu al la legantoj, kion signifas popolaltlernejoj en Germanio…

U.F. Ili estas perfektigaj kursoj, kiuj ĝenerale daŭras unu, aŭ – laŭdezire – plurajn semestrojn, kaj apartenas al la eksterlerneja kleriga sistemo. Ene de la popolaltlernejoj estas organizataj ankaŭ semajnfinaj, ĉ. 12-horaj kursoj (Schnupperkurse). Oni organizas ilin en plej diversaj temoj, ekzemple pri lingvoj, astronomio, komputado ktp. Ne estas iaj antaŭkondiĉoj por eniri la kursojn. La labordonantoj pli malpli agnoskas la scion akiritan en popolaltlernejoj. Ili ĝenerale funkcias en kulturdomoj. Sed la E-organizaĵoj, kiuj organizas kursojn ekster la popolaltlerneja sistemo, devas trovi taŭgajn ejojn por siaj kursoj. Ekzemple en la federacia lando Baden-Wuŭrtenberg kurso okazos apud Aalen, en kastelo.

J.N. Cu vi scias jam detalojn pri tiu kurso?

U.F. Ĝin organizas BAVELO (Baden-Virtemberga Esperanto-Ligo) kaj nomiĝas 18-a BAVELO-seminario kaj jarkunsido. Ĝi okazos inter la 13-a kaj 15-a de

22 e IPR 95/3

oktobro en Niederalfingen bei Aalen. Ĉi-jare estas organizota aparta kurso por studi la fakvortojn kun Wera Blanke. La alia grava aranĝo, la aŭtuna konferenco de BELO okazos en Aschaffenburg inter la 10-a kaj 12-a de novembro, kun instruista kaj asocia kunsido.

J.N. Ĉu ekzistas ankaŭ korespondaj kursoj?

– U.F. De longa tempo ekzistas la koresponda kurso de Ulrich Becker en Berlino,

sed tiun taskon baldaŭ transprenos alia instruisto.

J.N. Ĉu estas io, pri kio vi ne estas tute kontenta koncerne de la instruado?

U.F. Mi ĝojus pri pli intensa kunlaboro kun la instruistoj. Se mi ne devus ĉiam postkuri la kursdatojn, sed la kursgvidantoj sendus la datojn kaj la enhavon al mi. Mi ĝojus pri ĉiuj informoj pri iliaj metodoj, projektoj, ĉar mi pensas, ke estus tre valore havi superrigardon pri la diversaj metodoj. Tiam mi povus kompili liston de ĉiuj metodoj kaj materialoj, kaj pere de la oficejo mi povus transpreni la dissendadon. Mia celo estas, ke la oficejo funkciu kiel fakta informa centro de la instruistaro, ĉar tiam ni povus labori pli efike kaj kun reciproka profito.

Jozefo Nemeth

HUNGARIO

Ĉu paĉja lingvo? – REF “95 )

Malnova sperto, malnova devizo: Esperanto – edzperanto. Tio klarigas la originon de multaj esperantistaj familioj. Bone, bone, sed kio sekvos poste? Kiujn lingvojn uzu la familio, kiel parolu la infanoj? Cu E-o funkciu kiel patra, patrina aŭ gepatra lingvo? Jen kelkaj teoriaj demandoj, kiujn la vivo mem respondas. Ekzistas ja pluraj familioj internaciaj, kiuj trovis siajn proprajn solvojn. Kaj ekzistas familiaraj renkontiĝoj familiaj, kie ili povas interŝanĝi spertojn. Eĉ pli gravas, ke tie la infanoj havas okazon kune ludi, kanti, ekskursi, babiladi, amikiĝi… eventuale kvereli – nature, en la komuna lingvo. Ĉio ĉi estas efika rimedo kontraŭ izoliĝo, malcertiĝo, rezigno.

Sed esperantistaj familioj fondiĝas ne nur per internacia geedziĝo. Kelkaj verduloj konscie ekuzas E-on en sia hejmo. Por atingi la deziratan lingvan nivelon, ĉe etuloj ne sufiĉas konscio, necesas ankaŭ konsekvenco: almenaŭ unu el la gepatroj ĉiam parolu al ili nur esperante. Interesa, kvankam logika fenomeno: tiun rolon preskaŭ senescepte plenumas la patroj. —

Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj (REF) ĉi-jare okazis jam la 17-an fojon. Dank” al la sindona organiza laboro de Anna Besenyei, patrino de du ĉarmaj denaskulinoj, inter la 5-a kaj 12-a de aŭgusto ni povis pasigi neforgeseblan semajnon en apudlaga kampadejo de pitoreska hungaria urbo Tata. Partoprenis pli ol 20 familioj, (de)venintaj el – laŭ mia kalkulo – almenaŭ 14 landoj. EZICVOJ

Tro striktan tagordon oni ne povis pretendi, ĉar multe da beboj kaj etaj infanoj ĉeestis. (Ankaŭ la aŭtoro helpis sian edzinon en la prizorgado de du

IPR 95/3 e 23

— pàgina 14 del PDF —

filinetoj – unu el ili grave malsana -, do vane vi atendas tre detalan kaj objektivan raportom.)

Vekiĝu, aliĝu! – familio Wacha varbis la publikon al matena gimnastiko. La juna knabo, Mateo ĉiutage fervore gvidis la ekzercojn, la volontuloj tamen iom post iom forvaporiĝis. Eble pro la malbeliĝinta vetero, eble pro elĉerpiĝo post lacigaj programoj, eble pro malfruaj enlitiĝoj, aŭ simple pro pigreco.

Post abunda matenmanĝo sekvis komunaj kantado, ludado, desegnado, pentrado, lertaj manlaboroj. Okazis ankaŭ konkursetoj por la infanoj, ili ekz. verkis fabelojn laŭ bildoj. Posttagmeze – kiam la etuloj plejparte ripozis – la pli aĝaj rigardadis la urbon, ekskursis al proksimaj fortikaĵoj, trovis la spurojn de prahomo 500.000-jara en subĉiela muzeo de vilaĝo Vertessz616s; iris naĝi, flugigis kajtojn. Dimanĉe Krishna Kumar Bhatia prelegis pri Hindio, mi celebris diservon en la urbocentra preĝejo. Vespere ni ĝuis video-filmojn (pri Mazi, la plej populara monstro en Esperantujo, krome pri REF de la pasinta jaro), skeĉojn de Stefan MacGill, ŝipekskurson, bivakfajron, konversaciojn pli aŭ malpli seriozajn. Mi mencias nur unu el la pritraktitaj temoj: hejmaj terminoj. Kiel la familioj nomas ekzemple diversajn specojn de vindaĵoj, balanciloj, de modernaj kaj modaj manĝaĵoj (hamburgaĵo, puf-maizo), kion oni faras post uzado de la necesujo (forlavas ĝin).

Paralele kun REF, en la sama kampadejo okazis eĉ du junularaj aranĝoj: MEJS kaj IJS. Fakte, sprite farite! Pluraj iamaj REF-infanoj aktivadis jam tie, ofte eĉ ni miksiĝis inter ilin por iom rejuniĝi. Espereble ankaŭ ilin imponis la modelo de esperantistaj familioj. Tion mi nur konjektas … sed tion certe scias, ke Amoro kun tre bona rezulto pafadis siajn sagojn inter ilin.

Johano Kirsch ITALIO

Itala Interlingvistika Centro, Kooperativo de Literatura Foiro, Triesta E-Asocio bonvenigas al la 4-A MEDITERANEA KONFERENCO DE ESPERANTOLOGIO en Triesto, 28-31 oktobro 1995 dediĉita al la temo La Esperanta leksikografio:

problemoj terminologiaj kaj frazeologiaj, la aktualigo de Plena Ilustrita Vortaro, la ĵusa aperigo de Esperanto-vortaroj franca/ itala/ germana, la pretigo de aliaj (bulgara/ hispana/ hungara), la frazeologiaj demandoj, la fakaj terminaroj, la rolo de niaj lingvaj institucioj ktp. estos traktataj de aŭtoroj kaj fakuloj dum ĉi tiu unika konferenco pri la farado de vortaroj en nia lingvo. Loĝiga servo kaj postkonferenca turisma programo: Triesta Esperanto-Asocio, via Crispi 43, I-34131 Trieste, Italio. Pri la programo informas: Kongresfako de LF-koop, c/o Esperanta PEN-Centro Pf. 117, H-1581 Budapeŝto, Hungario

2.000.000 LIROJ POR UNIVERSITATA STUDO Premio! Triesta universitato, kune kun la fame agema Triesta E-Asocio, lanĉas ekde 1994/95 la premion. Kastelo de Miramar. Ĝi ĉiujare estos asignata al doktora

24 e IPR 95/3

disertacio, pridiskutita ĉe italia universitato, pri la jenaj temoj: lingva problemo, interlingvistiko, E-o kaj esperantologio. (Nu, la titolo „doktoro”, en sia simpla formo, en Italio ekvivalentas al la magistra; en la itala la premio estas premio di laurea). La unua premio Miramar estos aljuĝita fine de 1995 inter disertaĵoj ellaboritaj dum la akademia jaro 1994/95 pri la temo: La lingva problemo kaj adopto de neŭtrala lingvo.

La premio valoras 2.000.000 ITL (ĉ. 2000 guldenoj!).

Tiamaniere oni intencas favori la studadon kaj esplorojn pri lingvo internacia, donante krome la eblecon pliprofundigi la argumentojn laŭ lingvistika, socia, ekonomia kaj politika vidpunktoj. Imitinda ekzemplo, ĉar ja draste mankas en naciaj lingvoj akademiaj pritraktoj pri E-o. Por pli da informoj: Triesta E-Asocio, C.P. 601, I-34100 Trieste-Centro, Italio.

Bruno Masala (laŭ La Gazeto, aprilo 1995) SEMINARIO EN BOLSENA

De la 29-a de aprilo ĝis la 1-a de majo okazis en la ĉelaga urbeto Bolsena, 100 km-ojn norde de Romo, vigla seminario pri la temo: „Esperanto-instruado: metodoj kaj materialoj”. La seminarion organizis la roma katedro de la Itala E- instituto, do la trideko da partoprenantoj venis ĉefe el centra Italio, sed ankaŭ pluraj norditaloj kaj kelkaj suditaloj ĉeestis la kunvenon.

La seminarion malfermis la interesa prelego de d-ro Renato Corsetti pri la instruado de la fremdaj lingvoj en la historio de la sumera ĝis Esperanto. Corsetti klarigis, ke la t.n. tradicia metodo, t.e. la gramatika metodo estas relative moderna, ĉar ĝi plene disvastiĝis nur en la 18-a kaj 19-a jarcentoj, dum la „moderna” rekta metodo fakte estas ege malnova, ĉar ĝi estis uzata jam de la antikvaj egiptoj. La sekvan tagon okazis prelego de Elisabetta Formaggio pri la instruado de Esperanto en la elementaj lernejoj. Magistrino Formaggio, kiu, interalie, estas la aŭtorino de Ludu kun ni!, propedeŭtika lingvokurso por infanoj aperinta en 1994, prezentis sian metodon, evidentiganta la multajn valorajn rezultojn de E-instruado al infanoj.

Poste Alessandra Di Donato prezentis sian metodon instrui E-on al malgrandaj infanoj. Ŝia metodo baziĝas precipe sur la fantazio de la instruisto kaj la helpo de ludiloj kaj bildoj. Ankaŭ du aliaj elementlernejaj instruistoj, Carlo Bourlot el Torino kaj Leonardo Pampaloni el Florenco rakontis siajn spertojn en la E-instruado al infanoj. La lastan tagon okazis prelego de Pier Luigi Cinquantini. Interalie, Cinquantini donis al la ĉeestantoj mallongan ekzemplon de Cseh-leciono kaj tio estigis viglan debaton pri tiu ĉi metodo. Fine, Michaela Lipari, UEA-estrarano parolis pri kulturo kaj pri la problemoj de la dua- kaj tria-gradaj kursoj. Oni vigle diskutis pri la materialoj kaj pri la maniero gvidi kursojn en Italio kaj oni proponis, ke la Itala E-Instituto ĝisdatigu la kursprogramojn. Antaŭ ol ni veturis hejmen, ni ĉiuj esprimis la deziron, ke tiu renkonto estu komenco de serio da fruktodonaj kunvenoj.

Fabrizio Pagliaroli

IPR 95/3 e 25

— pàgina 15 del PDF —

KROATIO

Eŭropo en la lernejo – konkurso sub aŭspicio de la Eŭropa Konsilantaro kaj la Eŭropa Komunumo Kroatio la unuan fojon partoprenis la konkurson, en diversaj branĉoj. Ĉefaj celoj de la konkurso: veki la konscion de la eŭropanoj, substreki la gravecon de la eŭropa klerigado, instigi la komunikadon inter la eŭropaj lernejoj kaj direkti la atenton de la lernantoj al la problemoj de la unuiĝonta Eŭropo. La ĉi-jara ĉeftemo: „estonteco profunde mergita en la histori-rememoron: defio por juna eŭropano”. La temo ligiĝas al la kampanjo de la Eŭropa Konsilantaro kontraŭ rasismo, ksenofobio, antisemitismo kaj maltoleremo. La pritaksado okazis en regiona kaj landa niveloj. La landan komitaton atingis ĉ. ducent verkoj en ĉiuj kategorioj. Kroata Esperanto-Unuiĝo instigis siajn junajn membrojn partopreni la konkurson. De la regiona nivelo oni plusendis 16 E-verkojn al la nacia. Inter la 86 premiitaj verkoj fine troviĝis kvar esperantaj el tri urboj: Elizabeta Pajk, Natasa Galiĉ, Silvija Brezak kaj unu grupa verko. La premiitojn akceptis ankaŭ la vicurbestro de Zagrebo, Bozo Biskupic. Ni estas tre scivolemaj, ĉu ankaŭ en aliaj landoj partoprenis la konkurson e-istoj? Ni tre volonte interŝanĝos la spertojn. Adreso de KEU: Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio.

Fine de junio, ĉ.j. oni organizis solenan transdonon de la diplomoj al la sukcesintoj ĉe la internaciaj konkursoj Istvan Szerdahelyi kaj Ivo Lapenna. „Post la disdono de la diplomoj, du junulinoj, Martina Gazdek kaj Irena Skreblin per bela muziko regalis centon da vizitantoj.

NEDERLANDO

La Nederlanda Grupo de Geinstruistoj pri Esperanto (NGGE) organizas porinstruistan seminarion por la membroj de la ILEI-sekcioj en Nederlando kaj najbaraj landoj.

La seminario estas planita en la semajnfino de la 15-17-a de marto 1996 kaj okazos en la naturamika domo Eikhold en la urbo Heerlen en la sudo de la nederlanda provinco Limburgo.

La temoj de la seminario estos: la instruado al rifuĝintoj, aŭdvidaj instrumetodoj. La enkondukontoj de tiuj temoj estos poste anoncataj.

La seminario komenciĝos vendred-posttagmeze. La domo disponas pri 2- personaj ĉambroj kaj kunven-salonoj kaj situas en bela regiono. Ĝi estas facile atingebla per publika transporto kaj propra aŭto.

La partoprenkotizo estas 150 NLG, kiu inkluzivas du tranoktojn, du maten-, du tag- kaj du vespermanĝojn, kafon/teon kaj la seminari-dokumentojn. Interesitoj povas peti aliĝilon ĉe la sekretariejo de NGGE, Middenweg 587, NL- 1704 BH Heerhĥugowaard, Nederlando, tel. -31 2207 17918.

Marija Belosevic

Hans ten Hagen

26 e IPR 95/3

NORVEGIO El la Jarraporto 1994 de Norvega Esperantista Ligo “i Fine de la jaro NEL havis 11 klubojn kun entute 360 membroj. Atilio Orellana Rojas kaj lokaj fortoj gvidis 6 kursojn kun entute 40 lernantoj. Kursoj estis en Oslo kaj Tromso. Kunlabore kun NEFA kaj danke al fervora laboro de Rolf Bergh, eblis aŭskulti la plibonigitan radiokurson de Jon Rommesmo pere de Radio Hamar, Radio Hedmark, Solungen bygderadio, Radio Korgen, Radio Helgeland, Radio Torghatten kaj Radio Vefsn. En la radio kaj televido oni okfoje povis aŭdi intervjuojn kaj menciojn pri E-o. La korespondan kurson de Folkets Brevskole partoprenis entute 7 kursanoj. En 1994 neniu kandidato plenumis ekzamenon de NEL. Unu membro trapasis elementan ekzamenon internacian. Pri lerneja instruado: Johan Hammond Rosbach prelegis kadre de Daghoyskolen, Sarpsborg por 18 aŭskultantoj kaj en la liceo St Olav por 14 gelernantoj. Komisiono konsistanta el Bjorn Thuv, Odd Tangerud kaj Otto Prytz, ellaboris programon por instruado de Esperanto ĉe la instruista altlernejo de Bergen. La programon devos aprobi la Ministerio pri edukado por ke ĝi realiĝu. (laŭ Norvega Esperantisto 2/1995)

RUSIO

Pedagogia sperto el Moskvo: nur intensan kurson! o

Mia trijara sperto en Moskvo montras, ke NUR ekspres- aŭ duonekspresmetoda E-instruado donas grandan elcenton da kursfinintoj. La kurso okazu 4- 6-foje semajne, ne malpli ofte. Mi klarigas la aferon. Post priesperanta prelego ĉe kursanoj aperas maksimuma entuziasmo lerni la lingvon. Poste la novaj informoj el la ĉiutago surfalas la saman cerbon, kaj post kelkaj semajnoj la entuziasmo pri E-o malkreskas ĝis plena velko. Tial necesas laŭeble rapide uzi la kulminon de entuziasmo por plene instrui la lingvon. Post tio la E-klubo kaj la asocio devas tuj denove levi priesperantan entuziasmon per interesa kluba vivo, korespondado, servoj, E-renkontiĝoj, E-kulturo k.s.

Anatolo Gonĉarov (laŭ Eksciu, ke…, februaro 95)

UKRAINIO

En Slavjansk, Ukrainio dum kelkaj jaroj funkciis aparta E-katedro kaj vasta E-instruado en la Instituto pri Manaĝerado (privata altlernejo, nun jam nomata Akademio), kiu eldonis eĉ apartan E-gazeton. La revuo „E-Centro informas fakte mortis. La kaŭzoj multis. Unue – ĝia redaktoro, A. Gonĉarov edziĝis kaj translokiĝis en Krimeon, poste – Internacia Akademio pri Administrado en Slavjansk akceptis malmultajn studentojn en 1994 kaj tial ĝi ne bezonis E- instruistojn kiel antaŭe. La E-katedrestro G. Ŝilo fuĝis Moskvon kaj nun rektoras en „Eŭropa Instituto de Juro”. Finfine jenas la fakto: La E-katedro en Slavjansk malaperis. Mi restis la sola E-instruisto en la Akademio. Kaj eĉ tio ne povus okazi, bonŝance la rektoro ege estimis mian patron M. Popov, kiu

IPR 95/3 e 27

— pàgina 16 del PDF —

mortis en 1994. (M. Popov estis vaste konata e-isto el urbo Berdjansk – la red. de Eventoj). A. Popov (el Eventoj 0083.)

„Ŝanĝiĝas la adreso de HELIANTO, informilo de Ukrainia Esperanto-Asocio, unusola periodaĵo, kiu daŭre ekzistas en nia lando” – informis nin la redaktoro. „La floro ne povas kreski sen sunradioj de via atento kaj kunlaboro.” Abono: 5$ al UEA-kodo nivo-p, aŭ 10 IRK, aŭ vialandaj poŝtmarkoj je la sama sumo, aŭ interŝanĝe, abono de alia periodaĵo. Adreso: UA-263018, Ukrainio, Luck-18, p.k. 26. Senpagan provnumeron vi ricevos kontraŭ simpla peto.”

Niko UZBEKIO

NdIR – Nia redakcio ricevis fragmenton de la nova lernolibro de Eŭgeno S. Perevertajlo. Tiel li skribis en sia letero:

„jen estas paĝoj el mia nova lernolibro por la unuaj klasoj de la lernejo. Mi kompilis la unuan parton konsistantan el 12 lecionoj. Ĝi estas prespreta kun la literoj kaj desegnaĵoj. La lernolibron eblas eldoni en ajna lingvo, ĉar la reguloj kaj konsiloj por la instruistoj kaj ankaŭ la taskoj por la ekzercoj estas E-lingvaj. Mi serĉas eldonanton. Kiu povas helpi min?” Adreso de la aŭtoro: Eŭgeno S. Perevertajlo, ab/k 140, Poĉtamt, UZ-700000 T, aŝkento, Uzbekio, CIS

Bor wia motlibro

Internacia Konkurso Honore al I. Szerdahelyi

Regularo por la lernojaro 1995/96

1. La konkurso ekestis por lernejanoj ĝis la aĝo de 19 jaroj, sed pasintjare ĝi malfermis siajn pordojn antaŭ ĉiuj konkursemaj esperantistoj (legantoj de Eventoj kaj aliaj E-periodaĵoj, kursanoj, soluloj ktp.).

2. Por lernejanoj la konkurso havas du kategoriojn: ambaŭ ampleksas lernantojn malpli ol 19-jarajn. En la 1-an eniras komencantoj, t.e. personoj kiuj lernas E-on mapli ol du jarojn, la 2-an formas progresintoj. En ambaŭ kategorioj ekzistas du grupoj: apartajn konkursajn listojn formas la geknaboj ĝis l4-jaraj, kaj la pli aĝaj, kvankam ili solvas la samajn taskojn. La plenaĝuloj (3-a kategorio) ricevas la taskofoliojn de la progresintoj kun kelkaj eventualaj modifoj.

3. La konkurso daŭras unu lernojaron: de oktobro ĝis majo. En la daŭro de la lernojaro aperas entute 7 taskfolietoj por ĉiuj tri kategorioj. La unua estas sendita al tiu lernejo aŭ individuo, kiu ĝin petas letere kaj almetas poŝtmarkon aŭ internacian respondkuponon por afranki la sendotaĵon. Ĉiu folieto enhavas 7 ĝis 9 simplajn taskojn, per kies senerara solvo estas akireblaj ĉiufoje 20 poentoj. La solvoj estu skribitaj en E-o sur simpla blanka

28 e IPR 95/3

paperfolio en la formato de IPR (A/5) kaj estu sendataj al la adreso donita malsupre sur la taskfolieto mem (redaktinto de la koncerna taskofolieto). ?

4. En la unuaj du kategorioj, almenaŭ sur la unua solvofolio, la E-instruisto atestas per subskribo kaj la stampo de la lernejo, ke la konkursanto estas lernejano. La solvofolio ĉiam surhavu la legeblan, kompletan nomon, la kategorion (K=komencanto, P=progresinto, L=leganto de E-revuo) kaj la grupon (B=bazlernejano, M=mezlernejano, PI=plenaĝulo) de la konkursanto. Por konkursantoj de lernejoj sen E-instruisto la unuan fojon estas bezonataj lerneja stampo kaj la subskribo de la klasestro. :

5. La instruisto de E-o kolektas ĉiujn solvofoliojn de sia lernejo kaj en komuna koverto sendas ilin ĝis la indikita limdato (validas la poŝta stampo) al la adreso donita malsupre sur la koncerna taskfolio mem. (Solulo mem sendas siajn solvojn.) Por rericevi la korektitajn solvojn kaj por ricevi novajn taskfoliojn la konkursanto aŭ instruisto sendas kun la solvoj poŝtmarkojn aŭ internacian respondkuponon por afranki la respondon. “(Lernejoj = ekssocialismaj landoj povas kovri la poŝtkostojn laŭ anticipa interkonsento!) Kun la korektitaj solvoj oni ĉiam ricevas la ĝustan solvon de la antaŭa taskaro kaj la kompletan liston de la konkursantoj. La nomoj de la plej sukcesaj konkursantoj jarfine aperas en la revuo Eventoj, kaj estas voĉlegataj ĉiufoje en la E-programo de la Hungara Radio Kossuth. ii

6. Post la lasta numero la plej sukcesaj konkursintoj estos premiitaj.

NdIR – Pri la konkurso vi povis legi en la 1-a ĉi-jara numero de IPR. T iuj, kiuj volas partopreni la konkurson, skribu tuj al adreso: ILEI-Komisiono pri Lernejaj Konkursoj, Geza Kurucz, H-6000 Kecskemet, Nyiri u. 11. Hungario

MAZI estas nekopiebla

Laŭ la deed de Tomasz Wojciechowski, gvidanto de la eldonejo TOMMY pro la vastiĝanta piratado de videofilmoj la MAZI-kasedo estas registrita per nova, antaŭnelonge inventita kodiga sistemo, kiu plene malebligas la kopiadon. La kopiita materialo havos difektitan son-trakon kaj la filmo estos striita same kiel ĉe koditaj satelitaj elsendoj. Mi informas pri tio pli frue, por ke oni ne esperu pri akiro de kopiita varianto. Andrzej Pettyn (el Eventoj 0081 J NdIlR – Laŭ la informoj de nia redakcio dum la kopiado ankaŭ la originala bendo povas difektiĝi.

” elĉ du jaro,

caren prio ve mt onton vi diĝas Carson el Kanado distribuis pli ol 60 000 kanadajn dolarojn por subteni edukajn projektojn en multaj landoj. Nun la direktoroj decidis elĉerpi la tutan sumon de la Fondaĵo dum la venontaj du jaroj. Ili kuraĝigas esperantistojn kun bone elpensitaj proponoj skribi per petformularo al: Eduka Fondaĵo Carson, 1339 Hamilton St. N. W., Calgary, Alberta, Kanado T2N 3W8.

IPR 95/3 e 29

— pàgina 17 del PDF —

La Fondaĵo jam subtenis lernolibrojn, vortarojn, korespondajn kursojn, stipendiojn por ĉeesti kursojn, instruvojaĝojn, varbobroŝurojn kaj la videbendan kurson Mazi. Lastatempaj projektoj subvenciitaj inkluzivas eldonon de Esperanto-rokmuzika kompaktdisko (dua volumo), novajn lernolibrojn por german- kaj por sinhal-lingvanoj, kaj kursojn en pluraj landoj de Centra Ameriko. Anne Neave, kuratoro (el Esperanto, julio-aŭgusto 1995)

Terminologio

Maŭro La Torre serĉas kunlaborantajn kompetentulojn por (iom post iom) prilabori fakterminaron en la kampo de instruado (instrusistemoj, instruteknologio, pedagogio, ktp.), aŭ la modelo pridiskutita en Porvo/Ovik (Finnlando) dum la ĵus okazinta ILEI-Konferenco. Interesatoj kontaktu lin (aŭ IPR-redaktejon, aŭ ILEI-sekretariejon) ĉe la jena adreso: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell” educaizone, Terza Universita” di Roma, Via del Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma. Retpoŝto: «m.latorre(Qeduc.uniroma3.it-. Fakso: 0039-6-4452642. Telefono: 0039-6-4957805.

Instruhelpiloj, pedagogiaj novaĵoj

en la libroservo de UEA

Comprehensive English-Esperanto dictionary. Peter Benson (1940). El Cerrito: ELNA, 1995. 607 p. ISBN 0-939785-03-x. 22 cm. La plej ampleksa kaj ĝisdata vortaro angla-Esperanta, kun ĉ. 28.000 kapvortoj. 39,00 gld.

Dansk-Esperanto ordbog. Elisabeth kaj Harald Gronborg. Odense: Eget, 1949. 387 p. 21 cm. Bind. Daŭre la plej granda dana-Esperanta vortaro (pli ol 10 mil kapvortoj). 15,00 gld.

Dictionar esperanto-roman. lgnat F. Bociort. Ana Brutiu k.a. Timisoara: Eurobit, 1995. 276 p. ISBN 973-9201-04-0. 27 cm. La unua granda Esperanto-rumana vortaro, kun ĉ. 10.000 kapvortoj. 18,00 gld.

Dulingve – pli simple („Kajeroj por multlingveco: 2.”). Ern6 Csiszar (1940). Roterdamo: UEA, 1995. 86 p. 29 cm. La unua libroforma prezento de denaska edukado per du lingvoj el kiuj unu estas Esperanto. 10,50 gld.

Esperanto: Lehrbuch der internationalen Sprache. Zlatko Tiŝljar k.a. Trad. Karl Hirmann k.a. Maribor: Inter-Kulturo, 1995. 65 p. 21 cm. La Zagreba metodo por germanlingvaj komencantoj. 9,90 gld. (La saman verkon vi povas aĉeti ankaŭ en slovena lingvo en la trad. de B. Levaĉiĉ.)

Esperanto-Worterbuch. Ulrich Matthias (1966). Neckerhausen: E-Jugend Heidelberg, 1995. 45 p. 21 cm. Bazaj gramatiko kaj vortaro por germanlingvanoj. 3,30 gld.

Hungaraj skizoj. Ungarische Skizzen. Magyar vazlatok. Franz-Georg Rossler (1949). Dudenhofen: Ponto, 1995. 63 p. ISBN 3-9803793-3-7, Ilustraĵoj de Rita Rossler-Buckel. Trilingva: germana-Esperanta-hungara. Hŭngariaj vojaĝ-spertoj. Hungara varianto: JOzsef Nemeth. 16,80 gld.

30 e IPR 95/3

Lingvaj respondoj. L.L. Zamenhof. Editoris Gaston Waringhien. Vieno: Pro Esperanto, 1995. 10130 p. ISBN 3-85182-031-2. 24 cm. Represo de la sesa eldono el 1962. 24,00 gld.

Lingva orientado per Esperanto en la unua-grada lernejo. Gvidlibro por instruistoj. Elisabetta Vilisics Formaggio (1934). Roma: E.R.A., 1995, 79 p. 21 cm. Dulingva: E-itala. 16,50 gld.

Ludu kun ni! Propedeŭtika lingvokurso por infanoj. Elisabetta Vilisics Formaggio (1934). Roma: E.R.A., 1994, 150 p. 30 cm. 33,00 gld.

Vivi estas miri. Lectures pour debutants. Claude Piron (1931). Vienne: Pro Esperanto. 1995. 112 p. ISBN 3-85182-026-6. 23 cm. Kvar facilaj rakontoj kun paralela franca teksto kaj abundaj klarigoj. 21,00 gld.

Mendu ĉe la Libroservo de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam,

Nederlando. Bonvolu atenti ke al ĉiuj netaj prezoj de libroj sendotaj al adresoj

en Eŭropa Unio aldoniĝas 6 94 pro la aldonvalora imposto. Al ĉiuj netaj prezoj

aldoniĝas 10 26 por sendokostoj. Minimumaj sendokostoj estas 5 gld.

NOVA ELDONAĴO DE ILEI: | JON DEMMESMO

FANTAZIAĴOJ ru KANTOJ. cez. INFANOJ

Libro de 56 kantoj kaj 17 rimaĵoj por junaj infanoj (unuavice 4-10-jaraj) , ilustrita kun muziknotoj, 100p., A4-formato. Prezo ĉe UEA: 15 NLG.

Ĝoje ni anoncas la plej novan eldonaĵon de la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) — unika eventuale ne nur pro tio, ke ĝi estas tre verŝajne la unua libro en Esperanto lanĉita en la unua semajno post Universala Kongreso!

La libro havas plenkoloran kovrilon; la granda formato estas pli facile manipulebla flanke de infanoj kaj ĉiuj tekstoj aperas majuskle, ĉar etuloj pli frue lernas rekoni tiajn literojn. Kelkaj kantoj estas originalaj, la plimulto estas tradukoj, grandparte sed ne nur el norvegaj aŭ nordiaj infan-kantoj. Do, multajn novajn vi trovos inter la konataj. Iuj kantoj specife helpas pri difinitaj lernendaj lertoj, ekz. nombri, lerni la Esperanto-alfabeton, la kolorojn ktp.

Al multaj gazetoj kaj radio-stacioj ni sendis ekzemplerojn por mencio aŭ recenzo. Se iu redaktoro ne ricevis la verkon sed volonte recenzos ĝin, bv. peti ekzempleron tiucele.

De libroservoj, lernejoj kaj ILEI-membroj ni invitas mendojn per la suba mendilo kaj ofertas favorajn eblecojn tiucele. Ni kaptas la okazon re-oferti niajn aliajn eldonaĵojn. Niaj prezoj inkluzivas surfacajn sendokostojn.

IPR 95/3 e 31

— pàgina 18 del PDF —

Titolo Unu ekz. Ekde 3 ekz., po | Ekde 9 ekz., po Kantlibro Rommesmo | 15 NLG 10 NLG 8NLG Tendaraj tagoj Ll 12 NLG 8NLG 6NLG Tendaraj tagoj II 15 NLG 10NLG 8NLG Tendaraj tagoj III 18 NLG 12 NLG 9 NLG Tend. tagoj kompleto 39 NLG 26 NLG 21 NLG Lingvo-instruado 24 NLG 18 NLG 15 NLG

Koran dankon! Stefan MacGill, komisiito pri eldonado. PSI IIl tondu— — IW EENDILO Sendu al ILEI, pf. 193, H-1368 Budapest.

Nimendas -. ekz.de Fantaziaĵoj kaj Kantoj por Infanoj. Sume: NLG

ekz. Tendaraj tagoj, kajero |

ekz. Tendaraj tagoj, kajero ll

ekz. Tendaraj tagoj, kajero Ill

= ekz. Tendaraj tagoj, tri-kajera kompleto ‘

ekz. Teorio kaj praktiko de lingvo-instruado SUME:

Ni fakturos la librojn en guldenoj, krom se vi petos aparte. Pagojn vi

povos fari al nia konto i/ek-a ĉe UEA, aŭ al nia kasisto en Svedio. La fakturo liveros plenajn pag-informojn.

Nomo: Subskribo:

Dato:

Adreso kien sendi la librojn:

32 e IPR 95/3

Aliaj eldonaĵoj

Post plurjara laboro aperis Esperanta-hungara minimum-vortaro de Gĉza Kurucz. Ĝian kernon formas la 7 unuaj vortgrupoj de la Baza Radikaro Oficiala (B.R.O.). Sed tio estas nur la bazo, ja la praktiko montris, ke estas utile prezenti aparte per okulfrapaj ekzemploj la gramatikon de la lingvo, ties afiksaron, prepoziciojn, tabelvortojn kaj la plej oftajn mallongigojn. Do, ĉion ĉi vi trovas en la vortareto, 1237 vortojn, vorterojn, sur entute 36 malgrandaj paĝoj. La ĵus eldonita vortareto donas la leksikan trunkon de nia lingvo kaj ankaŭ la gramatikan karakteron de ĉiu vorto. Vi povas ĝin aĉeti ĉe Jozsef Baksa, pf. 263., HU-8901 Zalaegerszeg.

Kun 12 religiaj kantoj kaj orgenmuzika akompano de Miklos Teleki aperis la kasedo de Anjo Amika (Anna Laszay) kun la titolo Dimanĉa koncerto. Aĉetu ĝin ĉe LF-koop, CP-232, CH-6830 Chiasso 1, Svislando. Prezo: 18 CHF.

Aŭtune aperos la CSEH-memorlibro

Fine de oktobro aperos la Cseh-memorlibro, dediĉita al la 100-a naskiĝdatreveno de la plej granda apostolo de Esperanto-instruado kaj propagandado.

La memotlibron redaktas Katalin Smideliusz, Cseh-instruisto kaj kunlaborantino de la Internacia Esperanto-Instituto de Hago, fondita de Andreo Cseh.

En la memorlibro aperos ĝis nun ne-publikigitaj familiaj fotoj, dokumentoj kaj leteroj de kaj pri Andreo Cseh; homproksimaj rememoroj de niaj samideanoj, konintaj kaj renkontintaj la grandan pedagogon, estintaj forte influataj de liaj personeco kaj metodo. Katalin Smideliusz sukcesis igi rememori niajn gravulojn: Marjorie Boulton, Humphrey Tonkin, Petro Rulofido, Cathy Schulze, Mila van der Horst-Kolinska, Ĝiĝi Harabaĝiu, C. Step-Bowitz, May Bijleveld, Ramona van Dalsem-Huijts, Eva Farkas-Tatar, Ferenc Jaki, Duncan Charters, Pierre de Smedt; esprimas sian opinion pri la famaj Cseh-metodo, kurs- kaj Cseh-instruistoj Henry Boyet, Herbert Mayer, Stefan MacGill, Hans ten Hagen, Atilio Orellana Rojas; per konkursaĵoj kontribuas Monika Molnar, Katerina Bodnarova, Georgo Flender, Aurelia Sokol. Artikoloj el la tridekaj jaroj helpas havi imagon pri la propagandista rondvojaĝo de Andreo Cseh, poemoj verkitaj al li kortuŝe respegulas la amon de liaj kursanoj.

La redaktadon de la libro helpis ankaŭ Ed Borsboom, kiu de jaroj okupiĝas pri la verkado de biografia libro de Andreo Cseh.

La eldonado de la memorlibro estas privata entrepreno de la redaktinto, helpata per antaŭmendoj de IEI, monhelpo de Universala Ligo kaj kelkaj fervoraj unuopaj apogantoj. Tamen la eldonkvanto povos esti nur limigita. Via kontribuo por grandigi ĝin kaj/aŭ antaŭmendo por certe ricevi el la eldonaĵo estas bonvenaj.

IPR 95/3 e 33

— pàgina 19 del PDF —

Kontaktadreso: Katalin Smideliusz, H-9700 Szombathely, Apaczai setany 10., Hungario, Tel.: -36 94-320-313, Universitata fakso: -36 94-312-248, E-poŝto: smidik(a)fs2.bdtf.hu Atentigo! En sia 155-a numero (junio 1995) la altranga revuo Literatura Foiro dediĉis la rubrikon Datrevene al la memoro de Andreo Cseh, nia elstara pedagogo. La memoradon helpas interesaj artikoloj de Ed Borsboom, Audrey Childs-Mee, Katalin Smideliusz kaj Jaroslav Marik. Serĉu, legu kaj kunmemoru!

Vizito en zoologia ĝardeno kie la bestoj parolas Esperanton / Eur Valeadenn el liorz zologiel leh ma komz al loened Esperanto estas la titolo de la kun fotoj ilustrita, dulingva libro, kiun sendis al mi s-ro Frederic Le Magadure. Jene mi citas el lia letero: „mi verkis [la libron] por la lernantoj de mia lasta E-kurso en mia iama elementa lernejo. La fotojn mi jam havis de pluraj jaroj, kiam mi partoprenis, kun aliaj gelernantoj, en la internaciaj infanrenkontoj en Gresillon, la kara hejmo de esperantistoj. Venis al mi ankaŭ la ideo valorigi mian unuan lingvon, la bretonan. Mia amiko, Andre Le Mercier, esperantisto, fleganto kaj instruisto de la bretona lingvo, helpis min tiucele. Li ankaŭ eldonis la libron. Dankon al li! Espereble aĉetos ĝin kelkaj dekoj da klasoj, kie la instruado okazas duone en la franca, duone en la bretona. Tiel la gelernantoj kaj la instruistoj devige havos sub la okuloj Esperantotekston; ĉu ĉiuj restos fermitaj al nia lingvo? Espereble ne! Tial mi proponas al vi eldoni tiun libreton en Esperanto kaj en via propra lingvo; se ĉi-lasta estas malvaste parolata, la afero estos des pli interesa: kiel mi, trafos du celojn per unu frapo.” – La aŭtoro proponas, ke oni verku similajn dulingvajn librojn por tiel havigi al niaj komencantoj facilajn kaj interesajn legaĵojn, kaj por montri al la neesperantistoj la viglecon de nia komuna lingvo.

Lia adreso: Frederic Le Magadure, 23, Rue Jules-Ferry, F-56700 Hennebont J.N.

ABON-TARIFOJ por Juna amiko por 1996

La guldena tarifo por Juna amiko restis senŝanĝa dum tri jaroj. ILEI nun devas altigi ĝin, sed ne tiom, kiom ni planis, dank’ al nova kunlaboro kun Infanoj ĉirkaŭ la mondo. Ni imagas konservi la guldenan kaj firmvalutan tarifon je la nova nivelo sen altigo dum almenaŭ tri jaroj. Iuj numeroj enhavos 36 paĝojn, ne 32 kiel ĝis nun.

La tarif-zonoj spegulas pagi-povon kaj restas kiel antaŭe. Daŭre ni ofertas grandajn rabatojn por kvantaj mendoj, sed nun nur en tri

34 e IPR 95/3

kategorioj. Se iu mendas pli grandan kvanton (ekde 20 ekz.) oni povas negoci eĉ pli grandan rabaton!

Krom per speciala interkonsento, abonoj validas por kalendara jaro. Ĝis la 30a de septembro 1995 (aŭ la apero de numero 95/3) perantoj akceptos abonojn por 1996 laŭ la tarifoj de 1995. Kun numero 95/3 venos varbilo sur aparta folio, tiel ke ĝi ne forrabos gazet-spacon. Venos ankaŭ speciala bild-rakonta folio per kiu legantoj povos ekinstrui Esperanton al siaj amikoj!

(La valuto-mallongigoj estas laŭ la oficiala normo de ISO.)

Tarifo 1 NLG SEKNOK DEM FRF BEF GBP CHF FIM ATS Unu ekz. 19 esi» 17 so 3200: 27 14 90 eau 20 2-9ekz.,.po 15 65 60 13 45 260X:5/90 10) 40. 100 ekde 10, po 10 45 40 9 30 200 4 8 30 70 Tarifo 1 ESP ITL “Aere: USD CAD AUS NZD JPY ILS Unu ekz. 1000 18.000 12 15 I$ 15 1100 30 2-9 ekz., po 800 14.000 9 Jl 1 H 900 24 ekde 10, po 600 10.000 6 8 8 8 600 16 Tarifo 2 Latin-ameriko, Koreio. Tarifo 3 Rusio, Pollando, Ĉeĥio, Irano ktp. Aere NLG USD NLG DEM USD HUF IRPK Unu ekz. 9 6 7 6 Ss 500 Zi 2-9ekz,.po 7 4,50 S,50 4,50 4 400 3 ekde 10, po 5 3 4 3,50 3 300 4 Tarifo4 (Orientaj najbaroj de Hungario Hungario

NLGDEM USD HUF IRPK HUF (Unu numero surloke) Unu ekz. S 5 »Q 13 »0Os. 39043 300 50 HUF 2-9 ekz., po 4 33590: .-3 300 4 240 40 ekde 10, po 3 2900x 12 209)… 3 180 30

Memonu, ke nia numero 95/4 estos nia 75a!

Stefan MacGill, redaktoro

Leterkesto

Kara kolego, estimata Redaktoro!

Nia revuo – IPR – estas, laŭ miaj spertoj, inter la plej interesaj por-instruistaj fakrevuoj. Estas certe multaj landoj, kie la instruistoj volonte konatiĝus kun IPR, ĝia riĉa, varia enhavo altiros ilin. Jes – mi asertas – , malgraŭ ilia ege tempo-bezona profesio, kiu apenaŭ lasas energion kaj horojn okupiĝi pri la perfektiĝo. Ĉu ili legas fakrevuon? La ne-esperantistoj? Mi proponas: ni

IPR 95/3 e 35

— pàgina 20 del PDF —

proksimiĝu al ili! Necesus aperigi etajn resumojn de la pli gravaj artikoloj (ne strikte Esperanto-rilataj) – en kelkaj vaste konataj lingvoj: angle, germane, ruse (aŭ en alia slava lingvo). Aldonu fine: „Pri la vin interesanta artikolo petu tradukhelpon de kolego konanta Esperanton.”

Plurlingvaj resumoj estas ĝenerala kutimo tra la scienca revuaro. Direktoroj kaj aliaj ĉefoj de lernejoj kaj pedagogiaj institucioj povos ekinteresiĝi pri IPR, pro ĝiaj valoroj deziros regule observi ĝin – sekve: aboni. Kolegoj povis iniciati aperigon (elpendigon) de rimarkindaj artikoloj. Ktp. Ni ne timu pro „ĉeesto” – utiligo – de la angla k.a. Ni estu realismaj kaj ne neglektu la pli rapidan ĉevalon, kiu ja povos tiri nin. Esperanto helpas ellerni aliajn lingvojn. Nun la aliaj lingvoj helpu nin! Amike: Eŭgeno S. Perevertajlo, Taŝkento, Uzbekio

Alvoko al la sekciestroj

En la dua junia numero de Eventoj titolpaĝe aperis la kontrakto inter ILEI kaj Eventoj, kiun subskribis la 26-an de marto 1993 Stefan MacGill kaj Laszlo Szilvdsi. Samtempe mi ricevis leteron de la redaktoro de Eventoj kun la peto, ke mi petu informojn de la ILEI-sekciestroj, ĉu ili sukcesis plenumi la kontrakton en sia lando? Ĉar la kontrakto aperis tiutempe, en la 3/93-a numero de IPR, mi nun ripetas tiujn punktojn, pri kiuj Eventoj aparte interesiĝis:

„2.1. ILEI per ĉiuj siaj rimedoj instigas siajn membrojn, la E-kursgvidantojn, la E-instruistojn aboni al la gazeto Eventoj, kiu servos ankaŭ kiel rapida informilo inter la ILEI-membroj en la intervalo de du IPR-numeroj.

(NdlR – Dum la Konferenco de ILEI en Finnlando la Komitato denove petis la ILEI-anojn aboni la E-gazeton «Eventoj».) 2.2. ILEI per siaj rimedoj (konferencoj, seminarioj, IPR, ktp.) instigas siajn membrojn, ke en ĉiu kurso oni „instruu” ankaŭ movadajn konojn. 2.7. Eventoj certigas la eblecon por ILEI aperigi operativajn, rapidajn informojn al siaj membroj.” /La demando: Ĉu oni sendis informojn?].

Al la lasta demando, kiu samtempe estas peto, mi aldonas nun mian propran peton, ĉar ankaŭ nia redakcio devas batali por la informoj. Estas kelkaj instruistoj ĉirkaŭ la redakcio, kiuj fidele sendadas materialojn, sed la kontakto kun la landaj sekcioj kaj aranĝoj ne funkcias perfekte. Ĝis nun nur tre malmultaj sekciestroj sendis al mi materialojn (escepto ekz. Marta Kovacs, Hans ten Hagen kaj la nova finna sekciestro, Raita Pyhald). Se ĉiu sekciestro nur unufoje sendus ion en unu jaro, mi havus naŭ aktualajn materialojn por ĉiu numero. Mi scias, ke ne tio estas via ĉefa tasko, kaj ne ĉiuj el vi havas tempon verki. Tamen vi estas tiuj kompetentaj personoj, kiuj havas la plej grandan superrigardon pri via lando, kiuj havas la plej bonan kontakton kun la lokaj pedagogoj, institutoj, verkemuloj ktp. Do, mi petas vian kontribuon por ke IPR estu pli aktuala kaj freŝa ol ĝis nun. Jozefo Nemeth, redaktoro

36 e IPR 95/3

SEKCIESTROJ de la LIGO

Albanio: Bardhyl Mezini, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, Tirana.

Argentino: Herminia Kirkerup de Fernandez, Calle Cerrito 1249, Barrio San Martin, AR- 5000 Cordoba, (Cordoba).

Aŭstrio: Mag. Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien.

; Belgio: Raymond. Wylleman, A. Vermeylenstr.

65, BE-8400 Oostende.

Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis

243, ap. 11, BR-04106 Sao Paulo (SP).

Britio: Amold Pitt, Yew Tree Cottage, Ivington

Road, Leominster, Herefordshire HR6 8QD. Bulgario: Kiril Velkov, D. Todorov 9, BG-3000

Ĉeĥio: Miroslav Malovec, Bosonozska 15/10,

CZ-625 00 Bmo.

: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept, 29-34 North Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan.

Estonio: Eve Otsa, Liivalaia 30-12, EE-0001 Tallinn.

Finnlando: S-ino Raita Pyhali, Jykyrintie 3, FI-69440 Lestijŝrvi

Francio: S-ino F. Drouard, Chalet Denali, Chemin de Thural, FR-74920 Combloux.

Germanio: Michael 3J. Scherm, Von

Thŭrheimstr. 47, DE-89264 Weissenhom.

“Hispanio: vakas Hungario: Kovacs Marta, Ady E. u. 23-25/C,

HU-1221 Budapest.

Israelo: Murjan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel- Aviv.

Italio: Catina Dazzini, C.P. 22, IT-54100 Massa.

Japanio: Masumi Suzuki, Fukaya 122-10, Ayase-shi, Kanagawa-ken, 252

Koreio: So Ŝin Su, Dept. de Ekonomiko,

Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do 499-900.

Kroatio: Ivan Bekavaĉ-Basiĉ, Kuŝlanova 59. HR-10000 Zagreb.

Kubo: H. Jiminĉz, Vista Alegre 254 €/J.B. Zayas y Luz , Caballero, Vibroa, CU-11500 C. Habana.

Nederlando: Hans ten Hagen, Middenweg 587, NL- 1704 BH Hcerhugowaard.

Nordameriko: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr., Santa Barbara, CA 93111-2521, Usono.

Norvegio: Bjom Thuv, Ar6yveien 33, N-3135

Torod. Pollando: p/a Silezia Esperanto-Asocio, ul. Dubois 3, PL-50-952 Wroclaw.

Portugalio: d-ro A. M. Coimbra, Rua Colonel M. Leitŝo 20.1 Esq. PT-1700 Lisboa.

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7. RO-1900 Timisoara

Rusio: lrina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RUS-143000

Sanmarino: Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, RSM-43031 San Marino.

Slovakio: Anton Zacharias, Sobotskĉ nimestie 6, SK-05801 Poprad.

Slovenio: Sonja Tavĉar, Liminijanska 6, SI- 66320 Porotoroz. J

Sud-Afriko: vakas

Svedio: Bertil Andreasson, S6dra Ro6rum pl.

‘ 455, SE-24294 Horby. :

Svislando: Mireille Grosjean, Rue du Temple 20., CH-2416 Les Brenets. ;

Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado 70782, Caracas 1071 A.

REPREZENTANTOJ

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, Erevan.

Aŭstralio: Max Wearing, 30 Westbury St, Hackney, SA 5069.

Bangladeŝo: Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.I.T. Avenue, Dhaka-1000.

Centrafrika Respubliko: Luc Fcidangai, B.P.

„TO, Bangui.

Cilio: Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, Santiago.

Hindio: Abani Halter, Jamboni, P.O. Bolpur 731204, W. Bengal. –

Irano: Mohammad Karamudini, PLO. Box 13445-747, Teheran. Iran.

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1, IS-220 Hafnarfj6rdur.

Jugoslavio: Radojica Petrovic, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak.

Kostariko: Jorge A. Leoni de Leon, Apartado 7603-1000, San Jose.

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius.

Niĝerio: Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, INlleh Box 62, Epoma Bendel.

Noy-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, Wellington 1.

Sud-Afriko: vakas

Tanzanio: Mramba Simba, S. L. P. 1051, Bunda Mara.

Togolando: Afantchao-B.Yao,B.P.20225 Lome.

Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88, UA-253222 Kiev.

Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, Taŝkent.

Zairio: Ngangu Nduantoni-Bakidila, B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire).

— pàgina 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, rue du Basson 79, BE-6001 Marcinelle, Belgio; tel. (73271)43 6205. Ekzamenoj: prez.: d-ro Till Dahlenburg (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj meza niveloj: d-ro [van Bekavaĉ-Baŝiĉ (adreso, kovrilo 3)

Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: Edward Symoens, Putsesteenweg 151, BE-2920 Kalmthout (Heide), Belgio; tel. (732 3) 666 62 66. Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori: German Pirlot,

Steenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tel. (“32 59) 70 87 00 kaj Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (43 222) 36 86 29. Konkursoj lernejaj: Geza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemet, Hungario. Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizore plenumata pere de Juna amiko. Statuto: Rob Moerbeek kaj Oene Hoekstra, Frederikslaan 47, NL-1871 SB Schoorl, Nederlando; tel. (731 2209) 15 65. Terminologio: Mauro La Torre, Viale Bardanzellu 117, I1-00155 Roma, Italio

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ UNESKO: (rilatoj de reciproka informado, kat. C): Place Fontenoy, FR-75007 Paris. Reprezentanto de ILEI: Frangois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam. TIEI: Internacia Espereanto-Instituto, Riouwstraat 172, NI -2585 HW Den Haag. KCE: Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds.

KONTRIBUAJOJ AL IPR Kontribuaĵoj al IPR estu laŭeble nete tajpitaj per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, taŭga por aŭtomata komputila enlego, aŭ surpapere prespretaj. Livero sur IBM PC- kongruaj disketoj (5,25 aŭ 3,5 colaj) bonvenas. Adreso de la redakcio sur la kovrilpaĝo, komputila retoadreso kaj telefaks-adreso post la Enhavo. Fakaj artikoloj prefere ampleksu 3 ĝis 8 presitaj paĝoj. Pedagogiaj novaĵoj, informoj pri edukaj aranĝoj, interŝanĝaj gazetoj kaj leteroj al la redakcio bonvenaj. Ni recenzas nur ricevitajn eldonaĵojn iel rilatantaj al edukado aŭ utilaj en instruado. Regulaj redakciaj kunlaborantoj serĉataj, ekzemple por prizorgi iun rubrikon – prefere kun aliro al komputilo kaj kapablaj liveri materialon diske aŭ presprete. 4

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto:

Kasisto de ILEI: B. Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-242 94 Hĉrby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membreco kostas 80 svedajn kronojn en landoj sen sekcioj kaj 100 SEK en landoj kun sekcioj (la sekcio ricevos la diferencon). Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA:

UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: ilek-a. aŭ por Juna amiko: juna-l. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Membreco: 20 GLD en landoj sen sekcioj, 25 GLD en landoj kun sekcioj.

Hungara ILEI-sekcio: (adreso: tria kovrilpaĝo) akceptas pagojn en hungaraj forintoj de reform-eŭropanoj por membreco kaj aliaj servoj de la Ligo.

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgiftekantoor: Antwerpen X

Jarkolekto 25 — trimonata 4/ 95

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktoro: Jozefo NEMETH

Vicredaktoro: Katalin SMIDELIUSZ

Kunredaktintoj de la aktuala numero: Stefan MacGILL, Johano KIRSCH, Gĉza KURUCZ, Francoise NOIREAU kaj Franz-Georg ROSSLER

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 151, B-2920 Kalmthout

Redaktejo: NEMETH Jozsef

H-8500 Papa, Kilian ltp. 75/9 IPR mT -36-89-315-836 (hejma kun respondaparato) Presado:

Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140, B-2000 Antwerpen, 8 –32-3-234 34 00

— pàgina 2 del PDF —

ENHAVO

Raita PYHALA: La finnlanda eduksistemo………………..ŝiieee esee er sereseeie 1 La 3a Gimnazia Semajno de ILEI (Zsuzsa BARCSAY)………..-……ŝ…ir rce 3 Katalin SMIDELIUSZ: BEKunu, BEKDdu…(Intervjuo kun D. KEEFE)……….. 5 Ulrich MATTHIAS: Ideoj por konversacioj…………………ŝiere iie se eres reisen Jo Francoise NOIREAU: La testudo parolanta………………….uei eres 13 Miklos FEHER: Instruado per poemoj…………….iieeieienr nsis ten esns resento 15 Kiel mezuri lingvoscion (Geza KURUCZ)……………..-iise esee resento enero 15 El la landoj kaj sekcioj…………….-..»…ŝine inen nnnnnnnn ene ennnnen tente = Reagoj (Petro RULOFIDO, Stefan MacGILL)…….. esee en ene neeneneeeenrtannentette 2 Recenzoj (F.G. ROSSLER, Georgo KAMAĈO)…………..e eies serenon snno 24 Forumo (Roberto RESENDE, Gĉza KURUCZ, JAnos PETIK). ==. ss irerde ere ereso 26 Por via notlibro, Leterkesto, Postparolo………………i«isre nein eene nene nnninnnnnnteno 34

ESTRARO DE LA LIGO ; Prezidanto: d-ro Duncan Charters, 25 Elsah Hills Drive, Elsah, IL 62028-9750 Usono; tel. 1-618-374-2453, fakso: 1-618-374-5122. Internet: charters(Desc1.prin.edu. ) ; Kunordigo, planado, rilatoj kun UEA kaj la movado, instruista trejnado. Sekretario: Marija Beloŝeviĉ, Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio. = Tel. (385 1) 576092. Landaj sekcioj, membro-varbado, konferenca administrado kaj ne-faka programo. ĉ Kasisto: kera Andreasson, Sĉdra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby. Tel. (46 415) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro. Vic-sekretario: Prof. Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normnal Univ., CN-430070 Wuhan, Ĉinio. Azia agado, ekzamenoj en Ĉinio kaj Azio. si KO eo, tmo Till Dahlenburg, Feldstr. 13, DE-19412 Brŭel, Germanio. Tel. (49 38483) 528. Ekzamenoj, faka konferenca programo. Metodikaj seminanoj. Membro: Brunetto Casini, Casella Postale 213, 1-56100 Pisa, Italio tel. 39 50/48 670, fakso 39 50/50 05 85 Membro: Atilio Orellana Rojas, Casilla de Correo 1428, AR-5000 Cordoba, tino 3 Estrara komisiito: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings, MO 63136, Usono. Tel. (314) 869-2303. Eksteraj rilatoj, instruado de infanoj. Estrara komelo: Zsuzsa Barcsay, Bem Rakpart 25/B, HU-1011 Budapest, Hungario. Tel. (36 1) 201-2342. 3 ; FAGO Gimnazio de ILEI. Servoj al instruistoj, trejnado de instruistoj. g Estrara komisiito: Stefan MacGill, Facan koz. 9/2, HU-2030 Erd, Hungario. Eldonado o ; Observanto (UEA): Renee Triolle, Bello Bauco, Chemin de la Civade Verde, F – 77160 Provins, Francio

Raita Pyhili: LA FINNLANDA EDUKSISTEMO

La eduksistemo en Finnlando daŭre ŝanĝiĝas, kaj kvankam la ŝanĝoj ne estas rapidaj, multaj geinstruistoj plendas, ke tiuj ŝanĝoj malhelpas la instruadon.

La baza edukado estas senpaga kaj deviga al ĉiuj infanoj. Ĝi daŭras 9 jarojn, nome en la aĝo de 7 ĝis 16. Nuntempe oni multe diskutas pri tio ke la komenco devus esti pli frua, sed la majoritato de la familioj ne volas sendi siajn infanojn al lernejo antaŭ la sepa jaro. Finnlando ja ne estas dense loĝata lando kaj la distancoj inter la hejmoj kaj la plej proksima lernejo povas esti dekoj da kilometroj en la kamparo, en Laponio eĉ centoj da kilometroj. En la urboj kaj en la ŝoseoj la trafiko tamen ofte estas danĝera por infano. Vintre la vetero estas ege malvarma kaj la malhelo, kiu daŭras preskaŭ la tutan tagnokton, plie danĝerigas la trafikon, precipe la promenadon aŭ bicikladon. La naŭ-jara baza edukado dividiĝas je du partoj: 673. En la unuaj klasoj la infanoj estas instruataj de la sama instruist(in)o en ĉiuj fakoj kaj tuttempe. Tiun mi nomas klasinstruisto. Knaboj kaj knabinoj sidas en la sama klasejo, ludas en la sama korto. Ili ne havas specialajn lernej-vestojn. Ilia tago kutime daŭras kvar- ses horojn, kaj ĉ. je la dekunua ili havas lunĉopaŭzon. La lunĉo estas senpaga. La lecionoj daŭras 45 minutojn kaj la paŭzoj 10-15 minutojn, sed unuopa klasinstruisto rajtas plani la lernotagon alimaniere: la infanoj ion finstudas, kaj poste havas paŭzon sendepende de la horloĝo. Dum la paŭzo ili ludas, kuras kaj kriadas en la korto, kie troviĝas balanciloj, grimpadejoj, ŝnuroj kaj pilkoj. Iu instruisto devas ĉiam ĉeesti por eviti akcidentojn kaj reciprokajn turmentadojn de la infanoj.

Tikla demando estas la fumado. Ĉi-jare venis leĝo malpermesanta vendadon de tabako al gejunuloj malpli ol 18-jaraj. Krome al la adoltoj ne licas fumi en la ejoj kie troviĝas gejunuloj aŭ infanoj. Feliĉe ne multaj geinstruistoj fumas, en mia lernejo neniu el la tridek.

En la aĝo de 13 jaroj la geknaboj devas ŝanĝi lernejon. Ili ne plu estos instruataj de klasinstruistoj sed de speciala instruisto en ĉiu fako. La aĝo de 13 ĝis 16 jaroj estas konsiderata malfacila: parte pro pubereco, parte pro la problemoj akumuliĝintaj dum la 6 antaŭaj klasoj. Mi persone spertas kiel malfacile estas instrui al ili fremdan lingvon — kutime la anglan. La diferencoj inter la lernantoj povas esti grandegaj. luj kompatindaj lernantoj ne kapablas sekvi la lecionojn, fari sian hejmtaskon en la angla, — kaj nun ili devas sidi kaj klopodi silenti kaj ne ĝeni la instruadon dum 3 jaroj. Du-tri tiaj geknaboj — pli ofte knaboj — povas ĝeni kaj malhelpi la laboron de la tuta klaso. Tamen preskaŭ neniam oni permesas al malsukcesa lernanto ĉesi la lernadon de fremda lingvo. Laŭ mia opinio oni devus ebligi al ili elekti iun alian, pli utilan

IPR95/4e1

— pàgina 3 del PDF —

lernoobjekton anstataŭ la angla, kiu nur detruas ilian memkonfidon kaj ofte rezultigas ĝenan konduton. La lernotago de la 13-16 -jaruloj daŭras 6 horojn. Ankaŭ ili lunĉas lerneje. En la kamparo ili ofte aŭtobusas al/de lernejo. Por unuopaj fore logantoj oni uzas taksiojn. La veturado estas senpaga, se la distanco pli longas ol 3 km, sed ĝi povas longi plurajn dekojn da kilometroj. En la plej maldense loĝata Laponio oni havas kelkajn kolegiojn, sed nuntempe la lernantoj preferas vojaĝi eĉ cent kilometrojn por reveni hejmen ĉiuvespere.

Dum kelkaj semajnoj la lernantoj ne frekventas la lernejon, — tiam ili iras labori; fakte ne por perlabori monon sed por ekkoni la laborejojn de la ĉirkaŭo. La eblecoj kaj kondiĉoj kompreneble multe diferencas inter urboj kaj kamparo. Vilaĝe oni povas praktiki en banko, vendejoj, biblioteko, bienoj, laktejo, maljunulejo, aŭ en la municipa oficejo. Post 9 jaroj da baza edukado la gejunuloj — kutime 16-jaraj — povas daŭrigi studadon aŭ serĉi laboron aŭ resti hejme, ekzemple por kulturi la familian bienon.

La gimnazio estas tri-jara kaj poste la studentoj metas nacian abiturientan ekzamenon pri 5-6 fakoj. Lastatempe multaj gimnazioj fariĝis senklasaj: tie oni povas studi pli aŭ malpli rapide, trapasante la gimnazion en 2-4 jaroj. En nia epoko oni ne plu povas studi por nur unu dumviva metio: multaj devas preti ŝanĝi laboron plurfoje dum la vivo. Oni devos denove kaj denove reinstruiĝi. La kondiĉoj daŭre ŝanĝiĝas kaj necesas ĉeesti kursojn por adaptiĝi. Tio koncernas kaj la instruistojn kaj la studentojn. Ekzemple la komputado, kiu jam eniris la lernejojn, devas esti instruata al la geinstruistoj, kiuj ne havis la eblecon lerni ĝin en iliaj studjaroj. Venas novaj instrumetodoj, novaj konceptoj pri la psikologio de la lernado, novaj administraj regularoj. La re-edukado de la instruistoj estas ofte postulata kaj pagata de la ŝtato, sed ekzemple la lingvoinstruistoj devas reinstruiĝi proprakoste, ofte eksterlande.

Krom la edukado de infanoj kaj gejunuloj ni havas studejojn por ordinaraj plenkreskaj civitanoj en ĉiu vilaĝo kaj urbo. Tie instruatas plej diversaj fakoj praktikaj kaj teoriaj: lingvoj, leĝo, kuirarto, teksado, kudrado, statistiko, komerco, loka historio, fiŝkaptado, ĉasado, riparado de aŭtoj, pentrado … eble eĉ Esperanto. Tamen la manko da mono nuntempe ĉie malfaciligas instruadon kaj malpliigas la horojn uzeblajn.

Pri la lingva demando mi parolu iom pli detale. En la aĝo de 10 jaroj la infano devas eklerni iun fremdan lingvon. Plej ofte la gepatroj elektas la anglan, ĉar tio ŝajnas sekura — la elekto de la majoritato. Antaŭ 50 jaroj la majoritato elektis la germanan. Antaŭ cent oni devige lernis la rusan. Antaŭ 200 jaroj oni apenaŭ povis studi sen unue lerni la svedan. Pli frue oni devis regi la germanan aŭ la latinan por eniri lernejon. Sed mi revenas al la nuno.

La aŭtoritatuloj rekomendas, ke oni elektu diversajn lingvojn, ĉar ni b.zonas homojn, kiuj posedas la germanan, la rusan, la francan kaj verdire

2e IPR 95/4

ĉiujn lingvojn de la mondo. Principe ĉiu finno devus scii la svedan, Finnlando ja estas dulingva lando. Same ĉiu svedlingva finnlandano devus posedi la finnan. Krome la gepatra lingvo de ĉ. 2000 homoj en Laponio estas la samea. Kelkaj enlandaj ciganoj deziras instruadon en la cigana. Enmigrintoj kaj rifuĝintoj diverslingvaj bezonas instruadon en sia lingvo. Tamen neniu larĝa kaj varia lingvoprogramo estas en la lernejoj. La majoritato elektas la anglan. La gepatroj timas: se ili elektus iun alian lingvon por la gefiloj, estiĝus malhelpoj. Eble la infano devus iri al alia, pli fora lernejo, kie kunvenas la lernantoj de tiu lingvo. Eble la familio iam translokiĝos kaj en la nova municipo ne haveblus instruado en la lingvo elektita por la infano. Nur loĝantoj de la ĉefurbo, povas konsideri la eblecon sendi la infanon en anglalingvan/ franclingvan/ germanlingvan/ ruslingvan lernejon.

En la vere dulingvaj municipoj kelkaj finnoj elektas svedlingvan lernejon kaj kelkaj svedoj finnlingvan. Dulingveco estas riĉeco, tion komprenas kelkaj, ne ĉiuj. Kelkaj studentoj ne vere kredas, ke ili iam bezonos iun fremdan lingvon. Kaj studante la fremdan lingvon ĉiuj dezirus lerni PAROLI, sed nia instruado en la gimnazio postulas gramatikan korektecon, riĉan vortaron … ne ĉion oni povas akiri dum la horoj haveblaj. Kelkaj instruistoj de aliaj fakoj plendas, ke la lingvoj forrabas tro da tempo.

En kelkaj lernejoj oni decidis instrui plurajn fakojn angle, por pliigi la lingvoscion. Mi mem ne tre ŝatas tion. Iam ni finnoj forte batalis por ekhavi finnlingvajn lernejojn; ĉu ni nun deziras havi anglajn? Krome, nur la lingve plej talentaj lernantoj povas vere sekvi la fremdlingvan instruadon.

Kaj kiun lokon havas Esperanto? Laŭ la peto de la ministro de publika instruado, laborteamo studis la rolon de E-o en niaj lernejoj. Raporto de la teamo, publikigita en 1984, rekomendis E-on precipe kiel propedeŭtikan fakon. Aŭtoritatuloj ne akceptas E-on kiel A-lingvon, se grandaj internaciaj organizaĵoj kiel UN ne ekuzos ĝin. Malgraŭ ke E-kluboj estas rekomendataj, la lernejanoj apenaŭ interesiĝas: ili estas jam tro ŝarĝitaj per aliaj fakoj kaj okupoj.

La 3a Gimnazia Semajno de ILEK

En la kadro de la 29a Konferenco de ILEI, en la domo Ovik (apud la urbo Porvoo/Borga) okazis la 3a Gimnazia Semajno kun partopreno de ses gejunuloj: tri gefratoj el Britujo: Rolf, Gavan kaj Petra Fantom; krome Martina Gazdek el Kroatujo, Estelle Loiseau el Francujo kaj Janko Luin el Svedujo. Ankaŭ «honoran» gimnazianon ni havis: Rustam Ragabov el Taĝikio, kiu fakte estis akompananto de sia patrino, sed havante la aĝon de ILEI-gimnaziano, li volonte aliĝis al kelkaj lecionoj kaj aliaj programeroj, kaj ankaŭ la gimnazianoj volonte akceptis lin.

IPR9S/493

— pàgina 4 del PDF —

La programo en la gimnazio klopodis esti varia: Ĉiutage okazis averaĝe ses lecionoj po 30-minutoj pri jenaj objektoj: la Finna lingvo; Esperanto-literaturo: kontribuo de la Finnoj (ilin ambaŭ gvidis Raita Pyhdld); muziko, lernado ludi kantelojn (finna instruistino Sylvia Hdmdlĉinen); primovadaj konoj; Esperantaj proverboj (ambaŭ fare de Roza Petuĥova el Rusio); komunikado, neparolaj “esprimmanieroj en diversaj kulturoj (Atilio O. Rojas el Argentino); geografio, energio, ekologio k.s. (Stefan MacGill el Novzelando/Hungario); kaj literaturamorala legaĵo pri la Suoma prizon-misiistino Matildo Vrede’ (Matilda Wrede). Zsuzsa Barcsay el Hungario — honore al la Suomia popolo — kompilis apartan kajereton pri ŝi speciale por la Gimnazio en Ovik.

Dum la semajno la gimnazianoj kontribuis al publikaj lecionoj antaŭ la konferencanaro pri geografio, pri la Finna lingvo kaj pri parkerigado de E-aj proverboj. En la adiaŭa vespero ili surscenigis fragmenton el la prozforma epopeo Sep fratoj de Aleksis Kivi: kiel la plej juna frato instruas la abocon al la pli aĝaj; krome du bildojn el la amoplena agado de Matildo Vrede’ inter krimuloj-malliberuloj. La adiaŭa vespero disponigis bonan okazon ankaŭ por prezenti, kion kaj kiom ili sukcesis lerni ludi kantelon, la faman Finnan muzikilon (S. Himilŝinen kunportis apartan pecon al ĉiu gimnaziano).

La gimnazianoj loĝis en tendoj, ili havis agrablan ĉambron apud la konferencejo/manĝejo, kies ŝrankoj enhavis ĉiajn objektojn, kiujn ni bezonis por la skeĉoj; la geknaboj manĝis kun la konferencanoj kaj ekskursis kun ili al la urbo Porvoo/Borga, kie ni vizitis i.a. la grandioze ekipitan gimnazion, kies direktorino afable estis je nia dispono en la mezo de la someraj ferioj (dankon!); la infanoj ĝuis «promenadon» per motorboato sur la maro kune kun siaj gvidantoj; kaj ĝuis ankaŭ grandan memstarecon por utiligi la liberan tempon per sinbanado, naĝado, boatumado, tablotenisludo, amika babilado kaj mem-preparado al la adiaŭa vespero.

Krom la jam menciitaj prezentaĵoj, la gimnazianoj surprizis la publikon ankaŭ per pluraj muzikaj programeroj: Martina prezentis fortepian-solludon (ŝi donis jam plurajn koncertojn en Esperantujo); Rolf majstras violonon: lian tre bonan solludon Martina akompanis per piano. Rolf ankaŭ komponas modernan muzikon, du pecojn li prezentis per kantado kun maŝine reludata orkestra akompano. Janko anoncis la unuopajn programerojn kaj bone li gvidis la tutan programon. Ankaŭ Rustam aperis sur la scenejo kiel gardisto en la prizono, kie Matildo Vrede’ vizitadis siajn «amikojn»

En iu komitatkunsido kelkaj konferencanoj demandis, kian utilon donas la E gimnazio al la konferenco. Tute konkrete mi respondas: En la publikaj lecionoj ni renkontis diversajn pedagogiajn tendencojn: Roza Petuĥova rigore postulas aŭtomatigon/parkerigon de granda kvanto da konoj kun impona parolrapideco kaj kun nediskutebla sukceso. Raita Pyhŝlŝ delikate traktas la individuojn de la lernantoj kaj respektas ilian volon-nevolon, intereson, kaj nenion ŝi altrudas. Stefan MacGill per vivproksimaj, aktualaj situacioj motivas la lernantojn por

49 IPR 95/4

elvolvi veran komunikadon surbaze de informmanko. Li donas la necesajn instrukciojn, kaj dum la diskutado de la gelernantoj li restas en la fono, helpas nur en la kazo de bezono.

La pridiskutado de tiuj lecionoj estis la plej valora metodika-pedagogia enhavo de la konferenco (nun mi ne parolas pri la Mazi-filmo, nek pri propedeŭtikaj kaj instrupolitikaj temoj). La ĉeesto de grupeto da Jernejanoj, la persone spektataj instruhoroj kaj la fakaj diskutoj pri ili faras la konferencon vivproksima al lerneja medio. Pluraj el la konferencanoj tute ne aŭ ne plu havas eblecon instrui Esperanton, sed en la konferenco ankaŭ ili havas kontakton kun Esperanton parolantaj lernejanoj. La gimnazio savas la konferencon de pure teoria meditado pri instrumetodoj kaj manieroj. La gimnazianoj povas instigi la konferencanojn estonte prepari kaj kunvenigi kelkajn el iliaj gelernantoj. Ĉio ĉi estas la celo de la ILEI-Gimnazio rilate al la konferenco. Kiomgrade ni sukcesis tion efektivigi, prijuĝu tiuj, kiuj ĉeestis en Bratislavo, Valencio kaj en Ovik.

Ĉiuokaze ni antaŭvidas la 4an Gimnazian Semajnon venontjare en Ĉeĥujo. Venu kun viaj gefiloj aŭ gelernantoj 13-16-jaraj, Esperanton jam parolantaj. Ni povos akcepti 20 geknabojn. Vi vidos, ke vi preparos vin kaj partoprenos pli «pedagogie», ol se vi venus solaj. (Tamen, ankaŭ solaj vi estos bonvenaj!)

Restas nur la agrabla devo danki al niaj du finnaj koleginoj, kiuj faris ĉion eblan por la sukceso de nia gimnazio: al Sy/via Hdmdldinen aparte pro la belaj kantadoj ĉirkaŭ la fajro, kaj al Raita Pyhdld, Esperante Saliko, pro ĉiuj organizaj kaj personaj servoj, aranĝoj, informoj, klarigoj, proponoj, disponigo de ĉio necesa. Same tiel dankon al Bertil Andreasson, la kasisto de ILEI, kiu finance kaj organize multe subtenas la gimnazion, konsiderante ĝin grava parto de la konferenco. Kaj dankon al la gekolegoj, kiuj gvidis lecionojn; aparte al tiuj, kiuj memvole submetiĝis al publika diskuto pri siaj instruhoroj.

Jen mesaĝo al la venontaj organizantoj: Mi venos al Ĉeĥujo!

Zsuzsa Barcsay la gvidanto de la Gimnazio

Intervjuo kun Dennis Keefe

Katalin Smideliusz

BEKunu, BEKdu, BEKtri, BEKkvar…

Konata problemo estas en nia movado la manko de bone preparitaj lingvoinstruistoj. Manke de ili en diversaj kluboj kaj E-grupoj la komencantoj seniluziiĝas post kelkaj vizitoj, ĉar la klubanoj aŭ krokodilas (kaj el tio oni malmulte lernas), aŭ la jam bone parolantoj klopodas dum kelkaj renkontiĝoj fulmrapide «instrui» al la novuloj «la plej facilan lingvon en la mondo». Kvankam nia lingvo estas vere relative facila, ne sufiĉas nur por aŭskulti la skemon de ĝia gramatiko, sed nepre necesas praktikado de ties formoj, vortoj

IPR 95/4 e 5

— pàgina 5 del PDF —

kaj strukturoj. Por helpi la tiutipan alproprigon de la lingvo ni malkovris verŝajne bonan manieron, detale prilaboritan programon de Dennis Keefe, usonano loĝanta en Francio. En Gresillon (Francio) antaŭ lia studsemajno ni petis lin prezenti sian kurson al la legantoj de IPR. Antaŭ ni sur la tabulo estis sternitaj pluraj diverskoloraj kajeroj por konvinke kredigi al ni, ke la kurso estas ampleksa, serioze prilaborita, nepre analizinda por ni lingvoinstruistoj.

El kio konsistas via kurso? La tuta BEKkurso konsistas el kvar niveloj. Ĉiu nivelo havas lernolibron kiun la lernanto uzas por praktiki dum la leciono, sed ankaŭ estos lernolibroj por studi la vortojn kaj gramatikon hejme, ekster la leciono. Plie estos ekzamenoj kiuj daŭras inter du kaj kvar horoj por ĉiuj niveloj. Krom tio estos pedagogiaj lernolibroj por la gvidanto de la kurso. Do, estos entute minimume 12 libroj, el kiuj nun 6 estas pretaj, sed neniu el ili estas eldonita ĝis nun pro la nekonateco de BEK

Kiom da paĝoj tio ampleksas? Por la enlecionaj lernolibroj estas proksimume 40 paĝoj por ĉiuj el la kvar niveloj, do 160 entute. Por la hejmtaskaj libroj, la BEKunu hejmtaska libro enhavas 92 paĝojn, kaj mi pensas, ke la aliaj tri hejmtaskaj libroj havos proksimume po cent paĝoj, do estos pliaj 400 paĝoj. Kaj la pedagogiaj libroj, ekzamenoj, tekstoj por venontaj kasedoj ktp.

Por komencantoj oni trovas multe da lernolibroj, kion novan prezentas via

BEKkurso? Estas, laŭ mi, du novaĵoj. Unue, la BEKkurso estas tuta kursaro. Kiam la lernanto finas BEKunu, li povas iri rekte kaj senhezite al BEKdu. Kaj poste al BEKdu, BEKtri kaj BEKkvar. La lernanto ne bezonas atendi, ĉar ĉio lernenda estas tie, kiam li bezonas ĝin. Kiam mi instruis en Gresillon, ekzemple, la lernantoj kiuj finis mian unuagradan kurson (BEKunu – BEKdu, dum du semajnoj), tuj kapablis rekte iri al la duagrada kurso kun aliaj lernantoj kiuj jam lernis Esperanton, en kelkaj okazoj kvin jarojn aŭ eĉ pli. Mi ne diras per tio ke la BEKlernantoj havis samaltan nivelon! Tute ne. Tamen ili kapablis daŭrigi la lernadon en la duagrada kurso, kaj kun pli da sperto kaj praktiko ili estos same bonaj uzantoj de Esperanto kiel la aliaj kiuj komencis lerni multe pli frue. La dua novaĵo konsistas el tio, ke BEK estas facile utiligebla. Speciale BEKunu kaj BEKdu. Do por la plejparto de kursgvidantoj, kiuj ne profesie instruas lingvon — kaj tiu parto en Esperantujo estas grandega — BEK estas facila. La plejparto de la kurso konsistas el demandolistoj kaj neprofesiaj instruistoj povas

6 e IPR 95/4

facile uzi tiujn demandolistojn kaj meti la kursanojn en malgrandajn grupojn por daŭrigi la praktikadon.

Kiu lingvoinstrua metodo donas la bazon de via kurso? Dum la instrua parto de la kurso, kiam la kursgvidanto klarigas la gramatikon aŭ vortojn, oni povas uzi iun ajn metodon: la tradukan, rektan, agmetodan, ne gravas. La ĉefa afero estas komprenigi efike kaj rapide la novan gramatikaĵon. Poste, dum la praktikado mi multfoje rekomendas la Valencian Metodon. Sed tiu metodo ne estas deviga. Se la instruisto trovas alian manieron praktikigi la instruitan gramatikaĵon des pli bone! Sed, la kursgvidanto ĉiam devas praktikigi la lernitan gramatikon. La nova gramatiko estas praktikenda. Tiu principo de praktikado estas grava bazo de la BEKkurso. Dum pli ol 90906 el la leciona tempo la gelernantoj praktikas. Dum tiu tempo ili ne lernas novajn gramatikaĵojn, ili uzas nur tion, kion ili jam vidis. Mi deziras denove substreki, ke la kursgvidanto povas uzi iun ajn metodon por praktikigi, sed tiu praktikado devas plenigi preskaŭ la tutan tempon, kaj ĝi devas okazi nur esperante — ne estas momentoj por traduki aŭ krokodili! Krome, mi pensas, ke la praktikado devas esti grandparte en la manoj de la gelernantoj mem, en grupetoj, por ke ili povu maksimumigi la meznombran paroltempon.

Cu vi prezentus la ĉefajn principojn de tiu ĉi metodo, verŝajne ne sufiĉe

konata ekster Hispanio? Mi povas prezenti la Valencian Metodon jene: Post la instruado de iu gramatikaĵo, ekzemple, ĉu = jes (- ne) (la dua leciono de BEKunu), la lernantoj grupiĝas en aroj da 2-5 personoj. Post la grupiĝo la lernantoj faras tutan demandoliston el proksimume 20 demandoj. Tiuj demandoj ĉiam uzas la novan gramatikaĵon kaj reuzas la malnovajn. Dum tiu unua paŝo ĉiu lernanto rajtas rigardi kaj legi la demandojn kiam ili devas respondi. Post kiam la lernantoj faras la tutan liston de demandoj unufoje, ili refaras la tutan liston duan fojon. Dum la dua fojo, tamen, nur la lernanto kiu legas la demandon rajtas rigardi la demandoliston. La aliaj devas respondi sen rigardi, tio estas, ili uzas nur sian memoron por trovi la respondon al la demandoj. Interkrampe, la procedo de la Valencia Metodo tute kontraŭstaras principojn de la Komunikativa Skolo de lingvolernado. Laŭ la Komunikativistoj, estas stulte kaj senmotivige starigi demandojn al lernantoj kiam la demandanto jam konas la respondon (la ideo estas: kial entute starigi demandon se vi jam scias tion, kion la respondonto diros?). Tamen, kvankam mi diplomiĝis pri lingvoinstruado kie la plejparto el la lingvoistruistoj estis ĝisostaj Komunikativuloj, mia propra sperto kaj eksperimentoj montras iom pozitive, ke multaj lernantoj tute ne senmotiviĝas pro la fakto, ke la plejparto de la demandoj en la BEKkurso havas jam konatajn respondojn. (Simpla ekzemplo, en la dua leciono estas la demando: «Ĉu Madrido estas en Hispanio?» Estas klare, ke la demandanto jam scias, ke la respondo estas jesa.) Ĝuste kial la Valencia Metodo ĝis nun sufiĉe bone

IPR 95/49097

— pàgina 6 del PDF —

funkcias uzante kontraŭkomunikativajn principojn devas klarigi la Komunikativa Skolo!

Kiel konsilisto pri lingvolernado por usonaj lernejoj kaj universitatoj kaj

rektmetoda instruisto de Berlitz-lernejoj vi verŝajne havas vastan super-

rigardon pri la abunda merkato de instrumetodoj. Cu vian kurson vi

opinias la plej bona en Esperantujo.

Ne. Por juĝi kurson oni devas unue prikonsideri la celatan lerngrupon. BEK tute ne taŭgas por infanoj, ekzemple. Ĝi ne taŭgas ankaŭ por kursoj kiuj daŭras malpli ol cent horojn. Ĝi povus esti uzata por lernantoj inter 13 kaj 18 jaroj sed mi dubas pri la efikeco, ĉar ĉiu lando havas sian propran eduksistemon kaj BEK eble tute ne enkadriĝos en multe el ili. BEK lamus ankaŭ por unulingvuloj kies gepatra lingvo havas nenian historian rilatan kun eŭrop-devenaj lingvoj, kiaj la ĉina aŭ japana, ekzemple. Aliflanke BEK estas tre bona solvo por la eventuala problemo, ke subite firmaoj kiel IBM aŭ Philips aŭ Sony deziras fari eksperimenton por vidi ĉu Esperanto povos helpi al ili. Se iu el la firmao Microsoft telefonos al mi morgaŭ demandante, ĉu mi povos starigi unumonatan kurson en Novjorko kiu daŭros 8 aŭ 10 horojn tage, mi povos tuj jese respondi. Ne estos problemo. Do en tiaj situacioj BEK estas unu el la plej bonaj kursoj. BEK estas bona kurso ankaŭ por multaj lokaj grupoj kiam ne estas tie profesia instruisto por gvidi la kursojn. Plie, mi hipotezas, ke BEK estas tre bona kurso por emeritoj, ĉar BEK estas samtempe tre aktiviga kaj tre pensiga, do bona kurso por tiaj emeritoj kiuj ŝatas lingvistike gimnas-tikigi kaj tikli la lingvocentron de la cerbo.

Kio igis vin krei propran metodon? Ĉu la jam konataj ne kontentigis vin? Fakte estis interesa hazardo. Antaŭ 12 jaroj, en la proksimeco de Valencio oni invitis min fari staĝon por montri la bonajn metodojn por instrui lingvon, sed du aŭ tri tagojn antaŭe mi perdis la voĉon, mi tute ne povis paroli. Do, unue mi ne sciis kion fari. Lasi la tutan aferon mi ne volis. Mi havis alian ideon: mi skribis la demandojn kiujn oni kutime uzas, kaj poste mi donis tiujn demandojn al Ramono, al Pedro — al personoj kiuj neniam instruis — kaj petis ilin starigi la demandojn en malgrandaj grupoj dum mi povis rondiri kaj kontroli la laboron. Poste mi konstatis, ke tio multe pli bone funkciis, ol mia kutima «teatra» laboro. Mi konvinkiĝis pri tio, ke mia vera laboro estas ne doni la plej bonan lecionon en la tuta mondo, sed trovi metodon taŭgan por neprofesiaj instruistoj, kiuj pro diversaj kaŭzoj ne povas profesiiĝi pri la lingvoinstruado. $

Se mi bone komprenis la gruplaboron gvidas neprofesiaj esperantistoj. Cu

vi povas esti certa pri tio, ke la respondoj, donitaj al la demandserio estas

korektaj, servas progreson kaj ne misinstruas?

Feliĉe Esperanto estas sufiĉe simpla lingvo por ke la gelernantoj povu mem kontroli la ĝustecon de la respondoj, kaj kutime la gramatikaĵo estas ĉe la supra parto de la paĝo, do okaze de duboj oni tuj povas kontroli la ĝustecon. Tamen

8 e IPR 95/4

la ebloj estas limigitaj, kaj la kunlernantoj povas atentigi unu la alian pri la eventualaj eraroj.

Cu la grupoj estas heterogenaj aŭ homogenaj? Por uzi la Valencian Metodon mi preferas homogenajn grupojn, sed ne gravas tiom, ĉar ĉi tiu metodo estas ege fleksebla. Ĉi-jare, ekzemple, mi estis la ununura instruisto kiu restis ĝis la fino de la staĝoj en la Kastelo de Grĉsillon. La aliaj instruistoj jam foriris antaŭ la fino de la staĝoj. Pro tio mi havis, laŭ lingvoniveloj, la unuagradan, duagradan, kaj triagradan kursojn samtempe! Kion fari? Mi uzis la demandolistojn de la Valencia Metodo kaj la novaj lernantoj legis la demandojn dum la spertaj respondis sen rigardi. Estas tre facile legi demandojn de BEKtri kaj BEKkvar, sed estas tre malfacile, kelkfoje, respondi al tiuj demandoj. Do eĉ kun tre malsamaj niveloj en la grupo, kelkfoje estas eble funkciigi grupon je kontento aŭ almenaŭ je kontenteto de ĉiuj ĉar tiuj kiuj havas malaltan nivelon povas legi la demandon (tre facila tasko) dum tiuj kiuj havas altan nivelon povas respondi (kelkfoje, tre malfacila tasko). Konklude, en kelkaj situacioj eĉ malsamniveluloj povas sukcese partopreni la saman lecionon.

La instruista laboro estas fakte pli-malpli ripozo. Kion vi fakte faras dum

viaj staĝoj? La staĝoj, kiujn mi mem gvidas, havas duoblan celon. Unue: instrui la lingvon por veraj komencantoj kaj due: prezenti la funkciadon de la metodo. La iamaj BEK-kursanoj dum la sekva staĝo fariĝas instruantoj kaj ili mem gvidas, organizas la praktikadon de la lingvo. Por bone instrui laŭ tiu ĉi metodo oni partoprenu unu-dusemajnan staĝon, sed ankaŭ dum unu tago oni povas akiri sufiĉajn imagojn pri la metodo mem kaj poste per propraj ideoj memstare uzi la kursmaterialon. La ĉefa tasko de la kursgvidantoj estas ekzercigi la gramatikaĵojn kaj ne klarigi ilin, ja ĉiuj ekzercoj estas jam skribitaj kaj ordigitaj.

Cu oni ŝatas tiom da ligiteco? Estas vere, ke estas multe da ekzercoj de la Valencia Metodo, kiuj ne lasas multe da ebleco uzi la lingvon kreive, fantazie. Sed ni konsideru, ke eĉ ĉe la komenco en BEKunu la duono de la ekzamenetoj (estas 26 entute) estas liberaj. Tio estas, la lernantoj skribas ion ajn, kion ili volas pri iu temo. En BEKdu la plejparto de la demandolistoj uzas tre longajn respondojn. Ne plu sufiĉas en BEKdu kaj tute ne sufiĉas en BEKtri kaj BEKkvar, ke la gelernantoj kontentiĝu nur per bona gramatika respondo. Por bone respondi al demando ili devas aldoni minimume tri-kvar frazojn fantazie. Do, se en BEKunu la demando, «Ĉu vi estas lernanto de Esperanto?» respondiĝas per «Jes, mi estas lernanto de Esperanto.» En BEKtri, se estus la sama demando, la respondo devus esti multe pli longa laŭ la plaĉo, fantazio, scio, kaj imagpovo de la lernanto. Iu respondo al la demando «Ĉu vi estas lernanto de Esperanto?» povus esti «Jes, mi estas lernanto de Esperanto. Mi eklernis Esperanton antaŭ tri semajnoj, kaj mi pensas, ke ĝi estas facila lingvo. Mi iam lernis la rusan lingvon, sed ĝi ne

IPR95/4 99

— pàgina 7 del PDF —

estas facila, tamen la instruistino kiun mi havis estas tre bona. Nun mi esperas, ke mi iĝos bona parolanto de Esperanto. Por fari tion mi devas praktiki multe kaj legi multe.»

Kiuj estas la gramatikaj ŝtupoj, kiujn vi nepre pritraktas dum via kurso?

En BEKunu troviĝas la gramatiko, kiun oni bezonas por esprimi sin simple. Plejparte la enhavo similas al la tradicia Cseh-kurso: simplaj frazoj, multe da ĉu-demandoj, -is -as kaj -os-demandoj kun kie, kiu(j)(n), kio(n), kia(j), kiom da, kiel ktp. Estas en BEKunu nur du aŭ tri ekzercoj kiuj uzas subpropoziciojn, nome tiuj kiuj uzas la vortojn kial, do, kaj (pensas), ke. Tute ne tradicia tamen, estas la fakto, ke dum la leciono la prefiksoj kaj sufiksoj estas tute ne pritraktataj! Nur post leciono 30, preskaŭ ĉe fa fino de BEKunu, komencos la lernantoj studi la esperantan morfologion en la hejmtaska libro; la instruisto neniam instruas afiksojn — ilin la lernantoj vidas hejme kaj tie ili faros proksimume 1000 ekzerc-demandojn uzante nur Esperanton.

En BEKdu troviĝas pli kompleksa gramatiko. La plejparto de tiu kurso pritraktas subpropoziciojn. Ĉi tie BEK diverĝas de la tradiciaj kursoj tial, ke estas abundegaj ekzercoj kiuj devas uzi subpropoziciojn en la respondoj. Ekzemple, nur por la rilataj pronomoj (kiu, kiuj, kiun, kiujn) estas kvin lecionoj kaj pli ol cent demandoj. Estas ankaŭ ses aliaj lecionoj por subpropozicioj uzantaj kies, por, se, por ke, kie, kien, prepozicio — rilatpronomo. Plie, en la ekzercoj pri aliaj gramatikaĵoj, tiuj subpropozicioj enŝoviĝas. Ekzemple, en la leciono por instrui komparacion (pli ol, tiel kiel, malpli ol ktp) estas tia ero (pri bildo de familio): Bonvolu doni al mi la nomon de la familiano, kiu estas la plej harhava! Estas notinde, ke dum la lernanto praktikas la subpropoziciojn, samtempe li revidas kaj reuzas la gramatikaĵojn jam lernitajn en BEKunu. Ĉiama principo de BEK estas, ke eĉ lernante novajn gramatikaĵojn, la lernanto devas samtempe repraktiki jam lernitajn gramatikaĵojn.

En BEKtri la fokuso de la kurso ŝanĝiĝas. Dum BEKunu kaj BEKdu la lernantoj lernas paroli Esperanton, en BEKtri kaj BEKkvar ili pristudas pli la skriban kaj legan Esperanton. Do, la lasta duono de la BEKkurso ne multe aldonas al la parolkapablo de la lernanto, sed ĝi preparas lin por serioza legado, kaj malŝlosas la Vortaron PIV, kiu uzas multe da tiklaj gramatikaĵoj. BEKtri rekte atakas la alproprigon de la -ig kaj -iĝ sistemo de Esperanto. En BEKtri pli ol 4099 el la paĝoj estas dediĉitaj al la studo de -ig kaj -ig. Troviĝas aliaj gramatikaĵoj, ekzemple, estas longa kvinpaĝa ekzerco pri aliaj rilatsubpropozicioj, kiaj ĉio kio, ĉiuj kiujn, ion kio, neniu kiu ktp. Tiuj ekzercoj helpas ripeti BEKdu kaj samtempe pliprofundigas la konon pri alispecaj rilatsubpropozicioj uzataj kiel subjektoj, rektaj objektoj, kaj cirkonstancaj komplementoj. Ankaŭ estas longa, eble tro teda, ekzerco pri subpropozicioj de tempordo uzante la subjunkciojn post kiam, antaŭ ol, kiam, kaj dum. Tiuj ekzercoj estas tamen gravaj, ĉar ili glatigos la malfacilan studon de la participoj en BEKkvar. Inter la kelkfoje malfacilaj ekzercoj pri -ig kaj -ig estas aliaj

10 e IPR 95/4

multe pli simplaj ripetaj ekzercoj kiuj plejparte uzas nur la gramatikon de BEKdu. Tiuj simplaj ekzercoj estas nemalhaveblaj, ĉar kvankam ili ne instruas novajn gramatikaĵojn, tamen ili helpas la lernanton paroli pli kaj pli flue — alia ĉefcelo de la BEKkurso.

BEKkvar estas la kulmino de la kursaro. En ĝi troviĝas plejparte la participa sistemo de Esperanto. Sed kontraŭe al la plejparto de tradiciaj E- kursoj, la aktivaj kunmetitaj verboj tute ne troviĝas (tamen, ili estos menciitaj en la hejmtaska libro). Aliflanke, BEKkvar pritraktas la alian participsistemon multe pli ol multaj tradiciaj kursoj. Pli ol 5090 el la ekzercoj rekte tuŝas la participojn: adjektivajn, adverbajn, kaj substantivajn. Ĉefe la lernanto lernas traduki el Esperanto en Esperanton la participojn. Do la lernanto rekte rilatigas tion, kion li lernis en BEKdu kaj BEKtri kun BEKkvar. Kelkaj ekzemploj klarigos la ideon: Vidante la participon dormante, la lernanto rapide tradukos dum li dormis. Kun dorminte, li pensos, post kiam li dormis, kaj kun dormonte, antaŭ ol li dormis. Same kun la substantivaj kaj adjektivaj participoj, kiaj manĝanta kaj manĝinta ktp. En BEKkvar, do, la lernanto lernas, ke la participa sistemo estas ege grava, kaj sen sufiĉe profunda kono de tiu sistemo, li, laŭ la filozofio de BEK, restos eterna komencanto, ĉar bonaj aŭtoroj uzas la participan sistemon regule, kaj en PIV, la participoj (mi ne parolas ĉi tie pri kunmetitaj verboj) kaj -ig kaj -iĝ vortoj povas esti uzataj ĝis 50-foje sur unu paĝo! Paradokse, sen sufiĉe profunda scio pri tiaj gramatikaj temoj, estos esperantistoj kiuj eble flue parolos, sed samtempe povas resti analfabetaj rilate la legadon de la ĉefvortaro de Esperanto, por ne paroli pri tuta serio de literaturaj verkoj, kie kelkfoje abundas tiaj gramatikiloj. Ŝajnas al mi, ke tiu paradokso estas iom diskutinda.

Al kiuj gramatikaĵoj vi dediĉis en via programo apartan atenton?

Estas multaj sed tamen eble la tri plej gravaj estas la subpropozicioj, la -ig kaj -iĝ sistemo kaj la participoj (ĉefe sen la verbo esti). Mi kredas, ke en la plejparto de nuntempaj esperantaj kursoj oni ne dediĉas sufiĉe da atento al tiuj gramatikaĵoj. Kiel vi tutprave diris antaŭe: «Ne sufiĉas nur aŭskulti la skemon de la gramatiko de Esperanto, sed nepre necesas praktikado de ties formoj, vortoj kaj strukturoj.» Se estas multe da eraraj ideoj en la BEKkurso, ĝi almenaŭ pravas kiam ĝi ripetadas, emfazas kaj substrekas, ke oni bezonas multe pli da tempo por lerni kaj bone uzi tiujn tri gramatikajn elementojn ol la esperantistoj nun opinias. Pro tio, mi pensas, ke la kursoj devas daŭri eble duoble pli longe ol la nuntempaj, kaj eĉ pli. Mi ne deziras diri per tio, ke E-o estas malfacila lingvo. Tute ne. Sed ni ne pensu, ke kurseto sufiĉas por regi la lingvon. Ne miksu la bonajn rezultojn de esperantaj lingvolernantoj, kiuj estas lingvistoj kiel John Wells aŭ grandaj verkistoj kiel Tolstoj, aŭ talentuloj kiel Georgo Kamaĉo, kun la meznombra lernanto de E-o. La averaĝa lernanto bezonas multe pli da enleciona helpo por alproprigi tiujn tri gramatikaĵojn.

IPR 95/4 e 11

— pàgina 8 del PDF —

Via celo estas, ke la lernantoj enparkerigu la strukturojn, pretajn frazojn

aŭ konscie uzu gramatikon? Mia celo estas, ke ĉiuj lernantoj lernu uzi la gramatikon ĝis tia grado, ke ili kapablu krei novajn frazojn kaj ideojn uzante Esperanton. Mi deziras senkatenigi la gramatikan pensadon de la lernantoj. Mi deziras, ke ili uzu la lingvon tiel, kiel ili ŝatas aŭ volas. Sed ankaŭ mi pensas, ke antaŭ ol alveni al tiu supera libera nivelo, ili bezonas parkere lerni strukturojn kaj praktiki ili pli ol sufiĉe por ke tiuj strukturoj estu aŭtomataj. (Daŭrigota)

Elniaj metiejoj

Ulrich Matthias: Ideoj por konversacioj

Gvidante konversacian kurson, oni prefere unue interkonatigu la partoprenantojn. Tiucele mi kompilis folion por disdonado al la kursanoj. Ĝi uzeblas en du manieroj: Unue la kursestro povas fari surbaze de ĝi demandojn al la partoprenantoj. („Kiel vi nomiĝas? Ĉu vi havas gefratojn? Ĉu vi havas hejmbestojn?…). Due, la kursanoj povas dividiĝi en parojn kaj demandi unu la alian pri iu el la sep diversaj temoj, por ke fine ĉiu prezentu sian partneron al la aliaj. Precipe tiu ĉi dua ebleco montriĝas ĉiam agrabla kaj amuza; foje la kursanoj tute ne volas ĉesigi la intervjuadon. Jen la teksto de la menciita folio:

l. Vi kaj via familio nomo; naskiĝtago/aĝo; gefratoj, gepatroj, geavoj, geonkloj, gekuzoj, infanoj, edz(in)o, genepoj; hejmbestoj: hundo/ kato/ kuniklo/ hamstro/ kobajo/ birdo/ fiŝo… ; profesio/ lernejo/ studfako; en la ..a klaso/studsemestro; granda/ malgranda firmao/ lernejo/ universitato; mi (mal-) ŝatas la laboron/ lernejon/ universitaton 2. Viaj hejmo kaj urbo

domo (granda/ malgranda), loĝejo/ ĉambro, loĝas sola/ kun … ; televidilo/ telefono/ komputilo; ĝardeno kun floroj/ legomoj/ fruktarboj; urbo (metropolo/ grandurbo/ urbeto/ vilaĝo, kun … enloĝantoj); mi studas/ laboras en … ; la gepatroj loĝas en … ; mi naskiĝis/ loĝis en …; la urbo estas apud …; ĝi estas bela/ malbela, nova/ malnova urbo; ĉe la rivero … / en la montaro… / en ebena regiono; vidindaĵoj: kastelo, preĝejoj, …; en la centro/ ĉe la urborando; en mia urbo estas … esperantistoj

3. Libertempo kaj hobioj mi satas kanti/ danci/ promeni/ televidi/ pentri/ foti/ legi/ skribi leterojn; mi ŝatas viziti kinejon/ koncertojn/ muzeojn/ teatron/ bestoĝardenon; muzikinstrumentoj: gitaro, violono, fluto, piano, akordiono; mi ŝatas aŭskulti rokmuzikon/ klasikan muzikon;

12 e IPR 95/4

mi kolektas poŝtmarkojn/ bildkartojn/ telefonkartojn/ fosiliojn/ monerojn; sporto: naĝi/ bicikli/ kuri; ludi futbalon/ flugpilkon/ (tablo-)tenison; mi interesiĝas pri literaturo/ arto/ historio/ politiko/ medioprotektado/ filozofio/ psikologio/ religio/ aliaj kulturoj/ matematiko/ lingvoj; mi havas leteramikojn en …

4. Vojaĝoj mi jam vojaĝis al Germanio/Francio/Italio/Aŭstrio/Britio/Pollando/ Ceĥio/Hungario; mi plej ŝatas vojaĝi al …; mi preferas la maron/la montaron/ la naturon/ malnovajn urbojn; mia lasta/ venonta vojaĝo …; mi vojaĝis kun … per …

5. Lingvoj mi parolas la anglan/ francan/ germanan/ italan/ hispanan/ latinan; mi parolas la … iomete/ malbone/ bone/ flue; mi povas nur legi la … ; mi lernis la … dum …. jaroj en la lernejo; mi eklernis Esperanton antaŭ … tagoj/ semajnoj/ monatoj/ jaroj; mi aŭdis pri E-o de amik(in)o/ gazeto/ radio/ televido/ libro/ afiŝo/ lernejo/ instruist(in)o; mia patr(in)o/ frat(in)o/ amik(in)o ankaŭ parolas Esperanton; mi partoprenis kurson en Esperanto-grupo/ en lernejo/ korespondan kurson/ mi lernis sola; mi jam (ankoraŭ ne) veturis al Esperanto-renkontiĝo (IS/ IJK/ IJF/ 13S/ UK/ KET/ MEJS/ KISO); mi estas membro en GEJ/ GEA/ IEJ/ HEJ/ CEJ/ JEB/ TEJO/ LIEA/ IKLIE

6. Veturado mi ofte veturas per biciklo/ aŭto/ buso/ tramo/ trajno/ aviadilo/ ŝipo/ mi iras piede; al la lernejo/universitato/laborejo mi iras per …; ĝi estas … km-ojn for; mi (ne) havas aŭton/ konduklicencon; mi (ne) volas havi aŭton en la estonteco

7. Manĝoj kaj trinkaĵoj

mi matenmanĝas je la … horo; mi manĝas muslion/ bulkojn/ panon/ maizflokojn; mi tagmanĝas je la …; mi ofte manĝas hejme/ en studenta manĝejo/ en restoracio; mi ŝatas italajn/ ĉinajn/ hindajn restoraciojn; mi (ne) ŝatas kuiri; en mia hejmo kuiras mi/ mia patr(in)o; mi vespermanĝas je la …; mi (ne) estas vegetarano; mi (ne) ŝatas kafon/ teon/ lakton/ sukon/ kolaon/ limonadon/ bieron/ vinon/ brandon; mi (neniam/ malofte/ ofte) trinkas alkoholaĵon

Francoise NOIREAU: LA TESTUDO PAROLANTA

La sekvan ekzercon vi povas proponi al plenkreskaj gelernantoj en la dua jaro de la lernado, sendepende de la metodo, kiun vi jam uzas. La ekzercantoj estu duope, la ekzerco daŭru 30 minutojn, kaj ĝin sekvu komuna korektado. Vi povas uzi parton de la legaĵo en la posta leciono de via kutima lernolibro; forigu la verbojn aŭ ĉiun duan verbon aŭ alian gramatikan kategorion.

IPR 95/4 e 13

— pàgina 9 del PDF —

Antaŭlonge, kiam la nigruloj rikis ankoraŭ sklavoj, rikis inter ili nigrulo, kiun oni rikis John. Li rikadis akvon en farmo. Li rikis la longan vojon de la rivero ĝis domo kun du siteloj ĉiutage tridek fojojn.

Li havis malbonan sorton. Kiam foje ĉagreniĝinte li atingis la riveron, dum la rikado li daŭre ripetadis: — Al mi jam tro sufiĉas, ĉiutage mi rikiĝas pro riko de akvo, nur laciĝas rikante la akvon. L Kiam ĝuste li tiel rikis, li rikis testudon sur — (segno de Suzana Somfai arbotrunko, kiun rikis la akvo al la bordo. (Papa, Hungario)

Kaj la testudo ekrikis:— Nigra homo, vi parolas tro multe.

Tiam John ĵetis la sitelojn teren, senspire hejmenrikis, kaj rikis al sia mastro blanka, ke rikas sur la bordo testudo rikanta.

— Ne eblas. Ja la testudo rikas muta kiel fiŝo!

— Ne rikas muta. Kredu, ke tiu testudo sur la bordo rikas! — rikis John.

Ekrikis ankaŭ la farmbienulo al la rivero, por riki la strangan testudon. Sed rikis al la nigrulo:

— Se vi trompas min, mi batigos vin! John ne rikis la baton. Li rikis la voĉon de la testudo per siaj oreloj. Kiam ili rikis la riveron, la testudo vere rikis sur la arbotrunko. Sed ĝi retiris sian kapon suben. John alparolis:

— Testudo, mi rikas vin, riku ankaŭ al mia mastro, kiel al mi!

La testudo nur sidadis, eĉ unu vorton ne rikis. John petis, rikegis ĝin. Fine la farmbienulo rikis sian paciencon. Ili rikis hejmen. Hejme li ordonis riki sian sklavon kaj riproĉis lin:

— Ĉu vi bezonis ĉi tion? Kaj nun kuregu, rikadu la akvon plu!

Kiam John rikis la riveron, la testudo denove elrikis sian kapon. Kun siaj saĝaj okuloj rikis al John, kaj rikis kun signifplena voĉo:

— Ĉu vi rikas, nigra homo, mi ja rikis al vi, ke vi rikas tro multe.

Laŭ teksto rikita el Homo kaj Besto, legolibro por komencantoj de Jozefo NEMETH (ĉe Departementa Komitato de HEA en Szombathely, 1985).

Laŭ ekzerco rikita el L’enseignement des langues, theorie et exercices pratiques de Frangoise CORMONT ĉe Chronique Sociale, 1992.

Riku la radikojn kaj petole distriĝu, tion deziras al vi Francoise Noireau (Les Pommiers 14 B, chemin de la Tour, F-05100 Briangon, Francio)

14 e IPR 95/4

Miklos Fehĉr: Instruado per poemoj

Jam la 2-3-jaraj infanoj volonte lernas kaj deklamas-kantas poemetojn, kantotekstojn, 5-6 jaruloj jam povas ekŝati pecojn de la nacia poezio. Ili volonte lernas poemojn ankaŭ en la lernejo, tiel bonrezulte, ke la plej ŝatatajn ili ĝismorte rememoras. Ĉi tiun poemŝatemon proponas mi uzi en la lingvoinstruado. Se la infanoj atingis jam iometan lingvoscion, oni kuraĝe surtabligu por ili bonegan tradukon de poemo, kiun ili nacilingve ŝatas, parkere scias. Se la esperantigo estas eminenta, la infanoj ĝojplene rekonos ĝin tuj post la eklego, kaj ili volonte lernos tiun ankaŭ en E-o. Por la fiksa lingvoscio necesas parkerigitaj tekstoj.

Tial mi havas peton al Vi, karaj pedagogoj: eksciu, kiujn nacilingvajn poemojn ŝatas la infanoj, kopiu tiujn, poste skribu ilin tiel, ke sub ĉiu verso staru ĝia preciza, laŭvorta, kruda esperantigo kaj laŭeble la signoj de la ritmo. Se troviĝas jam esperantigo de la poemo, sendu ankaŭ tiun, kun la nomo de la tradukinto. Ni kontrolos la tradukon kaj — se necese — proponos korektojn, kaj aperigos la tradukon en nia periodaĵo Eŭropa Poezio en Esperanto. Ni petos kritikojn, novajn proponojn, kaj ĉi-metode naskiĝos tiuj eminentaj tradukoj, kiuj havas jam en E-a vesto la saman efikon al la infanoj, kian la originalo. Se mankas la traduko, ni faros ĝin.

Lingvo sen vivanta poezio ne estas vivkapabla! Vivanta poezio postulas ne nur poetojn, tradukistojn, sed ankaŭ kritikistojn kaj ĉefe poemŝatantan publikon. Per nia metodo edukiĝos ĉiuj tri. Al tiu strebo bonvolu esti helpemaj. Sendinto de uzebla peco ricevos honorekzempleron, en kiu aperis lia/ŝia sendaĵo!

Eŭropa Poezio en Espergnto estas kvaronjara fakperiodaĵo, kiu strebas esperantigi kaj publikigi la kremon de la Eŭropa poezio sur la plej alta nivelo. En la unuaj kvar numeroj (unua jarkolekto) aperis 52 poemtradukoj el 8 diversaj lingvoj kaj tial ne el pliaj, ĉar mankas materialo. Provnumero al Hungario kostas 90 forintojn, al eksterlando du internaciajn respondkuponojn. La plej multekosta estas la poŝtkotizo, tial estas favore mendi tutan jarkolekton (kvar sinsekvajn numerojn) en unu sendaĵo. Prezoj: al Budapeŝto 300 forintoj, al Hungario province 320 forintoj. Al najbara lando 4 IRK-oj, al nenajbara lando 5 IRK- oj. Aerpoŝto postulas plusan 1 IRK-on. Bonvolu mendi ĉe mi:

dr. Miklos FEHER, Budapest, Ugro Gyula 17, H-1046, Hungario

Kiel mezuri lingvoscion?

Ĉar ni konscias pri tio, ke praktiko laŭ la signifo superas ĉiujn teoriojn, ni trovas utila aperigi de tempo al tempo — kiam la cirkonstancoj permesos — materialojn, kiuj venas al ni de kolegoj, kaj kiuj estas fruktodone utiligeblaj en nia ĉiutaga laboro, en klasĉambro aŭ dum E-kursoj. Ni publikigos ilin ne por tiu celo,

IPR 95/4 e 15

— pàgina 10 del PDF —

ke ili estu ĉiam servile kopiitaj, sed tial, ke vi vidu, kiun vojon iras certa kolego, kaj ĉerpinte el la akiritaj spertoj ĉiu ekhavu ideojn por pliriĉigi sian repertuaron. Niaopinie necesis la ĉi-supraj vortoj antaŭ la testo, kiu estas pruntita el la trezoro de nia hungara kolego, s-ro Geza Kurucz, kiu de 33 jaroj instruas nian lingvon preskaŭ seninterrompe. Se la prezentota taskfolio kaptos ies fantazion, la testo estos aplikebla al multaj taskoj kontrolcelaj. Laŭ lia sperto la lernantoj volonte solvas similajn testojn. (Solvo sur la lasta paĝo.) La Red.

KIU FRAZO ESTAS GRAMATIKE ĜUSTA? A) Ambaŭ frazoj estas ĝustaj. B) Neniu frazo estas ĝusta. C) Nur la unua frazo estas ĝusta. D) Nur la dua frazo estas ĝusta. 1. 1. Mia avo estas dek jaroj pli aĝa ol la avino. 2. Nia tuta familio pasigis du semajnojn en Bulgario. 2. 1. Tutan dimanĉon ni ripozis en ĉarma eksterurba arbaro. 2. La soldato eniris la drinkejon. 3. l. Li ne lasis min eniri en la antaŭĉambron. 2. Mi konsideris min kiel mia malamiko. 4. 1. Cu vi vidis la knabojn veni hejmen? 2. Saluton, sinjorino. Kiom da viandon vi deziras? 5. l. Kiam vi venos hejmen? Ĉu Je la 8-a vi estos hejme? 2. Ĉu ankaŭ vi naskiĝis en marto? Kioma de marto? 6. 1. Ĉu vi havas ankoraŭ pli ol cent frankoj? 2. Saluto! Kie vi estis hieraŭ? Ĉu okazis al vi io malagrabla? 7. 1. Li atendis nur 2-3 minutojn, tamen li koleris. 2. Atenton! Atenton! Trajno el Berlino alvenos al la 3-a kajo. 8. 1. Post unu semajno mi vizitas la parencojn en Outreau. 2. Emeriko, bonvolu doni al mi peceton da pano. 9. 1. Li sukcesis fiŝhoki siluron longan duonmetro. 2. Kiel instruisto li estas tre severa. 10. 1. Ivano estas aŭdaca, li timas absolute nenion. 2. Mi petis sinjoro Schmidt, ke li helpu min. 11. 1. Ĉio ĉi okazis du tagojn antaŭ nia forveturo al Transilvanio. 2. Li dikiĝis. Nun li pezas je 15 kilogramoj pli ol ĉe la edziĝo. 12. 1. Ciun tagon li aĉetas ĵurnalon ĉe tiu butiko. 2. Nu diru, kion vi aŭdis ĉe ili. 13. l. La finon de la semajno ili estis ĉe nin. 2. Viktoro, restu ankoraŭ ioman tempon. 14. 1. Johano, ĉu vi havas krajono aŭ feltoplumo? 2. Petro estas poeto. Kaj Adamo? 15. 1. Mi rapidas, ĉar la gepatroj kuŝas hejme malsane. 2. Tio estas la biciklo de via amiko Andreo.

16 e IPR 95/4

16. l. Ĉu ankaŭ vi naskiĝis la 21-an de marto 1978? 2. Hodiaŭ estas la 28-a de novembro, ĉu ne? 17. 1. Jen vidu, Jozefo ne havas nek krajonon nek libron. 2. Mia frateto neniam havas nek libron nek kajeron. 18. 1. Tamara kaj sia amiko vizitis teatron. 2. La patro venis hejmen kun du siaj kolegoj. 19. 1. La onklo de mia amiko parolas tri lingvojn. 2. Mi parolas nur en la gepatra lingvo. 20. 1. La kamparo estis plenplena de belaj floroj. 2. Kara amiko, mi tutkore vin dankas la leteron kaj la bildkartojn.

El la landoj kaj melkcioj|

Cinio

Kun la helpo de la gvidantoj de la tria elementa lernejo de Zhongguancun en Pekino, Esperanto Asocio de Ĉina Akademio de Sciencoj fondis infanan E- kurson. La kurso ekfunkciis la 17-an de julio 1995 kun la gvido de s-ro Shen Chengru. Ĝin partoprenas 45 infanoj de 7 ĝis 9-jaraj. Antaŭnelonge, la Asocio fondis similan kurson en la sama kvartalo kun la partopreno de 12 infanoj.

Ili tre ŝatus korespondi kaj renkontiĝi kun amiketoj en kaj ekster Ĉinio. Ili intencas partopreni la internacian someran kampadejon en E-o, kiun la Asocio organizos inter la 15-a kaj 21-a julio 1996. Por detalaj informoj turnu vin al: s-ino Wang Yuchun, E-Asocio de Cina Akademio de Sciencoj, 52 Sanlihe,

CN-100864 Beijing, Ĉinio. SHEN Chengru Germanio

Lingvo-Orientiga Instruado (LOI) en Oberndorf/Neckar

En februaro 1975 la FEoLL-Instituto pri Kibernetika Pedagogio en Paderborn komencis la LOI – projekton. La instruado daŭris du lernejajn jarojn. La gelernantoj (mi mem estis unu el ili) post dujara lernado tuj komencis studi duan fremdan lingvon. Entute 602 geknaboj partoprenis la eksperimenton. (La lasta klaso finis la lernadon en 1982.) Montriĝis, ke la geknaboj, kiuj vizitis LOI, poste en la lernado de fremdaj lingvoj havis grandajn facilaĵojn. Eĉ en fakoj kiel geografio kaj matematiko oni povis montri avantaĝojn de LOI- gelernantoj.

Laŭ tiu-ĉi Paderborna Modelo ni volis komenci novan eksperimenton ankaŭ en la kadro de la projekto FUNDAPAX, kunordigita de «Esperanto» Radikala Asocio sub la aŭspicio de UNESCO. Komence de la lernojaro 1994/1995 la elementa lernejo en Oberndorf ricevis la permeson por unujara eksperimento pri LOI. Ĉar la Ministerio rajtigis al ni nur unujaran eksperimentodaŭron, ni serĉis gelernantojn el la kvaraj klasoj de la elementa

IPR 95/4 e 17

— pàgina 11 del PDF —

lernejo. Komence interesiĝis 38 gelernantoj. De ili restis 20 ĝis la fino de la lerneja jaro. Mi instruis laŭ la lernolibro de Elisabetta Vilisics Formaggio (1994), kiun ŝi speciale verkis por LOI en elementaj lernejoj. La du studhoroj okazis ĉiusemajne, ĵaŭde posttagmeze, kaj entute ili havis iom malpli ol 80 studhorojn. En la instruplanado — krom la hodiaŭ kutima modelo — mi celis trovi paralelojn kun la germana lingvo por helpi al la gelernantoj ekkoni strukturojn de la propra lingvo. Montriĝis, ke tiuj gelernantoj, kies gepatra lingvo estas ne la germana, povis transpreni el la propra lingvo (turka, itala, libana, bosnia aŭ kroata) kaj gramatikajn strukturojn kaj kelkfoje eĉ vortojn. Tiel ili eĉ havis avantaĝojn, kio certe plialtigis ilian memfidon.

Mi havigis kontaktojn al la infanoj eksterlande. Ni komencis leterinterŝanĝadon kun elementa lernejo en Torino (Italio). Krome ni daŭrigis plurajn ĉenrakontojn, kiujn ni plusendis al eksterlando.

Entute mi havas la impreson, ke la instruado ne nur donis bonajn spertojn al la infanoj kaj helpos la lernadon de pluaj fremdlingvoj, sed ĝi ankaŭ plaĉis al ili. Mi ne povas laŭkvante antaŭvidi, kiom granda estos tiu lernplifaciligo. Pri tio Claus Gunkel faros testojn en la diversaj lernejoj vizitotaj de miaj LOI- lernantoj. La rezultoj kontribuos al lia doktoriĝtezo daŭrigonta liajn teoriajn konsiderojn pri la optimuma daŭro de LOI. Ines Frank Titisee Str. 34., DE-78628 Rottweil, Germanio

Kubo

Perkoresponda kurso: Ĉu revo aŭ realo? [Nur la kvinono de la interesiĝintoj — 127 el 549 — aliĝis poste al niaj korespondaj kursoj. Analizinte la rezultojn ni venis al la jenaj konkludoj:]

1. Multaj interesitoj estas duonmotivitaj aŭ perdas la intereson, post ricevo de la

enkonduka leciono, kiun ni sendas al ili tute senpage.

2. Manko de sufiĉaj lernmaterialoj niaflanke. Tio de la komenco mem devigis nin

prokrasti ĝian sendadon. La reago al la kurso estis multe pli granda ol ni atendis.

Sekve venis kromaj problemoj kun la presado kaj reprodukto de la bezonataj

materialoj.

3. Okazis problemoj ankaŭ kun la sendado de poŝtĝiroj tial, ke pluraj kurieraj

oficejoj ne konsentas sendi ilin kontraŭ nur 2.00 kubaj pesoj.

4. La malbona funkciado de la poŝto plendigis multajn interesitojn, pro manko de

reago al ilia peto flanke de KEA, dum ni ricevis nenion. Evidentiĝas, ke la sekcion

ne atingis multaj korespondaĵoj senditaj de la interesitoj, kvankam ili certigis ĝian sendadon.

Aliflanke, ni bedaŭras la troan fidon je la ordinara poŝto. Ĉi lasta aspekto pensigis nin aliigi la vojon por ke la PKK fakte frapu la pordon de ĉiu interesito. Sekve, la strategio por sukcesigi niajn celojn estu tute alia. Tiel, kie ekzistas M-Filio ni decidis krci reton de ILEI-reprezentantoj. Ĝia ĉefa okupiĝo estus roli peranton de la PKK en la teritorio kaj en najbaraj lokoj, kie ankoraŭ ne ekzistas filioj. Tiel la Instrua Fako de KEA, kiu respondecas pri ĝi, ne plu atentos rekte la opajn interesitojn. Ĉi kaze la ILEI- reprezentanto ricevos per registrita poŝto la korespondaĵojn sendotajn de Havano. Tiu persono disdonos aŭ dissendos ilin laŭokaze. Ankaŭ la ILEI-reprezentanto enspezos la

18 e IPR 95/4

tutan monon pro koncepto de kotizoj kaj lernomaterialoj de la enskribiĝintoj. Li sendos la koncernan procenton al la Instrua Fako. Tio helpos solvi ankaŭ la problemon menciitan en la punkto 3. Tiu proceduro stimuligos la filiojn atente prizorgi ĝian korektan funkciadon. Certe oni laboros en ĉiu municipo cele al plialtigo de la nombro da eblaj aliĝontoj.

Ĉiu reprezentanto de ILEI diskonigos inter PKK-kursanoj la monatan programon de aranĝoj, kiujn ili rajtas partopreni por senti sin pli aktivaj roluloj de la asocia vivo. Se ĉio funkcios kiel espereble, ni povas certigi, ke la Perkoresponda Kurso transiros firme kaj sukcese el reva idealo al kontentiga kaj feliĉiga

realo. Hector Jimenez (el Avanco, 1994/1-4.)

Litovio

Post dumonata kurso (80-hora), en Garliava, urbeto apud Kaunas, la kursfinintoj decidis fondi E-klubon por praktiki la lingvon. La 3-an de septembro 1995 en la aŭditorio de la urba biblioteko, la ĵus naskita klubo faris sian unuan E-aranĝo, okaze de disdono de la atestoj al la kursfinintoj. Enmanigis la atestojn, la brazila Cseh-instruisto, s-ro Aristophio Alves Filho.

La klubanoj deziras korespondi tutmonde kaj bonvenigas esperantaĵojn kaj esperantistojn. Ili kunsidos ĉiusabate de la 16-a ĝis la 18-a horo en ĉambro de la biblioteko. Por kontakti ilin skribu al: Esperanto-klubo „Espero de Garliava”, s-ino Aldona Grikietiene, Darbininku g-ve, n-ro 74-1, LT-4316 Garliava, Kauno raj., Litovio.

De la 4-a de septembro ĉe LEA en Kaunas lernas E-on 84 personoj en tri klasoj, sub gvido de s-ro Alves Filho. Li daŭre akceptas proponojn por instrui E-on kaj prelegi pri Brazilo kaj pri Cseh-metodo. En Eŭropo li povas resti ĝis aŭgusto 1996. Lian aktualan adreson petu de Internacia Esperanto-Instituto, Nederlando.

Slovakio

La 4-an de marto 1993 la Ministerio pri Instruado de Slovaka Respubliko aprobis dokumenton Instruprogramo por gimnazioj. Internacia lingvo Esperanto. Nedeviga studobjekto — unujara kurso, sub registra numero 828/ 1993, kiel duan korektitan eldonon (la unua aperis jam septembre 1990). Tiel estis en Slovakio oficiale aprobita la nedeviga instruado de E-o. La tekston ellaboris prof. Eduard Gasinec el Pedagogia Esplorinstituto de Bratislava.

La teksto klarigas, kion la instruado celas (paroli, skribi, aŭskulti en E-o pri ĉiutagaj temoj, konatiĝi kun literaturo kaj historio de E-o), kion enhavu ĉiu el la 70 instruhoroj de la unujara kurso, kiuj metodoj kaj lerniloj estas disponeblaj kaj kiel taksi la sciojn de la lernantoj. Sekvas listo de aplikitaj pedagogiaj verkoj. La dokumento estas la unua hirundo sur la teritorio de la iama Cehoslovakio, sed bedaŭrinde en Slovakio mem ĝin eĉ esperantistoj ne rimarkis (recenzoj aperis nur slovaklingve, verkitaj de la aŭtoro), kaj ĝia praktika apliko

IPR 95/4 e 19

— pàgina 12 del PDF —

lernejo. Komence interesiĝis 38 gelernantoj. De ili restis 20 ĝis la fino de la lerneja jaro. Mi instruis laŭ la lernolibro de Elisabetta Vilisics Formaggio (1994), kiun ŝi speciale verkis por LOI en elementaj lernejoj. La du studhoroj okazis ĉiusemajne, ĵaŭde posttagmeze, kaj entute ili havis iom malpli ol 80 studhorojn. En la instruplanado — krom la hodiaŭ kutima modelo — mi celis trovi paralelojn kun la germana lingvo por helpi al la gelernantoj ekkoni strukturojn de la propra lingvo. Montriĝis, ke tiuj gelernantoj, kies gepatra lingvo estas ne la germana, povis transpreni el la propra lingvo (turka, itala, libana, bosnia aŭ kroata) kaj gramatikajn strukturojn kaj kelkfoje eĉ vortojn. Tiel ili eĉ havis avantaĝojn, kio certe plialtigis ilian memfidon.

Mi havigis kontaktojn al la infanoj eksterlande. Ni komencis leterinterŝanĝadon kun elementa lernejo en Torino (Italio). Krome ni daŭrigis plurajn ĉenrakontojn, kiujn ni plusendis al eksterlando.

Entute mi havas la impreson, ke la instruado ne nur donis bonajn spertojn al la infanoj kaj helpos la lernadon de pluaj fremdlingvoj, sed ĝi ankaŭ plaĉis al ili. Mi ne povas laŭkvante antaŭvidi, kiom granda estos tiu lernplifaciligo. Pri tio Claus Giŭnkel faros testojn en la diversaj lernejoj vizitotaj de miaj LOI- lernantoj. La rezultoj kontribuos al lia doktoriĝtezo daŭrigonta liajn teoriajn konsiderojn pri la optimuma daŭro de LOI. Ines Frank Titisee Str. 34., DE-78628 Rottweil, Germanio

Kubo

Perkoresponda kurso: Ĉu revo aŭ realo? [Nur la kvinono de la interesiĝintoj — 127 el 549 — aliĝis poste al niaj korespondaj kursoj. Analizinte la rezultojn ni venis al la jenaj konkludoj:]

1. Multaj interesitoj estas duonmotivitaj aŭ perdas la intereson, post ricevo de la

enkonduka leciono, kiun ni sendas al ili tute senpage.

2. Manko de sufiĉaj lernmaterialoj niaflanke. Tio de la komenco mem devigis nin

prokrasti ĝian sendadon. La reago al la kurso estis multe pli granda ol ni atendis.

Sekve venis kromaj problemoj kun la presado kaj reprodukto de la bezonataj

materialoj.

3. Okazis problemoj ankaŭ kun la sendado de poŝtĝiroj tial, ke pluraj kurieraj

oficejoj ne konsentas sendi ilin kontraŭ nur 2.00 kubaj pesoj.

4. La malbona funkciado de la poŝto plendigis multajn interesitojn, pro manko de

reago al ilia peto flanke de KEA, dum ni ricevis nenion. Evidentiĝas, ke la sekcion

ne atingis multaj korespondaĵoj senditaj de la interesitoj, kvankam ili certigis ĝian sendadon.

Aliflanke, ni bedaŭras la troan fidon je la ordinara poŝto. Ĉi lasta aspekto pensigis nin aliigi la vojon por ke la PKK fakte frapu la pordon de ĉiu interesito. Sekve, la strategio por sukcesigi niajn celojn estu tute alia. Tiel, kie ekzistas M-Filio ni decidis krei reton de ILEI-reprezentantoj. Ĝia ĉefa okupiĝo estus roli peranton de la PKK en la teritorio kaj en najbaraj lokoj, kie ankoraŭ ne ekzistas filioj. Tiel la Instrua Fako de KEA, kiu respondecas pri ĝi, ne plu atentos rekte la opajn interesitojn. Ĉi kaze la ILEI- reprezentanto ricevos per registrita poŝto la korespondaĵojn sendotajn de Havano. Tiu persono disdonos aŭ dissendos ilin laŭokaze. Ankaŭ la ILEI-reprezentanto enspezos la

18 e IPR 95/4

tutan monon pro koncepto de kotizoj kaj lernomaterialoj de la enskribiĝintoj. Li sendos la koncernan procenton al la Instrua Fako. Tio helpos solvi ankaŭ la problemon menciitan en la punkto 3. Tiu proceduro stimuligos la filiojn atente prizorgi ĝian korektan funkciadon. Certe oni laboros en ĉiu municipo cele al plialtigo de la nombro da eblaj aliĝontoj.

Ĉiu reprezentanto de ILEI diskonigos inter PKK-kursanoj la monatan programon de aranĝoj, kiujn ili rajtas partopreni por senti sin pli aktivaj roluloj de la asocia vivo. Se ĉio funkcios kiel espereble, ni povas certigi, ke la Perkoresponda Kurso transiros firme kaj sukcese el reva idealo al kontentiga kaj feliĉiga realo. Hector Jimenez (el Avanco, 1994/1-4.)

Litovio

Post dumonata kurso (80-hora), en Garliava, urbeto apud Kaunas, la kursfinintoj decidis fondi E-klubon por praktiki la lingvon. La 3-an de septembro 1995 en la aŭditorio de la urba biblioteko, la ĵus naskita klubo faris sian unuan E-aranĝo, okaze de disdono de la atestoj al la kursfinintoj. Enmanigis la atestojn, la brazila Cseh-instruisto, s-ro Aristophio Alves Filho.

La klubanoj deziras korespondi tutmonde kaj bonvenigas esperantaĵojn kaj esperantistojn. Ili kunsidos ĉiusabate de la 16-a ĝis la 18-a horo en ĉambro de la biblioteko. Por kontakti ilin skribu al: Esperanto-klubo „Espero de Garliava”, s-ino Aldona Grikietiene, Darbininku g-ve, n-ro 74-1, LT-4316 Garliava, Kauno raj., Litovio.

De la 4-a de septembro ĉe LEA en Kaunas lernas E-on 84 personoj en tri klasoj, sub gvido de s-ro Alves Filho. Li daŭre akceptas proponojn por instrui E-on kaj prelegi pri Brazilo kaj pri Cseh-metodo. En Eŭropo li povas resti ĝis aŭgusto 1996. Lian aktualan adreson petu de Internacia Esperanto-Instituto, Nederlando.

Slovakio

La 4-an de marto 1993 la Ministerio pri Instruado de Slovaka Respubliko aprobis dokumenton Instruprogramo por gimnazioj. Internacia lingvo Esperanto. Nedeviga studobjekto — unujara kurso, sub registra numero 828/ 1993, kiel duan korektitan eldonon (la unua aperis jam septembre 1990). Tiel estis en Slovakio oficiale aprobita la nedeviga instruado de E-o. La tekston ellaboris prof. Eduard Gasinec el Pedagogia Esplorinstituto de Bratislava.

La teksto klarigas, kion la instruado celas (paroli, skribi, aŭskulti en E-o pri ĉiutagaj temoj, konatiĝi kun literaturo kaj historio de E-o), kion enhavu ĉiu el la 70 instruhoroj de la unujara kurso, kiuj metodoj kaj lerniloj estas disponeblaj kaj kiel taksi la sciojn de la lernantoj. Sekvas listo de aplikitaj pedagogiaj verkoj. La dokumento estas la unua hirundo sur la teritorio de la iama Cehoslovakio, sed bedaŭrinde en Slovakio mem ĝin eĉ esperantistoj ne rimarkis (recenzoj aperis nur slovaklingve, verkitaj de la aŭtoro), kaj ĝia praktika apliko

IPR 95/4 e 19

— pàgina 13 del PDF —

en gimnazioj estas nula (almenaŭ neniu konkreta ekzemplo estas menciita en la recenzoj). Jen ekzemplo, ke ne sufiĉas, se oficialaj lokoj malfermas la pordon al esperantistoj — ni ofte ne scias utiligi la proponitajn eblojn.

Miroslav Malovec (el Starto 1995/2-3.) Svedio

Ĉiam pli da studantoj aliĝas al la Esperanto-kursoj en la Popola Altlernejo de Karlskoga, kie ni havas Esperanto-fakon ekde 1988. 25 horojn semajne oni studas en 8-semajna komencanta kurso aŭ en samlonga daŭriga kurso. Multaj restas tutan semestron por ambaŭ kursoj.

Ĉi-aŭtune aliĝis tro da studantoj kaj la fako devis malakcepti multajn aliĝantojn kaj rekomendi novan kurson por komencantoj ( 8/1-1/3 -96 ).

Jam 33 nacianoj partoprenis en niaj kursoj kaj en ĉi tiu kurso albanino kaj japanino estas tiuj el la plej malproksimaj landoj. La plej multaj faros nian ekzamenon kaj poste kelkaj ekinstruos hejmloke.

La instruado estas tute en Esperanto kaj jam post du semajnoj la studantoj uzas Esperanton, ofte ilian nuran komunan lingvon. Ĉi-semestre ankaŭ Mazi en Gondolando estas uzata en la instruado kun multe da eblecoj buŝe kaj skribe ekzerci. La grupo vere ekŝatis la filmon!

Partoprenantoj en aliaj fakoj miras, ke oni tiel rapide povas lerni lingvon kaj multaj jam aliĝis al vesperaj kursoj por mem sperti la aferon. La fakto, ke Esperanto estas internacia popola movado por interkompreno, egaleco inter homoj kaj ilo por nova pensmaniero allogas multajn. Ankaŭ estas interese, ke jam spertaj esperantistoj foje partoprenas por ĝui restadon en vera Esperantujo kaj samtempe instigi al memstara uzado de nia Internacia Lingvo.

Lars Forsman gvidanto de la Esperanto-fako de Karlskoga Popola Altlernejo

KMeagoj |

La Malfacila Esperamto.

En Internacia Pedagogia Revuo 1/95 Bernard Golden publikigis la unuan parton de sia artikol(eg)o pri la «Komplika Transitiveco en Esperanto» kaj pri tio, ke ĝi estas fonto de eraroj, eĉ por membroj de la Akademio kaj aliaj eminentuloj inter la esperantistoj. En tio Golden absolute pravas. Oni multe

fuŝas, kaj nepre ne nur pri (ne)transitiveco de verboj. Eble multon ni gajnus, se la redaktoroj de esperantaj periodaĵoj estus kaj pli kompetentaj kaj pli severaj, se la tekstoj kiujn la esperantistoj legadas vere estus modelaj, se la aŭtoroj estus pli kritikemaj rilate al siaj verkoj kaj antaŭ publikigo elsarkus kaj elsarkigus erarojn. Tro ofte tio restas «pia deziro».

Kaj nun pri la verboj kaj ties (ne)transitiveco. Mi opinias, ke ni devas distingi inter verboj nederivitaj kaj verboj derivitaj. Ĉe verboj nederivitaj

20 e IPR 95/4

transitiveco aŭ netransitiveco estas parto de la signifo de la radiko mem; ĉe verbaj derivitaj (de adjektivoj, substantivoj, adverboj, ktp.) tiel ne estas. Ĉe ĉi tiaj verboj transitiveco aŭ netransitiveco estas demando de konvencio. Tio havas konsekvencojn por aliaj derivaĵoj. Jam Zamenhof kreis problemojn. En Universala Vortaro (FdE) ni trovas, ekz., emu’/ s’ennuyer/ annoy/ weary/ sich langweilen /CKyu4TB /nudzic sie. La franca, germana, rusa kaj pola tradukoj respondas al netransitiva verbo «enui». La anglaj tradukoj ne estas samsignifaj, ne nur kun la aliaj, sed ankaŭ inter si: „to annoy” estas transitiva verbo, respondanta pli-malpli al la germana esprimo Ŭberdruf8 erregen, kiu aperas kiel traduko de ted’, radiko de transitiva verbo. La anglaj tradukoj de enu’ kaj ted’, „weary» kaj „tedious”, ne estas verboj, sed adjektivoj. Por mi la verbo «enui» ĉiam estis netransitiva, sed laŭ PV ĝi estas transitiva. Ĝi difinas: «Malplezuri pro senintereso aŭ neokupiteco» kun jena ekzemplo: «mi enuis la tutan tagon, atendante vin.» Ĉi tiu frazo, miaopinie, ne demonstras transitivecon. En «Maja Idilio» de Kalocsay, en la versaĵo «Safideto» troviĝas la verso: «Vi enuis la ŝafaron», signifanta: «vi enuis estante inter la ŝafoj aŭ en la ŝafaro». Do, laŭ ĉi tiu ekzemplo «enui» estus komparebla al la pli forta esprimo «abomeni» (vi abomenis la ŝafaron). Laŭ UV abomen’ estas substantiva radiko; laŭ PV, PIV, Waringhien kaj Wŭster radiko de transitiva verbo.

Alia verbo ĉi-tema, sed inversdirekta, estas la klare transitiva verbo «naŭzi», kiun strangakiale PV indikas per (x). Ekzempla frazo: tio naŭzas min. Notinde estas, ke en neniu vortaro mi trovis la derivajon «naŭziĝi».

Estas alia grupeto de verboj iel similtemaj: farmi, lui, prunti. Laŭ UV: farm affermer / farm/ pachten/ apeHmoBaTM/ dzierzawic; lu’/ louer (location)/ rent/ mieten /6pATB B HaeMb Awynajmowac; prunt’ /en prent /lent, borrowed /leihen, borgen /83aĤMei /pozyczaĉ. La unuaj du radikoj estas tiaj de transitivaj verboj: farmi bienon = farmpreni bienon; farmigi bienon = farmdoni bienon; lui loĝejon = lupreni loĝejon; luigi loĝejon = ludoni loĝejon; ĉi tie ni trovas plenan paralelecan. Prunti estas laŭ PV radiko de transitiva verbo kun la signifo: pruntepreni, kio respondas al la germanaj tradukoj en UV; laŭ Waringhien kaj PIV prunt” estas radiko de adverbo, kio respondas al la franca traduko en UV; la anglaj tradukoj en UV signifas respektive: «prunt(edon)ita» kaj «prunt(epren)ita». Laŭ PV kaj Waringhien «prunti» povas signifi kaj pruntepreni aŭ deprunti, kaj pruntedoni aŭ alprunti, kaj tio ŝajnas al mi malbona afero. Kiom mi komprenas, la rusa (kaj la pola) tradukoj en UV signifas (unuavice) «pruntedoni». Estas klare, ke ni devas scii, kia estas la karaktero de ĉiu radiko, kaj kio estas la preciza signifo de ĉiu radiko, kaj eĉ ni devas scii ĉu rekte derivita verbo estas transitiva aŭ ne, ĉar alie ni ne povas ĝuste uzi Esperanton. Se vi opinias, ke tio estas tro malfacila por la uzantoj de la lingvo, vi devas konscii, ke rezigno pri tiu postulo signifas perdon de klareco kaj fuŝan lingvuzon: Ni devas scii la signifojn (inklude la transitivecon aŭ netransitivecon) ekzemple de jenaj (transitiv-verbaj) radikoj:

IPR 95/4 e 21

— pàgina 14 del PDF —

komenc’, fin, komplik, fals’ forges’, skrib’, verk, far’ ig’ ferm’, fiks’, manĝ’, trink, las’, romp’, ted’, vek’, demand’, pet’, envi’, don’, ricev’, akir’, tim’. turment’ kaj de jenaj (netransitiv-verbaj) radikoj: ĉes’; daŭr’, est’, ig’, sid’, star’, ir’, dorm’, dron’, viv’, labor’, fart’, ĝoj’, aper’, preg’, enu’, kaj multaj aliaj. Laŭ PIV danc’ estas kaj netransitiva kaj transitiva, laŭ PV nur netransitiva verboradiko. Ni notu, ke iuj netransitivaj verboj tamen povas havi kun si rektan komplementon: Li vivas sian propran vivon. Ŝi dormas la dormon de justulo. Image li mortis jam mil mortojn, kaj tamen li vivas ankoraŭ. Ili dancis valsojn, polkojn, fokstrotojn, kaj aliajn dancojn. Aliflanke transitiva verbo ofte ne havas objekton kun si: Dume mi atendis, atendadis. — Ni kutime manĝas je la sesa.

Verboj netransitivaj derivitaj de neverbaj radikoj: feliĉi, ĵaluzi, lami, larmi, sani, ktp.; kaj verboj transitivaj derivitaj de neverbaj radikoj: brosi, dati, marteli, titoli, teruri. Kvankam laŭ PV teruro signifas «timego», terura signifas «timegiga». Se tiel, «teruriga» estas pleonasmo. Se terur’ estus verba radiko, teruro ne signifus «timego», sed «timegigo». Preskaŭ ĉiuj vortaroj instruas ke «komplika» (ofta vorto en la artikolo de Golden) estas egalsignifa kiel «complicated», «kompliziert’. Wŭster konsekvence rifuzas tiun signifon kaj atribuas al tiu adjektivo «aktivan» signifon. Enc. V. diras:

(komplika 1. verwickelnd, e. Komplikation bedeutend, wumstŝndlich, erschwerend. — [2. – (komplik)ita]. Simile: (komplik)ita – kompliziert, verzwickt, schwierig, s.a.-a. (fiks)a 1. befestigend, fixierend (fiksa stifto, fiksa ideo, fikse rigardi — [2.= (fiks)ita; esti (fiks)a a. feststehen.] (Wŭster indikas, ke tamen tiu lingvuzo estas zamenhofa.) — (fiks)ita 1. befestigt, festgesetzt.. fixiert —. 2. ŭberhaupt: fest, fix, di. wunbeweglich, unverrŭckbar; (fiks)ita astro, Fixstern; s. akso, bloko, flango, kolumo. — (ferm)a. 1. schlieBend, VerschluB-, SchluB (z.B. -Versammlung). — [2. mm. = (ferm)ita.]

El tio ĉi ni devas konkludi ke «-ita” povas signifi „kvazaŭ -ita” ; t.e.: la -iteco ne estas nepre la rezulto de ago -i.

Nu, la lingvistiko kaj gramatiko ne apartenas al mia profesio. Mi simple apartenas al la diletantoj kaj amatoroj. Kaj kiel tia, mi opinias ke, por ke la esperantistoj povu iomete ĝuste uzi sian lingvon, tiu lingvo almenaŭ havu klare difinitajn radikojn. Tio signifas, ke, se nia Akademio foje volus fari ion utilan, ĝi forigu tiurilatajn malklaraĵojn. Al la «fundamentaj strangaĵoj» ankoraŭ apartenas, ke «flor» laŭ la Fundamento estas verba radiko, kio ankaŭ validas pri «plant». Dume nun laŭ (preskaŭ) ĉiuj vortaroj (sed ne laŭ PIV) «flor» estas substantiva radiko. Tamen plant’ laŭ ĉiuj konsultitaj vortaroj (kun la escepto de Waringhien) estas transitiva verba radiko. Tio signifus, ke la vorto «planto» ne estus uzebla por „vegetaĵo”. Iom da ordo en la ĥaoso estas dezirinda.

(Noto: «Waringhien» referencas al «Grand Dictionnaire E.-F”.)

Petro Rulofido Vosseveldlaan 16, NL-3768 GM Soest, Nederlando.

22 e IPR 95/4

Baza vort-provizo de Esperanto cele al instruado

Josef DŭOrr, IPR 1994/1-2, p. 21.

Ĉiuj artikoloj pri ĉi tiu temo koncentriĝas pri baza didaktika vort-provizo (aŭ minimumo). La aŭtoro demonstris grandan varion inter lernolibraj aŭtoroj en vort-uzo. Vere, sed tio okazas, ĉar aŭtoroj foje volas uzi ne nur la bazan vorto-stokon. En fremd-lingva instruado oni nun distingas inter baza kaj kroma stoko, foje nomataj interes-vortoj. Vortoj en la baza stoko kutimas esti la plej ofte uzataj, plej utilaj, plej rekoneblaj vortoj; tiujn oni prezentas, kun la celo, ke la lernanto majstru kaj povu aktive uzi ilin poste en aliaj kuntekstoj. Tamen, vortoj en baza stoko tendencas fosiliiĝi el antaŭaj generacioj kaj sekvi lernolibrajn kliŝojn. Unuflanke, verkantoj devas aktualigi sian vorto-stokon, aliflanke oni devas agnoski la potencan avantaĝon uzi kliŝajn (sed prefere interesajn) situaciojn, ĉar tio ne nur donas sekurecon, sed ankaŭ permesas pli tujan rekonon kaj komprenon de novaj vortoj, pure el ilia kunteksto (foje desegna, foje aktora/gesta), evitante la emon kompreni la vortojn per tradukado el la denaska lingvo.

Interes-vortoj en tekstoj permesas prezenti pli interesajn aŭ trafajn situaciojn. Foje la interes-vortoj estos relative internaciaj kaj facile rekoneblaj. Ili estas vortoj, kiujn la studento devas kompreni en la kunteksto, sed nek nepre memori, nek povi aktive uzi — almenaŭ en tiu nivelo. Vi tamen supriziĝos, kiom da interes-vortoj la studentoj lernos kaj re-uzos, dum bazajn vortojn ili forgesos (eble ĝuste ĉar interes-vortoj ja estas interesaj!).

Etaj infanoj lernas potence el aŭskultado kaj reproduktado, ofte el nesimpligitaj konversacioj. Ni subtaksas la kapablon de pli aĝaj lernantoj mem lerni el aŭskultado de riĉa lingva kunteksto. Oni ne timu foje aŭdigi la instruatan lingvon je multe pli alta nivelo ol oni atendas aktive instrui.

Same en lernolibroj oni ne riproĉu la fojan uzon de ne-bazaj vortoj. Tamen, bona lernolibro ie (eble en instruista gvidilo) indikus, kiuj el la prezentitaj vortoj estu konsiderataj bazaj kaj kiuj ne, lasante al la instruisto la finan decidon kiom postuli.

Eĉ je gramatika nivelo, oni ne timu foje uzi strukturojn, kiujn oni ne intencas ankoraŭ aktive instrui. Ekz. uzo de imperativo por doni ordonojn en Esperanto jam de la komenco de la kurso estos verŝajne komprenata jam el la kuntekso (via ordona mieno kaj voĉtono kaj gesto). Tiel leviĝas la ebleco indukte instrui tiun gramatikaĵon. smg

La unua leciono, IPR 95/3, p.14

Geza Kurucz sendube pravas. La unua leciono estas ege grava. Li pravas krome, ke ni ne teoriumu tro — tuj al la celata lingvo: nov-lernantoj aŭdu ĝin, elprovu ĝin. Simple, sed vere. Teorion de prononcado oni ne donu, nur bonan ekzemplon sekvatan de zorga kontrolado. Jes, provu elekti radikojn konatajn al la lernantoj (malfacile por Hungaroj, tamen ebla). Eĉ instruu eventuale 50.

IPR 95/4 e 23

— pàgina 15 del PDF —

Sed unu terure esenca elemento tute mankas en tiu skemo — kie la verboj!? Ili estas la motoroj de la lingvo, kaj malŝlosas la fraz-funkciigajn strukturojn. Jes, malfacilas komuniki la signifon de verboj, ekzemple per bildoj. Sed per agoj aŭ gestoj eblas, se oni elektas plej trafajn verbojn. La lernantoj tiam ligas la novan vorton rekte kun la ago aŭ gesto, kaj ĉerpos la prononcon el via ekzemplo. Prenante substantivojn skribe similan al la nacilingva ekvivalento, kaj prezentante ilin skribe, oni fortigas la ideon, ke ni komprenas Esperanton per tradukado el nacia lingvo, kaj tio fortigas la emon apliki la nacilingvan prononcon al la Esperanta vorto, ekz. eleganta ĉe hungaro riskas havi la fortan silabon komence, la e tro malferma kaj la a preskaŭ o.

Pli valore ol kvindek substantivoj, instruu en la unua leciono dek zorge elektitajn verbojn en sia plej simpla sed adekvata kunteksto, kaj vi multon pli atingos. Instruu la verbojn, kaj la substantivoj nature sekvos. Substantivojn la lernantoj mem hejme poste povas lerni el vortaro, sed la verbojn kaj sekve la frazojn ili lernu ŝofori sub zorga prezento kaj rekontrolo dum la leciono — kaj tio jam ekde la unua! smg

Recenzoj

Tradukarto kunlaboriga

Al la plej noblaj trajtoj de la esperantista personeco apartenas la emo peri per la Lingvo Internacia la valoraĵojn de la diversaj kulturoj. Tial aperis kaj aperadas tradukaĵoj en Esperanton, precipe el la literaturoj proza kaj poema. Ja ne estas facile traduki poemojn en alian lingvon, kaj la ŝatanto de poezio ĉiam denove ĝojas pri sukcesa traduko. Plej interese estas, se oni komprenas ankaŭ la fontolingvon kaj kapablas kompari kiel la recenzanto la novan kajeron «Germanaj poemoj en dulingva (germana-esperanta) eldono (tr. d-ro Miklos Fehĉr)». La broŝuro estas maldika, sed entenas la plej famajn poemojn de la plej renomaj Germanaj poetoj klasikaj/romantikaj.

Devas esti kuraĝa homo, kiu aliras la korifeojn Goethe, Schiller, Heine, Uhland, Lenau, Riŭckert, Eichendorff. Kaj mirigite oni malfermas la kajeron post la ekscio, ke eĉ ne Germano, sed la Hungaro Miklos Fehĉr verkis la tradukaĵojn. Ĉu tia entrepreno povas sukcesi?

La legado, la penetrado en la tekstojn forprenas eblajn dubojn: Jen majstro kapabla traduki, kapti la sencon, la senton de tute alia lingvosistemo. Aparte impresas, ke li fidele sekvis la originajn ritmojn, evitante la ofte sperteblajn pekojn kontraŭ la Esperanta prosodio. Rilate la rimojn — ĝenerale ja puraj kaj lerte elpensitaj — oni rimarkas kelkaloke elturniĝojn per la konataj licencoj de la Budapeŝta Skolo (mar’ / val’ ; pan’ / jam), kiaj svarmas ankaŭ en la originala Hungara poezio. Kompare kun la devena lingvo ŝajnas esti iom problema la uzado de la artikolo, kiel ofte en Esperantaj tekstoj.

24 e IPR 95/4

La tradukinto ja estas konscia pri ebla polurado, pri ŝanĝado de nuancoj. Pro tio li invitas en postparolo al detala kritikado kaj kunlaboro pliboniga. Eble tiel, kunagante , tradukaĵoj ĝenerale povas atingi proksimiĝon al la plej adekvata rezulto. Estus dezirinde, ke ne-Germanligvanoj per tiu ĉi kajero ek- aŭ rekontaktu la perlojn de la Germana poezio, kaj ke multaj Germanoj ĝuu la dulingvan eldonon. Kunlaboremuloj direktu sin al la tradukinto. [Adreso: vidu paĝon 15). Kaj estus same dezirinde ke, post la polura fazo, la nun iom provizora maŝintajpita broŝuro povu nete aperi en nobla vesto, kiun ĝi meritas.

Franz-Georg ROSSLER, gimnazia instruisto (Germanio)

HKumwrojagĝu (Paul Gubbins, eld. Edistudio kaj ILEI — detalaj indikoj: IPR 4/94 p. 16.)

«Se lernonto ne simpatias stud-materialon, tuj kreiĝas neforigebla baro inter studento kaj studotaĵo… kaj la Esperanto prezentita inter la kovriloj de multaj lernolibroj, kiom ajn valoraj kaj altkvalitaj, ofte ne instigas al praktika, plenkreskula lingvo-uzado.» Jen tre saĝaj vortoj de Paul Gubbins en la antaŭparolo al Kunvojaĝu, pri kiu li aldonas: «Ĝi ne estas lernolibro por aŭtodidaktoj, ĉar grava — eble la plej grava — parto de ĉiu ĉapitro konsistigas rol-ludadon, kiu siavice implicas kuneston de almenaŭ unu kroma persono, ĉu instruisto, ĉu alia lernanto. Tiel, duope, triope, estiĝas konversacioj, sinesprimado, memfido je praktika uzado de Esperanto. «

Oni do ne miru, ke temas pri internacia, pri sennacia lernolibro, sen klarigoj en ajna nacia lingvo. Evidente, kiel pri ĉiaj metodoj, plej gravas gvidado fare de bona instruisto (kiom da samideanoj lernis la lingvon malgraŭ la bonvolo de fuŝa instruemulo!), sed tre helpas bona instruilo, ĉefe en la komenco. Miaopinie Gubbins trafis la celon, kiun li starigis al si. Ne hazarde tio okazas en Britujo, kie dum la lastaj jaroj tre aktivas grupo da interesaj homoj kiel i.a. Tim Carr, Krys Ungar, Edmund Grimley-Evans kaj Paul Gubbins mem, profesia lingvo-instruisto, konata kiel ĵurnalisto al la legantoj de MONATO, kaj al tiuj de LBE kaj FONTO kiel barlastonisma teatremulo.

Rilate la libron, unue menciindas la tre klara kaj alloga grafika aspekto. Due, la amaso da tre utilaj ekzercoj, same skribaj kiel paroligaj, por plena aktivigo de la lernita materialo (estus des pli bone, se oni povus trovi la solvojn librofine). Trie, fortan aplaŭdon meritas la t.n. legaĵoj, kiel E/ la agendo de s-ro Braŭn, diversaj leteroj, veterprognozo, vivresumo (ne biografieto sed ja curriculum vitae; kiu proponas pli precizan terminon?), mendilo, aliĝilo, recenzo pri kasedo de la rokgrupo Persone, kuirrecepto, turismaj informoj pri Antverpeno aŭ informa teksto pri Amnestio Internacia. Temas pri materialo reala, ne inventita, sed adaptita al la bezonoj de la kurso.

Komencas ĉiun ĉapitron dialogo aŭ konversacio, kie jam prezentiĝas la traktota temo. Ofte aperas aktualaj problemoj, ekologiaj, sociaj aŭ politikaj (kiel la ekzerco B sur p. 137). Sekve aktualas ankaŭ multaj vortoj, kiel

IPR 95/4 e 25

— pàgina 16 del PDF —

tekstredaktilo (p. 9), acida pluvo (p. 197), forcejo-efiko (p.168), fridujo (p.175) aŭ perestrojko (p. 1 84). La kvin lastaj ĉapitroj ne plu enkondukas gramatikerojn, sed invitas al pli profunda esplorado de la lingvo. Tial, troveblas en ili tekstoj sufiĉe komplikaj, sed fakte tute normalaj, kiel tiu sur p. 158: «Ĝuste. Do jen, en skizita formo, via letero: formulu ĝin laŭplaĉe kaj enpoŝtigu ĝin antaŭ la kvina… Mi supozas, ke mi estus povinta telefoni al s-ro Soŝimoto, ĉar tiel li estus ricevinta la inviton pli frue… sed letero pli konvenas por invito, ĉu ne?» Parenteze, ŝajnas al mi, ke Gubbins tre lerte interplektis la etosojn kaj mediojn esperantan kaj britan.

Mi apenaŭ trovis dubajn punktojn. Mi dubas pri la uzado en lernolibro de la vorto komputoro (anst. komputilo, pli simpla kaj facila, kaj pli uzata!) aŭ de alies sen ajna klarigo. Temas ne pri beletro, sed pri lernilo, kaj jen tial mi aplaŭdas la uzadon de la fundamenta -ujo por landnomoj (anti-ujistoj ne grumblu: -io debutas sur p.181). Igas min dubeti la senco de dum sur p. 164, kaj al la klarigo pri -et- kaj -eg- (p. 219) mi aldonus verban ekzemplon (ekzemple per pluvi aŭ ridi). Vere ĝenis min nur la manko (sentebla speciale en la 18-a ĉapitro) de la oftega verbo farti, cenzurita probable tial, ke al anglaj oreloj ĝi pensigas pri furzado. Temas ĉiel ajn pri neglekteblaj detaloj, kiuj neniom deprenas de la granda valoro de ĉi lernolibro.

Finas la libron du interesaj aldonoj: Gramatiko — superrigardo (reference al la apartaj ĉapitroj) kaj Enkonduko de novaj eroj per Esperanto. Nu, kvankam mi ne provis uzi ĝin en kurso, mi certas, ke persono atinginta la finon de Kunvojaĝu nepre havos bonegan bazon por plena enlingviĝo.

Georgo Kamaĉo

EFtorwummo

Ankoraŭ pli la centjariĝo de Andreo Cseh

Estas mirige kiel Andreo Ĉe genie planis sian metodon, kaj kiel kelkaj helpantoj tuj kaptis la spiriton de la avangarda instruado farante gravajn kontribuojn. Mi aludas al la akompana Konversacia Literaturo (kiun faris la gelernantoj mem). Lastatempe, oni multe okupiĝas en Esperantio pri listoj de la plej oftaj vortoj, de la bazaj vortoj, k.t.p. Oni multe miris kiam Piron lanĉis la brilan libron Gerda Malaperis kun paralelaj tekstoj en Lasu Min Paroli Plu.

Tamen, sen emo malpliigi la valoron de la Piron-a verko, antaŭ 60 jaroj, oni povus tion trovi en la Konversacia Literaturo de la Baza Ĉe-Kurso. Ĝin konsistigas ok tre maldikaj diverskoloraj libretoj. Paŝon post paŝo, la instruistoj disdonas la libretojn al siaj gelernantoj. En ĉiu libreto troviĝas nur la vortoj kiujn la gelernantoj jam antaŭe lernis. En ĉiu volumo oni legas, krom rakontetojn fare de la gelernatoj, rakontojn far fraŭlino E.P., s-ro G.O., s-ro G.A., s-ro A.O., s-ro K.P., f-ino E.F., kaj Karl Lofgren. Alia hungaro, Julio

26 e IPR 95/4

Baghy, spektis la kurson, notis la vortojn, kaj produktis tre interesan amromanon, kiu ĉapitron post ĉapitro uzas nur la vortojn jam lernitajn. Nuntempe, la moderna pedagogio alvenas al la konkludo ke estus preferinde ne paroli en la nacia lingvo, kaj eĉ ne havi lernolibron por la lingvolernado. Laŭŝajne, nia centjariĝanta Andreas Cseh konis ĉiujn avangardajn instrurimedojn (por nia tempo)… Roberto Resende diplomita Cseh-metoda Instruisto

NdlR — en la 3/95-a numero (p.33.) ni anoncis, ke baldaŭ aperos la Cseh-memoriibro. La libro estas preta. Ĝi aĉeteblas ĉe IEI en Hago kaj ĉe UEA-libroservo en Rotterdam.

Ĝi mendeblas ankaŭ ĉe Katalin Smideliusz, redaktinto de la libro: la prezo estas 22 NLG, inkluzive la sendokostojn. Post 10 ekzempleroj unu libro kostas 15 NLG kaj aldoniĝas la sendokostoj. La mendojn ŝi petas sendi al ŝia nova loĝadreso: Katalin Smideliusz, Kos Karoly u. 29. H-9700 Szombathely, Hungario. Hejma telefono: 136-94-320-313. Fakso: 436 94-312-248, E-poŝto: smidik(2fs2.bdtf.hu..

Gĉza Kurucz Pri la uzo de substantivaj participoj

Niaj gramatikoj vaste traktas kaj riĉe ilustras la uzadon de adjektivaj kaj adverbaj participoj, temas ja pri tre delikata gramatika sistemo. En etnolingvoj la participa sistemo estas mankohava, necesas do klare prezenti la specifan trajton de nia lingvo. Tamen oni ofte forgesas pri la participoj kun o-finaĵo opiniante sufiĉa la mencion, ke ili preskaŭ senescepte indikas personon, t.e. ili latente enhavas la sufiksoidon: -u! (-antulo, atulo ktp., vd. ekz-e la neforigeblan pleonasmon: konatulo). ;

Longe mi ne havis problemojn. Ĉio ŝajnis klara ĝis antaŭ kelka tempo, kiam mi ekhezitis aŭdante la sekvan frazon: «Kvin jarojn post la abrurientaj ekzamenoj kolektiĝis ekslernantoj de la klaso ĉe blanka tablo en restoracio.»

Miaopinie ekslernantoj estas barbarismo, ĉar lernintoj evidente elvokas la celatan nocion. De kie venas do «ekslernanto»? Ĝi sendube ekestis laŭ analogio de eksreĝo, eksinstruisto, eksprezidento, eksministro, eksdirektoro k.a., ĉe kiuj la radiko indikas nenian tempan rilaton. Male «lernanto» aludas personon, kiu nun lernas aŭ okupas sin pri lernado, t.e. en la tempo de la parolo li frekventas lernejon. La preciza pritempa difino, pro manko de ĉiuj ses formoj de participoj, en multaj etnolingvoj ne ekzistas. La lingvosento de hungaro, ekz-e, ne facile povas distingi inter partoprenanto kaj partopreninto, la diferenco por li estas harfende subtila.

Bonvolu atenti pri la frazoj: La partoprenantoj prisdikutis la aferon. Tio signifas, ke ili pridiskutis la aferon, kiam ili partoprenis en io. Sed: La

IPR 95/4 e 27

— pàgina 17 del PDF —

partoprenintoj estis premiitaj signifas, ke la konkurso, ekz-e, jam finiĝis, ili ne plu konkursas, kiam ili ricevis premion, ĉar se anstataŭ partoprenintoj oni dirus partoprenantoj, la frazo indikus, ke ili ankoraŭ partoprenis, estis partoprenantaj en io, kaj verŝajne pro la partopreno mem ili estis premiitaj.

Kaj nun bonvolu kompari la sekvan frazoparon: La partoprenantoj /partoprenintoj raportis pri la vivo de siaj kluboj. En la unua okazo iuj kiuj partoprenis ekzemple kongreson, dum la kongreso faris raporton pri siaj kluboj; dum ĉe la dua frazo: iuj kiuj antaŭe partoprenis kongreson, faris poste raporton pri siaj kluboj, sed tutcerte ne al la kongresanoj, povas esti, ke en iu klubo post la kongreso. En la dua ekzemplo oni nepre devas konsideri la antaŭtempecon de -intoj al la predikata verbo: raportis, dum en la unua, -antoj montras samtempecon kun la. predikato: en tiu sama tempo, kiam ili partoprenis.

Nun komparu la frazon: La prezidanto salutis la alvenantojn kun la simila: La prezidanto salutis la alvenintojn. Estas klare, ke en la unua okazo la prezidanto salutis tiujn kiuj ĝuste tiam alvenis, do ili ankoraŭ ne sidis, sed ĝuste tiam envenis la salonon, dum en la dua: ili jam alvenis pli frue, ili probable sidis kaj aŭskultis la prezidanton. La diferenco estas grava, ili estigas ja malsamajn bildojn en la menso.

Kion diri pri la frazoj: La Savonto venos./ La Savinto venos./ La Savanto venos. La unua signifas: venos tiu kiu iam poste savos nin, aŭ: venos tiu kiu estos nin savonta. Kiam la verbo staras je prezenco aŭ preterito la Savonto indikas futuron al la nuno, respektive al iu pasinta tempopunkto kaj la savo en ĉi-lasta okazo en la momento de la parolo jam povis delonge okazi.

La dua frazo aludas pri tiu, kiu venos, sed antaŭ sia alveno li jam savis/-os nin. Kiel en la ofte uzata esprimo: murdinto reiras (kutime) al la okazejo de la murdo. Tiu ĉi ekzemplo tre reliefe ilustras antaŭtempecon, kaj probable neniu dirus en Esperanto: murdanto, malgraŭ ke temas ne pri certa persono, kiu ĵus murdis, sed pri ĝenerale valida konstato, kiam en Esperanto oni preferas uzi prezencon (vd. Evitu ŝtelantojn! Demandanto ne vojeraras. Rajdanto ne komprenas piediranton ktp.) Estas konstateble, ke -anto/ -into/ – onto (tiel same: -ato, -ito, -oto) esprimas klaran tempan rilaton ne al la aktuala tempo de la parolo, sed al tiu de la predikato. Alivorte ili ne estas uzataj en absoluta formo. Misformoj venas el tri fontoj.

La unua: participo prezenca kun o-finaĵo prezentas ne nur personon, kiu agas en la momento de la parolo, aŭ ĝenerale validan konstaton, sed ankaŭ personon, kies ago koincidas kun la tempo de la predikato: La vizitantoj tagmanĝis en la apuda restoracio. Kaj oni ne povas, sen ŝanĝi la sencon, diri: La vizitintoj…, ĉar tiuokaze, kiel mi prezentis supre, la vizito de iu loko jam okazis pli frue, ĝi ne plu daŭras. La parolanton psike misgvidas, ke rilate al la nuno, t.e. momento de la parolo, la vizito efektive okazis en la pasinteco, sekve oni emas uzi la formon preteritan. Sed ne forgesu, ke participoj, inkluzive la

28 e IPR 95/4

substantivan formon, montras sam-, antaŭ-, aŭ posttempecon rilate al la tempo predikata : e

La dua: en etnolingvoj ne ekzistas tiom da participaj formoj. Kelkaj el ili havas nur du aŭ tri formojn, sekve sub influo de la gepatra etnolingvo oni preferas (precipe en la unua etapo de la studado) la ekzistantajn formojn, prezencon anstataŭ futuro, se tie mankas la formo de futuro.

La tria: misaĵoj povas deveni de sinonimaj paroj: instruisto – instruanto; naĝisto – naĝanto; kuiristo – kuiranto…, kie la unuaj formoj indikas profesiulon, konstantan okupon, dum la duaj — provizoran, portempan okupon. Kiam oni hezitas do uzi la sufkson -isto, oni prenas la formon -anto, opiniante ke okazos nenia miskompreno. Sed ne forgesu: transirante de -isto al formo participa oni devas elekti inter tri eblaj sinonimoj. La decido ne estas malfacila, ĉar preskaŭ ĉiam -anto estas bezonata, tamen ĉe eks…isto tutcerte ne, tiam evidente necesas la formo: -into. Aŭ kiam temas pri posttempeco, kiel en la frazo: Ĉio ĉi okazis en la jaro 1422, kiam la malkovronto de Ameriko ankoraŭ ne naskiĝis. A

Fine mi deziras turni la atenton al kuraĝa uzado de participoj substantivaj. Mi estas konvinkita, ke ni ankoraŭ ne ekspluatis ĉiujn eblojn. Precipe la futuraj formoj, kiuj ofte mankas en etnolingvoj, havas frapajn koncizajn esprimojn. Ekz-e: Ekzamenoto timas, ekzamenito fanfaronas. Ne multaj lingvoj povas la frazon esprimi tiel koncize. Konsideru aliajn ekzemplojn: Ne ĉiu savonto fariĝas savinto. La polico kaptis la murdonton. La murdoto estis savita. Tio estis la lasta deziro de la ekzekutoto. Estus por mi plezuro, se kelkaj malkovrus antaŭ mi sian opinion.

Janos Petik

Serve de altaj pretendoj

Nia movada agado daŭras stagnadi, eĉ, refali: ekz. en Hungario la kvantaj indicoj de la E-instruo refalis je sia ono. Tio ĉi eble klarigeblas per la malfavoraj socipolitikaj ŝanĝoj, okazintaj en tiuj Eŭropaj landoj, kiuj esence formis la bazon de nia movado.

Tiu ĉi fenomeno meritus apartan esploron, okupi min pri ĝi mi nun ne volas. La bazon de tiu ĉi eseo formas do ne tiu ĉi objektiva cirkonstanco, sed la konjektaĵo, ke la forlason de nia afero (ne nur nun) eble kaŭzas la malfavora rilatiĝo de niaj s-anoj al la lingvo mem. Ke ĉi tiaj konjektoj sonoras ĝenerale malplaĉe, mi konscias, precipe konsidere la multajn deklarojn pri la taŭgeco de nia lingvo. Sed mi volas ne kontesti tiujn ĉi deklaraĵojn, ĉar por la taŭgeco pledas ja fakto ne malpli granda, ol la pli ol 100-jara ekzisto mem de E.

Kaj tamen: ĉu esti trankvilaj, kontentaj sub. la ŝildo de ĉi tiuj gardaj deklaraĵoj ni povas? La foje-foje aperantaj rimarkoj pri la lingvo pruvas, ke tiuj

IPR 95/4 e 29

— pàgina 18 del PDF —

pledaj deklaroj baziĝas sur pretendoj pri lingvo de averaĝa nivelo, kaj ankaŭ, ke la pretendojn de ĉiuj la nuna lingvo ne plenumas. Ekz. mi mem devas konfesi, ke E-o, kiel tutaĵo min tute ne kontentigas: tiu ĉi tutaĵo estas ja tro monoliteca kaj tiu ĉi „monolito” estas tro vulgara por atingi la nivelon de literatura lingvo. La primara kriterio kontraŭ ĉiu beletraĵo en iu ajn lingvo estas ĝia lingva evoluinteco, ebla perfekteco, kaj tiun ĉi kriterion E-o, laŭ mia opinio, ne adekvatas. Mi rapidas tuj almeti, ke tiu ĉi supozeble konsterniga kaj ŝajne aŭdaca konstataĵo koncernas — ne ĝian leksikon, sed ĝiajn aspektojn vortordan kaj sinetian.

En la subaj mi provos koncize skizi mian ĉi-rilatan direndaĵon. La fina celo de mia klopodo estas regajni E-on, ĉar antaŭ ĉ. 5 jaroj el la estimo far mi ĝi ete elfalis. Mi konjektas, ke ĉi tian krizan staton travivis ankaŭ ceteraj ges-anoj, sekve, se fine E-on mi regajnos por mi, mi ĝin regajnos ankaŭ por ĉi tiuj enkrizaj ges-anoj. Mi volas ne reformi la lingvon, sed kompletigi ĝin per tio, kio el ĝi ĝis nun mankis (-as). Mi antaŭmencias, ke krom 1-2 gramatikaĵoj en la subaj de mi originas nenio. Mi certigas ankaŭ, ke miaj frazstrukturoj estas ne sole ne-kontraŭ-fundamentaj, sed ili rekte devenas de tie. Se tamen, kiel ekz. kaze de la nedifina artikolo mi trudiĝos ĝin malobservi, tio okazas nur por solvi ion ankaŭ tie kontraŭdiran.

Trudiĝas ĉi tien ankoraŭ la sincera konfeso, ke mia klopodo estas ete ambicia: mi deziras ne malpli, ol proksimi la supremenciitan, eblan perfektecon de la lingvo. Ĉar tio ĉi kondiĉas nian kunpenson, kunlaboron kaj ĉar la tasko estas tre malfacila, en la subaj vi legos nur pri proponaĵoj kaj ne pri pretaj, kompletaj konceptoj.

La afero de la nedifina artikolo

Kvankam da similaj problemoj kelkaj pluaj ankoraŭ ekzistas, pro ĝia graveco mi traktas sole ĉi tiun. Kiel tio estas konate, „malpermesante” ĝian ekziston, pri tiu ĉi afero dispozicias la 1-a regulo de la Z-a gramatiko. La afero kontraŭdira estas pro tio, ĉar refutante ĝian ekzistorajton, surogaton de la nedifina artikolo eble plej ofte kaj eĉ en la Fundamento mem, uzis Z mem.

Post la malapero (ne definitiva) de „unu”, surogate nun pleje rolas „iu”. Problemon tiu ĉi kaŭzas pro du kialoj: 1. ĝia konsekvenca uzo pruvas la ekzistorajton de la nedifina artikolo, „ekzili” ĝin Z provis do vane, 2. en tiu ĉi rolo „iu” ne taŭgas.

Kvankam apartan, propran formon ricevinta sole en la angla (el inter la plej laŭmodaj), ĝi krom la slavaj lingvoj eble troveblas en la tuta Eŭropo. Ĝia uzo ebligas la esprimon de nuancoj de homa spirito, kiujn esprimi en la nuna E estas neeble aŭ malfacile. Jen la nuancoj esprimeblaj per uzo aŭ manko de artikoloj.

1.1. Mi iris en kinejon (por spekti filmon kaj ne por labori).

1.2. Mi iris en la kinejon (da ili tie troveblas nur unu).

30 e IPR 95/4

1.3. Mi iris en un kinejon (ekz. fuĝante de antaŭ subita pluvego).

La „un” en tiu ĉi frazo, kvankam responda al la itala-franca ekvivalento, estas mia „arbitraĵo”.

Simile: 2.1. Mi aĉetis hundon (por gardi la hejmon).

2.2. Mi aĉetis la hundon (pli frue priparolitan). 2.3. Mi aĉetis un hundon (eble ĉar mi ilin ŝatas).

En tiu ĉi funkcio „iu” ne taŭgas, ĉar: l. ĝi sugestas aron de aĵoj pli malvastan ol kiom sugestas „un”, kiu fakte implicas aron absolute nelimigitan. Kaj ne, ĉar: 2. ĝia senco estas neunusenca. Jen un ekzemplo. En sia tradukaĵo de la Madach-a ĉefverko, la historiulojn Brutus kaj Catilina, Kalocsay metafore uzis ĉi tiel: „Kiu vidus la / fadenojn, kiuj sur ties scenejo / movadas iun Brutus, Catilina?” Je la unua lego, oni sentas, kvazaŭ da Brutus-oj kaj Catilina-j ekzistus ankaŭ pli ol unu. Cetere en tiu ĉi sistemo lokon havas ankaŭ „iu”:

1.4. Mi iris en iun kinejon (el inter la ceteraj). 2.4. Mi aĉetis iun hundon (el la tiea sortimento).

Ĉi-kaze unuavice temas ne pri tio, ke oficialigita estu mia „un”, sed ke ia

aparta, propra, ĉi-cela gramatikaĵo absolute ekzistu.

Pri la E-a vortordo

Dum kaze de la nedifina artikolo temas pri enkonduko de un gramatikaĵo „kunkorpa”, ĉi-kaze temas pri akcepto de ĝenerala regulo, do de gramatikaĵo „senkorpa”. Se la antaŭa gramatikaĵo takseblas ne tre grava (ŝajne, ĝin ankaŭ Z taksis ĉi tia), tiu de la vortordo estas jam multe pli grava. La kerno de la problemo skizeblas ĉi tiel. Bona takseblas unuavice tiu lingvo, kiu la nuancojn de la homa spirito spegulas fidele kaj unusence. Gis nun la atento de la E- lingvistoj ampleksis unuavice la semantikon de vortoj, morfemoj, al la esploro de la eroj de la komunika procezo (de la frazo) ni relative dediĉis malmulte da atento. Sekve, ĉi-kampe en E-o regas ete da anarĥio.

El vidpunkto de reliefigo de frazelementoj la frazoj arigeblas en 2 grupojn: la unua nomiĝas frazoj neŭtralaj, la dua tiuj kun fokusa frazelemento. En la unua fraztipo ĉiu frazelemento (subjekto, predikato, ktp.) pli-malpli gravas samgrade. Ekz.: „Hieraŭ venis al ni du viroj.” En la dua, el inter la enfrazaj elementoj gravas nur unu, nome tiu, kiu reprezentas la sekvan informaĵon en la komunika procezo. Tiun ĉi elementon oni nomas fokusa frazelemento, aŭ frazkomento. La ceteraj elementoj servas por ligi la koncernan frazon al tiu antaŭa, ilia nomo estas fraztopiko. Jen un frazo kun fokusa frazelemento: Hieraŭ mi legis un interesan libron. La demando estas, ke la frazkomento estas kiu frazelemento: ĉu la adjekto (hieraŭ), la subjekto (mi), la predikato (legis), eventuale la objekto (interesan libron)? Per tiu ĉi demando ni atingis la esencon de mia direndaĵo: la reliefigo de la frazkomento bezonas unuecan sistemon, ĉar en E-o ĝi nun ne ekzistas.

Verdire, mia leganto nun estas en situacio relative favora, facila, ĉar en mia ĝisnuna teksto (kiun mi destinis esti modela), mi klopodis konsekvence apliki

IPR 95/4 e 31

— pàgina 19 del PDF —

un sistemon, kiu konsistas en meto de la frazkomento finen de la frazo. Se mian tekston vi legis eĉ ete lingvistike konscie, pri tio ĉi via cerbo probable konsciiĝis ankaŭ sen fortostreĉo. Kun pli da atento, rimarki vi povos ankaŭ, ke senpere antaŭ tiu ĉi frazfina, emfazita elemento staras ia verba predikato (ev. kopulo), aŭ, se la komento estas la predikato mem, tie staras la subjekto. En ĉio ĉi apriora, arbitra estas nenio. La sistemon mi ellaboris surbaze de rezultoj de analizo unuparte en E-o, aliparte en „grandaj” naciaj lingvoj (kaj ankaŭ en la hungara). Anstataŭ detala ekspliko de la sistemo jen kelkaj ilustraj frazoj.

Emfazita estas:

subjekto: Hieraŭ libron legis mi (kaj ne vi).

predikato: Hieraŭ la libron mi legis (kaj ne nur ŝajnigis tion).

objekto: Hieraŭ mi legis libron (kaj ne ekz. gazeton).

adjekto: Libron mi legis hieraŭ (kaj ne hodiaŭ). Per la apliko de la sistemo en la predikativa strukturo malfermiĝas nova eblaĵo por plivastigi la kampon de la scipovo de E-o. Jen eblaĵoj. Emfazita estas:

1. predikativo: La floro estas bela (kaj ne malbela).

2. subjekto: Bela estas la floro (kaj ne io alia).

3. kopulo: La floro bela estas (eĉ se pri tio vi dubas). Ankaŭ la strukturo helpverbo-ĉefverbo-komplemento reprezentas kampon por plua evoluigo. Jen eblaĵoj. Emfazita estas:

1. ĉefverbo kaj kompl.: Mi deziras legi libron (kaj ne spekti filmon).

2. ĉefverbo: La libron mi volas legi (kaj ne vendi).

3. komplemento: Legi mi volas la libron (kaj ne gazeton).

4. helpverbo: Legi la libron mi deziras (eĉ se pri tio vi dubas).

Tiuj ĉi eblaĵoj rigardeblas de graveco primara. Ekzistas ankaŭ tiuj

sekundaraj, ili ampleksas la kampon de la epiteta sintagmo. Disvolvi ilin ankaŭ en E ni scipovus, sed ĝia vivmedio supozeble estas jam la beletristiko.

Leviĝas la demando, ĉu ekstremaĵojn tiu ĉi sistemo havas. Jes, ĝi havas. La unua rilatas la demandan frazon — pli precize, tiun kun demanda pronomo. Koncize temas pri tio, ke ĉar tiuj ĉi gramatikaĵoj (kiel ĉi tiaj) ĉiam rolas frazkomence, ilia loko estus ĉiam la fino de la frazo, kio siavice kontraŭas niajn ĝisnunajn kutimojn. Demandi ni devus do ĉi tiel: Vi iras kien? — Mi iras en la vendejon. Ke ĉio ĉi grave estas pro kio? Simple: pro la manko de ordo ĉiterene. Manke de unueca sistemo por reliefigi la frazkomenton, kaj uzante siajn proprajn nacilingvajn kutimojn ĉiu objektive instalas novajn vortordojn, kiuj estas ne E-aj, sed jen hungaraj, jen anglaj, ktp. Do ĉiaj, sed ne aŭtentike E-aj, ĉar ĉi tia vortordo ankaŭ ne ekzistas. Jen kelkaj pruvoj. La subaj frazoj originas el un beletraĵo de un hungaro kaj reprezentas la hungaran sistemon de reliefigo de frazelementoj. „La sinjoro profesoro estas ĉi tie.” (Diris iu, anoncante la alveninton.) „La Morto kun ekbrila espero rigardis la profesoron.” (Esti la substrekita strukturo povas ankaŭ suplemento al „la Morto”, kvankam ĝi efektive rolas ne ĉi tiel.)

32 e IPR 95/4

La subaj 2 frazoj originas el un romaneto de B. Golden „Infero Aŭtuna”. 1. „Ne, mi ne bezonas ŝin. Kion mi bezonas estas $ia familio.” El la konteksto evidentiĝas, ke la kursivigon klarigas la malbona situigo de „ne”, ĝi koncernas ja ne „bezonas”, sekve stari ĝi devus antaŭ „ŝin”, sed ĉi tia situigo de „ne” (=not) en la angla estas neebla kaj ankaŭ en E ĝi estas ne tre kutima. Similajn zorgojn vekas ankaŭ la dua frazekzemplo: „Ne, mi nur deziras, ke vi foriru malproksimen…” Ĉi-kaze temas pri la malbona situigo de „nur”, stari ĝi devus ja ne antaŭ sed post „deziras”, ĉar ĝi koncernas la propozocion post „deziras”. La fenomeno refoje klarigeblas per la rigideco de la angla vortordo, pro kiu esti la loko de la ekvivalento de „nur” povas ne ie ajn.

La plej grava fonto de la vortorda anarĥio verŝajne estas nia Plena Analiza Gramatiko, kiu pri la E-a vortordo konstatas regulojn nerealajn. Ĝi nome konstatas, ke la reliefigo de un frazlemento okazas per la meto de la koncerna elemento fronten de la frazo. Tiun ĉi „regulon” nereala mi nomas pro tio, ĉar al ĝi miaj spertaĵoj kontraŭas. Mi trastudis plurajn tekstojn por difini la regulon, kaj trovis, ke en 60-80 Y0-oj de la frazoj la frazkomento staras ie fine. Sian regulon refutas la aŭtoroj mem de tiu ĉi fama verkaĵo metante la komenton plie finen en la frazoj en siaj verkaĵoj.

Anstataŭ propra vortordo E-on nun karakterizas la superrego de ĥindoeŭropaj kutimoj, kliŝaĵoj. Tion ĉi plej okulfrape pruvas la panelo „ne plu” en ekz.: „Mi ne plu volas manĝi.” Diri la parolinto efektive volis tian, ke „Manĝi plu mi ne volas”, la zorgon kaŭzas tio, ke li/ŝi neis ne „volis” al kiu ĝi efektive rilatas, sed „plu”. Kvankam la rezultato estas tiu sama, la celon li/ŝi atingis per „ĉirkaŭvojo”. Esplorante la lingvo-mediajn fonojn ni trovos, ke „ne plu” efektive estas la ekvivalento de la angla „no longer”, la germana „kein mehr”, aŭ de la franca „non… plus”.

La adopton de tiu ĉi sistemo sendube malhelpas la cirkonstanco, ke niaj lernolibroj, gramatikoj la sintakson traktas tre supraĵe, kion pruvas la ĝisnuna manko de la fakterminoj ĉi-rilataj en niaj gramatikoj. Progreso konstateblos nur, se estiĝos ankaŭ pretendo je ĝi. (La situacio nun aspektas tiel, ke ĉiu s-ano provanta atingi iom da progreso ĉi-kampe, ricevas ne apogon, sed la brulstampon de herezoj provantaj „detrui” la konstruaĵon de E.)

Esti E povus la plej perfekta lingvo de la mondo. Tiu ĉi sistemo de reliefigo de frazkomento nun parte prezentita E-on igas ete malpli facila. Ĉu por la lingvo tio ĉi utilos aŭ malutilos? Ni deziras, ke nia lingvo taŭgu kaj kiel lingvo por beletristiko kaj kiel ĉiutaga komunikilo ekz. en la unuiĝonta Eŭropo. Ambaŭ ambicioj necesigas ankaŭ ĉi-tian perfektigon, pluevoluigon. Beletristiko necesigas ja kapablon esprimi la plej delikatajn nuancojn de la homa animo, ĉar la homaro enhavas ankaŭ naciojn kun lingvo kapabla plenumi ĉi tiun pretendon (kiel ekz. la hungara). La anoj de ĉi tiuj nacioj pretendas, ke la internacia lingvo estu almenaŭ tiom evoluinta — el ĉiu vidpunkto, do ankaŭ

IPR 95/4 e 33

— pàgina 20 del PDF —

el tiu de la vortordo — kiom estas la sia, kaj la nuna E tiujn ĉi pretendaĵojn plenumas ne por ĉiu s-ano.

Reliefigi la frazkomenton oni povas ankaŭ per „korpohavaj” rimedoj (ekz. per partikuloj), sed en E radikojn kreskigas la rimedo „senkorpa” — do la vortordo. Nian lingvon ni nomas tiu kun libera vortordo, sed — kial tion sentigis ankaŭ tiu ĉi eseo — tiu ĉi libereco estas ankoraŭ ne totala. Inspiri la nocio de libereco de vortordo povas konceptojn diversajn (Kalocsay ekz. ŝajne preferis la aspektojn estetikajn), al ni la plej bonan solvon supozeble portos tiu sistemo, kiu plej grava igas la relifeigon de la frazkomento. La libereco de vortordo signifas liberecon ne absolutan, sed liberan elekton de la aktuale necesa „senlibereco” deviga.

Kaj fine: ke ĉi tiel E iĝos malpli facila ol ĝi estis ĝis nun? Sed paroli (=paroli ĝuste) ĉiam estas malfacile. La esprimo de subtilaj ideo-diferencoj bezonas lingvon subtilan. Tio ĉi necesigas, ke la lingvajn rimedojn necesajn por igi la skriban lingvaĵon samvalora kiel tiu buŝa, la bona lingvo posedu. (En skribo halti, prononci kun granda forto por signi la fokusan frazparton estas neeble — la vortordo grava estas ĝuste pro ĉi tio.)

Ĉio ĉi signifas oferon — sed tian, kian fari valoras.

NdlR — Respektante tion, ke la aŭtoro volas influi la normo-evoluon de nia lingvo, ni ne ŝanĝis la lingvaĵon de la originala artikolo. La redakcio akceptas, ke la nekutimaĵoj de la teksto estas plejparte ne hazardaj, sed laŭ la intenco de la aŭtoro.

Bor wia motlibro fn [: Kristnaskaj kartoj en Esperanto 7 FERAJ kaj originalajn kartojn produktis SV )) w Erika Toth kaj Mike Sadler. Ĉiu el la kvar tipoj 1 (Amiko Neĝulo, Kristnaska kolombo, Invito al ajan «Kustnaskon

Avo Frosto, Bebeto Jesuo) havas frontpaĝe kristnaskan saluton kaj infandesegnaĵon faritan laŭ

speciale verkita poemeto kiu aperas sur la lasta paĝo – la internaj paĝoj restas liberaj por via mesaĝo. Ĉiu karto kostas 1 DEM (aŭ ekvivalenton). Aldoniĝas 2 DEM sendokostoj por kiom ajn da kartoj, ekz. sendante 10 DEM vi ricevos 8 kartojn. Por ŝpari bankokostojn aŭ sendu konverteblan monbileton en letero, aŭ pagu al la UEA konto MSAD-W kaj ili plej. eble rapide ekspedos respondan nombron da kartoj. Kiuj sendas minimume 30 DEM (B-landanoj minimume 10 DEM) ricevos 50 9o pli da kartoj. Provkarton eblas ricevi sendante 2 IRK-ojn. Skribu al: Kristnaskaj Kartoj, Esperanto Domo, pf. 87. H-1675 Budapest, Hungario

34 e IPR 95/4

„La aŭkcio”

En la mezaj paĝoj de nia antaŭa numero aperis nia unua taskfolio „La aŭkcio”. Ni proponas, ke vi fotokopie kreu klaskompletojn. Ni tamen petis nian presejon, Flandra Esperanto-Ligo en Antverpeno, Belgio, krompresi la paĝojn en modesta kvanto (kaj en pli eta kvanto kun la instruista gvidilo). Instruisto (aŭ -anto) havanta konton ĉe FEL (pro „Monato” aŭ ilia libroservo, ekzemple) rajtas peti stokon de la paĝoj. ILEI donacos la paĝojn, FEL fakturos al vi nur la eksped- kaj afranko-kostojn.

La krompreso celas ĉefe instruistojn, kie mankas kaj transpageblo kaj kopiiloj. Tiuj petu stokon de la komisiito por eldonado ĉe ILEI, pf. 193., H-1368 Budapest. (La sama validas por estontaj gazet-mezaj taskofolioj.)

La tria numero de Juna amiko por 1995 havas temon: instruado. Tie ni traktas la temon ne nur teorie. La kvar mezaj paĝoj estas kolore presitaj kun bildoj de Pavel Rak. Ili prezentas verbo-centran unuan lecionon por Esperanto, kies ĉef-rolulo estas la Esperanto-spiono Nulo-Nulo-Kvin (005), lia estro Z kaj amikino Sonja. Vi povas mendi kvanton de tiuj folioj, ĉar ili estis krome presitaj. En la revuo aperas invito al la legantoj ekesti instruisto. Ili ricevis ekstran ekzempleron de la kvar paĝoj, kaj krome en la revuo trovis konsilojn, kiel prezenti kaj uzi la paĝojn. Per tio ili povas inviti siajn amikojn al senpaga leciono kaj ekesti instruistoj.

Temaro de Juna Amiko por 1996

1996/1: Energio: muskola kaj maŝina

1996/2: Koni kaj rekoni. Kiun vi konas? Famaj personoj. 1996/3: Komuniki: homoj, lingvoj, bestoj, blekoj, helpiloj… 1996/4: Vojaĝi: Kien? Kiam? Kiel? Kial?

Nova kantaro

Triopo, kiu amas ne nur Esperanton sed ankaŭ infanojn, kunlaboras por eldoni novan kantlibron por junaj infanoj. La triopon konsistigas: X S-ino Charlotte Kobrs («Infanoj ĉirkaŭ la Mondo», San Diego, Usono) “ S-ino Mila v.d. Horst-Kolinska («Internacia E-Instituto», Hago, Nederlando) X S-ro Ton Verwoerd (instruisto pri Esperanto, Heemskerk, Nederlando )

Temas pri simplaj kantoj didaktikaj, kiuj instigas infanojn konversacii, gesti,

ridi, aktori ktp. Se vi disponas pri tiaj kantoj, bonvolu alsendi tekston kun muziknotoj al a subskribinto, kiu decidos pri kvalito kaj akcepto. La kantaro estas grandformata (A-4), facile manipulebla, plastigita, ilustrita, 36-paĝa kaj provizita per muziknotoj, gitarsimboloj kaj didaktikaj sugestoj.

La kantlibro nomiĝas «VIVU LA VIVO». Ĝin kompilas, kompostas kaj eldonas S-ro Bram MHijmans, profesia muzikinstruisto kaj estro de la

IPR 95/4 e 35

— pàgina 21 del PDF —

muzikeldonejo «Nieuwe Lente» («Nova Printempo»). Peras kaj prirespondecas la aferon por Esperantujo S-ro Ton Verwoerd.

“La eldona findato estos la 31-a de la venonta decembro. La provizora eldonkvanto estos limigita (100 ekz.). Rekomendindas antaŭmendi la kantaron ĝirante la prezon de 15 guldenoj al la UEA-konto «tonv-i» de Ton Verwoerd, Heemskerk, mencinte «por VIVU LA VIVO». En la nova jaro 1996 la prezo plialtiĝos. Ton Verwoerd .W

Luxemburglaan 545, NL-1966 MJ HEEMSKERK, Nederlando

„Estimata Kolego Nemeth, mi ĵus je la dua fojo ĝisfine legis la artikolon de

B. Golden pri la transitiveco de la verboj en E-o (IPR 95/1–2). Mi devas diri, ke Golden precize trafis kaj klarigis miajn proprajn spertojn kaj miajn ĝis nun

osajn pensojn kaj emociojn pri tiu temo. La argumentado tute konvinkis min, kaj la proponitaj solvoj ŝajnas ankaŭ por mi irenda vojo. Do, mi dankas B. Golden, kaj ankaŭ Vin por la publikigo de tiu ĉi artikolo „Estas tre alloga por mi la rubriko „El landoj kaj sekcioj”, ĝi interesas la legantojn, donas rapidan superrigardon …Tre interesa la intervjuo kun s-ro R0ssler kaj eĉ pli interesus min — laŭ mia fantazio — rubriko kun tre mallongaj, 3-4 liniaj reagoj de la legantoj.”

Hans Fechler, D-31139 Hildesheim, Alfelder Str. 9.

La solvo de la testo: 1l.D, 2.A, 3.C, 4.C, 5.C, 6.B, 7.A, 8.D, 9.D, 10.C, 11.A, 12.A, 13. B, 14.B, 15.D, 16.A, 17.B, 18.D, 19.A, 20.C

Per tiu ĉi numero IPR finas periodon en sia historio, ĝi alvenis al la fino de la unua kvaron-jarcento. Do, nun vi legas la simbolan centan numeron. Certe nur simbolan, ĉar estis periodoj, kiam ĝi ne aperis kvarfoje jare. Mi scias preskaŭ nenion pri la pli fruaj tempoj: bedaŭrinde mi havas kolekton nur de la jaro 1988. Ĉu estas iu inter vi, kiu povus disponigi al la redakcio la mankantajn jarkolektojn? Ĝi apartenus see al la ĉiama redakcio. Se tio ne eblas, ni volonte aperigus artikolon, kiu resumas la ĝisnunan historion de IPR. Redaktofino por tiu ĉi numero: la 31-a de oktobro 1995, planita redaktofino por la numero 1/96: la 15-a de januaro 1996. Jozefo Nemeth, redaktoro

— pàgina 22 del PDF —

LABORKOMISIONOJ Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, rue du Basson 79, BE-6001 Marcinelle, Belgio; tel.

(43271) 43 6205.

Ekzamenoj: prez.: d-ro Till Dahlenburg (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj

meza niveloj: d-ro Ivan Bekavaĉ-Baŝiĉ (adreso, kovrilo 3)

Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: Edward Symoens, Putsesteenweg 151, BE-2920 Kalmthout (Heide), Belgio; tel. (732 3) 666 62 66. Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori: Germain Pirlot,

Steenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tel. (732 59) 70 87 00 kaj Walter Klag,

Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (743 222) 36 86 29.

Konkursoj lernejaj: Geza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemet, Hungario. Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizore plenumata pere de Juna amiko. Statuto: Rob Moerbeek kaj Oene Hoekstra, Frederikslaan 47, NL-1871 SB Schoorl,

Nederlando; tel. (731 2209) 15 65.

Terminologio: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, I-00155 Roma, Italio KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ UNESKO: (rilatoj de reciproka informado, kat. C): Place Fontenoy, FR-75007 Paris.

Reprezentanto de ILEI: Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris UEA; Universala Esperanto-Asocio, Nicuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam. IEI: Internacia Espereanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag.

KCE: Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds. MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ

La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa

sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI,

skribu al la kasisto:

Kasisto de ILEI: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-242 94 Horby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membreco kostas 80 svedajn kronojn en landoj sen sekcioj kaj 100 SEK en landoj kun sekcioj (la sekcio ricevos la diferencon). Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA:

UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: ilek-a. aŭ por Juna amiko: juna-l. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Membreco: 20 GLD en landoj sen sekcioj, 25 GLD en landoj kun sekcioj.

Hungara ILEI-sekcio: (adreso: tria kovrilpaĝo) akceptas pagojn en hungaraj forintoj de reform-eŭropanoj por membreco kaj aliaj servoj de la Ligo.

KONTRIBUAĴOJ AL IPR

Kontribuaĵoj al IPR estu laŭeble nete tajpitaj per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, taŭga por aŭtomata komputila enlego, aŭ surpapere prespretaj. Livero sur IBM PC-kongruaj disketoj (5,25 aŭ 3,5 colaj) bonvenas. Adreso de la redakcio sur la kovrilpaĝo. Katalin Smideliusz, nia vicredaktoro, estas atingebla ankaŭ tra komputilreto. Ŝia adreso: smidik(Qfs2.bdtf.hu. En urĝaj kazoj vi povas atingi la redakcion ankaŭ telefakse. Ĝin sendu al la laborejo de la edzino de Jozefo Nemeth: Nemethne Varga Maria (36-89) 324953. Fakaj artikoloj prefere ampleksu 3 ĝis 8 presitajn paĝojn. Pedagogiaj novaĵoj, informoj pri edukaj aranĝoj, interŝanĝaj gazetoj kaj leteroj al la redakcio bonvenaj. Ni recenzas nur ricevitajn eldonaĵojn iel rilatantaj al edukado aŭ utilaj en instruado.

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgiftekantoor: Antwerpen X 1 / 9 6 Jarkolekto 26 – trimonata

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktoro: Jozefo NEMETH

Vicredaktoro: Katalin SMIDELIUSZ

Kunlaborantoj: Stefan MacGILL, Johano KIRSCH, Francoise NOIREAU, Atilio ORELLANA ROJAS kaj Franz-Georg ROSSLER

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): E. Symoens, Putsesteenweg 151, B-2920 Kalmthout

Redaktejo: NEMETH Jozsef

H-8500 Papa, Kilian ltp. 75/9 IPR m~ -36-89-315-836 (hejma kun respondaparato) Presado:

Fiandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140, B-2000 Antwerpen, 8 -H32-3-234 34 00

— pàgina 2 del PDF —

ENHAVO

Stefan MACGILL: Edward Symoens 1915-1995 (nekrologo)………..–.-………. 1 Duncan CHARTERS: Mesaĝo…. okaze de la morto de Edward Symoens……. 2 Edward SYMOENS: La propedeŭtika valoro de Esperanto……………..:…-…–.- 3 Protokolo de la Komitatkunsidoj en Ovik (Raymond WYLLEMAN)………….- 5 Indeksoj por la jarkolektoj de IPR 1991-1995 (Jozsef NEMETH)……………– 10 Katalin SMIDELIUSZ: BEKunu, BEKdu, BEKtri, BEKkvar… (dua parto)… 16 30-a ILEI-Konferenco, 4-a Gimnazio de ILEI (aliĝiloj) 17 El la landoj kaj sekcioj sai ON AAA 24 Christian DECLERCK: Reage al 1/95 kaj 2/95 – Golden… EJ. 31 Ekzamenoj 1995 (Marija Belo$eviĉ, Ivan Bekavac-Basiĉ)…………………… 32 POK VIANOĤIDIO E E I E o 33 „Leterkesto”, „En la sekvaj numeroj aperos i A AA,

ESTRARO DE LA LIGO Prezidanto: d-ro Duncan Charters, 25 Elsah Hills Drive, Elsah, IL 62028-9750 Usono; tel. 1-618-374-2453, fakso: 1-618-374-5122. Internet: chartersQcsc1.prin.edu. Kunordigo, planado, rilatoj kun UEA kaj la movado, instruista trejnado. Sekretario: Marija Beloŝeviĉ, Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio. Tel. (385 1) 576092. Landaj sekcioj, membro-varbado, konferenca administrado kaj ne-faka programo. Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra ROrum pl. 455, SE-242 94 Hŭrby. Tel. (46 415) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro. Vic-sekretario: Prof. Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normnal Univ., CN-430070 Wuhan, Ĉinio. Azia agado, ekzamenoj en Ĉinio kaj Azio. Membro: D-ro Till Dahlenburg, Feldstr. 13, DE-19412 Brŭel, Germanio.Tel. (49 38483) 528. Ekzamenoj, faka konferenca programo. Metodikaj seminarioj. Membro: Brunetto Casini, Casella Postale 213, 1-56100 Pisa, Italio tel. 39 50/48 670, fakso 39 50/50 05 85 Membro: Mag. Atilio Orellana Rojas, Casilla de Correo 1428, AR-5000 Cordoba, Argentino. Konferencoj. Estrara komisiito: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings, MO 63136, Usono. Tel. (314) 869-2303. Eksteraj rilatoj, instruado de infanoj. Estrara komisiito: Zsuzsa Barcsay, Bem Rakpart 25/B, HU-1011 Budapest, Hungario. Tel. (36 1) 201-2342. Gimnazio de ILEI. Servoj al instruistoj, trejnado de instruistoj. Estrara komisiito: Stefan MacGill, Facan koz. 9/2, HU-2030 Erd, Hungario. Eldonado Observanto (UEA): Renee Triolle, Bello Bauco, Chemin de la Civade Verde F – 77160 Provins, Francio

Edward Symoens 1915-1995

Ni bedaŭras anonci la morton de nia plurjara prezidanto kaj liga motoro, s-ro Edward Symoens. Dum 65 jaroj da esperantisteco li persiste agadis, precipe en la kampoj de informado, edukado kaj la eŭropa integriĝo.

Naskiĝanta en 1915 en Austin Texas kaj profesie laborinte dum tridek jaroj en Afriko kiel lernejestro kaj eduka gvidanto, li portis transnacian vidpunkton al ĉiu sia entrepreno. Tio trovis konkretiĝon en liaj ILEI-jaroj en ripetaj provoj kunordigi inform-kampanjon pri la divers-specaj pedagogiaj valoroj de E-o, samtempe en pluraj landoj, kun simultanaj aliroj al eduk-ministerioj. 0 – : 3 El tiu strebado fontis pluraj tre utilaj inform-dokumentoj, aperintaj en Esperanto, la angla, franca, flandra kaj itala, kaj la daŭre kompletigata bibliografio de disertacioj pri E-o kaj interlingvistiko, unue aperinta en 1989.

S-ro Symoens iniciatis nacian radiokurson en Flandrio en 1946, poste en Afriko (1947-75) li helpis krei esperantajn grupojn en Zairio kaj Ruando. Reveninte, li plonĝis en la landan agadon, ĝuste kiam Flandra E-Ligo estis reorganizanta sin kaj starigis la konatan E-domon en Frankrijklei (Antverpeno), kie nia IPR estas presata. Li prezidis FEL de 1979 ĝis 1984 – kio inkluzivas la sukcesan okazigon de UK en 1982. Li restis vic-prezidanto de FEL ĝis 1990, kiam li iĝis ĝia honora prezidanto. UEA nomis lin honora membro en 1993, laŭ iniciato de ILEI, kies honora membro li iĝis en la pasintjara konferenco en Ovik. Transpreninte la vic-prezidantecon de ILEI en 1985, la estraro tiam evitis timatan hiaton pro la forpaso aŭ retiriĝo de pluraj el ĝiaj tiamaj aktivuloj. Post prezidantiĝo en 1987, tre baldaŭ li skizis novajn celojn, gvidliniojn kaj laborplanojn, kiuj ankoraŭ nun forte influas la ligan funkciadon. Konkretaj atingoj responde al tiuj celoj videblis en formo de ekzamenaj kaj instruistokursaj relanĉoj kaj aro da novaj eldonaĵoj. S-ro Symoens havis proksimajn ligojn tra la propra landa agado al UEA; li laboris por ripari la siatempajn vundojn inter la du instancoj, por trovi akcepteblan formon de kunekzisto kaj kunlaboro, tenante tamen por la Ligo plenan sendependecon kaj identecon. Akcepto ĉe UEA, ke ILEI prizorgu la realigon de ĝia eduka programo kun disponigo de la respondaj financaj rimedoj reprezentis solidan atingon de ILEI sub lia gvido.

Eble la plej produktiva kaj bonetosa estrarkunsido de la tuta periodo estis tiu en februaro 1991 ĉe la familia hejmo Symoens en Kalmthout. Tiam ni povis mem konstati la imponan bibliotekon kaj laborĉambron kun bretaroj da zorge ordigitaj dosieroj kaj dokumentoj – la nervocentro de lia senlaca agado. Niaj

IPR 96/1 e 1

— pàgina 3 del PDF —

membroj certe memoros lin skrupula leter-respondanto, facile alirebla, ĉiam pacienca, preta aŭskulti, samtempe grandvizia kaj persiste laborema.

Por mi persone, estis agrable, facile kaj instige servi kiel vic-prezidanto en lia estraro; atesto je tio estas samdirekta daŭrigo en la gvida stilo kaj celaro de la Ligo en la posta deĵor-periodo. Lia influo sentiĝos en la pluiro de la Ligo, kiel ankaŭ lia memoro ĉe ĉiu, kiu konis lin kaj laboris kun li.

ILEI esprimas sinceran kondolencon al liaj familianoj.

Stefan MacGill MESAĜO DE LA PREZIDANTO DE ILEI

okaze de la morto de Edward Symoens

Nome de la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI), necesas ke mi kontribuu kelkajn vortojn al la honorigado de la meritoj de nia ĵus forpasinta kolego.

Edward Symoens ĝis la morto estis konata kiel klarvida kaj dediĉita kunlaboranto en la antaŭenigo de la instruado de la internacia lingvo Esperanto. Dum sia servado kiel Prezidanto de ILEI, li rekonis la esencan rolon de la celoj de la Ligo en la progreso de la tutmonda E-movado. Tio motivigis lian sukcesan reproksimiĝon de la Ligo al UEA kaj la sekvan pli intiman kunlaboron kun UEA en la reciprokaj celoj de la du organizaĵoj. Li ne serĉis por si gloron, sed rekonis talenton en aliaj kaj per sia afabla, diplomatia kondutmaniero kuraĝigis kaj apogis ĉiun laŭcelan labordecidon. Sian klerecon kaj inteligenton li montris interalie per modela verkado, kiu inkluzivis gravan plurlingve eldonitan studon pri la pedagogia valoro de la instruado de Esperanto en la lernejoj.

Gis la morto li servis al ILEI kiel komisiito aŭ reprezentanto en diversaj funkcioj, ekzemple montranta dum multaj jaroj la fidon de la membraro kiel estro de la kandidatiga komitato por oficoj de la Ligo. La meritoj de lia laboro por ILEI motivigis la antaŭnelongan rekonon de liaj kontribuoj kiam li nomiĝis kaj akceptiĝis kiel Honora Membro de la Ligo.

Edward Symoens multe mankos al ni ĉiuj, tamen la inspiro de lia ekzemplo kaj liaj konkretaj atingoj por plibonigi la mondon kaj la homajn rilatojn ne povos perdiĝi al ni. Restos porĉiame tio, kion li alportis al ILEI kaj al la mondo, ĉar lia ekzemplo ŝanĝis pozitive la vivsperton de la multnombraj personoj kaj organizaĵoj, kiuj havis la privilegion profiti de lia morale fidinda karaktero, larĝvida pensado, pacema kunlaborado, sincera amo al la homaro kaj persona amikeco.

Duncan Charters, Prezidanto, Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj

Dum la funebra ceremonio, en la nomo de ILEI la mesaĝon laŭtlegis Marija Beloŝeviĉ, sekretario de la Ligo.

2e IPR 96/1

TEKSTO El LA MEMORKARIO PRI EDWARD SIMVEMS;

„Edward, ni konis vin kiel homon, kiu havis tre bonajn rilatojn kun centoj da amikoj en la Esperanto-movado, sed precipe ni konis vin kiel homon laboreman, neniam lacan. Plukonstrui tion, kion vi iniciatis, estos sendube por vi la plej bela donaco. Tion ni promesas, Edward, tutkore. Dankon pro hio, kion vi faris por ni.

dankon pro tio, kion vi instruis al ni.”

Edward Syimoemns La propedeŭtika valoro de Esperanto

12 En periodo, kiam la mondo vaste malfermiĝas, komunikado ne estas superflua lukso, sed nepra neceso. Lingvolernado sin trudas al ĉiam pli da homoj, sed ĝis nun la rezultoj de tiu instruado, laŭ plej diversaj enketoj kaj atestoj, tute ne estas evidenta nek kontentiga. Kial ne iri tute novan vojon, eĉ se tiu ŝajnas al multaj homoj nekutima, eĉ revolucia?

Ni bezonas lingvo-paradigmon, lingvo-modelon, kiu konsistigas enkondukon laŭgradan al ĉiuj esencaj gramatikaj, morfologiaj kaj semantikaj elementoj, al ĉiuj t.n. „universalia”, „esentialia” (latinaj vortoj por universalaj trajtoj, ecoj, karakterizaĵoj; la esencaj ecoj, elementoj) uzeblaj en plej multaj lingvoj.

Ĝis antaŭ nelonge, oni konsideris la latinan – prave – kiel enkondukon al precipe la modernaj latinidaj lingvoj kaj al universala pensmaniero. Pro diversaj ecoj, ĝi helpas la gelernantojn kompari, dedukti, analizi, rezoni kaj liberiĝi el la pensmaniero de la gepatra lingvo.

Bedaŭrinde, la latina estas tre malfacila lingvo, regebla nur de limigita grupo de intelekte plentalentaj kaj motivitaj lernejanoj, kaj ĝi ne alportas solvon al la praktika komunika problemo. Pro tio kaj eble pro aliaj motivoj, ĝi multlande malaperis el la instruprogramoj, aŭ ĝia instruado estis reduktita al nur kelkaj horoj semajne, kiuj tute ne sufiĉas por ke ĝi ludu sian antaŭan edukan rolon. La tuja lernado de modernaj lingvoj anstataŭas, sen alia preparo, tiun de la latina.

222 Ni do bezonas alian paradigmo-lingvon, kiu kombinas la edukajn ecojn de la latina kun la postuloj de la moderna socio, kiu pro sia simpleco kaj relativa facileco (i.a. la foresto de senutilaj gramatikaj esceptoj) estu alirebla ankaŭ al malpli talentaj lernejanoj kaj aldone posedu la saman esprimkapablon kiel aliaj lingvoj.

Tia lingvo ekzistas: la internacia lingvo Esperanto, kiu dum sia pli ol centjara ekzisto plene maturiĝis en la sino de internacia diaspora komunumo

IPR 96/193

— pàgina 4 del PDF —

kaj laŭ natura, socia vojo evoluis de lingvoprojekto al aŭtonome funkcianta, vivanta kaj evoluanta lingvo, instrumento de supranacia komunumo.

Ofte ĝi estas nomita „la moderna latina”, aŭ la „demokrata latina” kun referenco al la duobla rolo kiun dum multaj jarcentoj ludis la latina lingvo kiel neŭtrala translima „lingua franca” kaj KIEL ENKONDUKO AL LA LERNADO DE ALIAJ LINGVOJ. („Demokrata” kompreneble ne aludas pri la tavolo de intelektuloj, kiuj dum kelkaj jarcentoj uzis la latinan, sed pri la ebleco por pli larĝaj homgrupoj lerni kaj regi Esperanton nuntempe, laŭ niaj demokrataj konceptoj).

23 La fakto ke antaŭa lernado de Esperanto plifaciligas la postan lernadon de aliaj lingvoj, kiel faris la lernado de la latina, konsistigas la propedeŭtikan, t.e. la preparan, inican, enkondukan valoron de la Internacia Lingvo por poste elekti kaj lerni pli facile aliajn lingvojn.

Jam de multaj jardekoj instruistoj intuicie malkovris ĉi tiun kvaliton kaj diversloke kaj diversmaniere organiziĝis eksperimentoj por science pruvi tion. Esperanto estas „travidebla” lingvo, kvazaŭ rentgeno-foto, en kiu ĉiuj konsistigaj kategorioj, elementoj videblas, konkretiĝas: la tempo de la verboj, la gramatikaj kategorioj, la rilatoj inter la vortoj, la funkcioj en la frazo. Tiu „travidebleco” ne ekzistas en etnaj lingvoj, almenaŭ en la plej multaj.

La infano pere de Esperanto do senpene lernas kio estas substantivo, adjektivo, adverbo, preterito, ktp., ĉar ĝi vidas ilin dank’ al la karakterizaj kaj senesceptaj finaĵoj. Kiam la nocioj „substantivo”, „adjektivo” k.a. estos klare gravuritaj en la memoro kaj komplete asimilitaj, la lernanto pli facile povos ilin uzi en aliaj cirkonstancoj, en la studo de aliaj lingvoj, eĉ de la gepatra lingvo.

Dank’ al la tekniko de kunmetado kaj derivado, kiujn la gelernantoj povas kaj devas grandskale apliki en Esperanto, ili eklernas malkovri semantikajn rilatojn inter la vortoj, eĉ se en la propra gepatra lingvo neniu simila rilato ekzistas; ili do akiras pli intiman komprenon pri la vortfarado kaj la vortsignifo. En multaj lingvoj la sama tekniko ekzistas, sed ĝi preskaŭ ĉiam estas kaŝita, ne tuj videbla, rekonebla.

Esperanto estas bonega enkonduko ankaŭ en la „internacian” vortaron por la studo de etnaj lingvoj pro la fakto ke la radikoj estas kiel eble plej internaciaj, ĉerpitaj el multaj kaj diversaj lingvogrupoj.

Pro la fakto, ke Esperanto estas lingvo kiu pe n s i g a s, ĝia studado disvolvigas aliajn, pli ĝeneralajn kapablojn: la kapablon observi, pripensi, rezoni, kompari, analizi, kunmeti, indukti, dedukti… Ĉi tiuj rapide disvolviĝantaj kapabloj utilas ankaŭ dum lernado de aliaj lingvoj; ili do estas transportataj ankaŭ al novaj lernsituacioj.

«192 Ni tamen ne troigu! La propedeŭtika signifo de Esperanto estas reala, sed ligita al la kompetenteco de la instruistoj, la kvalito de la uzitaj metodoj kaj

4 e IPR 96/1

lerniloj, kaj precipe la pozitiva sinteno kaj diligenteco de la gelernantoj mem kaj ilia motivado, lernvolo. Kia ajn estu la relativa facileco kaj la efektiva propedeŭtika valoro de Esperanto, temas pri kompleta lingvo, kiun oni povas komplete asimili kaj plene regi NUR per serioza studado, ekzercado kaj uzado.

Rimarko: Kiu interesiĝas pri ĉi tiu temo, trovas pli da informoj, i.a. bibliografion de 157 titoloj en la verko: Edward Symoens: Al nova lingvopolitiko: la propedeŭtika valoro de Esperanto. Eldonita ĉe Universala Esperanto-Asocio, Rotterdam, 1992., aŭ en la franca versio: Apprendre des langues etrangeres. Nouvelle approche a la valeur propedeutique de l esperanto. Eldonita ĉe Flandra Esperanto-Ligo, Antverpeno, 1994

Edward Symoens 1

INTERNACIA LIGO DE ESPERANTISTAJ INSTRUISTOJ Protokolo

de la Komitatkunsidoj en Ovik, Finnlando 30-a de julio – 3-a de aŭgusto 1995

1. Enkonduko

1.1. La sekretariino, Marija Beloŝeviĉ (M.B.), klarigas la voĉdonsistemon. Ĉeestas 29 voĉdonrajtuloj el sume 53 komitatanoj. e Post interveno de s-ino C. Dazzini estas decidite (jes: 20; ne: — ; sindeteno: 8) ke la itala delegito rajtas voĉdoni por San Marino.

1.2. La propono pri la protokolanto (Raymond Wylleman, Belgio) estas akceptita unuanime. e Rimarkoj pri la protokolo 1994: Hans ten Hagen (NL) proponas ke oni prezentu ĝin por aprobo. Julian Hernandez Angulo (Kubo) petas ke ĝi ne estu legata komplete, ke ĝi estu nur aprobata. e S-ino Raita Pyhili (SF) petas liston de la taskoj de sekciestro. e Bertil Andreasson (S) proponas ke oni aperigu la protokolon 95 en IPR. Lo

1.3. Oni konsentas, pli frue komenci la komitatkunsidojn, je la 13 h. e Pri la protokolo ’94: Ĝi troviĝos en la kunvenejo por antaŭa surloka legado antaŭ la sekvanta kunsido. e Stefan MacGill (smg — H) disdonas la raporton pri eldonado.

1.4. Starigo kaj konfirmo de necesaj komisionoj kaj laborgrupoj: e$ pri elektoj: E. Symoens (B) kaj Ana Montessinos de Gomis (GB) restu por la konstanteco, e pri rezolucio 1995, sendota al Unesko, 9 pri la propedeŭtika valoro de E-o: ĝenerala akcepto de laborgrupo: Dorothy Holland (USA), Nora Moerbeek (NL), Raymond Wylleman (B).

IPR 96/1e5

— pàgina 5 del PDF —

1.5. Protokolo ’94: R. Moerbeek (protokolinto) parte indikas la tro multajn erarojn. Poste la protokolo ’94 tamen estas aprobita. S-ino van der Horst (NL) proponas aĉeti printilon por la ILEI sekretariejo por faciligi kaj plibonigi la sekretarian laboron.

2. Raportoj

2.1. Raporto de la sekretariino: nur 10 enketiloj revenis; 793 anoj, 36 sekcioj. La raporto, voĉlegita de M.B., estos sendata al la sekciestroj kune kun la protokolo ’95 kaj koncize aperos en IPR. Hans ten Hagen kaj Rob Moerbeek (NL) proponas ke estonte aperu la raporto en IPR antaŭ la konferenco. M.B. konsentas, kondiĉe ke IPR regule aperas. e S-ino C. Dazzini esprimas sian bedaŭron pri la agado en 1994.

2.2. Raportoj de la komisiitoj.

– pri eldonado: [pri tio raportis smg, la koncernuloj ricevis ĝin]

— Juna amiko: smg emfazas ke la ĵurnalista asocio TEĴA okazigis enketon, en kiu nur du fakaj revuoj estis taksitaj bonaj: Juna amiko kaj IPR. Notindaj abonnombroj por JA: Brazilo: 99, Italio: 59. Li substrekas ke ĉiu eŭropa abono signifas ke 3 ĝis 4 abonoj povas esti sendataj al nepagipovaj landoj (= subvenciaj abonoj). S-ino Charlotte Kohrs (USA) skribe promesis enhavan kunlaboron en ĉiu numero, plus financan subtenon. Bertil Andreasson rimarkigas ke la deficito de 25 99 (ne nur 10 96) havas radikojn en antaŭaj jaroj.

Rimarkoj/Komentoj: € Se ĉiu lernejo aĉetus J.A.-n po lernanto, tiam eblus elekti la plej avantaĝan tarifon. e Smg klarigas la redaktorajn la problemojn de Internacia Pedagogia Revuo kaj la nunan solvon, kaj priskribas la personecon de la nova redaktoro Jozefo Nemeth. Li alvokas al «freŝaj», valoraj artikoloj. e Tendaraj tagoj: La vendo de la restanta stoko estas pura gajno. e Kunvojaĝu: La verko de Paŭlo Gubbins portas prestiĝon al ILEI, sed bedaŭrinde neniun gajnon. «Teorio kaj praktiko de lingvo-instruado: ne bonaj financaj perspektivoj; tamen subvenciata. e Kantoj kaj fantaziaĵoj por infanoj: estas unu el la malmultaj tiaspecaj eldonaĵoj en Esperantio. Mendoj eblas rekte ĉe ILEI en Budapeŝto: la sendkostoj inkluzivas kaj pagojn oni faru ĉe UEA-konto nome de ILEI. Eblaj estontaj verkoj prezentiĝas. La aplaŭdo de la ĉeestantaro signifas „tre dolĉa komento”, konkludis smg.

pri Unesko: M. B. raportas: Nia reprezentanto ĉe Unesco estas F. Lo Jiacomo (F) kaj li regule informas pri la kontaktoj kaj partopreno en la kunsido de UNESCO. S-ino C. Dazzini intervenas por prezenti la italan projekton Fundapax kiu ricevis Unesco-subvencion.

La komisiito pri lernejaj konkursoj, S-ro Gĉza KURUCZ, meritas apartan gratulon pro la modela agado. Raporto en IPR.

2.3. Raporto pri januaro-junio ’95: M.B.: ĝi aperis parte en IPR 95/2.

6 e IPR 96/1

T

e Eŭropa E-Kongreso en Parizo dum Pentekosto: ILEI-kunsido kun 42 partoprenintoj daŭris 55 minutojn. (!) e ILEI-estrarkunsido en Hamburgo (IPR 95/2) e korespondado, ekzameno – raporto M.B. e”Eventoj” aperigas novaĵojn pri la ILEI-agado e Gvidlibro por ekzamenoj: UEA decidis pagi la kostojn; ILEI prizorgu la enhavon; ankoraŭ duboj pri la supera ekzameno.

e Rimarko: s-ro L. Mee (GB) opinias ke la regularo de la ekzamenoj publikigendas, eventuale en IPR.

3. Financoj

3.1. Financa raporto “94: aldono 2 — Hans ten Hagen faras kelkajn librotenajn demandojn al kiuj Bertil Andreasson respondas kontentige. Temas i.a. pri la valoro de la librostoko.

3.2. Post la voĉlegado de la raporto de la kontrola komisiono la ĉeestantoj ĝenerale akceptas la financan raporton. Notindas la sindeteno de la kasisto.

3.3. Financa plano ’95: B. Andreasson opinias ke ne plu utilas, la okan monaton, pridiskuti financan planon por la jaro 95, precipe ĉar ne estas/-os grandaj eventoj. Li mencias la UEA-subvencion de 3000 NLG. La sekcioj estas petataj pli akurate pagi la membrokotizojn al la kasisto, kiu memorigas la pagdaton de la 31-a de marto. 9 La konteltiroj de UEA malfrue alvenas ĉe la ILEI-kasisto kaj ankaŭ neklaraj mencioj pri pagoj. Oni atentu pri tio.

3.4. Membrokotizo: 20 NLG, ankaŭ por 1996, ĉar granda(j) salto(j) ne estas antaŭvidebla(j) en la proksima estonto. 9 Smg intervenas, dirante ke tiom longe ke la laboro estos farata de volontuloj, la kasisto pravas sed alie oni tamen pripensu altigon de la membrokotizo. Tiam estos ankaŭ utile paroli pri apartaj kotizoj jam pridiskutitaj en la estraro: por (mal)junuloj, senlaboruloj,

handikapuloj… 3.5. Propono financa plano ’96. B.A. prezentas la buĝeton: Rimedoj SEK Kostoj SEK membrokotizoj 52000 IPR 45000 libroj OJ afranko/tel. 5000 koleghelpa konto 500 presaĵoj, kopiado 4000 fond. Szerdahelyi 500 estraro 14000 konferenco 2000 honorarioj 9500 kompenso UEA 13000 Juna amiko (nete) 5000 eldonado (nete) 10000 bankkostoj 500 ekzamenoj (nete) 4000 kotizo UEA 2000 interezo 5000 Azia agado 1000 donacoj 1000 lukostoj 2000 88500 88500

IPR 96/1 97

— pàgina 6 del PDF —

e B.A. rimarkigas ke eblas pagi al Flandra Esperanto-Ligo en Antverpeno, ĉar ILEI tamen devas pagi por IPR al Grafika Centro.

3.6. ILEI-fondaĵoj kaj kasoj: B.A. informas pri la fondaĵo Erika Linz (Vieno), starigita en Lokarno 1973, celanta subvencii junajn e-istojn: ne estas la propraĵo de la ĝenerala ILEI-kaso, ĝi troviĝas en speciala kaso.

Pri fondaĵo aŭ kaso: la estraro decidu ĉu estas ekzamena, konferenca, ĝenerala, eldona, ktp. fondaĵo aŭ kaso.

4.Trijara laborplano por 1995.97

La sekciestroj ricevis ĝin. [Ĝi aperis en la 95/3-a numero de IPR)

Voĉlegado, diskuto, akcepto: por: 24; sindeteno: 5.

5. Plano por 1995: laŭmonata kun respondeculoj

6. Funkciuloj

6.1. Elekto-komisiono: vidu 1. 4. Ŝangoj en la estraro : Pro nesufiĉa kvorumo en Seŭlo 1994, tiu temo nun staras sur la tagordo. e S-ino Montessinos prezentas la elirantojn: Prof. R. J. Glossop, D-ro So Jinsu, Prof. Zhang Danchen; e /a novajn kandidatojn: Brunetto Casini, Italio; Atilio Orellana Rojas, Argentino; Marin Bacev, Bulgario; e rekandidatas: R. Glossop kaj Zhang Danchen. e Rezulto de la elekto:

M. Bacev 11 voĉoj B. Casini 245 Zhang Danchen 167

R. Glossop 10

A. Orellana 24X

? Elektiĝis: B. CASINI, ZHANG DANCHEN, A. ORELLANA ROJAS.

9 R. Glossop elektiĝis kiel estrara komisiito. Taskojn la estraro dividos poste.

6.2. La listo de sekciestroj kaj reprezentantoj en IPR aktualiĝos, Japanio aldoniĝos.

6.3. F. Lo Jiacomo estas la reprezentanto ĉe Unesko, d-ro Maŭro La Torre (Italio), komisiito pri terminologio.

7. Honoraj Membroj

La estraro proponas nur unu kandidaton: S-ro E. SYMOENS. La 26-an de junio 1995 s-ro E. Symoens skribe akceptis esti kandidato. Unuanime akceptita.

8. Novaj Sekcioj — Perspektivoj pri Aŭstralio.

9. Regularoj

9.1. Konferenca regularo: kopii tiun de UEA, la organizanta sekcio nepre havu ĝin. Menciindas: se estas deficito, tiun kovru ILEI. Kotiza limo estu proponita al la organizanta sekcio. Komisiono preparos regularon prezentotan en 1996. Proponas kunlabori: Zsuzsa Barcsay, Atilio Orellana kaj Mila van der Horst. 9 Demando: Kiel estas farita la kontrolo de la librotenado de la organizanta sekcio? – B.A. faras tion (kaj antaŭvidas ioman profiton por ’95). e

8 e IPR 96/1

Sugesto de Nora Moerbeek (NL): Starigi konferenco-estraron apud la asocia estraro, kiel ĉe LIBE.

9.2. Elekto-regularo: e S-ro E. Symoens jam proponis sin por prepari ĝin por la konferenco ’96. e S-ro L. Mee volas kunlabori en necesa ĉiujara „forumo”. 9 S-ino C. Dazzini mencias ke ŝi posedas la statuton. Sekvas diskuto, i.a. pri San Marino. 9 Smg intervenas : oni ne hodiaŭ pridiskutu la sidejon.

9.3. Regularo „La plej aktiva Landa Sekcio (L.S.)”: Rimarkoj: Hans ten Hagen proponas ŝpari ĉiujare sumon por pagi la premion = nova kaso. e Ni bone konu la agadon de la sekcioj. e La sekcioj preparu jaran superrigardon kaj sendu ĝin al M.B. e B.A.: Tia intersekcia konkurso estas malfacila pro la kriterioj. e Zs. Barcsay: Ne «la plej bona» pro la malsamaj situacioj. e Julian H. Angulo: Kiu elektas la plej aktivan L.S.? e Sekvas konfuza diskuto pri la demando ĉu daŭrigi aŭ ne? Tamen estas decidita (3 sindetenoj) dum la venontjara komitatkunsido oni decidos ĉu voĉdoni en ’96. e La sekcioj sendu la necesajn raportojn al la sekretario.

10. Postaj konferencoj kaj aliaj pedagogiaj aranĝoj

10.1. Ĉeĥio, 1996: loko: TABOR, 90 km for de Prago. Kontaktoj kun TILIO, kiu organizos; la kongresejo trovigos apud la logejoj; kontrakto estu subskribita aŭtune; por ĉiuj 40 personoj estos l respondeculo; la prezo ne estos tro multekosta. e S-ino Dazzini: Ĉu ekzistas en tiu loko iu faka grupo pri instruado, eduksistemo…? e Temo: Estos ankaŭ la temo por la Tago de la Lernejo. El la temoj proponitaj estas elektita (1 sindeteno): «Rimedoj por bona lernado kaj memlernado de E-o.» e Rimarko: ni planu starigi laborgrupojn, ekz. „Mazi-uzantoj, ktp.

10.2. Aŭstralio, 1997: loko: Max Wearing prezentas la 3 eblecojn:

1) Southport, Qeensland: taŭga ejo, sed pro la loka lerneja programo, la ILEI- konferenco estu antaŭ la UK, 2) apud la rivero Mary, kun eblecoj konatiĝi kun la enlanda faŭno, 3) Adelajdo, 80 km sude de A.: pli interesaj prezoj (2/3 de Southport), jam provizora kontrakto. e Ĝenerale: la vivkostoj estas duono de tiuj en Finnlando. Temo estu proksima al „Multkultura Aŭstralio en multkultura mondo».

10.3. Postaj konferencoj: 1998: Francio (ne en Parizo) Ni decidos dum la venontaj jaroj. 1999: Germanio

10.4. Internaciaj metodikaj seminarioj (IMS): En 1991 estis la lasta, bedaŭrinde. e La hungaroj sentas la bezonon pri IMS por la propraj studentoj. e Propono: 1997 en Hungario. 1996: Ĉinio 9 Nederlando, HEERLEN, 15-17-a de marto 1996. e Rimarko: Regiona IMS estas interesa por kontakti pli da homoj.

10.5. Gimnazioj: Gimnazioj estas daŭrigindaj (Zs. Barcsay kaj B.A.). 9 Julian H. Angulo: La kongreslando varbu enlandajn partoprenantojn por la gimnazio. e Oni pli praktike aranĝu fakajn metodikajn momentojn. e Barcsay: La

IPR 96/199

— pàgina 7 del PDF —

nederlanda asocio subvencias la partoprenantojn. Ŝi alvokas aliajn sekciojn fari la saman. e Oni aranĝu lingvan kurson apud la gimnaziaj fakoj. 9 Smg: Antaŭvideblas pli multnombra ĉeesto en le gimnazio en Ĉeĥio. 9 Mee: La plej bona loko por komencantoj-kursoj estas Grĉsillon, Francio. e Max Wearing ne komprenas kial mankas varbaj agadoj de UEA kaj de ILEI okaze de la kongresoj. Tio tamen devus rezulti en kresko de kursanoj. e M. B. emfazas ke mono estas la ĉiama problemo. l. Rilatoj kun aliaj E-organizaĵoj

11.1. UEA: M. B. atendas proponojn. Ĉar la nova prezidanto de UEA diris ke instruado estu je la unua loko, oni esprimas la deziron ke de tie venos nova vento.

11.2. Propono: A. Ritamaki proponis al la TEJO-estraro elekti komisiiton pri infanoj, kiu estu ligo inter niaj du asocioj. e Danio petis ILEI venontjare organizi la seminarion. Hans ten Hagen kredas ke TEJO povus instigi gejunulojn por partopreni en la Gimnazio.

11.3. LIBE 1996 estos en Ĉeĥio. M. B. kontaktos Rob Moerbeek pri ebla ekzamensesio dum la UK en Prago. Ni esploru pri aliaj eblecoj por kunlabori.

11.4. JEI. S-ino van der Horst: Mazi, apud la lernado, povas esti uzata varbcele. Oni sciu la spertojn pri la uzo de la vidbendo.

11.5. Aliaj fakorganizoj: Internacia Traduk-Reto pere de Esperanto (Jarlibro p. 67.) invitas instruistojn kunlabori. Geonkloj Esperantistaj (Jarlibro p. 75.) e ILEI provos starigi kontaktojn kun aliaj E-organizoj, kiuj okupiĝas pri edukado.

11.6. Esperanto-centroj: mondonacoj petitaj: estu kunlaboro kun Kaunas (Litovio), Estona E-Instituto (s-ro Hromov).

12. Ceteraĵoj

-Alvoko por aboni „Eventoj“ en kiu aperas informoj pri ILEI, pri Mazi…

Raymond Wylleman Aug. Vermeylenstr. 65., BE-8400 Oostende,Belgio

INDEKSO POR LA JARKOLEKTOJ DE IPR 1991-1995

) (Indekso 1980-90 aperis en numero 1/91) 1. ANDREASSON: Evoluo de la membraro de ILEI 1984-1990 91/2. p.38-39.

2. ANDREASSON, Bertil: Financa raporto 1991 92/2. p.27-28.

3. ANDREASSON, Bertil: Financa raporto de ILEI por 1990 9172. p.36-37. 4. ANDREASSON, Bertil: Financa raporto pri 1992 93/2. p.34-36.

5. ba/smg: Buĝetoj de ILEI: 1991-1993 92/3. p.40.

6. ba: Fondaĵo Szerdahelyi 91/1. p.36.

7. ARNAUDOV, Petko: Leciono pri Matematiko 92/3. p.24-28.

8. BARANDOVSKA: Enkonduka lemolibro de interlingvistiko 95/1. p.12-15. 9. BARANDOVSKA-FRANK: Methodus Lingvarium Novissima 93/2. p.1-7. 10. BARCSA Y Zsuzsa: La 3-a Gimnazia Semajno de ILEI 95/4. p.3-5.

11. BARCSAY, Zsuzsa: Plurlingvismo, najbara dulingvismo… 9172. p.39-40. 12. BARCSAY, Zsuzsa: 9-a Internacia Metodika Seminario 9172. p.11-13.

10 e IPR 96/1

T

. BARCSAY, Zsuzsa: Internacia kaj amikeca 92/3. p.11-13.

. BARCSAY, Zsuzsa: Invito al la ILEI-Gimnazio 91/4. p.19-20.

. BARCSAY, Zsuzsa: Konferenca kaj Gimnazia Komuniko 92/1. p.29-30.

. BARCSAY, Zs.: Tekstoprilaborado por elformi produktivajn komunikajn kapablojn 93/4. 5-12.

17. bzs: Deka Intenacia Metodika Seminario en Estonio 93/4. p.17-18.

. BELOŜEVIĈ, Marija: ILEI kunsidis en Hamburgo 95/2. p.33-34.

. BELOŜEVIĈ, Marija: Landaj sekcioj de ILEI en 1992 93/3. p.24-25.

. BELOŜEVIĈ, Marija: Landaj sekcioj de ILEI, raportoj 92/3. p.29-31.

. BELOŜEVIĈ: Novaĵoj de la 78-a UK kaj 27-a ILEI-konferenco 93/3. p.17.

. mb/smg: Kalendaro de pedagogiaj aranĝoj por 1994 93/4. p. 16.

. mb: Ekzamenoj, UEA estrarkunsido, Tago de la Lernejo 95/2. p.28-29.

„ BIJLEVELD, May: Instruu paroli! 92/2. p.14-15.

. bis: Buĝetoj ILEI; kurantaj novaĵoj; IPR en 1992 91/4. p.34-36.

. BISHOP, Jennifer R.: EKPAROLI

. BLANKE, Detlev:

. BORMANN, Werner: Inte. Kongr. de Instruistoj pri Fremdlingvoj 94/1-2. p.38.

. BOURLOT, Carlo: Raporto pri la enkonduko de la I.L-o en italan bazan lernejon 94/3. p.21-32.

. CHARTERS, Duncan: Intensiva kurso por instruistoj 92/4. p.17-18.

. CHARTERS, Duncan: La propedeŭtika valoro de Esperanto 95/2. p.1-3.

. CHARTERS, Duncan: Mesaĝo por 1994 kaj plue 93/4. p.1-4.

. CHARTERS, Duncan: Raporto pri la kongresa temo de UK 93/3. p.20-23.

. CHARTERS, Duncan: Salutmesaĝo al la 28-a Konferenco de ILEI 94/3. p.1-5.

. CHARTERS, Duncan: Salutvortoj… por la Finnlanda Konferenco 1995 95/3. p.l.

. CHARTERS, Duncan: Trejnado por E-instruado: kio plej gravas? 93/1. p.1-11.

. CORSETTI, R., TAESCHNER, T.: Kiel trilingva infano lernas distingi inter lingvoj 92/3. p.1-10.

. DAHLENBURG,

. DAHLENBURG, Till: SZANSZER: Teorio kaj praktiko de lingvo-instruado (rec.) 94/4. p.26-28.

DORR, Josef: Baza vortprovizo de E-o cele al instruado 94/1-2. p.21-25.

. ERTL, Istvan: Recenzo. $2/1. p.21-23.

. es/smg/mj: Arbara etoso stimula por labor-kolektivo 91/1. p.26-28.

. FEHER Miklos: Instruado per poemoj 95/4. p.15.

. FETTES, Mark: Monda Kunagado stimulas edukadon 93/1. p.29-30.

. FISCHER, Rudolf: La ĵusa enkonduko de fremdlingva instruado en la elementajn lernejojn de Gemanujo… 91/3.

. FORSMAN, Lars:

. FRANK, H.- BARANDOVSKA, V.: Lermplifaciligo pro antaŭmetitaj lingvokursoj 91/4. p.11-15.

. FRANK, Ines: Lingvo-Orientiga Instruado en Oberndorf… 95/4. p.17-18.

. MacGILL, Stefan:

. MacGILL, Stefan:

«. MacGILL, Stefan:

„ MacGILL, Stefan:

. MacGILL, Stefan:

. MacGILL, Stefan:

. MacGILL, Stefan:

. MacGILL, Stefan:

. MacGILL, Stefan:

. MacGILL, Stefan:

. MacGILL, Stefan:

. MacGILL, Stefan:

„MacGILL, Stefan:

. MacGILL, Stefan:

. MacGILL, Stefan:

. MacGILL, Stefan:

. MacGILL, Stefan:

Aktoj de la Internacia Lingvistika Kongreso 92/1. p.l7.

Till: Densa programo en bonetosa nordo 91/3. p.l1-2.

p. 17-22. Karlskoga komunikas 91/4. p.24.

Aserti sed ne forkuri (repliko). 92/2. p.33-34. Demandoveke tra la Manifesto 91/1. p.23-24. Ekzamenoj atingas kvin kontinentojn 91/1. p.29-32.

La novaj labororganoj de la Ligo 91/3. p.9-11.

Instruista trejnado nia prioritato 92/4. p.1-3.

La aŭkcio: simpla aŭskulta kompreno 95/3. p.16-19.

La debato pluiras – sed unuflanke 92/4. p.31-33. Manifesto sub lupeo 9172. p.30-34.

Nova ondo de lemolibroj 94/4. p.1-4.

Nova prezidanto, Kontrakto kun Eventoj 93/3. p.18-19. Pesi du jarojn – de Voss ĝis Valencio 93/4. p.23-28. Protokolo de la ekzamenoj 1989-91 92/1. p.26-28. Raporto pri la estrarkunsido..(marto 1993) 93/1. p.30-35. Sed kia estas la mondo de lingvoj? 91/1. p.21-22.

Skemo por la intensiva kurso por instruistoj92/3. p.21-23. Tri tabuaj demandoj 91/4. p.1-7.

Tubero en numero kaj fermaj vortoj 94/3. p.36.

IPR 96/1 e 11

— pàgina 8 del PDF —

66. smg/km: Novaĵetoj, Recenzoj, Ekzamenoj, Kalendareto 93/3. p.32-34.

67. smg/sm: SMIDELIUSZ, Katalin, Ĉu vi aŭdis, ke… (Recenzo) 93/2. p.24.

68. smg: (trad.) Lingvo-politiko en tri aziaj landoj 92/2. p.16-17.

69. smg: BULTER, Montague C.: Step by Step in Esperanto (recenzo) 92/3. p.34.

70. smg: Celaro por Internacia Pedagogia Revuo 94/4. p.33-34.

71. smg: Edukado por la 21-a jarcento (raporto de Unesko) 92/4. p.16.

72. smg: Ekzamenoj UEA/ILEI: Kvin jaroj da intensa laboro 93/4. p.31-36.

73. smg: GUBBINS, Paul: Kunvojaĝu (recenzo) 94/4. p.16-20.

74. smg: ILEI Labortable: la eksteraj rilatoj en Eŭropo 92/3. p.37-39.

75. smg: Kalendaro de aranĝoj aŭg-dec. 1993 93/2. p.32.

76. smg: KOFFI, Gbeglo: Mi vizitis grandan urbon (recenzo) 92/3. p.34.

77. smg: Koncize ni notas (mallongaj raportoj) 91/3. p.42-44.

78. smg: Konkludoj pri la sekciaj raportoj kaj ceteraj sekciaj novaĵoj 91/2. p.25.

79. smg: La ŝalmisto de Hamelin (recenzo) 92/3. p.36.

80. smg: Laste aperis. GLOSSOP, Ronald J., Monda Federigo?… 93/2. p.9.

81. smg: Okulume tra niaj sekcioj 93/2. p.22-23

82. smg: Plene kaj idihe ni konferencis 9573. p.2.

83. smg: Raporto pri la kurso en Barlastono 1995 95/3. p.20-21.

84. smg: Reagoj 95/4. p.23-24.

85. smg: Recenzoj 92/4. p.35-37.

86. smg: SYMOENS, Edward: Al nova internacia lingvo-politiko: la propedeŭtika valoro de Esperanto. (Recenzo) 93/2. p.13.

87. smg: Telegrame el Berlino: Raporto pri la estrarkunsido 93/4. p.14.

88. smg: Tigre aŭ pigre al lingvo-lernado? 95/2. p.33.

89. smg: VILISICS-FORMAGGIO: Ludu kun ni (1) (recenzo) 94/4. p.5-12.

90. GLOSSOP, Ronald J.: Esperanto kiel unua fremda lingvo 92/3. p.16-20.

91. GLOSSOP, Ronald J.: Ferma Parolo kaj Rezolucioj de la Konferenco94/3. p.6-8.

92. GLOSSOP, Ronald J.: Konferenca raporto pri Bratislavo 92/3. p.11-13.

93. GLOSSOP, Ronald J.: Pensoj post la 41-a jarkongreso de ELNA 9373. p.28.

94. GOLDEN, Bernard: Komplika transitiveco en E-o… (I-II.)95/1. p.1-11.

95. GOLDEN, Bernard: Komplika transitiveco en E-o…(III.) 95/2. p. 16-21.

96. GOLDEN, Bernard: Nercala taksado de la nombro de esperantistoj en la mondo 92/2. p.29-33.

97. GOLDEN, Bernard: Sarkozi, Janos: Adamo kaj Eva. (Rec.) 93/2. p.15-16.

98. GOLDEN, Bernard: Varioj de prononco de Esperanto 93/1. p.19-27.

99. GROTZNER, Armin: Renkontiĝo, kun la bavara eduka min. 93/2. p.25-26.

100. GUBBINS, Paŭlo: Pri la Esperanta participo… 94/3. p.9-15.

101. HARTRIDGE, Les: Post la senpaga koresponda kurso 95/1. p.32.

102. HORST-KOLINSKA Mila v.d.: Ĉ ‘u eblas produkti vid-bendan kurson? 91/2. p.10. 103. HORST-KOLINSKA Mila v.d.: Ĉu la Cseh-metodo malmodemiĝis? 93/2. p.8-9. 104. HORST-KOLINSKA Mila v.d.: Kiel instrui por ne perdi kursanojn? 92/1. p.30-32. 105. HORST-KOLINSKA Mila v.d.: Konkurso por vidbenda instru-kurso 91/4. p.18. 106. HORST-KOLINSKA, Mila v.d.: Mazi proksimiĝas 94/4. p.23.

107. HORST-KOLINSKA, Mila v.d.: TV-kurso en Esperanto 94/1-2. p.42-43.

108. JANSEN, Sjak: Vizitu la Talento-lemejon! 94/1-2. p.28-30.

109. KAMAĈO, Georgo: Gubbins: Kunvojaĝu (recenzo).95/4. p.25-26.

110. KAPISTA, Terezija: La unua renkontiĝo kun Mazi 95/3. p.15.

111. KARMI, Hana: La senmorta piano. Redaktis: Josef Murĵan 93/2. p.33..

112. KERESZTHEGYI Tivadar: Intensive – de mateno ĝis malfrue… 92/4. p.4.

113. KIRSCH Janos: Ĉu paĉja lingvo? – REF “95 95/3. p.23-24.

114. KLAG, Walter: EMBA: Maria kaj la grupo (recenzo) 92/3. p.35.

115. KLAG, Walter: U. Matthias: Fajron sentas mi interne (recenzo) 92/3. p.35.

116. KLAG, Walter: Ĉu funkcias la angla? Rigardo tra la …. 92/2. p.22-23.

117. KLAG, Walter: Recenzoj (Tiu toskana sept., Kamidagramoj) 91/2. p.28.

118. KLAG, Walter: Testu vian scion pri la angla lingvo 91/1. p.19-20.

12 e IPR 96/1

119. KOLKER, Boris: Vojaĝo en Esperanto-Lando (ĉerpaĵoj) 93/2. p. 10-12.

120. KOUTNY, Ilona: E-fako por eksterlandanoj en Univ. Eotvos 93/1. p.18. 121. KOVACS Marta: Adiaŭaj vortoj 94/4. p.35.

122. KOVACS Mata: Indekso aŭtora … de IPR 1980-1990 91/1. p.10-17.

123. KOVACS, Marta: Postparolo de la nova redaktoro. 92/1. p.40.

124. KOVACS, Marta: Pri la sekcioj de ILEI en 1990 9172. p.22-24.

125. KOVACS Marta: Temindekso por … IPR 1980-1990 91/1. p.18.

126. km: Praktikaj praktikoj 93/3. p.11-15.

127. km: Tra la sekcioj 93/4. p.29-30.

128. KURUCZ Geza: Ekzerco por evoluigi la aŭskulto- aŭ la lego-kapablon 94/1-2. p.49. 129. KURUCZ Geza: Internacia konkurso pri modela E-parolo 92/4. p.30.

130. KURUCZ Geza: Kiel mezuri lingvoscion? 95/4. p.15-17.

131. KURUCZ Geza: Konkursoj kiujn aprobis la praktiko (I.) 95/1. p.16-18.

132. KURUCZ Geza: Konkursoj kiujn aprobis la praktiko (II.) 95/2. p.30-32. 133. KURUCZ Geza: La unua leciono 95/3. p.14-15.

134. KURUCZ Geza: Lemejaj konkursoj 94/1-2. p.39-41.

135. KURUCZ Geza: Por IPR kun pli vasta horizonto 94/4. p.31.

136. KURUCZ Geza: Pri la uzo de substantivaj participoj 95/4. p.27-29.

137. KURUCZ, Gĉza: Esperanto-konkurso por lernejano 91/3. p.12-13.

138. KURUCZ, Geza: Gramatikaj-leksikaj ekzamenoj 93/1. p.14-15.

139. KURUCZ, Geza: Ideoj lige kun la demandoj de IPR 1/91 91/3. p.6.

140. KURUCZ, Geza: lo, kio mankas en nia laboro 91/4. p.23-24.

141. KURUCZ, Gĉza: Kial malaperas multaj varbitoj? 93/3. p.16.

142. KURUCZ, Geza: Komisiono pri konkursoj 9272. p.24.

143. LA TORRE, Maŭro: Instruika eksperimento esp” 95/2. p.13-15.

144. LA TORRE, Maŭro: Personigitaj Malĉeaj Instru-sistemoj 93/3. p.1-8.

145. MALACION, Aleksandr: Devigan instruadon aŭ realan vojon 95/1. p.20-21. 146. MALOVEC, Miroslav: Deklaracio de rajtoj de Eŭropa lernejano 91/2. p.24. 147. MALOVEC, Miroslav: Kiel komunikos la unuiĝinta Eŭropo? 91/4. p.16-18. 148. MATTHIAS, Ulrich: Ideoj por konversacioj 95/4. p. 12-13.

149. MATTHIAS, Ulrich: Propono por la lingvopolitiko 92/4. p.28.

150. MIRSKA, E., KOVACS, M.: Rezultoj de la enketilo pri E-instr. 93/2. p.27-30. 151. MOLNAR, Agnes: La lemejo laŭ Komenio (konferenca temo) 92/2, p.l1-4. 152. MOLNAR, Laszl6: La mondo per bildoj (konferenca temo) 92/2, p.5-8.

153. NAGY, Edit: Kialoj por lerni Esperanton 94/1-2. p.7-20.

154. NEMEC, Vladimir: Komputoraj porlemejaj programoj 93/3. p.15-16.

155. NEMETH, I6zsef: Alvoko al la sekciestroj 95/3. p.36.

156. NEMETH, J6zsef: Germanaj esperantistoj en Hungario (interv. kun s-ro Rossler) 95/1. p.29-31. 157. NEMETH, Jozsef: La 10-aj Esperantaj Pedagogiaj Tagoj 95/1. p.27-29.

158. NEMETH, Jozsef: Mikro-intervjuo kun Ursula Fiebert 95/3. p.22-23.

159. NEMETH, I6zsef: Postparolo de la nova redaktoro 95/1. p.36.

160. NGO, Chan Ly: Jubileo de agadplenaj jaroj (el Vjetnamio) 91/3. p.16.

161. NOIREAU, Francoise: La testudo parolanta 95/4. p.13-14.

162. OLSSON, Ole: Infanoj trans la limojn; alvoko de la eks-kasisto 92/1. p.18. 163. OLSSON, Olle: Stipendio por infanoj 95/2. p.35-36.

164. ONET, Ionel: Primi pasi in Esperanto (rumana lernilo) 93/2. p.23

165. ORELLANA ROJAS, A.: Rondvojaĝo en sudamerikaj landoj 93/3. 29-31. 166. OU YANG, Dong Liang: Krecca edukado 93/1. p.12-14.

167. PETIK Janos: Pri la neceso de kunagado 94/1-2. p.46-48.

168. PETIK Janos: Serve de altaj pretendoj 95/4. p.29-34.

169. PIRLOT, Germain kaj SADLER, Mike: Reagoj 92/1. p.24.

170. PITT, Amold: AMERY, Heather: Mil unuaj vortoj…(zec.) 94/4. p.24-25. 171. PITT. Klaas, STILMA, Bert: Kvarjarcentoj, Komenio. Tradukis Barcsay Zsuzsa.

(Recenzis: d-ro Till Dahlenburg) 93/2. p.14-15.

IPR 96/1 e 13

— pàgina 9 del PDF —

GISO aj . A 226. Informoj pri la kresko de Juna amiko en 1993. 92/3. p.33.

172. PYHALA, Raita: La Finnlanda eduksistemo 95/4. p.1-3. i 227. Instrui komunike, intensiva praktika kurso 92/2. Suplemente.

173. RATKAI, Arpad: Kiuj kaj kiom da lingvoj denaskaj? 91/4. p.8-10. 228. Intemacia Komisiono pri Edukado por la 21-a Jarcento 94/1-2. p.45. 174. ROSBACH Johan Hammond: La lingvo kiel ilo 94/1-2. p.26-28. 229. Internacia Tago de Infanaj Rajtoj 95/1. p.33.

175. ROSBACH, Johan Hammond: Instrui kaj lernigi 93/3. p.9-10. 230. Kalendaro, labortablete 93/1. p.28.

176. ROSBACH, Johan Hammond: Lemolibroj sub lupeo 92/4. p.20-25. 231. Komitato de ILEI. Diskut-punktoj por Paterna 93/2. p.31.

177. ROSSLER, Franz-Georg: Tradukarto kunlaboriga (recenzo) 95/4. p.24-25. 232. Konatiĝu kun la nova redaktoro, Nemeth Jozsef 94/4. p.35-36.

178. RULOFIDO, Petro: La Malfacila Esperanto 95/4. p.20-22. 233. Konciza gvido al ĝangalo de instancoj 92/4. p.27.

179. SADLER, Mike kaj PIRLOT,Germain: Reagoj 92/1. p.24. 234. Konferencoj nacilingvaj pri lingvo-instruado / KCE ofertas 92/2. p.18. 180. SCHIER, Norbert: Lernejo kiel praktikadkampo de la soc.pedagogio 92/1. p.l-11. 235. Konstatoj pri la nuna E-instruado; Raporto el Fortaleza… 92/1. p.19-20. 181. SHAO Rong: Ĉu „epiteto” aŭ „a-frazero”? 92/1. p.9-13. 236. Kontribui alt-nivele al IPR 9473. p.34-35.

182. SMIDELIUSZ Katalin: BEKunu,..(Intervjuo kun D. Keefe I.) 95/4. p.S-12. 237. Korespondu kun usonaj junuloj 94/4. p.28.

183. SMIDELIUSZ Katalin: La propedeŭtika valoro konkrete 95/2. p.4-12.

= : : ; 238. La Manifesto de Raŭmo 91/1. p.25. 184. SMIDELIUSZ Katalin: Nova vidbend-serio de IEI 95/1. p.19-20. 239. Laste aperis 92/2. p.35-36. 185. SMIDELIUSZ, K.: Enkondukaj pensoj al la Cseh-jubileoj 94/1-2. p.1-6. 240. Leterkesto (Pirlot, Lineckij, Grosjean) 91/4. p.32-33. 186. SMIDELIUSZ, Katalin: Instruado de Esperanto en la Pedagogia Altlemejo de Szombathely

241. Mallonge ni mencias 94/4. p.29-30. 91/4. p.21-22. 242-243. Mendilo de la Libroservo de ILEI 94/3. p.20.; 94/4. p.21-22.

187. STOICA, Angela: Reviviĝo en Rumanio. Raporto kaj aliĝpeto 92/1. p.32. 244, Mendilo por Tendaraj tagoj kaj aliaj libroservaj varoj 93/4. p. 19-20. 188. STROBL, Katalin: Apliko de la komunika metodo…(I.) 91/1. p.1-9. 245. Ni esploru la mondon (recenzo) 91/2. p.29. 189. STROBL, Katalin: Komunika Esperanta Lernolibro (II.) 91/2. p.14-21. 246. Ni prezentas novajn estraranojn de ILEI: B. Casini, A.O. Rojas 95/3. p.6. 190. STROBL, Katalin: Apliko’de la komunika metodo…(III.) 91/3. p.33-41. 247. Niaj sekcioj kaj membroj aktivas (smg) 91/1. p.33-36. 191. SYMOENS, E.: Bacev, Marin: Kalendaro instrua 1993. (Rec.) 93/2. p.33. 248. Noticoj el la granda mondo 91/2. p.35. 192. SYMOENS, Edward: Tri jaroj en la bilanco (1988-91) 91/3. p.23-32. 249-250. Pedagogia Kalendaro 92/4. p.29.; 94/3. p.16. 193. TANGERUD, Odd: Po – distribua prepozicio 91/2.p.27. = ‘ 251-253. Por via notlibro 95/1. p.33-36.; 95/3. p.28-36.; 95/4. p.34-36. 194. TANGERUD, Odd: Retrospektiva rakontado kaj pluskvamperf. en la Z-a Lingvo 92/1. p.13-17. 254. Projekto Fundapax 94/1-2. p.43-44. 195. VERWOERD, Ton: Amikeco trans la markolo 93/2. p.21. 255. Proklamo de Voss – proklamo, kiu sintezas (konf. rezulto) 91/3. p.4-5. 196. VILISICS-FORMAGGIO, E.: Interkompreniĝi, sed kiel? 92/4. p.S-15. 256. Protokolo sinteza de la Komitato de ILEI en Bratislavo 92/3. p.14. 197. WACHA, Blazio: Disĉiple kaj memstare – intervjuo kun Koutny Ilona 91/2. p.1-6. 257-259. Recenzoj 91/4. p.25-31.,93/3. p.35-36.; 94/1-2. p.31-37. 198. VAHA, Blazio: Fantazie kaj didakte 95/3. p.7-14.

i 260. Regularo de intemacia konkurso por lemejoj 92/2. p.24-26. 199. WANDEL, Amri: Perkomputora Instruado de Esperanto 91/3. p. 14-16. 261. Rezolucio akceptita de la 25-a Konferenco de ILEI 91/3. p.2.

262. Rezolucio pri edukado akceptita de la Kom. de UEA en Bergeno 91/3. p.7.

263. Rezolucio pri la Jaro de la Familio, proklamita de UN por 1994.. 91/3. p.8.

264. Rezulto de la enketo pri lerneja instruado 1991-92. 92/1. p.36-38.

265. Sinprezento de akrobata rolulo el la … Tendaraj tagoj. 93/4. p.21-22.

266. Statuto de ILEI (propono por la 25-a ILEI-Konferenco) 91/1. Suplemente.

267. Stipendio Ivo Lapenna / Enketilo 92 pri universitata instruado 91/4. p.15.

268. Studplanoj de la universitato ELTE (1990/91) 9172. p.7-10.

269. Tendaraj tagoj (3) (recenzis: Angela Teller kaj aliaj) 94/4. p.13-14.

270. Trijara laborplano de ILEI (1992-94) 92/1. Suplemente. klej

271. Trijara laborplano de ILEI (1995-97), Rezolucioj de la Konferenco en Ovik 95/3. p.3.5.

Tem-indekso 1991-1995 Laŭtema indekso por jarkolektoj 1991-95 de Internacia Pedagogia Revuo. (La ciferoj referencas al la laŭaŭtora indekso.)

Nesignitaj/redakciaj verkoj

200. 26-a Internacia Konferenco de ILEI (aliĝilo) 91/4. Suplemente.

201. 27-a Konferenco kaj 2-a Gimnazio de ILEI (aliĝilo) 93/1. Suplemente. 202. 28-a ILEI-Konferenco; ĝisdatigaj informoj 93/4. p.13.

203. 28-a Konferenco kaj 3-a Gimn. de ILEI: Informilo, aliĝilo 93/2. p.17-20. 204. 29-a Konferenco de ILEI en Ovik, Finnlando. Informoj… 94/3. p.17-20. 205. Aktivecoj el landoj kaj sekcioj 92/4. p.34. p.38-40.

206. Aliĝilo por tri instruistaj kursoj en 1993 92/4. p.19.

207. Aliĝpeto el Kubo (laŭ leteroj de Hektor Jimenez) 92/3. p.31-32.

208. Alvokoj kaj mallongaj informoj 94/3. p.33.

209. Alvokoj por novaj kunlaborantoj, labortablete 93/1. p.36.

210. Centoj da faroj kaj decidoj. La Estrarkunsido en Budapeŝto 92/1. p.33-35. 211. Deka Intenacia Metodika Seminario (aliĝilo) 92/4. Suplemente.

212. Eduka rezolucio akceptita de la Komitato de UEA en Vieno 9273. p.15.

213. Eksteraj rilatoj (kaj Fondaĵo Szerdahelyi) 92/2. p.21. Aranĝo —Labordokumento l, 18, 32, 52, 58, 59, 61, 62, 214. Ekzamenoj UEA/ILEI: protokolo 1992 93/1. p.16-17. —Fakkunveno de instruistoj, kursoj, pedagogia 74,87, 142, 192,210, 231, 246, 270, 271 215-219. El la landoj… 92/1. p.25.; 95/1. p.22-26.; 95/2. p.21-27.; 95/3. p.20-28.; 95/4. p.17-20. kalendaro 22, 28,75,83, 101, 112, 113, 157, —Sekcioj 19,20,25,77,78, 81, 124, 160, 187, 220. Enketilo pri instruado kaj mendilo por Tendaraj tagoj 91/3. Suplemente. 230, 234, 249, 250 195, 205, 207, 208, 209, 215, 216, 217, 218, 221. Eŭropemaj instruistoj havas kuntekston (magazino Context) 92/4. p.26-27. —IMS 12, 17,211 -UK 33 219, 220, 224, 247, 248

222. Financa raporto 1993 94/1-2. p.S0-52. ILEI —Statuto 266

223. Gvidilo anglalingva por Tendaraj tagoj (1). Verkis M. Jones. 94/4. p.15. —Ekzameno 23, 25, 51,60,66,72,77, 214,224 ILEI Konferenco 15, 200, 201, 202, 203, 204 224. ILEI-labortable (mallongaj informoj pri nia kuranta laboro). 92/2. p.19-20. ILEI —Fakprelego 9, 50, 62, 91, 151, 152, 199

225.“Infanoj ĉirkaŭ la mondo 92/1. p.12. —Financo, fondaĵo 2, 3, 4, 5, 6, 25, 162, 163, 222

IP 15 14 e IPR 96/1 E

— pàgina 10 del PDF —

—Festparolado, mesaĝo 34, 35

—Gimnazio 10, 13, 14, 15

—Raporto 38, 82, 92

—Rezolucio, rezulto 91, 255, 256, 261

Interlingvistiko 8, 37, 49, 55, 56, 64, 88, 90, 94,95,96, 116, 118, 139, 147, 167, 168, 169, 173, 178, 179, 183, 185, 196, 238

IPR 70, 135, 232, 236, 240

-Indekso 122,:125

—Redakcia mesaĝo 65, 121, 123, 155, 159

Konkurso 129, 131, 132, 134, 137, 140, 142, 260

Lernejpolitiko, lingvopolitiko 11, 71, 145, 146, 149, 150, 180, 196, 228, 264

~en elementa lemejo 29, 45

~en universitato 46, 120, 186, 197, 267, 268

-en Ameriko 127, 165, 205, 235, 237

-en Azio 68, 127, 160, 205

en Ĉinio 127

~en Finnlando 172

—en Germanio 45, 99, 158

~en Hungario 120, 127, 131, 132, 156, 186, 197

—en Italio 29

~en Norvegio 174

-en Rusio 145

—en Svedio 46

-UEA 212, 262

Lingvistiko 11, 27, 98, 100, 193, 194

Metodiko, instrupraktiko 24, 47, 84, 140, 166, 174, 175, 235

—Eksperimento 26, 29, 108, 143, 254

-Ekzerco 54, 128, 130, 138, 161

—Gramatiko 136, 181

—Lemolibro, instruhelpilo 40, 57, 102, 105,

106, 107, 110, 119, 154, 164, 176, 184, 265

—Metodo, maniero 7, 16, 103, 126, 133, 144, 148, 182, 188-190, 198, 199

—Motivado 104, 141, 153

—Propedeŭtiko 31, 86, 183

Trejnado de inst-istoj 30, 36, 53, 63, 206, 227

Organizaĵo 93, 233

Recenzo 85, 239, 257, 258, 259

—Beletraĵo 76,79,97, 111, 114, 115, 117, 177

-Instruhelpilo 67, 191, 245

Lernolibro 69, 73, 89, 109, 170, 223, 269

-Metodika verko 39, 43

—Scienca verko 80, 86, 171

Statistiko 1, 150, 264

La indeksojn kompilis Nemeth Jozsef, redaktoro

Katalin Smideliusz

Intervjuo kun Dennis Keefe

BEKunu, BEKdu, BEKtri, BEKkvar…

(Daŭrigo de la intervjuo)

Sekvante vian kurson, kiom da tempo estas bezonata por forlasi la titolon

«komencanto»?

Mi pensas, ke se la lernanto estas plenkreskulo sed ne tro maljuna, se la lernanto jam studis sukcese unu aŭ du fremdlingvojn, se la lernanto ĉeestas ĉiujn lecionojn, kaj estas denaska parolanto de eŭropdevena lingvo, bezonata estas minimume 100 horoj. Alikaze, pli. La tuta kurso povus daŭri plurcentojn da horoj por ekzemple japano kiu estas maljuna kaj kiu neniam lernis fremdlingvon en lernejo. Dirinte tion, mi pensas, ke estas tro da esperantistoj kiuj pensas, ke tradicia unuagrada kurso sekvata de tradicia duagrada kurso sufiĉas. Tia tro simpla pensado estas, laŭ mi, granda malhelpaĵo por la disvast-

(Daŭrigo sur la 21-a paĝo)

16 e IPR 96/1

— ——raapEN

JUBILEA 30-a ILEI-KONFERENCO

kaj 4-a GIMNAZIO DE ILEI Tabor, Cehio, 27-a julio — 2-a aŭgusto 1996

Aliĝadreso: Bertil! Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-24294, Horby, Svedio.

Konferenca temo: Rimedoj por bona lernado kaj memlernado de Esperanto.

Loko: TABOR – historia urbeto kun ĉ. 40 mil loĝantoj, situanta 90 km sude de Prago, sur la ĉefa konektolinio kun Linz (Aŭstrio), sendube apartenas al la plej vizitindaj kaj vizitataj lokoj de Ĉeĥio. Fondita en 1420, ĝi ludis ŝlosilan rolon en la pinta evento de la ĉeha religia historio – nome en la husana movado, eneŭrope la unua amasa provo pri religia reformo, grave influinta cent jarojn pli poste la reformacion de Luther, Kalvin kaj Zwingli. Konserviĝis multaj mezepokaj memorindaĵoj allogantaj turistojn: urbodomo kun husana muzeo kaj subtera koridoraro, preĝejo, burgo, urbanaj domoj; krome ĉarmetosa baroka pilgrimloko Klokoty, akvorezervujo sur la rivereto Jordan, kaj aliaj interesaĵoj. Ĉion ĉi povos viziti la partoprenantoj kadre de la ripoza programo.

Konferencejo: La konferencejo estas moderna novkonstruita Sudbohemia universitato situanta en la urbocentro. Je la dispono estos kongresa salono por 140 personoj kaj 4 aliaj klasĉambroj kun kapacitoj por 30-70 personoj. La konferencejo disponas pri ĉiuj utilaj helpiloj kiel videoaparatoj, projekciiloj, kopiiloj, mikrofono, ktp. En la teretaĝo troviĝas dancsalono por vesperaj programoj. En la subteretaĝo estas memserva vendejo uzebla dum paŭzoj.

Loĝigo: Por ebligi partoprenon al plejeble multaj, organizantoj decidis pri du variantoj, kiuj donas eblon elekti inter komforto kaj malaltaj kostoj. Ambaŭ loĝlokoj estas tuj apud la universitato. 1) La baza kategorio por loĝi kaj manĝi estas mezlerneja internulejo kun trilitaj ĉambroj, simpla meblaro kaj necesejoj/duŝejoj surkoridore. La loĝado estas neniel luksa, sed plenumas ĉiujn bazajn kondiĉojn. Ĝi liveras ankaŭ malgrandajn kuirejojn kaj komunajn ĉambrojn por kelkdek personoj. Kontraŭ krompago eblas aranĝi dulitajn ĉambrojn, kies nombro estas tamen limigita. 2) La alia alternativo estas “Y-stela hotelo PALCAT, kiu disponas pri unu- kaj dulitaj ĉambroj kun propra duŝejo/necesejo. Kontraŭ krompago eblas aranĝi ankaŭ ĉiujn manĝojn en la hotelo. Ni sukcesis mendi entute 130 lokojn (90 —- 40). Tial estas rekomendinde ne tro prokrasti la aliĝon! Ekzamenoj: Kiel kutime, ankaŭ dum ĉi tiu konferenco estos organizita ekzamensesio de la Internaciaj Ekzamenoj de UEA/ILEI je elementa kaj meza niveloj. Por pliaj detaloj turnu vin al la Sekretario de la Internacia Ekzamena Komisiono: Prof. Ivan Bekavac-Basiĉ, Kuŝlanova 59, HR-10000 Zagreb,

IPR 96/1 e 17

— pàgina 11 del PDF —

Kroatio. Krom la informoj ĉiuj ricevos malnovajn testojn. Nepre menciu la nivelon, kiu interesas vin. La ekzameno kostas 60 Yo-ojn de la MA-UEA kotizo por via loĝlando. Fruaj aliĝontoj ĝuos rabaton!

Kotizoj: (Landa disdivido kongruas kun UEA-divido. La kotizoj estas fiksitaj en nederlandaj guldenoj kaj svedaj kronoj.)

Devenlando B A – internuleja kategorio | 180 NLG aŭ 790 SEK. |240 NLG aŭ 1060 SEK – hotela kategorio 390 NLG aŭ 1720 SEK

Specialaj krompagoj :

– unulita ĉambro en la hotelo 120 NLG aŭ 500 SEK

– ĉiuj manĝoj en la hotelo 120 NLG aŭ 500 SEK

– dulita ĉambro en la internulejo 35 NLG aŭ 150 SEK

– bustransporto (27.7.) Praha – Tabor 10 NLG aŭ 50 SEK

– bustransporto (2. 8.) Tabor – Praha 10 NLG aŭ 50 SEK (pagenda surloke se aliĝos almenaŭ 25 personoj). Ĉiu mem prizorgas sian asekuron.

La kotizo inkluzivas:

– 6 tranoktojn en 3-lita ĉambro (en hotelo – dulita)

– 3 manĝojn tage (ekde vespermanĝo 27.7. ĝis matenmanĝo 2.8.)

– kompletan konferencan programon en la universitato

– duontagan ekskurson tra la urbo kun enirpagoj

– duontagan busekskurson al la ĉirkaŭaĵo kun enirpagoj (supozeble al la kastelo Hluboka)

– muzikan (danc)vesperon (trinkaĵoj krompageblaj)

Rimarkoj:

– La aliĝo fariĝas valida nur post kompleta pago. Esceptojn por partoprenontoj el landoj kun transpagaj problemoj eblas trakti kun Bertil Andreasson (vidu la aliĝadreson).

– Aliĝoj post 31.3.96 estas ŝarĝataj per pluaj 10 90.

– Aliĝoj post 30.6.96 estas sen ajna garantio kaj ŝarĝataj per 30 90.

– Se ĝis 30.4.96 la oficiala banka kurzo inter ĉeĥa krono kaj NLG kompare kun decembra ŝanĝiĝos je pli ol 5 Yo malfavore al NLG (ĉeha krono fariĝos pli potenca ol nun), la organizantoj pretendas adekvate altigi kotizojn, sed maksimume je 10 99. Subskribo de la aliĝilo signifas konsenton pri tio kaj pretecon krompagi surloke.

Bonvolu elekti la por vi plej taŭgan pagmanieron:

a) al nia UEA-konto: ilek-a, indikante ILEI-konf. (Pĝk de UEA: 37 89 64)

b) al poŝtĝirkonto n-ro 68 21 17 – 7, ILEI, Sodra Rorum pl 455, S-242 94 HORBY, Svedio

c) per via banko al la sama adreso. Bv. aldoni 10 NLG (50 SEK) por bankkostoj

Pagante per Eŭroĉeko kaj al UEA per kredit-kartoj oni ne suferas deprenojn.

18 e IPR 96/1

INVITO AL LA KVARA ILEI-GIMNAZIO

Tabor, 27-a julio — 2-a aŭgusto 1996. Karaj Gejunuloj 13-16-jaraj, estintaj kaj estontaj Gimnazianoj!

La Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) invitas vin partopreni la kvaran Internacian Someran Gimnazian Semajnon (ILEI-Gimnazion).

En la Gimnazia Semajno vi povas

– interamikiĝi kun geknaboj el plej diversaj landoj de la mondo;

– ĝui kelkajn interesajn studhorojn (nur 30-minutajn!) pri E-lingvo, E-literaturo, matematiko, geografio, fiziko, muziko, sporto k.s., lernante kuriozaĵojn;

– ekskursi, viziti vidindaĵojn de la regiono;

– ludi ne konkursajn, sed kunagadajn ludojn; amuziĝi;

– prezenti scenojn, muzikon, dancojn, poemojn k.s. al la tuta konferenco kaj

– proponi, iniciati eĉ gvidi kelkajn programerojn.

La Gimnazio ebligas partoprenon por maksimume 20 geknaboj.

Vi estas bonvena en la ILEI-Gimnazio, se – vi havas aĝon de 13-16 jaroj – vi bone parolas la lingvon Esperanto (kie ajn vi lernis aŭ lernas ĝin) – vi volonte submetiĝas al la disciplino de la Gimnazio – viaj gepatroj (aŭ societo, fondaĵo k.s.) entreprenas pagi la partoprenkotizon kaj la vojaĝon.

Tute ne gravas, kiuspecan lernejon vi vizitas en via lando, nek tio, kiujn juĝnotojn vi havas en la lernejo.

Gravas, ke vi fartu bone en internacia societo de samaĝuloj, krome ke vi volu fariĝi pli kaj pli klera kaj sperta, lernante en amuza formo en la Internacia Lingvo.

La kotizo: ebligas por la ILEI-Gimnazianoj 20 Yo-an rabaton, do la sumon vidu en diversaj valutoj sur la Aliĝilo.

La Aliĝilon bonvolu resendi ĝis la 15-a de majo 1996 al s-ro Andreasson la

kasisto de ILEI, sed vian partopren-intencon bonvolu anonci ĉe mi laŭeble jam pli frue.

Barcsay Zsuzsa,

Bem rakpart 25/B, H-1011 BUDAPEST, Hungario

IPR 96/1 e 19

— pàgina 12 del PDF —

Aliĝilo: 30-a JUBILEA ILEI-KONFERENCO

kaj 4-a GIMNAZIO DE ILEI Tabor- Ĉeĥio 27-a julio — 2-a aŭgusto 1996

Bonvolu sendi ĉi tiun aliĝilon al s-ro Bertil Andreasson, Sodrad Rorum pl. 455,

-292 94 Horby, Svedio. Bonvolu plenskribi apartan aliĝilon po» DIN persono. Mi aliĝas al la: Konferenco: ; Gimnazio: —— Familia NOMO[:s….„.z eoj mi keen na ERE L ea] ARIAUBOMOS:;.:… ece e MARAT LAKSO PrOfesioj.: „i feu ur keo prebanbvenkeno DERSOJ siis cotisgs Naskiĝdato: mmen

Mi mendas ĉambron en la internulejo. trilitan / dulitan Mi mendas ĉambron en la hotelo PALCAT. dulitan / unulitan = Mi krommendas manĝojn en la hotelo. = Mi krommendas bustransporton Praha-Tabor. A Mi krommendas bustransporton Tabor-Praha (pagendan surloke). = Mi deziras manĝi vegetare. = Mi havas alian dietan aŭ loĝigan bezonon, noMe!………. TTT

i fari juto… «zu Pagon de; Mil ArlS al .„… esp nenn snno sn pesno rnennk i meetea senpere en valu

Mi partoprenos la Universalan Kongreson en Prago. Jes/ne.

Por gimnaziaj kandidatoj:

LLa GEODO

20 e IPR 96/1

(daŭrigo de la 17-a paĝo) iĝo de E-o. Se Esperantujo ne kapablas oferti aŭ doni kompletan sistemon – ne nur kursetojn kaj ŝtagojn – por preterpasi la stadion de komencanto, en Esperantujo, en la E-movado, en la E-lingvokomunumo restas nur tiaj personoj, kiaj estas ĝisostuloj, aŭ kiaj estas tre fervoraj, aŭ kiaj bezonas internacian familion. Tio estas granda risko por E-o, ĉar tiaj personoj estas granda malplimulto el la loĝantaro. Ni devas pensi pri la plimulto, tiuj kiuj ne estas samideanoj, ĉar ili fakte konsistigas 9999 el la tutmonda loĝantaro.

Kiom da staĝoj vi havis instruante laŭ via metodo? Ne sufiĉe. Eble ses aŭ sep. Kaj por fari la tutan, tio estas de BEKunu ĝis BEKkvar nur trifoje. La unua kompleta kurso okazis en Madrido, en 1988. Estis oktaga kurso kaj estis ok horoj en ĉiu tago. Entute mi havis dekunu personojn kaj ok el ili, se mi bone memoras, finis. Ĉe la fino de tiuj ok tagoj ili kapablis partopreni, kun iom da hezitoj kaj eraroj tamen, la Konversacian Rondon de la Liceo de Esperanto de Madrido. (Tiutempe multaj eminentaj esperantistoj multfoje ĉeestis tiun eventon, inter ili Gian Karlo Fighiera, Ada Fighiera Sikorska, Georgo Kamaĉo, Miguel Fernandez, Juan Carlos Ruiz ktp.) La dua kompleta kurso okazis en la Kastelo de Grĉsillon en somero 1988. Laŭ la komentoj de la kursorganizanto de la Kastelo, estis la unua fojo en Gresillon, kiam la gelernantoj (veraj komencantoj sen antaŭaj studoj de Esperanto) vere kapablis paroli ĉe la fino de la kurso. Interkrampe, la kvin personoj, kiuj faris tiun kurson revenis en la sekvanta jaro. Tri el ili iris rekte al la duagrada kurso, kaj du el ili eĉ partoprenis la triagradan kurson. Finfine, la tria kompleta kurso okazis en la urbo Tours en Francio lastjare. Estis ok personoj entute, sed nur du el ili estis veraj komencantoj. Unu el ili, dekkvinjara junulino parolis nur esperante dum pli ol unu horo la lastan tagon pri la libro La verda koro de Baghy. (Interkrampe, fundamenta parto de BEKtri kaj BEKkvar estas la legado de libroj ekster la leciono por prikomenti ilin dum la leciono).

Ĉu vi ŝatus, se via metodo disvastiĝus? Jes kaj ne. Sciu, ke mi verkas la BEKkursaron ne por esperantistoj (mi ne deziras konvinki personojn, kiuj jam estas konvinkitaj), sed por neesperantistoj. Mi deziras, ke la kursaro estu uzata ekster la movado. Mi scias, ke mi revas, eĉ revegas, sed mi pensas, se la BEKkurso estos pli kaj pli bona kaj efika kaj profesia, iam ie iu diros al mi «Venu al firmao Sony en Tokio, instruu 5000 laboristojn aŭ estrojn por ni, kaj ni aĉetos domon sur sudpacifika insulo por vi kaj via familio. Krome, ni donos al vi televidilon kaj satelitan antenon por ke vi povu rigardi fremdlingvajn programojn la tutan tagon kaj ni mem sendigos al vi la lastajn esperantajn programojn el Varsovio!»

En la libroservoj mi nenie vidis viajn kursojn. Se iu deziras provi vian

metodon, ĉu oni povas simple mendi la kajerojn kaj tuj ekagi aŭ oni devas

unue observi kiel uzi la librojn?

IPR 96/1 e 21

— pàgina 13 del PDF —

Bonvolu ne skribi al mi petante aŭ mendante la librojn! Antaŭ nelonge Flandra Esperanto-Ligo skribis al mi demandante ĉu eblos eldoni la librojn.” Eble ili faros tion. Ankaŭ estas eldonejo en Moskvo, kiu ekinteresiĝas pri la publikigado. Do eble la libroj estos en la merkato. Sed ni rememoru, ke la BEK- kursaro ne estas tradicia. Ĝi uzas la relative novan Valencian Metodon. Ĝi ne estas nacilingva, do tiaj klarigoj ne ekzistas. Ĝi baziĝas sur gruplaboro, kaj la plejparto el niaj instruantoj (mi ne diras instruistoj) neniam uzis tiun rimedon aŭ ne sufiĉe ofte utiligis ĝin. En la BEKkurso la instruisto neniam lernigas la prefiksojn nek la sufiksojn. La -ig kaj -ig-sistemo kune kun la participa sistemo ampleksas duonon el la kursaro. Pro tiuj malhelpaĵoj, kvankam la BEKkurso estas sufiĉe simpla, eĉ tre simpla por neprofesia instruisto, la instruontoj, mi supozas, bezonas vidi ĝin kaj sperti ĝin. Aĉeti la librojn en libroservo ne garantios, ke la kurso sukcesos. Mi pensas, ke oni devas ĉeesti staĝon, en kiu la metodo estas prezentata. Alia ebleco estus fari 30- aŭ 60-minutan vidbendon, en kiu vidiĝas la Valencia Metodo. Tio ne solvos la problemon, sed ĝi povas helpi multe. Kio mankas al BEK?

Multego mankas. Mi jam menciis, ke la duono de la libroj ne estas finverkitaj. Mi devas refari la BEK-ekzamenojn, ekzamenetojn, kaj la grandan, finan ekzamenegon. Estos kasedoj por ĉiuj niveloj, sed feliĉe jam estas bonegaj kasedoj sur la merkato, ekzemple via sonkasedo «Cu vi aŭdis, ke…» kaj mi esperas baldaŭ aperos kasedo de la teamo Laŭte de SAT-Amikaro. Tiuj kasedoj povas esti uzataj post la fino de BEKdu. Ankaŭ devas ekzisti pli abunda legmaterialo por BEKtri kaj BEKkvar. Nuntempe estas devige tralegi «Gerda malaperis, La verda koro, kaj Joĉjo» sed mi ege deziras multe plilongigi tiun liston. Mi mem ne havas talenton por aŭtori tiajn librojn, do mi petas al vi esperantistoj helpi min. BEK estas sur komputilo, sed mankas bona komputila versio kiu uzos lerte la kapablojn de la komputilo, kaj por fari tion oni bezonus eble jarojn! Mankas kohera sistemo por fari multe pli da ekzercoj pri vortoj. BEK nun havas pli da ekzercoj ol iu ajn kurso kiun mi konas, sed BEK ankoraŭ restas neprofundeca rilate la vortstokon. Fakte, por plibonigi BEK estas bezonate enkomputiligi PIV-on kaj la ĉefajn modernajn gazetojn de Esperanto kiaj Eventoj, Heroldo de Esperanto, El Popola Cinio, Esperanto, SAT-Amikaro, Monato ktp. Tiuj kaj aliaj revuoj devas esti unuj el la plej grandaj fontoj de vortoj por lingvokurso. BEK nepre devas aktualigi kaj nuntempigi la vortojn uzatajn en la ekzercoj. Oni lernas lingvon por komuniki, kaj se la plejparto de la vortoj pritraktas la ŝafiston kun siaj ŝafoj sur la kamparo aŭ mian riĉan tajloron, niaj gelernantoj ĉiam hezitos kaj lamos kiam ili devos paroli pri la moderna socio. Mi pensas, ke estas eraro limigi la instruadon de lingvoj al la mil aŭ du mil pli oftaj radikoj uzataj. Lernanto bezonas multe pli ol tiom, aŭ tiu lernanto povas resti eterna komencanto. Mankas loko por instrui la BEK- kurson. BEK estas kvarnivela kursaro. Ĝi ne estas amuza ludilo por unu-

22 e IPR 96/1

semajna aŭ dusemajna turisto. BEK strebas esti tiel serioza kiel la kursaroj de la Goethe-Institut aŭ la Intensive English Institute aŭ la Monterey Language School aŭ la East West Center. Lernanto komencas BEKon, tiu lernanto finas BEKon, tiu lernanto memstariĝas kaj sendependiĝas de la kursgvidanto kaj poste kapablas memlerni. Por tion fari BEK bezonas tempon kaj spacon, ne staĝeton. Mankas la kursoj post BEK. Tio eble estas la plej grava manko el ĉiuj. Estas kuraĝigaj komencoj en La Chaux-de-Fonds, en la Kvinpetalo, sed tiuj lokoj estas tro for por multaj personoj. Ni bezonas multe pli. Kongresoj speciale estas ekster la atingo de averaĝa lernanto. Mankas akvitaĵoj en la lokoj grupoj post BEK. Eĉ se BEK povas doni pli da parolantoj de Esperanto ol antaŭe (kaj mi ankoraŭ ne estas certa, ke ĝi enradikiĝos aŭ sukcesos pli vastskale) tiuj gelernantoj forlasos la Esperantan lingvokomunumon, se ne estas allogaj eventoj regule kaj proksime al ili. Lingvaj kursoj ne sufiĉas. Tiuj lernantoj bezonas nun uzi Esperanton por fari ion. Se estos aliaj kursoj de Esperanto, tiuj kursoj estu ne pri la gramatiko de Esperanto, sed tamen en Esperanto kaj pri io alia! Lasu al la novaj gelernantoj lerni ion ajn alian. Kursoj pri historio, pri arto, pri eksterlandaj kulturoj, pri vojaĝoj, pri io en si mem interesa kaj alloga. Daŭrigi la lernadon de Esperanto per aliaj kursoj pri kunmetitaj verboj aŭ aliaj pezaĵoj nur altiros la malplimulton. Sed, alifoje, mi. deziras ripeti, ke la BEKkurso ne celas tiujn, kiuj jam estas konvinkitaj, ĝi serĉas tiujn kiuj ne estas tiaj. Granda bremsilo de E-o hodiaŭ, mi konjektas, estas la ideo ke nur la esperantistoj pravas, kaj ĉiuj aliaj ekster la movado havas eraran pensmanieron. Ni donu al ili la kursojn, kaj ni lasu al ili la rajton decidi tion kion ili deziras fari pere de E-o. Esperanto estas tre bela ideo, sed mi pensas, ke ni devas lasi pli da libereco al la novaj gelernantoj por fari ĉion kion ili deziras per Esperanto.

Postmeditado de la intervjuinto:

Mi – kiel fervora edukisto de E-instruistoj – kiu ĉiam kontraŭis la ideon ke netrejnitaj esperantistoj instruu la internacian lingvon, per la supra intervjuo tamen konigas metodon kies ĉefaj uzantoj estos verŝajne neprofesiuloj. Antaŭ ol vi demandas min pri mia ago, permesu al mi klarigi mian decidon: Mi daŭre kontraŭas, ke diletantoj rolu kiel instruistoj, sed la BEKkurso ne estas vera instrumetodo. Ĝi estas lernometodo. Ĝi estas ne malhavebla apogo ĝuste por tiuj, kiuj certe instruus ankaŭ sen tiu helpo, farante multe pli da eraroj restante sen programita materialo, sekvante proprajn instinktojn, neglektante pedagogiajn principojn. Nia instruista tasko estas ekkoni ankaŭ tiun ĉi metodon, helpi al kurs- kaj grupgvidantoj uzi ĝin dum nia foresto (aŭ je nia manko) por ke la komencantoj sub la tele-gvidado de profesie preparita materialo saĝe praktiku Esperanton. Mi trovis la materialon tre interesa kaj valora, kaj konsilas al ILEI-estraro inviti sinjoron Keefe al iu ILEI – konferenco aŭ aranĝo por

IPR 96/1 e 23

— pàgina 14 del PDF —

prezenti sian kurson al ni, ja mi estas konvinkita pri tio, ke ankaŭ tre spertaj kolegoj trovos multon por «ŝteli» el la BEKkurso kaj tiel kolorigi, riĉigi la tradiciajn kursojn kaj studhorojn. La kontaktadreso de Dennis Keefe:

6 rue Toulouse LAUTREC, F-37000 TOURS, Francio, Tel.: (33)-47-20-16- 74, Fax: (33)-47-64-47-84 email: dekeefe(QDialup.FranceNet.fr

[ El la landoj kaj sekcioj)

Argentino

ILEI havas novan sekciestron en Argentino. La nova estro estas Teresita

Alaniz, Hipolito Yrigoyen 2578 P5 Dto 30, AR-1090 Capital Federal.

En urbo Bariloche okazos ekzamensesio de la 4-a ĝis la 7-a de aprilo 1996. Atilio Orellana Rojas

Brazilo De la 10-a de julio ĝis la 2-a de aŭgusto 1995 okazis en la Universitato Estacio de SA en urbo Rio de Janeiro Enkonduka Kurso al Esperanto gvidita de s-ino Telma Oliveira Ribeiro. La kurson ĉeestis entute 12 gelernantoj dum 24-hora kurso. La Universitato intencas okazigi plian fojon tian kurson, sed por instigi la rektoron favori plian kurson tie, la instruistino sugestis leteri al la rektoro, ĉu en la portugala, ĉu en Esperanto. Jen la adreso: Universidade Estacio de Sa, Pro-Reitoria de Extensĝo, Rua do Bispo 71 Rio Comprido, BR-20261-060 Rio de Janeiro RJ, 20261-060, Brazilo Atilio Orellana Rojas KAMPANIO EN CAMPINAS – SP – BRAZILO En la beletra fakultato de urbo JAŬ (ŝtato San Paulo) kune kun mia fratino, fino Leda Gama mi faris ekspozicion kaj prelegon pri E-o – la 3-an de majo 1995. Ĉeestis ĉ. 140 homoj, plejparte lernantinoj. La evento vekis la intereson eĉ de tri profesorinoj: Jean M. Sudaia, Maria Valdete O. Cestari kaj Maria Cristina. Ĉi-lasta ĉiujare taskas al siaj lernantinoj fari esploron pri artefaritaj lingvoj. Unu el ŝiaj lernantinoj, s-ino Tania Pinheiro dum tia esplorado ekkonis E-on, pli kaj pli interesiĝis pri la afero, sekve ŝi invitis nin el urbo CAMPINAS por prezenti la lingvon al la tuta Beletra Kurso. Dum miaj prelegoj mi klarigas ne nur la necesecon de E-o, sed ankaŭ ĝian ĝeneralan gramatikan strukturon. Aŭskultinte la prelegon prof-ino Maria Valdete deklaris: ekde nun ŝi instruos morfologion pere de E-o. En septembro oni sciigis min, ke pluraj gelernantoj de tiu fakultato organizas sin por grupe ekstudi la lingvon. Veturante hejmen ni tranoktis ĉe la familio de s-ino Tania Pinheiro en urbo BROTAS. Ankaŭ tie ni interkonatiĝis kun interesemaj personoj, inter ili kun la urbestro mem. Rezulte de tiu renkontiĝo la 20-an de majo ankaŭ tie okazis ekspozicio kaj prelego, poste ekfunkciis kurso por 23 personoj.

24 e IPR 96/1

En urbo CAMPINAS mem, usonano, s-ro Pedro Maranto, lernejestro de fama katolika lernejo Notre Dame apogis la ideon organizi tie E-ekspozicion, kiu efektiviĝis la 17-an de majo, helpe de esperantistinoj f-inoj Ariedne A. Davi kaj Leda Gama. Samtempe – kune kun profesoroj 7. Baracho kaj d-ro J.P.O. Santos – ni ekorganizis ekspozicion ankaŭ en la Matematika Instituto de Unicamp (Stata Universitato en urbo Campinas). Ekde la 12-a de septembro mi instruas la lingvon al 42 homoj, en du grupoj, kadre de la Instituto. Prof. Jose Plinio O. Santos fervore apogas nian movadon, kaj kune kun sia filo diligente frekventas la kurson. Plie, li petis min esplori la universitatojn tutmonde, kie E-o estas oficiale instruata, li ja planas proponi oficialan enkondukon de nia lingvo ĉe Unicamp. Juscelino Gama,

| E-Grupo de Unicamp Britio

Esperanto Teachers’ Association (brita sekcio de ILEI, 140 Holland Park Avenue, London W11 4UF Tel: 071 727 7821) dezirus scii pri landoj, kiuj havas – kiel ni – senpagan enkondukan korespondan kurson pri Esperanto. La demando leviĝas, ĉar ni konscias, ke estas multaj homoj en nia lando, kiuj ne parolas la anglan kiel denaskan lingvon: al tiuj ni dezirus povi disponigi kursojn en iliaj propraj lingvoj. Serĉataj estas precipe kursoj en la ĉina, hindia, panĝaba, pola, urdua, ukraina. Ni havas eĉ la ideon, ke eble ILEI povos arigi kaj teni ekzemplojn de tiaj kursoj (kun rilata kontaktadreso) por almenaŭ povi informi pri ties ekzisto. Malcolm Jones

1 Regent Avenue, Skipton N.Yorks. BD23 IAZ Tel: 0756/799912

SENPAGA KURSO EN LA KIMRA

Aperis senpaga poŝta kurso en la kimra, la plej vaste parolata membro de la kelta lingvofamilio. La kurson pretigis Mari Roberts. Gis nun ekzistis nur la bona vortareto kimra-Esperanta de John Wells (1985), sed ne estis presita enkonduko al Esperanto per kimraj klarigoj. La kurson administros E-Federacio de Kimrio. laŭ Hilary Chapman, Britio

Bulgario

Esperantista societo „Lumo” – Veliko Tarnovo, Bulgario, informas, ke la 14-a sesio de Internacia Somera Esperanto – Universitato okazos inter la 13-a kaj la 15-a de julio 1996. Dum la sesio okazos ekskurso al historiaj objektoj. Post la sesio okazos 5-taga ripozo ĉe Nigra Maro. Pliaj informoj ĉe:

Jordanka Nikolova Ivanova, bul. Bulgario, 15, p.k.6, BG-5000 Veliko Tarnovo

Cehio (misto (el Eventoj n-ro 0091) Jam de kelkaj jaroj daŭras la praktiko ke germana kaj ĉeĥa E-junularo havas komunan someran E-kurson en Prago. Kutime ekzistas 3 grupoj, en 2 oni

IPR 96/1 e 25

— pàgina 15 del PDF —

instruas nacilingve (germane kaj ĉeĥe), kaj estas ankaŭ E-lingva progresiga kurso. Dum la novembra MEJK (mez-eŭropa junulara konsultiĝo) oni ekplanis la plilarĝigon de la partoprenaj landoj. Depende de la landaj E-organizaĵoj (kiuj devas zorgi pri varbado kaj nacilingva instruisto) povos okazi samtempe pluraj grupoj, ĝuante la internacian junularan etoson. Interesiĝantoj pri la partopreno kontaktu sian landan junularan E-organizon. La preparon kunordigas ĈEJ kaj Marion Grosjean, Rue du Nord 73, CH-2300 La Chaux-de-Fonds, Svisio. Rete: 100776.130(Qcompuserve.com Hindio ESPERIGA KURSO EN ORIENTO

La 10-an de majo aperis en ĉiuj gravaj ĵurnaloj de Bangaloro, ke Bangalora Esperanto-Centro organizas senpagan E-kurson. Ĝi okazos ekde la 20-a de majo ĝis la 1-a de junio 1995. La lecionoj daŭros ĉiuvespere naŭdek minutojn.

En Nacia Kolegio 75 personoj eklernis la lingvon internacian kun granda entuziasmo. La komenca tago estis unika, ĉar sinjoro Roberto Sorto el Argentino prelegis pri la movado, kaj kuraĝigis la lernantojn.

En la unua semajno d-ro Ŝirdi Prasad Tekur instruis gramatikon. Li jam havas grandan sperton en gvidado de kursoj al medicinaj studentoj. Poste S. 8. Pradhan transprenis la katedron: kun lia helpo la kursanoj praktikis konversacion, tradukadon, legadon en E-o. Ĝis la lasta tempo Bangalora E-Centro ne disponis pri propra instruisto, sed s-ro Pradhan estas bone preparita: li havis la eblecon partopreni UK-79 en Seulo, ILEI-Konferencon, Cseh-kursojn, prelegvojaĝon en Koreio.

La kursanoj varbiĝis el ĉiuj tavoloj de la socio. Ĉeestis ekz. la mondfama eks-kriketisto B. 5. Ĉandraŝekar. Kun granda intereso partoprenis s-ino Prabha Prabhu, instruistino de la germana lingvo, kiu ofte informis siajn gekolegojn pri la origino de la vortradikoj. S-ino Deepa Mohan antaŭ kelkaj jaroj lernis E-on per koresponda kurso de Brita E-Asocio; nun ŝi volas refreŝigi sian scion. Estis eĉ kompleta familio: ges-roj Parameŝwara kaj ilia filino Pallavi. S-ino hemalatha Kam Kumar en oktobro intencis veturi al Londono; ŝi esperis, ke E-o helpos ŝin tie. Tri kolegoj en la sama oficejo – Rina. Ĉitra kaj Ĝajmon – planas praktiki la lingvon en sia laborejo.

Venis krome gestudentoj de altlernejo, universitato, venis dommastrinoj, inĝenieroj, pensiuloj… Du fraŭlinoj, Savitha kaj Ssandja instruis kanti „La Espero”-n al la tuta klaso. Radio-amatoro, s-ro Ramaswamy prelegis duonhoron pri la rilato de E-o kaj radio-amatoroj, prezentante la funkciadon de amatora radio.

La lasta tago estis festo. En la koridoro de la Kolegio atendis la gastojn ekspozicio de E-aj libroj kaj afiŝoj. Alvenis niaj honoraj gastoj: d-ro €. M. Francis, la eksdirektoro de Medicina Kolegio St. John en Bangaloro, redaktoro de monata revuo „Catalyst”. En tiu revuo li publikigis korespondan kurson pri E-o, certe la unuan fojon en la historio de nia lando.

26 e IPR 96/1

La kunveno komenciĝis per komuna kantado – laŭdo al la Dio de Scio. D-ro Francis solene disdonis la atestilojn al la gelernantoj, poste li parolis pri la utileco de E-o. Li laŭdis la planon, ke la kursanoj ne por ĉiam adiaŭos unu la alian, sed intencas kunveni ĉiumonate por daŭre praktiki la lingvon. Fine li promesis „katalizi” funkciadon de E-kluboj – pere de sia revuo Catalyst.

S. S. Pradhan Hungario INTERNACIA DEKLAMKONKURSO HONORE AL JULIO BAGHY – 30.03.1996 La konkurso estas organizata en urbo Pipa jam la sepan fojon. Ĝi okazos en 4 kategorioj: 1. 6-10-jaruloj, II. 10-14-jaruloj III. 14-18-jaruloj IV. Plenkreskuloj. Ciu konkursanto libere elektas por si mem prozaĵon aŭ poemon, kiun li aŭ ŝi poste prezentos parkere, antaŭ internacia ĵurio. La konkurson kompletigos kulturaj programoj, tiel la gastoj povas alveni jam la 29-an de marto, kaj resti ĝis la 31-a de marto, posttagmeze. Aliĝkotizo: 2 NLG. Programoj, du tranoktoj kaj manĝado en studenthejmo: 25 NLG. La interesiĝontoj povas ricevi pli detalajn informojn de la organizanta bazlernejo: Nagy Laszlo Altaldnos Iskola, Papa, Anna ter 1. H-8500 Hungario, tel. 36-89-324-896, aŭ de la redakcio de IPR. Limdato de la aliĝo: la 10-a de marto 1996. Jozsef Nemeth

75 NUMEROJ DE JUNA AMIKO FESTITA

Kadre de la Budapeŝta Zamenhof-festo en la 16-a de decembro 1995, prezentiĝis memora arta programo por festi la kontinuan 23-jaran aperadon de la junulara revuo Juna amiko el la hungara ĉefurbo.

Gia provnumero aperis en novembro 1972 de s-ro Gĉza Kurucz, kiu ĝin prizorgis tra naŭ jaroj, sekvata dum kvin jaroj de s-ro Oldrich Knichal kaj dum pliaj naŭ de Stefan MacGill – tri redaktoroj el tri naciecoj. Sed superas ilin je longa servado la ilustristo Pavel Rak el Prago, kies unua desegnaĵo aperis en la tria numero kaj plej freŝaj en la jubilea 75-a numero (1995/4).

La pli ol cent partoprenintoj aŭdis, ke la revuo eniras 85 landojn kun 1140 abonantoj kaj pli ol 300 pliaj ricevantoj. Mejloŝtonoj por la revuo estis ĝia oftiĝo de 3- ĝis 4-foja aperado jare en 1990 (baldaŭ post transdono de la eldonado de HEA al ILEI) kaj ĝia ampleksiĝo de 24 ĝis 32 paĝoj en 1993.

Post tiu enkonduko, Erika Toth, Peter Andrias Rados kaj la nuna redaktoro deklamis poemetojn kaj ŝercojn el la nula, deka, dudeka kaj ceteraj numeroj; kanton prezentis Gyongyi Mĉzes (Perlo Miela). La vario, ĉarmo kaj koncizeco de la eroj renkontis aklamon, i.a. aŭdiĝis poemoj de Ludmila Jevsejeva (Latvio) Enigmo, Imre Szab6 (Hungario) Semajno, Eli Urbanova (Ĉeĥio) Cirka Cevaleto, Bertram Potts (Nov-Zelando) La Burdo kaj Sandor Pet6fi La Inkbotelo en traduko de Miklos Fehĉr (Hungario).

IPR 96/1 e 27

— pàgina 16 del PDF —

Indekso de ĉi tiu 23-jara trezoro de infana literaturo estas kompilota, kiel ankaŭ ekspoziciaj afiŝoj de kelkaj pli mallongaj eroj. Ne-abonanto de la revuo rajtas peti senpagan specimenon de

Juna amiko, p.f. 193, H-1368 Budapest, Hungario

PEDAGOGIAJ TAGOJ EN BUDAPEŜTO denove! Tiu ĉi tradicia kunveno de pedagogoj okazos inter la 24-a kaj 25-a de februaro 1996. Vi povas ricevi detalajn informojn de s-ino Zsuzsa Barcsay, Bem rakpart 25/B, H-1011 Budapest, Hungario. Tel. -36-1/ 2012342.

Islando Ekde 1974 Esperanto estas elektebla kiel libera fako en la gimnazio de Hamrahlid, Rejkjaviko. Kvankam ne anoncis sin sufiĉe multaj lernantoj ĉiujare por okazigi kurson, tamen kelkaj dekoj da gejunuloj lernis la lingvon tra la jaroj. La Esperanto-kursojn ĉiam gvidis Baldur Ragnarsson, kiu instruas islandan lingvon kaj literaturon en tiu gimnazio, p Ĉi-jare okazis en la gimnazio trimonata E-kurso kun ses lecionoj semajne. Ĝi estis eksterordinara en tiu senco, ke ĝin partoprenis gejunuloj el ses landoj: Islando, Germanio, Nederlando, Francio, Finnlando kaj Italio. Instruisto estis Baldur Ragnarsson. La neislandanoj estis gastlernantoj kaj studis ankaŭ aliajn fakojn, precipe la islandan lingvon. Multa entuziasmo regis inter tiuj gejunuloj pri la internacia lingvo kaj ili ĉiuj finis brile siajn studojn.

Hallgrimur Semundsson

Jugoslavio ESPERANTA AKADEMIO LANĈITA EN JUGOSLAVIO

La instruadon de Esperanto en la nuna Jugoslavio (Serbio — Montenegro) fake prizorgas la Esperanto-Instituto de Serbia Esperanto-Ligo (SEL) kun sia Pedagogia Sekcio, kunlabore kun lokaj esperantistaj organizaĵoj. Ĝi reguligas la instruprogramojn kaj eldonas la diplomojn por la ŝtupoj A (komenca), B (daŭriga) kaj C (supera). Fakte A-ekzamenoj okazas, B nur kelkaj kaj C jam delonge tute ne. Dum la lastaj jaroj nur kelkaj jugoslavoj pasis internaciajn UEA/ILEI-ekzamenojn, sed ekster la zorgo de la Instituto. La instruadon organizas E-societoj en publikaj kursoj kaj enkadre de lernejaj kromaktivecoj. Menciindas ankaŭ la kursoj por fervojistoj kaj por studentoj en Belgrado.

Semajnofine, la 14-an kaj 15-an de okt. 1995 okazis esperantista renkontiĝo en la sudorienta parto de Serbio, sude de la urbo Vranje, en la monaĥejo Sankta Prohor Pĉinjski. La programo enhavis ankaŭ dusesian rondan tablon pri Perspektivoj de plua esperantista agado en Jugoslavio kun aparta atento dediĉita al instruado de Esperanto, al manieroj kiel interesi diplomitojn resti en la movado, al la rolo de UEA kaj al Trijara laborplano de ILEI. La diskuton ĉeestis preskaŭ ĉiuj 60 partoprenantoj de la renkontiĝo. Aparte varme estis aprobata la decido fondi E-Akademion ESPROHOROVO, kiun organize kaj teknike

28 e IPR 96/1

prizorgos la Fervojista Esperanto-Societo de Vranje kaj fake gvidos la Esperanto-Instituto de SEL, Belgrado. Kun iom pretenda titolo, la Akademio funkcios kiel medio por realigado de la programo de la Esperanto Instituto sur la kampoj instruada, eldona, esperantaplika kaj primovada. Ĝian sukceson garantias agemo de esperantistoj en Vranje, inklino de la tieaj aŭtoritatoj, firmaoj kaj negocistoj kaj bonegaj naturaj kaj gastigaj kondiĉoj. La unuaj aranĝoj estas planataj por la somero 1996. Pli konkretaj informoj aperos ĝustatempe en Esperantaj informiloj, same pri aliaj aranĝoj planataj en aliaj lokoj kontinente kaj marborde.

Radojica Petroviĉ, Bul. oslobodjenja 36. YU-32000 Ĉaĉak, Jugoslavio

Kostariko Inter la 12-a kaj 17-a de februaro 1996 okazos la 3-a Amerika Esperanto- Kongreso en Kostariko. Dum la Kongreso oni aranĝos ankaŭ ekzamensesion.

Aliĝadreso por la Kongreso: Antonio Leoni de Leon, Apartado 7603-1000, San ‘ Jose, Kostariko m.b.

Nederlando Letero al la Redakcio La porinstruista seminario /vd. IPR 3/95], kiun ni planis por la 15-17-a de marto 1996 – pro manko je partoprenantoj – NE okazos. Anoncis sin nur kelkaj nederlandaj ILEI-membroj, sed bedaŭrinde neniu el la aliaj landoj. Mi bedaŭras, ke malgraŭ nia frutempa anonco kaj vasta publikigo en pluraj internaciaj revuoj ni ne sukcesis altiri interesituloj.

Hans ten Hagen, pt. sekr., N.G.G.E. Pollando

En urbo Elk kreiĝis privata popollernejo kun klasoj 0-2. S-ino Monika Bilnik

gvidas E-kurson por infanoj. Okazos ankaŭ konkurso pri Esperanta poezio. La

infanoj deziras korespondi kun samaĝuloj el diversaj landoj. Kontaktadreso: Monika Bilnik, p.k. 56, PL-19-300 Elk, Polio

Portugalio

La nova sekciestro de ILEI en Portugalio: Joĝo Santos, p-a Portugala

Esperanto-Asocio. Rua Dr. Joĝĉo Couto 6 r/c A, 1500 Lisboa

Slovenio

PEDAGOGIA SEMINARIO KUN VIDEO-FESTIVALO (el Eventoj n-ro 0091) Interkulturo Maribor organizas internacian seminarion pri modernigo de E- instruado inter la 27-a kaj 31-a de julio en Maribor. Estas invitataj ĉiuj, kiuj posedas ideojn aŭ ellaboritajn instruilojn, materialojn, filmojn, bildstriojn, komputilajn programojn ktp., utiligeblajn en diversaj fazoj de E-instruado, aliĝi kaj prezenti tion.

IPR 96/1 e 29

— pàgina 17 del PDF —

En la kultura parto de la aranĝo okazos video-festivalo kun konkurso pri la plej bona video-filmo “96. Ni prezentos profesiajn, pupteatrajn, pedagogiajn, dokumentajn filmojn en Esperanto. Ĉiu povas konkursi per video-filmo en E-o pri ia ajn temo, sed ne pli ol 20-minutojn longa.

Kotizoj: depende de la lando, aĝo kaj tempo de aliĝo, inter 30 kaj 150 DEM. Kompletaj restadkostoj ĉ. 130 DEM, nura dormado kaj matenmanĝo ĉ. 75 DEM. Pliaj informoj kaj aliĝo ĉe: Interkulturo, Koĉevarjeva 12, SI-62000

Maribor, Slovenio. Tel/fakso: -386-62-221371

Svislando

INFORMOJ PRI LA DOMPARO

En 1995 okazis naŭ kulturaj monatfinoj en La Chaux-de-Fonds. Kelkaj realigis du, aliaj unu studrondon. Entute estis ll studrondoj kun 90 ĉeestantoj. La monatfinojn karakterizis la miskontinueco de la studrondoj por progresantoj, la asidueco de la germanlingvanoj kaj la ioma malmultiĝo de franclingvanoj. La meza aĝo estis iom alta, ĉ. 45, sed malmultaj estis emeritoj.

En kadro de kultura monatfino inter la 17-a kaj 18-a de februaro 1996 Georges Lagrange prelegos pri zamenhofologio kaj Judit Felszeghy zorgos pri progresantoj. Inter la 23-a kaj 24-a de marto Giorgio Silfer proponos prelegaron kaj dialogojn kun la titolo Foliumante cent jarojn de esperanto-teatro. Rusa instruist(in)o zorgos pri pri progresantoj.

Inter la 30-a julio kaj 4-a de aŭgusto en KCE okazos seminario Komparado de instrumetodoj en Esperanto. Ĝin gvidos Claude Gacond, kiu analizos kun la partoprenantoj la plej gravajn instrumetodojn de nia lingvo, kun la celo doti vin per propra instrumetodo. Kontaktadreso: Postiers 27 – CP 779 – CH-2301 La Chaux-de-Fonds, Svislando – telefono/fakso (41) 39-267407

LA LINGVO KAJ TIES BILDOJ

estas la titolo de kolokvo la 6-8-an de marto 1996 en la universitato de Neuchŝtel, Svislando. Ĝin organizas: Centro pri aplikata lingvistiko de la universitato Neuchatel, Romanda Instituto de Esploroj kaj Dokumentado Pedagogiaj kaj Eŭropa Asocio de Lingvistoj kaj Lingvoinstruistoj.

Estos du prelegoj pri Esperanto, unu de Lili Papaloizos, kiu doktoriĝas pri KCE, kaj unu de Claude Piron. S-ino Mireille Grosjean prelegos pri la lingvaj aspektoj de klasointerŝanĝoj kaj pri sia libro „Echanges de Classes Cle en Main”. Kontaktadr.: Mireille Grosjean, Str. Temple 20, CH-2416 Les Brenets

PRI „LERNEJO ILO PACEN”

(«Ecole Instrument de Paix (EIP)», «School Instrument of Peace»)

Julio 1995. 130 personoj el 50 landoj, monda vilaĝo! Dum plena semajno la partoprenantoj povis trejnadi en la kampo de la instruado al homaj rajtoj kaj al la paco. Estis tri paralelaj sesioj, unu en la franca, unu en la angla, unu en la

30 e IPR 96/1

hispana. La paŭzoj okazis samtempe, tiel ĉiu grupano povis rilati kun alisesiano. Matene estis kurso, poste ronda tablo kun 2-3 prelegantoj. Posttagmeze venis praktikaj ekzercoj didaktikaj. La profesoroj estis (mi parolas pri la franclingva sesio, kiun mi sekvis) universitataj profesoroj kaj fakuloj el Genevo, Francio, Montrealo, Afriko, ktp. Loĝado, manĝoj kaj kursoj povis okazi samloke en Cĉligny apud Genevo, tiel la partoprenantoj povis plej bone konatiĝi kaj interŝanĝi spertojn. La «Centre International de Formation a l’Education aux Droits de l’Homme et a la Paix» (CIFEDHOP), (Centro internacia pri Lertiĝo je Edukado al Homaj Rajtoj kaj al la Paco) la organizanto de tiu semajno, estas fako de «Lernejo Ilo Pacen». Gi ricevas subvenciojn de la svisa konfederacio, pli precize nesvisaj partoprenontoj povas ricevi stipendion. La oficejo de EIP situas en Ĝenevo (Svislando), Simplon 5, 1207 Genevo, tel. 022 735 24 22. Ĝi vartas kaj pri la svisa sekcio kaj pri tutmonda kunagado de landaj sekcioj, iom same kiel UEA. Internacia pedagogia skipo gvidas la CIFEDHOP plej efike. La CIFEDHOPa kurso okazas ĉiujare en julio; 1995 estis la 13a sesio. Lernejestroj kaj instruistoj pri iuj fakoj povas profiti je tiu altnivela kaj samtempe tre konkreta kurso. Mi rekomendas ĝin al ĉiuj instruistoj. Mi estas ĵe dispono por pli da informoj. Mia adreso estas pf 9, CH-2416 Les Brenets. Mi povas interalie doni al vi la nomon kaj adreson de partoprenintoj el via lando aŭ de landa sekcio, kaze ke tio ekzistas. Lasta noto: «EIP» estas kreita de Jacques Muhlethaler, mortinta en 1994. Li interesiĝis pri Esperanto kaj eklernis la lingvon. En siaj multnombraj kontaktoj kun politikistoj, li ofte varbadis por Esperanto.

Mireille Grosjean, instruistino, Svislando.

x Reago] Reage al 1/95 kaj 2/95 – Golden

Ne plu mirigas min ekstravagancaj ideoj, reformaj proponoj kaj „senpripensaj” sed subfosaj elpaŝoj de esperantistoj. Ja, kiom da kapoj, tiom da ĉapoj. Mirigas min tamen, ke strangaj, malkomfortaj kaj sengustaj vestoj tiel facile iĝas modaj. Pro kio ĝuste komencantoj kaj nekompetentuloj tuj pretas al danĝeraj decidoj kaj aproboj? Kial ofte ĝuste instruistoj fuŝas nian lingvon? Kial ĝuste pedagogoj ofte montras nesufiĉan scion pri la instruata lernobjekto Esperanto? Ni lernu nian lingvon pli serioze, anstataŭ ŝanĝi fundamentan regulon. La konstato de Bernard Golden pri multaj eraroj – koncerne (ne)transitivecon – estas prava, sed ne konduku al ŝajna solvo. Ĥaosigi Esperanton laŭ la modelo de naciaj lingvoj ne povas esti solvo! La Esperanta sistemo – la diferenco inter „boli” kaj „boligi”, inter „ruli” kaj „ruliĝi” – faras nian lingvon regula kaj klara. Estus stulte forĵeti tian avantaĝon. Oficiale allasi, ke tia radiko uziĝu dusence povus nur definitive krei malordon. Ĉu ekzempligi Idon? Ĉu Ido vere estu nia modelo kaj gvidilo? Mi kredas, ke ne.

IPR 96/1 e 31

— pàgina 18 del PDF —

Pli taŭgas la konsilo de Rulofido 95/4. p.20.: „Eble multon ni gajnus, se… kaj elsarkus erarojn.” En la sama numero la artikolo de Kurucz pri substantivaj participoj estas perfekte aprobinda. Tiu de Petik pri altaj pretendoj interese traktas la temon „vortordo”. Mi tamen ne sentas bezonon pri „un”; sed mi nepre korektus „konsterniga” al „konsterna”. Ankaŭ „kunteksto” kaj „hindoeŭropaj” estas preferindaj, ĉu ne? Christian Declerck,

Pyckerstraat 79, B-2018 Antwerpen

Ekzamenoj 1995

Dum la jaro okazis 12 sesioj, sed nur 9 rezultoj atingis la sekretarion. Ĉi-jare multaj kandidatoj petis de la sekretario informojn kaj malnovajn testojn, kio sendube plibonigis la finajn rezultojn. Oni daŭre povas konstati, ke la kandidatoj donas pli da atento al la gramatika parto ol al la movadaj kaj literaturaj konoj. La plurjara deziro, okazigi la sesion aparte dum la LIBE- Kongreso, realiĝis ĉi-jare. Tre entuziasma teamo gvidata de s-ino Nora Moerbeek tre brile organizis la sesion. Krom la kandidatoj pluraj ekinteresiĝis pri la ekzamenoj, kio certigas la sesion dum la venonta LIBE-Kongreso. Ĝenerale oni sentas la mankon de la gvidlibro por la ekzamenoj. Tio eĉ pli mankas al blinduloj, kiuj ne povas mem trovi taŭgan materialon.

E-renkontiĝo, urbo, lando, monato kandidatoj landoj sukcesis elementa meza elementa meza IJF, Massa, Italio, aprilo 1 – l l Zagrebo, Kroatio, majo 2 — 1 1 LIBE-Kongreso, Onnela, Finnlando, julio 2 5 3 2 4 UK, Tampere, Finnlando, julio 8 10 9 6 8 ILEI-Konf., Ovik, Finnlando, jul./aŭgusto l 3 3 iI 3 Barlaston, Britio, aŭgusto 2 6 1 2 — Lome, Togolando, aŭgusto 6 — 1 4 — 21-a Somerlemejo, Sete, Francio, sept. 1 3 2 1 3 Zagreb, Kroatio, decembro 3 — 2 2 — 26 27 20 18 34 38

Mankas la informoj pri la sesioj en Ĉinio (sept.), Kubo (nov.) kaj Togolando (dec.). Sume sukcesis 38 personoj el 20 landoj. Jen la listo (interkrampe la nombro de la sukcesintoj): Britio (2), Ĉeĥio (1), Danlando (1), Finnlando (1), Francio (2), Germanio (2), Hispanio (5), Italio (3), Izraelo (1), Kroatio (3), Kubo (1), Litovio (1), Nederlando (1), Rusio (2), Rumanio (1), Svedio (4), Senegalo (1), Slovenio (1), Taĝikio (1), Togo (4).

Kvankam dum la sesioj oni uzis novajn tekstojn, alvoko al la verkemuloj daŭre validas. Kelkaj eseoj de la antaŭaj sesioj estis prezentitaj en la gazeto Kontakto.

Kompilis: Prof. Ivan Bekavac-Basiĉ kaj Marija Beloŝeviĉ

32 e IPR 96/1

Kor via motlibro |

Alvokoj de la Sekretario

ILEI planas kompili du interesajn kalendarojn: kalendaro de diversaj pedagogiaj E-aranĝoj, kalendaro de lernejaj ferioj. La kontribuaĵojn urĝe sica) al M. Beloŝeviĉ, sekretario de ILEI. [adreso sur la dua kovrilpaĝo]

La vizito de la reprezentantoj de UEA al la sidejo de UNESKO rezultigis per la projekto kiun realigos ILEI. Temas pri la kompilaĵo kiu prezentos staistikon de la nacilingvaj lernolibroj (por ĉies aĝo) en kiuj oni instruas/ mencias homanarismon, internaciismon, E-on (kaj aliajn planlingvojn) Zamenhof kaj mondan lingvan problemon. La kompilaĵon oni prezentos se kaj venonta UK. Krom la kopio de la kovrilpaĝo kaj la tuta teksto kie oni trovas la supre menciitajn faktojn, bonvolu aldoni la jenajn informojn: titolo de lernolibro, originala lingvo, jaro de la eldono, verkisto, eld (ĝenerale: ekz. gimnazio, metia lernejo k.s.), lemoobjektoj kaj a aplikas la lernolibron, resumon de la teksto.

Pliajn informojn vi povas ricevi ĉe la ILEI-sekretari i kontribuaĵojn ĝis la 1-a de marto 1996. mipibajra em

onisto, lernejoj ĝoj por kiuj oni

Marija Beloŝeviĉ

ABC de Infanoj Ĉirkaŭ La Mondo ABC en Esperanto estas la plej nova kajero de IĈLM. Ĝ formato A/4. La kajero prezentas la alfabeton. Ĉiu litero ricevas unu paĝon kun kolorigenda bildo kaj simpla teksto. Oni povas lerni la kolorojn, nomojn de interesaj objektoj, bestoj aŭ homoj, starigi kaj repondi demandojn. Por ricevi pliajn detalojn kaj akiri la kajeron skribu al:

ICLM, 3876 Belmont Ave, San Diego, CA-929116 Usono

i estas 36-paĝa en

Globlingvo Esperanto lernebla en 4 horoj estas la titolo de lernolibro por aŭtodidaktoj, kiun eldomis la Hakusuiŝa Eldonejo. Giaj aŭtoroj estas d-ro Tsukasz Kobxyashi, estrarano de Japana E- Instituto kaj Yoko Hagiwara. La 210-paĝa libro kostas 24 USD ĉe:

D-ro Tsukasa Kobayashi, Ohizumimacii 2-55.8, Nerima, Tokio, Japanio 178

Komenio: Orbis pictus

Pasintjare estis festata la 400-a datreveno de la naskiĝo de Komenio. La „Hungara Komenio-Societo” eldonis hungrlingran memorlibron pri lia agado suplementita kun anglalingva resumo kaj E-lingia referaĵo. La studo de i dezl6 Molnar, adjunkto de la Pedagogia Altlemejo en Sarospatak (Hungario) en ses grandformataj paĝoj traktas liajn rilatojnal la Ingvoinstruado. Por detaloj kaj kopio kontaktu la aŭtoron: Ldszl6 Molnir, Balusi u. 17. H-3950 Kpkamuder Hungario. /NdIR – Pliajn detalojn vidu: MOLNAR, Laszl6: La mondo lik” BEI bi (konferenca temo) IPR 92/2, p.5-8.] J

IPR 96/1 e 33

— pàgina 19 del PDF —

Korespondaj kursoj De pli ol unu jaro ekkompiliĝis ĉe TEJO listo de E-aj perkorespondaj kursoj. Tiu listo estas jam konsiderinde ampleksa, sed alvenis pluraj antaŭe nekompilitaj informoj, kune kun aldonoj/korektoj. Ni petas vian kunlaboron (re)informi nin pri ĉiuj tiaj kursoj konataj en via gepatra lingvo/regiono. Bonvenas la jenaj informoj: kosto, nivelo, nomo de la libro aŭ materialo, daŭro, adreso, ĝeneralaj kondiĉoj. Prefere tiuj informoj estu en la lingvo de la celatoj, kun traduko al Esperanto. Nome de TEJO, elkore dankas: James Rezende Piton, a(ĝturing.unicamp.br, Av. Joao Batista M. do Canto, 257/J2 BR-13031-210 Campinas, SP-Brazilo

Lingva Ret-Gazeto En la Internet-a diskutforumo (novaĵ-grupo) soc.culture.esperanto nun aperas Lingva Ret-Gazeto interesa por personoj de ĉiuj lingvoniveloj, sed speciale por progresantoj kaj instruistoj de Esperanto. Se vi havas komputilon kaj retpoŝtan adreson, sed ne havas aliron al tiu diskutforumo, la redaktoro Boris Kolker «gh090Qeleveland.freenet.edu» sendos al vi la lastan numeron de la gazeto, Li gvidas ankaŭ la Internacian Perfektigan Korespondan Kurson (IPKK). Por ricevi informojn pri IPKK kaj la lecionon 1 el la preparata nova eldono de lia libro „Vojaĝo en esperanto-lando” [vidu IPR 93/2. p.10-12.] sendu al li retmesaĝon aŭ ordinaran leteron: Boris Kolker, gh090(Qcleveland.freenet.edu, 216) 579-9561, 1300 Superior Avenue, 42109, Cleveland, OH 44114, USA.

Stipendio Ivo Lapenna (el Eventoj n-ro 0088) Memore al prof. /vo Lapenna (1990-1987) kaj al liaj elstaraj meritoj por la Internacia Lingvo ĝenerale kaj ties aplikado en la scienco speciale, Fondaĵo Ivo Lapenna starigis Stipendion Ivo Lapenna.

La Stipendio konsistas el subvenciado al disertacioj je universitata nivelo (doktoriĝoj, magistriĝoj, licencioj), kiuj temas pri esperantologio kaj/aŭ pri Esperanto en rilato kun interlingvistiko kaj estas ellaboritaj en la spirito de L. L. Zamenhof kaj Ivo Lapenna. En la jaro 1996 Stipendio Ivo Lapenna povos esti aljuĝita por disertacioj oficiale akceptitaj de universitata instanco en la jaro 1995. Aŭtoroj dezirantaj kandidatiĝi al la Stipendio, bonvolu peti la detalan regularon de la sekretario-kasisto Torben Svendsen, Vanlose Alle, DK-2720 Vanlose, Danio.

Limdato por la sendo de la faklaboraĵo en du ekzempleroj estas fino de februaro 1996. Adreso: D-ro Klaus Perko, Lendkai 111, A-8020 Graz, AUstrio

Toponimia terminaro

Istlia Eldonejo Esperantista eldonis komputilan diskon kun la speciala Esperanto vortaro de Lawrence Mee. Temas pri la tria eldono de la konata verko, la Toponimia Terminaro, kiun akompanas ampleksaj tabeloj, glosaro kaj

34 e IPR 96/1

„

klarigaj tekstoj. La nova eldono ampleksas pli ol 900 kapvortojn: toponimiojn (= nomoj de lokoj, regionoj, provincoj k.s.), regnonimojn (= nomoj de ŝtatoj) kaj landano-nomojn (en kazoj, kiam klareco estas bezonata). La tabeloj grupigas la vortojn laŭ diversaj kriterioj. Unu tabelo donas laŭkontinentan indekson, la alia listigas la ĉefurbojn kune kun la valutonomoj la tria listigas la membrojn de la ĉefaj internaciaj organizaĵoj (U.N., LM.F., O.E.K.E.). Krome ni trovas tabelon, kiu komparas la landonomojn de la Akademio de Esperanto kun tiuj de la Toponimia Terminaro, kaj ĝi enhavas ankaŭ la liston de la kongresurboj kaj kongreslandoj (UK, IJK, SAT). La tuto estas konsultebla per ordinaraj funkcioklavoj de la komputilo, laŭ instrukcioj facile memorigeblaj. La programo bezonas kvarcent kilobajtojn de baza memoro. Vi povas uzi ĝin per IBM-kongrua komputilo, prefere kun kolora ekrano. (La Terminaro taŭgas por aliaj formoj de teksto, sed nepre konsultu antaŭe la eldonanton.) La nuna disko estas nur iom pli ol duone plenigita. Tio ebligas la aldonon de dua terminaro sur la la saman diskon. La tuta programo estas bazita sur la sama baza programaro, kiel V-ESP, de la sama Eldonejo. La Terminaro kostas sep pundojn kaj duono (inkluzive sendokostojn), sed eble plus transpagaj kostoj. Konataj libroservoj ricevas rabaton de unu triono por mendoj de tri aŭ pli da ekzempleroj (sed tiam plus sendokostoj, kaj eventuale ankaŭ plus transpagaj kostoj). Adreso: Istlia Eldonejo Esperantista, 91 Whitebeck Court, Moorway Drive, Manchester M92HR, Britio. Tel. -44 (0) 161 682 9659. Retadreso: lorensmi(Qgn.apc.org

| Leterkesto |

„IPR ESTAS NELEGEBLA”

Tiun rimarkon mi aŭdis en Svislando de bonega E-instruisto, kiu ne membras

en nia sekcio. Mi pludemandis kaj ricevis la sekvantajn informojn:

Unue pri grafiko, etaj literoj, papero. Sed la persono agnoskis, ke tio estas

neŝanĝebla afero, mona afero, kaj li povas akcepti tion.

Due li aludis al la kontribuantoj: la leganto ne povas scii, kiu ili estas, el kiu

lando ili estas, ĉu ili estas profesiaj instruistoj, ĉu ili estas profesiaj instruistoj

pri fremdaj lingvoj, ktp. Pro tio mi proponas, ke ĉiu verkanto estu mallonge

prezentata… Mireille Grosjean profesia fremdlingvo-instruistino, fakulino pri klaso-interŝanĝoj, Svislando

NdIR – Generale mi uzas la litertipon Tempo Esperanto 10 de Eventoj. Post la tralego de la supra rimarko mi faris malgrandan eksperimenton. En la 95/3-a numero de IPR mi ŝanĝis la litergrandecon de 10 al 11. (La titolojn mi ne tuŝis. ) Eĉ tiu malgranda modifo rezultis, ke anstataŭ 36 paĝoj mi ricevis 43,5 paĝojn. Laŭ miaj kalkuloj, uzante la literon Tempo Esperanto 11 ni devus

IPR 96/1 e 35

— pàgina 20 del PDF —

rezigni pri ĉ. 17 96-oj de la materialoj. Mi preferas resti ĉe la originala litergrandeco, sed samtempe intencas evoluigi la grafikan aspekton de la revuo. (Kvankam mi ricevis averton, ke la revuo devas aspekti iom scienca.)

Ni volonte prezentos la kontribuantojn, sed ili mem decidu, kiujn informojn ni rajtas publikigi. Ni intencas aperigi ankaŭ la fotojn de la kontribuontoj, se ni ricevos ilin.

„KARAJ KOLEGOJ KAJ AMIKOJ,

..Multajn dankojn pro aperigo de iuj miaj linioj en via revuo. Sed mi bedaŭras, ke vi tro redaktas miajn pensojn kaj en via revuo aperis ne tio, kion mi diris…. mi ne skribis, ke la resumo de artikoloj aperu en kelkaj lingvoj – ja ne sufiĉus la revua spaco…

Mi estas certa, ke neniu reeĥos mian anoncitan prespretan lernolibron. Pro tio mi deziras aldoni, ke mi por la starto pretas transdoni kvincent USD al ebla mia helpanto. Mia salajro nuna estas ĉ. 30 USD. Certe mi ne perlaboris tiun ĉi sumon en mia lando. Antaŭ jaroj s-ano … el Parizo kolektis abonpagon por nia revuo… Mi decidis tiun sumon uzi por ĉi tiu bona afero. La lernolibrojn eblas transporti poparte, helpe de niaj vojaĝantaj amikoj.”

Eŭgeno S. Perevertajlo, ab/k 140, Poĉtamt, UZ-700000 Taŝkento, Uzbekio, CIS IPR 4/1986 SERĈATA „En mia kolekto mankas la numero 4 de 1986. Mi verkas ion pri la 30 jaroj de ILEI kaj la informoj pri la historio de nia Ligo troveblas ankaŭ en IPR. Kiu povas helpi min?” Atilio Orellana Rojas

(adreso sur la dua kovrilpaĝo)

| En la sekwaj mumeroj aperos…| Fĉlix Garcia Blazquez: Didaktikaj problemoj en la instruado de korelativoj Sylla Chaves: Baza didaktika minimumo (Propono…de 700-morfema listo) D-ro Georgo Macioszek: Por la suferanta komencanto… Francoise Noireau: Pero Ĉimbur: Mi resanigis PPPetron (recenzo)

Redaktofino por tiu ĉi numero: la 15-a de januaro 1996, por la sekva: la 15-a de aprilo 1996.

Du semajnojn antaŭ la redaktofino nia redakcio jam korektas la provpresaĵojn, dum tiu periodo la enhavo jam praktike ne ŝanĝiĝas, tiam ni preferas akcepti nur modifojn, mallongajn aŭ urĝajn informmaterialojn.

Jozefo Nemeth, redaktoro

36 e IPR 96/1

; SEKCIESTROJ de la LIGO Albanio: Bardhyl Mezini, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, Tirana. Argentino: Teresita Alaniz, Hipolito Yrigoyen 2578 P5 Dto 30, AR-1090 Capital Federal. Aŭstrio: Mag. Walter Klag, Rudolfinergasse ” 8/11, AT-1190 Wien. – Belgio: Raymond. Wylleman, A. Vermeylenstr. k- 65, BE-8400 Oostende. : Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106 Sao Paulo (SP). Britio: Amold Pitt, Yew Tree Cottage, Ivington Road, Leominster, Herefordshire HR6 8SQD. Bulgario: Kiril Velkov, D. Todorov 9, BG-3000 Vraca. Ĉeĥio: Miroslav Malovec, Bosonozska 15/10, CZ-625 00 Bmo.

: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept, 29-34 North Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan.

Estonio: Eve Otsa, Liivalaia 30-12, EE-0001 = Finnlando: S-ino Raita Pyhali, Jykyrintie 3, FI-69440 Lestijŝrvi Francio: S-ino F. Drouard, Chalet Denali, = Chemin de Thural, FR-74920 Combloux. = Germanio: Michael )J. Scherm, Von Thiŭrheimstr. 47, DE-89264 Weissenhom. Hispanio: vakas Hungario: Kovacs Marta, Ady E. u. 23-25/C, HU-1221 Budapest. Israelo: Murjan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel- Aviv. Italio: Catina Dazzini, C.P. 22, IT-54100 Massa. Japanio: Masumi Suzuki, Fukaya 122-10, Ayase-shi, Kanagawa-ken, 252 Korelo: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do 499-900. Kroatio: Ivan Bekavaĉ-Basiĉ, Kuŝlanova 59. HR-10000 Zagreb. Kubo: H. Jiminĉz, Vista Alegre 254 e/J.B. Zayas y Luz , Caballero, Vibroa, CU-11500 1 C. Habana. de» Nederlando: Hans ten Hagen, Middenweg 587, raj. NL- 1704 BH Heerhugowaard. Nordameriko: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr., Santa Barbara, CA 93111-2521, Usono. Norvegio: Bjom Thuv, Arĉyveien 33, N-3135 i Torod. Pollando: p/a Silezia Esperanto-Asocio, ul. Dubois 3, PL-50-952 Wroclaw.

Portugalio: Joio Santos, a Portugala Esperanto-Asocio. Rua Dr. Jozo Couto 6 r/c A, 1500 Lisboa

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7. RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RUS-143000

Sanmarino: Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, RSM-43031 San Marino.

6, SK-05801 Poprad.

Slovenio: Sonja Tavĉar, Liminijanska 6, SI- 66320 Porotoroz.

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra R6rum pl. 455, SE-24294 Horby.

Svislando: Mireille Grosjean, Rue du Temple 20., CH-2416 Les Brenets.

Venezuelo: Prof J.E. Bachrich, Apartado 70782, Caracas 1071 A.

REPREZENTANTOJ

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 2672, kv. 52, Erevan.

Aŭstralio: Max Wearing, 30 Westbury Hackney, SA 5069. : i

Bangladeŝo: Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.I.T. Avenue, Dhaka-1000.

Centrafrika Respubliko: Luc Feidangai, B.P. 70, Bangui.

Ĉilio: Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cistema, Santiago.

Hindio: Abani Halter, Jamboni, P.O. Bolpur 731204, W. Bengal.

Irano: Mohammad Karamudini, PLO. Box 13445-747, Teheran. Iran.

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1, IS-220 Hafnarfjordur.

Jugoslavio: Radojica Petrovic, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak.

Kostariko: Jorge A. Leoni de Leon, Apartado 7603-1000, San Josĉ.

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius.

Niĝerio: Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Epoma Bendel.

Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, Wellington 1.

Sud-Afriko: vakas

Tanzanio: Mramba Simba, S. L. P. 1051, Bunda Mara.

Togolando: Afantchao-B.Yao,B.P.20225 Lome.

Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88, UA-253222 Kiev.

Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ-700000 Taŝkent, CIS.

Zairio: Ngangu Nduantoni-Bakidila, B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire).

— pàgina 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, rue du Basson 79, BE-6001 Marcinelle, Belgio; tel.

(73271) 43 6205.

Ekzamenoj: prez.: d-ro Till Dahlenburg (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj

meza niveloj: d-ro Ivan Bekavaĉ-Baŝiĉ (adreso, kovrilo 3)

Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: | Edward Symoens | Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori: Germa Pirlot,

Steenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tel. (732 59) 70 87 00 kaj Walter Klag,

Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (43 222) 36 8629.

Konkursoj lernejaj: Geza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemet, Hungario. Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizore plenumata pere de Juna amiko. Statuto: Rob Moerbeek kaj Oene Hoekstra, Frederikslaan 47, NL-1871 SB Schoorl,

Nederlando; tel. (731 2209) 15 65.

Terminologio: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, I-O0155 Roma, Italio KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ UNESKO: (rilatoj de reciproka informado, kat. C): Place Fontenoy, FR-75007 Paris.

Reprezentanto de ILEI: Frangois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam. TIEI: Internacia Espercanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag.

KCE: Kultura Centro Esperantista, BP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds. MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ

La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa

sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI,

skribu al la kasisto:

Kasisto de ILEI: Bertil Andreasson, Sodra ROrum pl. 455, S-242 94 Hŭrby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membreco kostas 80 svedajn kronojn en landoj sen sekcioj kaj 100 SEK en landoj kun sekcioj (la sekcio ricevos la diferencon). Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA:

UEA, Nwe. Binncnwcg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: ilek-a. aŭ por Juna amiko: juna-l. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Membreco: 20 GLD en landoj sen sekcioj, 25 GLD en landoj kun sekcioj.

Hungara ILEI-sekcio: (adreso: tria kovrilpaĝo) akceptas pagojn en hungaraj forintoj de reform-eŭropanoj por membreco kaj aliaj servoj de la Ligo.

KONTRIBUAĴOJ AL IPR

Kontribuaĵoj al IPR estu laŭeble nete tajpitaj per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, taŭga por aŭtomata komputila enlego, aŭ surpapere prespretaj. Livero sur IBM PC-kongruaj disketoj (5,25 aŭ 3,5 colaj) bonvenas. Adreso de la redakcio sur la kovrilpaĝo. Katalin Smideliusz, nia vicredaktoro, estas atingebla ankaŭ tra komputilreto. Ŝia adreso: smidik(Qfs2.bdtf.hu. En urĝaj kazoj vi povas atingi la redakcion ankaŭ telefakse. Ĝin sendu al la laborejo de la edzino de Jozefo Nemeth: Nemethne Varga Maria (36-89) 324953. Fakaj artikoloj prefere ampleksu 3 ĝis 8 presitajn paĝojn. Pedagogiaj novaĵoj, informoj pri edukaj aranĝoj, interŝanĝaj gazetoj kaj leteroj al la redakcio bonvenaj. Ni recenzas nur ricevitajn eldonaĵojn iel rilatantaj al edukado aŭ utilaj en instruado.

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgiftekantoor: Antwerpen X 2 /9 6 Jarkolekto 26 – trimonata

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktoro: Jozefo NEMETH

Vicredaktoro: Katalin SMIDELIUSZ

Kunlaborantoj: Stefan MacGILL, Johano KIRSCH, Francoise NOIREAU, Atilio ORELLANA ROJAS kaj Franz-Georg ROSSLER

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Willeman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Redaktejo: NEMETH Jozsef HU-8500 Papa, Kilian ltp. 75/9

IPR m –36-89-315-836 Presado: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140, „

B-2000 Antwerpen, € -H32-3-234 34 00

— pàgina 2 del PDF —

ENHAVO

Till DAHLENBURG: Rimedoj por bona lernado kaj memlernado de E-o……… 1 Sylla CHAVES: Baza didaktika minimumo…………………….ŝie ee sseesneetennetenteta 3 F. Garcia BLAZQUEZ: Didaktikaj problemoj en la instruado de korelativoj…8 Carla DE LORENZI: Konsideroj pri Mazi — instrucele………………………..ŝ.ŝcee 9 Georgo MACIOSZEK: Por la suferanta komencanto…………………….—………. 11 El niaj metiejoj: Odette SCHEIDEL: Kukola ovo…………………….“… etse ese ie 14 DIV [IRGO KONISENCIO[ SO SS Vi opor slo OU dm Jio bed KA SVE AUA 15 Reagoj (L. Gados, H. Fechler, F.G. Rossler, M. Sadler)………………………….. 26 Leterkesto (E. Perevertajlo, F. Popa, D. Blanke, F. Cobben)…………………. 30 ŜOI MIDOMIDVO = uo es o a KN SES E A LENO, E Ta boao ok 32 Recenzoj (Stefan MACGILL, Mike SADLER, Francoise NOIREAU)……………. 34 BOSIDATOlO(JDZEPO NEMETEI). a tr l annum ma PL kal aaa eV uedo 36

ESTRARO DE LA LIGO Prezidanto: d-ro Duncan Charters, 25 Elsah Hills Drive, Elsah, IL 62028-9750 Usono; tel. 1-618-374-2453, fakso: 1-618-374-5122. Internet: charters(Desc1.prin.edu. Kunordigo, planado, rilatoj kun UEA kaj la movado, instruista trejnado. Sekretario: Marija Beloŝeviĉ, Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio. Tel. (385 1) 576092. Landaj sekcioj, membro-varbado, konferenca administrado kaj ne-faka programo. Kasisto: Bertil Andreasson, SoOdra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby. Tel. (46 415) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro. Vic-sekretario: Prof. Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normnal Univ., C 70 Wuhan, Cinio. Azia agado, ekzamenoj en Cinio kaj Azio. Membro: D-ro Till Dahlenburg, Feldstr. 13, DE-19412 Brŭel, Germanio.Tel. (49 38483) 528. Ekzamenoj, faka konferenca programo. Metodikaj seminarioj. Membro: Brunetto Casini, Casella Postale 213, I-56100 Pisa, Italio tel. 39 50/48 670, fakso 39 50/50 05 85 Membro: Mag. Atilio Orellana Rojas, Casilla de Correo 1428, AR-5000 Cordoba, Argentino. Tel. 154-51-517982. Konferencoj. Estrara komisiito: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings, MO 63136, Usono. Tel. (314) 869-2303. Eksteraj rilatoj, instruado de infanoj. Estrara komislito: Zsuzsa Barcsay, Bem Rakpart 25/B, HU-1011 Budapest, Hungario. Tel. (36 1) 201-2342. Gimnazio de ILEI. Servoj al instruistoj, trejnado de instruistoj. Estrara komisiito: Stefan MacGill, Facan koz. 9/2, HU-2030 Erd, Hungario. Eldonado Observanto (UEA): Renee Triolle, 4 impasse des Charpentiers, F-57100 Thionville, Francio

Till Dahlenburs RIMEDOJ POR BONA LERNADO KAJ MEMLERNADO DE ESPERANTO — Temo de la 30-a ILEI-Konferenco okazonta en Tabor, Cehio —

Kiom da asocioj elvokas jam la unua vorto de la kadra temo por nia ILEI- Konferenco en la nuna jaro!!!

Asocioj pure etimologiaj aŭ eventuale pseŭdoveraj: medio, mediti, mediumo, medicino, medikamento, medalo, Meduzo…

Rimedoj ekzistas ja diversutiligeblaj — rimedoj por atingi ion bonan (kio ofte pli poste evidentiĝas malbona laŭ la proverbo „per tro multa varto malboniĝas la farto”), rimedoj por ripari ion malbonan (kaj per tio eble oni sukcesas nur „salti el la pato en la fajron”), rimedoj en formo de moneroj aŭ adorataj valutoj, helpe de kiuj oni povus permesi al si kelkajn eksterordinaraĵojn (se oni estas sufiĉe antaŭvida kaj konsideras la popolan sperton „tapiŝon deziris, maton akiris”) — do, entute svarmo da eblaj ideoj, teknikaĵoj, sintenoj aŭ celoj kaŝas sin sub la mistera vorto „rimedoj”.

La kaoso koncerne la pravan komprenon de la signifo plidensiĝas, se ni allasas interpretadon de la vorto flanke de germanlingvanoj: ilia traduko per „Mittel” ja substrekas la helpan rolon de ĉiuj rimedoj, kiuj funkcias kvazaŭ nur kiel „mediatoroj”, kiuj staras „meze” inter, ni supozu, du partneroj.

Kaj Zamenhof tute konscie kunfandis la diversajn eblajn signifojn, kiel estas atestite en la „Etimologia vortaro de Esperanto”:

„En la fontolingvoj la vorto signifas “kuracilo, …help(il)o“; Zamenhof plivastigis la sencon ĝis “tio, kio servas por atingi celon, eble laŭ modelo de germana Mittel’…”

„Kiu kaptas tro vaste, konservas malmulte” — oni diras. Pro tio ni flankenlasu la ĝeneralan uzon de la vorto „rimedo” kaj informiĝu pri ĝia tre limigita signifo en la faka lingvo de metodikistoj:

Tie sub la nocio „rimedoj” estas komprenendaj specifaj lern- kaj instruhelpiloj, kondukantaj bonvoleman lernantaron al spontanea fremdlingva reago. La aludita specifeco de la „rimedoj” konsistas en ilia „indiĝena aŭtentikeco” rilate la prezentatan lingvon en ĝia ĉiutaga uzado flanke de diversaj tipaj membroj de la lingva komunumo kaj inkludas, kompreneble, ankaŭ la tiel nomatan „malgrandan kulturon” — kutimojn, gestojn, trajtojn, parolturnojn k.s.

Resume — la „rimedoj” kvazaŭ anstataŭas originan parolanton en, por la partnero-lernanto, tuj rekoneblaj, ne miskompreneblaj lingvaj situacioj postulante de la partnero tujan, adekvatan fremdlingvan reagon.

Ĉu sufiĉas por vi tiu ĉi klarigo? Ĉu vi nun povus nomi kelkajn „rimedojn”, kiuj posedas la forton envolvi unuopan lernanton aŭ eble tutan grupon da lernantoj en vivoplenan interkomunikadon? Ĉu vi estas konvinkita, ke «l tio rezultas bona lernado, eĉ bona memlernado de Esperanto?

IPR 96/2e 1

— pàgina 3 del PDF —

„Valoras ne la vesto, valoras la enesto” — eble estas via respondo al mia demando, kaj vi memoras renkontiĝojn kun esperantistoj, kiuj seniluziigis vin pro la konstato, ke ankaŭ „samideanoj” ne aŭtomate estas niaj „gefratoj”, ke brila lingvoregado ne nepre signifas interhoman harmonion aŭ almenaŭ pretecon respekti eble kontraŭdirajn konvinkojn.

Do – kio estu „bona lernado, bona memlernado”? Ĉu nura enprofundiĝo en la lingvajn fenomenojn helpe de lingvoaplikigaj rimedoj sen konsidero de eventuale ligitaj kun Esperanto internideaj elementeroj?

Cu ne estus pli certige reiri al la ĝenerala signifo de la vorto „rimedo”, kiu ja celus ankaŭ — eble prioritatan — kuracan efikon kontraŭ io malbona?

Kaj la malbono en nia mondo estas la plietendiĝanta malvarmo en interhomaj rilatoj, stimulata de nete kostkalkulanta enordigo de la homaj fortoj, korpaj kaj mensaj, eĉ animaj, koraj, spiritaj.

„Al farun” malbonspeca ne helpos la spico” — oni diras, kaj ĉu nia Esperanto estu altrudata al ia nerimorsema socio, nur por pliampleksigi ĝian utilitarisman strebadon?

Rimedoj por bona lernado kaj memlernado de Esperanto — kiu do estu bona esperantisto, ĉu tiu, kiu perfekte regas la lingvon, aŭ tiu, kiu intencas obeeti internideajn defiojn?

Tiom da problemoj! Kiom da respondoj kaj rimedoj?

Till Dahlenburg, Feldstraŝe 13, D-19412 Briiel/Meckl., Germanio

Cseh-Seminario en la grado C-diplomiga kadre de la 30-a ILEI-Konferenco

Kadre de la Konferenco en Tabor Internacia E-Instituto (IEI) organizos C- Seminarion por studantoj de Cseh-metodo en la grado „B”. Komence de C- Seminario la studantoj faros finekzamenon de B-Seminario.

La partoprenkosto por tiu ekzameno estas 10 NLG. Partopreno en C-Seminario kostas 70 NLG. Interesitoj petu informojn de IEI (Riouwstraat 172, NL 2585 HW Den Haag, Nederlando. Tel. –31 70 355 6677). Oni povas anticipe pagi la sumon menciitan en NLG per poŝtmandato aŭ pere de UEA-konto: iein-q. Pagoj eblas ankaŭ surloke.

Kadre de la Konferenco estos starigataj laborgrupoj; unu el ili pritraktos la utiligeblecojn de la instrufilmo Mazi en Gondolando.

Estas dezirinde, ke la membraro aktive kontribuu en la programo kaj de la Konferenco kaj de la Tago de la Lernejo dum UK. Ĉiujn sinproponojn oni direktu al mi.

Atilio Orellana Rojas, estrarano

2 IPR 96/2

Sylla Chawes Baza didaktika minimumo

Propono kaj pravigo de 700-morfema listo

Resumo de magistriĝa laboraĵo de Josef Dorr aperis en la unua numero de IPR en 1994 kaj unu jaron poste ankaŭ en LA LAMPIRO de E-Asocio de San- Paŭlo. La aŭtoro komparas tri ofteco-listojn en Esperanto (tiujn de Blaas, Dietze kaj Tiŝljar) kaj la vortojn prezentitajn en 12 „vaste uzataj lernolibroj” de 12 el niaj „plej gravaj pedagogoj”. Li konkludas, ke inter ili „ne ekzistas konsento pri la baza vortprovizo de Esperanto cele al instruado” kaj ke urĝas la ellaboro de iu BAZA DIDAKTIKA MINIMUMO (BDM) por ke nia internacia lingvo restu kohera kaj unueca.

Mi reagas pro tri kialoj. Unue, ĉar mi estas unu el la analizitaj. pedagogoj pere de mia verko LIBERA EKFLUGO, kaj tiun inkludon mi dankas. Due, ĉar mi trovis en la grava laboraĵo de Dorr kelkajn facile korekteblajn malĝustaĵojn. Kaj trie kaj ĉefe, ĉar miaj antaŭaj laboroj pri tiu temo permesas, ke mi nun proponu 700-morfeman liston, kiu povas fariĝi la celata BDM.

Tiu ĉi listo estas la unua el kvin, kiujn mi baldaŭ aperigos en libreto kun la nomo BAZA ESPERANTA VORTPROVIZO (BEV). Ciuj kvin listoj estas 700-morfemaj, kaj sekvas malkreskantan ordon de graveco, facileco kaj ofteco. Per ili mi respondas al malnova pledo de K. Kalocsay, kiu iam skribis: „Devas ekzisti limita vortprovizo, la TRUNKO de la lingvo. Ciu, kiu volas uzi la lingvon nur por ĉiutagaj bezonoj, devas koni tiun ĉi lingvo-trunkon… alie li riskas miskomprenon.” (Lingvo-Stilo-Formo, 1931, p.51.) Mi opinias, ke senstumbla parolo, eĉ nur por ĉiutagaj bezonoj, postulas la 3500 morfemojn, kiujn mi prezentos kaj pravigos. Jene mi prezentos nur la unuan el tiuj listoj, kaj tiel mia argumentado povas esti resuma, mallonga kaj malprofunda.

Estas du tipoj de facile korekteblaj malĝustaĵoj en la verko de D6rr: la nekonsidero de strukturaj morfemoj kaj la kuna analizo de heterogenaj listoj. Li asertas, ke „la 205 strukturaj morfemoj… apartenas nepre al la baza didaktika minimumo (BDM)”. Tute ne! Atenta komparo de la Baza Radikaro Oficiala de la Akademio (A) kun la listoj de la revuo Kontakto (K) kaj de Tiŝljar el Zagrebo (Z) evidentiĝas, ke strukturaj morfemoj, kiel FI, -INGO, MIS-, NENIES kaj PRETER ne apartenas al la sama nepra minimumo de KAJ, – ISTO, MI, RE-, kaj TIO, multe pli gravaj, facilaj kaj oftaj.

Dorr analizis kune morfemojn en niveloj elementa, meza kaj supera. LIBERA EKFLUGO, ekzemple estas tri-nivela legolibro kun tri morfemolistoj. Se la intenco de Dŭrr estis labori cele al la farado de iu BDM, li devus esti

IPR 96/293

— pàgina 4 del PDF —

preninta nur la unuan (712-morfeman) liston. Li tiel ne trovus „eĉ ne-PIV-ajn” vortojn pri ekster-eŭropaj realaĵoj. Tiaj vortoj troviĝas en mia supera nivelo. Kaj mia intenco en tiu nivelo estis ĝuste tio, ke la Esperanta vortprovizo akiru iomete pli da tutmondeco. Tiuj ĉi korekteblaj malĝustaĵoj ne forprenas la valoron de la laboraĵo de D6rr. Kaj mi ŝuldas al li mian emon proponi ĉi tiun BDM, kaj ankaŭ, konsekvence, pli ampleksan kaj pli gravan BEV, kiu baldaŭ aperos.

Evidente estus taŭge decidi pri Esperanta vort-ofteco surbaze de komputila pritrakto de almenaŭ milion-vorta samplo, same kiel faris interesitoj pri la lingvoj angla kaj germana. Sed niaj revoj kaj planoj devas esti proporciaj al niaj rimedoj. Kaj ni devas konstati, ke eĉ riĉuloj ofte prenas gravajn decidojn surbaze de malgrandaj samploj, kiam la situacio tion postulas. Ekzemple, pri aidoso kaj trafik-akcidentoj: oni ne atendis la milionan viktimon por ekzorgi pri kondomoj, sangotestado kaj seĝozonoj.

Konsiderante la urĝan neceson havi interkonsenton pri BDM, por ke nia lingvo ne diseriĝu en regionajn dialektojn aŭ skolajn ĵargonojn, ni devas nun forgesi la revatan „samplegon” kaj tuj agi. Tiucele, realisme kaj objektive, mi prenis la tri plej gravajn ofteco- kaj facileco-listojn nun ekzistantajn en Esperanto – kiujn mi ĉi-supre nomis A, K kaj Z – kaj uzis ilin por mia laboro.

A (la BRO de la AKADEMIO) estas mem kunfando de naŭ aliaj listoj, inter ili tiu de Blaas, kiun Dorr uzis. El A mi prenis nur la 522 morfemojn el grupoj 1 ĝis 4, tio estas, tiuj aperintaj en almenaŭ ses el la listoj, sur kiuj BRO baziĝas. K estas la litero de la junulara revuo KONTAKTO, kiu agis laŭ KUNDECIDO de pluraj verkistoj. El K mi prenis nur la 520 morfemojn, kiujn ili konsideris facilegaj. Per Z mi memorigas samtempe ZLATKON Tiŝljar kaj lian ZAGREBAN grupon. Ĝi rilatas al magnetofona kaj komputila esploro, el kiu mi prenas nur la statistike plej fidindan parton: la 454 morfemojn aperintajn almenaŭ 7-foje en la magnetofona registrado.

Kombinante la 552 morfemojn el A kun la 520 el K kaj la 454 el Z oni alvenas al la jeno: 1) 712 morfemoj aperas en almenaŭ unu el ili kaj 2) 324 morfemoj aperas samtempe en ĉiuj tri. El la 712 mi forprenis 12, kiuj nur aperis pro tendenco, kiel ekzemple lokoj kaj temoj de la sonbendigoj: FRANKO, STATUTO, PROTOKOLO kaj aliaj. Kaj al la 324 komunaj morfemoj mi aldonis pliajn 26, kiuj estas for pro simpla hazardo aŭ ŝanĝebla decido, kaj meritas esti tie, kiel ekzemple -ANTA, -ITA, KURI kaj TIAL.

Rezulte, mi proponas BDM kun 700 oftaj kaj facilaj morfemoj. Ĝia duono konsistas el 350 morfemoj oftegaj kaj facilegaj. En ĝi eblas ankaŭ apartigi 200 morfemojn, kiel prioritatajn. Resume, la konsisto de mia BDM estas la ĉi-suba (substreko: prioritataj 200, minuskloj: aldonaj 376, majuskloj: plej gravaj 324):

4 e IPR 9672

ka ne- Totalo Ekzemploj strukt. strukt.

1) Oftegaj prioritataj 136 64. 200 TIO“ PAROLI kaj ankaŭ en A, K kaj Z 8 116 124/|NENIAM“ ESPERI facilegaj — aldonaj 24 2. 26]| baldaŭ“ kuri 2) Aliaj oftaj kaj facilaj 12 338 350| nenie“ verda

Totalo 180. 520. 700 La ok ekzemploj en tiu tabelo taŭgas por montri la signifon de asterisko, substreko kaj grandaj kaj malgrandaj literoj en nia listo. -Ar apenaŭ“ birdo DE» EDZO fingro -aĉ-» APERI blanka decembro -EG-» fiŝo ACETI aprilo blua decidi -EJ-? FLANKO -AD-“ apud“ bo-X DEK“ EK-» floro adreso -AR-“ BONA dekstra ekskursi flugi aero aranĝi bordo DEMANDI EKSTER“ FOJO afabla arbo brako dento EKZEMPLOFOR“ AFERO arto brili DEVI ekzisti FORGESI agi artikolo brui DEZIRI ELY FORMO agrabla -AS“ bruli dio ELEKTI FORTA aĝo asocio buŝo diablo -EM- frapi ajn“ -at-x CELO difini EN” FRATO -AJ-x ATENDI CENT“ dika erari fraŭlo AKCEPTI atenta CERTA dimanĉo ESPERI fremda akvo AŬ“ CAMBRO DIRI ESTI FRUA AL“ midi ĉapelo direkti -ESTR-» frukto ALIA aŭgusto CAR“ DIS-X -ET-“ funkcio almenaŭ“ v ĉarma diskuti eventuala fuŝi ABTA 10: DAPSKESTE Ge DIVERSA FACILA gaja AMI auto CEF-? DO“ fajro gajni amaso aŭtobuso ĉevalo doktoro fako gazeto ambaŭ“ aŭtomobilo ĈI» dolĉa fakto GE-» AMIKO aŭtuno ĉia? doloro fali glaso -AN-? avo m CIAM? DOMO FAMILIO GRANDA angulo baldaŭ» ĉiex DONI FARI gratuli ANKAŬ“ bati = ĉielo DORMI februaro GRAVA ET kakao, batali ĈIO“ DU“ feliĉa grupo ANKORAU» bazo GrRKAŬ: dubi fenestro — gvidi anstataŭ“ bedaŭri ĈIU» DUM“ fero ĝardeno -ant-» L BELA ĈU“ -Ex FERMI ĝenerala. NTAMIS.. „perto DA? -EBL-“ festi ĜI» aparato BEZONI DANKI -EC-» filo ĜIS» APARTA BILDO . EĈ» filmo ĝoji

bileto DAURI = eduki FINI ĜUSTA

IPR 96/2 e 5

— pàgina 5 del PDF —

ha!» -IST-» halti -it-4 haro IU» HAVI -J’ HEJMO JAf hela JAM HELPI januaro HIERAŬ“ JARO historio JE» ho!X JEN» HODIAŬ» JES? ATO Ĵulio HOMO JUNA HORO junio hotelo justa eri Ĵi aŭdo

I ŭ JETI LLA ĵus» IAM” KAJ“ -id-» kalkuli IDEO KAMPO IE» KANTI mi NES kapo -IG-» kapabla -IL-» KAPTI ILI» kara Imagi karoto No” karto -IND-” . kaŝi INFANO kato informi kaŭzo instrui kazo -int-» KE» INTER“ KELKA INTERESI KIA interna KIAL“ inviti KIAM“ IO» KIE» IOM» KIEL“ IRI kies“ -IS» KIO“ -ism-“ KIOM“

6 e IPR 96/2

KIU“ kutimo KLARA kvankam“ klaso KVAR“ klopodi kvazaŭ“ klubo KVIN” KNABO LA» kolo LABORI kolekto laca koleri lago koloro lakto KOMENCI LANDO komerci larĝa komitato LASI KOMPRENI LASTA komuna laŭt KONI lavi konduki leciono kongreso LEGI konkreta LERNI KONSENTI letero KONSILI LEVI konstrui 1 8 kkontakto LIBERA kontenta LIBRO KONTRAŬ» aĵa

: igno korpo linio konto koj KOSTI = kovri LOGI KREDI HOKO kreo LONGA krii kap KROM“ lumi KUIRI lundo kulturi IO. KUN“ MAL-» kuraĝa MANGI isma maniero kuŝi MANKI

maro neĝo mardo nek“ marko nenia“ marto NENIAM“ maŝino nenie“ MATENO NENIO“ materialo NENIU“ MEM” nepra membro NIf MEMORI nigra merkredo NOKTO METI NOMO metodo nombro MEZO normala mezuri NOVA MI» novembro MIL» nu!» militi nubo minus“ numero MINUTO NUN“ miri NUR“ momento -O» MONO -Obl-7 monato ofico MONDO ofta monto OK» MONTRI Okazi MORGAŬ“ oktobro ST e okno Lu OKUPI MULTA OL, muro — muziko ONI» ~N» onklo NACIO :9nt-» NASKI OPINII naturo ordo

mu ordinara NAU ordoni nazo orelo NE» organizi NECESA -OS“

=——

-ot- x

ovo paco PAGI paĝo pano PAPERO PARDONI PAROLI PARTO pasi

paŝi PATRO peco peni pendi PENSI PER» PERDI perfekta permesi PERSONO PETI PIEDO plaĉi plano planko PLEJ» PLENA plendi plezuro PLI» plori PLU» plumo pluraj pluvo poemo pomo popolo populara POR“

pordo PORTI POST» postuli poŝto POVI prava precipa preferi prelegi premi, PRENI prepari presi PRESKAŬ» PRETA prezo PREZENTI prezidi PRI? printempo PRO» problemo produkto profunda programo PROKSIMA proponi propra provi publiko punkto PURA radio RAJTO RAKONTI RAPIDA raporti RE- xk

regi regiono regulo

reklami rekomendi rekta renkonti RESPONDI RESTI revuo RICEVI riĉa

ridi RIGARDI rilati RIMARKI rimedo ripeti ripozi RIVERO ROMPI rondo rozo

ruĝa sabato salono salti SALUTI SAMA sana sango

sata

SCII scienco SE»

SED» seĝo SEKVI SEMAJNO SEN» SENDI senti SEP” septembro SERĈI

serio ŜIPO -UL-“ servi ŝiri -um-“ SES» ŝtato universala ĈO ka ŝtono universitato SIDI tablo UNU» signifi TAGO URBO silenti TAMEN“ -US“ simila tasko UTILA SIMPLA teatro UZI SINJORO telefono vagono sistemo televidi valori situacio temo varma skatolo TEMPO veki SKRIBI TENI VENI SOLA tero VENDI somero teruro vendredo soni TIA“ vento speco tial“ VERA speciala TIAM“ verda sperta VIET verko sporto TIEL» VESPERO stacio timi vesto

. STARI TIO“ vetero stato TIOM“ VETURI STRATO tiri hl kaj studi TIU viando stulta TRA“ VIDI SUB» traduki vilaĝo suferi TRANĈI vintro SUFIĈA trankvila VIRO sukcesi TRANS“ vitro sukero TRE“ VIVI suno TRI» vizaĝo super“ TRINKI viziti supozi TRO» vojo SUPRO trovi VOJAĜI SUR“ TUJ voki ŝafo turni VOLI ŜAJNI tuŝi VORTO ŜANĜI TUTA ZORGI ŝati -Uk ŝr -UJ-«

IPR 96/2 97

— pàgina 6 del PDF —

Felix Garcia Biazquez Didaktikaj problemoj en la instruado de korelativoj

En la instruado de Esperanto, specife en perfektigaj kursoj, oni povas rimarki ke konsiderinda nombro de partoprenantoj suferas pro manko rilate al ilia kapableco distingi inter la uzoj de la korelativoj io kaj iu, precipe en la “demonstrativoj. Ekzemploj: „tio tablo” anstataŭ „tiu tablo” „tioj arboj” anstataŭ „tiuj arboj”. Ĉi tiuj eraroj estas atribueblaj aŭ al malatento de la lernanto aŭ al malperfektoj en la metodo de instruado. Kiam la instruanto demandas la lernanton pri la motivo, kial li uzas „tio” anstataŭ „tiu”, la lernanto argumentas „Al mi oni instruis ke tiu estas uzata por personoj kaj tio por objektoj.” Efektive, se ni konsultas la bone konatan tabelon pri korelativoj, ni konstatos ke en la plimulto de la lernolibroj oni eksplikas la skemon jene: serio iu – individuo, serio io – objekto, kio iamaniere pravigas la eraron de la lernanto, kaj aliflanke malkaŝas difekton en la didaktiko de la instruado. Vere, ni antaŭsupozas ĉi tie ke ĉia skemo konstituas simpligitan alproksimiĝon al la realo, kaj niaokaze ĝi emas indiki resume la elstarajn karakterizojn de la korelativoj. Oni ne intencas tie ĉi kritiki la nuran fakton ke ekzistas skemo, sed nur atentigi ke tiu konceptado kaŭzas ke la komencanto eraras. La ideo estas perfektigi aŭ kompletigi la skemon por eviti ke la lingvouzanto falu en la montritajn erarojn. Prezentiĝas antaŭ ni la dilemo: aŭ ni plu sekvas la tradician konceptadon de la tabelo kaj lasas ke la lernanto post multaj jaroj de praktikoj kaj eraroj lernu mem ĉiujn ĝiajn funkciojn, ,aŭ ni liveras detalan klarigon, kiu kompreneble estos pli preciza kaj racia, sed samtempe iomete komplikos la lingvoinstruadon. Ni ekzamenu kelkajn ekzemplojn de la io-serio: Kio estas tio? – Tio estas kato. Lito estas io utila por ripozi. Via problemo estas ke vi komprenas nenion. Kio li estas? – Li estas tajloro. Kion vi diras? – Mi diras ke vi laboras mise. En la supre montritaj ekzemploj oni povas konstati ke la io-serio povas signifi ne nur objektojn, sed ankaŭ vivantajn estaĵojn kaj eĉ agojn, kiel en la lasta ekzemplo. Aliflanke, oni povas vidi ke neniu io-termino akompanas substantivon. Do, nepre ili ĉiuj estas pronomoj. Ni ekzamenu la iu-sefion: Tiu lernanto estas la plej inteligenta. Tiu kato apartenas al mia fratino. Tiu arbo estas tre alta. Kiu lernanto estas la plej inteligenta? Ĉiu laboristo havas sian propran ilon. Neniu partoprenanto alvenis malfrue.

8 e IPR 96/2

En tiuj ekzemploj la terminoj de la iu-serio ĉiam akompanas substantivon. Do, nedisputeble ili ĉiuj estas adjektivoj. Ni vidu ankaŭ aliajn ekzemplojn por la uzo de iu-terminoj: Tiu ĉi tablo estas el ligno, kaj tiu estas el metalo. Neniu alvenis malfrue hodiaŭ. Kiu estas la plej inteligenta? En la ĉi-lastaj ekzemploj la substrekitaj iu-vortoj akompanas neniun substantivon. Ili ŝajne estas pronomoj. Sed ni devas memori ke en ĉia lingvo natura aŭ nenatura, ekzistas lica figuro nomata elipsio, pere de kiu oni povas subkompreni terminojn. Ĉu ili estas antaŭe menciitaj aŭ simple troviĝas en la menso de la parolanto? Niaokaze temas pri substantivoj aluditaj per la adjektivoj. Konkludo: Oni devas forlasi la dogmon: iu = individuoj, io = objektoj, kaj substitui ilin per la jeno: iu por adjektivoj kaj io por pronomoj. Preferinde oni ne indiku pri kiaj adjektivoj aŭ pronomoj temas, kaŭze de manko de unuformeco en la nomenklaturo de diversaj naciaj lingvoj. Konsultitaj verkoj: Jorge Hess: Sabe Ud. Esperanto? Buenos Aires. Ergoto de Bonaero: Habla Ud. en Esperanto? Buenos Aires. 1972. A. Couto Fernandes: Curso de Esperanto. Rio de Janeiro. 1965. Ing. Felix Garcia Blazquez Apartado 75.090, Caracas 1070-A, Venezuelo

Carla De Loremzi Konsideroj pri Mazi – instrucele

Mi ne kutimas skribi ion post miaj instrukursoj, sed ĉi-foje mi sentas devon mencii kelkajn impresojn kaj eĉ konsilojn rilate la uzon de Mazi instrucele. Ĝi ja estas nova instrumaterialo kaj multaj el ni Mazi-instruantoj povas pensi, ke sufiĉos funkciigi la videokasedon, montri la filmon, lumigi kaj mallumigi la ekranon kaj tio por la lernantoj sufiĉos. Tre erara pensmaniero.

Por la unua fojo en Hispanio (Salou), dum unu semajno, mi havis la okazon gvidi kompletan kurson de Mazi en Gondolando. Tio estis por mi tre interesa, entuziasmiga kaj unika sperto, precipe ĉar partoprenis multaj personoj, ne nur komencantoj, sed ankaŭ progresantoj diversaĝaj kaj eĉ instruistoj. Kompreneble antaŭ ol prezenti la kurson, mi, hejme, longe kaj atente rigardis plurfoje la aventurojn de Mazi por bone koni la tuton, sed ĉefe por trovi la diversajn manierojn, kiuj povus kongrui kun la malsimilaj situacioj, kiujn ĉiufoje mi estus devinta alfronti. Estas tre grave konstati ĉu la lernanto bone komprenas la lingvon en la daŭro de la projekcio. Por atingi tion mi venis al la konkludo, ke je la komenco kaj je la fino de ĉiu parto de la fabelo oni devas klarigi ion.

IPR 96/2 99

— pàgina 7 del PDF —

Por plej efike uzi la filmon kaj veki intereson pri ĝi, oni unue devas prepari la lernantojn praktikante simplan konversacion, kiu poste aperos en la filmo. Antaŭ ol montri la filmon oni povas, pere de koloraj desegnoj, prezenti la diversajn rolulojn, kiujn la lernantoj renkontos dum la disvolviĝo de la fabelo. Se inter la ĉeestantoj estas veraj komencantoj, estas grave klarigi pere de facilaj ekzemploj la vortojn, kiujn poste ili aŭdos en la filmo. La celo de tiu preparlaboro estas, ke poste rigardante la fabelon ili komprenu preskaŭ ĉion. Sekve oni vidigas la video-filmon. Vere, antaŭe mi ne pensis, ke plenkreskuloj povas esti tiel kaptitaj kaj interesitaj pri ĝi. Ĉiuj atente aŭskultis, rigardis kaj amuziĝis. Post iom da tempo ili komencis ripeti kune kun mi laŭte kelkajn vortojn. Kelkajn scenojn poste la instruisto mem devas decidi, kiam estas la ĝusta momento por haltigi la filmon: tion oni decidas laŭ la nivelo de la lernantoj. Mi preferas, ke la tekstlibron, apartenantan al la filmo, la lernantoj rigardu poste. Tuj post la rigardo de la filmo estas la ĝusta momento por fari demandojn por konstati, ĉu ili komprenis la rakonton, ĉu ili komencas pensi en la nova lingvo kaj povas uzi ĝin. Estas bone kuraĝigi ankaŭ ilin, peti ilin starigi demandojn unu al la aliaj pri la fabelo. Laŭ mi estas grave enkonduki ankaŭ novajn, praktikajn, aktualajn vortojn, rilatajn al la reala situacio de nia vivo; tio estas, ke ni parolu pri ni mem, nia familio, nia profesio, pri la ĉambro en kiu ni lernas, pri la mebloj, kiujn ni vidas, ktp. precipe pri nia ĉiutaga vivo. Kutime ĝi bone sukcesas. Mi konstatis montrante Mazi-n, ke la etoso en la ĉambro, malgraŭ la nombro de la personoj (kelkfoje estis 70 ĉeestantoj), estis vigla, ke ili amuziĝis lernante: ĉiuj estis atentemaj, eĉ havis ridetan vizaĝon kaj neniu dormetis. La plej mirinda kaj plezuriga afero por mi estis, kiam dum libera vespero oni petis min gvidi ankoraŭ la kurson post la vespermanĝo, kvankam ili jam havis lecionon ankaŭ posttagmeze! Jen la pruvo, ke Mazi estos tre alloga instrumaterialo. Carla De Lorenzi, Cseh-instruisto via Boston 65, IT-10137 Torino, Italio se 011-390.787

KIEL UZI «MAZI» INSTRUCELE – Konkurso de IEI

La intereso pri la nova Cseh-metoda videokurso Mazi en Gondolando ne malkreskas, male ĝi furoras kaj daŭre laborigas nin. Venas multaj reagoj kaj demandoj, al kiuj ni volonte respondas. Oni ja rajtas uzi la Mazi-vidbendojn en lernejoj, kursoj aŭ studrondoj, aŭ montri al ekstera publiko, sed kompreneble oni ne rajtas kopii ilin. Nia celo estas ĝuste, ke la aĉetintoj de la Mazi-kurso utiligu ĝin ne nur por sia propra familia uzo, sed trovu aplikojn de Mazi ĉie ajn en la instruado de E-o. Tial ni anoncas konkurson: Kiel uzi «Mazi» instrucele?

10 e IPR 96/2

Pensu pri la plej entuziasmiga kaj efika maniero por lernigi E-on per kaj kun «Mazi» kadre de via propra instruado, kaj instigu aliajn fari same!

Via(j)n propono(j)n sendu al la Internacia Esperanto Instituto (IEI) en Hago ĝis la fino de decembro 1996. La plej interesaj ideoj ricevos premion de IEI kaj estos publikigitaj en Internacia Pedagogia Revuo kaj Eventoj. Laŭeble la premiitaj proponoj estos poste publikigitaj en aparta kajero.

Eblas mendi Mazi-kompletojn ĉe IEI, la prezo estas 198 NLG (kune kun la sendokostoj). Se vi pagas per banko, ne forgesu aldoni la bankkostojn (21 NLG).

Adreso: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstr.172, 2585 HW Den Haag, Nederlando, Tel.-fakso: —31.70.3556677. Poŝtkonto 162626

GEORGO MACIOSZEK

Por la suferanta komencanto – Kelkaj simpligoj de la lingvo

Antaŭparolo de la Redakcio: Ni, praktikantaj esperantistoj kaj precipe instruistoj de la internacia lingvo, ofte renkontas komencantojn kiuj – nesciante bone uzi la lingvon – iniciatas reformojn, plibonigojn rilate ĝin por tiel pravigi la proprajn erarojn. Tiuokaze ni respondas, ke ili unue regu ĝin bone kaj poste cerbumu pri plibonigoj. Poste tiuj reformuloj aŭ tute forlasas la movadon aŭ ellerninte la lingvon pretas obei ties regulojn kaj ne plu pensas pri la iamaj ideoj. La sekva artikolo de relativa komencanto tamen estas pensiga kaj instrua al ĉiu aktiva instruisto. La lingveroj kaj gramatikaĵoj, kiuj laŭ la verkinto estas modifendaj, klare montras al ni la punktojn al kiuj ni turnu pli da atento, ĉe kiuj eroj estas bezonata pli da ekzercado. La artikolo estas publikigita ne pro tio, ĉar la redakcio konsentas pri la proponoj de s-ro Macioszek, sed pro la fakto, ke neglektante tiujn problemojn ni ne solvas ilin, ne pretiĝinte respondi al ili ni ne povas kontraŭargumenti.

Kiam mi esperantistiĝis antaŭ tri jaroj mi estis impresita de du lingvoelementoj, kiuj estis promesitaj al mi: neŭtraleco kaj simpleco. La neŭtralecon mi povas konfirmi, pri la simpleco mi havas dubojn.

Kiel komencanto je la sojlo al progresinta komencanto mi havas la impreson ke la movado pli profitus se multaj komencantoj daŭrigus la lernadon ol se malmultaj progresintoj finfine regus la lingvon.

Sed la komencantoj havas malgrandan politikan potencon en Esperantujo. Ĉar ili pro manko de lingvokapablo malofte partoprenas diskutrondojn kaj publikigas malmultajn artikolojn, iliaj interesoj estas reprezentataj nur malofte. Se iu el ili tamen aŭdacas balbutante proponi plisimpligojn de la lingvo, la funkciuloj tuj atakas lin kiel nekompetentan kaj megalomanian novulon.

IPR 96/2 e 11

— pàgina 8 del PDF —

La funkciuloj plejparte flue kaj bone regantaj la lingvon nature malmulte interesiĝas pri lingvoŝanĝo. Por ili ŝanĝo estus streĉo, ili devus parte relerni la lingvon, kio ĉiam estas pli malfacila ol lerni je la komenco.

Bernard Golden, eminentulo de la movado, kies proponon Mi bolas la akvon – la akvo bolas mi tutkore kaj ĝoje subtenas, per sia artikolo kuraĝigis min proponi kelkajn plisimpligojn de la lingvo. Se grandulo kiel li pensas pri la baraktantaj komencantoj, eble estas pliaj movadanoj perfekte regantaj la lingvon, kiuj same simpatias kun la komencantoj. Tampereo, mia unua kongreso, montris al mi, ke la lingvo estas preciza kaj esprimriĉa kaj povas esti uzata kiel iu ajn nacia lingvo. La pruvon de tio ĉi mi spertis kiam en unu el la kunsidoj du kverelemuloj agreseme kaj malbonfareme atakis funkciulon. Mi estis ŝirita inter kompato por la viktimo kaj admiro de la flua kaj bela lingvo de la farantoj. Do Esperanto vere vivas kaj viglas. ei, Mi nepre deziras konservi la esprimriĉecon de la lingvo kia ĝi estas nun. Miaj proponoj rilatas nur al elementoj kiuj plimalfaciligas la lingvon sen aldoni ion ajn al ĝia esprimriĉeco. x 1) Uzu „estas bona” anstataŭ „estas bone”: La distingo inter „Tio estas bona kaj „estas bone” estas nur por gramatik-ŝatantoj. „Estas bona” nek malplialtigas la precizecon nek la riĉecon de la lingvo. ko 2) Uzu la „u” finaĵon nur por la imperativo: Do: „mi volas ke li venos kaj „mi laboras por ke mi gajnos monon”. Denove estas nur por gramatik-ŝatantoj. La regulo estas superflua kaj senfunkcia.

3) „Da”: Uzu „de” aŭ entute rezignu pri la partitivo: „miloj homoj”, „amaso de bestoj”. Sen „da” la lingvo estas same komprenebla; do ni forigu ĝin. =

4) „Sia – lia”: La distingo inter „sia” kaj „lia” sendube havas funkcion. Gi faras la cirkonstancojn pli precizaj. Sed la nuna regulo estas konfuza, ĉar la precizeco ne estas permesita ĉe la subjekto. Ni rajtas diri „La patro vizitas sian fraton”, sed ne „La patro kaj sia frato”. Permesi „sia” ĉe la subjekto estas unu solvo, alia estas forigi „sia” entute. Mi favoras forigi „sia”. Tiam la lingvo estus same nepreciza kiel la angla kaj germana, kiuj havas nur unu vorton (sein, his). Ĉu vere estas katastrofe, se E-o ne superas naciajn lingvojn ĉi-rilate? Do: li vizitas lian fraton. La vivo de la komencanto estus konsiderinde pli facila.

5) „edziniĝi”: Mi proponas enkonduki inajn verbformojn por ĉiuj verboj. Tiam virinoj lerninas, skribinas kaj parolinas. Alia solvo estas forigi „edziniĝi kaj uzi nur „edziĝi”. (Oni uzas eksedziĝi rilate ankaŭ virinojn, do ne eksedziniĝi.) La senco de la frazo estas same klara kaj la komencanto havas unu malfacilaĵon malpli.

6) Landnomoj: Ni formu simplan adjetivon kaj aldonu „lando”. Do: Finnalando, Rusalando, Korealando, Usonalando, Svisalando, Egiptalando, Aŭstralalando, Britalando. Ĉi-maniere la komencanto ne plu devus lerni diversajn finaĵojn.

12 e IPR 96/2

7) La akuzativo: E-instruistoj kiuj konas lernantojn el ĉiuj nacioj konsentas ke la akuzativo estas unu el la plej oftaj eraroj. Eĉ tiuj parolantoj, kiuj havas ĝin – kiel la germanoj – baraktas kun ĝi. Ni trankvile kalkulu la avantaĝojn de la libera vortordo kontraŭ la daŭra demotivigo de la komencantoj. Sajnas al mi ke la valoro de la libera vortordo estas ege supertaksita. Spite al sia terura barilo de mallibera vortordo la angla kreis grandajn verkojn de la mondliteraturo. Evidente la anglaj verkistoj ne scias kiel handikapitaj ili estas. Krome, mia impreso en Tampereo estis ke sendepende de sia nacieco la homoj en la parolata lingvo tre malofte metas la objekton je la komenco de la frazo. La vasta plimulto uzas la vortordon subjekto-predikato-objekto. Tamen veras ke en la E-literaturo – origina aŭ tradukita – la libera vortordo estas uzata pli ofte. Por plifaciligi la vivon de la komencantoj sen ignori la akuzativ-ŝatantojn mi sugestas la jenan kompromison: ni uzu la akuzativon nur ĉe la libera vortordo, te. kiam eblas miskompreno. Ĉe la vortordo subjekto-predikato-objekto la akuzativo estas superflua; la aŭskultantoj aŭ legantoj ĉiam komprenas la sencon. Do: Mi vizitas la frato. Mi vizitas li. La fraton mi vizitas. Lin mi vizitas. 8) Transitiveco: En la angla multaj verboj estas transitivaj kaj samtempe netransitivaj: „the show starts, we start the show”.

Ni devas diri: „la prezentado komenciĝas, ni komencas la prezentadon”.

Mi proponas sekvi la rekomendon de Bernard Golden kaj uzi la saman formon transitive kaj netransitive: la fero fandas — mi fandas la fero, la leciono finas — mi finas la leciono, la fenestro fermas — mi fermas la fenestro, la rado turnas — mi turnas la rado, ŝi naskis la bebo — li naskis en Londono, la lernanto ĉagrenas la instruisto — la instruisto ĉagrenas. ‘

La distingo inter la du formoj utilas kiel la tri genroj de germanaj substantivoj. Plisimpligo sen redukto de esprimriĉeco ankaŭ tie ĉi eblas.

Eĉ se miaj proponoj estos bonvenaj, E-o ne estos facila lingvo. Ĝi estus nur libera de kelkaj senvaloraj malfacilaĵoj. La komencantoj tiam povus koncentriĝi je la malfacilaĵoj, kiuj estas la prezo de esprimriĉeco.

Tiel aspektas kaj sonas la apliko de miaj proponoj: „Estas konata ke lerta komercisto ne riproĉas liaj klientoj kiam lia komerco ŝanĝas al la pli malbono. Male, li serĉas la kulpo ĉe li mem kaj provas plibonigi lia varo por ke la klientoj ne iras al alia kompanio. Similan procedon povus elprovi la esperanto-movado. Gia varo estas la lingvo, ĝiaj klientoj estas la homoj de la ekstera mondo, precipe la komencantoj. Por ke ili ne elektas alia agado kiel libertempa plezuro, la movado ofertu al ili pli alloga varo. Kiam la nova prezidento de UEA vojaĝos tra la mondo, de Svedalando al Aŭstralalando, de Japanalando al Usonalando, per ĉi-tiu pli bona varo li gajnos pli klientoj. Li atingos ke la movado movos antaŭen pli rapide. La ŝanĝoj plifaciligus la vivon de lernantoj kaj instruistoj. Cu ne estus bona celo?

D-ro Georgo Macioszek, Hamburgo

IPR 96/2 e 13

A mla e E EE E ULNA NEADON SE LA

— pàgina 9 del PDF —

[IEI niaj imetiejoj

NdIR — Nia redakcio ricevis du plastajn dosierujojn kun manuskriptoj de 70 ekzercoj kompilitaj de Odette

Scheidel (Betschdorf, Francio). Jene mi citas el ŝia letero: „La ludoj, kiuj estas al vi proponataj estas nur aro da ideoj, kiujn mi kore donacas al vi… La infanoj en Francio lernas 3 ĝis 4 lingvojn en la lernejo, sincere, oni ne povas trudi al ili listojn da vortoj, gramatikaĵojn ktp. Ili laboras la tutan tagon, do, mi venis al la konkludo: E-o devas iĝi plezuro, distro, amuzo. La senditaj ekzercoj konsistas el slipetoj, desegnaĵoj, eltonditaj bildoj, fotoj. Ĝuste pro tio nia revuo povas aperigi nur kelkajn tipojn de la ekzercoj.

La unua, simpla ekzerco, kiun ni nun el la ekzercaro prenos nomiĝas Kukola

ovo: Divenu kiu vorto ne a

artenas al la grupo?

A B e D E l. |lupeo mikroskopo | episkopo binoklo lenso 2. |ĵudo bokso amboso teniso skermo 3. |orgio hobojo klarneto mandolino tubjo 4. |rombo ovalo cilindro cirkelo triangulo 5. | asterisko komato punkto krisigno apostrofo 6. | karpo salmo turdo tinuso haringo 7. | cilindro tiroido kubo piramido konuso 8. |abio acero ardezo kverko akacio 9. | monedo emuo papago mopso pingveno 10. | opalo smeraldo safiro rubuso ametisto 11. | lieno tibio tonsilo miogalo hepato 12. | gerilo makako ĉimpanzo gibono mandrilo 13. | diri deklami rakonti strabi babili 14. | kuiristo maristo aoristo kukisto vendisto 15. | dianto peonio soleo siringo irido 16. | kuiri baki agnoski brogi: spici 17. | turbo globo domeno trogo ŝako 18. | ŝipo boato pramo kulo floso 19. | Tokio Barcelono Kairo Ateno Varsovio 20. | pizo kukurbo kukumo melongeno | fibolo 21. | kariofilo dieso cinamo muskato pipro 22. | pasero fringo gruzo kukolo merlo 23. | daktilo liĉio frambo cikado cidonio 24. | avelo juglando pepo ternukso kokoso 14 e IPR 96/2

Solvoj: IC, 2C, 3A, 4D, 5B, 6C, 7B, 8C, 9D, 10D, 11D, 12A, 13D, 14C I5C, 16C, 17D, 18D, 19E, 20E, 21B, 22C, 23D, 24C ;

| l la landoj kaj melkcioj…|

Albanio

La Albana ILEI-Sekcio fondiĝis en 1993. Tuj post tio ĝi lanĉis vastan kampanjon por la E-instruado en la lernejoj. Malfermiĝis kursoj en Tirana Universitato, en fremdlingva mezlernejo, en gimnazioj „Sami Frasheri” kaj „Qemal Stafa”, bazlernejoj „Jeronim Derada”, „Konferenca e Pezes” kaj en „Kombinat”. Kursoj startis ankaŭ en Durres, Kukes, Peshkopi kaj Lezhe. Jen la listo de la instruintoj: Vasil Pistoli, Bardhyl Mezini (sekciestro), Zamir Gjurgji Sajmir Beqiraj, Ornela Demiri, Suela Kora, Maeda kaj Migena Ikonomi, Alda Tola, Majlinda Bime (en Tirane), Denis Hasa, Luan Jaupi, Majlinda Grashi (sekretario de la Sekcio; en Durres), Mimoza Bunjaku, Nehat Sokoli, Shaban Hasani (en Kukes), Agim Peraj (en Lezhe), Artur Doci (en Peshkopi) kaj Gjergji Gusho (en Pogradec). Pli ol 200 kursanoj ricevis atestilon. Ekde decembro 1994 funkcias ankaŭ koresponda kurso gvidata de f-ino Rita Permeti (kasisto de la Sekcio). Oni verkis ĝis nun du lernolibrojn: Vasil Pistoli en 1991 kaj Zef Mjeda en 1993. La Sekcio rajtis partopreni la Konferencon en Barcelona en 1993. Ĝi sukcesis partoprenigi tri membrojn en la seminario de La Chaux de Fonds en Svisio. Maje de 1994 12 gimnazianoj ekzameniĝis en Zagrebo. La Sekcio en 1995 havis 16 membrojn. La Albana Ministerio de Edukado pretas enkonduki la internacian lingvon en kelkdekojn da lernejoj, kondiĉe, ke oni havos sufiĉe bone trejnitajn E- instruistojn. Estus bonvene, se alilandaj universitatoj pretus akcepti albanojn je favoraj financaj kondiĉoj. Krom tio la Sekcio bonvenigus didaktikajn materialojn por la E-instruado. Laŭ la informoj de Bardhyl Mezini kaj Bulteno de la Albana ILEI-Sekcio…1/95

Aŭstralio

1. Asocio por Aŭstraliaj E-instruistoj — laŭ La Lumilo 1/96 „Naŭ homoj, kiuj tre interesiĝas pri la starigo de asocio por E-instruistoj en Aŭstralio, kunsidis dum la Adelajda Somerlernejo. Ĉar Jennifer Bishop havas nomojn de multaj, kiuj jam instruas aŭ esperas instrui E-on, la grupo donis al ŝi la taskon prepari provnumeron de priinstruada novaĵletero, kiun Donald Broadribb eble pretos enmeti en la koverton de la venonta numero de Esperanto sub la Suda Kruco, kaj kiun ni aliaj povas sendi ankaŭ al homoj, kiuj ankoraŭ ne estas membroj de A.E.A. j

Kredante, ke vere gravas la profesia preparado de profesiaj E-instruistoj en nia lando forte ligitaj kun la tutmonda E-kulturo kaj la tutmonda E-instruistaro,

IPR 96/2 e 15

— pàgina 10 del PDF —

kelkaj ĉeestantoj eĉ tuj donis kelkajn dolarojn por komencigi la laboron. Oni emfazis, ke tiuj, kiuj volas profesie instrui E-on kaj prepari estontajn E- instruistojn, devas flue paroli nian lingvon kaj havi bonan diplomon pri E-o kaj lingvo-instruado.” Max Wearing

2. 12-a Aŭstralia Esperanto-Somerkursaro

Ĝi okazis inter la 12-a kaj 27-a de januaro en Adelajdo, en la kongresurbo de la jaro 1997. La januara someraranĝo estis sukcesa, ĉeestis pli ol 60 esperantistoj. Instruis s-ino Jennifer Bishop, s-ro Marcelo Leereveld kaj s-ino Katalin Smideliusz. Lingvokursoj disvolviĝis je kvar niveloj. Krom ili abundis fakultativaj programoj: preparo por supergrada lingvoekzameno, prelegoj pri la projekto „Ekparoli”, pri E-periodaĵoj kaj korea geedziĝfesto; kunsido de la kongresoorganizantoj, videofilmoj kaj Mazi-prezentadoj, dancado, korusa kantado, kurso pri komputiloj kaj Internet, ekskursoj buse, aviadile, bicikle kaj perpiede; arboplantado en la urba parko – rigardu ĝin dum via kongresumado – anglamaniera libera forumo, la „Sapskatolo”; amuzaj vesperoj kun ludoj kaj teatraĵoj. Por esti ĉiam informita kaj helpata funkciis akceptejo kun afabla deĵorantino, libroservo, aperis ĉiutage La Lumilo, propra periodaĵo.

Kvankam por mi estis laboro, mi fartis tre bone en la modele organizita aranĝo. Mi ĝuis la kuneston kun amikemaj, studemaj samideanoj, aparte ĝojigis min la viglaj kaj spritaj junuloj, la familieca etoso. La tuto estis multe pli interesa ol kutima lingvokursaro; ni vivis dum du semajnoj „esperante”.

Ankaŭ jene mi dankas elkore la eblon, ke mi povis viziti (kaj turmenti) vin kaj gratulas al la preskaŭ 20-membra organiza skipo kun Max Wearing ĉekape pro la senlaciĝema laboro. Mi longe memoros vian interesan mondon kaj januaran varmegon. Katalin Smideliusz, Hungario

Brazilo 1. NI-a Interlanda Konferenco pri Instruado (Argentino – Brazilo) 12-15 okt. 1995 Campos do Jordŝo, SP, organizita de E-Asocio de San-Paŭlo. Temo: „Uzo de modernaj rimedoj por instruado de Esperanto = Ĉeeste de 150 personoj (182 aliĝintoj) okazis unu el la plej sukcesaj renkontiĝoj lastatempaj pro riĉeco de enhavo kaj ĝenerala interesiĝo. Entute estis 12 prelegoj, krom 4 ŝtataj kunsidoj, BEJO-kunveno, debatoj, forumoj, konversaciaj rondoj, video-prezentoj, lanĉoj de ses novaj libroj, aŭkcio favore al Fondaĵo Ameriko, ampleksa libroservo kaj variaj artaj prezentadoj. Reprezentantoj el 32 brazilaj urboj kaj 2 el eksterlando (Argentino kaj Svedio) salutis la

eventon… La [V-a IKI okazos en Buenos Aires, Argentino, en la jaro 1997. Ĵ (El La Lampiro 10-12/95)

2. Vizito al Brazilo Revenoj al Brazilo signifas ĉiam en mia E-instruista vivo restadon meze de nekredeble entuziasmaj gelernantoj, kursojn multnombrajn kaj ĝuadon de etoso

16 e IPR 96/2

ĉarma. Komence de novembro 1995 mi alteriĝis en SZo Paulo. Post vizitoj al Afriko januare kaj al Eŭropo meze de la jaro mi esperis ĝui por la tria fojo ria la sama jaro la varmegon de somero, sed … vane. Malgraŭ la malvarmo reginta la regionon, amika bonvenigo ĉe la flughaveno komencigis brilan restadon en la giganta Brazilo.

La Kultura Centro Esperantista de urbo Ribeirŝo Preto mecenatis mian viziton kaj la ĉefa intenco estis pretigi la grundon cele al la 32-a Brazila E-Kongreso okazonta julie 1996 tie mem. La Kultura Centro estas integra parto de la Homeopatia Instituto Frangois Lamasson, kiu de 1993 adoptis E-on kiel laborlingvon, eldonas la dulingvan revuon Homeopatia esplorado kaj daŭre subtenas E-kurson por ĉiuj gelernantoj de la Instituto. Agrabla surprizo estis ekscii, ke ĉi-jare estis eldonita la verko Mallonga E-kurso por homeopatiaj fakuloj, bazo por la lernado de la Internacia Lingvo tie.

En Ribeirŝo Preto mi gvidis tri kursojn diversnivelajn, unu el kiuj estis aparte dediĉita al ĉiuj funkciuloj de la Instituto. Dum tiuj kursoj mi utiligis la filmon Mazi en Gondolando, kiu daŭre konkeradas korojn ankaŭ en la suda hemisfero.

La loka ĵurnalo apogis la diskonigon de la kurso per aperigo de diversaj informoj pri ĝi. Ankaŭ FM Radio Tropical malavare dediĉis 30 minutojn al intervjuo, kiam mi informis pri E-o kaj kursoj kaj s-ino Neusa Priscotin Mendes pri la agado por E-o en la urbo.

Mia instrua tasko ne finiĝis tie, ĉar revene al Sĝo Paulo mi vizitis la kurson de s-ino Aparecida Dorta Soares en la Instituto de Educagao Espirita, kaj tiam 12- ope ni per ludoj kaj kantoj plulernadis. Aldone estis organizita baza kurso en la sidejo de la E-Asocio de Sŝo Paulo kun 14 gelernantoj, kiuj dum tri tagoj kaj de frumateno lernadis entuziasme kaj ĝoje. i

Mia trisemajna vizito al Brazilo pleniĝis ankaŭ per diversaj vizitoj, ĉefe al la nova Prezidanto de Brazila E-Ligo, s-ino Symilde Schenk-Ledon, kiu afable gastigis min ĉe sia bieno Maĉu-Pikĉu en urbo Campos de Jordŝo. Tiu bieno funkcias ankaŭ kiel renkontiĝejo por la esperantistoj kaj lastatempe tie efektiviĝis la 3-a Interlanda Konferenco pri Instruado.

Brazilo estas lando kun nekredebla impeto, kun forta entuziasmo kaj konkreta laboro por nia Movado. Certe ĝi meritas multajn laŭdojn, des pli vizitojn de eksterlandanoj… iru, do, kaj spertu mem! La 32-a Brazila Kongreso atendos vin en Ribeirŝo Preto. Atilio Orellana Rojas, Argentino

Cehio Somera Esperanto-Tendaro en Lanĉov Gi okazos en tri etapoj (30.6.-13.7.1996, 14.7.-27.7.1996 kaj 28.7.-10.8.1996.) en la tradicia loko ĉe la digolago de Vranov, apud la vilaĝo Lanĉov, distrikto

Znojmo, en suda Moravio. (La plej proksima fervoja stacio estas Sumna (trako 241). De Sumna vi povas pluvojaĝi per buso al Vranov.)

IPR 96/2 e 17

— pàgina 11 del PDF —

La instruado de E-o okazos ĉiutage de la 8-a ĝis la 12-a horo en tri diversgradaj kursoj. En la tendaro okazas ankaŭ kursoj de la angla, franca kaj germana. La loĝado estas en kvarlitaj kaj kvinlitaj kabanoj. Posttagmeze okazas sinbanado, sportado, ekskursoj, vespere tendarfajroj kun kantado kaj aliaj programeroj.

La kotizo de 200 DEM (por ekssocialismaj landoj 150 DEM) inkluzivas kvar manĝojn tage, loĝadon kaj instruadon. La ekskursoj — unu tuttaga al Vieno kaj du duontagaj — ne estas enkalkulitaj en la kotizo. Ili kostas proksimume 12 DEM. Gvidanto, kiu akompanas 10-personan grupon, ĝuos 5090-an kaj gvidanto de kvinpersona grupo 2599-an rabaton.

Aliĝadreso: Esperanto-Klubo, CZ-674 01 Trebiĉ, Ĉeĥa Respubliko

Cinio Kontribue al plivastigo de E-o – entreprenistino lekciis en Pekina Universitato La 24-an de decembro 1995 juna entreprenistino Chai Ping ascendis podion de Pekina Universitato kaj resume lekciis pri Esperanta gramatiko en E-kurso de la Universitato. La kurso komenciĝis en la 12-a de novembro 1995, en ĝi studas 45 studentoj, esplor-studentoj kaj instruistoj el diversaj fakultatoj de la universitato. Ili lernas diversajn fakojn, sed ili deziras ellerni la internacian lingvon por tuj apliki ĝin en la internaciaj akademiaj rilatoj. S-ino Chai Ping estas konstanta ĝenerala vicdirektoro de Pekina Guaxun-a Konsultiĝa Kompanio. Malgraŭ tiu granda okupiteco ŝi prenis tempon por lerni E-on kaj akiris evidentan sukceson. Ŝi decidis fari sian kontribuon en la disvastigo kaj apliko de E-o en sciencaj, edukaj, ekonomiaj kaj komercaj kampoj.

Shen Chengru Estonio

La 9-an de decembro /1995] okazis en Tallinn en la Nacia Biblioteko la dua – seminario por estonaj E-instruistoj fare de la E-Instituto de Estonio (EIE) kaj la Pedagogia Fako de la E-Asocio de Estonio. Partoprenis ĉambropleno da homoj. La seminario estis dediĉita al la uzado de vidbendoj en E-instruado. La instruado de E-o devas atingi pli altan nivelon.. EIE havas vidbendojn Mazi en Gondolando. Estas 12 Ĉe-metodaj lecionoj. Ĉi-foje oni vidis 6 lecionojn. Sekvaj seminarioj estos en la komenco de la nova jaro kaj en printempo. Per la uzado de la vidbendo estas eble instrui tre rapide kaj facile. EIE havas ankaŭ kelkajn aliajn filmojn pri aliaj temoj…. EIE sukcese instruas E-on al kelkaj grupoj. Ĝi intencas aranĝi E-instruadon ankaŭ en kelkaj institucioj, kun kelkaj el ili jam estas kontraktoj. En la lernoplano de unu ankaŭ E-o oficiale enestas kaj oni volas tie instrui E-on al 120 personoj. EIE havas intencon fondi fakon de la Akademio San-Marino. Estas kelkaj projektoj – necesas labori, labori.

(Laŭ Informoj de Esperanto-Asocio de Estonio N-ro 4/95)

18 e IPR 96/2

~——A

Finnlando 1. Kongreso de nordiaj instruistoj La asocio de finnlandaj lingvoinstruistoj SUKOL organizas kongreson NORDLINGUA en la urbo Espoo apud Helsinki inter la 24-a kaj 28-a de junio 1996. La kongresaj lingvoj estas la sveda kaj angla, sed partoprenos instruistoj de multaj lingvoj (germana, franca, hispana, rusa, portugala, itala…) kaj la kongreso celas ĉiajn lingvoinstruistojn. SUKOL invitis ankaŭ la Esperanto-Ligon de Finnlandaj Instruistoj starigi pri- Esperantan ekspozicion kaj prelegi pri Esperanto angle. Dankon al ILEI-anoj kaj aliaj, kiuj jam helpis kaj daŭre helpas al la realigo de la planoj.

Aliĝadreso de la kongreso: Rautatieldisenkatu 6 A, 00520 Helsinki, Finnlando, tel. (9) 0-150 21, fakso (9) – 144095. (SUKOL-anoj ne komprenas Esperanton.)

Raita Pyhdli, prezidanto de ELFI, Jykyrintie 3, FI-69440 Lestijĝrvi

2. Skolta tendarego Loisto “96 en Hango, Finnlando, 18-26 julio, 1996 Ĝin partoprenos pli ol 10 000 skoltoj el la tuta mondo. Skolta E-Ligo (SEL) planas organizi kunan loĝadon de E-skoltoj en propra tendargrupo kaj aranĝos SEL-kunsidon, SEL-standon, elekteblan agadpunkton pri E-o kaj pli ampleksan E-kurson por malgranda grupo de partoprenantoj. Bonvena estas subteno de la tuta E-movado por ilia agado. Pliajn informojn donas la nacia reprezentanto de SEL en Finnlando: Carola Antskog, Mattkarr, FI-25700 Kimito

A. M. Ritamaki

Francio

1. E-aranĝoj en Francio

– E-restado kun diversnivelaj E-kursoj okazos en feriejo „Batipaume” ĉe Mediteranea marbordo de la 12-a ĝis la 16-a de junio 1996. Informas: Cercle Biterrois d’ Esperanto, 9, Rue Georges Picot, 34500 Beziers, Francio

– Internacia E-semajno kun 3-nivelaj kursoj okazos en feriejo „Le Lazaret” en Sĉte (Hĉrault) de lundo, la 9-a ĝis lundo, la 16-a de septembro 1996. Jen bonega okazo sin bani en Mediteranea Maro, en internacia etoso, por (ek)lerni la Internacian Lingvon, por ripozi aŭ viziti tre agrablan regionon. Informas: Centre Culturel Esperanto de Montpellier 5, Rue du Docteur Roux 34000 Montpellier, Francio Louis Ensuque

2. Expolangues aŭ 14-a lingvofoiro en Parizo

Jam tradicias tiu ĉefaranĝo por lingvoamantoj. Kvankam proporcie daŭre multnombras la asocioj, firmaoj, eldonejoj, kiuj proponas instruadon de la angla, tamen Expolangues estas okazo konatiĝi kun aliaj landoj, lingvoj kaj kulturoj. Ĉi-jare la ĉefa gasto estis Turkio, kiu regalis nin ne nur per koncertoj kaj restoracio sed ankaŭ per fasko da interesaj prelegoj pri la turklingva literaturo

IPR96/2 e 19

— pàgina 12 del PDF —

Internet kaj Esperanto (Laszlo Szilvasi – lia prelego aperis en Eventoj), Eŭropa poezio en Esperanto (D-ro Miklos Fehĉr), Ĉu veras „sana korpo = sana menso”? (Gyongyi Mezes), Dramludoj en la lingvo-instruado (Istvan Lannert), Pupteatra ludo kun infanoj (Erzsĉbet Regĉczi), e Lerni aŭtodidakte E-on (Janos Sark6zi). Dum la Pedagogiaj Tagoj la Hungara ILEI-Sekcio havis sian asembleon, kun pluraj gravaj decidoj. Jozefo Nemeth

eLLALK OS

2. Teatro en Esperanto cent jarojn poste – Eger (Hungario) 05-09 julio 1996 Kooperativo de Literatura Foiro ĉiujare organizas Internacian Literaturan Forumon, ĉiujare en diversaj landoj, pri diversaj temoj. La ĉi-jara, la 15-a estos dediĉita al la E-teatro, ĉar antaŭ 100 jaroj okazis la unua prezento surscena en nia lingvo. Kelkaj eroj el la programo: Trafo kaj maltrafo en la E-teatro (Georges Lagrange), La unuaj jaroj de nia teatro: 1896-1914 (Zofia Banet Fornalowa), Pri la Esperanta pupteatro (Ljubomir Trifonĉovski), La spegulo de Velodaĵo (de Giorgio Silfer), Perfektiĝo en E-o per teatraj formoj (Belka Baleva), Kien la E-teatro (rondtablo kun Istvan Nemere), La signifo de la teatro en minora lingvo. Prezentiĝos ankaŭ Anjo Amika, Andres Bickel, Vida Jerman, Jerzy Fornal kaj la Bulgara E-Teatro. Organizas kaj informas:

Kooperativo de Literatura Foiro CP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds, kaj

Esperanto PEN-Centro, PF 117, H-1581 Budapest.

Irano Ekde 26.7.74 (18.10.95) estas aranĝitaj E-kursoj en Ĥav3ran kulturejo por gestudentoj. La kursojn gvidas M. Reza Torabi. Oni faris fakan komisionon pri la internacia lingvo en la kulturejo por esplori pri E-o. Pli ol 150 personoj partoprenis en la enkonduka kurso. Oni planas ankaŭ progresan kaj konversacian kursojn. (Laŭ IREJO-Bulteno – novembro-decembro ’95)

Japanio

„Mi multe pensis kiel allogi komencantojn de E-o por ke ili trovu interesajn aferojn en nia lingvo kaj amuze lernu E-on. Finfine mi havis la ideon fari konkurson inter komencantoj pri la vortoj, kiujn ili lernis.

Por fari tiun konkurson interesa, mi pensis ke ni donu al la gajnintoj iun premion. Por tio mi serĉis subtenantojn. Multaj esperantistoj kaj ne-esperantistoj donacis monon kaj mi komencis la laboron.

Laŭ mia plano la lernantoj partoprenas la konkurson en du niveloj: elementa kaj postelementa. Tiu konkurso similas al ekzameno, kadre de kiu oni’ricevas liston de 100 vortoj elektitaj el iu lernolibro. La unuaj 50 vortoj estas en E-o, la ceteraj en la japana. Se iu sukcesos traduki ĉiujn 100 vortojn, kiel ĉampiono ricevas Y 30.000. Kaj se neniu sukcesus fari tion, la unuaj tri plej bonaj tamen

22 e IPR 96/2

ricevas premiojn. En la 43-a kansaja kongreso en 1995 en urbo Uzi por la unua fojo mi okazigis tiun konkurson. Gin partoprenis 10 homoj. Neniu gajnis tiun sumon, tamen la unuaj tri ricevis vortaron kiel premion. Por la preparo de la vortoj helpis min s-ro Okumura Rinzo. La nomo de tiu konkurso estas Estan-olimpiko. ”Estan” estas miksaĵo de Esperanto kaj japana vorto kaj signifas Esperantajn vortojn. Mi nun preparas la venontan konkurson kaj por tio mi bezonas helpon de japanaj esperantistoj por ilia konsilo, interalie por elekto de lernolibroj kaj preparo de la vortolisto.”

NISHIMURA Yoshihiro, 1-1-317 Nanryo-cho, Uji, Kyoto, 611

Japanio, fakso: 81-(0)774-24-6428 tel. 81-(0)774-22-8331 Litovio

En Panevejisa mezlernejo «Vyturys» (Alaŭdo), kies direktorino estas Vitalija Bziuriĉiene, Esperanto estas elektita kiel studobjekto kaj jam devige instruata (unuafoje en Litovio). En kvar paralelaj sesaj klasoj, duone dividitaj, la internacian lingvon komencis lerni entute 80 gelernantoj. La instruistoj estas Alina Misiŭnienĉ kaj Vladislovas Virŝila. Do ni ĉiuj elkore dankas la direktorinon de la lernejo kaj deziras plenan sukceson al la geinstruistoj. Ni esperu, ke ĉi tiun bonan ekzemplon de la lernejo «Vyturys» sekvos ankaŭ aliaj lernejoj de Litovio. Por kuraĝigi kaj pli interesigi la gelernantojn, skribu, sendu poŝtkartojn, proponu korespondadon. La adreso estas: Esperanto Panevezio «Vyturio» vidurine mokykla, Vasario 16- osios 40, LT-5300 PANEVEZYS, Litovio Telesforas Lukoŝeviĉius

(El Litova Stelo 5/95) Nederlando

1. Sabate, la 8-an de junio 1996, okazos internacia kunesto de infanoj okaze de la ceremonia festo de daŭriga porinfana E-jarkurso en la kvartaldomo de „De Schullhoek”, Heemskerk. Ni invitas nederlandajn kaj eksterlandajn infanojn partopreni la ĝojigan kaj interesan tagon, kiam ili rajtos prezenti sian poemon, kanton aŭ teatraĵeton; kiam ili rajtos konkursi por premioj kun samaĝuloj; kiam ili rajtos komune lerni novajn kantojn kaj ĝui senpagan lunĉon; kiam ili, antaŭ ĉio, povos enamikiĝi per la internacia lingvo Esperanto. De la 11-a horo ĝis la 16” bonvenas ne nur infanoj, sed ankaŭ akompana karavano kaj Esperantama amikaro. Por eksterlandanoj ni pretas, post detalaj peto kaj informo, aranĝi tutsemajnan gastadon pere de nia gastservo. Ĉiu bonvolu antaŭmencii. sian partoprenon antaŭ la 19-a de majo, al kio ni reagos per speciala invitilo. Ni esperas revidi malnovajn geamikojn, kaj bonvenigi novajn. Koresponda adreso: Ton Verwoerd, Luxemburglaan 545, NL-1966 MJ Heemskerk, Nederlando

IPR 96/2 e 23

— pàgina 13 del PDF —

2. Ago-tago en Heemskerk la 21-an de februaro 1996

Por la unua fojo la E-Klubo de Heemskerk (6 knabinoj kaj 2 geinstruistoj) praktikis la internacian Ago-tagon. Antaŭ la evento ili dissendis al 40 adresoj inviton aktive partopreni la Ago-semajnon. Reage ili ricevis vivsignojn el Belgio, Britio, Ĉeĥio, Francio, Germanio, Hungario, Japanio, Kroatio, Litovio, Pollando, Usono kaj Uzbekio. La ricevitajn leteraĵojn ili ekspoziciis en la loka biblioteko. Kadre de la malferma ceremonio la infanoj kantis kaj la instruistoj prezentis Mazi en Gondolando kaj per faldfolio oni anoncis komencan E- kurson en septembro 1996. Krome ili dissendis alvokojn al 16 bazaj kaj 3 mezaj lernejoj atenti la semajnon de internacia amikeco. Aperis informoj ankaŭ en gazetoj kaj en la loka radio. [Sur la foto: Post la kantado de „Sur la tero”] Laŭ informoj de Ton Verwoerd

Norvegio „Edukado – metio – libertempo” estis la titolo de ekspozicio en Hamar, inter la 23-25-a de novembro 1995. La ekspozicio estis direktita ĉefe al gelernantoj, kiuj venis de Hamar kaj ĉirkaŭaj distriktoj. La Norda Stelo lokis tie standon, kiu montris al la vizitantoj ĉion pri la internacia lingvo: broŝurojn, literaturon kaj oferton de E-kurso. La demandoj pri la lingvo estis multegaj, kaj la gejunuloj fervore studis broŝurojn kaj literaturon, kaj ankaŭ aŭskultis sonbendon kun E-kantoj. La intereso pri E-o estis kontentiga, entute 54 interesitoj skribis sian nomon sur

liston por kurspartopreno, kiu startis komence de la nova jaro. Kare Bye (laŭ Norvega Esperantisto 6/95) 24 e IPR 96/2

Poliando

Icem esperanto Renkonto Ĝi okazos de la 20-a ĝis la 28-a de julio 1996 en urbo Kroŝcienko, 150 km-ojn for de Krakovio (Pollando). La renkonto okazos kune kun la RIDEF (Renkonto Internacia de Edukistoj Freinet). Pri la kostoj de la restado informas la marta numero de ICEM Esperanto. Turnu vin al via nacia Freinet«movado (adresaro en la 77-a numero de ICEM Esperanto) aŭ al: 1) Secretariat ICEM, 18 Rue Sarrazin, FR-44000 Nantes, Francio 2) ICEM Esperanto, 1 rue Galissonniere, 44330 Le Pallet, Francio 3) Felicja Kostow, PL-43190 Mikolow, ul. Krotka 38, Pollando

Laŭ informoj de ICEM Esperanto januaro 1996

Rusio

[Aŭtune 1995 Jorma Toropainen (Finnlando) prelegis en du lernejoj de Vyborg (Karelio – Rusio). Ŝiaj impresoj aperis en la 5-6/95-a numero de Esperantolehti. Jen kelkaj fragmentoj de ŝia artikolo:]

„… Unu lernejo estas la instituto de turismo kaj servado. Ekde la unua jaro la unua deviga fremda lingvo tie estas la angla, sed ekde la printempa sezono de la dua jaro oni povas elekti el inter E-o kaj la germana. Oni diris, ke sufiĉe multaj elektas E-on. Tion ankaŭ mi mem konstatis, kiam venis aŭskulti min pli ol 50 studantoj. En la instituto instruas s-ro Nikolao Petrov kaj s-ino Rozalia Musina. La alia lernejo, kie mi prelegis, estis mezlernejo; dum la finna tempo Vanha yhteiskoulu. En la lernejo funkcias E-klubo, kiun gvidas s-ino Musina. Dek klubanoj kaj kelkaj instruistoj tie aŭskultis min…. Miaopinie nun estus grave, ke la Esperanta semo ĝermu en la lernantoj. Eble troviĝos iu… kiu volas korespondi kun tiuj viborgaj geknaboj aŭ studantoj, komence nur per poŝtkartoj. Oni povas sendi sian adreson kaj aliajn sciojn al s-ro Nikolao Petrov, Jusnij val 26 kv 5, RU-1888900 Vyborg, Rusio”

Slovenio

Finiĝis la dujara propedeŭtika eksperimento okazinta en kvar elementaj lernejoj de Aŭstrio, Kroatio kaj Slovenio, organizita de INTER-KULTURO sub la gvido de Zlatko Tiŝljar. La eksperimento montris, ke la lernintoj de E-o jam unu jaron poste estis en la angla, respektive en la germana 30-35 90 pli bonaj ol la nelernintoj, kio signifas ke post du jaroj tiu tendenco kreskas proksimume al 80 99. La kompilita raporto estis sendita al la Scienca Ministrejo de Slovenio kaj al Eŭropunia datumbanko pri sciencaj esploroj. La nova adreso de INTER-KULTURO:

Besednjakova 1, SL-62000 Maribor, Slovenio, Tel/fakso: -386-62-100669

IPR 96/2 e 25

— pàgina 14 del PDF —

Ukrainio Mihail Genin serĉas mecenaton por eldoni sian E-lernolibron por rusparolantoj. (En Ukrainio mankas lernolibro por parolantoj de la rusa. La manuskripto de la

lernolibro havas bonajn recenzojn.) Kontaktu la aŭtoron: Miĥail Genin, Jakubovskogo 7-42, UA-252191 Kiev-191, Ukrainio, tel. -44-250-17-15

Usono

San-Franciska Ŝtata Universitato denove organizas la Someran E-Kursaron inter la 24-a de junio kaj la 12-a de julio 1996. SFSU prezentas novan teamon de instruistoj, kiuj dividas la instruadon – do, la kursanoj profitos diversajn metodikojn kaj kursenhavojn. Ekster la sesioj oni helpos uzi interesajn komputilajn E-programojn. Kostoj: kurso por tri semajnoj kostas 360 USD. Loĝado kaj manĝado kostas inter 450 kaj 858 USD depende de la loĝkondiĉoj.

Informoj kaj aliĝoj ĉe: S-ino Cathy Schulze, 410 Darrel Road, Hillsborough, California 94010, USA Tel. = 1-415-342-1796

Reagoj al… |

Bernard Golden: Komplika transitiveco – IPR 1,2/95

A) S-ro Golden proponas ke la frazo A; Li bolas akvon estu same akceptebla, kiel la frazo B: La akvo bolas. Se iu esperantisto, pro kutimo, tamen diras C: Li boligas akvon, la signifo, supozeble estas samkiel A (ĉar alie eblas miskompreno). Bone por boli! Nun ni prenu la verbon ĝeni, ankaŭ foje misuzatan sed, malkiel boli, „tradicie transitiva”, kaj faru similajn frazojn: A: Maria ĝenas min, B: Mi ĝenas. Miaj komentoj: Kion signifas: Cu vi opinias ke mi ĝenas? Se la frazo C: Maria ĝenigis min samsignifu kun A (laŭ nia antaŭa regulo) esperantistoj „tradiciaj”, kiuj lernis ke ĝeni estas transitiva verbo, miskomprenas. La frazo – D: Maria ĝenas pro mi – fariĝas sufiĉe dusenca (eĉ pli se oni provos “anstataŭigi la prepozicion per akuzativo”!) Mike Sadler

B) Mi trovas aktuala la penadon de Bernard Golden por trovi solvon konsidere de la problemo de transitiveco (95/1-2). Tiu penado estas aktuala, ĉar Eŭropa Unio (EU) baldaŭ devos trakti lingvan problemon kaj devos elekti el inter du ebloj: a) ĝi gardu plu la ĝis tiam sekvitan principon, t.e. la egalrajteco de membroŝtatoj kaj lingvoj – aŭ b) ĝi apliku alian solvon.

En la kazo a) Esperanto havas iom bonan ŝancon por iĝi oficiala lingvo en EU. (Por tio agadas esperantistoj – inter ili agadis nia karmemora samideano Edward Symoens – kaj organizoj en Eŭropo.) Ĉi-kaze fariĝos aktuala, ke: «Kiam nia lingvo estos oficiale akceptita delaregistaroj de la plej ĉefaj regnoj kaj tiuj ĉi registaroj per speciala leĝo garantios al Esperanto tute certan

26 e IPR 96/2

vivon kaj uzatecon kaj plenan sendanĝerecon kontraŭ ĉiuj personaj kapricoj aŭ disputoj, tiam aŭtoritata komitato, interkonsente elektita de tiuj registaroj, havos la rajton fari en la fundamento de la lingvo unu fojon por ĉiam ĉiujn deziritajn ŝanĝojn, se tiaj ŝanĝoj montriĝos necesaj;…»“ Ankoraŭ en tiu kazo, se la politikistoj de EU akceptus Esperanton, la iom plena realigo de la enkonduko de E-o bezonus plurajn jarojn, eble jardekojn. Sed la kontrolon de la lingvo oni devos plenumi jam ĉe la komenco de la enkonduka procezo. Ĉi tie mi parolis pri la aktualeco de la solvo-serĉado sed ne pri la kielo.

Laszlo Gados, Budapeŝto “Zamenhof: Antaŭparolo de la Fundamento de Esperanto. Enciklopedio de Esperanto, Hungara Esperanto-Asocio Budapest, 1979. p.163.

Geza Kurucz: Pri la uzo de substantivaj participoj – IPR 4/95

A) Ŝajnas al mi ke kiam participo estas samtempa „daŭra rolo” la afero fariĝas iom tikla: ĉu vere estas ĉiam pli bone diri „prezidinto” ol „eksprezidanto” kaj „aminto” anstataŭ „eksamanto”? Mike Sadler, Gyal (Hungario)

B) Estas dankinde, ke Geza Kurucz tiom funde esploris la tempan sistemon de Esperanto modele de substantivaj participoj. Per tio li bonvene atentigas pri la ebleco, plene nuance esprimi temporilatojn en la uzado de particip-devenaj derivaĵoj. Ĉu li konas la verkojn de Rikardo Ŝulco, kiu same insistas pri la valideco de la Zamenhofaj participaj tempoŝtupoj? La Kurucza frazo – plene konsentinda – sonas rekte Sulce: «Estas konstateble, ke -anto/ -into / -onto (same: -ato/ -ito/ -oto) esprimas klaran tempan rilaton ne al la aktuala tempo de la parolo, sed al tiu de la predikato.» Ĉe Ŝulco: «…rilatas al la priparolata tempo.» Estus interese ekscii, ĉu sinjoro Kurucz transigas sian eltrovon ankaŭ al la verbaj temporilatoj (-ata/ -ita/ -ota). Se jes, li tiel atentigus la kolegojn instruistojn pri eĉ pli vasta, pli grava kampo de temporilatoj, instigante al la klara, logika temposistemo Zamenhofa, listigita en la 16 reguloj. Tiel ni precize scius, ke, ekzemple, persono en iu tago estis (jam) naskita aŭ (tiutage) naskata. Ne iu adepto de la Analiza Skolo predikus, sed sperta Kecskemeta esperantisto propralogike gvidus al pli logika tempouzado en Esperanto…

Franz-Georg Rossler, Dudenhofen (Germanio)

C) Estas akceptinde, ke Geza Kurucz atentigis nin pri la utileco de substantivaj participoj (95/4). Tamen la ekzemplo, per kiu li komencis la pritraktadon de la temo, estas maltrafa rilate la juĝon de li («ekslernantoj estas barbarismo»), sed estas trafa pro tio, ĉar ĝi povas demonstri al ni, ke okaze de kelkaj verboj, la substantiva participo havas ne nur tempan rilaton sed ankaŭ rilaton de ia kvalito (de ekzistado). Konkrete: a) Manĝanta homo estas manĝanto. En tiu ĉi kazo ni trovas (nur) tempan rilaton. b) Lernanta knabo estas lernanto. En tiu ĉi senco ankaŭ tempa rilato esprimiĝas. Sed ĉu ni rajtas diri/skribi ke: «Hieraŭ Ia

IPR 96/2 e 27

— pàgina 15 del PDF —

lernanto(j) ekskursis»? Kompreneble, ni rajtas diri tion kaj similaĵon, ĉar ĉikaze ‘/ernanto’ signifas: persono/knabo, kiu devas aŭ rajtas frekventi lernejon. Pro tiu senco ni rajtas uzi la prefikson eks- rilate la vorton ‘lernanto’, kaj pro tio ni trovas en PIV la zamenhofan ekzemplon (sub la kapvorto eks-): eksservanto“. Plue: la proponita solvo „/ernintoj de la klaso» semantike ankaŭ pro tio ne estas bona, ĉar la senco de ‘klaso’ laŭ PIV: ”…3. Aro el ĉiuj lernantoj, kiuj sekvas unu saman kurson”. Sekve kiam la studado (la kurso) atingas sian finon, la ekzisto de la klaso ĉesas. Do, /ernintoj de la klaso’ povas esti nur tiuj personoj, kiuj dum la lernojaroj – do, dum la ekzisto de la klaso – eksiĝis el la klaso. Sekve, rilate la ekzemplon, cititan de Geza Kurucz, la vorto ‘ekslernantoj’ estas pli bona ol la vorto Yernintoj’. Laszlo Gados, Budapeŝto

Janos Petik: Serve de altaj pretendoj – IPR 4/95

A) Ĉu tia por-mi-tute-ne-nature-sona kaj malfacila akrobatigo de la vortoj vere rezultigas pli bonan lingvon ol la laŭ-mi-ne-sklave-nacilingvaj manieroj reliefigi kiujn uzas niaj bonaj verkistoj kaj la kursivado/substrekado kiujn foje uzas ordinaruloj kiel mi? Mike Sadler, Gyal (Hungario)

B) Konstateble estas, ke la aŭtoro troviĝas en krizo rilate al la lingvo Esperanto. Elirpunkto estas lia konstato, ke Esperanto estas «tro vulgara por atingi la nivelon de literatura lingvo». Tial sinjoro Petik provas plibonigi nian (literaturan) lingvon per du rimedoj: Pri la dua estas almenaŭ interese legi lian atentigon pri ĝusta vortordo en Esperantaj frazoj. Jes, ni ĉiuj foje facilanime tordas la vortojn en frazo, sekvas nacilingvajn modelojn. Sed ĝenerale almenaŭ skribe ni atentas emfazojn, akcentojn, rango-ordojn. Ke tio ne povas atingi centprocentan universalecon, tion la aŭtoro mem konstatas. Ekzemple ne ĉiu kulturo metas la plej gravan diraĵon en la saman lokon. Tiu povas troviĝi frazokomence aŭ frazofine. Sed preskribi rigoran sistemon de vortordo estus troiga balasto. Kaj la Petikaj ekzemploj donas nur modelojn, kiajn niaj konsciaj verkantoj jam delonge utiligas. Cetere: ĉe li la plej emfazita vorto troviĝas (arbitracie) fine de la frazo.

Pri la unua rimedo mi ne nur dubas, sed firme kontraŭstaras, ĉar la aŭtoro provas (ankaŭ per la ĝena daŭra utiligado en la tuta teksto) enkonduki la nedifinan artikolon «un». Kvankam mia propra lingvo disponas pri nedifinaj artikoloj, mi neniam sentis ties bezonon en Esperanto. Sincere dirite, mi tute ne komprenas la aŭtoran argumentadon per la aldonitaj ekzemploj en la studaĵo. Sed la afero dependas ne de miaj lingvosentoj, sed de la baza regularo de la lingvo Esperanto. Ĝi simple rezignas pri nedifina artikolo. Ankaŭ la erara Zamenhofa frazo en la «Ekzercaro» («Unu virino havis du infanojn…“) ne pravigas ĝin. Kaj certe de la nedifina artikolo ne dependas la kapableco «esprimi la plej delikatajn nuancojn de la homa animo».

28 e IPR 96/2

Bonaintence verkis sinjoro Petik, sed neutile. Sufiĉas esplori kaj utiligi la latentojn de la 16 reguloj. Modifojn, modlaĵojn aldoni certe multaj esperantistoj jam emis/-as/-os. Sed maĵorie ili rezignas pro respondeco al la tuto. Kaj ankaŭ la organo de esperantistaj instruistoj devus rezigni publikigi reformprojektojn, precipe se ili estas kontraŭ-Fundamentaj kaj evidente nenecesaj.

Franz-Georg Rossler, Germanio

Dennis Keefe: BEKunu, BEKdu… – IPR 4/95

en la intervjuo li prave atentigas pri la fakto, ke oni bezonas multe pli da tempo por lerni kaj bone uzi E-on ol multaj e-istoj ofte opinias. Kaj tio validas des pli, ju pli ofte fakuloj kuraĝas senvualigi la gramatikajn malfacilaĵojn kaj demonstri la malkontentigajn spertojn. Pro tio mi salutas la instrumetodajn konsilojn kaj ekzemplojn, kiun la intervjuito donas. … Same pro samaj motivoj mi dankas pro la rubriko „E/ niaj metiejoj…” Hans Fechler

Petro Rulofido: La Malfacila Esperanto – IPR 4/95

En la rubriko „Reagoj” mi denove preskaŭ devis rezigni. Se esperantisto, kiu konfesas, ke „la lingvistiko kaj gramatiko ne apartenas al lia profesio” eĉ kiel nura amatoro sukcesas malkovri tiom da malklaraĵoj kaj da ankoraŭ ne deciditaj demandoj, kian nesolveblan taskon havas la Akademio!!

Por ekzemplo: kial oni tiom ofte renkontas „pruntendoni, pruntenpreni” kaj ne simple „prunte doni, prunte preni”. Ĉu estus ĝuste – analoge al tiu ĉi formo – skribi „li boneregas E-on”, „ŝi tiom belekantis la himnon”? Kiu regulo permesas kaj regulas tiun ĉi kunmetaĵon? Tion demandas miaj gelernantoj kaj konstatas, ke ankaŭ E-o ne estas lingvo sen esceptoj. Kontraŭe al la aserto de Rulofido la germanaj tradukoj por prunti en UV „lcihen, borgen” ne estas transitivaj. „Leihen” same kiel „borgen” per si mem solaj ne donas la precizan finan sencon: „ich leihe/borge mir” (mi pruntas al mi = mi prunte prenas de iu ion) aŭ „ich leihe/borge ihm” (mi pruntas al li = mi prunte donas al iu ion). „Prunte” signifas „leihweise/auf Borg” (adverbo).

La radiko „prunt” en mia praktiko ĉiam indikas, ke mi laŭ certa manicro prenas, donas, aĉetas ion; mi ĉiam uzas ĝin en adverba senco. Do neniu cerbumo, ĉu tr. aŭ ntr. … Ankaŭ en la rusa traduko en UV „B3aŭMbI” estas – same kiel en la germana traduko en UV – ankoraŭ dusenca kaj postulas decidon inter „B3aŭMbI na(Ba)rb” prunte doni, aŭ „B3aŬMbI OpaTb” = prunte preni (atentu, ke ankaŭ la rusa lingvo ne kunmetas la du elementojn de la esprimo).

Timega fantazio estus la apero de vortaro, kiu ĉe ĉiu radiko indikus ĝian gramatikan karakteron, kvalifikus ĝin per aldonaj informoj, dirus, ĉu ĝi estas ĉie akceptita aŭ kiuj alternativoj ekzistas kaj ankoraŭ estas diskutataj; kiu krome indikus la (ne)transitivecon (kun proponitaj alternativoj) kaj ankaŭ la aspektan verbokategorion laŭ PAG.

Mi preferas lerni kaj lernigi “vortojn” – tiom ofte kiom eblas – en tipaj kombinaĵoj, kiuj ofte aperas en teksto kaj parolo. Do ne „fermi, tr.”, „ĉesi, ntr.”, sed „fermi la pordon”, „la pluvo ĉesas” k.s. PIV estas trezoro, kiu povus liveri, jes, ankaŭ indikojn pri “tr.” kaj “ntr.” – sed pli valore por nia lernado estas ĝia abunda stoko da vortkombinaĵoj kaj frazeroj, kiuj montras la vortojn “agantaj”. Do, la eblecoj de interligo kun aliaj vortoj ne bezonas esti prinotitaj per aldonaj indikoj pri radik-karaktero, (ne)transitiveco, aspekta

IPR 96/2 e 29

— pàgina 16 del PDF —

kategorio k.s., sed ili jam montriĝas realigitaj, agantaj, en kuntekstoj kaj situacietoj. Ili sin ofertas kaj prezentas senpere aplikeblaj.

Krome, ne interesas min, ĉu verbaj formoj kiel porekzemple “varmas, feliĉas, belas, verdas, bluas…” estas „verboj netransitivaj derivitaj de neverbaj radikoj”. Pli interesas min la rilato de tiuj ĉi esprimiloj al tio, kion oni volas esprimi, do la rilato inter la ila ebeno de “esprimo” kaj la informa ebeno de “enhavo” (laŭ L. Hjelmslev, vidu ankaŭ U. Ecco.)

Sajnas al mi, ke la fascinaj eblecoj por kunmetaĵoj, derivaĵoj en E-o havas ankaŭ duan, ne tiom fascinan flankon: ili estas tento por ludado nur sur la “ebeno de esprimo”. Tio produktas “interesajn” formojn, prefere mallongajn kaj “rapidajn’, pli ekonomiajn: sekve de tiu ĉi tendenco la ĉielo ne plu estas blua, sed ĝi bluas; la ĉambro ne plu estas varma, sed ĝi varmas; la arbo verdas… Ĉar tiuj ĉi formoj svarmas, mi ne plu havas la eblecon trovi iun laŭsencan (ebeno de enhavo) diferencon inter la esprimo „la ĉielo bluas” kaj „la ĉielo estas blua”. Tio signifas, ke mi perdis la esprimilon por komuniki mian dumpromenan sperton kaj impreson, ke la bluo de la ĉielo estis tiom viva, tiom intensa, kvazaŭ la ĉielo agus, produktus sian bluon. La esprimo „estas blua” tute ne taŭgus, ĉar ĝi esprimus nur la staton, ne la spertitan kvazaŭan aktivecon de la ĉielo en tiu ĉi dumpromena momento.

Novaj esprimiloj, vortformoj devus servi al la “enhava ebeno”; diferenco inter esprimoj devus ncpre respeguli diferencon sur la cbena senco. Laŭ mia impreso ni suferus grandan perdon, se tiu vaste spertebla verbigo de adjektivoj estus libera (eble “senbrida”?) agado nur sur la ebeno de la “iloj”, se do (r)estus neniu sencodiferenco porekzemple inter “estas varma” kaj “varmas”. E-o permesas multe da ludado – sed ĉio havas sian duan flankon, sian prezon.

Hans Fechler, Alfelderstr. 9. DE-31139 Hildesheim, tel/fakso: 49 5121 41294

Mireille Grosjean: „IPR estas nelegebla” – IPR 1/96 Mi havas publikajn demandojn al s-ino Mireille Grosjean konsidere de ŝia kritiko (96/1): Ĉu mia skribaĵo ricevus prijuĝon pli altan aŭ malpli altan, ĝi fariĝus pli valora aŭ malpli valora, se post mia nomo starus la vortoj: emerita oficiro? Ĉu vere de tio estas (pli) legebla IPR, ke post la nomo de aŭtoro estus trovebla la profesio? Ĉu ia antaŭjuĝo ne kaŝas sin malantaŭ tiu deziro?

Ldszio Gados, Budapeŝto

| Hooeterlkesto

A) „…Al mi plaĉas la ideo de Hans Fechler, kiu deziras rubrikon kun 3-4-liniaj reagoj de legantoj pri la materialoj de la revuo. Tio mankas. Kial?…

Laŭ mi la revuo ne devas doni sian spacon por la artikoloj, kiuj ne rilatas al pedagogiaj aferoj. Sed ili regule aperas…. Mi estas kontraŭ eĉ prilingvaj, tro teoriumaj, multpaĝaj diskutejoj, tiuj de B. Golden, G. Kurucz, J. Petik, P. Rulofido. La artikoloj estas tre interesaj kaj necesaj, sed ili devas aparteni al ĉiuj esperantistoj, ne nur al pedagogoj. Eble por ili taŭgus pli Heroldo aŭ Esperanto… S-ro“ Hans Fechler skribas: „estas tre alloga por mi la rubriko E/ landoj kaj sekcioj”. Mi plene konsentas kun li. La informoj de la rubriko ne nur

30 e IPR 96/2

donas superrigardon, sed ili incitas al imitado de la bonaj aferoj, vokas al kunagado…” Eŭgeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ-700000 Taŝkent, CIS

B) „Mi tutkore dankas al vi pro la regula ricevado de IPR, kiu informas min pri la diversaj problemoj de E-instruado, pri la agado de E-instruistoj el la mondo. La revuo helpas al ni, ĉar pro la altiĝo de la kostoj de eldonado de E-revuoj ni ne plu kapablas aboni ilin. Se viaj financaj rimedoj permesas, mi petas vin sendi ĝin daŭre.: Mi disdonis la revuon en la tuta lando. Ni promesas informi vin pri nia E-agado, pri niaj spertoj en la instruado de E-o.”

prof. Florica Popa, str. Eroilor 29, ap.7. RO-1900 Timisoara, Rumanio

C) „Kiel regula leganto de via periodaĵo mi rimarkis, ke ĝi ne havas ISSN- numeron. Mi forte rekomendas al vi havigi al vi la tre utilan ISSN-numeron ĉe via nacia centro, kiu verŝajne troviĝos ĉe via nacia ĉefa biblioteko. Gi estas komparebla kun la ISBN-numero por libroj. Nur per tiu numero via periodaĵo eniros en la diversajn katalogojn de periodaĵoj, bibliografiaj informiloj k.s.

En Germanio mi rimarkis, ke estas tre facile akiri la ISSN-numeron. Ne ekzistas iuj kondiĉoj rilate al enhavo, eldonkvanto, aperritmo, amplekso k.s.

Oni devas nur sendi po eldono du ekzemplerojn al la germana registra

biblioteko en Frankfurt/Main. Sen ISSN-numero via periodaĵo restos ekster la profesie registritaj eldonaĵoj.” D-ro Detlev Blanke, Otto-Nagel-str. 110. D-12683 Berlin, Germanio

D) „En kelkaj revuoj kaj broŝuroj de nia movado mi legis la opinion ke oni devas devigi lernantojn lerni E-on. Tiel oni povus pligrandigi la nombron de parolantoj de nia lingvo, almenaŭ tia estas la penso de la apogantoj de tiuj ĉi aranĝoj. Sed mi devas averti vin ke vi , tiel agante, faras la futurajn malamikojn de nia kara lingvo. Se vi nepre devus manĝi prunojn, ĉu vi tiukaze ŝatus la prunojn? La respondo al la demando estas klara, mi pensas. Verŝajne al la plimulto de la lernantoj E-o estos nur ekstra ŝarĝo. Ili ne havos plezuron, kaj ili malŝatos nian lingvon eterne. Nur kelkaj lernantoj iĝos fervoraj anoj de nia movado, sed por ili oni ne bezonas aranĝi devigitajn lecionojn, ĉar ili verŝajne aliĝus ankaŭ sen tiaj aranĝoj. Se ni faras la kalkulon, certe la nombro de malamikoj superos la nombron de novaj amikoj, do la supozata profito fakte estos malprofito al nia movado. La apogantoj de tiaj aranĝoj forgesas ankaŭ tion, ke nia movado (ankoraŭ) ne povas liveri sufiĉan kvanton de instruistoj de nia lingvo. Komparu la okcentmil lernantojn al la mil aktivaj esperantistoj. Resume: ni neniam devas devigi aŭ altrudi nian lingvon al aliaj personoj, ĉar tiel ni neniam vere gajnos ilian koron. Ni mem ne devas agi tiel kiel multaj defendantoj de naciaj lingvoj (ekzemple la franca lingvo), ni ne devas uzi iliajn metodojn kiuj fakte estas speco de subpremado.” Frans Cobben, Artilleriestraat 87, NL-4611 GC Bergen op Zoom, Nederlando

IPR 96/2 e 31

— pàgina 17 del PDF —

| Por sia motlibro

ALVOKOJ

Donacu al ILEI-Kasoj (ILEI-konto ĉe UEA: ilek-a)

koleghelpa kaso – ebligas la membriĝon de E-instruantoj el malriĉaj landoj (ĉiujare oni membrigas kelkdekon da membroj)

konferenca kaso – subvencias la partoprenon al ILEI-Konferencoj al malriĉaj membroj kaj aliaj E-instruantoj

ekzamena kaso – ebligas la ekzameniĝon de esperantistoj el malriĉaj landoj kaj esperantistoj kun specifaj bezonoj

Helpu E-instruadon

Ĉe la sekretario de ILEI troviĝas listo de petoj pri lernolibroj kaj aliaj instruiloj

el pluraj landoj. Ĉiuj, kiuj pretas helpi, kontaktu la ILEI-sekretarion.

Marija Beloŝeviĉ

EKZAMENSESIOJ

11-12.05.96 Zagrebo, Kroatio (elementa – E, meza – M)

05-10.07.96 32-a Brazila E-Kongreso. Aliĝadreso: Instituto Francois Lamasson, Rua Americo Brasilionse 1418, BR-Ribeirĝo Preto, 14015-050 , Brazilo (E,M)

20-26.07.96 LIBE Kongreso, Ĉeĥio. Aliĝadreso: Nora Moerbeek, Zwaans-meerstr. 48, NL-1946 AE Beverwijk, Nodebudo (E,M)

julio Lome, Togolando (E)

20-27.07.96 81-a Universala Kongreso, Prago, «Ĉeĥio (E,M) kaj

27.07-02.08.96 30-a ILEI-Konferenco, Tabor, Ĉeĥio. (E,M)

06-11.08.96 5-a Kultura E-Festivalo, Kopenhago, Danio (E)

10-16.08.96 Somerlernejo en Barlaston, Britio (E,M)

22-25.08.96 1-a Azia E-Kongreso, Ŝanhajo, Ĉinio (E,M)

23-30.08.96 1-a E-Kongreso de la HO kaj Orient-Afrikaj landoj (E)

decembro, Lome, Togolando (M)

Aliĝadreso: /van Bekavac-Basiĉ, Kuslanova 59, HR-10000 Zagreb, Kroatio

Internaciaj Ekzamenoj de UEA/ILEI “95 (kompletigo)

E-renkontiĝo, urbo kandidatoj landoj sukcesis lando, monato elementa meza ! ta meza En IPR 1/96 sume 26 MD 20 18 Chengde, Ĉinio, nov. 45 7 l 34 7 Kpele-Govie, Togo – 3 2 – – ZI EFA 54 25 108 79

Nur unu sesio ne okazis: Kubo (novembro) Sukcesintoj laŭ landoj: Britio – 2, Ĉeĥio – 1, Ĉinio – 41, Danlando – 1, Finnlando – 1, Francio – 2, Germanio – 2, Hispanio – 5, Italio – 3, Izraelo – 1, Kroatio – 3, Kubo – 1, Litovio – 1, Nederlando – 1, Rusio – 2, Rumanio – 1, Svedio – 4, Senegalo – 1, Slovenio – 1, Taĝikio – 1, Togo 4. prof. Ivan Bekavac-Basiĉ, Sekretario de la IEK

32 e IPR 96/2

EŬROPA POEZIO EN ESPERANTO

Eldonaĵo Eŭropa Poezio en Esperanto pasigas jam sian duan jaron. Ĝi ricevis subtenon de FAME-fondaĵo, tial la abonantoj ĉi-jare pagas tri kaj ricevas kvar kajerojn, jarkolekton. Jarabono al Budapest 260, al provincoj 310 HUF, al najbaraj landoj de Hungario 5, al nenajbaraj landoj 7 IRK – inkluzive la poŝtkostojn. Jarkolekto de 1995 kostas 320 HUF, aŭ 5 IRK. En la lasta numero estas belorusa, norvega, slovena kaj hungara paĝoj kun multaj poemoj konvenaj por deklamkonkursoj. Mendu, aŭ petu provekzempleron per 1 IRK (aŭ 80 forintoj en poŝtmarkoj) ĉe

D-ro Miklos Feher, HU-1046 Budapest, Ugro Gyula u. 17., Hungario

KELKAJ PEDAGOGIAJ LEGINDAĴOJ EN ALIAJ REVUOJ:

Antanas Mekys: Kiel mi lernis kaj instruis Esperanton, Litovia Stelo 4-5/95 (multaj pedagogiaj spertoj kaj (movad)historiaj memoroj ekde la jaro 1933) Sun Aijun: Aktivulo de Esperantujo, E/ Popola Ĉinio 1/1996 (ilustrita artikolo pri la vic-sekretario de ILEI, prof. Zhang Danchen) Povilas Jegorovas: Retrospektive al la jaro 1995, Litovia Stelo 1/1996 (la prezidanto de LEA informas nin i.a. pri la instruado de E-o en Litovio) Mazi superis ĉian optimismon – intervjuo kun Roman Dobrzynski, reĝisoro de la E-kurso Mazi en Gondolando, Esperanto 1/1996 Roman Dobrzynski: Kiel Mazi lernis E-on, Kontakto 6/1995 (Detala artikolo en facila E-o pri la instrukompleto, ĝia produktado, kun multe da metiejaj sekretoj kaj fotoj.) Gabriella Osz: Pri Andreo Cseh. Similecoj..kun du samtempaj pedagogoj Baghy kaj Freinet, i. c. e. m. esperanto 1/1996 Mauro La Torre: Ĉu instruistoj interkompreniĝas? Esperanto 2/1996 (pri terminologio – „por ke la termino estu internacia, ne sufiĉas nomi ĝin tia”) Renato Corsetti: Eŭropa ILEI: montru vin! Esperanto 2/1996 (por krei eduk-projekton financeblan de Eŭropa Unio) Gabriel” Aquilina: „Italanto” Esperanto 2/1996 (pri la seminarioj de la Roma katedro de Itala E-Instituto) Propedeŭtika instruado, Heroldo de Esperanto 26. marto 1996 (artikolo pri la eksperimenta projekto de la itala lernejo Salvemini, en Torino) Gados Laszlo: Ki volt Cseh Andras?, Elet €s Tudomdny 1996/5 (hungarlingve)

SEKRETARIO DE ILEI EN BELGIO KAJ NEDERLANDO

La sekretario de ILEI dum sia vizito al Belgio kaj Nederlando renkontiĝis kun la sekciestroj kaj pluraj ILEI-aktivuloj. Ĉefa diskutpunkto rilatis al la eŭropa agado de ILEI. La sekciestroj en tiuj du landoj estas pretaj provizore zorgi pri la Laborkomisiono „Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj” pri kiu ĝis sia morto zorgis s-ro Symoens. Pri la eŭropa agado de ILEI oni

IPR 96/2 e 33

— pàgina 18 del PDF —

pridiskutos dum la ĉi-jara Konferenco, kiam estos prezentota raporto pri la ĝisnuna agado kaj laborplano. La sekciestro de Nederlando informis, ke la membroj de la sekcio decidis jure malfondi la sekcion kaj ekesti parto de Esperanto Nederland. La sekretario de ILEI vizitis ankaŭ la IEI kie la ĉefgastiganto estis s-ino Mila v.d. Horst Kolinska. Ambaŭ flankoj esprimis la kontenton pri la ĝisnuna kunlaboro kaj esperas je fruktodona daŭro de la kontaktoj kaj konkretaj programeroj ambaŭflanke. Fine de sia restado eksterlande, la sekretario partoprenis la UEA-estrarkunsidon. La Estraro daŭre subtenas la agadon de ILEI diversmaniere. Ĉi-jare UEA volonte represos la Gvidlibron por la elementa kaj meza ekzamenoj. Marija Beloŝeviĉ

Eecemzoj |

Comprehensive English-Esperanto Dictionary,

Peter Benson (1940- ); ELNA, 1995. 607p. ISBN 0-939785-02-1 (firme

bindita); 0-939705-03-X (kartone).

Stefan MacGill: o Jen ampleksa nova unu-direkta vortaro de la angla al Esperanto. Gi gravas al edukistoj ne nur ĉar angla-lingvio vastas, sed ankaŭ ĉar tia vortaro estas la sola eniro al nia lingvo por tiuj, kiuj entute ne havas al-esperantan vortaron el sia denaska lingvo (aŭ havas sed nur malgrandan aŭ netaŭgan) kiuj tamen posedas la anglan kiel ne-denaskan lingvon. Aperis recenzoj pri la verko (Esperanto, okt. 95, p. 172-73) kun reago (jan 96, p. 8).

Sen detala analizo de la tuta enhavo, mi spuras tri ĉefajn punktojn, kiuj meritas laŭdon, kompare kun aliaj similaj verkoj:

1) Ĝi indikas la transitivecon (aŭ ne) de donitaj esperantaj verboj, por ke uzanto havu indikon pri la taŭga uzo, eĉ se specifa ekzempla frazo ne aperas.

2) Anglaj vortoj fifamas pro la multeco de signifoj. Ne nur vorto povas senŝange alpreni alian gramatikan kategorion, (tipe substantivo kaj verbo) ĝi povas havi timigan kvanton da malsamaj samkategoriaj signifoj. La vortaro per anglaj signifo-precizigoj stiras uzanton al la elektenda esperanta vorto. Ekzemple sub kap-vorto bear necesas elekti el: urso, subporti, elporti, rezisti, trasuferi, toleri, naski, postuli, fronti, celi, turniĝi, rilati al. La klarigoj helpas eviti groteskaĵon kiel (vera!) ekzamena traduko (vortaroj permesitaj) de The other ship came kiel La alia eco venis.

3) La angla estas idiom-svarma lingvo, la vortaro traktas multegajn, plejofte bone, foje trafe, ja kelk-kaze anglisme. Bonas ekz. Through thick and thin (Tra diko kaj maldiko) = Tra ĝojo kaj malĝojo). Multaj kap-vortoj (ekz. clear, head) okupas tutan kolumnon, kun pli ol tridek idiomoj katalogitaj.

Jen ekzemplo, kiu kombinas ĉiujn punktojn: hide (conceal) kaŝi (tr.); (of

animal) felo; hide-and-seek (kaŝ-ludo); hidebound (narrow-minded); mallarĝ-

anima, etanima.

34 e IPR 96/2

Plie ĝi dediĉas spacon al klarigoj de gramatikaj diferencoj inter la angla kaj Esperanto. Ekz. They say that… estu Oni diras, ke… krom se They rilatas al klare difinitaj homoj. Sub have oni ricevas atentigon pri ĝia rolo kiel helpverbo, kune kun gamo de plej tipaj ekzemplaj frazoj, kiel trafe traduki ilin. Danĝeraj falsaj amikoj estas markitaj, ekz. convenient: oportuna (ne konvena). Ĝi atentigas pri malsimilaĵoj inter usona kaj brita uzo, ekz. Subway: (US: underground train): metroo kaj (GB underpass) subvojo.

Post tiuj ĝeneralaj komentoj mi transdonas la vorton al sam-lingvo-par-ano, kiu faris pli detalajn esplorojn de la verko. Stefan MacGill

Mike Sadler:

La kompilado de tiel granda vortaro estas ĉiaokaze gratulinde heroa farego, des pli ĉar ĝi plenumas siajn pretendojn. Cele al pli bona dua eldono, mi mencios ĉefe aferojn, kiujn mi opinias plibonigeblaj.

1) Plaĉas la kapvortigo ne nur de komunuzaj nomoj de bestoj kaj plantoj sed ankaŭ ties latinaj nomoj (CEED prave diras ke la latinaj estas malpli konfuzaj). Mi testis per tri plantoj kaj tri bestoj. Bone funkciis ĉe lekanteto, leontodo, muŝo kaj hundo. Ĉe la komunuza kapvorto eleavers (L. Galium aparine:ofta en Eŭropo — ĝiaj folirondoj gluiĝas al vestaĵoj) staras: Galio. Tiu estas genro kiu enhavas ankaŭ aliajn oftajn speciojn inkl. Galium Odoratum kiu aperas en CEED (kaj PIV) nur sub ĝia multe pli ofta (trovebla nur en la kvara florlibro konsultita!) latina nomo Asperula odorata = odora asperulo. La kapvorto Galium tute mankas en CEED. Laste mi serĉis pri la monta/neĝa (PIV nordlanda) leporo L. Lepus timidus. Vane, ŝajne tute mankas en CEED — kvankam laŭ mia bestolibro ili nemalmultas en Nordameriko. Sub la kapvorto Lepus CEED diras: leporo; lepus cunikulus, kuniklo. Kvankam ankaŭ PIV opinias, ke kuniklo estas latine Lepus cuniculus, la eŭropa kuniklo (almenaŭ) estas, en ĉiuj libroj, Oryctolagus kunikulus!

2) CEED kelkfoje ne donas tre ofte uzatajn kunmetajn solvojn. Sub kapvorto Thumb jen polekso, sed ne dikfingro; hostage: ostaĝo, sed ne garantiulo; suspense: suspenso, sed ne streĉo aŭ simile; feed: nutri, sed ne manĝigi.

3) Malgraŭ abundo da trafaj kaj plaĉaj tradukoj (ekz. tuck a baby into bed = nestigi bebon en la liton; let sleeping dogs lie = ne blovu en abelujon; bloomers = pufkalsono), kelkaj impresis min anglisme (parentezoj miaj): power tool (mantenata ilo helpata de ekstera energio, ekz. elektra borilo) = pova ilo. Pipe dream (nerealigebla plano/espero) = pip-sonĝo (pro opio-fumado, do kial ne opio-songo/revo?) Condominium (apartamentaro kun kelkaj kunposedaj ejoj) = kundomaro (do kunapartamentaro aŭ kunloĝejaro?). Umpteen (multegaj, ekz. farendaĵoj) = dek um ! Jillion (ege multegaj!) = umiliono ! Have a good time = Zui sin (kvankam sub enjoy yourself CEED donas la pli oportunan amuziĝi). Mike Sadler

[NdIR – Pli da komentoj en la sekva numero!]

IPR 96/2 e 35

— pàgina 19 del PDF —

Pero Cimbur: Mi resanigis PPPetron

1995 MZ-Verlag (Trad. Lucija Borĉiĉ)

La verkinto honeste atestas en sia 132-paĝa romano la sukceson de la aŭtogena

trejnado kontraŭ lia balbutado kaj tial esperigas la balbutantajn legantojn.

Jen la trafa postparolo de Prof. D-ro Bosko Popoviĉ : «La libro estas verkita per

facila, simpla lingvo kaj riĉigita per aro da homaj travivaĵoj, situacioj kaj

anekdotoj el la ĉiutaga vivo. Super ĉio, tiu ĉi verko instigas kaj plifirmigas la

fidon al la persona kapableco de ĉiu, kiu decidiĝos kontraŭstari la balbutadon.»

La aŭtoro interplektas la teoriojn pri balbutado kun sentoj el la infanaĝo de

Petro. Ambaŭ estas iom post iom priskribitaj laŭ la vojiro de tiu 40-jara

balbutulo ĝis lia resaniĝo per precize priskribita terapio.

La romano komenciĝas per «la unua flugo» per aviadilo al simpozio pri

balbutado en Dubrovnik. Sekvas «la dua flugo» kun la decido provi la

kuracmetodon de Pavel Rotkiewicz. En «la tria flugo» vi travivos sep tagojn da

terapio per la aŭtogena trejnado. Poste venas la «Alteriĝo”, „La aliaj tagoj aŭ

La vivo sen balbutado»; fine «Reagoj – leteroj kaj interparoloj».

Mankis al mi nur ia prezentresumo por ekde la komenco kompreni, ke temas

pri reala kaj sincera raporto, pri membiografia atesto.

(La asertoj pri la etiologio kaj la kuracmetodoj de la balbutado veras laŭ miaj

Ĵusaj esploroj.) Francoise Noireau, instruistino Briangon, Francio

En la sekvaj numeroj aperos: Harald Schmitz: Esperanto en la lernejo kaj Li Yusheng: Kiel apliki regulecon pri scimemoro en instruado.

Redaktofino por tiu ĉi numero: la 15-a de aprilo 1996, por la sekva: la 15-a de aŭgusto. Mi petas la koncernulojn, ke ili sendu la konferencajn raportojn tuj post la Konferenco en Tabor. Du semajnojn antaŭ la redaktofino nia redakcio jam korektas la provpresaĵojn, dum tiu periodo la enhavo jam ĝenerale ne ŝanĝiĝas, tiam ni preferas akcepti nur modifojn, mallongajn aŭ urĝajn informmaterialojn. Mi aĉetis faksmodemon: se mi estas hejme, mi povas akcepti faksojn. Mia komputilo aŭtomate registras faksojn, se ĝi funkcias. Se la komputilo ne funkcias, provu la faksadon 2-3 minutojn post la unua provo. (Atentu, se mi ne estas hejme, vian fakson false „registras” la respondaparato.) Por eviti eventualajn miskomprenojn aŭ perdiĝon de la fakso mi proponas, ke vi avertu min antaŭe telefone, aŭ sendu la fakson inter 21″ kaj 22.» (laŭ mezeŭropa tempo), kiam mi – kutime – estas hejme kaj la komputilo funkcias.

Jozefo Nemeth

36 e IPR 96/2

— pàgina 20 del PDF —

LABORKOMISIONOJ

Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, rue du Basson 79, BE-6001 Marcinelle, Belgio; tel. (732 71) 43 6205.

Ekzamenoj: prez.: d-ro Till Dahlenburg (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj meza niveloj: d-ro Ivan Bekavaĉ-Baŝiĉ (adreso, kovrilo 3)

Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: | Edward Symoens |

Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori: Germain Pirlot, Steenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tel. (732 59) 70 87 00 kaj Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (743 222) 36 8629.

Konkursoj lernejaj: Gĉza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemet, Hungario.

Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizore plenumata pere de Juna amiko.

Statuto: Rob Moerbeek kaj Oene Hoekstra, Frederikslaan 47, NL-1871 SB Schoorl, Nederlando; tel. (131 2209) 15 65.

Terminologio: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, I-O0155 Roma, Italio

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

UNESKO: (rilatoj de reciproka informado, kat. C): Place Fontenoy, FR-75007 Paris. Reprezentanto de ILEI: Frangois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris

UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam.

IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag.

KCE: Kultura Centro Esperantista, CP 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds.

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto:

Kasisto de ILEI: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, S-242 94 Horby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membreco kostas 80 svedajn kronojn en landoj sen sekcioj kaj 100 SEK en landoj kun sekcioj (la sekcio ricevos la diferencon). Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA:

UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: ilek-a. aŭ por Juna amiko: juna-l. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Membreco: 20 GLD en landoj sen sekcioj, 25 GLD en landoj kun sekcioj.

Hungara ILEI-sekcio: (adreso: tria kovrilpaĝo) akceptas pagojn en hungaraj forintoj de reform-eŭropanoj por membreco kaj aliaj servoj de la Ligo.

KONTRIBUAĴOJ AL IPR

Kontribuaĵoj al IPR estu laŭeble nete tajpitaj per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, taŭga por aŭtomata komputila enlego, aŭ surpapere prespretaj. Livero sur IBM PC-kongruaj disketoj (5,25 aŭ 3,5 colaj) bonvenas. Adreso de la redakcio sur la kovrilpaĝo. Katalin Smideliusz, nia vicredaktoro, estas atingebla ankaŭ tra komputilreto. Ŝia adreso: smidik(2452. bdtf.hu. Vi povas atingi la redakcion ankaŭ telefakse. (La teĥnikajn detalojn vi trovas en la Postparolo de la nuna numero.) Fakaj artikoloj prefere ampleksu 3 ĝis 8 presitajn paĝojn. Pedagogiaj novaĵoj, informoj pri edukaj aranĝoj, interŝanĝaj gazetoj kaj leteroj al la redakcio bonvenaj. Ni recenzas nur ricevitajn eldonaĵojn iel rilatantaj al edukado aŭ utilaj en instruado.

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgifiekantoor: Antwerpen X 3 / 9 6 Jarkolekto 26 – trimonata

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktoro: Jozefo NEMETH

Vicredaktoro: Katalin SMIDELIUSZ

Kunlaborantoj: Stefan MacGILL, Johano KIRSCH, Francoise NOIREAU, Atilio ORELLANA ROJAS kaj Franz-Georg ROSSLER

Respondeca eldonanto (verantw. ultgever): R. Willeman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Redaktejo: NEMETH Jozsef HU-8500 Papa, Kilian ltp. 75/9

IPR I —36-89-315-836 Presado: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140,

B-2000 Antwerpen, -H32-3-234 34 00

— pàgina 2 del PDF —

ENHAVO

Marija Beloŝeviĉ: /nstruinda ĉeĥa somero (- Rezolucio de la Konferenco)..l

Gabriela Osz: Celestin Freinet (1896-1966)…………………..ŝ iie e scene nene ee enen io, = Franz-Georg Rossler: Rikardo Ŝulco fariĝis 90-jara…………n nne 5 Li Yusheng: Kiel apliki regulecon de scimemoro en instruado……………….. 6 Harald Schmitz: Esperanto en la lernejo (kelkaj spertoj kaj konsiloj)………. 8 Vera Barandovska: Eŭropa Kalendaro 1997-1998…………………….. ecse i. 11 IES ONKLO] KA SEKCIOJ. smon sees ad dunooco EE rmo E senes o dtetap seoj .16 Recenzoj (M. Sadler, T. Dahlenburg, K. Smideliusz)……………………………… 26 Reagoj (Declerck, Green, Nordin, Fenyvesi, MacGill, Nilsson)…………….. 29 Bora (lvos BiIlho; (jrosĵean). 3 ono gako o eln aS PETA anteno 34 Leterkesto (Fenyvesi, R. Gomez, Tuinder)…;…. sse sere csesiukreros geto ku neeese 35 SOS TEZI OŬO 1 JOZOFO) NEME) 3 o o ree ekvo lud Rao „esei sees 36

ESTRARO DE LA LIGO Prezidanto: d-ro Duncan Charters, 25 Elsah Hills Drive, Elsah, IL 62028-9750 Usono; tel. 1-618-374-2453, fakso: 1-618-374-5122. Internet: charters(Qcsc1.prin.edu. Kunordigo, instruista trejnado. Vicprezidanto: Brunetto Casini, Casella Postale 213, IT-56100 Pisa, Italio tel. 39 50/48 670, fakso 39 50/50 05 85. Planado. Sekretario: Marija Beloŝeviĉ, Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio. Tel. (385 1) 576092. Internet: marija.belosevic(Dpublic.srce.hr. Landaj sekcioj, membro-varbado, rilatoj kun UEA kaj la movado, servoj al instruistoj. Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby. Tel. (46 415) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro. Vic-sekretario: Prof. Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normnal Univ., CN-430070 Wuhan, Cinio. Azia agado, ekzamenoj en Ĉinio kaj Azio. Membro: Mag. Atilio Orellana Rojas, Casilla de Correo 1428, AR-5000 Cordoba, Argentino. Tel. 154-51-520065. Konferencoj, ekzamenoj. Membro: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende, Belgio, Tel. (32 59) 502708. Eksteraj rilatoj. Estrara komisiito: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings, MO 63136, Usono. Tel. (314) 869-2303. /nstruado de infanoj.

Estrara komisiito: Zsuzsa Barcsay, Bem Rakpart 25/B, HU-1011 Budapest, Hungario. Tel. (36 1) 201-2342. Gimnazio de ILEI, trejnado de instruistoj. Estrara komisiito: Stefan MacGill, Facan koz 9/2, HU-2030 Erd, Hungario.

Eldonado ; Observanto (UEA): Renee Triolle, 4 impasse des Charpentiers, FR-57100 Thionville, Francio

Instruinda ĉeĥa somero

ILEI DUM LA UK

Jam tradicie ILEI aperadas ĉe la UK-oj kun diversaj programeroj. Plej verŝajne la ĉi-jara kongresejo ne nur al ILEI, sed ĉiuj aliaj mendintoj de la budo liveris tre agrablan tutsemajnan laborejon. La ŝildoj videblis jam de sabata mateno, tion ni ne povis sperti dum pli fruaj UK-oj. Ĉe la budo krom aktualaj informoj pri la aktivado de ILEI, oni povis aĉeti tn. „intelektan” loterion elpensitan de Gĉeza Kurucz, kiu i.a. provizis la unuan kongresan kurieron per la aparta konkurstasko. Krome oni povis foliumi la ILEI-eldonaĵojn kaj tiujn de IEI.

KUNSIDO DE ILEI-ANOJ

Dum la kunsido estis koncize prezentitaj la atingoj de la Ligo inter du UK-oj. Kiel kutime, surpodiiĝis dudeko da lernolibroj kaj aliaj lerniloj aĉeteblaj en la Libroservo. Pluraj partoprenantoj atentigis pri la atingoj en la sfero de la E- instruado tra la mondo (novaj lernolibroj, lerniloj, projektoj).

TAGO DE LA LERNEJO

Trihoran senpaŭzan programon ne povis ĝui ĉiuj interesuloj pro manko de la spaco. Iuj diris ke tiu programero estis unu el la plej vizitindaj kaj plej bonaj dum la UK. Cu tiuj pravas, eble vi mem povos konkludi, se ni nur mallonge prezentos la programerojn.

Tradicia punkto de la „Tago” iĝis la prezento de la eduksistemo de la gastiganta lando. Gin prezentis Miroslav Malovec. Sekvis eroj ligitaj al la temo „Rimedoj por bona lernado kaj memlernado de Esperanto”: nova video-kurso preparata en Usono de s-ino Harmon, „Rolo de E-radioelsendoj en la memlernado de E-o” prezentis A. Pettyn, motoro de la E-elsendo de Pola Radio

La lasta kaj plej longa ero estis dediĉita al „Mazi”. Pri ĝia historio oni preskaŭ ĉion scias, sed ĉi-foje en la prezentado de Katerina Bodnarova oni povis pli profunde eĉ eklerni kiel uzi la materialojn al kiuj aldoniĝis didaktita libro-ludilo. Ce la fino, al la programo tre trafe kontribuis f-ino Emily Barlaston kun memtradukita fabelo „el la reĝa palaco”.

Krome, ILEI-anoj aktivis en pluraj sferoj: gvidis konversaciajn kursojn, komitat-kunsidis, partoprenis la unuan forumon de la fak- kaj sciencaj organizoj

EKZAMENSESIOJ

«““ Duan fojon, la Kongreso de blindaj Esperantistoj gastigis la ekzamensesion. Ci-jare abundis ne nur la kandidatoj, sed ankaŭ iliaj scioj estis pli altnivelaj. Grandan penon por la sukcesa sesio faris ges-roj Moerbeek, kiuj ne nur prizorgis la brajligon de la testoj, sed eĉ provizis la kandidatojn per amaso da utilaj informoj.

IPR 96/3e1

— pàgina 3 del PDF —

Ĉe la ekzamenoj aperis entute sep kandidatoj el kvin landoj: 2 ĉe la elementa kaj 5 ĉe la meza niveloj kaj ĉiuj sukcesis. Venontjare oni planas ne nur ripetigi la sesion dum la LIBE Kongreso, sed same proponi ĝin dum la E-kongreso de handikapuloj. La UK-a sesio, kiel kutime, estis la plej nombra: de 16 kandidatoj sukcesis 13 el 10 landoj, inter kiuj 9(10) elementa kaj 4(6) meza niveloj.

Tria sesio okazis dum la ILEI-Konferenco kaj al ĝi aliĝis 7 kandidatoj el 5 landoj, el kiuj 5 sukcesis: 4 je elementa kaj 1 je meza niveloj.

Sume la ekzamenojn sukcese trapasis 25 kandidatoj el 20 landoj (Afriko, Azio, Ameriko-suda, Eŭropo): 15 elementa kaj 10 meza.

30-A ILEI KONFERENCO

Dum la tuta semajno 74 E-instruemuloj konferencis en la ĉeĥa urbo Tabor. La temo de la 30-a ILEI-Konferenco estis „Rimedoj por la bona lernado kaj memlernado de Esperanto”. Al la inaŭguro de la Konferenco venis la vicprezidanto de UEA s-ino Renee Triolle kaj la prezidanto de la Akademio de Esperanto d-ro Werner Bormann. Ambaŭ vizitoj tre ĝojigis la partoprenantaron, ĉar post longa tempo la Konferencon partoprenis la reprezentanto de UEA kaj por la unua fojo oficiale tiu de la Akademio.

Ni nur listigu titolojn de la prelegoj en la espero, ke pluraj iam trovos lokon en IPR aŭ en aliaj E-revuoj: Znstruado en Ganao (Yaw Frempong), Kiu proverbojn ne uzas, ties parolo obtuzas (Till Dahlenburg), Lerniloj por infanoj verkitaj en Lsono (Ronald Glossop), E-instruado en Alp-Adrio (Marija Beloŝeviĉ), Lingvo-lernado kiel rimedo de personeca disvolvigo (Pavla Dvorakova).

Dum la Konferenco funkciis du Mazi-studgrupoj kaj ankaŭ Cseh-metoda C- seminario. Deko da junuloj partoprenis la programon de la 4-a ILEI Gimnazio.

Komitatkunsido ankaŭ ĉi-jare formanĝis belan parton de la programo. Tuj ĉe la komenco, la Komitato unuanime akceptis novan honoran membron, s-inon Mila v.d. Horst-Kolinska – motoro de la „Mazi-projekto”. Krom la raporto pri la jaro 1995, la partoprenantoj tre vigle pridiskutis la laborplanon por la jaro 1997 (ĝin vi trovos en iu posta numero de la revuo).

Devigaj estraraj elektoj ankaŭ ĉi-jare alportis novaĵojn. Nova-malnova kasisto iĝis Bertil Andreasson kaj la estraron eniris Raymond Wylleman, belga sekciestro. Ni uzas la eblecon kaj dankas pro la kunlaboro al la ĝisnuna estrarano Till Dahlenburg kiu forlasis la Estraron.

La Komitato pridiskutis kunlaboron de la Ligo kun movadaj kaj nemovadaj organizoj. Oni notis pozitivan daŭrigon de la kunlaboro kun UEA kaj LIBE, kaj komencon de la kunlaboro kun la Akademio de Esperanto, kun kies prezidanto la Estraro aparte kunsidis. Ni esperas, ke ankaŭ aliaj E-organizoj kiuj estas tre proksimaj al la E-instruado, edukado aŭ kiuj simple donas servojn al kursanoj estonte pli firme ekkunlaboros kun ILEI.

En la sfero de nemovada kunlaboro kun granda atentigo oni aŭskultis la raporton pri la kontaktoj kun UNESKO. Unuanime, la komitatanoj decidis ke la ILEI-

2 e IPR 96/3

o

teamo atenteme sekvu la evoluon ĉe tiu organizo. Nova estrarano jam kolektis plurajn utilajn adresojn al kiuj oni baldaŭ forsendos informojn pri ILEI kun la invito al la kunlaboro.

Estis fondita la komisiono pri eksteraj rilatoj en kies kerno eniris ĝisnunaj aktivuloj ĉe UNESKO kaj aliaj nemovadaj instancoj.

La venontjara ILEI-Konferenco okazos de la 27-a de julio ĝis la 2-a de aŭgusto 1997, en la ĉirkaŭaĵo de Melborno kun la temo „Multkultureco kaj lingvo-lernado”. La Gimnazio okazos, se aliĝos sufiĉe da kandidatoj.

La komitatanoj pridiskutis ankaŭ la informkampon de la Ligo. Estis menciitaj pluraj eblecoj, sed ni ĉi tie menciu espereble baldaŭan aperon de la ILEI TTT- paĝo kaj informilo pri la agado kiu estos prilaborita ne nur en E-o, sed ankaŭ en aliaj lingvoj, kio certe multon helpos en la varbado de novaj membroj, kaj diskonigo de la gravaj atingoj de la Ligo en- kaj ekstermovade.

Marija Beloŝeviĉ, sekretario de ILEI

Rezolucio

La 30-a ILEI-Konferenco, okazinta en Tabor, Ĉeĥio, de la 27-a de julio ĝis la 2-a de aŭgusto 1996, kun 74 partoprenantoj el 31 landoj de ĉiuj kontinentoj,

— diskutinte la Konferencan temon „Rimedoj por la bona lernado kaj memlernado de Esperanto”;

— konsciante pri la minacanta pereo de malpli grandaj lingvoj kaj kulturoj; kaj

—certigante ke la instruado de Esperanto celas demokratian komunikadon,

transnacian edukadon, pli efikan lingvo-instruadon, konservon de lingvaj

rajtoj kaj diverseco kaj homan emancipiĝon,

alvokas la edukistojn, kunlabore kun Tutmonda Kunagado, per siaj lerniloj kaj kursoj atentigi al kulturaj, sciencaj kaj edukaj UNESKO-programoj cele al paca socio tutmonda,

petas UNESKO-n

a) atenti la klerigan rolon de Esperanto — la sola lingvo memlernebla por ĉiu homo — por internacia kunlaboro kaj reciproka aprezo kaj protekto de ĉies kulturo;

b) helpi en la evoluigo kaj disponigo de Esperanto-lerniloj al membroj de popoloj kaj socigrupoj en malavantaĝaj situacioj.

IPR 96/33 93

— pàgina 4 del PDF —

GABRIELLA 052: Celestin Freinet 1896-1966 L

La centjara datreveno de la naskiĝo de Freinet donas okazon pripensi, kion donis al la homaro la Moderna Pedagogio kreita de li. Kion li faris? Li forĵetis la katedron — la simbolon de la malegaleco — el la klasĉambro, per tio li iniciatis demokratan kunlaboron en la : lernejo. Freinet organizis kooperativan siste- JN. ‘ mon por la infanoj kaj instruistoj. Li okupiĝis pri la en-, kaj eksterlandaj kontaktoj de la edukistoj.

Dum jaroj li prilaboris novajn, modernajn instruteĥnikojn, kaj kiam la malamikoj de la «. reformoj ne akceptis la novaĵojn, li aĉetis – terenon kun malnova domo kaj kun la gelernantoj kaj iliaj gepatroj konstruis lernejon, kie li povis realigi sian edukan koncepton. ; Sekretoj de liaj sukcesoj: li neniam altrudis t;, desupre siajn metodojn al la infanoj aŭ kolegoj, 337 «2 sed li ĉiam atenteme adaptis siajn planojn al la ties XA etoso kaj ekzistantaj materiaj cirkonstancoj, kaj neniam forgesis pri tio, ke la gelernantoj kaj iliaj familioj estas kunlaborantoj. Li rekonis, ke la konoj nur tiam estas valoraj kaj stabilaj por la infanoj, se la infanoj mem esploras ilin. Oni lasu la infanojn eksperimenti, serĉadi, por ke ili povu ekzameni la objektojn plurflanke. La esploro ĉiam domas ĝojon, tio estas rekompenco de la persista laboro. La lernejo devas esti laborejo, kie oni libere faras sian elektitan aŭ devigan taskon. — La tasko povas esti deviga, rilate al instrucelo, sed al la celo povas konduki diversaj vojoj. La vojoj, vojetoj povas esti falsaj, oni povas elekti malbonan vojon, sed la instruisto povas montri alian direkton al la ĉagreniĝonta lernanto. Eble tiel oni perdas tempon, valorajn horojn, eĉ tagojn… Sed fine aperas la rezulto, la mem akirita kono, kiun oni ne povas facile forgesi, kaj kiu instigas la gelernantojn serĉi ĉiam pli novajn celojn.

Alia grava afero, ke la Freinet-klasoj estas veraj societoj. La esploroj de la unuopaj infanoj estas trezoro por la tuta kooperativa klaso. Oni povas studi objekton tiel, ke la individuoj aŭ grupoj ekzamenas ĝin el diversaj aspektoj kaj poste ili resumas la rezultojn. Demokratismo de Freinet-klasoj aperas ne nur en la komunaj laboro kaj respondeco. Tre gravas ankaŭ la reciproka respekto: ĉiu povas diri sian opinion kaj la aliaj aŭskultas lin, ĉiuj estas atentemaj, se iu havas problemon.

4 e IPR 96/3

La simpla presilo helpis al infanoj en amikeco de aliaj en-, kaj eksterlandaj klasoj. Ĉu naivaj idealistoj estas tiuj homoj, kiuj pensas eviti la militojn per amikeco de diversnaciaj homoj? Ĉu pli bone „estas, se oni senespere rezignas pri la ekkono de pensado de alilandaj homoj? Ĉu estis hazarde, ke ankaŭ Freinet proponis uzi E-on por internaciaj kontaktoj?

La metodo de Freinet ne estas senprecedenta, li studis la verkojn de progresaj pedagogoj kaj uzis iliajn rezultojn. Lia merito estas tamen, ke li konstruis kompleksan eduksistemon por eduki homon, modernan civitanon. Ne tio gravas, ĉu ni uzas manan aŭ komputilan presilojn por la kontaktoj; ĉu ni havas multekostajn ilojn por la esplorado aŭ ni mem devas fabriki ion. Gravas nur, ke la infanoj deziru serĉadi, esplori, ke ili estu motivataj.

La lernejo de Freinet en Vence estas nun muzeo, ĝi gardas memoraĵojn pri la pedagogia laboro de Freinet kaj lia edzino. Sed mem la pedagogio ne estas muzea objekto, ĝi disvastiĝis en multaj landoj sen ŝtata apogo, nur dank” al la vojserĉado de kolegoj. Post 30 jaroj de lia morto ni povas diri, ke multaj uzas Freinetteĥnikojn eĉ se ne konsciante aŭ konfesante tion. Estas aliaj, kiuj uzante kelkajn teĥnikojn jam nomas sin Freinet-pedagogoj. Sed la esenco estas ne nur en la teĥnikoj, sed en la etoso, kiu donas eblecon por konstanta esplorado, kreado, kunlaborado.

En la Freinet-movado E-o povas ludi gravan rolon, ja pere de ĝi la kolegoj povas kompreni unu la alian dum la kongresoj, renkontiĝoj kaj ĝi povas helpi la laborkontakton inter diversnaciaj edukistoj. Franca sekcio de ILEI en la jaro 1982 eldonis libron de Freinet: „Diroj de Mateo”. Tiu verko montras la bazajn pensojn de pedagogo laŭ kiu la homo estas parto de la naturo, kaj laŭ kiu la amo kaj estimo estas la ĉefaj iloj de la eduko.

Kiu deziras koni la metodon pli detale, turnu sin al la revuo ICEM Esperanto, kiu aperas kvarfoje jare. Pere de ĝi oni povas havi kontaktojn ankaŭ al la anaro de la Freinet«movado. La revuo publikigas okazaĵojn de la jubileo, estus bone, se la festaj rememoroj enhavus rilatojn al Esperanto, konvene al la intenco de Freinet. Adreso: ICEM Esperanto, FR-44330 Le PALLET, Francio.,

Gabriella Osz, HU-1116 Budapest, Hengermalom u. 47, Hungario

FRANZ-GEORG ROSSLER: Rikardo Ŝulco fariĝis 90-jara

La 12-an de julio Rikardo Ŝulco fariĝis 90-jara. Jam frue konatiĝinte kun E-o, li tamen post sia emeritiĝo povis okupi sin serioze kun la Lingvo Internacia. Sed ekde tiam komenciĝis lia dua vivo kiel esperantisto. Estinta instruisto pri la franca, verkinte jam multon en la germana kaj latinidaj lingvoj, erudicie kaj plenkapable li dediĉis sin al la lingvo de d-ro Zamenhofo. Studinte la strukturon de la planlingvo Esperanto, li aparte atentigis pri jam enradikiĝintaj malglataĵoj same kiel pri aktualaj devojiĝoj. Lige al la verkaro de L. Mim6 Espinalt, li

IPR 96/3 e 5

— pàgina 5 del PDF —

iniciatis la Skolon Analizan, kiu komprenas sin fidela al la dekses reguloj de la

Fundamento kiel baza kodo, insistante pri regula, „logika”, unueca E-o, por ke ĝi .

restu universala planlingvo kaj ne disfalu pro facilanima buŝa uzo aŭ persona kapricemo de aŭtoroj.

Tiuĉirilate Ŝulco havas internacian signifon por la tuta E-movado. Same avantaĝe li efikis en la germana medio. Li verkis la pedagogie lertegan libron „Mia amata Esperanto / Mein -geliebtes Esperanto” (nun jam en la 4-a eldono), kiu peris multajn anojn al la germana movado. Atenton vekis ankaŭ ekstermovade lia libroforma studaĵo pri E-o kaj Eŭropo „Europdische Hochsprache”. Krom la lingvosciencaj verkoj (Ŝulco intertempe fariĝis profesoro de AIS) li multe verkis beletre, tradukis gravajn tekstojn, skribis poemojn (eble poeto karakterizas lin plej bone) – impona, riĉa rikolto de 25 jaroj da intensa, memdona laboro.

Kiel „puristo” li ne ĉie akiris amikojn. Diversajn atakojn li devis travivi – kaj li brile refutis ilin. Sed ĉiam pli da esperantistaro konsciiĝas pri la Ŝulcaj postuloj pri regula, racia lingvaĵo. Lia laboro kontribuis grave al la Esperantaj lingvistiko kaj literaturo.

90-jara, Rikardo Ŝulco ĉiam ankoraŭ estas gardanta sian humuron. Vigle, atente, dialogeme li daŭrigas sian verkadon, lastatempe preparante ampleksan kompilaĵon de artikoloj pri kaj de li. Ja „Vespero jam fariĝas”, sed ora, milda vespero kun la kontentiĝo pri utilaj kontribuoj al la Esperanta kulturo. La vespero ankoraŭ longe daŭru. Franz-Georg Rossler, Dudenhofen, Germanio

LI YUSHENG: Kiel apliki regulecon de scimemoro en instruado?

Scimemoro estas procezo de la kono far homoj pri objektoj. En instruado la procezo de kompreno kaj posedo de la enhavoj instruataj de instruistoj al lernantoj estas unu el la esprimaj formoj de scimemoro. Tio havas plenutilan valoron en la instrua praktiko.

Por atingi sukcesojn en instruado indas atenti, kiel instruistoj povas influi siajn lernantojn per apliko de scimemora reguleco. Estas do tre bezone studi la regulecon de scimemoro en la instruado. Inter scimemora efiko kaj klareco de celo kaj tasko de la homaj aktivadoj ekzistas intima rilato. Tial oni devas konsideri jenajn vidpunktojn por fortikigi la memorkapablon de la lernantoj dum instruado.

Unue: oni devas intensigi la aranĝon kaj kontrolon de la anticipa preparado de lecionoj antaŭklase. Tio estas bona metodo solvi malfacilajn punktojn en la instruado. Kompreneble la prepara laboro ne okazas antaŭ ĉiu leciono, nur antaŭ tiuj lecionoj, en kiuj troviĝas multaj malfacilaj kaj gravaj punktoj. Kelkfoje necesas sugesto por kompreni la celon de la anticipa preparo; sugesto, kiu intime rilatas al malfacilaj punktoj solvotaj en la sekva leciono. Eksplikante novajn

6 e IPR 96/3

sciojn, instruistoj povas jam ne nur facile klarigi malfacilajn punktojn, sed ankaŭ helpi ke la lernantoj profunde memoru ilin.

Due: dum eksplikado instruistoj devas ripetadi multfoje la gravajn kaj malfacilajn materialojn per taŭga rapideco kaj iomete alta tono por profundigi la scimemorigan efikon.

Trie: instruante gravajn kaj malfacilajn sciojn, instruistoj povas uzi interesan tropon kaj humuran lingvon, apliki taŭgajn gestojn kaj movojn por intensigi la scimemoron.

Ĉar la scimemora efiko havas intiman rilaton kun la komprena grado, oni instruu laŭ la principo facile komprenebla por la lernantoj kaj en metodo, kaj en lingvo, kaj en movo. Ekzemple, por memorigi la vortojn oni devas klarigi la vortstrukturon – prefikso, sufikso, radiko -; por komprenigi kaj memorigi prononcan ŝanĝon de la vortoj oni devas klarigi la ŝanĝ-regularon de la prononco. Oni povas simpligi komprenon de la scioj al la lernantoj ankaŭ per tropo taŭga por komprenigi la signifon de la interna senco kaj ekstera daŭro en forma logiko.

Cetere, oni devas aparte atenti la uzadon de la tri flankoj: nombro, karaktero kaj pozicio de la materialoj, al kiuj rilatas la scimemora efiko. Jen kelkaj ekzemploj: estas pli bone memorigi samtempe nur trionon aŭ kvaronon de novaj vortoj ol en unu tago enkapigi ĉiujn vortojn de la tuta leciono. Novajn vortojn prefere instruu laŭ diversaj grupoj kun la sama aŭ proksima signifo, kun simila skribo, kun mala signifo, kun komuna temo, kun komuna radiko … tiel oni povas ellerni ilin pli firme, pli rapide.

Grupo l: aviadilo, aeroplano, aerveturilo, Ĥugmaŝino, avio…,

Grupo 2: domo, nomo, pomo, homo, komo, Romo, Tomo…,

Grupo 3: ridi – plori, nigra – blanka, komenco – fino, iri – veni al – de…

Grupo 4: kapo, vizaĝo, okulo, orelo, nazo…,

Grupo 5: lerni, lernejo, lernilo, lernebla, lernanto, lernigi, eklerni, ellerni…

En unu leciono estas kvardek aŭ kvindek vortoj. La antaŭaj kaj la lastaj el ili estas facile memoreblaj, sed la mezaj estas malpli facile lerneblaj. Pro tio oni povas komenci la lernadon ekde la meza parto, aŭ enkapigi la vortojn grupon post grupo.

La scimemora efiko havas intiman rilaton al diversaj sensoj: vidado, aŭdado, tuŝado… tial la instruistoj aparte aktivigu la sensojn de la lernantoj. La efiko certe estos pli bona. Ekz. praktika leciono pri metallaboro, elektroteĥniko, tornteĥniko en la teĥnika laborejo okazas ordinare’ en la praktikejo; la instruistoj devas kombini eksplikadon kun ekzercado: unue ili prezentas la ĝeneralan postulon de tiu ĉi leciono kaj montras koncernan televidan instrufilmon, due ili klarigas la necesajn sciojn, poste ili demonstras al siaj lernantoj la laboron, fine la lernantoj mem laboras konkrete, por ke ili bone memoru la sciojn. La praktika instruado estas la plej bona praktiko, plej eble mobilizanta la lernantojn en sia uzado de sensoj. Tio estas same ankaŭ en teoria instruado.

IPR 96/3 97

— pàgina 6 del PDF —

En la verka instruado de la ĉinlingvaj kaj literaturaj lecionoj troviĝas la menciita okazo. La verka ekzercado de la lecionoj estas spertado de la lernantoj en la scioj kaj povo. En verk-ekzercado la lernantoj faras pensan proceson de la decido ĝis la skribado. En la verkado – de la komenco ĝis la fino – ili ne nur kombinas sian vivon, konon pri la socio, fidon kaj mondkoncepton, sed ili ankaŭ fandas siajn sentojn kaj impresojn en la verkaĵojn per retorikaj metodoj de komparo, memorigo, fantazio, hiperbolo, kontrasto, ktp.; kaj samtempe esprimas siajn sentojn kaj impresojn uzante racian sintakson per forta volo kaj alta atento. Pro tio verkado estas praktikado de sinteza kapablo. Tio ne povus esti plenumita nur per agado de la sensoj. Se la instruisto estas lerta gvidanto, uzanta la rimedojn de elektraj instru-instalaĵoj, de objekt-elmontroj, de vizito kaj aliaj, li/ŝi povas pligrandigi la vidkampon de la lernantoj, fortigi ilian psikologian eksciton, por ke ili ne restu ne-koncernatoj, sed travivu sian rolon dum la verkado. La instrua efiko certe estos tute malsama.

Estas klare: kaj en la teoria, kaj en la praktika instruado oni pligrandigas la kapablojn kaj talentojn de la lernantoj per mobilizado de harmonia aktivado de aŭskulto, rigardo kaj skribo; per analizo, indukto, sintezo far iliaj cerboj, por ke restu profunda signo de la scioj en ilia kapo. Tiel oni ricevas bonan scimemoran efikon. Konkreta esprimiĝo de la scimemora reguleco en la instruado estas absoluta. Tio devus esti la ĉefa enhavo de porinstruistaj studoj. Gi havus netakseblan signifon en la altigo de la instrua kvalito.

HARALD SCHMITZ: Esperanto en la lernejo – kelkaj spertoj kaj konsiloj

Tri monatojn post mia esperantistiĝo en 1987 mi komencis instrui la internacian lingvon en Kolonja gimnazio, Germanio, okaze de projektsemajno pri „alternativaj lernmetodoj”. Kompreneble tio estis iom aventura entrepreno, sed kun la helpo de Tesi kaj la sperta samideano Martin Haase la afero iel sukcesis. La 20 gelernantoj simple akceptis, ke mi estis kvazaŭ samkursano, ili korektis miajn sciigojn sur la „nigra breto” (plejparte per mankantaj akuzativaj zoj), tradukis Werner kaj Asteriks – komiksojn por la prezento-tago kaj eĉ verkis germanan-esperantan rakonteton pri Kolbasetido, la ekstertera estaĵo, kiu vizitas nian planedon kaj ege miras pri nia nesolvita lingva problemo.

En retrorigardo ĉi tiu agado ŝajnas al mi preskaŭ ideala komenco de E-kurso en lernejo. Ĝi estis intensa (kvin lecionojn tage) kaj okazis dum la matena oficiala lernotempo. Laŭ mi intensa kurso ebligas plej bone montri unu ĉefan trajton de nia lingvo, nome ĝian relative facilan kaj rapidan lerneblecon. Post unu semajno laborema junulo povas lege kompreni jam multon, helpate de vortaro skribi unuajn tekstojn kaj havi bazan konversacion pri personaj detaloj, t.e. nomo, aĝo, familio, naskiĝdato, hobioj kaj bonfarto. Kaj, sufiĉe mirige por la plimulto, la 16-regula gramatiko estas preskaŭ komplete enkondukita.

8 e IPR 96/3

Sed bedaŭrinde ne ĉiujare oni organizas projektsemajnon kun taŭga supertemo, je kiu eblas starigi E-kurson. Tamen oni povas komenci per intensa kurso, kvankam iom alimaniere: Elektindas semajno kun malmultaj (lernejaj) kromaktivecoj, ekz. en la Rejnolando la tempo post karnavalo je la fino de februaro aŭ eko de marto, kiu estas taŭga por instrui nian lingvon dum tri sinsekvaj posttagmezoj, dum po tri horoj.

Antaŭa perafiŝa kaj buŝa varbado en la lernejo certigu, ke almenaŭ deko da lernemuloj troviĝu en via instruĉambro. Idealaj por la varbado cetere estas la lecionoj, en kiuj vi devas anstataŭigi gekolegojn kaj kiam vi povas paroli pri Esperanto kaj interalie atentigi pri la planita kurso.

La vera laboro komenciĝas post la intensa kurso, vi devas vivteni la intereson kaj multnombran partoprenadon de la gejunuloj. La bazo por tio povas esti regula laborgrupo kun unu plena horo aŭ du lecionoj semajne. Kompreneble pliaj rapidaj lingvaj sukcesoj tiel ne atingeblas. Unufoja lernado po semajno, ofte vespere, simple ne sufiĉas. Do, se iel eblas, la gelernantoj baldaŭ partoprenu

ankaŭ eksterlernejajn kursojn, ekzemple semajnfinon por progresintoj. GEJ

ofertas tiaĵon regule (ekz. en Bonn), sed ankaŭ la tn. kafoklaĉoj, kulturaj semajnfinoj kaj similaj renkontiĝoj estas taŭgaj aranĝoj. „Taŭga” ĉi tie signifas malmultekosta, relative proksima kaj plena je aliaj junuloj. (Ĉar la kutimaj lokaj klubvesperoj kun longjaraj, parolegemaj, foje ĝisostaj samideanoj ne ĉiam estas la ideala allogaĵo por 15-jara komencanto!) Se vi havas tempon kaj energion, vi

„kiel instruisto, akompanu vian ŝafareton al tia kurso. Ofte ege indas sperti alian

instruiston ĉe la laboro por kopii novajn metodikajn ideojn.

Aliaj instigiloj por ligi vian grupon al la movado estas grupa aŭ individua korespondado kaj la abono de magazino kiel Juna Amiko. Por pli ol 6 jarabonoj ON1 pagas nur po 9 gmk por 1995.

Laŭ mia propra sperto tre valoraj je la lerneja agado estas vizitoj de (eksterlandaj) samideanoj, kiujn oni – se iel eblas – ĉiam invitu al la lernejo. Ekzistas multaj eblecoj por havigi al si gastojn kiuj parolas la internacian lingvon:

Aliĝo al Pasporta Servo daŭre estas tre rekomendinda afero! Same la Amikeca Reto de SAT taŭgas por „allogi” e-istojn. Eble vi jam havas multajn personajn ligojn al ekstergermanaj gesamideanoj, ekz. korespondamikoj, kiuj ŝatus unu

lon vidi vin. Post internaciaj aranĝoj kiel PSI, IS aŭ IF eksterlandanoj ofte planas daŭrigon de restado, vojaĝas tra Germanio kaj volonte subtenus vin je via loka aŭ lerneja agado. Nepre menciendaj kaj ege bonaj estas la servoj de Wolfgang Loose, la respondeculo de GEA pri rondvojaĝoj. Li peras al vi 8asto(j)n, kiu(j) prelegas pri sia lando, muzikumas, prezentas teatraĵon aŭ Magiaĵon k.s. en via klubo kaj laŭ interkonsento kompreneble ĉe via instruista

laborloko. Similajn aktivecojn lastatempe organizis s-ro Uwe-Joachim Moritz kadre de IKEL.

IPR 96/3 99

— pàgina 7 del PDF —

Sed kiel nun konkrete utiligi gaston lerneje ?

Fremda persono en via instruista ĉambro per si mem vekas la intereson de la ĉeestantaro. Ili simple aŭdu kaj spertu, ke oni povas tute nature kaj flue konversacii en tiu „artefarita lingvo”. Sed bonvolu ne agi kiel laŭtparolilo aŭ promenanta varbomaŝino: la nerekta, nealtrudema maniero efikas pli ol dumpaŭza laŭtega prelegeto pri la „plej facila ilo de internacia komunikado kun nur 16 reguloj” ktp. Kolegoj, kiuj vere volas ekscii ion pri la lingvo kaj la gasto faros tion el propra instigo. –

Depende de viaj fakoj kaj lerneja tipo la gasto kompreneble partoprenu viajn proprajn lecionojn. Rimarkendas, ke samideanoj ofte regas pliajn fremdlingvojn krom la internacia, do ankaŭ ili povas rakonti pri si mem kaj Esperanto en franca, angla aŭ hispana lecionoj. Aparte junaj geknaboj en la 5-a kaj 6-a klasoj (ĉ. 11- jaraj) ĝojas apliki siajn limigitajn konojn de ekz. la angla, demandante la nomon, aĝon kaj aliajn personajn detalojn.

Cetere, preskaŭ en ĉiu klaso troveblas lernantoj, kiuj diverskiale (denaske, pro azilpeto aŭ militfuĝo, …) parolas plurajn lingvojn. Kial ekz. bosniano ne traduku la vortojn de via gasto el eks-Jugoslavio al sia klaso helpe de la serbokroata?

Se tute ne ekzistas komuna lingvo inter viaj gelernantoj kaj la vizitanto, vi mem povas ja traduki uzante E-on. La ĉefa celo estu, ke via leciono riĉiĝu per la ĉeesto de la gasto, lingve, kulture aŭ pro interesaj rakontoj.

Kun taŭga lernogrupo eblas dum parto aŭ tuta leciono fari E-kurseton: Teaminstruante kun la gasto vi prezentas la lingvan materialon dialoge kaj tiam grupe aŭ individue ekzercas kun la klaso. Ekzemple vi demandas la antaŭnomon de via gasto kaj li/ŝi diras ĝin al vi kaj la grupo. Ripetu tiun dialogeron du, trifoje, skribu la frazon kaj respondon sur la tabulon kaj tiam vi kaj la kuninstruisto iru tra la klasĉambro demandante unuopajn lernejanojn.

Loĝloko kaj familia nomo povus esti la sekvaj paŝoj. Enkonduku la nombrosistemon kaj la nombrojn eble ĝis cent kaj daŭrigu kun la strukturoj „aĝo” kaj „gefratoj”. La lernantoj miros je la fino de via minikurso, kiom kaj kion ili jam scipovas diri.

Alia ideo estas ĝustatempe alparoli gekolegojn, ĉu ili ne ŝatus vigligi lecionon per eksterlanda gasto. Ili ne necese devas instrui fremdlingvon. Mi bone memoras la vizitojn de Zstvin Kabok kaj Lena Karpunina. Kelkaj instruistoj de historio, politiko kaj geografio decidis „uzi” ilin por fari spontanean lecionon pri Taĝikistano respektive la situacio en eks-Jugoslavio kaj de la hungarlingva minoritato de la madjaroj. Mi organizis kadre de mia laboro liberajn lecionojn kaj tradukis esperante-germane dum la prelegoj, lumbildprezentadoj kaj postaj diskut- kaj demandorondoj. La klasoj kaj gekolegoj estis kontentaj kaj esprimis diversokaze sian surprizon, ke „ĉi tiu lingvo ja vere funkcias!”

Kelkfoje oni havas lernantojn, kiuj scipovas la internacian lingvon aŭ havas alian komunan lingvon kun la gasto. Por iom senŝarĝigi vin mem ili povas

10 e IPR 96/3

-—

transpreni lin/ŝin de vi dum certa tempo, traduki, montri la lernejon ktp. Apenaŭ menciendas, ke vi enkonduku la gaston al E-laborgrupo, se tiu ekzistas ĉe vi.

El la multnombra aro de problemoj en la lerneja kunteksto mi alparolu nur du: Plejofte lecionoj kaj kursoj en E-o okazas ekster la normalaj instru-tempoj, do aŭ fruposttagmeze, kiam la grupanoj verŝajne estas lacaj kaj malsataj, aŭ vespere, kiam partoprenantoj denove devas veni al la lernejo, kiam eble malhelas, malbonveteras ktp. Tiam montriĝas ke je E-o kiel nedeviga fako oni troviĝas sur la „libera lernomerkato”. Ankaŭ en kursoj de la popola altlernejo la nombro de kursanoj falas dum la monato; kaj sincere dirite: mi ne ŝatus elprovi, kiom da lernantoj venus al miaj lecionoj de matematiko kaj la angla, se ili ne devus partopreni devige! Vere mi preparas la ĉiulundan horon de mia laborgrupo multe pli diligente kaj varimateriale ol normalan lecionon, simple por teni la intereson kaj ĉeeston.

Malfacilaĵo estas la manko de kunlaborantaj kolegoj. Kutime oni jam ĝojas, se ili ne atakas aŭ priridas onin pro la „stranga hobio”, kaj ne disvastigas la konatajn stultaĵojn pri la internacia lingvo. Veki la intereson aŭ eĉ kunlaboremon estas verŝajne rara okazaĵo. Tamen oni ne ignoru ĉi tiun aspekton: dua e-isto en la instruistaro (aŭ verdlingve sperta(j) geknabo(j)) signifas grandegan helpon, kiam temas pri reciproka subtenado kaj motivigo, anstataŭado dum malsano kaj se vi planas oficiale instrui nian karan lingvon. Ĉar mi aŭdis kiel argumenton kontraŭ E-o kiel elektebla fako en la matena lernoplano, ke je morto aŭ grava malsano de la instruanto oni ja ne povus trovi anstataŭanton surloke por daŭrigi la instruadon. Mi estus tre dankema al vi pro reagoj, komentoj, propraj spertoj kaj konsiloj je tiu temo. Oni ja ne devas ĉiam denove re-malkovri mem la radon, sed pli bone estas ankaŭ profiti de la spertoj de aliuloj. Bonvolu skribi al mia privata adreso aŭ al la redaktoro.

Harald Schmitz, Christophstr. 10, DE-50259 Pulheim, Tel.: 02238-56089

Eŭropa Kalendaro 1997-1998,

instruhelpilo ne nur por la lingvo-orientiga instruado

Eŭropa Unio oficiale agnoskas, ke ĉiu eŭropano devas lerni minimume unu, sed pli bone du ĝis tri fremdlingvojn. Tial oni en multaj landoj komencas instrui la unuan fremdligvon jam dum la unuaj lernojaroj, forrabante de la infanoj aŭ la tempon bezonatan ankoraŭ por lerni la propran lingvon, aŭ ilian liberan ludtempon. Kontraŭe al la kutima (kaj sensenca) plifruigo de la instruado de fremda etna lingvo la tielnomata „lingvo-orientiga instruado” (LOI) celas per iu taŭga preparado de la lernanto plifaciligi la lernadon de la angla (aŭ alia etna) lingvo. Kompreneble, ankaŭ LOI postulas certan lerntempon. Por pruvi ĝian taŭgecon oni povas starigi du konkurencajn grupojn. La unua grupo tuj komencas lerni la anglan lingvon, la alia grupo dum la sama tempo ankoraŭ ne lernas la anglan, sed ricevas certan lingvo-orientigan preparon kaj komencos lerni la

IPR 96/3 e 11

— pàgina 8 del PDF —

anglan pli poste. Tiam ĉi tiu prepar-instruado efikas tiel, ke la posta lernado de la angla estas pli facila. Tio signifas, ke post certa tempo la grupo ĝuinta lingvoorientigan instruadon preterkuras la konkurencan grupon sen preparo startintan. Kompreneble ambaŭ grupoj pro la lerntempo jam antaŭe elspezita daŭre superos siajn samaĝulojn, kiuj lernas la anglan tradicimaniere. Sed nur la grupo ricevinta lingvo-orientigan instruadon, ekde certa kompetentecnivelo en la angla lingvo, ŝparas pli da tempo ol ĝi antaŭe estis elspezinta. Kial? Ĉar la antaŭ-informo plifaciligas la lernadon de instruaĵo tiel, ke la progreso de la orientita grupo estas pli granda.

Por facile klarigi tian fenomenon oni uzu simplan ekzempleton: Kiom da

tempo bezonus la „neorientita” leganto por parkeri jenan frazon: A/icaf ilp satse odanrel a? Eble unu minuton? La „orientigo”, kiu daŭras kelkajn sekundojn, instruas la leganton, ke oni legu de malantaŭe – kaj jen la frazo estas lernebla en ono da tempo. La „orientigo” do konsiderinde plifaciligis la lernadon per malpligrandigo de informo kaj sekve malplilongigo de tempo bezonata por lerni. La samon celas LOI, prezentante antaŭ la komenco de la fremdlingva instruado taŭgan instrumodelon, plifaciligantan la postan komprenon de lingvostrukturoj. En la instruado de natursciencoj oni jam delonge uzas pedagogie taŭgajn modelojn de la instruaĵo antaŭ ol prezenti la aĵon mem. Oni malŝparas iomete da tempo por prepari la lernanton al nova instruaĵo, kiun li tamen laŭ la modelo pli bone komprenas kaj tiel ŝparos multe pli da tempo poste. La modelo, uzata dum la instruado, devas esti: simpla, por ke ĝi ne atentigu pri kroma informo, kiu ne estas esenca por la instruinda strukturo; regula, por ke ĝi ne atentigu pri esceptoj kaj diferencoj de iu paradigmo; disigebla, tiel ke oni dise povu instrui la lernelementojn, eĉ se ili estas en la objekto interplektitaj. Se temas pri la modelo de lingvo, ĝi devas do enhavi ĉion, laŭ kio oni komprenu ĝenerale, el kio konsistas la lingvostrukturo kaj laŭ kiaj reguloj la lingvo funkcias. Ĝi do havu, se temas pri eŭropeca lingvo: klarajn gramatikajn kategoriojn, facilan, senesceptan, superrigardeblan fleksion, logikajn kaj regulajn vortmodelojn, unusignifajn radikojn kaj aglutinan vortkreadon, firmajn gramatikajn regulojn.

La modelo ĝenerale ebligas kreadon laŭ lernita algoritmo, do aktivecon de la lernanto surbaze de firmaj reguloj. Klaras, ke kiel modelo por lingvoinstruado taŭgas nur logike konstruita lingvo, do planlingvo. La Internacia Lingvo de D-ro Esperanto estas tia pedagogie taŭga modelo, estante simpla, regula kaj disigebla pro sia aglutineco, ebliganta rekoni ĉiujn elementojn. Tial ĝi estas modelo facile lernebla, malfermanta la lernkapablon de la lernanto por fremdaj lingvoj. Kontraste al la E-instruado LOI ne baziĝas sur la supozo, ke E-o estu antaŭvidita komuna dua lingvo por Eŭropo kaj tiam taŭga instruaĵo jam por la elementa lernejo. LOI utiligas anstataŭe la facilecon de tiu ĉi planlingvo por veki helpe de tiu lingvomodelo (kiu tiucele ne estas komplete lernenda) komprenon por lingvaj strukturoj kaj intereson por fremdlingvoj.

12 e IPR 96/3

Ĝuste por la posta lernado de la angla kaj precipe de romanaj lingvoj taŭgas E-o kiel propedeŭtiko, ĉar ĝia vortprovizo enhavas ĉ. 7090 da „internaciaj” vortoj, kiuj dank’ al la komuna kultura heredaĵo troviĝas en la plejmulto de la menciitaj etnolingvoj. Ili ĉefe devenas de la latina, de kie ili estis transprenitaj kaj kultivataj per eŭropaj nacioj, kelkaj tamen estis transprenitaj rekte de la angla. Por la lernanto poste validas lingvistika transfero, se li do devas ekz. analizi vortojn kiel bird, street, help, learn, soup, nomojn de la monatoj, numeralojn ktp., li ne plu bezonas lerni la signifon de koncernaj vortoj. La ĉefajn gramatikajn trajtojn, do ekz. vortkategoriojn, fenomenojn de konjugacio, komparado ktp. la lernanto jam ankaŭ pli bone komprenas ol se li devus fari komparon kun la propra gepatra etnolingvo, kiu enhavas aron da malregulaĵoj kaj esceptoj. Tiel oni logike ŝparas tempon kaj energion dum la orientita instruado de la angla aŭ de alia eŭropa lingvo.

Jam antaŭ praktika pruvo de la menciitaj klerigkibernetikaj teorioj ekzistis propedeŭtikaj eksperimentoj kun E-o. En la dudekaj jaroj de nia jarcento (komenco de la eksperimento estis 1919) uzis ĝin knabina mezlernejo en Durham, Britio, por poste pli bone lerni la francan. Unu klaso lernis duonjaron E- on, la paralela klaso lernis samtempe la francan. Sekvan jaron lernis ambaŭ klasoj la francan kun la rezulto, ke la E-klaso procedis pli rapide kaj pli kompreneme.

Pli vastan eksperimenton organizis en la jaroj 1928-1931 IALA (International Auxiliary Language Association) sub la gvidado de Helen S. Eaton en Usono kaj en Eŭropo. Observataj estis la efikoj de LOI al la postaj rezultoj en la angla (do la gepatra lingvo) kaj en la fremdlingvoj la franca kaj la latina. En la supera lernejo en Novjorko lernis la eksperimenta klaso E-on laŭ speciala lernolibro de H. S. Eaton, la paralela klaso lernis la francan laŭ speciala metodo, kaj la tria klaso la francan laŭ klasika metodo. Dum la sekvanta lernojaro, kiam ĉiuj tri klasoj samkvalite lernis la francan, estis ĉe la E-lernintoj observataj pli bonaj rezultoj kaj en la gepatra, kaj en la fremdlingvoj.

Similan eksperimenton, kun helpo de precizaj testoj pri ĝenerala kaj verbala inteligenteco, organizis dum kvar jaroj (1947 -1950) J. H. Halloran en gimnazio en Sheffield, Britio, kun kvar klasoj, do proksimume kun 120 lernantoj. La specialaĵo estis, ke la kvar klasoj reprezentis po du inteligentec-nivelojn (ĝenerala kaj verbala), el kiuj ĉiam unu ricevis LOI, kaj la dua, saminteligenta, la instruadon de la franca. Post la posta komuna lernado de la franca ili estis zorgeme ekzamenitaj – la testoj enhavis tradukon el kaj en la francan, komprenon de aŭdita kaj de skribita tekstoj, gramatikan, leksikan kaj konversacian parton. La plej interesaj rezultoj montriĝis en la testo pri vortprovizo – la lernantoj devis serĉi korespondantajn tradukojn de francaj vortoj en la gepatra lingvo kaj krome kompletigi mankantajn vortojn en fremdlingvaj frazoj. Ĉe la du grupoj kun pli granda inteligenteco estis la rezultoj similaj – do kaj la frua lernado de fremdlingvo, kaj LOI estis samavantaĝaj, sed ĉe malpli inteligentaj grupoj estis la rezultoj de E-lernintoj pli bonaj ol ĉe la lernintoj de la franca.

IPR 96/3 e 13

— pàgina 9 del PDF —

En finnlanda urbo Somero oni organizis instruadon de E-o kiel unua fremdlingvo en mezlernejo en la jaroj 1958-1963 por observi, ĉu ĝi helpas en la posta studado de la germana. Kiel la unua fremdlingvo en paralelaj klasoj estis instruataj ankaŭ la angla kaj la germana. La rezultoj de la observataj studentoj post dujara studado de la germana ne estis malpli bonaj ol de tiuj, kiuj lernis la germanan unu jaron pli longe. Krome oni observis pli aktivan kaj kreivan studaliron kaj pli grandan memfidon de la „orientitaj” lernantoj.

La lastan de la serio de antaŭkibernetikistaj eksperimentoj faris la hungara interlingvisto Istvan Szerdahelyi en la jaro 1970. Li havis je dispono klason da hungarlingvaj lernantoj, kiuj unue estis lernintaj E-on, kaj poste la grupo dispartiĝis por lerni aŭ la rusan, aŭ la germanan, aŭ la anglan, aŭ la francan. Pro la antaŭa LOI la grupo lernanta nun la rusan havis 2590-an plifaciligon. La redukto de malfacilo de la germana estis 3090, de la angla 4099 kaj de la franca eĉ 5090, do resume oni ŝparis ĉ. 250 intruhorojn en la mezlernejo.

En la sama jaro komenciĝis sub la gvidado de Prof. Szerdahelyi la unua

kvinlanda eksperimento – partoprenis Aŭstrio, Bulgario, Hungario, Italio kaj Jugoslavio, kun la celo pruvi, ke E-o estas ne nur taŭga propedeŭtiko por la lernado de fremdlingvoj, sed helpas pli bone regi ankaŭ la gepatran lingvon, estante krome pli facile lernebla ol etnolingvoj. Post la trijara lernado en koncernaj landoj estis unuece testitaj la konoj de la lernantoj kompare kun la lingvoj germana, angla, itala kaj rusa. Evidentiĝis, ke la lernantoj multe pli bone scipovis esprimi sin en E-o ol en aliaj, samlonge studataj fremdlingvoj. La dua kvinlanda eksperimento komenciĝis en la jaro 1975 kun partopreno de lernantoj el Belgio, Francio, Grekio, Germanio kaj Nederlando. La akiritaj konoj estis kelkfoje testitaj kaj pruvis pli facilan lerneblon de E-o kompare kun la angla. En Germanio partoprenis la eksperimenton laŭ „paderborna modelo” en la jaroj 1975 -1984 sescento da lernantoj de elementa lernejo. La precipaj ecoj de la modelo, ellaborita en FEoLL (Forschungs- und Entwicklungszentrum fur objektivierte Lern- und Lehrverfahren) estis: lingvo-orientiga instruado okazis en la tria kaj kvara lernojaroj dum po du horoj semajne. Oni uzis aŭdvidajn metodojn, diversajn didaktikajn helpilojn kaj maŝinojn. Ne estis instruita la tuta lingvo, sed por la infanoj taŭga parto de la gramatiko kaj vortprovizo. Instruataj estis lernantoj de diversaj gepatraj lingvoj, tiel ke ili povis baldaŭ interkomuniki en la lernita lingvo.

Ankaŭ ĉe germanaj lernantoj evidentiĝis, ke la rezultoj ne nur en la angla, sed ankaŭ en la gepatra lingvo estas ĉe „orientitoj” pli bonaj. Kiel kromrezulto helpis LOI ankaŭ en matematiko, ĉar la lernantoj ne timis logike pensi, dedukti kaj uzi algoritmojn, kiel ili lernis en la senescepta lingvo, kaj eĉ en geografio, ĉar la lernantoj interesiĝis pri landoj, kie oni lernis ankaŭ la samon ( kaj kun kiuj oni korespondadis). LOI kreskigis la intereson de la lernantoj ankaŭ pri la eŭropaj lingvoj kaj ilia parolantaro, kio estis alia pozitiva kromrezulto. Lernantoj ne partoprenintaj LOI-n en la elementa lernejo bezonis ĉ. 3599 pli da tempo ol

14 e IPR 96/3

lernantoj post dujara LOI por atingi la saman nivelon en la angla lingvo, kaj ĉ. 2090 pli ol tiuj, kiuj partoprenadis LOI dum unu jaro. Aliel kalkulite, 160 studhoroj da LOI kaŭzis ĉe la posta instruado de la angla lingvo ĉ. 2699-an redukton de la bezonata lerntempo, 80 studhoroj ĉ. 1790-an redukton.

Surbaze de tiuj ĉi spertoj eblas legitimi la jenajn klerigpolitikajn rekomendojn: – en eŭropaj elementlernejoj okazu dum la tria kaj kvara lernojaro LOI anstataŭ la tro frua instruado de etna fremdlingvo,

– lernantoj, kiuj montras nesufiĉan progreson en la poste instruata etna fremdlingvo, estu liberigitaj de ĝi kaj anstataŭe ricevu komunikadkapablon en la Internacia Lingvo (kiu ĝis nun servis nur por LOI),

– ĉiuj aliaj lernantoj havu en mezlernejo la eblon ne nur lerni (pro LOI pli rapide) almenaŭ du eŭropajn etnolingvojn, sed ankaŭ libervole perfektiĝi en aktiva lingvouzo de la Internacia Lingvo.

Tiuj ĉi rekomendoj radikas en la teorie kaj empirie bazitaj ekkonoj pri la lernfacileco, kiun eblis atingi por la simple, regule kaj modulare evoluigita planlingvo sen perdo de esprimpovo, kaj pri la lernplifaciligo, kiun kaŭzas la propedeŭtika instruado de la internacia lingvo (kiel fremdlingvomodelo pedagogie taŭga) por pli rapida lernado de etnaj fremdlingvoj. Krome, LOI kreskigas la kapablon almenaŭ kompreni plurajn eŭropajn fremdlingvojn kaj pli efike uzi ilin. Menciindas ankaŭ la eblo ricevi tiel konkretan opcion por la komuna eŭropa interkompreniĝlingvo, pri kies ekzisto oni tiom multe teoriumas.

Tiujn argumentojn antaŭ nelonge akceptis la Radikala Asocio en Romo, farante el ili parton de sia politiko. Kadre de sia jarĉefkunveno en la jaro 1993 Radikala Asocio kunvokis eŭropajn politikistojn kaj la fakulojn pri LOI por pruvi, ke oni fakte povas helpi solvi la nuntempan eŭropan lingvoproblemon. Sekve de tio en la sama jaro LOI oficialiĝis en Italio, kaj ekuziĝis la nova lernolibro de Elisabetta Vilisics Formaggio – iama kunlaborantino de la paderborna Instituto pri Kibernetiko. La lernolibro „Ludu kun ni” enhavas ĉarmajn bildetojn kaj facilajn teksterojn, laŭ kiuj la infanoj vere ludante kaj malstreĉite lernas. Eldonis ĝin Radikala Asocio, Via di Torre Argentina 76, IT- 00186 Roma, en la jaro 1994.

Kiel aldonan instruilon LOI por elementlernejanoj aperigadis Eŭropa Klubo en Paderborn Eŭropan Kalendaron. Unue ĝi aperis por la jaro 1977. Ĝia celo estis montri al la infanoj kaj la diversecon kaj la parencecon de eŭropaj lingvoj kaj informi per taŭga formo pri la aliaj landoj de la komunumo, en kiu oni vivas. Apud la taga dato staris ĉiutage simpla desegnaĵo kaj ĝia priskribo/nomo en E-o, en la latina kaj en siatempaj sep oficialaj lingvoj de la Eŭropa Komunumo, krome Sur ĉiu semajna folio estis en la samaj lingvoj simplaj frazetoj. La semajnajn Paĝojn tutregione diskonigis „Paderborner Spiegel”. Bazo de la elektita vort- PTOvizo estis la siatempe uzata lernolibro de Korte: „Sub la verda standardo”. La redakcian kaj desegnan laboron plenumis Brigitte Frank-Bohringer de la Instituto pri Kibernetiko.

IPR 96/3 e 15

— pàgina 10 del PDF —

En 1980 ĉi tiu instituto fariĝis kunaperiganto, la kalendaro ekprezentis dorsflanke la landojn de la Eŭropa Komunumo, kaj Eŭropa Klubo pliintensigis pere de la kalendaro sian agadon por neŭtrala eŭropa lingvopolitiko. 1984 fariĝis kuneldonistoj la Asocio de staĝintoj de la Eŭropaj Komunaĵoj kaj la Laborrondo pri liberala eŭropa lingvopolitiko (ALEUS). La lasta kalendaro aperis por la jaroj 1984-1985 (tiam jam oklingve), poste sekvis longa paŭzo…

Gi reaperas por la jaroj 1997 -1998, dank’ al la nova ondo de LOI kaj al la kunlaboro de pluraj interesitoj (precipe de la sponzoroj Volksbank Paderborn kaj FAME-Fondaĵo, sen kies financa helpo la nova eldono de la kalendaro ne ekzistus). La vortmaterialon por la kalendaro ni ĉerpis el la menciita lernolibro „Ludu kun.ni” de Elisabetta Vilisics Formaggio. Ŝia filino Anna Formaggio faris originalajn, belajn desegnaĵojn. La landaj E-Asocioj de la EU-landoj havigis la tradukojn de la vortoj en 13 lingvojn de la Eŭropa Unio. Sur la dorsaj flankoj de la kalendarpaĝoj aperas freŝaj informoj pri la EU-landoj kaj atendolandoj. Samtempe ĉiu landopriskribo okazas krom en la landa kaj la Internacia lingvoj nun ankaŭ en la latina – la alia neŭtrala lingvo taŭga por la Eŭropa Unio. La antaŭparolon skribis la konata eŭropa politikisto Otto von Habsburg.

Ci tie povus finiĝi nia artikolo kun la konstato, ke ni havas novan, belan instruhelpilon. Sed – kiel konate – ne estas problemo fabriki bonkvalitan varon, sed jes ja surmerkatigi ĝin! La kalendaro eldoniĝis komence de julio 1996. Kvankam ni jam duonjaron propagandas ĝin diversloke en Esperantujo, venis la mendoj por nura kvindeko da ekzempleroj! Ĉiu lingvoinstruisto povus uzi ĝin por klarigi la lingvan diversecon de Eŭropo, por eduki al komuneŭropeco. Ciu lernanto povus posedi ĝin por montri al la gepatroj, al la konatuloj. Ĉiu esperantisto povus havi ĝin por vidi, kiom la Internacia Lingvo similas aŭ malsimilas al aliaj eŭropaj lingvoj, por informiĝi pri la landoj de EU kaj pri neŭtrala lingvopolitiko. Ĉiu neinstruisto kaj neesperantisto povus aĉeti ĝin por ekscii ion eŭrope aktualan… Kiel konvinki ilin?

„Eŭropa Kalendaro” kostas 10,- germanajn markojn (sen poŝtelspezoj), pageblas al UEA-konto aŭ al bankkontoj en Germanio kaj Italio. La varon kun la fakturo volonte sendos:

Dr. Vera Barandovska-Frank, Kleinenberger Weg 16, DE- 33100 Paderborn.

El la landoj kaj sekcioj

Albanio

La 29-an de marto 1996, en la teknologia mezlernejo en Tiranĉ okazis ekzamensesio pri E-o – elementa lernokurso. Gvidis ĝin la honora prezidanto de AEL, s-ro doc. Vasil Pistoli. El 16 kandidatoj akiris la atestilon 11 gejunuloj 15- 17-jaraĝaj, nome: Erald Hysa, Joana Mece, Adriatik Dakli, Mimoza Frroku, Saimir Begollari, Silvana Gjata, Brunilda Celiku, Bledar Xhomaqi, Dritan Kureta, Ira Brari kaj Elona Stringa.

16 e IPR 96/3

La 24-an de aprilo okazis alia ekzamensesio gvidita de s-ro Zamir Gjurgji, societestro de Tirane. Akiris la atestilon jenaj aliaj gejunuloj: Elkina Dervishi, Edit Vardhami, Dorina Kuqi, Emiriana Hamiti, Alma Hamiti, Anila Troksi, Sofia Mema (de koresponda kurso). Informis: Saimir Beqiraj

Ameriko Vojaĝo tra Ameriko /fragmentoj de vojaĝraporto de Atilio Orellana Rojas]

[…] En Cordoba, mia hejmurbo, komenĉiĝis la aventuro kaj la plano estis atingi Centramerikon haltante en ĉiu lando survoje tien. […] La realigeblo ŝuldiĝas al malavara mecenateco de Fondaĵo FAME kaj al sindonema donaco flanke de du amikinoj: Britta Rehm el Svedio kaj Niza Kuitermann el Nederlando. A

La unua etapo estis kelktaga restado en Cilio kaj la agado komenciĝis en ĝia ĉefurbo Santiago. Estante UEA-komisiito pri Ameriko, novaĵoj abundaj pri la kontinento atingis min ĉiutage kaj interalie mi eksciis pri planoj revivigi Ĉilian E-Asocion dum septembra kunsido realigota en Santiago. […] La asembleo ne okazis, tamen s-ro Daniel Zanelli venis al la hotelo, kie mi loĝis kaj konigis al mi la avatarojn de ĈEL. En Santiago, Antofagasta de la Sierra kaj Arica mi informis la lokajn amaskomunikilojn pri mia ĉeesto kaj ĉio tio vekis la atenton de la plej legata ĵurnalo en tiu lando: „El Mercurio” ĝis tia grado, ke koninte pri la realiĝo de la 3-a Amerika Kongreso en Kostariko, kien mi min direktis, ties ĉefredaktoro poste dumkongrese faksis al ni por ricevi novaĵojn kaj ekskluzive informi pri ĝi en Ĉilio.

Peruo gastame akceptis min sekve, kaj en Limo mi renkontis la UEA- ĉefdeligiton, s-ron Gustavo Segami Sasaki, kaj la delegiton Julio Zeballos. Ĉi tiu lasta rakontadis al mi pri la E-vivo en Peruo, pri la iama orepoko kaj la nunaj baraktadoj por vivigi la Landan Asocion… [Kaŭze de la pli fruaj teroristaj eventoj kaj la nuna ekonomia krizo la loka esperantistaro perdis la internaciajn kontaktojn] kaj iom post iom perdis intereson pri nia afero. […] Peruo hodiaŭ prezentas alian vizaĝon, de kreskanta lando, kiu ĉiel klopodas restariĝi post la [terorista] epoko. La e-istoj tie estas nekredeble gastamaj, do ne hezitu plu! Iru tien, ĉar niaj homoj avidaj je internaciaj kontaktoj atendas vin, kaj se vi deziras furismadi, vi trovos belaĵojn kiaj Maĉu-Pikĉu, Kuzko, la ĝangalo aŭ simple belega marbordo kun varmeta akvo. […]

Varme, peze humide akceptis min Ekvadoro, meze de senfinaj arbaroj de bananujoj, fruktoj, kiuj tiom famigas la landon. Mia restado en Gvajakilo celis specife diskonigon pri la lingvo. Ĉi tiu lando ne eskapis la skurĝobaton de inflacio, senlaboreco kaj, plej aĉe, energimanko. Ĉiutage estas plurhora haltigo de elektra energio ĉie en la lando kaj kaŭze de tio maleblis realigi publikan prelegon pri Esperanto, ĉar salonoj uzeblas dum vesperaj horoj, kiam natura lumo mankas… kaj en mallumo neniu ŝatas kunsidi! Mi malfacile lasas min venki de la Situacioj kaj pro tio mi tuj ekvizitis turismajn agentejojn por informadi pri E-o kaj

IPR 96/3 e 17

— pàgina 11 del PDF —

lasis tie flugfoliojn. Mi iris ankaŭ al amaskomunikiloj kaj konigis al ili mian ĉeeston, kio varme estis akceptata kaj diskonigata.

De Gvajakilo mi flugis al Panamo. Tie atendis min Alejandro Carrasquilla Jimenez, mia perkoresponda lernanto. Li, lia edzino Carmen kaj amika paro (Saadya kaj Omar) decidis eluzi la okazon de mia vizito por plia lernado de la lingvo kaj en ies hejmo estis improvizita klasĉambro, kie mi rektmetode enprofundigis ilin en E-o. Tiu grupo estas plenplena je entuziasmo. Helpe de Amerika Fondaĵo tiuj kvar povis poste ĉeesti la Amerikan Kongreson, kiam ili praktikadis la lingvon en internacia medio. Ili bonvenigos donace legaĵojn kaj lernomaterialon kaj certe ankaŭ kuraĝigajn mesaĝojn de la tuta mondo. Jen ilia adreso: Apartado 5522 zona 43, Panama, Republica de Panama.

En San Jose de Kostariko atendis min la plej forta laboro, nome, helpadi en la organizaj taskoj de la Kongreso. La grupo tie konsistas ĉefe el gejunuloj, kiuj estis daŭraj akompanantoj dum diversaj demarŝoj por kongresanoj. La landa gazetaro pozitive akceptis E-on. Jam antaŭ mia alveno 3 artikoloj aperis sub la aŭtoreco de Mag. Hugo Mora Poltronieri. Plie, li, s-ro Antonio Leoni de Leon kaj mi estis intervjuitaj de la plej grava kaj vaste legata kostarika ĵurnalo[…]

Kaŭze de mia vizito estis gravaj sekvoj en tiu lando: unue estas la fondiĝo de Kostarika E-Asocio, nova Landa Asocio kun juna kaj laborema estraro. Ĝia oficiala adreso estas: Apartado 4981, CR-I000 San Jose. Dua sekvo estas la restarigo de Kostarika Esperantista Junulara Organizo, kies nuna prezidanto estas Rodolfo Gonzalez Jones. Tria grava punkto estas, ke e-istoj estis vaste informitaj pri ILEI, ili decidis aliĝi kaj fondi Landan Sekcion tie. […] Sukcesa sekvo de ĉi tiu laboro estas, ke la fama Universitato por la Paco decidis starigi E-katedron en ties sino de la venonta studojaro. La kurso okazos kunordige kun la Universitato de Kostariko.

La lasta lando vizitita antaŭ la Kongreso estis Nikaragvo. [..] En la antaŭmilita periodo la situacio por E-o estis pli favora ol nun. En ĉi tiuj tagoj restas apenaŭaj spuroj de tio. Eddy Silva Molina gastigis min en tre modestaj vivkondiĉoj, tamen en vere familia etoso plena je amikemo kaj bonaŭguraj sentoj. Li kaj Alex Perez Mendieta daŭre uzas E-on. [Ili lernis la lingvon pere de vortaroj malnovaj.] Ambaŭ avidas ricevadon de legomaterialo, sendebla al ĉi tiu adreso de Eddy: C/inica Santa Maria (3 cuadras al sur), B“ San Josĉ Oriental, Managua 12. Vi tre ŝatus korespondadi kun eksterlandanoj, sed memoru, ke en Nikaragvo letero eksterlanden kostas same kiel manĝi 4 tagojn, do se vi kontaktas ilin, nepre aldonu respondkuponojn. Instruado en Nikaragvo similis al instruado de Platono en la Akademio: promenante, irante ĉien de loko al loko, rigardante la naturon kaj la urbon por lernado de vortprovizo ligita al iliaj ĉiutagaj agoj kaj lokoj.

Kion diri pri la 3-a Amerika Kongreso? Ĉeesto de reprezentantoj el 18 landoj kaj aktiva laboro de ili en la diversaj sesioj estas la plej valora laŭro al mia laboro plurmonata por subteni realigon de la Kongreso. Mia ĉefa tasko estis la kunordigo

18 e IPR 96/3

A Lij E. LI «Aia ” k mi ki A;

de la tuta Kongreso kaj en la instrua kampo mi gvidis Seminarion pri Csehmetodo kaj prezidis la Sesion de la Internaciaj Ekzamenoj de ILEI, krom prezenti Mazi-filmon kaj konsili pri ties uzo. Grava tasko estis la kunordigo de ĉiuj sesioj pri instruado, junulara agado kaj regiona kunlaborado, kiuj estis la ĉefaj aksoj de la Kongreso, kiuj funkciis kiel vera forumo por pritraktado de strategioj sekvendaj por plivastigi la E-mondon en ĉi tiu kontinento.

Atilio Orellana Rojas, Argentino

Brazilo

Ekde 1965 funkcias, kadre de tiel nomataj „kulturdomoj”, E-kurso de UFC (Universitato Federacia de Cear4). En tiuj kulturdomoj estas instruataj la ling-voj: angla, franca, itala, portugala, rusa, germana, hispana kaj kompreneble E-o.

Jam de tri jaroj mi estas profesia instruisto de E-o, kun ekskluziva dediĉo al la instruado de tiu belega lingvo. Ĉi tie nia kurso daŭras 240 horojn, kiu dividiĝas je kvar ŝtupoj. La tuta kurso estas konsiderata kiel „Baza Kurso de Esperanto”.

Jam pasis 30 jaroj. Dum tiu tempo la estraroj de UFC apogis kaj malapogis E-on. Bedaŭrinde en Fortaleza estas granda antaŭjuĝo pro tio ke la nuna estraro de UFC ankoraŭ ne sufiĉe bone konas la gravecon de nia kara lingvo.

a

Semestre ni enmatrikuligas ĉ. 70-80 gelernantojn, sed ni kalkulas je unusola

instruisto, kiu ankaŭ administras la sidejon. Estante sola mi tute ne povas progresigi nian kurson. Pro tio mi petegas al vi skribi gratulleteron al la rektoro

de UFC kun kopio al la direktoro de la kulturdomoj, petante, ke ili okazigu novan konkurson cele al dungigo de nova instruisto. Mi opinias, ke se ni havos almenaŭ

“unu alian instruiston, ni povos baldaŭ oferti eĉ superan kurson kaj prepari ankaŭ

novajn profesiajn instruistojn. Ĉi subas la nomoj kaj adresoj al kiuj, mi petegas, vi sendu leterojn: Reitor: Prof Roberto Claudio Frota Bezerra,

Av. da Universidade, 2853 – Benfica, BR-60020-180

3 Pro-Reitor de Extensŝo: Prof. Renĉ Teixeira Barreira,

Av. da Universidade, 2932, BR-60020-180 Coordenadora Geral das Casas de Cultura: Prof“ Monica Dourado Furtado

Av. da Universidade, 2683, BR-60020-180 Kredante je via tuja reago, mi tutkore salutas vin.

Prof. Adelson Andrade A. Sobrinho,

A kunordiganto de E-kurso en UFC, Fortaleza, Brazilo Cinio Esplorado de eduk-eksperimento en lernejoj de Tianjin

La urbo Tianjin, unu el la tri plej grandaj urboj en Ĉinio kun 9 milionoj da loĝantoj kaj 18 registraj distriktoj kaj gubernioj, estas haveno situanta 137 km-ojn

„de la ĉefurbo Beijing. Ekde la komenco de la politiko „Reformo kaj malfermo” la esplorado de eduk-eksperimento en elementaj kaj mezaj lernejoj de Tianjin Prospere disvastiĝas kaj okupas gravan lokon en Ĉinio. Sub la gvido de Tianjin-a

IPR 96/3 e 19

— pàgina 12 del PDF —

Eduk-Akademio aperas du kategorioj: teoria skolo kaj praktika funkcia modela formo. Ni koncize prezentas ilin jene:

1. La teoria skolo de la eduk-eksperimento En la lastaj dek jaroj post la fondiĝo de la tutlanda eduk-eksperimenta instituto iom post iom formiĝas kvar skoloj pri eduk-eksperimento en Tianjin.

La unua estas teoria skolo pri Krea eduk-eksperimento en element-mezaj lernejoj, kies gvidanto estas d-ro Zhang Wusheng, vicdirektoro de Tianjin-a Eduk-Akademio. En 18 distriktoj kaj gubernioj de la tuta urbo formiĝis kelkdeko da eksperimentejoj. La teoria skolo, okupanta firman akademian lokon enlande formiĝis sur la bazo de en- kaj eksterlandaj kreaj eksperimentaj spertoj. Ĝis nun aperis multaj fakaj verkoj pri la eksperimenta teorio en la gazetoj. Efektiviĝis kontakto kun fakuloj pri eduko el Usono, Japanio, Koreio kaj aliaj landoj.

La dua estas teoria skolo pri Speciala eduk-eksperimento, ĝia reprezentanto estas prof. Zhao Shuduo, Tianjin-a Eduk-Akademio. La skolo studas ĉefe la instruadon de malintelektaj infanoj. Tianjin-aj fakuloj kunlaboras kun d-ro Chen Yunying de la Ĉina Centra Eduk-Instituto. En la tuta urbo troviĝas eksperimentaj bazoj por speciala eduko: kelkdeko da elementaj kaj mezaj lernejoj kaj lernejoj por surdmutaj infanoj. Oni ricevis altan takson de la koreaj specialistoj de la Korea Eduk-Scienca Esplorejo.

La tria estas teoria skolo pri Eduk-eksperimento por supernormalaj infanoj, kies reprezentanto estas prof. Yu Shengji de Tianjin-a Eduk-Akademio. La skolo atingis grandan sukceson en la akcelado de disvolviĝo de supernormala intelekto ĉe normalaj infanoj. La eksperimentaj bazoj estas la Eksperimenta Elementlernejo kaj Yaohua Mezlernejo. Sub la teoria gvido amaso da normalaj infanoj atingis rapidegan disvolviĝon kaj mallongigis sian edukperiodon. Pro tio ili rajtas vizitadi famajn altlernejojn kun altaj poentoj en la ekzameno.

La kvara estas teoria skolo pri Kontrasta esplorado de eksterlanda edukeksperimento, kies reprezentanto estas prof. Zhamg Qian de Tianjin-a Eduk- Akademio. Laŭ la kontrasta eduko la skolo resumis la eduk-eksperimentojn de diversaj landoj en la mondo kaj faris kontrastan reformon al la ĉina kaj urba statoj en la eksperimento. Oni kondukas teorian analizon en principo, taktiko kaj apliko de eksterlanda eksperimento.

2. La praktika modela formo de la eduk-eksperimento Sub la gvido de la teoriaj skoloj oni faris funkciajn studojn. Ekzistas la jenaj eksperimentaj modeloj: A l) Harmonia eduk-eksperimento de Heping-distriktaj element-mezlernejoj. Gi estas model-formo centre de tri harmonioj „harmonio de instruistoj kaj lernantoj, harmonio de instruado kaj lernado, harmonio de familio, socio kaj lernejo”. La eksperimento okazas en ĉiuj elementaj kaj mezaj lernejoj de la distrikto. Xinhuananlu elementa lernejo estas la plej fama el ili pro sia harmonia edukeksperimento en la tuta urbo kaj tuta lando.

20 e IPR 96/3

2) Plastika eduk-eksperimento de Nankar-distriktaj element-mezlernejo; Oni faris eksperimentan modelon centre de „gvido de plastikaj instruado kaj lemado al la ĉiuflanka disvolviĝo”. Ili faris funkciajn eksperimentojn ankaŭ pIi instrua reformo de „lerna, instrua kaj ekzamena metodoj” kaj popularigis la reformon e la element-mezlernejoj de la tuta distrikto. La 25-a kaj 19-a mezlernejoj S famaj tra la distrikto. –

3) Stimula eduk-eksperimento de Hongqiao-distriktaj element-mezlernejoj Oni faris kvalitan eduk-eksperimenton centre de la modela formo stimulado de uemioj aj printereso kaj ekspluatado de intelekto de lernantoj mr

uladon kiel la ĉefa rimedo”. Beirnal i menta bazo en la distrikto Hongqiao. PRETE lamefo csfas Feni espero A 4) Mult-vebikla eduk-eksperimento de Tianjin-a Eduk-buroo Ĝi signifas, ke instruistoj plenigas klasĉambran instruadon per modernaj ekipaĵoj por altigi la instruan efikon. Binjiangdao mezlernejo de Heping-distrikto, Sranghaidao elementlernejo de Hexi-distrikto kaj Eksperimenta elementlernejo de Hepingdistrikto estas elstaraj inter la lernejoj de la funkcia modela formo

La esplorado de eduk-eksperimento de la urbo Tianjin e i j ). la teoria kaj praktika flankoj. Daŭra profunda ploras Drs A SR subtenon de la en-kaj eksterlandaj specialistoj kaj fakuloj. Pere de tiu ĉi artikolo ni celas ekhavi kontaktojn, kaj peti proponojn de diverslandaj specialistoj kaj fakuloj pri eduko en elementaj kaj mezaj lernejoj tra la mondo. Miau

Zhang Qia 3

Sekcio Eksterlanda Eduk-eksperimento de remi: luj Fedra Fukanglu 25, Nankai Qu, Tianjin CN-300191, Ĉinio

1 «

“Danio En la dana urbo Arhus aktiviĝis la loka grupo post multjara stagnado. Pro manko de propraj instruistoj necesas alvoki ĉiam alilandan instruiston. La unuan kurson gvidis la „fluganta Cseh-instruisto” Atilio Orellana Rojas en aŭgusto 1995. Li ankaŭ prelegis en la ĉefa urba biblioteko pri sudamerikaj Indianoj. Rezulte de tiu prelego, tradukita rekte al la dana, estis sufiĉe da aliĝoj POr nova kurso. La dua kurso okazis en oktobro 1995. Ĝin gvidis Aristo hio 7 Andrade el Drazilo[… Li instruis ankaŭ la lernantojn de Atilio. ? atingi an aŭ aliajn celgrupojn okazis vespera kurso en aprilo . Ĝi idi Katalin Smideliusz el Hungario. Al tiu kurso aliĝis =. de ke iula ko „Arhus Stifistidende „ kiu surbaze de siaj spertoj verkis tripaĝan artikolon pri la ĝe o kaj E-o, nia teksto kaj grandaj fotoj allogis multe da atento inter la legantoj. sperto de la grupo estas, ke sklava sekvo de la originala Cseh-metodo zupe ne plu taŭgas por Danio. La adaptita rekta metodo tamen furoris ĉe la “di oj. La aktivuloj en Arhus esperas, ke ili iom post iom povas revigligi la majn famajn somerkursojn en Danio. Pro tio oni serĉas kontaktojn kun aliaj uboj. Kontaktulo: Wolfgang Kirschstein, Hvedebjergvej 30, DK-8220 Brabrand

IPR 96/3 e 21

— pàgina 13 del PDF —

Francio Laboro ĉe nacia edukado en gimnazio Elsa Triollet de Champigny

Depost novembro-fino [1995], kun la profesorino Gueraz, ni entreprenis laboron en klaso por ne-francparolantaj lernantoj. Temas pri junuloj kiuj ĵus venis el fremdaj landoj kaj apenaŭ scipovas la francan. La originoj estas diversaj, ĉar ili estas: gealĝerianoj, indiano, marokanoj, geportugalanoj, rusino, srilankano, usonano (kiu reiris al sia lando januare) kaj vietnamano.

Tie ĉi ni uzas E-on por vidigi kiamaniere la idiomoj funkcias, kiel formiĝas la vortoj. Samtempe oni, tiamaniere, lernas la I. L.-on kaj iom post iom harmonio instaliĝas. Kiam oni progresas en la nova idiomo, ankaŭ en sia propra lingvo oni progresas kaj evidente ankaŭ en la franca. Ni ofte komparas la diversajn lingvojn kaj tiele edukas la orelojn kaj la prononcon. Dank’ al la vietnama ni povas komprenigi kio estas izola lingvo, kie ĉiu lingv-elemento nepre konservas la saman signifon. Jarfine kune kun la profesorino ni ekzamenos nian agadon kaj la rezulton. Ni evidente tre dankas la estraron de tiu kolegio, nome speciale S-inon Caillet (help-kolegiestron), kiun M.L. jam konis en la liceo Jean Macĉ de Vitry, S-inon Moreau kiu respondecas pri la UNESCO-klubo kaj precipe S-inon Gueraz

kiu konsentis pri tiu eksperimento kaj mem aktiviĝas en tiu speciala klaso. laŭ Club Esperanto Canaverois, januaro ’96

Germanio-Pollando

Estontaj Cseh-instruistoj translime – babilado pri la projekta kuirejo de du junulara E-organizoj

libertempo entute: du horoj; ludoj: 5;

ekzercoj: 18;

responditaj gramatike tiklaj demandoj: 947;

metodikaj konsiloj: 399;

loko de la aranĝo: Lubiatow Pollando; dato:1996/05/15-1996/05/20;

nombro de partoprenantoj: 14;

meza aĝo: 26 jaroj (enkalkulante la kursgvidantinon);

laborhoroj tage: 15;

Ĉi tiu statistiko povus taŭgi por la ĵus finita Cseh-metodika, B-grada seminario por estontaj Cseh-instruistoj. Kompreneble neniu el ni nombris la demandojn, nek la metodikajn konsilojn, kiujn donis la kursgvidantino Katalin Smideliusz, kiu klopodis al ni mirakle malfermi la pordon al la kompreno de la gramatika labirinto.

Imagu, matene ja la tria vi mallaŭte eniras la studĉambron. Kaj tie – kvazaŭ noktaj fantomoj, ankoraŭ diskutas, cirkaŭataj de PIV kaj PAG, junaj poloj kaj germanoj, ĉu traira verba estas la sama kiel transitiva… Ĉu nekredeblaĵo? Nekredeble, jes, sed realeco. (Je la 5-a tiam vizaĝe ili eĉ similis al tiuj fantomoj.)

Daŭre luktante kontraŭ la teoria kaĉo, preskaŭ dronante en ĝi, tamen entuziasme kaj senlace ni elsuĉis la spertojn de nia kursgvidantino. Ŝi infektis nin, pli atente kontraŭbatali niajn idiomajn malĝustaĵojn, kapablis sendormigi nin per hejmaj taskoj kaj dum la seminariaj horoj ne lasis la eblecon, iomete promeni sur

22 e IPR 96/3

=

EJ Ekstere brilis la suno. En la ĉambro ni ŝvitis kaj penis, kapti etan radion, kiu

la spuroj de la vojaĝemaj pensoj ŭ ĵ j J… „Ankaŭ volas – ŭ » i denove la ĝusta vorto troviĝas ne ĉe la ĝusta loko? AJ ADkaŭl ip KAVEAJ Enaj Ah jes, kaj ni kompreneble eluzis, ke tie estas iu, kiu povis al ni klarigi i

multon, kiu povis al ni komprenigi, kial ek tamen E-o restas logika lingvo. $» man ekzemple esceptoj estas esceptoj kaj kial

B. [pelis „la grizan teorion. „Kie en BCK-libro troviĝas…” teorio, teorio. „Kiel vi ps nstruus? Montru!” Ne, ni vere ne havis la ŝancon malatenti. La na la da mi [prkurso pri Andreo Cseh, inventita tiamaniere, ke la germanoj stari “dud [piuan ojn al la poloj kaj reciproke daŭris ne nur – kiel antaŭe sluĥis i onan p. pogo ku certigis profundan eniron en la biografion de Cseh. o o am aŭ Tu . . . . . . . I “mlr dam horoj grupoj aparte sidis kaj elfosis pli malpli malicajn Daŭrigante la statistikon aldonendas: tri i ~ : tri el ni plenumis la B-ekz » montris modelan lecionon por akiri la A-diplomon. Kelkaj el la resto vokas kiba

LA kazo: karan la pasinta aranĝo jam estis modela leciono. : ine Trenner, projekta manaĝero ĉe la E-Junularo Brandenburgio/Berlino Hispanio Viglas la movado en Katalunio La 10-an de aprilo 1996, s-ro Jose M: ; S- ‘anuel Conde, la sekretario d la E- IO Angies de Sant Cugat del Valles prelegis pri E-o en la F’ roj “~ Liu FA pentalo de Cerdanyola/Barcelona. Al la prelego aao lu kaj aliaj fakultatoj. El ili 8 aliĝis al la b ieo iaj la brazila Cseh-instruisto, s-ro Aristdpbio Alvos Filho SEN EKI n -Orupo Jozefo Angles, kies prezidanto estas s-ino Trinitat Garcia, organizis

pe kino, en la dua Jose Manuel Conde havas konversacian rondon kero Komia Radio Sant Cugat dediĉis 30-minutan programon al E-o Nibis Alves. La 21-an de marto, okaze de l Lom Pio kaj lian edzinon ves. ~a ; a komenco i Iio televido intervjui la prezidantinon de la E-Grupo. En E A testilojn al 13 kursfinintoj de Rubi kaj Cerdanyola. La kursfinintoj aurigi la lernadon kun la helpo de la instruisto, Jose Manuel Conde =

La 10-an de majo komenciĝis E-kurso en la kulturdomo de Reus. 6 novaj

En Raus, ĉi ĝi “yu Pr ke pardo de la 21-a ĝis la 22-a horo, du e-istoj elsendas E-prograo t 6. La nomo de la programo estas Zntermacia Voĉo.

IPR 96/3 e 23

— pàgina 14 del PDF —

En Sant Cugat, ĉiujare okazas la Aŭtunaj Festoj. E-istoj ĉiam profitas la okazon kaj faras grandan ekspozicion pri E-o. Ili jam planas la venontan, en oktobro. Se vi emas sendi salutkartojn por montri, ke E-o estas tutmonda fenomeno, ne nur afero de la lokanoj, bonvolu adresi ilin al: E-Grupo Jozefo Angles, Apartat 336, ES-08190 Sant Cugat del Valles, Barcelona, Hispanio.

La publika biblioteko El Mil. lenari de Sant Cugat del Valles, en Katalunio disponigis al E-o du grandajn bretarojn. La E-grupo Jozefo Angles jam donacis al ili centon da libroj en kaj pri la Internacia Lingvo. La biblioteko ankoraŭ havas bretojn malplenajn kaj akceptas donacojn. Se vi havas librojn kaj gazetojn, kiuj kuŝas ie, pro manko de spaco en via ŝranko, ni havas lokojn por ili en nia biblioteko. Vi povas donaci ilin rekte al; Biblioteca El Mil. Jlenari, ES-08190 Sant

Cugat del Valles, Barcelona, Hispanio, aŭ sendu ilin al la E-grupo (adreso supre).

Se vi venos al Katalunio, ne maltrafu la okazon viziti la Hispanan E-Muzeon (laŭdire, la kvara en la mondo). En ĝi estas granda kolekto da E-libroj, periodaĵoj, insignoj, PM-oj kaj aliaj esperantaĵoj. Ili havas ankaŭ duoblaĵojn kaj pretas interŝanĝi ilin kun aliaj E-organizoj. Jen la adreso: Hispana E-Muzeo, carTer Zamenhof 12, ES-08739 San Pau d’ Ordal, Katalunio.

Hungario En majo finiĝis la internacia koresponda E-konkurso memore al Istvan Szer-

dahelyi. Gin denove organizis Geza Kurucz, komisiito de ILEI pri lernejaj

konkursoj. Jen la rezultoj:

Bazlernejaj komencantoj (25 konkursantoj): l. Izabela Anquez (Outreau, Francio); ~ progresintoj (23 konkursantoj): 1. Bernadeta Toth (Kecskemĉt, Hungario) kaj Julia Hedoux (Outreau)

Mezlernejaj komencantoj (37 konkursantoj): 1. Etelka Krizsak (Kecskemet) ~ progresintoj (65 konk.): 1. Edmundo Derycke (Boulogne-sur-Mer, Francio)

Plenkreskuloj: 1. Estera Olsen, Norvegio; 2. Jindrich Tomiŝek, Ĉeĥio; 3. Maria

Molnŝr kaj Helena Fedor, Hungario.

La sekva konkurso komenciĝos en septembro. Oni povas kiam ajn aliĝi al tiu

ĉi konkurso, kiu konsistas el sep taskofolioj. Aliĝadreso: Laborkomisiono de ILEI pri lernejaj konkursoj, Gimnazio Julia Binyai, s-ro Gĉza Kurucz, Nyiri u. 11. HU-6000 Kecskemĉt.

Kubo

Situacio de la E-instruado — laŭ la raporto de Kuba Esperanto Asocio La nunaj landaj kondiĉoj malhelpas la homojn pli aktive partopreni la movadon. KEA serĉas la manieron akomodiĝi al la nova situacio.

Regulaj kursoj: en la plej multaj provincoj ili havis malgrandan rezulton aŭ pro manko de partoprenantoj ne funkciis. Escepto estas Santiago de Cuba, kie dum la dua semestro 1995 estis 133 gelernantoj.

24 e IPR 96/3

Perkoresponda kurso (PKK): en 19 iu 1 K): 95 tiu instrua formo doni ĵ ge por A asocio kaj helpis disvastigi E-on en provincoj, kie. aao Z = “untempe ĝi havas 150 gelernantojn en diversaj “ etapoj de L ERCI Heroj rimarkindas la laboro de Gonzalo Collantes en Ŝen ? mi » pam hi Riu l ji kaso? 63 personoj aliĝis al la kurso. enda ankan mentel en Camaguey, kie aliĝis 37 ] i rmo on ankaŭ en S. Spiritus (kun gvido ENE E E ~a 1 p( .» o E E de Oca), Guantinamo, Pedro omelor cin 7 uraj regionoj – pro personaj kaj izaj ]

A lat Vera ekzemple en Pinar del Rio, urbo pa Tempo : P pe aj “meka KIN i sL Kakto bojn pompe la ILEI-reprezentantoj “KEA

4 tran respondecon de al tiuj lokaj reprezentantoj. Ili ri fotokopiitajn materialojn, kiujn ili devas multobligi o » L ifas,

3 ke la sukceso ne plu dependas de KEA

A A : [ „, sed de la loka ILEI-re A

Ma w oni devas tre singardeme elekti tiujn roprezemiantojn EI-IA sape Fin evidentiĝas, ke la sistemo ne ĉie funkciis perfekte ii a raporto de

A es Alio por tiu kurso mas 20 tee de la Nacia Estraro kaj 12 flanke de l

dis la re Pom. pli so nur o respondis la unuan demandaron. Al tiuj oni

in, i malfacilan, sed nur 6 : :

Tu’ de – » personoj res . :

NI pondero ricevis entute 13 personoj. Do oni ne povas =. I =. kiuj

; l iN seminario por instruistoj: La 22-24-an de junio KEA sii l kus o. zigis seminarion por instruistoj, kiun partoprenis 10 personoj si“ kana ia

oj.

» Porinfanaj grupoj kaj – oni ; mi kaj rondoj: oni havas informojn pri ; ; ko Cuba, Santo Domingo, Matanzas kaj Santa Ciuz di memrIpeL lumlnanias sijtaci „ gnvolvu ankaŭ la gepatrojn, ĉar sen ili oni el Norte. Estas grave, ke oni 3 porinfana instruado. oni ne povas atingi sukcesojn en la Norvegio La 13-an kaj 14-an de apri i

im ; prilo 1996 okazis en Osl i inari gvid Miu kouis slo pedagogia ; A ens L “Smideliusz. Aranĝis tion la laborgrupo pri ame de No i a ls LIĝo – ni tion faris ĉar laŭ nia laborplano ni alte taksas la neceson | Partoprenant ce la movado ankoraŭ ekzistu kaj ke ĝi eĉ kresku Inter la e oj estis aktivaj instruistoj kaj instruantoj kaj pluraj : suĉi, ” 3 koj el diversaj partoj de la lando. puraj instruemaj aj A e LI L . ka. EE ime, . precipe praktika. Katalin montris al ni kiel ŝi mem inst

oj. d, ken ode pere de bildoj, ludoj, libroj, vidbendoj kaj uzo de mimiko kaj perigis = Cseh-instruisto devas esti „klaŭno” por ke ŝi/li Ri truanto one = iu ajn lando. Si priparolis ankaŭ la gramatikon Gravas, k

m bone konu la lingvon por eviti la disvastiĝon de lingvaĉo =

i. i ĉiuj dank i i. as Katalin pro la bona seminario, ki ; POr la norvega E-movado. nario, lele meso Tnaplela uin al plus labero

Knut Lyngstad, studento de la universitato en Trondheim

IPR 96/3 e 25

— pàgina 15 del PDF —

Svislando

El la aŭtuna programo de La Chaux-de-Fonds

La 28-an — 29-an de septembro prelegos Tazio Carlevaro pri ekstreme aktuala temo: La streso: kiel eviti kaj superi ĝim

La 26-an — 27-an de oktobro prelegos Ada Fighiera-Sikorska, ĉefredaktoro de Heroldo de Esperanto. Sabate ŝi prezentos kelkajn sekretojn de la redaktado de Heroldo, dimanĉe ŝi prelegos pri polaj literaturaj Nobel-premiitoj, kun speciala atento pri la aŭtoro de (Quo vadis?

La 23-an — 24-an de novembro prelegos Michel Duc Goninaz, profesoro en la universitato de Aix-en-Provence, komisiita de SAT pri la reviziado de PIV: Kio do estas lingvo? Renkontu la posteulon de Gaston Waringhien.

La aliĝo al la kulturaj monatfinoj kostas 60,- CHF kaj ĝi inkluzivas ankaŭ vespermanĝon. En oktobro kaj novembro okazos paralelaj kursoj por progresantoj fare de eksterlanda instruisto, disĉiplo de Katalin Smideliusz kaj Giorgio Silfer. Postiers 27 – CP. 779 – CH-2301 La Chaux-de-Fonds, Svisl. telfax (41)39-267407

Recenzoj

Comprehensive English-Esperanto Dictionary, P. Benson (1940- ); ELNA, 1995. 607p. ISBN 0-939785-02-1 (bindita); 0-939705-03-X (kartone).

(Daŭrigo de la recenzo de Mike Sadler aperinta en IPR 2/96)

Kelkaj pluaj esprimoj, kiuj — laŭ mi — impresas anglisme: Musical instrument = instrumento (ankaŭ Zamenhof tion diris, sed mi preferas muzikilo). Werewolf = /upfantomo (Zamenhof ankaŭ tion diris, sed mi preferus lupulo, luphomo aŭ similon). Work up a sweat (penante ĝisŝvitigi sin) = /evi ŝviton. C/o (adresante al iu ĉe alies adreso) = zorge de, z/d (kial ne simple “ĉe’?)

Kelkaj vortoj impresas min “malanglisme”. Por supermarket CEED donas nur la PIV-an kaj Piron-an, sed de-mi-neniam-aŭdatan superbazaro. (Mi eble proponus memservo/memservego, sed ĉiuj ja diras supermerkato — eĉ ne la PIV-a supermarkto!) Sub hamburger CEED kuraĝe proponas bovburgo! (Interese, ke post la kapvorto kastelo sekvas, interalie, la vorto burgo kun sendo al la neologisma apendico kie oni ekscias, ke ĝi estas speco de sandviĉo!)

Iom kurioze impresas la traduko de tut tut (riproĉa “langalveola” klikado) = ta ta ta (al mi sonas pli kiel maŝin-pistolo). Kaj ĉu iu ajn neceseja instalaĵo inkluzive la neforfluigajn vere nomiĝu fekseĝo?

Por kelkaj el la supraj kritikoj ja eblus argumenti „jes, sed en Usono…” Nu, tutlaste, kiel brito, mi opinias, ke la traduko de la iom eksmoda sed britega esprimo that s not cricket = tio ne /icas estas malpli bona ol tio ne justas (aŭ eĉ

tio ne ĝentlemenas, ĉar preskaŭ ĉiam virino diras tion pri faro de alia viro). Majk Sadler, Gyal (Hungario)

26 e IPR 96/3

Blanke, Detlev: Es eranto kaj lingvi iko Ciencpolitika k

: : isti – sci itikaj aspektoj

= . i

ki eS. Wera: Fakvortoj en Esperanto – kion fari se la Sofra FERN u ; h elpa ? Esperanto-Dokumente 2, Deutsches E-Institut, Osnabriick 1995 32

Ambaŭ kontribuoj atenti i uŭ kontrib tentigas pri la nuna, nekontenti = ĝi ED. kaj pri la = sinteno de multaj ĝiaj favoremuloj Feo Kro L » ke subite estus postulata de la e i i i ; E: l us D sperantistaro di i | pal e plej diversaj fakaj entreprenoj kaj politikaj instancoj 2 -On] el ĵusaj sociordaj ŝanĝoj en Eŭr D | a soc etl inia ini enigitaj Eo „la historio estas tute malferma, pli o/ iari ŝa Emil a rn sur = ĉi tereno „Subitegaj ŝanĝoj eblas” (p. 6). Pro tio la maro ~i ami piaj i“ Le GIPETDI NOJ serioza ekinteresiĝo de la eble mato ; em estu preta forigi ĝi j ĝoj seriozan prezentadon de Eo en teorio kaj prakliko. Vi AESPRAĴOJN, koncero Aparte maltrankviliga estas

evohugado de la praktika apliko de Eo flanke de multaj gvidantoj de l e la

“Kielk ;

I ion de San ron al la supre menciitaj LPEM-taskoj oni povas rigardi I anke, ĉar ŝi atentigas pri kelkaj ; : : cern ; ; aj gravaj k ;

“ilo kkreadon de novaj fakvortoj sekve de la konitan sa oj E plimultiĝo de fakvortoj/terminoj (p. 22). o de scioj

IPR 96/3 e 27

— pàgina 16 del PDF —

Respondante al la titola demando (Kion fari se la vortaro plu ne helpas?), la aŭtorino donas sekvindajn rekomendojn, akcentante (p. 27) interalie la fakan kaj lingvan kompetentecojn de la fakvortkreonto, la motivitecon kaj vortaran ekonomion de la kreota fakvorto kiel la ŝlosilajn kondiĉojn por eventuale – se subite okazos ŝanĝoj favore al minimume eŭropvasta agnosko kaj apliko de Eo – elteni la pezan ŝarĝon, konkurencante kun lingvistiknivele evoluintaj (?) terminaroj de la t.n. grandaj lingvoj. Estus oportune ekipi la diferencigan listigon de la unuopaj kondiĉpretendoj (p. 27.) per konkretaj ekzemploj, ilustrantaj sukcesan aŭ ne rekomendindan kreadon de koncernaj terminoj. :

Kondukante la leganton al la ĉefa respondo, W. B. donas superrigardon ekz. pri diversspecaj vortaroj (Esperanto-etnolingvaj, etnolingvaj-Esperanto kaj unulingvaj Esperanto-vortaroj p..23/24), pri glosaroj kaj kelkaj vortlistoj (p. 25/26).

La broŝuro estas aĉetebla ĉe Germana Esperanto-Asocio r.a., ImmentalstraBe 3, DE-79140 Freiburg, Germanio

: D-ro Till Dahlenburg Feldstr. 13, DE-19412 BrŭeMeckl., Germanio, Tel. 038483 / 20528

Carl Step-Bowitz: La Esperanto-movado. Historio, organizo, amplekso (2-a, reviziita kaj kompletigita eldono) Eldonis: Norvega E-Ligo, Oslo, 1996. | Por la kandidatoj, pretiĝantaj ekzemple al UEA/ILEI ekzamenoj, ofte la plej granda problemo estas trovi informojn – sufiĉe koncizajn, digesteblajn, tamen detalajn – pri la historio de niaj movado kaj kulturo. Estas tute prave, ke tiuj konoj estas ekzamenataj, sed akcepteblas ankaŭ tiu kandidata riproĉo: de kie ni sciu kiuj faktoj estas la plej gravaj el la vidpunkto de la komisiono. DIR kea Krom la ampleksa libro Esperanto en perspektivo, kaj aliaj libroj kiel Gvidlibro por supera ekzameno de A. Pechan kaj Esperanto: lingvo – literaturo a movado de P. Janton, jen nova, konsilinda materialo; 90-paga libreto kun multaj konoj kaj datumoj pri la menciitaj temoj: la manlibro de nia altestimata norvega universitata profesoro kaj akademiano s-ro Stop-Bowitz. La epiteto nova ne tute pravas, ĉar temas pri la aktualigita eldono de la libro el la jaro 1948, SA Kvankam la ĉefa celo de la aŭtoro estis helpi siajn samlandajn esperantistojn, tamen krom la ĉapitro pri la movado en Norvegio, la leganto trovas modele internacian trarigardon pri la ideo de internacia lingvo, historio de E-o, movado kaj pri la lingvo mem. (okan Min persone – ILEI-anon kaj samtempe Cseh-instruiston – vere Gu9EoVE” kaj forte pensigis la 9-a ĉapitro de la libro, kiu temas pri la lnstruado ? e Esperanto. Por la aŭtoro, lerninta E-on dum la kurso de A. Cseh en 1930 en Os . restis neforgesebla kaj ĝis nun unika la fama metodo. Mian ĝojon kaŭzas la detala priskribo de la metodo kaj agado de Cseh. «Sb ; La malĝojo devas esti nia komuna, ja sub la menciita titolo eĉ ne unu u estas pri ILEI. Pri ĝi oni povas legi nur 6 liniojn en la ĉapitro pri la fakaj E-

28 e IPR 96/3

organizaĵoj. Anstataŭ kritiki S-ron Bowitz, mi invitas ĉiun anon de la instruista ligo al sincera memkritiko. Ĉu vere sufiĉe kaj bone ni laboris se nia agado ne estis pli rimarkebla ekster la ligo? Katalin Smideliusz, Hungario

Eŭropa Poezio en Esperanto

Eldonaĵo Eŭropa Poezio en Esperanto pasigas jam sian duan jaron. Ĝi ricevis subtenon de FAME-fondaĵo, tial la abonantoj ĉi-jare pagas tri kaj ricevas kvar kajerojn, jarkolekton. Jarabono al Budapest 260, al provincoj 310 HUF, al najbaraj landoj de Hungario 5, al nenajbaraj landoj 7 IRK – inkluzive la poŝtkostojn. Jarkolekto de 1995 kostas 320 HUF, aŭ 5 IRK. En la lasta numero estas belorusa, norvega, slovena kaj hungara paĝoj kun multaj poemoj konvenaj por deklamkonkursoj. Mendu, aŭ petu provekzempleron per 1 IRK (aŭ 80 forintoj

en pm.) ĉe D-ro Miklos Feher, HU-1046 Budapest, Ugr6 Gyula u. 17., Hungario

(2.9)

Reagoj al…

Georgo Macioszek: Por la suferanta komencanto – en IPR 2/96

A) Ha, tiuj eternaj komencantoj! Kaj iliaj partianoj, iliaj defendantoj! Ĉu la regnon de E-o mastru kaj estru nepre tiuj kiuj fuŝe prononcas, prolete legas kaj neniam ellernos la lingvon? Do, la potencon al la amasoj da lingvoplebanoj, al balbutantoj kaj malabonantoj? Ne plu suferu niaj komencantoj; prefere suferu niaj progresintoj, ĉu ne? Abunde kaj profunde trafu ilin, vundu ilin, ĉagrenu ilin

misoj kaj mizeraĵoj? Ĉu veteranaj lingvanoj do vidu, ke ilia bona E-o reduktiĝas

al eltrivitaĵo nur pene komprenebla, apenaŭ kulturkapabla, apenaŭ artkreiva, povra piĝino, primitiva puzlo? Ĉu ili toleru, ke oni faras ĝin komunikilaĉo? Ke la armeoj de barbaroj do tretu, mistraktu kaj detruu ilian belan esprimilon?

Mi multe miras, ke ankaŭ kulturitaj movadanoj, bonaj regantoj de la gramatiko, elektas stari kun sia brila fasado ĉe la flanko de subfosado. Erarojn oni povas pardoni, sed intencan subminadon?

Bone, ni ne kuntreniĝu de niaj sentoj, sed provu sobre konsideri la aferon. Tra la

multaj jaroj dum kiuj mi abonis la revuon IPR (inter nombro da aliaj), mi ĉiam denove konstatis, kiom malbone iuj pedagogoj regas la gramatikon de la lingvo kiun – kromfake – ili pretendas instrui, aŭ kiel fervore kaj tutkore ili altrudas siajn

opiniojn. Nur en IPR mi renkontis artikolojn pri gramatika temo, kiun la aŭtoroj tute klare kaj evidente mem ne komprenas. Pedagogia revuo devus alporti fimedojn kaj solvojn por kompreno kaj instruo de la reala lingvo. Ĝi ne estu

„Organo por reformoj, por fuŝoj kaj fuŝigoj. Ĉu ne strange, ke por bona pedagogia

artikolo pri gramatiko oni turnu sin al literatura aŭ kultura gazeto? (Vidu ekzemple: LF 160, Claude Gacond: «…kaj alio en PIVo».) ~iu skolo havas siajn instruistojn kaj ĉiu lando siajn etnolingvajn influojn. Kiam

nia movado disponos internacian lernolibron, unuecan, neŭtralan, lingve laŭreale

BAT

IPR 96/3 e 29

— pàgina 17 del PDF —

priskriban? Ĉu ne estus pli bone, se antaŭ ol proponi simpligojn – simplanime kaj senpripense, sofismajn kaj absurdajn – la komencantoj iom studus? (Ekz. en Lingvo kaj vivo la eseon La akuzativo en interlingvistiko). Ili studu la lingvon, la movadon kaj la beletron. Ja oni lernu el la spertoj de la paseo, ne flanken ŝovu ties instruojn. La rekomendo de Bernard Golden, same kiel la propono de Macioszek, estas danĝera, nepre kontraŭfundamenta, sed bedaŭrinde povas trovi apogantojn inter senspertuloj, neseriozuloj kaj reformemuloj. La lingvo ne disfalu en demotikan kaj intelektulan versiojn. Kiu povas kredi, ke mutilita lingvo estus la pli alloga varo kiun ofertu la movado? Ĉu du reguloj anstataŭ unu estas simpligo? Ĉu dependigi la akuzativaplikon de vortordo ne eĉ pli hezitigos la parolanton? Ĉu uzi ĉu ne uzi? – jen la demando kiu lin igos freneza kaj skizofrenia. Ĉu la komencanto post staĝa periodo per simpligita versio transiru al matura stadio? Kiam kaj kiel? Ha, tio estos spektaklo! Akrobate malfacila! Aŭ ĉu li trankvile restu komencanto dumviva? Bela perspektivo. Tia simpligo ne plifaciligas la lingvon, sed faras ĝin primitiva, malpreciza kaj malklara: La fenestro fermas. Kion tio signifas? Cu tio estas pli simpla, aŭ nur malklara kaj mallerta? Dua kaj lasta ekzemplo: Si naskis en Bruselo. Cu pli simple, se la verbo havas du signifojn? Ĉu ŝi naskiĝis en Bruselo aŭ ĉu ŝi tie naskis infanon? Mi konstante miskomprenus tiajn nekompletajn frazojn. Damne, mi ne volas iri en detalojn. Jam fino! Kial rabi ĝian precizecon al la lingvo? Guste la angla ne servu kiel modelo. Per tiaspecaj simpligoj oni eble gajnos reformemulojn, sed forpelos seriozulojn. Kiel senhonta, subfosa, perverse renversa propono. La E-movado estas io alia ol konsumisma entrepreno serĉanta klientojn per trompa reklamo. Se ne, por ne plu suferi, mi devus ĉesigi mian abonon al tiacelaj revuoj .

Christian Declerck, Antverpeno

B) Liaj sugestoj pri reformoj tute ne estas novaj, nek originalaj. Ili – aŭ similaj – estas jam multfoje provitaj kaj eĉ eksperimente pruvitaj senvaloraj. Jam multajn fojojn oni tiel proponis, kaj la esperantistaro forĵetis la ideojn.

Kial Georgo sentis sin kompetenta fari tiajn proponojn???

Kial Georgo sentis sin rajtigita fari tiajn proponojn?

Kial Georgo ne esploris pri la historio de tiaj ideoj antaŭ ol proponi?

Gravaj ŝanĝoj neniam estis akceptitaj. Verŝajne neniam estos. Certe ne estas bezonataj. Ĉiu lernanto havas similajn ideojn. Sed ĉu ĉiu eklernanto de la germana lingvo postulas ŝanĝojn en tiu lingvo por faciligi lernadon? Kia egoismo! Kial do proponi en E-o? Mi sugestas, ke Georgo, se li tre fervore sentas bezonon de reformado, kreu sian propran lingvoprojekton kaj aldonu sian nomon al la longega listo de jamaj malsukcesintoj. Sed ne nomu ĝin Esperanto, aŭ iel rilate.

Kontraŭe: Pli spertaj e-istoj nepre devas toleri malpli spertajn. Kaj la malpli kapablajn. Oni ne malestimu fosiston, nek ĉambropurigistinon pro manko de

30 e IPR 96/3

vortoj. Melkisto kaj komizo havas sian rajton paroli la nacian lingvon laŭ sia

kapablo; same la internacian.

Kiu malestimas novan enmigrinton, kiu ankoraŭ ne parolas nian nacian lingvon?

Ni tiun helpas, kaj iom admiras maljunulon tian.

Mi mem malestimas la malestimantojn. Mi kritikas la kritikeman pedanton, kiu

rikanas aŭ riproĉas pro stumblado de eterna komencanto. Ĉiu pedanto iam estis

komencanto. Do TOLERO kaj ne reformo estu sur niaj standardoj.

Do, jen miaj amiketoj komencantoj, parolu sen timo. Iam ankaŭ vi povos esti

spertulo kaj devos toleri la misparolojn de la komencantoj. Will Green, 202 Dunkery Road, Nottingham, London, SE9 4HP Britio 0181 851 7420

C) Mi estis esperantisto dum pli ol 65 jaroj, kaj dum mia vivo mi gvidis multajn kursojn por komencantoj, do mia sperto pri lernado kaj lernigo de la lingvo estas vasta. Tial mi volas skribi al vi kaj aserti, ke miaopinie viaj proponoj estas plejparte tre bonaj. Mi tamen volas rimarkigi la sekvanton: 2. Vi pravas pri la finaĵo -u, sed tamen kiam oni povas uzi ĝin, -u estas tre valora. 4. Por ni, svedoj, tiu ne estas problemo, sed mi plurfoje instruis francojn, kaj bone scias pri iliaj malfacilaĵoj. 5. Mi ne ŝatas vian ideon pri la finaĵo -iz por ĉiuj verboj. Pli bone forigu -in ĉiam, kiam tio estas ebla. Ne estas necese: instruistino, dentistino, kuracistino ktp., nur kiam oni bezonas akcenti, ke homoj de ambaŭ genroj partoprenis, oni uzu la finaĵon. 6. Mi ne ŝatas vian proponon pri la landnomoj. Laŭ mi la finaĵo – io estas bona: Svedio, Germanio, Francio ktp. kune kun Finnlando, Usono, Argentino. Dum la jaroj oni tro batalis pri la barbo de la papo en tiu afero. 7. Tre bona propono. Mi ne vidis ĝin antaŭe. 8. Mi havas la saman opinion kiel vi. Ekzistas tiom da stultaĵoj pri tio. Ekzemple la verbo remi estas laŭ PIV netransitiva (ĉar la franca verbo estas netransitiva). Do ni ne povas diri: Mi remas boaton. Mi demandis multajn, kiel la frazo aspektas en E-o, sed mi neniam ricevis eblan respondon. Mi donas al vi miajn gratulojn pro via artikolo.

Ingemar Nordin, Mosebacke torg 8, SE-116 46 Stockholm

Jdnos Petik: Serve de altaj pretendoj – en IPR 4/95

La greka kaj latina estis/estas sufiĉe „perfektaj” – onidire… kaj bone uzitaj sen UNU, eĉ sen LA! Eĉ mankis JES en ili… La harfendajn frazojn de Petik eblas bone esprimi en normala (ne Petika) E-o, kaj li ne devas (ankaŭ neniu) transformi E-on laŭ sia/onia genta gusto! Li bv. helpi ekzemple al la francoj, kiuj havas nedifinan artikolon (ĉu bezonas E-o ankaŭ en pluralo – j’aj des amis = mi havas amikojn???); do li ne konsideru nur hungarajn bezonojn (slavoj ankaŭ ne bezonas UNU, ktp. ktp.) Malnova frenezaĵo en Esperantujo (dekomence) ĝustigi E-on al laŭgentaj lingvaj kutimoj, bezonoj. Ankaŭ teorie tio estas naivaĵo; malgraŭ la tiaspecaj diferencoj, ĉiuj lingvoj estas bonege uzeblaj por la plej altaj bezonoj (tio

IPR 96/3 e 31

— pàgina 18 del PDF —

vere ne koncernas la poeziajn „bezonojn” – sed tie estas sfero de senlima manifestiĝeblo).

Ankaŭ liaj pensoj kaj ekzemploj pri la vortordo ŝajnas naivaj, kaj liaj postuloj (Vi iras kien? – frazofine akcenti!) ne estu „reguloj”. „Vortorda anarĥio” ekzistus laŭ liaj „reguloj”; same li ege eraras skribinte, ke la hungara kapablas esprimi la plej delikatajn nuancojn de la homa animo, pli perfekte ol aliaj lingvoj… Tio estas ekzemplo de ŝovinisma orgojlo de iu, kiu certe neniam provis traduki hungaren poemojn francajn, ŝercojn norvegajn, Sekspirajn malfacilaĵojn, ktp. Mi esperas, ke alinacianoj ne tro ataku pro tiu naiva aserto – degradante aliajn lingvojn – hungarojn, aŭ IPR – vin, redaktoron. Ervin Fenyvesi, Hungario

Korektoj al la artikolo de Jdnos Petik IPR 4/95 p. 32. linio 12-a desube: anstataŭ la vorto „frazkomence” legu „frazkomente”, p. 33. 1-a linio: anstataŭ „el un romaneto” legu „el la romaneto”,

| NdIR – nun sekvu du pliaj reagoj, kiuj strikte ligiĝas al la supraj artikoloj.

Debato inter la legantoj Pluraj artikoloj lastatempe uzis la paĝojn de IPR por sondi aŭ pledi por enkonduko de ne- aŭ kontraŭfundamentaj ŝanĝoj en E-o, en nia instruado kaj instruiloj. Estas tempo starigi debaton pri tio inter la legantoj (la membrarode ILEI) kaj en ĝia komitato/estraro. Ni faros tion en Tabor, cele al gvidlinio al la redakcio por IPR kaj por aliaj estontaj eldonaĵoj (precipe instruiloj) de la Ligo. Reformemuloj rajtas je demokrata podio, sed ĉu IPR havu la taskon liveri tion? Ke niaj lerniloj ne estu eksperimentejoj, ŝajnas jam preter-diskuta, sed precize kian Esperanton ili prezentu? Stariĝis jam en Nederlando organizaĵo por reformemuloj; ĉu ĝia organo kaj agado ne provizu tian forumon? Nur kiam modifemulo konvinkis ĉiujn siajn samspecianojn, tiu ekturmentu nin ceterajn. Cu IPR malakceptu rekte tiajn artikolojn (kial antaŭe), ĉu iagrade allasi ilin (levante la demandon, kio estas kontraŭ- kaj kio nur ne-fundamenta), aŭ ĉu cent floroj floru kaj elbatalu siajn niĉojn? Kontribuu vian opinion ankaŭ sur la paĝoj de IPR. Stefan MacGill, komisiito pri eldonado

Organizita ŝanĝo de Esperanto ne havas ŝancojn

Multaj lernantoj de E-o travivas periodon dum kiu ili forte sentas la mankojn en la lingvo. Kelkaj rapide trakuras la periodon, al aliaj ĝi povas daŭri longe, eĉ dumvive, aŭ esti ripeta. Strange, ke tio ne okazas al lernantoj de aliaj lingvoj. Cu tio okazas, ĉar E-o estas pli malperfekta? Certe ne, ĉar la etnaj lingvoj estas same aŭ pli malperfektaj. La pli multaj uzantoj forlasas la reformeman periodon, kiam ili ekkonscias pri la veraj eblecoj (aŭ neeblecoj) ŝanĝi la lingvon. Ni vidu, kiaj estas la realaj eblecoj.

32 e IPR 96/3

En la jaro 1894 okazis referendumo pri tio, ĉu oni entute enkonduku ŝanĝojn en E-on. La opinio por neŝanĝo gajnis per klara majoritato. Jen jam la unua stumblilo. Kiu ajn propono por organizita ŝanĝo senplue skismigus la e-istaron en du partiojn. Unu dirus, ke ni kompreneble ne estas ligitaj de referendumo okazinta antaŭ cent jaroj kaj cetere kun tre malmultaj partoprenintoj. Alia obĵetus, ke ni estos ligitaj de tio, ĝis kiam ni havos novan referendumon kaj tiu prezentus netransireblajn praktikajn malfacilojn pro la nuntempa dissemiteco de la e-istoj. Kaj se ni nur iom konas la historion de E-o, te. la historion de la esperantistoj, ni scias, ke tio ĉi jam estus sufiĉa motivo, por ke ili sin ĵetu al la kolo unu de aliaj, kaj tion ili farus ne ame kaj amike, sed kun krifiĝintaj ungoj.

Restas do aliaj eventualaj eblecoj, nome ke iu aŭtoritato provos devigi ŝanĝojn. Tion provis komitato en la jaro 1908, sed kvankam ĝi enhavis sendube talentajn homojn kaj eĉ korifeojn kiel ekzemple la inteligentan, energian kaj respektatan de Beaufront, tiu komitato finfine malsukcesis. Se iu farus similan provon hodiaŭ, oni povas eĉ pli certe antaŭvidi saman rezulton pro tio, ke nun la inercio de la lingva komunumo estas eĉ pli granda pro ĝia plia radikiĝeco.

Ankaŭ alian kazon oni povas studi, nome la aferon kiam la Akademio de Esperanto provis devigi sian interpreton de la participoj al la e-istaro. Estas tre dubinde, ĉu iu ajn ŝanĝis sian lingvouzon pro tiu interveno.

Teorie politika instanco povus ŝanĝi la lingvon per iu kabineta decido kaj dekreto, sed se tiu instanco ne pretus apogi sian decidon per celkonscia uzo de grandegaj monsumoj, ankaŭ ĝi certe malsukcesus. Se oni konsideras nur la kapablon kaj inklinon de politikistoj elspezi alies monon, oni povus kredi je sukceso. Sed, se oni aliflanke rigardas ilian mizeran kapablon interkonsenti eĉ pri plej simplaj aferoj, oni tuj komprenas, ke tio estas neirebla vojo.

‘ Tamen ekzistas vojoj praktikeblaj kaj etike akcepteblaj. La unua estas tiu, kiun Zamenhof rekomendis, nome iom-post-ioma ŝanĝado. Neniu ajn (krom redaktoroj kaj eldonistoj, kiuj prave havas rajton) povas malpermesi al iu ajn diri aŭ skribi „Si kovrante per kisoj li ŝi ardas por li” anstataŭ „Ŝin kovrante per kisoj

li ŝin ardigas por si”. Se nur sufiĉe multaj dum sufiĉe longa tempo faros tion,

certe ĝi fine estos akceptita. Sed ĉu tia ŝanĝo vere valoras la penon? Verŝajne ne, sed malpli drastaj ŝanĝoj en la lingvo povas efektiviĝi tiamaniere.

Ekzistas eĉ alia vojo. Ne faru kiel Zamenhof rekomendis, sed faru kiel li faris. Verku libron pri la propono. Presigu kaj dissendu ĝin proprakoste. Tiel havigu adeptojn. Organizu kaj kuraĝigu. Se vi ne nomos vian proponatan aferon E-o, vi agos nek kontraŭ leĝo, nek kontraŭ deco. Tio ĉi ne estas ironio. Zamenhof sukcesis kiam li agis tiel, kaj ankaŭ alia povas same sukcesi. Sed en tia kazo, kial limigi sian ambicion al kelkaj gramatikaĵoj? Kial ne ambicii al absoluta perfekteco? Ĉar finfine, kiu volas oferi preskaŭ sian tutan vivon por ŝanĝi kelkajn gramatikaĵojn?

Sed sukceso de organizita ŝanĝo de E-o interne de la nuna uzantaro estas Senŝanca, eĉ pli senŝanca ol estus simila ŝanĝo de etna lingvo, ĉar super la

IPR 96/3 e 33

— pàgina 19 del PDF —

parolantoj de etna lingvo ofte troviĝas instancoj, kiuj havas la necesajn potencrimedojn por devigi homojn al io ajn. La senŝanceco tamen dependas ne de tio, ke la ŝanĝoproponoj estus malbonaj kaj la proponanto megalomania. Ĝi dependas tute ne de lingvistikaj, sed de sociologiaj faktoroj.

La tasko de IPR devus esti esplori kaj debati kiel instrui E-on, eĉ esplori E-on mem por konsciigi, precize kion instrui. Kaj al la taskoj de didaktiko ĉu ne apartenas ankaŭ la tasko en delikata maniero indiki al la lernantoj laŭ kiuj vojoj E-o ĝis nun ŝanĝiĝis kaj la antaŭkondiĉojn de pluaj ŝanĝiĝoj?

Bertil Nilsson, Svedio

Forumo

Esperanto en ĉiuj lernejoj kaj universitatoj tra la mondo

Ĉu revo? Ĉu utopio? Ne. Sed efektivigebla realaĵo, kiu dependas nur de la eistaro kaj laste de la registaroj. Tio povos okazi post du aŭ tri jaroj se ni, de nun, komencas sisteman laboron por informi la politikistojn kaj la kulturajn instancojn en niaj urboj, pri la atingoj de E-o en la mondo kun fidindaj informoj. Se ni, en la tuta mondo, bombardos ilin per monataj informiloj, nepre en naciaj lingvoj, kaj se ni estos konstantaj en tiu agado, mi certas, ke post du aŭ tri jaroj, ili vidos, ke E-o vere funkcias, kaj ili prenos la decidon (Kiun ni ĉiam sugestos en niaj informiloj), enkonduki E-on en lernejojn kaj universitatojn.

Eble vi demandas, kiuj instruos? Tio ne estas problemo, ĉar oni povas, en la daŭro de kelkaj monatoj, prepari novajn E-instruistojn, kaj ne forgesu, kiam la politikistoj decidas, ili trovas la necesajn rimedojn. Krome, la lingvaj instruistoj en la mondo, facile lernos E-on, ĉar se ili instruas naciajn lingvojn, kies gramatikoj estas neregulaj kaj malfacilaj, ili kapablas senpene lerni la lingvon internacian.

Nia tasko estas prepari kelkpaĝajn informilojn nacilingvajn pri E-o kaj ĝiaj atingoj en la mondo. Estus interese, se en ĉiu lando ni havus grupeton da homoj, kiuj prenos la E-gazetaron kaj apartigus la plej gravajn novaĵojn por traduki ilin nacilingven. Poste tiuj homoj devas sendi kopiojn al E-grupoj tra la lando. La E- grupoj havos la taskon multobligi la materialon kaj sendi al la kulturaj instancoj en la urbo/regiono (bibliotekoj, universitatoj, lernejoj, edukaj ministroj/ departementoj, kulturdomoj, urbestroj, k.a.).

Ĉu granda laboro? Ne. Ĉar temas ne pri preparo de gazeto kun diversaj artikoloj, sed ĉefe pri traduko de okazintaĵoj, kiuj montras, ke la E-movado viglas ĉie en la mondo, kaj ke E-o estas vivanta lingvo. Gravas nur, ke ni zorgu pri prezentado de la informoj, kiuj devas esti bone tajpitaj sen gramatikaj eraroj. Ni povas peti al iu gramatikisto por korekti la tekstojn. Inter la e-istoj troviĝas tiaj profesiuloj. Ĉu ne? Ĉe la mano de la e-istaro estas la disvastigo de E-o kaj ĝia enkonduko en ĉiujn lernejojn kaj universitatojn tra la mondo. Ni rompu la ŝelon

34 e IPR 96/3

kaj eliru el ĝi. Ni bezonas perdi la timon montri al diri, ke ni fiere estas e-istoj.

Kion pensas la e-istaro pri tio? Mi tre ŝatus kore i iaj eso E:

Lad ; 5 : spondi kun aliaj e- i samopinias kaj ankaŭ kun kontraŭuloj. Tial mi aldonas mian Ki icio dj ij kien mi devas reveni post mia longa vojaĝo, kiu baldaŭ finiĝos. Aristophio Andrade Alves Filho, Conj. B i ; 1j. Benedito Bent R. B-55 nr. 85, 57084-040 Taboleiro dos Martins, Maceio BR- (AL) – jem

Pedagogiaj materialoj serĉataj Mireille Grosjean, instruistino de la franca kaj germana lingvoj e i

petas la helpon de la legantoj. Ŝi profesie okriĝas LI iossokketrkoj Kapra kunlaboras kun laborgrupo de la universitato de Neuchĉtel/Neuenburg (CH) nomita „L’ĉveil au langage” (vekiĝo lingven). La anoj de tiu grupo alvenis al la observo de tiu tikla momento, kiam la lernanto devas distanciĝi de sia denaska lingvo. La komitato esprimis sian deziron aŭskulti ŝian prelegon pri E-o kaj pri diversaj spertoj faritaj per ĝi. La decidopovaj instancoj konsultas tiun grupon por organizi la instruadon de fremdaj lingvoj en Svislando. Do, temas pri gravega afero. La prelego de Mirejo okazos dum la vintro 96-97. Ŝi petas la legantojn sendi al ŝi raportojn, informojn, kiuj enhavas la plej novajn rezultojn kaj spertojn Ŝi preferas raportojn de neŭtralaj, neesperantistaj instancoj kaj ne ŝatus ricevi longegajn librojn pri la temo. Indiku la nombron de la paĝoj en via propono Adreso: Mireille Grosjean, pf9, CH-2416 Les Brenets, Svislando

la homaro, kio estas E-o kaj

en Brazilo,

Leterkesto

„IPR 4/95 estas aparte multedira, kaj plurdirekte pripensinda. I.a. plaĉis al mi kiel tre utilaj, la frazoj en la gramatika testo de Kurucz, iom pli ol la ideoj de Matthias, kvankam tute ne malgravaj. Por ni, hungaroj, la problemoj de Rulofido. ŝajnas eble arbitraj, verdire, min neniel povas „tuŝi” liaj problemetoj; ja nia lingvo feliĉe havas klaran akuzativon, la germanoj „apenaŭ”. Sed la plendado de Petik estas antaŭ mi vere teruraĵo…” Ervin Fenyvesi, Hungario

„Nin ĝojigas la fakto, ke vi regule adresas al ni vian informilon. Por ni ĝi

estas vaste utila, ĉar ĝi helpas nin akiri ne-malhaveblajn sciigojn, kiujn oni ne

ĉiam Publikigas aliloke… Ni tre ŝatus daŭre ricevi vian ligilon… [por] teni bone informita nian anaron.” Juan Ramon Rodriguez Gomez, Kuba Esperanto-Asocio „Kun granda interesiĝo mi legis en IPR 2/96 esperi itaj T sperigan citaĵon el la Bulteno de la Albana ILEI-Sekcio (laŭ informoj de Bardhyl Mezini). ? Jus reveninte el Albanio, kie mi – akompane de profesoro pri okulkuracado – Vizitis la Oftalmologian Fakultaton en Tirano kaj kvinopon da malsanulejoj por

“ renkonti kulistojn, mi povas atesti pri tio, ke apenaŭ ni kontaktiĝis kun kuracistoj, kiuj parolas ne-albanan lingvon… Ĉie ni bezonis la intervenon de

Interpretisto, kiu devis asisti nin dum nia “marŝado’ tra hospitaloj kaj poliklinikoj.

IPR 96/3 e 35

— pàgina 20 del PDF —

Laŭ mia juĝo la tempo por “verda eksplodo” en tiu lando estas matura. Jam post la unuaj horoj de mia dektaga restado mi estis disdoninta ĉiun E-materialon, kiun mi havis ĉe mi! Ho, nia bona lingvo estus ideala solvo, kiu multe servus al mi en mia energia klopodado okulkurace kaj optike helpi al la plej malriĉaj homoj en lando, kies popolo tiom longe, tiom multe suferadis! En pluraj lokoj oficialuloj min certigis, ke ili ĉiel helpus al iniciatemuloj disvastigi E-on kaj startigi kursojn… Konklude, mia impreso estas, ke la informoj de s-ano Mezini estas ĝustaj kaj sekve atentindaj. Albanoj, fosu vian sulkon!”

Jacques Tuinder, Henegouwenlaan 35, NL-1966 RH Heemskerk

[Postparolo |

Responde al mia alvoko en IPR mi ricevis stokon da malnovaj IPR-oj de franca samideano, Rene Villegier el Aix les Bains. Koran dankon! Nun mia kolekto estas preskaŭ kompleta. Sed nia redakcio regule ricevas petojn de ILEI- anoj, kiuj same ŝatus kompletigi siajn jarkolektojn. Mi entreprenas, ke mi kolektos la ne plu bezonatajn IPR-numerojn, kiuj kuŝas ie en ŝrankoj aŭ subtegmentoj kaj mi sendos ilin al tiuj anoj, kiuj havas mankhavajn kolektojn. (Se iam mi transdonos la redaktorecon al alia persono, mi heredigos ĉion al mia posteulo.)

Pluraj ILEI-anoj plendis ĉe mi, ke IPR atingas ilin tre malfrue, kelkfoje eĉ du monatojn post la redaktofino. La estraro de ILEI okupiĝis pri tiu temo en Tabor kaj decidis pri kelkaj ŝanĝoj. Ankaŭ mi traktis pri la temo kun kelkaj estraranoj kaj Flandra E-Ligo. Mi interkonsentis kun Paul Peeraerts, ke mi kolektos la eventualajn plendojn. Tiel mi havos superrigardon pri la alvendatoj en la unuopaj landoj kaj mi regule povos informi la sekciestrojn, la presejon kaj nian estraron pri la problemoj. S-ro Peeraerts skribis al mi, ke en normalaj cirkonstancoj unu semajno sufiĉas por presi, kunmeti, vinkti, enkovertigi kaj ekspedi la revuon. Do, mi proponas, ke tiuj plendu ĉe mi, kiuj proksimume unu monaton post la redaktofino ne ricevos la revuon. Redaktofino signifas por mi tiun tagon, kiam mi presas kaj enpoŝtigas la revuon. En la postparoloj vi ĉiam trovos tiun daton.

Brazila ILEl-ano asertas, ke la adresoj de nia armenia kaj hindia reprezentantoj sur la tria kovrilpaĝo ne estas kompletaj. Mi petas tiujn reprezentantojn (aŭ tiujn, kiuj povas helpi nin ĉi-terene), sendu al ni la mankantajn informojn.

En la sekvaj numeroj aperos: Recenzo pri la kompakt-disko MN vojaĝu de Paul Gubbins; Kent Jones: Enkonduko de Esperanto en usonajn lernejojn, M. Grosjean: J.H. Pestalozzi naskiĝis antaŭ 250 jaroj.

Pro la lastmomenta alveno de la konferencaj materialoj kaj la kvartaga nacia festo en Hungario mi povis sendi tiun ĉi numeron al Belgio nur la 21-an de aŭgusto. Planita redaktofino de la sekva numero: la 31-a de oktobro.

Jozefo Nemeth, redaktoro

36 e IPR 96/3

KCIESTROJ de la LIGO banio: Bardhyl Mezini, Rr. Maliq Muco, Pall. „ ap. 3, Tirana

fino: Teresita Alaniz, Hipolito Yrigoyen 2578 P5 Dto 30, AR-1090 Capital Federal : Mag. Walter Klag, Rudolfinergasse 1, AT-1190 Wien gio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. „ BE-8400 Oostende ; : Elvira Fontes, Rua Machado de Assis „ap. 11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP) : Amold Pitt, Yew Tree Cottage, Ivington toad, Leominster, Herefordshire HR6 8QD 1 p: Kiril Velkov, D. Todorov 9, BG-3000

Miroslav Malovec, Bosonozska 15/10, 625 00 Brno Zhang Danchen, General Foreign

onio: Eve Otsa, Liivalaia 30-12, EE-0001 allinn lando: S-ino Raita Pyhala, Jykyrintie 3, p: Fernand Micoud, 8 rue des Maures, -69320 Feyzin mio: Michael J. Scherm, Von heimstr. 47, DE-89264 Weissenhom o: Aniko Gonye, Ifjumunkas u. 4. III. 2, HU-1019 Budapest : Murjan Josef, P.K. 1289. 61012 Tel-Aviv : Catina Dazzini, C.P. 22. IT-54100 Massa : Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, a-shi, Tokio, 181 Japan : So Jin Su, Dept. de Ekonomiko, versitato Kangnam, Kugali Kihung-up. ”ongin-gun. Kyonggi-do 499-900 aatio: Ivan Bekavaĉ-Basiĉ, Kuŝlanova 59. -10000 Zagreb kubo: H. Jiminez, Vista Alegre 254 e/J.B. ayas y Luz. Caballero. Vibora. CU-11500 C. a

do: Hans ten Hagen, Middenweg 587, NL-1704 BH Hcerhugowaard

neriko: Doroteo Holland. 5140 San enzo Dr.. Santa Barbara. CA 93111-2521.

: Bjom Thuv. Ar6yveien 33. NO-3135

lo: 9Joĝo Santos. p-a Portugala anto-Asocio. Rua Dr. Joŝo Couto 6 r/c -1500 Lisboa

Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, RO-1900 Timisoara

nguages Dept., 29-34 North Part, Huazhong

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000

Sanmarino: Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, SM-43031 San Marino.

Slovenio: Sonja Tavĉar, Liminijanska 6, SI- 66320 Porotoroz.

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby

Svislando: Mireille Grosjean, Rue du Temple 20., CH-2416 Les Brenets

REPREZENTANTOJ

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, Erevan

Aŭstralio: Max Wearing, 30 Westbury St, Hackney, SA 5069

Bangladeŝo: Sultan Ahamad, Factory Inspection Dept., 4 D.L.T. Avenue, Dhaka-1000

Centrafrika Respubliko: Luc Feidangai, B.P. 70, Bangui

Ĉilio: Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, Santiago

Hindio: Abani Halter, Jamboni, P.O. Bolpur 731204, W. Bengal

Irano: Mohammad Karamudini, P.O. Box IR- 13445-747, Teheran

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1, IS-220 Hafnarfjordur

Jugoslavio: Radojica Petrovic, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak

Kostariko: Jorge A. Leoni de Leon, Apartado 7603, CR-1000 San Jose

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius

Niĝerio: Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Epoma Bendel

Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, Wellington 1.

Pollando: p/a Silezia Esperanto-Asocio, ul. Dubois 3, PL-50-952 Wroclaw

Slovakio: Anton Zacharias, Sobotske namestie 6. SK-05801 Poprad.

Sud-Afriko: vakas

Tanzanio: Mramba Simba, S. L. P. 1051, Bunda Mara

Togolando:A fantchao-B.Yao, B.P. 20225 Lome

Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88. UA-253222 Kiev ;

Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo. Ab. kesto 140, UZ-700000 Taŝkent, CIS

Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado 70782. Caracas 1071 A

Zairio: Ngangu Nduantoni-Bakidila. B.P. 13. Lukala (Bas-Zaire)

— pàgina 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ

Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, rue du Basson 79, BE-6001 Marcinelle, Belgio; tel. (43271) 43 6205.

Ekzamenoj: prez.: Atilio Orellana Rojas (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj meza niveloj: d-ro Ivan Bekavaĉ-Baŝiĉ (adreso, kovrilo 3)

Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: Raymond Wylleman

Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori: Germain Pirlot, Steenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tel. (732 59) 70 87 00 kaj Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (43 222) 36 86 29.

Konkursoj lernejaj: Geza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemet, Hungario.

Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizore plenumata pere de Juna amiko.

Statuto: Rob Moerbeek kaj Hans ten Hagen

Terminologio: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, IT-00155 Roma, Italio

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ UNESKO: (rilatoj de reciproka informado, kat. C): Place Fontenoy, FR-75007 Paris. Reprezentanto de ILEI: Frangois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris UEA:Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam. IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag.

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto:

Kasisto de ILEI: Bertil Andreasson, Sodra RoOrum pl. 455, SE-242 94 Hb6rby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membreco kostas 80 svedajn kronojn en landoj sen sekcioj kaj 100 SEK en landoj kun sekcioj (la sekcio ricevos la diferencon). Simpla abono sen membreco (por E-societoj, bibliotekoj k.s.): 30 NLG.

Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA:

UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: Hek-a. aŭ por Juna amiko: juna-l. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Membreco: 20 GLD en landoj sen sekcioj, 25 GLD en landoj kun sekcioj.

Hungara ILEI-sekcio: (adreso: tria kovrilpaĝo) akceptas pagojn en hungaraj forintoj de reform-eŭropanoj por membreco kaj aliaj servoj de la Ligo.

KONTRIBUAĴOJ AL IPR

Kontribuaĵoj al IPR estu laŭeble nete tajpitaj per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, taŭga por aŭtomata komputila enlego, aŭ surpapere prespretaj. Livero sur IBM PC-kongruaj disketoj (5,25 aŭ 3,5 colaj) bonvenas. Adreso de la redakcio sur la kovrilpaĝo. Katalin Smideliusz, nia vicredaktoro, estas atingebla ankaŭ tra komputilreto, Ŝia adreso: smidik(2/452. bdtf.hu. Vi povas atingi la redakcion ankaŭ telefakse. (La teĥnikajn detalojn vi trovas en la Postparolo de la 96/2-a numero de IPR.) Fakaj artikoloj prefere ampleksu 3 ĝis 8 presitajn paĝojn. Pedagogiaj novaĵoj, informoj pri edukaj aranĝoj, interŝanĝaj gazetoj kaj leteroj al la redakcio bonvenaj. Ni recenzas nur ricevitajn eldonaĵojn iel rilatantaj al edukado aŭ utilaj en instruado.

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgifiekantoor: Antwerpen X 4 196 Jarkolekto 26 – trimonata

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktoro: Jozefo NEMETH

Vicredaktoro: Katalin SMIDELIUSZ

Kunlaborantoj: Stefan MacGILL, Johano KIRSCH, Frangoise NOIREAU, Atilio ORELLANA ROJAS kaj Franz-Georg ROSSLER

Respondeca eldonanto (verantw. ultgever): R. Willeman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Redaktejo: NEMETH Jozsef HU-8500 Papa, Kilian ltp. 75/9

IPR 9 – 36-89-315-836

Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, 88 –32-3-234 34 00

— pàgina 2 del PDF —

EL LA ENHAVO

Gabriella Horvath; a historio de IPR Tea o ur mor esus ravussaevetokteai kas 1

blu landoj kaj sekem) = 5 ims ris operan lo So. o rekulrndo ato dO eds pa andos ias 4

Mireille Grosjean: Johann Heinrich Pestalozzi……………….-..—…-.-..–….-.. 10 Katarina Bodnarova: Survoje al Cseh-instruisteco……………..-……ei ece e nene 12 Konferenca respe de IEPI sus sle Son ĉoj Ze ado enmon seo miatan ande d KETO 14 lg IENKONIOIENCO (ANTIO) = ur esros riso s ese kossedtos pode iSo fabaane ven biasa okokocoS 17 Kent Jones: Enkonduko de Esperanto en usonajn lernejojn……………–..—.- 21 Esperanto, pasporto al la tuta mondo (Lusi C. Harmon)……………………….- 23 Recenzoj (Holland, MacGill, Smideliusz)…………………….-…….s«.issesessui io 24 Reagoj (Horst-Kolinska, Declerck, Armadans i MarfA)………………………… 28 Ni kondolencas (7? Mirko Emerico Marcetta, Ada Fighiera-Sikorska)……… 32 EIAICATAPONO EREEES o sede ĥo Ko reka oj va GS Taro KS DunO 34

ESTRARO DE LA LIGO Prezidanto: d-ro Duncan Charters, 25 Elsah Hills Drive, Elsah, IL 62028-9750 Usono; tel. 1-618-374-2453, fakso: 1-618-374-5122. Internet: charters(Qcsc1.prin.edu. Kunordigo, instruista trejnado. Vicprezidanto: Brunetto Casini, Casella Postale 213, IT-56100 Pisa, Italio tel. 39 50/48 670, fakso 39 50/50 05 85. Planado. Sekretario: Marija Beloŝeviĉ, Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio. Tel. (385 1) 576092. Internet: marija.belosevic(Qpublic.srce.hr. Landaj sekcioj, membro-varbado, rilatoj kun UEA kaj la movado, servoj al instruistoj. Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby. Tel. (46 415) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro. Vic-sekretario: Prof. Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normnal Univ., CN-430070 Wuhan, Cinio. Azia agado, ekzamenoj en Cinio kaj Azio. Membro: Mag. Atilo (Orellana Rojas, Casilla de Correo 1428, AR-5000 Cordoba, Argentino. Tel. kaj fakso 154-51-520065. Konferencoj, ekzamenoj. Membro: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende, Belgio, Tel. (32 59) 502708. Eksteraj rilatoj. Estrara komisiito: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings, MO 63136, Usono. Tel. (314) 869-2303. /nstruado de infanoj.

Estrara komisiito: Zsuzsa Barcsay, Bem Rakpart 25/B, HU-1011 Budapest, Hungario. Tel. (36 1) 201-2342. Gimnazio de ILEI, trejnado de instruistoj. Estrara komisiito: Stefan MacGill, Facan koz 9/2, HU-2030 Erd, Hungario.

Eldonado Observanto (UEA): Renĉe Triolle, 4 impasse des Charpentiers, FR-57100 Thionville, Francio

Gabriella Horvath: Analizado de la periodaĵo IPR kaj indeksoj de ĝiaj jarkolektoj 1-25 (1970-1995).

NdIR – Nia redakcio ricevis kopion de pli ol centpaĝa diplomlaboraĵo kun la supra titolo. La verkinto estas studentino de la Universitato ELTE en Budapeŝto. Ŝi ellaboris sian studon sub la faka gvido de s-ino Zsuzsa Barcsay, estrara komisiito de ILEI.

Fragmentoj el la Enkonduko: „La revuo celas informi la esperantistajn instruistojn pri teoriaj, pedagogiaj, metodikaj novaĵoj, praktikaj spertoj, kaj krome ĝi enhavas informojn kaj pri pedagogiaj aranĝoj kaj pri organizaj aferoj de ILEI. IPR estas grava revuo, efektive la unika revuo, kiu povas helpi la oftan interkomunikadon inter esperantistaj instruistoj en la tuta mondo […] Kaj ĝi helpas la praktikantajn instruistojn – kiuj instruas studobjekton esperantlingve – en la instruprocezo: ili povas trovi ankaŭ praktikajn konsilojn: ekzercojn, priskribojn pri instrumetodoj kaj instruhelpiloj. Do, ĉi tiu enhave kolora revuo iom substituas la mankon de modernaj, instrumetodaj verkoj, kaj ĝi servas kiel pliperfektigo-ebleco de la instruistoj ankaŭ en tiuj landoj, kie cetere la metodologiaj verkoj (ekz. tiuj de Rakuŝa, Szerdahelyi, Szanser ktp.) ne estas je la dispono de esperantistaj instruistoj .”

Nun sekvu la unua ĉapitro de la diplomlaboraĵo:

Gabriella Horvath: La historio de IPR

Ĉi tiu revuo estas eldonata ekde 1970. Sed al la historio de la nuna IPR apartenas ankoraŭ aliaj revuo-antaŭaĵoj. La pli aĝaj esperantistoj eble memoras pri la pli fruaj jarkolektoj de IPR.

IPR travivis jam tri periodojn, kaj ĝi estis ĉiam la organo de la ĉiama asocio de esperantistaj instruistoj. Mi trovis du fontojn, kiuj okupiĝas pri la historio de IPR: Rudolf Rakuŝa: Metodiko de la Esperanto-instruado (Rotterdam, 1991. p.46-47.; pli fruaj eldonoj: 1959, 1970), kaj Szerdahelyi Istvan: Metodologio de Esperanto (Budapest, 1988. p.335-6.). La indikoj en la du verkoj diferencas.

En 1906 fondiĝis la unua organizaĵo de esperantistaj instruistoj: la Internacia Asocio de Instruistoj (IAD, kiu aperigis la unuajn jarkolektojn de IPR inter 1908-1914. Laŭ Szerdahelyi la lasta kajero de la unua periodo aperis en 1912. La eldono de la periodaĵo ne estis facila, ja inter 1908-1910 aperis 4 kajeroj, poste dum 2 jaroj la revuo ne estis eldonata. La dua jarkolekto aperis en 1912, entute 7 kajeroj ĝis julio (do, ĝi aperis monate). Ankoraŭ en ĉi tiu jaro

startis la tria jarkolekto kun duobla kajero en aŭgusto-septembro. Poste la revuo

ne estis eldonata ĝis 1922. La redaktoro estis la kasisto de la organizaĵo: la moravia instruisto, T. Cejka.

IPR964 e1

— pàgina 3 del PDF —

En la dua periodo (1922-1933; laŭ Szerdahelyi 1922-1939) de IPR la revuo

estis daŭrigo de la periodaĵo La Novaj Tempoj, fondita de francaj instruistoj. En 1924 fondiĝis la Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE), kaj en 1927 la gazeto alprenis la nomon Internacia Pedagogia Revuo. Ĝi estis redaktata en Germanio ĝis 1933, sed pro la plifortiĝo de la naciismo de la germanoj oni ne plu povis eldoni la revuon tie, pro tio oni transigis ĝin en Nederlandon en 1933. Gis la Dua Mondmilito entuziasma grupo redaktis la gazeton: Ludwig el Pirna, Kurt Riedel, P. Korte, M. Goldberg. La Dua Mondmilito metis finon al la dua periodo de IPR. Kvankam la revuo havis la nomon Internacia Pedagogia Revuo nur ekde 1927, la periodo de La Novaj Tempoj strikte apartenas al IPR, efektive ĝi estis komence pedagogia organo de la francaj instruistoj. Pro tio oni enkalkulas ankaŭ la tempon 1922-1927 en la duan periodon.

La plej forta nacia pedagogia organizaĵo post la Dua Mondmilito estis la franca, kiu aperigis pedagogian revuon: Esperanto-Lernejo ekde 1939. En1952 la gazeto ŝanĝis sian nomon al Esperanto et Culture, kiu estis dulingva fakrevuo. Inter 1956 kaj 1957 la revuo havis apartan internacian aldonon: Esperanto kaj Kulturo, Internacia Pedagogia Revuo, kiu fariĝis sendependa, 16- paĝa revuo en 1958 kun la titolo Internacia Pedagogia Revuo, redaktita de A. Albault. La revuo funkciis kiel organo de ILEI, kiu fondiĝis laŭ la iniciato de la franca kaj brita esperantistaj instruistaj asocioj jam en 1949. IPR fariĝis organo de ILEI ekde 1958. La tria periodo finiĝis en 1959, ĉar mankis la financa subteno al la eldono.

La ĉeso de IPR kaŭzis grandan mankon inter esperantistaj instruistoj, pro tio ILEI provis anstataŭigi ĝin: la organizaĵo kontraktis kun la Jugoslavia Esperanto-Instituto, por ke ĝia eldonaĵo (Kajeroj) fariĝu didaktika-pedagogia fakorgano de ILEI, ĝis la organizaĵo sukcesos subteni memstaran revuon.

Granda bezono revivigis denove la revuon en 1970: la esperantistaj instruistoj postulis modernan komunikilon. La komitato de ILEI dum la jara kunveno de julio 1969 decidis aperigi novan pedagogian fakgazeton, kiu ricevis tradicie sian malnovan nomon. Komenciĝis la kvara periodo de IPR.

En januaro 1970 aperis Provnumero en kvanto de 2000 ekzempleroj, redaktita de Helmut Sonnabend (vicprezidanto de ILEI), eldonita de Ludwig Pickel, kiu subtenis la eldonadon per la helpo de sia libroservo kaj aliaj Esperantoaktivecoj (71/2 p.25.).

La plano estis, ke «IPR fariĝu la pedagogia forumo, sur kiu estu diskutotaj ĉiuj pedagogiaj demandoj de nia epoko»(70/0 p.4.). Por la intereso de la regula aperigo Sonnabend proponis, ke ĉiu landa filio fondu laborgrupon, kiu kolektas la originalajn kaj tradukitajn pedagogiajn verkojn kaj kiu estas respondeca por la kvalito de la artikoloj. La farantoj de la revuo fiksis, kiuj landoj devas kontribui per artikoloj al la aktualaj numeroj. Laŭ la planoj ĉiu kajero estus konstruita laŭ fiksita strukturo (tiu ĉi strukturo multe ŝanĝiĝis dum la jaroj):

2 IPR 96/4

a) Teoriaj artikoloj el la pedagogia scienco

b) Fakmetodaj kaj didaktikaj traktaĵoj

c) Informoj el la pedagogia vivo

d) Opinio – propono – deziro – sciigo

La esperantistaro urĝigis la starigon de la nova revuo kaj akceptis kun

granda entuziasmo la aperon de IPR. Laŭ la planoj IPR aperintus en januaro, majo kaj septembro. Sed multfoje financaj kaj redaktoraj kialoj malfaciligis la eldonadon. Ludwig Pickel, kiu entreprenis eldoni la revuon komence – kaj kiu havis financan riskon -, varbis abonantojn al la sekvantaj kajeroj, sed sur la abonlisto staris nur 189 nomoj. La redaktoro ankaŭ ne ricevis artikolojn. Ludwig Pickel pro la manko de abonantoj ne riskis la eldonon de la dua numero. Ĝi aperis nur en oktobro, ĉar nur por tiam li sukcesis certigi la financajn kondiĉojn per la decido de ILEI-konferenco en Maribor 26-31 de julio 1970. Laŭ la estrara decido «la landaj sekcioj respondas pri deviga abono de ĉiu membro al IPR» kaj pri la kvanto de la kontribuaĵoj. La sekcioj havis la taskon akiri reklamojn por IPR. La estraro proponis, ke oni starigu komision ĉe ĉiuj landaj sekcioj, kiu prizorgu la elektadon, kvaliton kaj sendadon de la artikoloj (70/1 p.18.). Kvankam Helmut Sonnabend planis, ke post tio en ĉiu jaro aperos tri kajeroj, pro – supozeble – financaj cirkonstancoj en 1971 kaj 1972 aperis nur po unu numero. En 1973 ŝanĝiĝis homoj en la postenoj kaj komenciĝis denove la varbado de abonantoj, ĉar pro la neregula aperado – kaj pro tio, ke multaj abonantoj eĉ ne ricevis ekzemplerojn – la revuo perdis multe da abonantoj. La Varbnumero estis senpaga, ĝi estis financita helpe de IPR-fonduso (per monodonacoj), kaj la redaktista grupo decidis, ke oni sendu ĝin ankaŭ al la socialismaj landoj. Malgraŭ tio, el la socialismaj landoj oni ne povis aboni la sekvantajn numerojn, ĉar ili havis transpagajn problemojn. Kelkaj numeroj el la unuaj jarkolektoj do ne aperis. Mi nun listigas la aperintajn kajerojn, por ke ĉiuj sciu pri la ekzistantaj numeroj, kaj pro tio, ke preseraro ŝteliĝis en la numeradon de la unua jarkolekto.

– 1970 0 (Provnumero), l, 2 Jarkolekto 1 (La 2-a numero estas erare signita 1971/2) […]

– 1971 1 Jarkolekto 2

– 1972 1 Jarkolekto 3

– 1973 Speciala numero (artikolo de Istvin Szerdahelyi: La lerneja instruado de la Internacia Lingvo. Enkonduko en instrumetodon).

-1973/74 Varbnumero, 1,2,3 Jarkolekto 4

-1975 1,2,3 Jarkolekto 5

1976. 1, 2, 3, Speciala numero (pri Internacia Pedagoga Ekzameno de ILEI)

Ekde 1977 aperis tri kajeroj en ĉiu jaro ĝis 1987, en 1988 IPR fariĝis trimonata tevuo kun po 4 kajeroj jare. En la jaroj 1987 kaj 1994 duoblaj numeroj estis

IPR 96/493

— pàgina 4 del PDF —

eldonitaj, ĝis 1995 do aperis – inkluzive la Varbnumero el 1973 kaj du specialaj numeroj – 80 kajeroj.

IPR do estas la organo de ILEI, kiu estas ligo de esperantistaj instruistoj. Sekve la revuo celas ne nur la instruistojn instruantaj Esperanton, sed ĉiujn instruistojn, kiuj okupiĝas pri Esperanto – precipe kiuj instruas iun studobjekton per Esperanto. Ĝis la numero 77/3 la revuo aperis kun la surskribo «Eldonata de Internacia Ligo de Esperanto-Instruistoj «. Laŭ tio ni pensus, ke IPR estis la forumo nur de la instruistoj, instruantaj Esperanton, sed jam en la fruaj numeroj ni renkontiĝas kun artikoloj pri aliaj studobjektoj (70/0, 71/1), pri fakterminoj (75/1), pri muziko-terapio (76/3) ktp.

IPR helpas efektivigi la taskojn de ILEI: ĝi faciligas la kunlaboradon inter diverslandaj esperantistaj instruistoj por la praktiko de Esperanto (ekz.: per korespondaj rubrikoj); en la revizo oni povas pridiskuti diversajn pedagogiajn, metodologiajn kaj didaktikajn problemojn; la instruistoj povas konigi al la gekolegoj la fakajn rezultojn en. siaj lernejoj; IPR. raportas pri lernejofondaĵoj[…]; ĝi informas pri konferencoj, pri diversaj pedagogiaj aranĝoj; ĝi ebligas la korespondadon – per ĉio ĉi helpante la klopodon de ILEI por enkonduki Esperanton en – pli multajn – lernejojn.

ke Landoj kaj sekcioj | Albanio

Dank’ al prizorgo de f-ino Marija Beloŝeviĉ, sekretario de ILEI, grupo de junaj albanaj e-istoj denove sukcesis vojaĝi al Kroatio, entute kvin 16-18-jaraj junulinoj kaj ilia instruisto, Bardhyl Mezini. Ili pasigis ses tagojn en Zagrebo vizitante kune kun kroataj knabinoj plurajn kulturajn, historiajn kaj turismajn lokojn. Ili kune rigardis „Mazi en Gondolando”. La albanaj kaj kroataj lernantoj interamikiĝis kaj praktikis la internacian lingvon. fra ku Certe estonte ili ne nur korespondos sed ree , a la kuniĝos en Albanio aŭ en Kroatio. :

Laŭ la informoj de Bardhyl Mezini

Brazilo

Brazila Esperanto-Ligo de la jaro 1991 proponas bazan perkorespondan kurson, kies aŭtoro estas Prof. Eŭclides Geraldis de Carvalho, kiu ĝentile rajtigis BEL-on uzi ĝin. La kurso, kiu povas esti farita individue aŭ grupe, konsistas el 16 lecionoj kun ekzercoj. La gelernantoj ricevas 4 lecionojn, resendas la solvitajn ekzercojn al BEL kaj la monitoroj kontrolas la solvojn kaj

4 e IPR 96/4

resendas ilin al la gelernantoj, kune kun pliaj 4 lecionoj. La kontrolitajn ekzercojn akompanas: folio kun komentarioj; folio kun la ĝustaj solvoj de la ekzercoj; fald-folioj priskribantaj aspektojn de la E-movado, kiel ekz.: Kio estas E-o?; Kio estas BEL?, E-o en radio; Havu milionojn da amikoj en la tuta mondo; Mito kaj realeco (de Claude Piron, portugallingva traduko); Kie/ mi povas uzi E-on?, informoj pri Koresponda Servo Mondskala; Listo de revuoj kaj gazetoj aboneblaj ĉe BEL; BEL- kaj UEA-aliĝiloj; Listo de libroj disponeblaj en BEL- Libroservo, Informaj materialoj pri la baza perkoresponda kurso; folio kun orientigo por la solvo de la ekzercoj (laŭ akirita sperto, BEL donas kelkajn klarigojn pri punktoj ordinare malbone solvitaj de multaj lernantoj).

Ĝis la fino de la pasinta jaro, matrikuliĝis 1389 gelernantoj, nome: 13 en la jaro 1991; 572 en 1992; 146 en 1993; 394 en 1994; kaj 265 en 1995. Ricevis atestilon ĝis nun: 52 gelernantoj en la jaro 1992; 59 en 1993; 68 en 1994 kaj 79 en 1995. Multaj el ili jam fariĝis membroj de BEL kaj de UEA, abonas revuojn, aĉetas librojn ĉe nia Libroservo kaj partoprenas naciajn kaj universalajn kongresojn. La kursaj laboroj estas plenumataj de unu kunordiganto kaj du monitoroj .

La plej bonaj sekvoj de la kurso en nia kontinenta lando estas ke ĝi atingas homojn, kiuj ne havas la eblecon viziti klasĉambron aŭ loĝas en loko, kie ne estas esperantaj instruistoj. Lastatempe multe kreskis la nombro de brazilaj urboj kun esperantistoj. BEL-estraro

CER — nova E-kurso en Internet Kultura Centro de Esperanto-Campinas (KCE) lanĉis en junio ”96 la perretan kurson CER – Curso de Esperanto pela Rede, por portugallingvanoj. Ĝi estas la kvina el la serio de E-kursoj, kiuj funkcias de kelkaj jaroj en Internet, nome: LS (en la angla), CGE (en la franca), KEK (en la germana) kaj MSK (en la ina). La kurso estas adapto el la franclingva CGE – Cours Gratuit d” Esperanto kreita el la kurso de Kebekia E-Societo. Same kiel la aliaj, ĝi estas senpaga kaj enhavas 10 lecionojn kun ekzercoj. Oni aliĝas per elektronika mesaĝo al la kunordiganto de la dezirata kurso. Kiel respondon la interesito ricevos la unuan, enkondukan lecionon, kune kun la adreso de sia persona korektanto. Tiu estas volontulo, kiu okupiĝas pri la ricevado kaj korektado de ekzercoj, kaj samtempe sendado de klarigoj kaj nova leciono, samkiel ordinara perpoŝta sistemo. […] Karakterizo nove prezentita de CER estas la aldono de eta teksto pri esperantismo kaj historia movado al la fino de ĉiu leciono. La tekstoj verkitaj de David Bianchini celas emfazi al la lernanto, ke E-o estas lingvo kun kultura kaj movada fonoj, kiuj garantiis ĝian pluekzistadon. En la fino de la kurso la respondeca teamo liveros al la lernanto ĉiujn informojn por uzi E-on en la reto kaj daŭrigi la lernadon kaj por uzi la plej taŭgajn E-programojn.

IPR 96/4 e 5

— pàgina 5 del PDF —

La leganto povas imagi, kiel malfacilas instrui per tute gramatika kurso, sen

bildoj, sen parolaj ekzemploj kaj eĉ sen supersignoj! Ĝi tamen atingas sian

publikon, kiu malverŝajne okupiĝus pri tuja lernado de la lingvo se tiu ebleco

ne ekzistus en la reto. Multaj el la nunaj korektantoj estis iam lernantoj de la

kursoj. […]

La kunordiganto de CER estas d-ro Josĉ J. Lunazzi (de KCE kaj Universitato

de Campinas), kiu ricevas aliĝojn tra la adreso: kultura(Qluring.unicamp.br.

Pliaj informoj en: http://www.aleph.com.br/kce.

Poŝtadreso: KCE, Caixa Postal 1097-BR-13001-970 -Campinas, SP – Brazilo Informis: Atilio Orellana Rojas

Finnlando Fine de junio ”96 en Finnlando okazis Nordlingua, kongreso por skandinaviaj lingvoinstruistoj. Nia finna sekciestro, s-ino Raita Pyhild preparis E-ekspozicion por la kongreso. En tiu laboro ŝi ricevis helpon de Renĉe Triolle kaj de svisaj, norvegaj, germanaj, italaj, brazilaj, usonaj, svedaj kaj danaj ILEI-anoj. Sia celo estis montri, ke E-o havas propran kulturon kaj la internaciismo kaj multlingveco estas io alia ol posedo de la angla lingvo. El la 450 kongresanoj haltis ĉe la stando ĉ. 60-70 personoj. Ŝi donis al ili nacilingvajn informmaterialojn kaj kune kun tri helpantoj interparolis kun la interesiĝantoj. Krome, s-ro Ahomiki prelegis angle pri Esperanto. S-ino Pyhili opinias, ke nia movado bezonas personojn, kiuj havas meritojn kaj aŭtoritaton ankaŭ en aliaj terenoj. Tiuj personoj helpos nin eniri en neesperantistajn terenojn, kiel ekzemple Nordlingua.

Laŭ la informoj de Raita Pyhalŭ

Germanio

13-a Printempa Semajno Internacia — 3-a Printempa Lernejo Internacia 28 marto — 4 aprilo 1997, DUDERSTADT, Harc-Montaro

La Printempa Semajno Internacia estas granda internacia renkontiĝo por la tuta familio. Ĝia celas kontentigi samtempe plenkreskulojn, junulojn kaj infanojn. La Printempa Lernejo Internacia estas speciala aranĝo por gejunuloj inter 10 kaj 16 jaroj, kiuj almenaŭ iomete parolas la internacian lingvon. Oni aranĝos kursojn ankaŭ por komencantoj.

Kelkaj tradiciaj programeroj: diskutgrupoj, prelegoj, kursoj (pri ludoj, dancoj, kantoj ktp.), lingvokursoj por ĉiu aĝo, nacilingvaj kursetoj, artaj manlaboroj, ekskursoj, kineja horo, vespera kultura programo, vespera trinkejo.

Duderstadt estas bela mezepoka urbeto kun 23000 enloĝantoj, pli ol 500 antikvaj trabfakaj domoj meze de Germanio. La loĝado kaj programo okazos en Jugendgistehaus Duderstadt. La partoprenkotizoj varias inter 0 kaj 440 DEM.

Duderstadt

6 e IPR 96/4

Aliĝoj kaj pli detalaj informoj, ekzemple pri rabatoj kaj krompagoj: Germana Esperanto-Asocio, Wolfgang Bohr, Johannes-Kirschweng-Str. 11, DE-53474 Bad Neuenabr – Abrweiler. Telefono: 749-(0)2641-4885. Telefakso: 49-(0)2641-9786-66 (oficeja) koko

La eldonejo ILTIS serĉas kelkajn antaŭmilitajn numerojn de lmternacia

Pedagogia Revuo, krome ĝi serĉas la numerojn 90/1,2 kaj 91/1. Kiu povus

liveri ilin? Adreso: IL T7S-Eldonejo, Postfach 600130, DE-66067 Saarbriŭicken, Germanio Tel. kaj fakso: (0681) 81 67 13

Hungario

Nova sekciestro

Post la demisio de la ĝisnuna sekciestro, la 19-an de oktobro ’96 la asembleo de la Hungara ILEI-Sekcio elektis novan estron. Li estas Jozsef Nemeth, redaktoro de nia revuo. Dankon al Marta Kovacs pro la ĝisnuna sekciestra laboro.

Internacia koresponda lingvokurso

Se vi havas malmulte da tempo, se vi ne povas viziti lingvokurson, se vi mem volas difini vian rapidecon en la lernado, partoprenu LA INTERNACIAN KORESPONDAN LINGVOKURSON de progresantoj. La partoprenkotizo diferencas laŭ la jara nacia enspezo. Ekzemple por nederlandanoj ĝi kostas 150 guldenojn, por hungaroj 40 guldenojn, por pakistananoj 12 guldenojn, por brazilanoj 36 guldenojn aŭ egalvalorojn. Se vi ne povas transpagi, aŭ pagi, tamen vi ŝatus perfektigi vian lingvoscion, skribu al ni kaj ni klopodos trovi solvon por vi. La kotizo estas pagenda post la ricevo de la unua taskfolio al la konto ĉe UEA aŭ al la Hungara Nacia Banko.

Pliaj informoj ĉe Hungaria Esperanto-Asocio HU-1386 Budapeŝto Pf 193

Italio

Korespondu kun italaj lernejanoj

La infanoj de kelkaj klasoj en lernejoj apud la centr-itala urbo Aquila lernas E- on kaj volonte korespondus kun eksterlandaj lernejanoj (inter 9 kaj 11 jaroj). Sendu viajn korespondproponojn al Padre Quirino Salomone, Centro Celestimiano, Piazza Collemaggio, Santa Maria di Collemaggio, IT-67100 L’Aquila talujo. Li pludisdonos la korespondaĵojn laŭ la aĝo kaj la deziro al la italaj lernejanoj. Eblas ankaŭ tut-klasa korespondado.

Kroatio

Pluraj e-istoj kun belaj sentoj rememoras iamajn somerlernejojn en kroata Ĉemara urbo Primoŝten. Instiganta je tio, Kroata Esperantista Unuiĝo ĉi-jare okazigis la somerlernejon, sed pli norde, en Pula. Fakte estis organizita ankaŭ „kontinenta en Zagrebo. La somerlernejon partoprenis e-istoj el Kroatio kaj Italio. Dum la semajno, krom perfektiga kurso, funkciis laborgrupoj: muzika

IPR 96/4 e7

— pàgina 6 del PDF —

kaj drama. Dank” al la pozitivaj spertoj, KEU jam nun planas okazigi la

somerlernejon venontjare. Ĉiuj interesuloj povas jam nun aliĝi letere ĉe la

kroata ILEI-sekciestro aŭ rete ĉe la sekretario de ILEI (vd. la kovrilpaĝojn). Marija Beloŝeviĉ

Kubo

Grupo de prizonuloj en Kubo ekinteresiĝis pri la IL. La ideo venis de la Ministerio de la Interno kaj la taskon tuj alprenis entuziasma teamo de Habano del Este. Nuntempe ĉ. dudek malliberulojn instruas s-ino Justa Piĥera, kiu sukcese vivtenas la scivolemon de tiuj personoj. Ilia unua instruistino estis Alicia Romay, kiu pro labormotivoj devis rezigni pri tiu ĉi pionira laboro. Ŝi starigis kontakton kun la loka kulturdomo kaj de tiam ĉiumonate oni organizas tie esperantlingvajn vesperojn. Laŭ La Noktuo 1/96

Nederlando La 11-an de februaro la jarkunveno de la Nederlanda Grupo de Geinstruistoj pri Esperanto (NGGE) malfondis la unuiĝon kaj decidis daŭrigi la agadon kiel fakgrupo de Esperanto Nederland. La 16-an de marto la fakgrupo unuafoje kunvenis. Ĝi elektis la nomon «Fakgrupo NGGE» kaj decidis, ke trikapa estraro gvidos la fakan sekcion. Du membroj de la antaŭa unuiĝo pretis plu funkcii, unu membro estas ankoraŭ serĉata. Sekretario/kasisto restos Hans ten Hagen. a kunveno akceptis «Interkonsento»-n kun la estraro de Esperanto Nederland aj priparolis la modelon de la sekcia regularo, kiun ĝi aprobis. Ankaŭ la buĝeton por 1996 la membroj akceptis. Ampleksan diskutadon elvokis la proponita agadplano de la fakgrupo. Ĝi emhavas i.a. la kolektadon de ĉiuj donitaĵoj koncerne la instruadon de Esperanto en Nederlando. La fakgrupo dissendos enketilojn al ĉiuj personoj pri kiuj ĝi scias, ke tiuj instruas aŭ pretas instrui. Ĝi invitos ĉiujn lokajn sekciojn kaj grupojn informi ĝin pri okazantaj kaj/aŭ okazontaj kursoj. Ĝi transdonos al la Instrua Servo la nomojn de instruantoj kiuj pretas korekti hejmtaskojn de lernantoj kiuj partoprenas skriban kurson. Ĝi daŭrigas la organizadon de studotagoj kaj aliaj por-instruistaj studkunvenoj. Ĝi klopodos instigi komencintojn kaj progresintojn daŭrigi la studadon kaj celas varbi novajn instruontojn. La bulteno NGGE Sciigas daŭre aperados. Ĝi enhavos plejparte artikolojn pri instrumetodoj kaj studiloj. Hans ten Hagen (laŭ la revuo FEN-X, 4-1996)

Norvegio

The 2″“ European Education for Peace Congress Lillehammer, 26-30.07.96 Educating for human rights

Mi partoprenis la kongreson de la organizaĵo Teachers for Peace en

Lillehammer kiel reprezentanto de Norvega Esperantista Ligo. Tio estis eŭropa

kongreso. Partoprenis ĉirkaŭe 400 personoj, kelkaj eĉ el Afriko.

Mi estis kolektinta grandan stokon da informoj kaj historiajn eseojn pri la

evoluo de la Esperanta politiko, ekde la prezento de E-o en La Ligo de la

8 e IPR 96/4

Nacioj en Ĝenevo en 1922, kiam la franca ministro pri instruado malpermesis la instruadon de E-o en francaj lernejoj, kaj kiam la franca delegito en Ĝenevo sukcesis prokrasti la intertraktadon pri E-o kaj fine nuligi ĝin, spite al la konsilo de la faka Internacia Konferenco por Instruado de Esperanto en Lernejoj.

En la kongreso en Lillehammer, kies kongresa lingvo kompreneble estis la angla, kunvenis nur homoj kun universitata eduko. Ili ja ĉiuj parolis la anglan lingvon, tamen ne ĉiuj flue. Sed la ideo ke la angla lingvo estus diskriminacianta aliajn lingvojn kompreneble ne ekzistis en iliaj kapoj. La ideo

“ke artefarita lingvo povus kontribui ion gravan al la monda kulturo estis

infaneca lud-ideo; kaj tuŝi la pozicion de la angla lingvo estas kvazaŭ sakrilegio.

Krom la ĉefaj prelegoj de elstaruloj el la eŭropa aro da batalantoj por paca politiko kaj novaj procedoj por tiu politiko (procedoj estis la prelegoj kiujn aŭskultis nur la samopinianoj en la kongresejo), la kongreso ofertis al la partoprenantoj 75 programojn por laborgrupoj dividitaj inter la 400-a anaro. Mi pretigis du kaj duonhoran seminarion pri lingva diskriminacio kaj faris demonstracion de rekta instruado de E-o. Ĉeestis nur ses aŭskultantoj, sed tia estis la situacio de la plej granda nombro de la seminarioj kaj laborgrupoj, kiujn vizitis inter dek kaj tridek kongresanoj, kaj kelkaj el la grupoj nuliĝis pro manko de intereso. :

Mi almenaŭ havis la etan sukceson varbi du personojn por la E-movado. Ili estas du finnoj el Helsinki. Unu diris ke li multe ŝatas tiun rektan prezentadon, kiun mi faris je nova lingvo. La alia estas lingve multescianta instruistino. Ŝi tuj kaptis la sencon kaj esencon de E-o, kaj petis min letere sendi necesajn informojn por plua studado, kion mi jam faris.

Krom la esperantigo de la du finnoj mia vizito al Lillehammer estis tute senvalora. Sed la antaŭa laboro kolekti materialon ne estis senvalora, ĉar nun mi havas materialon en mia ring-koverto kuŝanta preta por eblaj poste pli „ valoraj renkontoj kun pli bona reprezentado de la Esperantista Ligo. Estas ja tute stulta afero sendi unu solan personon al tia grava evento, kie li sentas sin perdita en la ejo de la leono mem. Mi do estis la sola reprezentanto, kiun la tuta

eŭropa E-movado sendis al eŭropa kongreso pri homaj rajtoj. Aspekte je tiu ĉi okazaĵo tiu movado tenis sin ene en sia ludejo kiel iu Dornrozinjo ne

partoprenante en la komuna vivo de la eŭropa ide-batalo. Odd Tangerud

Svislando

Pri la ĝenerala asembleo de Svisa ILEI sekcio 7.9.1996 Cully/Lausanne eestis 5 el 17 membroj. La prezidanto ricevis informojn de la sekretario de

ILEI en Zagrebo pri kunsido en Ĝenevo de la Internacia Buroo pri Edukado,

fako de UNESCO, kie ILEI rajtas kunlabori. Ĉar ILEI ne povas pagi

vojaĝkostojn, ĝi deziras, ke svisoj klopodu transpreni tiun taskon. Post diskuto

IPR 96/499

— pàgina 7 del PDF —

oni decidis, ke la aranĝon partoprenos Claude Gacond, Alain Favre kaj Mireille Grosjean.

Claude Gacond kaj Mireille Grosjean, kiuj parte ĉeestis la julian seminarion ĉe KCE pri ekzamenoj en Svislando raportis pri la diskutoj kaj pri la efika kunlaboro kun KCE-anoj kaj SES-anoj.

Instruiloj de Claude Gacond. Ili taŭgas por grupo de 12 lernantoj. Portilo malmuntebla kaj A3-formataj kajeroj trovas lokon en iu normala ujo: la instruisto povas facile iri al kursejo kaj uzi ilin. Dum 1997 C. Gacond prezentos kaj la metodon kaj la ilojn dum renkontiĝoj ĉe KCE en La Chaux-de-Fonds. La kajeroj kaj la portilo aĉeteblos, kune kun klarigoj precizaj por la instruisto. Konstato: renkontiĝo kaj diskuto pri la rolo kaj la agado de SES mankas. Ili okazos en 1997 dum seminario pri la instruiloj de C. Gacond en KCE.

JOHANN HEINRICH PESTALOZZI,

svisa pedagogo kaj verkisto, naskiĝis antaŭ 250 jaroj.. Pri lia vivo. Li naskiĝas en 1746 en Zŭrich, en samnoma svisa kantono ZH, kaj tie studas ĝis la fino de liceo. Li legas verkojn de Jean-Jacques Rousseau kaj de aliaj filozofoj. Li unue Koraj gii terkultivisto en Neuhof (kantono Aargau = AG). Pro komercaj malfacilaĵoj li komencas verki. En 1781 aperas la unua parto de «Lienhard und Gertrud’. En 1799 regas milito en Svislando pro la invado de Napolĉon. Milito, bataloj, mortintoj… subite troviĝas multaj orfoj: en Stans (kantono Niedwalden = NW) BN va UJ : Pestalozzi akceptas 80 el ili kaj flegas, nutras kaj instruas ilin sola. De 1799 ĝis 1804 li loĝas kaj instruas en Burgdorf/Berthoud (kantono Bern = BE). Poste li malfermas lernejon en Yverdon en francparola parto de Svislando (kantono Vaud – VD). (Tiu urbo troviĝas tiam sub la okupado de Bern). Tie li laboradas, aplikas siajn teoriojn kaj instruas al malriĉaj infanoj de 1804 al 1825. Paralele estas tie lertigado de instruistoj. En 1827 li mortas en Brugg (AG); lia tombejo troviĝas en Birr (AG).[…]

10 e IPR 96/4

Pri lia agado. Oni rimarkas, ke li vivis kaj en germanparola parto de Svislando (Alemanio) kaj en francparola parto (Romandio). Li estis alemana kaj verkis en la germana lingvo. Evidente liaj verkoj tradukiĝis al multaj aliaj lingvoj. En Yverdon venis al li alemanaj infanoj, kiuj sekvis la kursojn en la franca kaj inverse romandaj infanoj povis lerni la germanan lingvon; do Pestalozzi jam organizis dulingvan lernejon. La lingvoj estis laŭ li iloj, ne instrufakoj. Hodiaŭ en Svislando oni planadas “tiajn lernejojn, sed penas pro administraj malfacilaĵoj… Kun Pestalozzi la infanoj devis studi, fari dommastrumajn taskojn kaj labori en la kampoj por lerni terkulturadon. A.S. Neill en Summerhill agis iom same. Pestalozzi enkondukis ŝpinadon, Gandhi same. Pestalozzi volis, ke liaj lernantoj faru gimnastikon, novaĵo tiutempe, same kiel desegnado, manlaboro, kantado, kaj studado de geografio, historio, fremdaj lingvoj kaj matematiko. Estis konstanta fluo inter la observado de la infanoj kaj adaptado de la metodo; la Pestalozzi-metodo neniam estis priskribita de li mem, li konigis nur bazajn principojn. Oni ne forgesu, ke ĝis tiam la instruado estis ĉefe tasko de religiuloj, ke ĝi konsistis grandparte el memorigado, iom da legado kaj skribado, kaj estis tradicia, religia, ege formala. Malmulte da infanoj ricevis instruon, kaj ĉefe riĉuloj, tute elitisme. La tiutempa ideo estis, ke klerigado povus endanĝerigi la ŝtaton…

En Stans li akceptis katolikajn infanojn kaj instruis ilin pri ilia religio estante mem protestantulo. Tiu toleremo impresis multajn samtempanojn.

Pri liaj fundamentaj ideoj pedagogiaj. Pestalozzi agadis ĉefe kun orfoj, malriĉuloj, almozpetantoj, do malfavorigitaj infanoj. Jam tio estas eksterordinaraĵo! Laŭ li, oni devas eduki ne nur la kapon, sed ankaŭ la koron kaj la manojn. Do tuteca integrita pedagogio estas la bona vojo, laŭ la ritmo de la infano, sen iu premo, taksado aŭ juĝo. Gravas, ke la kuraĝo kaj ĝojo de la infano regu dum la lernado. La komenco de la instruado estas la rilatoj inter la

– patrino kaj la infano, tiu momento de la infanvivo plej gravas; Pestalozzi verkis

«Manlibro de la patrinoj» kaj «Kiel Gertrud instruas siajn infanojn». (Vidu same la verkojn de Bruno Bettelheim). Tiu sfero estas la unua por la homo, post interna sfero, en kiu la homo rilatas al Dio. Ĉirkaŭ la patrina-familia sfero («hejmo») estas la profesia medio, la socia tavolo, la socio entute kaj finfine la patrujo. Konkrete la instruisto devas prezenti aĵojn, tiel ke la infano povu vidi, preni, teni ilin kaj malkovri iliajn ecojn. Formoj, nombroj kaj preciza parolado, priskribo, estas la ĉefaj taskoj. Skribado venas post aŭdo kaj kompreno, post enkapa kalkulado, se temas pri ciferoj. Plie gvidado al memstarkapablo, al aŭtonomeco endas. La infano mem staras je la mezo de la pedagogio.

Persona noto. En 1995 mi aŭskultis prelegon de japana majstro pri «origami»

(paperfaldado). Li menciis du skolojn, unu en Eŭropo kaj unu en Japanio. Laŭ tiu japano fama majstro de la eŭropa skolo estis J. H. Pestalozzi!

Nuntempa agado. En Trogen (Kantono Appenzell-Ausserrhoden – AR) malfermiĝis en 1946 orfejo por akcepti infanojn sen gepatroj post la dua

IPR 96/4 e 11

— pàgina 8 del PDF —

mondmilito. Tiu vilaĝo el 26 domoj ricevis la nomon de tiu altranga pedagogo Pestalozzi. Kelkaj domoj estas internaciaj, aliaj akceptas unu kulturon: en la tibeta domo loĝas tibetaj infanoj, tibeta paro edukas ilin en tibeta lingvo, ili manĝas tibete kaj vivas laŭ sia kulturo. En alia domo regas libana kulturo, en alia bosnia, ktp. Certe ĉiuj lernas la germanan, ĉar ĝi estas la loka lingvo. La instruistoj de tiu «vilaĝo Pestalozzi» faras konstante esplorojn kaj arigas spertojn pri interkultura edukado. En Zŭrich estas «Pestalozzianum», grava pedagogia esplorcentro. Multaj aliaj institucioj en Svislando kaj en la mondo portas lian nomon kaj klopodas labori laŭ liaj ideoj. Kelkaj citaĵoj. De samtempano: «Pestalozzi reprenas ĉiujn demandojn ĉe ilia origino, studas la funkciadon de la naturo kaj ne la sistemojn inventitajn de homoj. Li klopodas kunigi koron, animon kaj spiriton.» De Pestalozzi. “Eksciti la atenton de la infano, ekzerci lian ĵuĝkapablon, altigi lian koron al noblaj sentimentoj, jen laŭ mi la esencaj celoj de la edukado.» «Mi mem vivis kiel almozpetanto por instrui al almozpetantoj kiel vivi kiel homoj… La nura vojo al pli evoluigita kaj demokrata socio estas edukado: Homo fariĝas homo nur tra edukado». Konkludo. Ege modernaj estas la pensoj de Pestalozzi! Jam dum lia vivo multaj kleruloj eksciis pri li kaj vizitis lin en Yverdon. Daŭre liaj teorioj estas studataj tra la tuta mondo fare de ontaj instruistoj. En Romandio – kaj eble en aliaj landoj same – oni povus, de repreni tiujn principojn subokulen kaj organizi la instruadon pli efike kaj / aj; respekto de la tuteco de la infano. En tiu parto de Svislando, francparola, fakte li eble estas malpli konata ol en la aliaj partoj de la mondo», La svisoj konas lian emon helpi al malriĉuloj, sed lia pedagogia verko estas iom forgesata, bedaŭrinde! Fontoj: «Qui ĉtes-vous, Monsieur Pestalozzr?“ Jacqueline Cornaz-Besson, eldonejo La Thielle, Yverdon, CH, 1987 kaj «La Suisse, de la formatin des Alpes a la quĉte du futur’ eldonejo Ex Libris, CH, 1975.

Mireille Grosjean, instruistino

pf9, CH-2416 Les Brenets, Svislando

Katarina Bodndrova SURVOJE AL CSEH-INSTRUISTECO

aŭ el Slovakio al Brazilo

Fininte B-seminarion, prepariĝante al C-seminario kaj al diplomiĝo pri Csehmetoda instruado, komence de ĉi-jaro mi ekis grandan vojaĝon. La „konkerota” lando estis Brazilo, la celita „konkeraĵo”: instru- kaj prelegspertoj.

Post pli ol duonjaro da preparoj mi atingis la sudamerikan kontinenton la 23- an de februaro 1996. La E-aktivuloj de nord-orienta Brazilo atendis min kun preta itinero kaj programdivido.

Fortaleza kaj Federacia Universitato de Cear4 fariĝis mia unua labor-tereno. Tie mi prelegis pri E-o kaj pri lingvaj problemoj, parolis en la studenta radio-

12 e IPR 96/4

7.

elsendo, diskutis kun la partoprenantoj de E-kurso, kiuj promesplene disvolvadas sian agadon. Akompanante mian nelacigeblan gastiganton d-ron

Wandemberg R. Morais al kelkaj (jes, estas pliaj) de li gvidataj E-kursoj en la periferiaj partoj de Fortaleza, okazis mia unua Cseh-leciono.

Post mallonga vizito de Mata/ jen la ebleco gvidi tutsemajnan Cseh-metodan kurson en Joĝo Pessoa. La lokaj E-aktivuloj bone eluzis mian „ekzotikecon” por akiri intervjuojn ĉe ĵurnaloj: O Norte, A Uniao kaj Correio da Paraiba. Al ĝenerala publiko mi prelegis pri Slovakio kaj interesa estis la renkontiĝo kun lokaj verduloj. Kompreneble, kio ajn estis la temo, kiun mi pritraktis, mi uzis ĉiam E-on kaj mia publiko mem turnadis la parolon al E-o, demandante pri mia vojaĝo kaj pri la lingvo, de mi uzata.

Al studentoj de Stata kaj Federacia Universitatoj de Paraiba en Campipda Rande mi parolis pri la naturprotektado en Slovakio kaj pri la lando mem kaj enkadre de la temo „Interlingvistiko kaj planlingvoj” ankaŭ pri E-o. La ĵurnaloj Diario da Borborema kaj Jornal da Paraiba aperigis pri mia vizito artikolojn, kelkaj scivolaj studentoj venis eĉ al la renkontiĝo en la loka E-klubo. Mi konfesas, ke kun ili mi iom aligatoris, sed post kiam miaj vizitantoj spertis la glatan funkciadon de E-o inter mi kaj la klubanoj, ĉe la adiaŭo subite aŭdiĝis: „Mi lernos E-on.” „Ankaŭ mi.” „Ankaŭ mi.” … Post la leĝera parolado kun reprezentantoj de Verda Partio, kaj min kaj miajn akompanantojn ŝvitigis la neatendite granda kaj interesiĝema publiko en urbeto Pocinhos, kie mi prelegis.

Unu el miaj planoj por Brazilo estis la uzado de filmo Mazi en Gondolando.

Mi scivolis pri la reago de ĝiaj spektantoj kaj provis kolekti spertojn pri la uzo de ĉi-nova instruhelpilo. La plenkreska lernantaro en Joŝo Pessoa kun atento kaj ĝuo akceptis la kelkminutajn Mazi-lecionojn, kiujn mi ĉiutage enmetis en mian instruadon. Infanajn eksperiment-subjektojn mi ricevis en Campina Grande. Ili, mi kaj Mazi pasigis agrablajn du horojn en la kunvenejo de la loka spiritisma grupo. Ni kantis, desegnis, ludis. La roluloj de la vidbendo evidente plaĉis al la etuloj. La studentoj ĉe Stata Universitato de Pernambuko kaj ĉe Katolika Universitato estis mia aŭskultantaro en Recife Pri E-movado mi parolis en Spiritisma Federacio. La studentoj de Fakultato por Instruistoj en urbo Mazare da Mata lernas po-vespere. Ilin mi vizitis kun prelegoj du fojojn. Ĝeneralan publikon celis miaj prelegoj en Caruaru kaj en Cabo. En ĉi-lasta mi krome gastis ĉe s-ino Vera Rocha kaj ŝiaj 3 ĝis 7-jaraj E-lernantoj. La proksimume 15-opo de infanoj akceptis min kun neforgeseble ĉarma programeto.

En Maceiŭ mi gvidis 2 nemultnombrajn kursojn. Mazi ankaŭ tie bone akceptiĝis. Same en la kristana infanhejmo, loka spiritisma grupo kaj Bazlemejo A. Einstein. En Stata Universitato de A/agoas mi neformale parolis kun kelkaj profesoroj pri la ebleco enkonduki E-on en la universitatan instru-

. Programon.

IPR 96/4 e 13

— pàgina 9 del PDF —

Bahia E-Asocio havas sian sidejon en Sa/vador. La tieaj aktivuloj aranĝis por mi intervjuon ĉe ĵurnalo A Tarde, prelegon por ĝenerala publiko kaj viziton de E-kursoj en la asocia domo mem kaj en spiritisma kunvenejo.

La E-lernantoj de Muritiba renkontiĝadis en la domo de mia gastiganto s-ro Manoel Borges dos Santos, kiun mi dum kelkaj tagoj anstataŭis en la instruado. Kun prelegoj mi vizitis la anojn de la loka Mesianisma komunumo kaj de Lions Club, la Spiritisman societon en urbo Cachoerra, la studentojn de Universitato de Ŝtato Bahia en Santo Antonio de Jesus, la Rotary Club-anojn en Cruz das Almas kaj la geknabojn en la loka bazlernejo.

Kelkajn tagojn mi pasigis ankaŭ en la ĉefurbo de Brazilo, en Brasilia. Tre interese estis viziti la apudan Sobrinho, en kies lernejo okazas ankaŭ E-instruado. Mi kunportis tien Mazi-n.

Bona Espero. Estis aparta sperto partopreni la vivon de ĉi-unika komunumo. La 6 semajnoj tie pasigitaj konvinkis min pri la granda laboro de gesinjoroj Grattapaglia kaj de ĉiuj, kiuj klopodas fari socian laboron pere de E.

Eblecon aktive partopreni la 32-an Brazilan Kongreson de E mi havis en Riberiŝo Preto. Ne nur ke ĝi estis mia unua fremdlanda nacia kongreso, ankaŭ la granda nombro de ĝiaj partoprenantoj (500) elstarigis al mi tiun ĉi eventon. Mi kontribuis al la kongresa programo per prelego pri la slovakia E-movado kaj pri miaj dum-volontuladaj spertoj, pri kiuj interesiĝis la BEJO-anoj.

Mia lasta haltejo estis 540 Paulo. La tiea Esperanta Klubo Zamenhof invitis min al lecionoj por siaj lernantoj kaj la aktivuloj afable elpis min ĝis mia forflugo la 18-an de julio.

Jen la fino de mia brazilumado, de mia unua ekster-eŭropa vojaĝo. Unuaj estis ankaŭ miaj spertoj pri prelegado. Unuan fojon mi instruis Cseh-metode kaj unuan fojon spertis, kiel gustas esti vojaĝanta E-instruisto.

Mia duonjara „aventuro” kulminis en diplomiĝo pri Cseh-metodo – baldaŭ post la reveno. Tamen, la spertoj kaj travivaĵoj dume kolektitaj influos certe ne nur mian profesian vivon.

Dankon al miaj brazilaj amikoj, kies gastamo kaj kunlaboro akompanis mian tutan vojaĝon kaj apartan dankon al Eduka Fondajo „Carson” pro la subvencio, sen kiu mia vojaĝo ne efektiviĝus.

Katarina Bodndrova, Hlavni 63, SK-07631 Streda n. Bodr., Slovakio

KONFERENCA REGULARO DE ILEI

Principoj 1. Konferenco de la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI- Konferenco) estas internacia manifestacio de la instruistaro de Esperanto. Gi

celas fortigi iliajn ligojn, evoluigi la instruadon de E-o kaj studi ties prob-

14 e IPR 96/4

lemojn. La oficiala lingvo de ILEI-Konferenco estas E-o kaj dum ĝi estas

pritraktataj temoj ligitaj al la teorio kaj praktiko de la instruado de E-o.

2. La Komitato de ILEI starigas la Konferencan Regularon, kiu servas kiel

kontrakto aŭ estas la bazo kaj konsista parto de eventuala aparta subskribita

kontrakto inter ILEI kaj la invitanta instanco en la konferenca lando.

3. Generale la Konferencon invitas ILEI-Sekcio aŭ loka E-organizo kaze de ne

ekzisto de Sekcio. La inviton akompanu utilaj informoj pri la Konferencaj ejoj

loĝlokoj, kostoj kaj subvencioj. Al la oficiala invito estu aldonita ekzemplero de ĉi tiu Regularo, subskribita de la invitanta instanco, por atesti, ke ĝi respektos ĝiajn regulojn, se la invito estos akceptita. :

4. La Estraro de ILEI informas la Komitaton pri la planoj por estontaj Kon-

ferencoj kaj konsultas ĝin pri la movad-politika dezirindeco okazigi ILEI-

Konferencon en difinita mondoparto aŭ lando.

a. Surbaze de invito, kiel priskribite en la art. 3, interkonsente kun la Estraro de ILEI kaj kun la koncerna Sekcio aŭ loka E-organizo, la Estrarano pri Konferencoj esploras surloke en la invitanta lando la proponitajn kondiĉojn kaj raportas al la Estraro, kiu decidas pri la loko, tempo kaj temo de la ILEI-Konferenco kaj difinas la bazajn trajtojn de la Konferenca programo.

b. La Estraro decidas principe minimume du jarojn antaŭe pri la okazigo de’ ILEI-Konferenco en difinita lando.

e. La Estraro aktive sekvas la preparlaborojn de ILEI-Konferencoj.

5. En kazo de invito laŭ art. 3, ILEI – kaj la invitanta instanco subskribas apartan kontrakton kun la konsidero de la lokaj cirkonstancoj ‘ pri la organizado de 3 la ILEI-Konferenco. Per aparta kontrakto inter ILEI kaj lokaj instancoj oni Teguligas ankaŭ diversajn aliajn aspektojn de la konferenca organizado plenu- Na de ~okuki Konferenca Estraro el minimume tri personoj elektota en la unua kunsido: konferencejo, loĝado, ekskursoj, ktp. Tiujn kontraktojn ellab kr nome de ILEI subskribas la Kasisto. ; TM I „ Konferencanoj devas fari nenion, kio kontraŭas la Konfe ŭ y ; rencan Regularon aŭ “malutilas al la ILEI-Konferenco kaj devas submetiĝi al la leĝoj de la lando, kie

; “okazas ILEI-Konferenco. La Estraro de ILEI havas la rajton rifuzi la aliĝon de

= persono, pri kiu ekzistas motivita suspekto, ke tiu malutilus al la reputacio de la ĝe “ILEI-Konferenco aŭ post interkonsiliĝo kun la lokaj organizantoj, ĉesigi la Ni „partoprenon de konferencano, kiu ne obeas ĉi tiun preskribon.

sale Ĉiu vendado de varoj en ILEI-Konferenco bezonas antaŭan aprobon de la “Estraro, kiu starigas la kondiĉojn. Skriba peto pri tia agado estu liverita al la Estrarano pri Konferencoj nepre antaŭ la 30-a de junio de la konferenca jaro.

Ela Estrarano pri Konferencoj rajtas haltigi ĉiun agadon koncerne ILEI- erencon, kiu ne konformas al ĉi tiu Regularo. En kazo de malkonsento, la

1“ instanco/ persono rajtas apelacii al la Estraro, kiu havas la finan

IPR 96/4 e 15

— pàgina 10 del PDF —

Administrado

9. Principe la ĉefa administrado kaj librotenado de ILEI-Konferenco estas prizorgata de la Kasisto de ILEI. Al tiu oni sendas la aliĝojn kaj mendilojn kaj principe ankaŭ ĉiujn pagojn.

10. La lokaj organizantoj havas la taskon regule informi la Estraranon pri

Konferencoj pri siaj laboroj kaj decidoj.

11. En la oficiala organo de ILEI, Internacia Pedagogia Revuo (IPR), aperas

aliĝilo en la numero aperanta fine de la antaŭkonferenca jaro kaj diversaj

informoj pri la Konferenco.

12. Neniu rajtas je senpaga aliĝo al ILEI-Konferenco.

13. Kalkulo de kotizoj laŭ kategorioj kaj periodoj:

a. La kotizo normale estas fiksita en nederlandaj guldenoj.

b. La bazan konferencan kotizon fiksas la Estraro de ILEI laŭ A kaj B- kategorioj laŭ UEA.

. Rabaton je 2096 ricevas la instruistoj de la Gimnazio, ĉiu junulo malpli ol 30 jara kaj handikapuloj.

„ Aliĝinto, kiu ne estas membro de ILEI por la koncerna jaro devas krompagi 2590 de la baza kotizo, escepte de tiuj, kiuj estas inkluzivitaj en kategorio 136.

„ ILEI-Estraranoj rajtas aliĝi kun rabato je 2599 de la baza kotizo.

„ La aliĝperiodoj estas: la unua ĝis la 31-a de marto, la dua ĝis la 30-a de junio kaj la 3-a ekde la 1-a de julio de la konferenca jaro.

f. En ĉiu nova aliĝperiodo al ĉiu. kotizo aldoniĝas 2099 de la samkategoria

kotizo en la unua periodo.

g. 5090 de la kotizo estas repagotaj se aliĝinto malanoncas sin pro valida kaŭzo

antaŭ la 15-a de junio de la konferenca jaro.

14. Por faciligi la partoprenon de homoj kun ekonomiaj malfacilaĵoj la Estraro

decidas pri subteno de Konferenca Kaso, kiun administras la Kasisto de ILEI.

15. En okazo de profito rezulte de ILEI-Konferenco la invitanta instanco

ricevas 1090.

16. En kazo de malprofito okaze de ILEI-Konferenco, ILEI plene respondecas

pri la likvido de ĉiuj ŝuldoj.

17. Ĉiuj dokumentoj rilataj al la ILEI-Konferenco estas propraĵo de ILEI kaj

devas esti senditaj al la adreso de la Sekretario de ILEI antaŭ la 1-a de februaro

de la post-konferenca jaro.

18. Por ĉiuj demandoj ne traktitaj en ĉi tiu Regularo validas la Statuto kaj In-

terna Regularo de ILEI. En kazo de dubo aŭ malkonsento aŭ de eksterordinaraj

cirkonstancoj ne antaŭviditaj en ĉi tiu Regularo decidas la Estraro de ILEI,

e

€»

Oo 2.

16 e IPR 96/4

31-A ILEI-KONFERENCO

27-a julio – 2-a de aŭgusto 1997 Konferencejo Avalon

(apud Geelong, Melbourne, Victoria, Aŭstralio ) o Granda salto suden La konferencejoj de ILEI fariĝas pli kuraĝaj. En 1994 ili unuafojis en Azio nun nur kvar jarojn poste, ili aŭdacas viziti la insulan kontinenton — Aŭstralio. Melburno naskiĝis en 1835 kaj en 1851 fariĝis la ĉefurbo de la nove fondita = ŝtato Viktorio. Pro la trovo de oro ĝi dum iom da tempo estis la plej granda kaj v urbo de Aŭstralio. Ĝi nur havas tri milionojn da loĝantoj, nur iomete 3 malpli ol Sidneo. La urbocentron karakterizas rektangulaj bulvardoj kaj A nomiĝas „la ora mejlo”. La brunakva rivero Yarra formas ĝian sudan limon, spronante ŝercojn pri ĝia fluado: subo-supre. La urbo havas multajn plaĝojn. arkindajn ekzemplojn de viktoria arkitekturo kaj ege multnacia loĝantaro, ciu influas pozitive la malkovreblajn kulinarajn spertojn. Tramoj malabundas tra la tuta angla-lingvio, sed Melburno liveras la escepton, kiu pruvas la regulon. Ĝi havas 750 — modernajn kaj historiajn, kies reto etendiĝas ĝis 20 km de la urbocentro, atingante vizitindajn natur-parkojn enlande de la urbo. “Viktoriaj vintroj kutimas esti mildaj (iom malpli varmaj ol adelajdaj), kun nur ;’

50-60 mm da pluvo averaĝe. Tamen, atentu rapidajn vetero-ŝanĝojn. — (smg)

SR

Konferencejo Avalon

Pri la konferencejo

= konferencejo situas en bela parko, ĉe la marbordo, okcidente de Port Phillip Bay

lo Haveno Filipo), proksimume 100 km-ojn for de Melburno kaj 20 km-ojn for de ONg. Ĝi apartenas al la internacie konata internulejo Geelong Grammar, kiu estos ‘ermata dum ILEI Konferenco. La granda urbo Gcelong estis tre grava haveno por

IPR 96/4 e 17

— pàgina 11 del PDF —

eksporti ŝafofelojn jam delonge antaŭ la evoluo de Melburno kaj ĝi nun donas hejmon al la lanomuzeo de Aŭstralio.

La konferencejo estas ankaŭ apud la montareto You Yangs (Ju Jangs) kaj malgranda, sed interesa, vizitinda sovaĝbestvartejo enhavanta kanguruojn, koalojn ktp.

AVALON estas alia nomo por GLASTONBURY, kampara urbo en okcidenta Anglio. En 1837 iu donis la nomon al farmtereno kelkajn kilometrojn for de Corio Bay (Koraja Golfo), proksimume unu horon per aŭto okcidente de Melburno. La fondinto de la bieno Avalon estis James Austin (Ĝejmz Ostin), 1810-96. En 1832 li venis Aŭstralien kun sia frato Thomas (Tomas), poste posedanto de Barwon Park (Barŭn Parko) proksimume 40 km-ojn nordoriente de Geelong. Unue ili loĝis ĉe parencoj en Tasmania (Tazmanio), kaj poste venis al la regiono apud Geelong. La historia farmdomo konstruita en 1880, kunligas dometon farita el loka ŝtono en 1842.

James Austin gajnis sian riĉaĵon per ŝafbredado kaj diversaj komercaj entreprenoj, reirinte al Glastonbury en 1854 kun sia edzino Rebecca Savage (Rebeka Saviĝ) kaj siaj infanoj. Tiam li plenumis longdaŭran revon aĉetante la ruinojn de Glastonbury Abbey (Abatejo de Glastonberi) kaj grandan parton de ties farmtereno, ĉio privata proprietaĵo de kiam la reĝo Henry VIII transprenis la monaĥejojn dum la 16-a jarcento.

Lastatempe Avalon mem estis speciala loko de trankvileco kaj resaniĝo dankc al la antaŭvido de Richard Austin (n. 1928), posteulo de James. En 1962 Richard kaj lia edzino, Jane McFarland vendis la restintan terenon, parton jam de la flughaveno Avalon. Ili donis la farmdomon al la Anglikana Frataro de Sankta Lawrence (Lorenc), fondita de Patro Gerard Tucker (Ĝerard Taka) en 1930. Li venis al Melburno en 1933, kaj la „frataro” baldaŭ fariĝis bonfara organizo. Avalon estis donacita kun peto ke ĝi estu uzata kiel „powerhouse of peace” (pacoforno). Eble ni, esperantistoj, ĉe ILEI- Konferenco povos plenumi tiun ĉi petegon! Jennifer Bishop

Datoj, adresoj, alvojaĝado kaj ekskursoj

La nomo de la Konferencejo: Avalon Conference Centre (480 Avalon Road, Lara, Victoria 3212, telefonnumero: 61 52 739251 kaj fakso 61 52 742152. Ĝia poŝta adreso: 50 Biddlecombe Avenue, Corio, Victoria 3214.

Atentu: la Universala Kongreso finiĝos la 26-an de julio kaj la ILEI- Konferenco komenciĝos la 27-an de julio, do, en la sekva tago. Tiel se vi ĉeestas la UK-on, vi devos tranokti plian nokton en Adelajdo proprakoste, se vi deziras iri aviadile al Melburno. Se vi intencas vojaĝi buse aŭ trajne al Melburno, vi povas dumnokte vojaĝi. Jen informoj pri trajnoj kaj busoj:

– busoj foriras de Adelajdo je la 21.00 kaj alvenas al Melburno je la 06.55,

– trajnoj forveturas je la 17.15 kaj alvenas je la 08.00.

La ir-revena busbileto kostas AUD 86,00 kaj la trajna AUD 100,00 (la horoj kaj kostoj estas hodiaŭaj kaj ĝis julio 1997 povus esti ia ŝanĝo). Partoprenantoj por kaj UK kaj la ILEI-Konferenco el aliaj kontinentoj povas konsideri flugadon al kaj de Melburno, por kiu pli larĝa oferto kaj rabatado troveblas.

Tuttaga aŭtobusa ekskurso okazos vendrede al la marbordo. Marde oni vizitos la Universitaton Monash kaj tie oni konatiĝos de pli proksime “kun la nun okazanta projekto EKPAROLI.

18 e IPR 96/4

Aliĝilo:

31-A ILEI-KONFERENCO

27-a julio — 2-a aŭgusto

Avalon Conference Centre, Victoria, Aŭstralio (apud Melburno)

Bonvolu sendi ĉi tiun aliĝilon al s-ro Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby, Svedio. Bonvolu plenskribi apartan aliĝilon por ĉiu persono.

Mi aliĝas al la Konferenco

p Pro limigita nombro de du- kaj unulitaj ĉambroj, ni ne povas garantii lokon en = tiuj por malfruaj aliĝantoj.

=t.Mi interesiĝus pri sesio de la UEA/ILEI ekzamenoj: elementa/meza Mi ee ras: loZI KrImor kJ Na uJ , s ka vooo medu oj e Lada k Ei4.. Mi krommendas tuttagan ekskurson laŭ la marbordo (aparte pagenda)

IPR 96/4 e 19

— pàgina 12 del PDF —

KOTizoj

Landa disdivido kongruas kun UEA-divi i

2 d ko -divido. La kotizoj estas fiksitaj KRŬRONEO dolaroj kaj nederlandaj guldenoj. Tiuj kiuj deraj pagi Fvonslr ir asisto en svedaj kronoj, bonvolu kontakti la kasiston. aka

Konferenca kotizo:

Kotizoj validaj ĉu imi ĝis 970630 ekde 970701 -a periodo 2-a periodo 3- Valuto NLG/ AUD em NL Aliĝkategorio A B A ĝi elo o viaj kimĝo ia de ILEI 42/30 35/25 50/36 42/30 59/42 49/35 ~ano 53/38 45/32 64/46 55/39 76/54 63/45

Junulo, handikapulo 33/24 28/ 20 40/29 33/24 48/34 39/ 28

Kotizoj por loĝado kaj manĝado:

Kvarlita ĉambro 423 NLG 300 AUD Trilita ĉambro 507 NLG 360 AUD Dulita ĉambro 592 NLG 420 AUD Unulita ĉambro 676 NLG 480AUD

La aliĝo fariĝas valida nur post kompleta pago.

Esceptojn por partoprenontoj ] j j el landoj kun tra ) i kun Bertil Andreasson (vidu la aliĝacreson) foj Ki gj uj

Bonvolu elekti la por vi plej taŭgan pagmanieron: » si ;. dolar ilek-a, indikante ILEI-konf. (Pĝk de UEA: 37 89 64) „POStgIrkonto n-ro 68 21 17 – 7, ILEI, S6 O | RORO, „ Sodra Rorum pl 455, S-242 94 c) per via banko al la sama adreso. Bv aldoni 10 koa ? Bv. NLG (50 SEK) por bankkostoj Pagante per Eŭroĉeko kaj al UEA per kredit-kartoj oni ne krifoeno. uko”

Aŭstraliaj aliĝontoj rajtas pagi sian kotizon al la kasisto de Melbourne

Esperanto Assoc. Inc., S-i L ; Victoria 3149. nc., S-ino Margaret Inglis, 4 Mayfield Drive, Mt. Waverley,

Vendado:

Ne forgesu la 7-an ĉapitron de nia nov, ;

a Konferenca Regularo: „Ĉiu vendado di ko ai ILEI-Konferenco bezonas antaŭan aprobon de la Estraro, kiu egas a se Iĉojn. Skriba peto pri tia agado estu liverita al la Estrarano pri

onterencoj nepre antaŭ la 30-a de junio de la konferenca jaro.”

20 e IPR 96/4 :

Kent Jones: Enkonduko de Esperanto en usonajn lernejojn

Dum la kuranta lernojaro 805 geknaboj en 13 ŝtatoj de Usono ricevis instruadon de salajrataj instruistoj en 25 elementaj lernejoj. (Esp-istoj instruis en kelkaj lernejoj, sed mi ne nombras ilin en tiu sumo.) La instruistoj jam havas profesiajn diplomojn pri instruado, sed estas novuloj al E-o. Kompreneble ilia E-instruado bezonas plibonigon. Tio ja iom okazas: 2 el ili jam studis ĉe la universitato San Francisco State, kaj eble 3 studos ĉi-somere.

La evoluigo de E-kursoj

Por iu lernejo la komenco okazas kiam instruisto ekvidas ion pri E-o. Tio gvidas al kontakto kun ELNA, kiu elsendas informilojn. Pasintjare la afero haltis tie ĉar sen bona kono de E-o, sen materialo, sen subtenado de ELNA, neniu instruisto kuraĝus komenci E-kurson. Ekde 1993 instruistoj kiuj petas informon ricevas personajn telefonvokojn. Ĉu ili ricevis kontentigan informon? Ĉu ili ŝatus ricevi senkostajn telefonlecionojn? Se ne nun, ĉu poste?….

La pertelefonaj lecionoj kutime daŭras 30 minutojn. Kvankam ili estas seriozaj, samtempe ili estas neformalaj kaj amikemaj. Komence ni trarigardas la numeralojn: 0-1000, la-1000a. Poste onojn, oblojn, adicion, subtrahon, dividon. Ni enmiksas simplajn frazojn, ekz. (Ĉu) du kaj tri estas (-is, -os) kvin. Ni mencias ke infanoj lernas la numeralojn bone per ĵetkuba ludado. Necesas zorgo ne fortimigi la instruistojn, ĉar usonanoj ĝenerale neniam sukcesas paroli alian lingvon ol la anglan.

La dua leciono estas paroliga afero. La poemaro LA A-BO-CO DE E-O montras la sonojn kaj ritmon de E-o. Ni po linie tralegas ĝin, kaj la komencanto-instruisto papagas post ni. Anglalingva traduko haveblas por ke li/ŝi facile sciu la signifon de ĉiu linio. Ni mencias ke ĉiu el la 28 poemoj temas pri aferoj interesaj por infanoj.

La tria leciono daŭrigas la paroligadon. Eble nun po dulinie. Poste ni trarigardas la poemaron rilate gramatikajn finaĵojn kaj vortkonstruon. Denove tralego de la 28 poemoj.

La kvara leciono denove enhavas tralegon de la poemaro. Specialaĵo estas noti la tabelvortojn en ĝi. Tio gvidas al ĝenerala klarigo de la 9 temoj kaj 5 vidpunktoj por ĉiu temo.

Por eviti enuiĝon pri la poemaro, la kvina leciono enkondukas la 3-lingvan ESPRIM-LIBRETO POR TURISTOJ. Proksimume nun ili ricevas nian artikoleton pri materialoj kaj teknikoj por instrui E-on en elementaj lernejoj.

IPR 96/4 e 21

— pàgina 13 del PDF —

La postaj lecionoj iras laŭ la unuopaj bezonoj de la komencantoj-instruistoj. Ni konsilas ke oni ne bezonas esti Akademiano por instrui al klasoj la gramatikon. Ili ĝuu la pluan lernadon kun la klaso. Foje ili komencas instrui E- on al la lernantoj post 10 tiaj lecionoj. Aliaj hezitas dum kelkaj monatoj. Ĉiuj ricevadas E-materialojn, ĉiuj scias ke lingva helpo tuj haveblas telefone. Notindas ke ELNA elspezas 2400 USD jare por tiom da telefonado.

Specoj de la E-kursoj

Duono estas en programoj por talentuloj. Tiaj programoj permesas al la instruistoj libervole elekti interesajn temojn. Ekzistas problemo kun tiaj programoj, ĉar la lernejo povas facile ŝpari monon per nuligado de ili.

La alia duono estas diversspecaj. Unu estas en Montessori-programo. Du estas en privataj lernejoj, kie finfine ĉiu lernanto ricevos E-instruadon. Du estas parto de supervida kurso pri multaj lingvoj. En unu lernejo la lernantoj propravole venas unufoje semajne por studi E-on dum lunĉhoro. Unu lernejo estas katolika. Unu klaso konsistas el mense handikapitaj geknaboj.

Komuna faktoro estas ke la instruistoj raportas ke la lernantoj ĝuas la E- periodojn.

Signifoj de la E-klasoj Edukaj

Nia celo NE estas krei Movadanojn. Ni bezonos 5-10 jarojn por precize taksi la helpon kiun donas E-o al la lernantoj. La lernantoj probable sentos facilecon pri la nacia lingvo kaj pri fremdaj lingvoj dum la tuta vivo. Estas nia espero ke lingvo-lerteco kontribuos al pli altaj edukaj atingaĵoj.

Politikaj

Kun la tempopaso, pli kaj pli da gvidantoj kaj civitanoj havos bonajn memorojn pri E-o. Ili insistos ke siaj infanoj lernu E-on. Neniu sukcesos mensogi al ili pri E-o.

Se la nombro de lernantoj nur magre kreskos, po 10 procente jare, duobligo okazos post ĉiu sepa jaro. Do, supozante ke estas nur 1000 en 1996, je 1095 estos: 2000 en la jaro 2003, 4000 en 2010, 8000 en 2017, 16000 en 2024, 32000 en 2031, 64000 en 2038, 128000 en 2045, 256000 en 2052, 512000 en 2059, 1024000 en 2066 ktp.

Tiom da kresko estu la simpla, difinita celo de la tuta E-movado. Ĉu tiom eblas? Jes!! En Usono la kresko estis de 718 lastjare ĝis 805 lernantoj nun. Kaj la oficialigo de instruado en Brazilo ĉijare jam aldonas al ni 140 lernantojn – pli ol 1090 !!

Kiel persvadi ke oni ekinstruu E-on? E-o estas plene analoga al la metra sistemo. Ili estas logikaj elpensaĵoj, sendependaj je iu ajn lando, kiuj simpligas interŝanĝojn de, respektive, pensoj kaj kvantoj. Sen la metra sistemo, 180 landoj kverelus. Ĉiu postulus la propran aron de arĥaikaj mezurunuoj, sed

22 e IPR 96/4

devus submetiĝi al la riĉaj kaj potencaj landoj. Sen E-o en ĝenerala uzo, la

a haoso nun ekzistas. lllencoj simple ne povas defendi la logikon, samtempe aprobi la metran sistemon kaj malaprobi Esperanton. Ni ne agu pardonpeteme, sed fieraj kiam ni proponos E-on por lernejoj. E-o ja estas BONA LINGVO, pli bona ol iu ajn lingvo el la 3000 kavernulaj lingvoj kiuj kripligas la komunikadon hodiaŭ. Kent Jones, Komisiito por Klerigo, ELNA, 5048 N. Marina Drive, D6, Chicago Il. 60640

ESPERANTO. PASPORTO AL LA TUTA MONDO

Jam dum kvin jaroj ELNA (la Usona nacia E-organizo, “Esperanto League for North America, Inc.) planis fari E-instrukurson por televido. Lastatempe la planado firmiĝis, la teksto estis verkita, reverkita, re-reverkita, lingve kontrolita kaj polurita; kaj ĉio nun pretas (krom financado) antaŭenigi la projekton.

Esperanto, Pasporto al la Tuta Mondo taŭgos por dissendado per eduka aŭ kabla televido, celas plenkreskulojn, inkluzive studentojn ĉe gimnazioj kaj universitatoj. Gi konsistas el 15 duonhoraj lecionoj, uzantaj la rektan metodon de lingva instruado tiel ke la samaj video-bendoj povas esti uzataj ie ajn en la mondo.

Ni celas ke la lecionoj havu ian „.«pretertempan econ… tiel ke ili povu

esti uzataj senŝanĝe dum multaj jaroj. Ni celas ke la lecionoj havu daŭran historion, kiu tenos la intereson de la studantoj. Kaj, ni celas ke la lecionoj estu amuzaj. ki

La ĉefaj rolantoj estas la ses anoj de Familio Bonvolo: Georgo, greka filozofo, Filiso, klasika baletistino, Roberto, profesia longdistanca kuristo, Jolando, hipodroma ĵokeo, Heleno, avangardskola skulptistino, kaj Donaldo, “adoleskaĝa sed genia britmoda juĝisto. La familianoj surportas nekutimajn kostumojn, kaj agas malordinare. Ili ja estas roluloj kiujn ni inventis, roluloj kun universala allogo. Tiel la kurso malfacile eksmodiĝos. PR, 1A

Familio Bonvolo tre interesiĝas pri internaciaj kulturaj rilatoj kaj dum la evoluo de la lecionoj spertas multajn kontaktojn – leterajn, telefonajn, hejmvizitajn, eksterlandvizitajn kaj eĉ pretersensajn – kun alilandanoj samnivele fantaziaspektaj kaj idiosinkrazie kondutaj. Post multaj amuzaj kuniĝoj kaj diskuniĝoj, la rolantoj tutĝoje rekuniĝas okaze de lastaleciona internacia kongreso.

IPR 96/4 e 23

— pàgina 14 del PDF —

Krom la uzo de la rekta metodo, la lecionaro estas strukturita sur kelkaj aliaj gravaj instrumetodoj, kiaj dialogaj subtitoloj, formulfrazoj, vorto-katalogoj, fotaĵoj, mapoj, desegnaĵoj, kaj komputorestigitaj lumefikoj. La video estos farita ciferece, por ke ĝi poste estu adaptebla al kodoromo kaj interagada instruado. Laborkajeroj en E-o kaj naciaj lingvoj akompanos la videobendojn.

Niaj kunlaborantoj jam produktis „reklam-videon” 15-minutan, kiu prezentas la projekton kaj celas faciligi la kolektadon de mono por nia aŭdaca projekto.

Ni invitas la kunlaboradon de diversnaciaj E-organizoj kaj/aŭ individuoj por la eventuala adapto de laborkajeroj por la kursaro en diversaj naciaj lingvoj. La celo estas ke ili mem. povu presigi la laborkajerojn kaj senpage kopii (aŭ ni kopios je kosto) la videobendojn por loka uzado en tiuj nacioj.

Ĉi tiu projekto estas vere internacia, kaj Familio Bonvolo esperas helpi krei e-istojn mondvaste.

Pri financado: ĉiu leciono kostos 20mil USD. Ni celas kolekti almenaŭ 80mil USD antaŭ printempo 1997. Tiam ni filmos la kvar unuajn lecionojn kaj dissendos la ekzemplerojn al ĉiuj, kiuj antaŭmendis ilin. Antaŭmendoj estas aĉeteblaj je prezo de 75 USD por la 4, aŭ je 250 USD por la 15 lecionoj. Tiam ni startigos novan kampanjon kolekti aldonan monsubtenon por filmi la sekvantajn lecionojn. Nia celo estas finprodukti la tuton ene de tri jaroj.

La mono kiun ni kolektos per antaŭmendoj certe multe helpos, tamen antaŭmendoj ne sufiĉos. Tial por plenfinanci la tutan projekton ni devas peti helpon de malavaraj mecenatoj, ĉu individuaj ĉu grupaj. Kaj tion ni kuraĝe, eĉ aŭdace, faras. Ni hastas certigi ke nek ELNA nek la esperantista kunlaborantaro ricevas monan profiton. Nia laboro estas tute volontula kaj senpaga. Nia ĉefa deziro estas doni al la movado profesinivelajn videobendajn instrumaterialojn.

Ciun demandon por informo sendu rekte al la produktanto, Lusi C. Harmon, ĉe ELNA, P.O. Box 1129, El Cerrito CA 94530 Usono.

Tel. [510] 653-0998. Fakso: [510] 653-1468. Reto: elna(Qnetcom.com.

Donacojn al la projekto vi povas sendi ankaŭ al VEA (konto nmvm-n), Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015-BJ Rotterdam, Nederlando.

Kecenzoj

Travel Talk: Interaktiva disko de Libra Multimedia,

Windsor, 1996. Esperanta prilaboro de Esperanto Teachers Association. Minimumaj bezonoj: KD-ROM legilo, 148 kb/sec, 386sx, 25 MHz, VGA, Windows 3.1 kun esperantaj litertipoj, sonkarto, mikrofono, muso, 4Mb RAM.

Jen supozeble la unua kompakt-disko kun la specifa celo instrui E-on. Kiel la antaŭa disko Detektivo en la nokto, ĝi aldonas Esperanton al ekzistanta nemovada disko. La celo de la serio ne povas esti instrui plenan fremdan lingvon,

24 e IPR 96/4

LZ

; i funkcias je la nivelo de tradicia frazlibro, kiel preparilo aŭ helpilo al vojaĝo D. en fremda lingvo. Ĝi proponas la lingvo-parojn angla-nederlanda kaj angla- Li Esperanta, do ĝi funkcias en kvar direktoj entute. La malferma ekrano proponas ĉion-klarigan enkondukon, vort-provizon, temojn (fakte frazojn) kaj dialogojn. En la vorta sekcio eblas elekti el 36 temoj kaj vidi averaĝe dudek vortojn pri ĉiu. Eblas elekti vorton, vidi ĝian tradukon kaj per kliko sur ĝi aŭdi ĝin prononcata. La lernanto povas registri sian propran elparolon kaj reaŭskulti ĝin, komparante ĝin kun la modelo. Testa funkcio elektas hazarde vorton en la cellingvo kaj la lernanto devas trovi la ĝustan tradukon en la konata lingvo por ricevi tondran aplaŭdon. Aŭto-hupilo avertas pri miselekto kaj la programo ntumas la progreson. Simile funkcias pri la frazoj, kiuj estas mallongaj kaj praktikaj. Frazoj (po 12-15) ekzistas por 1 temoj: ĝeneralaj esprimoj, orientiĝo, publika transporto, hoteloj, horoj kaj datoj, manĝoj kaj trinkaĵoj, butikumado, distraĵoj, poŝto kaj telefono, mono, konversacio kaj krizoj. Por tiuj samaj 12 temoj estas po du dialogetoj, ĉiu kun 4 ĝis 6 eroj. Tie eblas aŭdigi la 3 tutan dialogon, aŭ iun ajn el la eroj, kiom ofte kiom dezirata. Eblas nur aŭskulti | ĝi, sen alia helpo, aŭ kun aldono de sub-titoloj en la cel-lingvo, aŭ traduko. La = mem-registra ebleco funkcias ankaŭ por la dialogoj. Ciu stud-panelo havas agrablan koloran bildon, eblas navigi libere inter la funkcioj pere de grandaj j piktogramaj butonoj. Ur, Plantoj de E-o ĉe zorge elektitaj kaj prezentas bonan modelon, 1.a. Sally Phillips, Stephen Thomson kaj Roselyne Edwards. Konsilis Timothy Car, Malcolm Jones kaj Gert Bervelling. Tradukis Paŭlo Gubbins, kies aperinta lernolibro Kunvojaĝu, bone preparis lin trovi adekvatajn solvojn por i tre specifaj kaj ĉiutagaj fraz-formuloj. Idiomoj malmultas, do nur malofte oni ” devis klarigi pli ol traduki, ekz. To buy tickets on the door. Aĉeti biletojn tuj antaŭ la prezentaĵo. (Paranteze, mi dirus at the door, sed mi estas nur freneza nov-zelandano). Jukigis min nur ĉi-buso kaj Liverpolo (kvankam Liverpulo apenaŭ pli plaĉe aspektas) kaj la verŝajne brita prefero al bonvole povas… La anglaj frazoj elstarigas Oxford St, Marble Arch ktp, la nederlandaj Coolsingel ĝi. kaj AHOY, E-o devas kontentiĝi je Zamenhof strato! Lernantoj. de la angla devas pagi 26 pundojn por veturi al Bath, esperantistoj por la sama sumo atingas Budapeŝton! E; hi Em laŭdinda kaj pionira projekto konigi E-on pere de moderna kaj populara komunikilo. Stefan MacGill

Memorlibro omaĝe al Andreo Cseh edaktis Katalin Smideliusz. Sabatejo, Szombathely. 128 p. 1995.

Serĉante materialon okaze de la centjara naskiĝdatreveno de la fama pedagoga «pastro Andreo Cseh, Katalin Smideliusz trovis ĉe la Internacia Esperanto- «Instituto kie ŝi laboris, zorge enpakitan skatolon. Ĝi enhavis liajn plej karajn

IPR 96/4 e 25

— pàgina 15 del PDF —

personajn memorigilojn! Per ili (familiaj fotoj; poŝtkartoj al liaj gepatroj; poemoj, subskriboj, kaj fotoj de liaj kursanoj; kaj paĝoj el la unuaj versioj de lia fama rekta metodo) ŝi malkaŝas en ĉi tiu libreto ĝis nun ne konatajn erojn de lia privata vivo. Krome troviĝas artikoloj kaj bildoj de malnovaj E-periodaĵoj, inkluzive La Praktiko, kiun li redaktis dum 30 jaroj. Kaj ĉion ĉi la aŭtorino ligas per interesaj personaj komentoj.

La libreto dividiĝas en kvar periodojn: „Transilvanio, kie Cseh naskiĝis kaj pastriĝis; „Cie en Eŭropo”, kie li instruadis kaj entuziasmigis grandajn grupojn; „Nederlando, kie li loĝis 30 jarojn kaj fondis la Cseh-Instituton; kaj „Plua Vivo en Nia Memoro”, al kiu kontribuis kelkaj el liaj 600 diplomitaj Csehinstruistoj. Aparte interesa al E-instruantoj estas la sekcio „Kiel funkcias nun la fama metodo?”, kun raportoj de sep bone konataj E-istoj. Utilas ĉe la fino indekso pri personaj kaj geografiaj nomoj .

Kiel klarigas la aŭtorino, ĉi tiu libro ne celas anstataŭi detalan biografion, kiun verkos Ed Borsboom, laŭ komisio de pastro Cseh mem. Tamen, ĝi donas fascinan aliron al lia persona vivo. Ĉar d-rino Smideliusz havas la saman denaskan lingvon kiel Cseh (la hungaran), ŝi mem tradukis liajn personajn korespondaĵojn. Inter interesaj okazaĵoj oni povas legi pro kio decidis Cseh (kiu neniam antaŭe instruis,) gvidi sian unuan E-klason; kiu nomis lin „la gaja stelo”; kial oni forprenis lian rajton de pastra servo; kaj pri lia doloriga konflikto inter devo al siaj gepatroj kaj al la E-movado.

Eĉ se la leganto ne detale scias kia estas la rekta instrumetodo de Cseh, oni povas kapti ĝian esencon per tiaj citaĵoj kiaj „Mi ne faros kurson sed konversacion”; „Lingvon oni ensorbas kiel patrinan lakton”; „Ni ĉiam respondis ĥore, tiel li sukcesis ekparoligi eĉ la plej retiriĝemajn membrojn;” kaj „Eleganta, ĉarma parolo akompanis liajn movojn dum inter la lertaj fingroj elformiĝis etaj tablo kaj seĝo el papero. El la tuta ridetanta homo elradiis bona humoro tiel, ke la grupo ne deziris forlasi la ejon post la fino.”

Sed se oni ne komprenas tiajn aludojn kiaj „la trifoja neado” aŭ „forta, kuraĝa kaj eleganta”, aŭ „la fama ŝlosilo” aŭ „la matematiko AL= -N”, jen instigo legi aliloke pri la detaloj de tiu ĉi instrumetodo.

De ĉia vidpunkto ĉi tiu libro estas altkvalita: teme, lingve, historie, homame, eĉ aspekte; do, vere posedinda kaj leginda ĝi estas! Doroteo Holland, Usono

La Esplor-kreiva vojo: apliko de humanisma lingvo-instrua modelo. Versio en Esperanto de Oene Hoekstra. ‘ La originan 197-paĝan anglalingvan verkon ni recenzis en IPR 1991/4. Gia resumo nun aperis en E-o sur 24 grandformataj paĝoj. Diagramo komence de la verko ligas dek elementojn de la aliro, kaj tiuj estas mallonge klarigitaj. Ili estas esploremo, kreiveco, motivo por komuniki, afekcio (enplekto de

26 e IPR 96/4

emocioj), efikeco (plena eluzo de limigitaj lingvaj rimedoj), rapo mr a nivel-konforma informado kaj sendependiĝo, risko-prenado kaj memfido. Ni citu kelkajn frazojn el la rubriko Sendependiĝo: „La erco a iniciatoj de la lernantoj, kaj submetu sian instruadon al ilia lernado. Li Le senkondiĉe tenu sian instruplanon, sed reagu je spontaneaj kommen Se lernantoj ne kutimas iniciati, li stimulu ilin al la unua paŝo, ne klarigan = EL intencon. Tiel longe, kiel la docento restas en la fono kaj ne tro ba mi prezentas la korektan modelon aŭ solvon de problemo, li kreas Err = dubo. Tiel li provokas la lernantojn daŭrigi la serĉadon al la ĝustaj el maj oj de la celolingvo. Mallonge, la docento kondutu sinretene. Tio ne signi = ke = lasu sin fortreni de ĉiu penso kiun ekhavas lernanto. La pp n : iro = lernvojo estas tro grava por igi la lernantojn respondeci pri ĝi. La docento es

“la gvidanto sur la vojo al sendependeco.”

Kelkaj alineoj skizas la deziratan personecon de la docento kaj donas

idliniojn kaj indaj jn. Fi taksaj demandiloj, iom dliniojn kaj dudek atentindajn tezojn. Fine aperas pri e o? E bildoj kaj la uzataj vorto-kartoj por kelkaj lingvoj. La celo aŭ uzmaniero de

tiuj ne estas eksplicite donitaj — la leganto devas jam mem praktiki la esploran

j i igardon en ĉi tiun modelon,

ion! La verko donas valoran kaj koncizan enrigar n

E kekam iu deziranta ekapliki ĝin devus akiri pli ampleksan verkon aŭ, ferinde, rektan personan sperton.

li verkon vendas la verkinto: s-ro Oene Hoekstra, Frederikslaan 47, NL-1 871

kluzive de la sendokostoj. SB Schoorl, Nederlando. 8 NLG inkluzive ON GS

gaĵoj kaj instruhelpilo el Danio | T= belega infanliteraturo, fabeloj de H.C. Andersen en ko klp Unu el la libroj enhavas la kortuŝan fabelon pri La marvirineto aj ” F mila titolita La novaj vestoj de la imperiestro legeblas pri Kian fiko aj = a ; Estas tute certe. Ambaŭ libroj estas belege ilustritaj, koloraj, al ni aj por infanoj kaj por pleikrekulon Le praa MEIO de KOKO mende

ŭ imigita kvanto ĉe la dana libroservo: ;

pen ar ao Kirschtein, Hvedebjergvej 30, DK-8220 Brabrand, Danio.

Kvinpinta ludaro de Eckhard Bick estas tre utila, science Lada rineto dievrsaj amuziloj. Ili tuŝas la socian kaj emocian interagon, TI atas = ; intelektan komunikadon aŭ servas la korpon, movigas kaj ERE KpAOj 7 m Ludenhavo la leganto ekcscias ne nur la ludtipojn, sed ankaŭ la bezonataj

– ilojn, la kvanton de la partoprenontojn kaj aliajn utilajn informojn por bone kaj

konscie organizi la ludojn. Fine de la libro ankaŭ teoria parto helpas la sciencan profundiĝon. Kurs- kaj grupgvidantoj, instruistoj kaj amikaj rondoj, organizantoj de E-renkontiĝoj bone povas utiligi la lud-manlibron.

La ludaro mendeblas ĉe la verkisto: : Kiu

Eckhard Bick, Rugbjergvej 98, 8260 Viby-J, Danio; E-poŝto: lineb(ĝum.avv.dk

IPR 96/4 e 27

— pàgina 16 del PDF —

ipi informas interlingvistojn kaj esperantologojn n E-o kaj diversaj naciaj lingvoj aperas pli kaj pli i li j pli multe da oft trovebla scienca materialo pri interlingvistikaj kaj Sekto lek lG keco] sorabo por sciencaj studoj kaj esploroj. o, Seriozaj interlingvistoj kaj esperantologoj i li goj klopodas sekvi la fakan literatur e rgis Ly» por Interlingvistoj (IpI), kiun eldonas kies o kaj entado pri la Monda Lingvo-Probl aktuala (tria) serio lanĉiĝis en 1992. Aperis ĝi gire igoj rei | ĝis 92. Aperis ĝis meze de 1996 entute 17 ig og ns 156 paĝoj, plenaj de utilaj informoj, plejparte bibliografiaj. . di L ‘ sa ĉe Lu oj Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam . Jarabono por tri 16-paĝaj A5-formataj kajeroj k jn i j kostas 10 gulden: Du ~egi geri » Estas ankoraŭ riceveblaj ankaŭ la —-— – .). Seriozaj interesitoj j j j A o kodu] kei md itoj el landoj kun transpagaj problemoj sn ra gape gor raŭ Blanke (Otto-Nagel Str. 110, DE-12683 Berlin, o), e akceptas materialoj iĝi jui ingvistikaj E ea a ek ojn pri ĉiuspecaj interlingvistikaj

LA DOMO – la. revuo de la profesioj kaj de la servoj

E-instruistoj rajtas peti ĝian senpagan provekzempleron. Poste vi povas montri ĝin al viaj gelernantoj por ke ili ankaŭ profesiu esperantlingve. Adreso: TAKE – LA DOMO, RN 83 – Rue d Tiefenbach, FR-68920 Wintzenheim : a i

Eŭropa Poezio en Esperanto Flamo keke o pamio ON pasigas jam sian duan jaron. Ĝi ricevis btenon d ondaĵo, tial la abonantoj ĉi-jare pagas tri kaj ri EIO jarkolekton. Jarabono al Budapest 260. o baa Sp e o landoj de Hungario 5, al nenajbaraj landoj 7 IRK – inkluzive la ii mire Jarkolekto de 1995 kostas 320 HUF, aŭ 5 IRK. En la lasta numero in Ma po norvega, slovena kaj hungara paĝoj kun multaj poemoj konvenaj Fitos La rape akanto aŭ petu provekzempleron per 1 IRK (aŭ 80 ) ĉe : | p

Rila p ro los Feher, HU-1046 Budapest, Ugro Gyula e ; Zi

Reagoj al… |

30-a ILEI-Konferenco — en IPR 3/96 Eroj ne ILEI-Konferenco post „C”-Seminario, kiun partoprenis 11 personoj el 4 andoj karni diplomiga ekzameno por Cseh-metoda instruado. Sukcesis k FA epre vii Fian (Aŭstralio), Katarina Bodanarov4 (Slovakio). ens va edonio), Ampomah Badu Frempon, ĉj g (Ganao), Henriel

Fidilao (Madagaskaro), Terezja Kapista (Jugoslavio), Kokou readers

28 e IPR 96/4

(Togolando). Paulina Danute Vidrinskiene (Litovio), Arnold Viktor (Usono)

kaj Hans ten Hagen (Nederlando). Al la diplomitaj Cseh-instruistoj – nome de IEI Instrua Fako – mi deziras

sukcesplenan uzon de la Cseh-metodo. Samtempe mi informas organizantojn de diversaj internaciaj E-aranĝoj, ke sur la listo de diplomitaj Cseh-instruistoj

estas 35 personoj el 22 landoj kaj 5 kontinentoj. La listo kun la adresoj estas ricevebla ĉe IEI, do bonvolu profiti ĝin. Mila van der Horst-Kolinska

Macioszek, MacGill, Nilsson — en IPR 3/96

..] Interese, vere interese, legi tiel diversajn reagojn (al Georgo Macioszek, IPR 96/2- 11). Plaĉas la pledo por tolero. Estas evidente ke kritiko estu pozitiva. Ĉiu ja parolas laŭ sia kapablo, laŭ sia klero aŭ malklero. Oni ne volas kritiki la erarojn de komencantoj, sed korekti ilin. Oni ne emu malestimi eternajn komencantojn; sendube ili havas siajn kialojn kaj kaŭzojn. Sed kontraŭ eternkomencanteco mi inklinas plendi, denunci ĝin kiel misan mensostaton, kiel indiferentecon.

La 3-an reaginton mi atentigus pri tio, ke sekvanto estas persono; ke genro estas gramatika termino kiu ne taŭgas por «homoj de ambaŭ seksoj»; ke artikolo estas superflua en dum la jaroj, sed precipe mi deziras trankviligi lin: li rajtas diri ne nur remi sur lago aŭ kanalo, sed ankaŭ remi en boato; krome, li ja ĉiam povas anstataŭigi la prepozicion per eksprepozitiva finaĵo, do jen: remi boaton. (Ne)transitiveco estas afero de semantiko, kaj iafoje de stilo, pli ol de gramatiko. Komparu: li batas sian edzinon, siajn infanojn; lia koro forte batas: la verbo estas jen tr. jen ntr. ‘ Al Stefan mi dirus: Jes, kompreneble oni iagrade allasu tiajn artikolojn. Cikaze, la enkonduka kaj praviga antaŭparolo facile akceptigas la (esceptan) decidon de la Redakcio. Oni ne ĉiam konsentu pri la enhavo. Ankaŭ artikoleto pri merita esperantisto (IPR 96/3- 5) estas bonvena, eĉ por kiu ne volas alpreni ŝulcajn preferojn. Ĝi neniun devigas imiti plumpan «estas gardanta» por diri nenion pli ol «gardas».

Permesu tamen alarmi pri eraro, kiu ne estas rara. Mi renkontis ĝin ĉe pluraj bonaj verkistoj. Mi trovis ĝin ankaŭ en Monato, el la plumo de i.a. Simono Pejno (kvankam li posedas Capelilon). La regulo pri «la akuzativo post kiel” ne validas universale. KIEL estas plurfunkcia vorto. lom da distingokapablo estas do necesa. Oni elektis lin prezidanto / kiel prezidanton. Mi konsideras lin amiko / kiel amikon. Li uzis tondilon kiel ponardon.

Ĉu predikativo, ĉu adjekto, la kielaĵo koncernas la verbon: ekzistas firma rilato inter la verbo kaj la fraz-elemento komencita per KIEL.

Nun mi stumblis pro la aludita eraro ankaŭ en la bonega kaj ege interesa kontribuo de Bertil Nilsson (IPR 96/3- 33): Tiu komitato «enhavis sendube talentajn homojn kaj eĉ korifeojn kiel ekzemple la inteligentan, energian kaj respektatan de Beaufront». Tio ne povas esti preseraro, ĉar tiel malice insista la

IPR 96/4 e 29

— pàgina 17 del PDF —

preskoboldo ne estas. Ĉi tie ni certe havas antaŭ ni «ekzemplodonan KIEL», ĉiam sen akuzativo! B.N. volas doni ekzemplon de korifeo: la inteligenta, energia kaj respektata dB. Ĉi tie ja temas ne pri predikativo, frazparto kiu dependas de la verbo, sed pri simpla ekzemplo, nura ilustro. […]

Neniu gramatiko povas antaŭvidi ĉion. La lingvo tamen devas priskribi realajn situaciojn. Ĉu do povus ekzisti reguloj sen escepto? E-o havas nominativon kaj akuzativon. La predikativo (ĉu subjekta, ĉu objekta) troviĝas en nominativo (krom post kiel, kiu postulas diferencigon). Imagu nigraharan virinon. Sen via scio ŝi farbas la harojn. Nun ili estas blondaj. Do: Mi konas virinon nigraharan. – Ŝi farbis la (nigrajn) harojn blondaj. – Mi preferis ŝin nigra. – Blonda mi ne rekonis ŝin. En tiu lasta frazo blonda ne rilatas al mi sed al ŝin, tamen ĝi ne prenas finaĵon. […] Christian Declerck, Antverpeno

Viglas la movado en Katalunio — en IPR 3/96

Mi ĝuis legante la 3/96. Nenio estis neatentinda. Ekde la sekretariaj informoj (M.B.); artikoloj pri Freinet kaj Sulco; kaj aliaj pedagogiaj informoj ĝis … El landoj kaj sekcioj… kaj la bonegaj reagoj trafegaj… subskribindaj! Gratulojn kaj dankon. Tamen… pri la viglanta movado en Katalunio… mi devus klarigi ion kaj ankaŭ pliampleksigi. Vere kiu unue planis la vojaĝon de la geinstruistoj el Brazilo estis la Kataluna Esperanto Asocio (KEA). Ne tro gravas la miskomprenoj okazitaj, sed krome ili estis en urbo MataroO (kie mi povis dum tagmanĝo bone paroli kun la geparoj Aristophio Alves Filho kaj Nŭbia Alves ankaŭ pri IPR!). Sed precipe rimarkinda estis ilia instruado en urbo Sabadell. La kurson en Centro de Esperanto Sabadell sekvis 10 infanoj. Kaj la afero, ligita kun akceptado de infanoj el Bosnio, disvastigita, implikis najbarajn vilaĝojn kaj la novaĵoj estis publikigitaj en multaj ĵurnaloj kaj aperis en Kataluna Televido. Fine KEA preparis la daŭrigon de la vojaĝo al Eŭskio por la geinstruistoj.

Ekde la 15-a ĝis la 25-a de aŭgusto okazis en Prades (Francio) la kutima (ekde 1968) Kataluna Somera Universitato – kun ĉi-jara novaĵo inkludi en la vasta programo „Enkonduko al E-o” gvidata de Doktorino pri kibernetiko Neus Moly kaj edza helpo de Ramon Perera[…] Entute 14 junaj kaj mezaĝaj gelernantoj sekvis la kurson inter kiuj ne mankis du profesoroj el la sama universitato. La novaĵo aperis ankaŭ en Kataluna Televido kaj kelkaj personoj estis intervjuataj en radio elsendoj. Lluis Armadans i Marfd

pl. Sagrada Familia, 4, 4t, 3.a, ES-08013 Barcelona, Katalunio, T. 93-4579644

Korektoj al la kontrakto inter ILEI kaj Eventoj (aperis en IPR 3/93)

Via kaĴeŝo vin atendas!

KUNIKLO SUR BICIKLO

KUNIKLO SURBICIKLA – IEN AFERO IOM TIKLA, ĈAR TURMIĜOJN ĜI INDIKAS

LIVENVOLE ĜI, PETOLE. ORELKLINAS DEKSTREN – DI KAJ LA MALON MONTRAS M

KU Q 3 silenti : AILUZIR : e Originalaj poemetoj. o gestoversaĵoj kaj kantoj por infanoj ES ao kaj aliaj junaj koroj

kun bilvoj por kolorigi kon hazaŭla po,

Kiaj agrojn – la meza (hundaf) fingro testas Aaŝila.sub la dekstra mano! “ada mudo. ĝi kie kaŝis sin?: mienu prpense (|). eu “i rigardu sub la tablon: iom levu la antaŭan ankon dekstra mano por vidigi la hundon. Jen atendas k slonto: skuotu la hundofingron. is kaj se manĝopeco talas: faligu la dakstran diklingron le parto de ĝi estas la ‘manĝopeco? – bildo 3). Ne movu hundolingron ankoraŭ!

(in lorvoras uo kontontot: saltigu la hundon antaŭon (budo 3)kaj ĝi inanĝu lio kontente1

KALEŜO: nova, originala, 4Opoĝa ;

A5-formata kajero por infanoj,

kaj aliaj junaj koroj – amuzaj poem

etoj, aktivigaj

gepatroj, instruistoj,

kun bildoj por kolorigi.

En la kontrakto pri kunlaboro inter ILEI kaj la redakcio de Eventoj: l. La adreso de ILEI transiru al tiu de la aktuala prezidanto (vd. dua kovrilpago) 2. En artikolo l.l la dua linio tekstu: „rezultas en la malaktiviĝo de la

kursaro…” ILEI/Eventoj 30 e IPR 96/4

gestoversaĵoj kaj kantoj,

Prezo por unu ekzemplero:

Prezo ekde 3 ekzem por 5 ekzempleroj vi pagus

Pagoj en koverto aŭ al

7DM7 3DM sendokostoj = 10DM

(aŭ ekvivalento).

pleroj: po 5SDM 4 entute 5SDM sendokostoj (ekzemple

5-oble 5 plus 5 = 30DM (aŭ ekvivalenton).

UEA konto MSAD-W.

Nia adreso: Kaleŝo,

Esperanto Domo, p.k. 87, H-1675 Budapeŝto, Hungario

IPR 96/4 e 31

— pàgina 18 del PDF —

NI KONDOLENCAS

Sur tigoj diverĝaj per tamen kunaj petaloj ehiskaj, defalaj — nur mom t enmia ento da morto poreterne

Petaloj de la sama

trunko, rozo

petaloj diversaj

kiel orelo kaj okulo

ili ambaŭ de la sama komuna, kohera ĝuo tamen Vivo — mondo — eterno — ĉu tamen nur la morto poreternas?

Mirko!” Mi skuas vin! la okuloj rompitaj

la oreloj surdaj

miaj krioj refrapiĝas de la muto gigantiĝa Via korpo

delasita de la kruco senvesta, nuda

eĉ ne vestita jam

de la sufero

tiom homiga

Vi estas nur palpebla forpaso

palpebla sed jam

ne ekzista

32 e IPR 96/4

Nuboj kaj duboj dise tra la ĉielo

Vakuas eĉ la ploro Vi mem vakuas el la ploro

ja eĉ la ploro sencelas

Vi fermas vin for de ni en ĉerkon, en teron en kalvan kumulon Tamen Via vido restis en niaj okuloj

tiele jene propraokule vi vidos: la verdo, la floroj ekabundas dense

sur Via tombo

por dehiski

defali kaj

ree flori

en eterna cirkulo Vidu, bolas jam la akvo super la fajro — ni enmetos la lastan manĝon

— la lastan kun Vi — — la unuan sen Vi — kaj ni manĝos

Super nia tablo vastas la eterno

Verkis: Imre Szab6 (Hungario)

o. dj

x Mirko Emerico Marcetta, mondcivitano, 1921-1996. Inter tiuj datoj li estis vivante revoluciulo, pacifisto, poeto, filo de Naturpatrino, kreinto de la Nova Pedagogio, Nova Geografio, Nova Kalendaro, Nova Moralo, Nova Skribo, Verdaj Punktoj kaj VIDLING. Li vivis kaj kreis en tri landoj: Italio, Kroatio kaj Hungario.

La titolo de la poemo estas la simbolo de la ideografia lingvo VIDLING destinata al ĉiuj

popoloj kaj legata de ĉiu en sia gepatra lingvo. k d

Ĝi metiĝas je la servo de ĉiuj lingvoj kaj kulturoj kiel ilo por fratigi popolojn. ;—

La redakcio de IPR el la nomo de ĉiu ILEI-ano esprimas sian kondolencon ankaŭ

okaze de la forpaso de la redaktorino de «Heroldo». Ada Fighiera-Sikorska, ŝia nelaciĝema karaktero kaj sindona laboro por la movado

estos ĉiam sekvenda ekzemplo por ŝiaj kolegoj, por ĉiu samideano. Ripozu en Paco.

| Keterkesto

„Nin ĝojigas la fakto ke vi regule adresas al ni vian informilon. Por ni ĝi estas tre utila ĉar tio helpas nin akiri nemalhaveblajn sciigojn kiujn ne ĉiam oni

publikigas kaj aliflanke, ĉar aliel ne eblus ke ni posedu ilin…” Juan Ramon Rodriguez Gomez,

Internaciaj kaj Publikaj Rilatoj, Kuba Esperanto Asocio

N Gazetara komunmilo:

(Mal)nova redaktoro por Ĵuna Amiko! Ekde 1997, la revuo Juna Amiko, eldonata de ILEI, havos novan redaktoron. Samtempe malnovan, ĉar reprenos la taskon ĝia kun-fondinto kaj unua redaktoro (de 1972 ĝis 1982): s-ro Geza Kurucz, Nyiri u. 11. HU-6000 Kecskemeĉt.

La ĝisnuna redaktoro kaj aliaj helpantoj restos en la redakcia teamo. Bv. Sendi ekde nun ĉiujn redakciajn aferojn (sed nur tiujn!) al s-ro Kurucz (kontribuaĵojn, konkurso-solvojn, korespond-petojn ktp.). Nigra-blankaj desegnaĵoj aŭ fotoj akompane al artikoloj estas aparte bonvenaj. La gazeto reiros al rubrika stilo, sed de tempo al tempo prezentos sekciojn laŭ la nuna kutimo.

IPR 96/4 e 33

— pàgina 19 del PDF —

Ĉion administran (petojn por specimenaj ekzempleroj, adres-ŝanĝojn, plendojn pri ne-ricevo, abonojn ktp.) bv. Plue sendi al la konata adreso: Juna Amiko, p£ 193, HU-1368 Budapest Ciuj perantoj bv. Sendi siajn listojn kaj leterojn tien.

jarkolekton. La nuna redaktoro kore dankas la kontribuintojn, desegnistojn, legantojn,

perantojn kaj ĉiajn helpantojn, kiuj permesis al la revuo bone adaptiĝi kaj sukcese travivi la lastajn dek perturbajn jarojn.

FINANCA RAPORTO DE ILEI POR LA JARO 1995

RIMEDOJ SEK KOSTOJ SEK membrokotizoj 51.876:34 IPR 69.030: 17 libroj 1.953:43 Konferenco 4.890:95 eldonoj (profito-stoko) 21.167:90 afranko 5.896:04 kompenso UEA “94 12.415:50 estraraj kostoj 13.094:67 kompenso UEA “95 12.415:50 fotokop., materialoj. 3.532:19 ekzamenoj 1.073:17 faka kotizo UEA 1.204:30 interezo 5.250:50 bankkostoj 839:40 Koleghelpa konto“ 1.172:54 gazetoj 1.110:34 Fondaĵo Szerdahelyi» 2.243:10 Koleghelpa konto“ 1.440:00 diversaĵoj 7.045:22 oficejaj iloj 2.152:02

honorarioj 590:49 UK 662:16 Azia agado 860:00 profito 6.990:47 Sume: 116.613:20 Sume: 116.613:20

= Ĉiuj sumoj estas netaj escepte Fondaĵo Szerdahelyi kaj Koleghelpa konto. Bonvolu vidi la detalan raporton

Fondaĵo Szerdahelyi EFI TI ” 335:31 Saldo 94.12.31. 10.036:65 Saldo = . 1.172:54 Repago de prunto = lp 18 IE ikcokotizoj -1.440:00 Aŭkcio (Ovik) Mori Eia 95.12.31 67:85 Donaco moraj p -—= Interezo 117:60 Saldo 95.12.31. 12.397:35 Stipendioj – 5.828:00 Erika Linz nA 1231. 136.340:60 Interezo o Evao dmini d – 250:00 Plivaloriĝo de oblig. .876: ŭi p Saldo 95.12.31. 139.796:70 JUNA AMIKO RIMEDOJ SEK KOSTOJ TR Abonoj 30.637:35 Afranko. : sinka Vendo 451:95 Honorarioj 73 “| Interezo 29:89 Presado 6.575:38 ; Ekspedo 790:60 Gajno 14.741:07 Sume 31.119:19 Sume 31.119:19 AKTIVO SEK PASIVO aEE En banko 489:55 ILEI aj Hie a UEA: juna-1 30.637:35 Kreditoroj pasii Nepagitaj fakturoj 380:00 Propra kapitalo .828: – 42 31.506:90 31.506:90

Rimarkoj:

AKTIVO SEK PASIVO SEK en kaso 0 Koleghelpa konto 67:85 banko SE 57.773:14 kreditoroj: Fars£:Frosta 3.077: 14 Fondaĵo Szerdahelyi 11.306:02 Postĝiro 5.293:16 GCA 20.059:34 UEA, ilek-a 56.249:95 privatulo 5.794:40 ĉe sekcioj 1.703:79 librostoko 14.500:00 nepagitaj fakturoj 4.713:75 oficejaj aĵoj 4.500:00 propra kapitalo 110.585:12 sume; 147.812:73 sume: 147.812:12

34 e IPR 96/4

. IPR: Dum 1995 ni pagis por 6 numeroj. En 1994 ni pagis nur por 2 Ep, La normala ritmo estas 4 numeroj jare. Se oni dividas la kostojn Ki ricevas la sumon 44.310:25 SEK, kiu bone korespondas kun la membrokotizaj oj. . . . . . . —“PAKANO La sveda krono estis tre malforta ĝuste tiam kiam ni kretaj mi L konferencajn kostojn kompare al la tempo kiam ni fiksis la kotizojn, tial ni i malgajnis. Eiĥionndo: Por la unua fojo la eldonado montras plusan rezulton.

IPR 96/4 e 35

— pàgina 20 del PDF —

FINANCA PLANO DE ILEI POR LA JARO 1997

RIMEDOJ SEK KOSTOJ SEK Membrokotizoj S6.200 IPR S0.000 Libroj 1.000 Konferenco 5.000 Koleghelpa kaso 500 Afranko, telefono 8.000 Fondaĵo Szerdahelyi 500 Estraraj kostoj 14.000 Kompensoj UEA 12.000 Fotokop., materialoj 3.500 Eldonado 15.000 Honorarioj 2.000 Ekzamenoj 1.000 Bankkostoj 1.000 Interezoj 5.000 Oficejaj iloj 5.000 Donacoj 1.000 Kotizo UEA 1.200 Diversaĵoj 2.000 UK Ss00

Azia agado 1.000 Eksteraj rilatoj 1.000 Reprezentado 2.000 94.200 94.200 Xo Postparolo

Nia redakcio daŭre kolektas la ne plu bezonatajn IPR-numerojn, kiuj kuŝas ie en ŝrankoj aŭ subtegmentoj kaj ni sendas ilin al tiuj anoj, kiuj havas mankhavajn kolektojn. El nia propra kolekto mankas ankoraŭ la numeroj 0/70, Speciala numero en 1973 (Szerdahelyi), Speciala numero en 1976

(Ekzamena Regularo) kaj la numeroj 1-3/79, 1-2/80 – ĉiuj numeroj el 1982- 83 kaj la numero 3/86.

Pluraj ILEI-anoj plendis ĉe mi, ke IPR atingas ilin tre malfrue, kelkfoje eĉ du monatojn post la redaktofino. En normalaj cirkonstancoj unu semajno sufiĉas por presi, kunmeti, vinkti, enkovertigi kaj ekspedi la revuon. Do, mi proponas, ke tiuj plendu ĉe mi, kiuj proksimume unu monaton post la redaktofino ne ricevos la revuon. Redaktofino signifas por mi tiun tagon, kiam mi printas kaj alpoŝtigas al Antverpeno la prespretajn paĝojn. Redaktofino de tiu ĉi numero estas la 6-a de novembro 1996, por la sekva numero la 15-a de

Januaro 1997.

36 e IPR 96/4

Jozefo Nemeth, redaktoro

: Bardhyl Mezini, »

iq Muco, Pall. 50, ap. 3, Tirana

P5 Dto 30, AR-1090 Capital Federal

ŝ Walter Klag,

= sse 8/11, AT-1190 Wien

Raymond Wylleman,

‘ermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Elvira Fontes, Rua Machado de Assis

ap. 11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP)

Amold Pitt, Yew Tree Cottage, Ivington

Leominster, Herefordshire HR6 8QD

rio: Kiril Velkov,

orov 9, BG-3000 Vraca

Miroslav Malovec,

onozska 15/10, CZ-625 00 Bmo

| Zhang Danchen, General Forcign

uages Dept., 29-34 North Part, Huazhong

University, CN-430070 Wuhan

Eve Otsa, Ĵ

ia 30-12, EE-0001 Tallinn

: S-ino Raita Pyhala, —

atie 3, FI-69440 Lestijŝrvi

: Fernand Micoud, Ju

des Maures, FR-69320 Feyzin

Michael J. Scherm, Von

imstr. 47, DE-89264 Weissenhom Jozsef Nemeth,

ian Itp. 75/9, HU-8500 Papa

: Murjan Josef,

1289, IL-61012 Tel-Aviv

Gna Dazzini, C.P. 22, IT-54100 Massa

| Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12,

a-shi, Tokio, 181 Japan

to Kangnam, Kugali Kihung-up, n, Kyonggi-do 499-900 n Bekavaĉ-Basiĉ,

„NO-3135 Torod

Santos, p-a Portugala cio. Rua Dr. Joĝo Couto 6 r/c

29, ap.7. RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 Sanmarino: Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, SM-43031 San Marino. Slovenio: Sonja Tavĉar, Liminijanska 6, SI-66320 Porotoroz. Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby Svislando: Mircille Grosjean, Rue du Temple 20., CH-2416 Les Brenets

REPREZENTANTOJ Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 2672, kv. 52, Erevan Aŭstralio: Max Wcaring, 30 Westbury St, Hackney, SA 5069 » Bangladeŝo: Sultan Ahamad, Factory Inspecion Dept., 4 D.I.T. Avenue, Dhaka-1000 A Centrafrika Respubliko: Luc Feidangai, B.P. 70, Bangui Ĉilio: Tuis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl. C. Estrella, La Cisterna, Santiago Hindio: Abani Halter, Jamboni, P.O. Bolpur 731204, W. Bengal Irano: Mohammad Karamudini, . P.O. Box IR-13445-747, Teheran Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1, I8-220 Hafnarfjordur Jugoslavio: Radojica Petrovic, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak Kostariko: Jorge A. Leoni de Leon, Apartado 7603, CR-1000 San Josĉ Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius Niĝerio: Godwin Oboh, University of Ekpoma Wan, Illeh Box 62, Epoma Bendel Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 ‘l’he Terrace, Wellington 1.

– Pollando: p/a Silczia Esperanto-Asocio,

ul. Dubois 3, PI -50-952 Wroclaw Slovakio: Anton Zacharias,

Sobotskĉ namestie 6, SK-05801 Poprad. Sud-Afriko: vakas Tanzanio: Mramba Simba,

S. L. P. 1051, Bunda Mara Togolando:A fantchao-B.Yao, B.P. 20225 Lome Ukrainio: Svetlana Fedotova,

P.O. Kesto 88, UA-253222 Kiev Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo,

Ab. kesto 140, UZ-700000 Taŝkent, CIS Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich,

Apartado 70782, Caracas 107LA Zairio: Ngangu Nduantoni-Bakidila, –

B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire)

— pàgina 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, rue du Basson 79, BE-6001 Marcinelle, Belgio; tel. (“32 71) 43 6205. Ekzamenoj: prez.: Atilio Orellana Rojas (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj meza niveloj: d-ro Ivan Bekavaĉ-Baŝiĉ (adreso, kovrilo 3) Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: Raymond Wylleman Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori: Germain Pirlot, Steenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tel. (732 59) 70 87 00 kaj Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (1743 222) 36 86 29. Konkursoj lernejaj: Geza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemet, Hungario. Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizore plenumata pere de Juna amiko. Statuto: Rob Moerbeek kaj Hans ten Hagen Terminologio: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, IT-00155 Roma, Italio

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ UNESKO: (rilatoj de reciproka informado, kat. C): Place Fontenoy, FR-75007 Paris. Reprezentanto de ILEI: Frangois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris UEA:Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam. IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag.

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto:

Kasisto de ILEI: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membreco kostas 80 svedajn kronojn en landoj sen sekcioj kaj 100 SEK en landoj kun sekcioj (la sekcio ricevos la diferencon). Simpla abono sen membreco (por E-societoj, bibliotekoj k.s.): 30 NLG.

Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA:

UEA, Nwc. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: ilek-a. aŭ por Juna amiko: juna-l. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Membreco: 20 GLD en landoj sen sekcioj, 25 GLD en landoj kun sekcioj.

Hungara ILEI-sekcio: (adreso: tria kovrilpaĝo) akceptas pagojn en hungaraj forintoj de reform-eŭropanoj por membreco kaj aliaj servoj de la Ligo.

KONTRIBUAĴOJ AL IPR

Kontribuaĵoj al IPR estu laŭeble nete tajpitaj per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, taŭga por aŭtomata komputila enlego, aŭ surpapere prespretaj. Livero sur IBM PC-kongruaj disketoj (5,25 aŭ 3,5 colaj) bonvenas. Adreso de la redakcio sur la kovrilpaĝo. Katalin Smideliusz, nia vicredaktoro, estas atingebla ankaŭ tra komputilreto. Ŝia adreso: smidik(Yrik. bdtf.hu. Vi povas atingi la redakcion ankaŭ telefakse. (La teĥnikajn detalojn vi trovas en la Postparolo de la 96/2-a numero de IPR.) Fakaj artikoloj prefere ampleksu 3 ĝis 8 presitajn paĝojn. Pedagogiaj novaĵoj, informoj pri edukaj aranĝoj, interŝanĝaj gazetoj kaj leteroj al la redakcio bonvenaj. Ni recenzas nur ricevitajn eldonaĵojn iel rilatantaj al edukado aŭ utilaj en instruado.

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgiflekantoor: Antwerpen X 1 / 97 Jarkolekto 27 – trimonata

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktoro: Jozefo NEMETH

Vicredaktoro: Katalin SMIDELIUSZ,

Kunlaborantoj: Stefan MacGILL, Johano KIRSCH, Francoise NOIREAU, Atilio ORELLANA ROJAS kaj Franz-Georg ROSSLER

Respondeca eldonanto (verantw. ultgever): R. Willeman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Redaktejo: NEMETH Jozsef HU-8500 Papa, Kilian ltp. 75/9

IPR 9 – 36-89-315-836

Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, f$ –32-3-234 34 00

— pàgina 2 del PDF —

EL LA ENHAVO

Novjara salutmesaĝo de la prezidanto (Duncan Charters) ……………………… l Bernard Golden: La didaktika valoro de teatraj verkoj… 2 Gabriella Horvath: Analizado de la periodaĵo IPR (parto II.) …………………. 6 IDUMW ilun Kiel Klarigi VOROJN. AI A pe dia dao pea kaca pekeri sa Vi pe samaban lH Katalin Smideliusz; Ni testu niajn testojn… s.m nnne esee neee sarmento 13 l aANHOKAJ SEKCION vir dr, tee a SOO sa es kula ranca SENSo vee ipes Kre ial Si IS Katalin Smideliusz; Projekto KDERA e erao aaa ska dl 2 Sabine Trenner-Erika Toth: Spertoj de internacia infana interŝanĝo……….. 24 drotokolo de’VanelkibICO (SI) as ov BS ra Uaj kk kapela peras 2“ Kkoazoj (A Mietor I Mlukstra) e a eke NK pa den mala aao edo 30 Alvokoj, Korekto, Ni kondolencas, Leterkesto, r. gratulas…………………… 31 Recenzoj (W. Blanke ‘Priester) a uo e kn er een dear dele a 34

ESTRARO DE LA LIGO Prezidanto: d-ro Duncan Charters, 25 Elsah Hills Drive, Elsah, IL 62028-9750 Usono; tel. 1-618-374-2453, fakso: 1-618-374-5465. Internet: charters(Dprin.edu. Kunordigo, instruista trejnado. Vicprezidanto: Brunetto Casini, Casella Postale 213, IT-56100 Pisa, Italio tel. 39 50/48 670, fakso 39 50/50 05 85. Planado. Sekretario: Marija Beloŝeviĉ, Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio. Tel. (385 1) 576092. Internet: marija.belosevic(Qpublic.srce.hr. Landaj sekcioj, membro-varbado, rilatoj kun UEA kaj la movado, servoj al instruistoj. Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby. Tei. (46 415) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro. Vic-sekretario: Prof. Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., Huazhong Normnal Univ., CN-430070 Wuhan, Ĉinio. Azia agado, ekzamenoj en Ĉinio kaj Azio. Membro: Mag. Atilio Orellana Rojas, Casilla de Correo 1428, AR-5000 Cordoba, Argentino. Tel. kaj fakso 154-51-520065. Konferencoj, ekzamenoj. Membro: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende, Belgio, Tel. (32 59) 502708. Eksteraj rilatoj. Estrara komisiito: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings, MO 63136, Usono. Tel. (314) 869-2303. /nstruado de infanoj. Estrara komisiito: Zsuzsa Barcsay, Bem Rakpart 25/B, HU-1011 Budapest, Hungario. Tel. (36 1) 201-2342. Gimnazio de ILEI. Estrara komisiito: Stefan MacGill, Facan koz 9/2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. (36 23) 363-280. Eldonado Observanto (UEA): Renĉe Triolle, 4 impasse des Charpentiers, FR-57100 Thionville, Francio

Novjara Salutmesaĝo de la Prezidanto de ILEI

. Mira «kunkrlorin ZA

Kiam vi legos ĉi tiujn liniojn, la estraro de ILEI jam estos kunsidinta en Parizo por pridiskuti la laboron faritan dum 1996 kaj plani por 1997 kaj la fino de nia jarmilo. Ni certe konstatos konkretajn atingojn en nia laboro, inkluzive membroaltiĝon, utilan eldonadon kaj antaŭeniron de diversaj projektoj. Ni realece rigardos niajn laborfortojn kaj monrimedojn por maksimume profiti la eblecojn kiuj staras antaŭ ni. Harmonia kaj efika kunlaborigo de personoj el ĉiuj partoj de la mondo restas defio, tamen ju pli da kolegoj aperas ĉe “la reto”, des pli faciliĝas tiu tasko. Iam dum 1997 ni atendas ke ILEI havu propran retadreson en la TTT (Tut-Tera Teksaĵo), kio daŭre helpos la komunikadon pri niaj celoj kaj projektoj.

Ni dankas al niaj aŭstraliaj samideanoj kaj al la prezidanto de UEA pro ilia interesiĝo kaj inteligenta planado por la Melburna konferenco de ILEI, kaj ni jam komencas prilabori planojn por 1998 kiam okazos la U.K. en Montpellier. Post Mazi, venas alispeca internacia videokurso kiu same kiel Mazi bezonos financan subtenon, kaj la perspektivoj estas helaj por pli da komputilaj programoj kiuj helpos en la instruado de Esperanto.

Ni daŭre laboras por ne perdi la impeton de la organizado de lernejoj kaj instruistoj kiu okazis ĉirkaŭ la projekto “Fundapax”. Efektive, venis al ni proponoj por pluraj iniciatoj kiuj ŝajnas realecaj kaj subtenindaj, do al tio ni dediĉos apartan atenton. Ni kapablas demonstri la utilon de Esperanto por la ĝeneralaj celoj de la mondaj eduksistemoj, kaj pro tio urĝas konkretigo de pliaj eksperimentoj kiuj aldonos al niaj argumentoj restante sur bone fundamentita esplorbazo.

Mi ne menciis individuojn en ĉi tiu mesaĝo, ĉar tion farante mi riskus ellasi nomojn de personoj egale meritplenaj kaj projektoj nepre priraportindaj. Sed min inspiras la talento kaj dediĉiteco de niaj kolegoj en ILEI kaj la movado ĝenerale, kaj mi deziras al ĉiuj danki pro la alporto de tiuj kvalitoj. Ne hezitu daŭre sendi ideojn kaj proponojn al nia sekretariino, kaj ni povos relative komuniki tiajn al aliaj kiuj helpos ilin prijuĝi kaj efektivigi. Kaj kompreneble praktikajn artikolojn por IPR por helpi al ni pli efike instrui la lingvon.

Per tio mi finas, kelkaj horojn antaŭ forflugo al Parizo, kaj deziras al ĉiuj membroj de ILEI inspiran kaj fruktodonan jaron de kunlaborado al niaj reciprokaj celoj.

Duncan Charters, Prezidanto de ILEI IPR 97/1 91

— pàgina 3 del PDF —

Bernard Goldem LA DIDAKTIKA VALORO DE TEATRAJ VERKOJ

Centjariĝo de la esperantlingva teatro

En septembro 1996 okazis la centjara datreveno de la unua teatro-prezentado en E-o. La komedio Wnua brandfaristo aŭ kiel diableto meritis pecon da pano, verkita de Lev Tolstoj en 1886, estis esperantigita en 1896 kaj samjare en septembro surscenigita en Smolensk, Rusio, fare de membroj de la loka grupo’. Post tiu epokfara premiero, la esperantlingva teatro evoluis en pluraj landoj kaj sur ĉiuj niveloj. Mondaj klasikaĵoj de la teatra ĝenro estis tradukitaj, originalaj verkoj estis publikigitaj, kaj prezentaĵoj okazis kadre de lokaj societoj, teatraj festivaloj, kaj ankaŭ landaj kaj internaciaj kongresoj. Partoprenis amatoraj kaj profesiaj aktoroj kaj reĝisoroj. La historio de tiu vigla teatra vivo en Esperantujo estas dokumentita en tri detalplenaj kajeroj fare de Zofia Banet-Fornalowa”.

D-ro Zamenhof mem tre frue montris interesiĝon pri teatra agado inter esperantistoj. En letero, kiun li sendis en 1903 al Carlo Bourlet, la redaktoro de La Revuo, la aŭtoro de la lingvo esprimis sian opinion, ke migranta teatra trupo estus la plej efika maniero fari propagandon pri E-o. Hodiaŭ internaciaj kaj lokaj periodaĵoj konstante informas la e-istaron pri surscenejaj eventoj, kaj ĉiujare novaj dramverkoj aperas libroforme.

Sur la tereno de la lingvoinstrua metodiko pluraj fakuloj alte taksas la didaktikan valoron de la drama ĝenro en lernejoj por faciligi lernadon de E-o. Ne mankas publikigita materialo en la formo de skeĉoj kaj teatraĵetoj por uzo de instruantoj kaj grupgvidantoj, kaj eblas legi en la Esperanta gazetaro entuziasmajn raportojn pri sukcesa utiligo de tiu materialo.

Tipologio de teatraj prezentaĵoj

En sia artikolo Teatro por klubvesperof, Eduard Tvarozek pritraktas la funkcion de teatraj prezentaĵoj kiel programeroj de klubaj kunvenoj, kaj liaj konsiloj estas facile aplikeblaj al la lerneja situacio. Jen resumo de lia priskribo de la diversaj ŝtupoj karakterizantaj la agadon de neprofesiaj surscenigantoj kaj aktorantoj.

Ĉe la unua ŝtupo estas la teatro de unu aktoro, kiu ofte estas humura kabaredaĵo, sed ekzistas ankaŭ seriozaj monodramoj kun literatura valoro. Tvarozek nomas la pupteatron teatro de unu kaj duonaktoro, en kiu la pupo anstataŭas duan aktoron. Ĉi-speca teatro estas bone konata en lernejoj, kie plej ofte estas uzataj manpupoj faritaj – kune kun la dekoracio – de la lernantoj mem. Pupisto devas havi kapablon modifi la voĉon por krei la personecon de la dua rolanto. Se li havas talenton, li povas moduli sian parolmanieron kaj voĉtonojn diversforme por aldoni pli da rolantoj al sia pupteatraĵo. La enhavo de pupteatraĵoj povas baziĝi sur tute originalaj temoj,

IPR 97/1 92

ŝercoj kaj anekdotoj kaj ankaŭ sur reverkitaj versioj de konataj fabeloj aŭ popolrakontoj. La dekoracio povas esti tre simpla, nur sufiĉa por doni la etoson de la lokoj de agado.

La sekva ŝtupo estas la skeĉo, en kiu la nombro de aktoroj estas senlima sed optimume varias inter du kaj kvar. Enhave kaj teknike la skeĉo similas al la pupteatraĵo, kvankam kelkfoje la intrigo ne estas komedia sed prezentas tragedian temon. La dekoracio, eĉ se ĝi estas minimuma, devas servi por stimuli la imagpovon de la spektantoj.

Variaĵo de aktorado ĉe tiu ĉi ŝtupo estas la improvizita skeĉo. Du aŭ tri volontuloj elpensas intrigon kaj, sen antaŭe verkita teksto, provludas unu aŭ du fojojn kaj poste prezentas sian skeĉon al la ĉeestantoj, kiuj siavice faras la samon. Dum mia restado antaŭ kelkaj jaroj en Kulturdomo Gresillon, mi partoprenis en la aranĝado de improvizitaj skeĉoj kaj konstatis, ke ĝi estas tre valora programero, ĉar ĝi instigas la ĉeestantojn al aktiva uzo de la parola lingvo. Ankaŭ nun en Gresillon la organizantoj utiligas skeĉojn por helpi partoprenantojn perfektigi sian lingvouzon. En la rubriko “Nia Filmo” de Hero/do de Esperanto (13/1995, pĝ. 2) fotoj l kai 2 montras aktorantojn en skeĉoj, kiuj venis el la libroj de Bertram Potts“ kaj Robert Mackay”.

La pli altaj ŝtupoj laŭ klasifo de Tvarozek estas la prezento de kompletaj unuaktaj kaj pluraktaj komedioj. La plej efika prezentado de tiuj ĉi postulas teatron aŭ almenaŭ salonon kun podio, kurteno kaj rimedoj por variigi la lumigadon de pli komplika dekoracio. Geaktoroj en ĉi-specaj teatraĵoj povas esti pli multenombraj; ili devas surporti kostumojn kaj esti lerte ŝminkitaj.

Funkcioj de dramoj en lernejaj situacioj

En fakverkoj pri metodiko de fremdlingva instruado estas emfazite, ke la instruanto devas okazigi kondiĉojn por malbremsi perceptadon kaj memoron per kreo de pozitivaj afekciaj procezoj. Temas specife pri amikeca, netimiga kaj senstreĉa traktado de lernantoj. Kutimaj lecionoj pri gramatiko disvolviĝas en atmosfero de daŭra, streĉa atentado. Devas okazi ankaŭ periodoj de spontana atentado kaj ripozigo per ludado, kantado kaj stimulado de korpaj moviĝoj. Ĝuste tiun postulon de la instrua laboro plenumas ludado de roloj kaj dramigo de simplaj teatraj pecoj. La plej facila maniero fari la transiron de la lernoĉambro al la imagplena mondo de la scenejo estas per dramigo de lernolibraj legaĵoj, se en la tekstoj troviĝas agantaj personoj.

Lernantoj kun granda ĝuo transprenas rolojn de aliaj homoj kaj eĉ bestoj, kaj ili vivigas la legaĵojn en dialoga formo. La bezono parkerigi kaj flue eldiri frazojn en la lernata lingvo havas la efikon elimini la timon malfermi la buŝon, kaj lernantoj rigardas la fantazian mondon de la teatra scenejo kiel formon de malstreĉiga ludado.

Jozefo Horvath faras konkretan proponon apliki tiun ĉi instrumetodon por aktivigi

IPR 97/1 93

— pàgina 4 del PDF —

lernantojn per utiligo de la enhavo de la Asteriks-komiksaj libroj”. Ĉar la bildrakontaj tekstoj konsistas plejparte el dialogoj, ili estas tre facile adapteblaj por surscenigo kiel skeĉoj. Apartaj instrukcioj ne estas bezonataj, ĉar la bildoj mem montras la agojn, kiujn la aktoroj devas imiti. Ĉio dependas de la fantazio de la lernantoj kaj la lerteco de la instruanto, kiu rolas kiel reĝisoro. La neludeblajn partojn kaj klarigojn en la teksto oni povas rakonti.

Aŭtoro de elementa lernolibro, kiu taksas grava la uzon de skeĉoj tre frue en la instruado de la lingvo, estas Vilma Eichholz. En sia ses-parta kurslibro £n novan mondorf estas inkluditaj en la unua kajero plej simplaj skeĉoj por du aŭ tri rolantoj En la sekvaj kajeroj troviĝas plurscenaj teatraĵetoj por lernejaj teatro-trupetoj. Akompanas la ses tekstokajerojn kasedoj kun la legaĵoj kaj teatraĵoj.

Tiel evidenta estas tiu ĉi rimedo paroligi lingvolernantojn, ke ne estas surprize, ke aŭtoroj de dramaj verkoj atentigas, ke ili verkis simplajn skeĉojn ĝuste por la didaktika celo akceli parolekzercadon. Tiaj publikigaĵoj, kies skeĉoj jam estis sukcese prezentitaj sur scenejoj, estas Ga/aj klubvesperoj de G. Riisberg“, Ni komedietas… de Zora Heide”, kaj Ni aktoras… 3 komedietoj de Marjorie Boulton’”. Ne mankas en la bibliografio de teatraj verkoj en E-o pluraj kolektoj de teatra materialo por progresantaj lernantoj. Zeatro en societo havas 12 originalajn skeĉojn prezentitajn en kunvenoj de la E-Societo “Bude Borjan” en Zagrebo, kaj Ni /udas teatraĵon de E.V. TvaroZek’? kun kvar pli longaj unuaktaĵoj, same servas por ekzerci rolantojn en pli kompetenta lingvouzo. Pli ampleksa kolekto de skeĉoj kaj drametoj estas Virino ĉe la landlimo de M. Boulton”, en kies antaŭparolo la aŭtoro eksplicite apologias pri sia dediĉo al verkado de Esperantaj drametoj. Unue, ŝi celas pliriĉigi la mankhavan ĝenron en E-o; ŝia dua motivo estas pedagogia. Ŝi skribas:

“Por ellerni la lingvon, oni devas multe legi; kaj por flue paroli, estas pli utile

multe laŭtlegi. Dramlegado tre helpas en kursoj, kaj la publika prezentado de

dramo estas utila portempa celo. Tial mi verkis ne nur por spertaj e-istoj, kiuj kapablas bone ludi seriozajn dramojn, sed por timemaj gekomencantoj, kiuj povos iom forgesi siajn timojn en simplaj roloj. Ni kutime lernas multon kaj bone fiksas ĝin en la memoro, kiam ni amuziĝas pere de lingvo aŭ alia studotemo.

Mi ankaŭ kredas, ke amatora dramprezentado, eĉ dramlegado, estas terapie tre valora. Dum ni aktoras, ni forgesas nin mem kaj niajn problemojn, ni eksteriĝas ripozige kaj eble ankaŭ stimulas nian imagpovon simpatian. Dramaj ekzercoj ofte helpas nin al malstreĉiĝo kaj tiel al pli bona mensa sano. Ni civilizuloj iom forgesis ludi, kaj ĉiuj homoj bezonas ludon; dramaj aktivoj donas al eĉ la plej

laborobsedita konscienco decan pretekston por ludi kaj juniĝi” (pĝ. 7).

Se instruanto intencas utiligi publikigitan materialon, ofte estas necese iom modifi partojn de la teksto laŭ la lingvokapablo de lernantoj. Teatra verko, kiu estas tre facile adaptebla por ĉiuj niveloj de lingvoscio, estas Amo per proverboj“, unuakta komedio, en kies dialogoj estas cititaj multaj lernendaj proverboj. Ĉiu sceno servas

IPR 97/1 9 4

kiel ekzerc-materialo por unu aŭ pli da lecionoj. Ankoraŭ unu populara teksto estas la dramigita versio de La eta princo de Antoine de Saint-Exupery”. La redaktoro klarigas, ke la scena versio de tiu mondkonata libro estis verkita por profesia junulara teatro kaj pro tio kelkaj scen-aranĝoj impresas tro komplikaj. Tamen, en lernejaj elementaj kursoj, eblas elekti kaj prezenti kelkajn el la dek tri unuopaj scenoj, en kiuj rolas reĝo, laborema lanternisto, ĉarma vulpino, acida negocisto kaj pluraj aliaj. Vigligo de la kursa laboro estas tre necesa, kaj lerta kursgvidanto kapablas

simpligi scenajn kadrojn, tiel ke eblas aranĝi prezentaĵojn en simpla klasa aŭ societa ĉambro.

Notoj 1) Zofia BANET-FORNALOWA. La unua cstis brandfaristo. Esperanto, februaro 1996, pĝ. 22-23. 2) Zofia BANr:T-FORNALOWA. Esperanto-teatro. 3 kajeroj. I. Skize pri lspcranto-tcatro, 36 pĝ. 2. Universalaj Kongresoj kaj Esperanto-teatro, 28 pĝ. A. Polaj aktoroj kaj Espcranto-tcatro, 88 pĝ. Dŭsseldorf: Alfred Conzeth; 1990. 3) liduard V. TVAROZEK. Teatro por klubvesperoj. Literatura Foiro, 1995. Unua parto: aprilo n-ro 154, pĝ. 105-108; dua parto: junio, n-ro 155, pĝ. 159-165. 4) Bertram Porrs. lacila skeĉ-albumo. Chapeco: Fonto; 1984, 112 pĝ. 5) Robert Mackay. Fajro! Fajro! 1965, 20 pĝ. 4 Robert Mackav. Dek kvin komedietoj. Glasgow: 1983, 82 pĝ. 6) Jozefo MonvAti. Kel/kaj pliaj proponoj por utiligi la Asterikson en la lingvoistruado. Pĝ. 15-76 cn: Metodiko cen la praktiko, redaktita de Zs. Barcsay. Budapest: Hungara Esperanto-Asocio; 1982, 122 pĝ. : 7) Vilma S. Ficuro17. Fn nova mondon. Rektmetoda kurso por geknaboj. Bailieboro (Kanado): Esperanto Press; 1984, 384174 pĝ. Ilus. Inkluzive de du po 90-minutaj kasedoj. 8) G. RusBiko. Gajaj klubvesperoj. Skeĉoj kaj ludoj. Aabyhoj: Dansk Esperanto-Forlag; = s.d., 32 pĝ. | 9) Zora Hiipe. Ni komedictas… Aabyhoj: Dansk Esperanto-Forlag; 1971, 32 pĝ. ~I 10) “aj aĝa Bourto. MI aktoras…3 komedietoj. Aabyhoj: Dansk Esperanto-Forlag; 1971, Y AS pĝ. h = M) Teatro en societo. Zagreb: Kroatia Esperanto Servo; 1955, 81 pĝ. 12) Eduard V. TvARoZik. Ni /udas teatraĵojn. Aabyhoj: Dansk Esperanto-Forlag; 1971, 31 pĝ. f | d 13) Marjoric BoULroN. Virino ĉc la landlimo. Kopenhago: Eldonejo KOKO; 1959, 196 pĝ. x 14) Arthur Azevedo. Amo per proverboj! El la portugala tradukis A. Couto Fernandes. Laroque j “Timbaut (Francio): Cercle esperantiste de l’ Agenais; 1981, 21 pĝ. 15) Antoine de Saint-Exupery. La eta princo. Kroatigis kaj enscenigis Zvjezdana Ladika. Tradukis el la kroata Emilija Lapenna. Zagreb: Zagreba Esperanto-Ligo; 1990, 36 pĝ.

Bernard Golden, Damjanich u. 1/C. 1. 8. HU-8200 Veszprem, Hungario

IPR 97/1 95

— pàgina 5 del PDF —

[Redakcia aldono: Krom /a menciitaj libroj ankaŭ la verkoj de nia kolego Stefan MacGill estas bone uzeblaj kaj plurfoje sukcese prezentitaj.

Ekzemple: Najbaroj kaj boroj (HEA, 1989), Pordoj (Stafeto, 1984), La laŭta vekhorloĝo (NEJ, 1979), Tridek roluloj (TEJO, 1981).

Ampleksan materialon pri la sama temo (“Instrui per aktorado”, “Paroligi per rolludoj”) vi trovas en IPR 87/2-3 kaj 88/1.]

xx ok xx

Gabriella Horvath Analizado de la periodaĵo IPR – 1970-1995- (Parto Il.)

Redaktoroj

La redaktadon de la unuaj numeroj de IPR akceptis Helmut SONNABEND, la tiama vicprezidanto de ILEI. En 1972 en Budapest Reinhard HAUPENTHAL estis petata surpreni la redaktadon. Li transprenis la taskon ekde la Varbnumero (1973). HAUPENTHAL abdikis en 1974, kaj la redak-tadon de la kajeroj 74/3 kaj 75/1 reprenis provizore Helmut SONNABEND. De 75/2 ĝis 76/1 provizore, poste konstante redaktis ĝin Gaston TURIN. (Oni ne povas ekscii, kial abdikis la redaktoroj.) En aŭgusto 1978 la ILEI-estraro decidis, ke IPR havu du redaktorojn. Ekde 79/1 la faka redaktoro estis Helmut SONNABEND, la teknika redaktoro Bruĉjo KASINI, kies tasko estis akcepti kaj aperigi ĉiujn manuskriptojn, kiujn la faka redaktoro subskribis. En la numero 84/3 sur la kovrilpaĝo aperis jena teksto: “Ekde 1985 IPR deziras novan, ideoj-riĉan, paciencan, energiplenan redaktoron. Li devas multe labori, sed li aŭ ŝi neniam ricevos ian kompenson! Prezentproponojn bonvolu sendi al IPR. Je la fino de 1985 Helmut SONNABEND efektive ĉesigis sian redaktoran laboron. La numeron 86/1 jam redaktis la nova stabo de IPR: formiĝis redakta komitato el I. BOCIORT; T. CARLEVARO; G. FORMIZZI; K. KIESELMAN; U. LINS; E. LUDWIG; M. MAITZEN; C. MALLIA; Y. MIZUNO, kaj SZERDAHELYI I. fariĝis la redaktisto. La Esperanto-fako en la Universitato Eŭtvos en Budapeŝto fariĝis la redaktejo. De 87/1 ERTL Istvan transprenis la redaktadon; lin helpis la malnova redakta komitato. Ĝi ŝanĝiĝis ekde 87/2-3: eksiĝis I. BOCIORT kaj E. LUDWIG. La 21-an de aŭgusto 1987 profesoro SZERDAHELYI forpasis; la redakta komitato funkciis kun kvin personoj. Ekde la numero 90/1 la redakta komitato ne estas indikita, verŝajne ĝi ĉesis. La teknikan redaktadon transprenis Stefan MacGILL ekde 90/2. En la teknika redaktado kunhelpis KOVACS Mŝrta (ekde 91/2). Ŝi fariĝis redaktisto en 1992 (92/1), la vic-redaktisto estis Stefan MacGILL. La redaktejo funkciis en la domo de KOVACS Marta en Budapeŝto. En 1994 (94/4) KOVACS Marta ne povis plu redakti la revuon, kaj ankaŭ al Stefan MacGILL estis neebla repreni la redaktadon; nova redaktoro estis serĉata. Provizore

IPR 97/1 e 6

Stefan MacGILL redaktis la numeron 94/4, sed la redaktejo jam translokiĝis al la hejmo de la sekva redaktoro, al NEMETH Jozsef. Kiel vicredaktisto estas elektita SMIDELIUSZ Katalin. La redaktista tasko pretendis pli kaj pli da tempo, pro tio leviĝis la deziro, ke la ĉiaman redaktoron helpu redakcia teamo, kies helpo koncernas ĉiam la aktualan numeron, ĝis la revuo ekhavos kompletan redakcion [=]

Eldonistoj

Mi jam menciis, kian malfacilan taskon havis Ludwig PICKEL, la eldonisto de la unuaj numeroj de IPR. Ne estis sufiĉe da abonantoj, kaj je la komenco multe da IPR-numeroj ne aperis. ILEI ĉiam urĝis la eldoniston por la regula apero, sed fine en 1973 ĉiu interrilato estis likvidita kun li rilate al IPR. En julio 1973 ILEI decidis mem eldoni sian organon. La Centra Oficejo de UEA alportis helpon: la organizaĵo surprenis la presadon kaj ekspedadon de IPR. Ekde 79/1 la firmao en Pizo – Edistudio -, kiu kompostis kaj presigis la revuon, transprenis ankaŭ la zorgon de dissendado al la abonantoj.

Gis 83/1 eldonis la revuon Edistudio, de post tiu ĉi numero la eldonisto ne estas indikita (ankaŭ en la tiamaj numeroj nenio estis skribita pri tio). En la jaro1986 multaj aferoj ŝanĝiĝis ĉirkaŭ IPR (redaktisto, redakta komitato estiĝis; presado aliloke). De 86/1 la revuo ekhavis novan respondecan eldonanton, Edward SYMOENS, kiu bedaŭrinde mortis je la fino de 1995.

Presejoj

Inter 70/0 kaj 72/1 IPR estis presata en Nŭrnberg ĉe la Frinkische Verlagsanstalt und Buchdruckerei GmbH. La presadon transprenis la Centra Oficejo de UEA en 1973, la Varbnumero kaj la sekvaj kajeroj ĝis la numero 75/1 pretiĝis en Rotterdam. De 75/2 ĝis 82/3 la presado okazis en Pizo, en Italio ĉe Offset Vallerini. Sed la redaktoro estis nekontenta, ĉar multe da eraroj falis en la presadon, kaj la korektado malfruigis la aperadon de IPR. Helmut SONNABEND serĉis alian presejon en Italio (Offset Massarosa) ekde 1983. La Grafika Centro de Universala Esperanto-Asocio en Antwerpen faris la presadon inter la numeroj 86/1 kaj 87/2-3. Ekde

1988 ĝis nun por la presado estas respondeca la Flandra Esperanto-Ligo, Grafika Centro Antverpeno.

La strukturo de la revuo La ekstera formo de la revuo multfoje ŝanĝiĝis: la unuaj kajeroj aperis en formato

– B/5 formo, de la Varbnumero en A/5. La titolpaĝo kaj la litertipoj dum la jaroj

moderniĝis, la ilustraĵoj de la pli novaj jarkolektoj igas la gazeton tre vigla.

Sed estas multe pli grava la interna strukturo, la enhava konstruo, kiu respegulas

pojn de la redaktoroj kaj la pretendojn de la legantoj. La revuo iĝis pli kaj pli da, laŭ la proponoj kaj deziroj de la legantoj (ekz. 93/ Varbnumerop. 4.; 85/1 p.

lai

IPR 97/1 97

— pàgina 6 del PDF —

2.): estiĝis novaj rubrikoj, oni ricevis pli multe da informoj pri aranĝoj, aliaj eventoj, kontakt-eblecoj ktp.

Ni vidu la internan strukturon pli detale! Helmut SONNABEND proponis konstantan strukturon en la Provnumero en 1970:

a) Teoriaj artikoloj el la pedagogia scienco

b) Fakmetodaj kaj didaktikaj traktaĵoj

c) Informoj el la pedagogia vivo

d) Opinio – propono – deziro – sciigo

Ĉi tiun skemon sekvis la numeroj ĝis 1972. La kvar rubrikojn kompletigis la rubrikoj “Dokumentoj” (kiel Esperanto estas instruata en la lernejoj; en 70/1), “Alvokoj” (TW/2), “Forumo” (forumo de la kontaktoj, leteroj, priparolendaĵoj; en 71/1). La divido de ĝeneralaj pedagogiaj kaj fakmetodaj artikoloj ĉesis ekde 72/1. La Varbnumero portis novan strukturon, laŭ kiu estis redaktataj tri numeroj :

a) Artikoloj

b) Recenzoj

e) Ni ricevis (pri aperintaj libroj)

d) Niaj legantoj opinias

Ankaŭ la strukturo kaj temaro de la kajero 74/3 montras la malfacilaĵojn de la

transiro (la malnova redaktoro abdikis, la provizora redaktisto ne ricevis sufiĉe da artikoloj): tiu ĉi numero temas pri ILEI-aferoj, konferencoj kaj entenas unu artikolon de Helmut SONNABEND. Inter 75/1 kaj 85/3 IPR konstruiĝis sen konstantaj rubrikoj. Komence apud teoriaj artikoloj aperis informoj pri kelkaj aranĝoj (fakte nur kelkaj), ILEI-konferencoj; ekstrema okazo, kiam la revuo konsistis el kvazaŭ nur raportoj pri diversaj aranĝoj aŭ organizaĵoj (80/3; 85/1). Laŭ mia opinio en multaj numeroj la redaktoro ne estis konsekvenca koncerne la strukturon. Okazis, ke la teoriaj pedagogiaj artikoloj sekvis ILEI-aferojn, reagojn (79/2; 80/1), aŭ ili miksiĝis kun alitemaj artikoloj (83/3; 84/1; 84/3; 85/3).

En la skribaĵo de Hans FECHLER: Letero al la redaktoro(85/1 p. 2-4.) la aŭtoro resumis siajn imagojn pri iu multe pli abunda pedagogia revuo. Li proponis multajn novajn rubrikojn, per kiuj la revuo povus ebligi, faciligi la estontajn personajn kontaktojn, kaj li proponis publikigi artikolojn pri mankantaj temoj. Ŝajnas al mi, ke la redaktoroj de la sekvantaj numeroj atentis pri la proponoj de FECHLER, jŝ estiĝis diversaj konstantaj rubrikoj (Librobreto, El la vivo de Sekcioj. Aktualaĵoj. Anoncoj, Recenzoj. Leterkesto, ILEI-labortable), kiuj ne aperis en Ĉiu NuMETO, sed de tempo al tempo ili denove revenis. En la plej lastaj numeroj startis novaj rubrikoj “Elniaj metioj” (95/3), en kiu instruistoj raportas pri lernejaj rezultoj, instrumetodoj, kaj donas konsilojn por gekolegoj. Mi konsideras tre utila la rubrikon “Tasko-folio” (95/3), kiu entenas ekzercojn kopieblajn.

La rubriko “El la landoj kaj sekcioj” iomete ŝanĝiĝis dum la redaktado de NEMETH Jozsef. Apud la raportoj pri la vivo kaj funkciado de la sekcioj, ĝi

ROZI 98

kompletiĝis kun alvokoj pri diversaj aranĝoj, kursoj. Mi povas konstati, ke ekde 1986 la revuo enhavas pli multe da informoj, kolektitaj el diversaj — sekcioj

Sekve ankaŭ la amplekso de la revuo kreskis. Komence la paĝnombro dependis de la materialo (24-28 paĝoj), poste ĝis 1986 la revuo havis 24 paĝojn (escepte la jarkolektojn 1981 kaj 1985, tiam ĝi estis pli ampleksa). Post mallonga ŝanceliĝo de la paĝnombro IPR aperis kun 36 aŭ 40 paĝoj ekde 1989, kaj nuntempe konstatante kun 36 paĝoj.

Celaro por IPR

Granda pretendo de esperantistaj instruistoj revivigis la revuon. Ĝis la numero 94/4 la redaktistoj laboris sen iu ajn skribita celaro, sed iliaj imagoj ĉiam respegulis la plej gravajn planojn de ILEI koncerne IPR. Pri ĝia celo Helmut SONNABEND la unua redaktoro tiel konceptis: IPR fariĝu pedagogia forumo, per kies helpo la instruistoj povas diskuti pri pedagogiaj kaj didaktikaj problemoj (70/0 p. 4.). Laŭ RAKUSA – en la malferma artikolo en 70/0 – la bona faka revuo per alinivelaj metodikaj kontribuaĵoj, per publikigo de provlecionoj, per la gvidiloj de eksterlernejaj aktivecoj ktp. nepre pliigus la fortojn, instigojn kaj memfidon de la instruistoj, izolitaj de aliaj gekolegoj.

Ĉiu redaktoro havis propran ideon pri la celoj de la revuo. Laŭ HAUPENTHAL (73/Varb. p. 3.) IPR havas duoblan funkcion: unuflanke la aŭtora kaj legantara iu cieco garantiu la progresivon de la ĝenerale pedagogia revuo, aliFlmaka ĝi fariĝu faka organo per didaktikaj kaj metodikaj artikoloj. Kiel pedagogia gazeto ĝi devas funkcii ankaŭ kiel refera organo, kiu sciigas pri novaj pedagogiaj, metodikaj kaj alitemaj libroj, pri diversaj aranĝoj koncerne la Esperanto -inistonxdon, Inter liaj konceptoj estis, ke en IPR oni povus publikigi didaktikajn tipologiojn de diversaj instruobjektoj (sed ĝis nun tio ne efektiviĝis). l

Dum la konferenco en Maribor estis priparolata kaj akceptata, ke oni klopodu kontribui al la revuo laŭeble originalajn studojn, kiuj poste povus aperi en nacilingvaj istoj. aŭ ankaŭ en diversaj esperantlingvaj, nepedagogiaj revuoj. (Multfoje tio IG ĝuste inverse.) Estas tasko de la ĉiama redaktoro, ke li aŭ ŝi trovu la ekvilibron Ek o DJ kaj la Esperanto-instruaj artikoloj kaj inter teoriaj kaj kasa, markon Istvan fariĝis la redaktisto. Li – malĝojinte pro la Eio e la membraro de ILEI – decidis, ke li kunordigos la laboron de la Espeein = per la helpo de la revuo. Post lia morto en la numero 88/1 la nova JI L TL Istvan petis la legantaron voĉdoni pri la revuo per enketilo, por ke uj n krios kaj enhavu tiujn rubrikojn, kiujn la plimulto de la legantoj juĝas oj lizo informis rekte pri la rezulto de la enketo, sed la revuo kompletiĝis kun iam oj (vidu poste). Kiam KOVACS Marta transprenis la redaktadon (1992),

1S tre gravajn – sed ne novajn – vidpunktojn el la celaro de IPR: la ekvilibron

IPR 97/1 99

— pàgina 7 del PDF —

inter praktikaj kaj teoriaj artikoloj kaj organizaj informoj; la gravecon de konstantaj rubrikoj. Jam longtempe ne aperis kontribuaĵoj pri aliaj studobjektoj, pro tio ŝi konsideris grava tasko, ke denove estu publikigotaj artikoloj pri diversaj instruobjektoj – efektive la revuo celas ne nur Esperanto-instruistojn, sed instruistojn, kiuj uzas Esperanton. Bedaŭrinde nur du artikoloj aperis pri aliaj studobjektoj (en 92/3 kaj 93/3) kaj sep kontribuaĵoj publikiĝis pri neesperanta temo, precipe pri lingvistiko kaj sociologio. Sed mi devas aldoni, ke ne nur de la redaktoro dependas, kion li publikigas: se li ne ricevas konvenajn kontribuaĵojn, li ne povas ĉiam efektivigi siajn imagojn.

La nuna redaktoro, NEMETH Jozsef pensas (95/1 p.36.), ke la praktikaj artikoloj kaj aferoj estas pli gravaj ol la teoriaj. Li volas igi la revuon pli praktika kaj varia. Por dokumenti la pedagogian laboron de ILEI kolektive kaj de ĝiaj anoj individue, por igi la informadon pli plena kaj preciza, li transprenas kontribuaĵojn el aliaj revuoj. Tiun ĉi solvon multaj riproĉis, sed mi pensas, ke por unu homo estas tro granda tasko informiĝi pri ĉiuj aranĝoj, alvokoj ktp. Ĉi tiu tasko pretendus multajn kunlaborantojn. Mi opinias, ke ĉiuj organizaĵoj kaj homoj, kiuj organizas programojn, aranĝojn aŭ kiuj raportas pri pedagogiaj aferoj, devus informi pri ili la redakcion de IPR. Tiam la redaktoro ne devus publikigi informojn el aliaj gazetoj, kaj la revuo – legata en la plej granda rondo de esperantistaj instruistoj – fariĝus tre utila organo koncerne ankaŭ informadon.

[NdIR – eble ankaŭ vi mem povis sperti, ke dumtempe la proporcio de transprenitaj artikoloj signife malkreskis]

La celaro de IPR estas aperigita en la lasta numero de 1994. Mi ne volas detale raporti pri tio, ja ĉiu povas legi ĝin; mi nur resumas, por ke la skizo pri la historio de IPR estu plena. La celoj de la revuo estas:

l) aperigi fakajn artikolojn pri metodikaj problemoj, pri la efika lingvo- instruado

(ne nur pri Esperanto)

2) doni praktikan didaktikan helpilon, uzeblan dum la lecionoj aŭ dum la preparo de la instruistoj; recenzojn kaj listojn pri lerniloj kaj instruhelpiloj

3) servi la membraron per informoj pri aranĝoj, enketoj, adreso-listoj; raporti pri la agado de la sekcioj, internaciaj kontaktoj, financaj aferoj de ILEI, pri la UEA/

ILEI-ekzamenoj

4) stimuli informo-fluon inter E-instruistoj kaj la “pedagogia mondo” (informoj pri Esperanto, enhav-resumoj por aliaj nacilingvaj gazetoj).

Videblas, ke jam Rudolf RAKUŜA vortumis la plej gravajn taskojn de la revuo en la Varbnumero en 1973.

(Daŭrigota)

IPR 97/1 9 10

Li YYeilum

Kiel klarigi vortojn

Por posedi lingvon oni devas lerni vortojn. En lingva instruado klarigi

vortojn estas unu el la gravaj taskoj. Jen kelkaj metodoj:

1. INTUICIA METODO

Tiu ĉi metodo estas vaste uzata en elementa kurso, precipe por komencantoj, ĉar ili konas nur malmultajn vortojn kaj multaj fundamentaj vortoj estas klarigeblaj

per ĝi.

1.1 Per objekto

Tiu ĉi metodo estas uzata ĉefe por klarigi konkretajn substantivojn. Instruisto povas utiligi objektojn troviĝantajn en la klasĉambro kaj alporti aliajn objektojn.

1.2 Per bildo

luj objektoj estas tro grandaj kaj pezaj. Oni ne povas alporti ilin al la klasĉambro. En tiu ĉi okazo instruisto devas prepari bildojn aŭ desegni ilin sur la nigra tabulo. Por tio utilas, se la Instruisto scipovas desegni.

1.3 Per signo Ekzemple, por klarigi la vortojn SSPrimantajn interpunkcion, oni povas UZI interpunkciajn signojn. Ankaŭ arabaj ciferoj estas signoj. Ili povas eSti uzataj por instrui bazajn NuMeralojn. 4 Per ago Tiu ĉi formo estas uzata ĉefe por 81 Verbojn. Ekzemple, por klarigi

la vorton sa/tr la instruisto povas salti. 1.5 Per gesto

Por klarigi la vorton a/ta, oni povas levi la manon super la kapon.

1.6 Per mieno

Tiu ĉi teknikero estas uzata ĉefe por klarigi la vortojn esprimantajn senton. Ekzemple, por klarigi la vorton koleri, instruisto faras mienon de kolero. Pro tio instruisto devas esti “aktoro”.

1.7 Per sono

Ekzemple, por klarigi la vorton kokeriko, oni povas kokeriki; por klarigi la verbon tusr, oni povas tusi. 1.8 Per situacio

Ekzemple, se iu lernanto ne ĉeestas, la instruisto povas diri, ke li forestas, por klarigi la vorton foresti; se iu lernanto estas mal-sana, instruisto povas diri tion por instrui la adjektivon ma/sana.

2. EKSPLIKA METODO

Tiu ĉi metodo klarigas fremdlingvajn vortojn per la sama lingvo. Ĝi estas uzata ĉefe en mezgrada kaj progresiga kursoj. Oni devas sekvi la principon: klarigi novan vorton per lernitaj vortoj.

2.1 Per eksplikaj vortoj

siesto: mallonga dormopost tagmanĝo adreso: loĝloko de persono

avo: patro de patro aŭ patrino

fidi: plenkredi pri iu aŭ io

frosti: esti tre malvarma

hejti: varmigi ĉambron aŭ loĝejon furioza: freneze kolera

surda: nepovanta aŭdi

lerta: tre kapabla facile fari ion

IPR 97/1 eIl

— pàgina 8 del PDF —

2.2 Per sinonimo ekspliki: klarigi mediti: pripensadi urĝi: plirapidigi turisto: vojaĝanto ferio: libertempo teruro: timego efektiva: reala moderna: nuntempa

2.3 Per antonimo morti €? vivi fini «? komenci detrui «? konstrui pesimismo €? optimismo opono €? konsento interna €? ekstera pasiva €? aktiva absoluta €? relativa rifuzi «? akcepti

2.4 Per figura esprimo kamelo: besto nomata “ŝipo en dezerto” pego: birdo nomata “kuracisto en arbaro” tigro: reĝo de la bestoj biero: likva pano

3. PEREKZEMPLA METODO

Tiu ĉi metodo utiligas la sciojn de la lernantoj por klarigi vortojn. Ekzemple, por klarigi la vorton ĉefurbo, instruisto povas doni jenajn ekzemplojn:

Pekino estas la ĉefurbo de Ĉinio. Tokio estas la ĉefurbo de Japanio. Parizo estas la ĉefurbo de Francio. Londono estas la ĉefurbo de Anglio.

ipR 9Z/1 9 12

Por klarigi la vorton meblo oni povas diri; Tablo estas meblo. Ankaŭ seĝo estas meblo…

4. PERKUNTEKSTA METODO

Ĉi tiu metodo utiligas kuntekston por la klarigado.

Ekzemple, por klarigi la vorton emeritiĝi, oni povas diri:

Mia patro havas 63 jarojn. Nun li ne laboras. Antaŭ tri jaroj li jam emeritiĝis.

5, PAŜO-POST-PAŜO- METODO

Por klarigi la vorton e//itiĝi, oni devas unue klarigi la vorton /ito per bildo, kaj poste la prefikson e/per signo.

6. TRADUKA METODO

Iuj abstraktaj vortoj estas malfacile klarigeblaj per E-o. En tiu ĉi okazo la sola metodo estas traduki ilin en la nacian lingvon de la lernantoj.

7. KOMPARA METODO

Se lernantoj konas alian fremdan lingvon, oni povas kompari tiun lingvon kaj E-on en klarigado de vortoj. Efektive ankaŭ tiu ĉi metodo estas traduka metodo: traduki Esperantan vorton en alian fremdan lingvon. Ekzemple: kun – with, hejmo – home, facila – easy, rigardi – look.

Ni strebu kiel eble plej multe uzi E-on por instrui E-on, kaj kiel eble plej malmulte uzi – sed ne ekskluzivi – la nacian lingvon. Li Weilun, Pekina Lingva Instituto. Ĉinio

—

El niaj metiejoj

Ni testu niajn testojn

Instruisto ofte celas rapide prijuĝi la konojn de siaj lernantoj, malkaŝi tiuj j kie li/ŝi devas kompletigi la instruadon. Estas multaj ipoj de tiaj me e To sufiĉe populara estas la gramatika testo, kiu havas multajn tipojn. e“ ; Inter la recenzoj vi povas legi informojn pri testolibro verkita kaj eldoni ~a hungaroj. Trafoliumante la materialon mi havis la ideon lanĉi mal : d son pri testo-prilaborado kaj ties kaptiloj, efikoj, utileco, ktp EA Por enkonduki la temon – al kiu mi atendas viajn konfritansĵojn – mi elekti menciita libro 30 testodemandojn, el kiuj 10 povas esti utiligeblaj en slat S ĵ L a alia dekopo estas tia, kies eroj laŭ mia prijuĝo ne estas taŭgaj por tiu ŝi celo li Antaŭ ol legi ilin, sciu, ke krei teston ne estas facila tasko. I rekifaj im m nto tue trovas rig bonajn aŭ almenaŭ akcepteblajn solvojn ori kiuj ‘ to tute ne pensis. Se ne tio, do aliaj kaptiloj ili ‘ peraroj, influo de la nacia lingvo, enhave embrioj o kataj fari pesoj

la punkto B la testodemandoj i i j e j havas iom da difektoj. Fariĝu ili iaj antoj! Trovu kial mi opinias ilin neutilaj, oliprecizigendaj! ERE

– Proveblaj Me pilkludojn al muziko.

A: plue ŝatas — B: plie amas C l , : preferas 6: eN kiam vi lernas Esperanton? = A: Ce B: Antaŭ € Ŝ A: Ce : a Ekde ŭ aria ricevis donace arĝentan manĝ……. = A: -ejon B: -ilaj LE « “I : -ilajn C: -ilaron -i 4 VENAS …….. la stacidomo. Nf A: da B: por 2 : por Cz: el €: etro malfruis ……. la pluvo. = A: pro B: Gi ! : por C: de : pri pomoj kreskas sur la ……….. = A: pomfolio B: pomarb ; i = tTOV…… la monujo? AJ . MI A: -as B: -iĝ o k.. : -iĝas C: -os Ĉ: -is E “Pen — se me vi havos monon. ” i por tion B: tiom, por kiom lu ; lan, por tian Ĉ: tian, por kien Ki “i troviĝas ………… la monujo. Mus preter B: en C: al Ĉ: el

ti

IPR 97/1 913

— pàgina 9 del PDF —

10) Via helpemo estas …………. A: dankinda B: dankema C: dankinta Ĉ: dankonta

kape la Tero ne ekzistas vivo.

A: Krom B: Ekster C: Preter Ĉ: Nur 12) ………… la parko apartenas fontano.

A: Al B: Por C: Ĝis Ĉ: El 13) La murdisto estas …………

A: aĉuloj B: filulo C: fiaĉo Ĉ: krimulo 14) Kiam mi hejmenvenis, mia kunulo ĝuste tiam estis ………. la leteron.

A: skribata B: skribota C: skribanta Ĉ: skribenda 15) La naĝejo estis plena ……. genaĝantoj.

A: kun B: per C: de Ĉ: da 16) Ni batalos per ĉiuj rimedoj …… la akuzoj de niaj malamikoj.

A: malantaŭ B: kontraŭ C: krom Ĉ: inter 7) Mi promenas ….. mia plej bona amiko.

A: per B: kun C: for Ĉ: krom 18) Kiam mi vekiĝas, la sonorilo estas ……….

A: sonanta B: sonita C: soniga Ĉ: sonota 19) La fratino de mia edzo estas mia ………..

A: bogeavo B: bofratino C: bofilino Ĉ: bonepino 20) «xsassss unu semajno jam estos printempo.

A: Post B: Ekpost C: Depost Ĉ: Poste B – Korektendaj 1) Anna petis, ke ĵaŭde mi ne ……… ŝin.

A: veki B: ne vekiĝu C: ĝenu Ĉ: ne vekos 2) Kiu ne laboras, restas …… monoj.

A: mal B: sen C: kun Ĉ: per 3) La hungara parlamentejo estis ……. fine de la XIX-a jarcento.

A: konstruanta B: konstruiata C: konstruinta Ĉ: konstruota 4) La studjaro komenciĝas ……. de septembro.

A: je la unua B: je la unuan —C: la unuan Ĉ: unuan 5) Ni est… forir….aj, se vi ĝustatempe est… reven…….

A: -inta, -us B: -us, -ata C: -us, -ota Ĉ: -us, -inta 6) suassmuss alvenos la rapidtrajno?

A: Je kiam B: Kiam C: Kioman horon Ĉ: Kiome 7) Oni ne povas aĉeti ……… mono.

A: pri B: dum C: sen Ĉ: pro 8) Eva parolas …«s ss… Karlo.

A: post B: kun C: per Ĉ: for

IPR 97/1 e 14

9) Bedaŭrinde …….. mi ne havas paperon, tiel mi ne povas skribi.

A: nenioB: ne C: nun C: nur 10) Okaze ….. deka datreveno, la aŭtomobilo jam difektiĝis. A: da la B: de la C: pro la Ĉ: pri la

dr. Katalin Smideliusz, metodikisto HU-9700 Szombathely, Kos Karoly u. 29. Tel. H36-94-320313. Retadreso: smidik(Drik.bdt£ hu

Landoj kaj sekcioj

Argentino

De la 9-a ĝis la 12-a de oktobro 1997 okazos la 4-a Interlanda Konferenco pri Instruado en urbo Buenos Aires (Argentino). Pliaj informoj ĉe Argentina Esperanto- Ligo, Paraguay 2357, Dto. 2, AR-1121 Buenos Aires, Argentino.

Aŭstralio Konferenco de ILEI – kompletigoj kaj korektoj 1) La vojaĝkostoj de Adelajdo al Melburno estas nur por iro, ne por iro kaj reveno.

[NdIR – unu el niaj redakcianoj havis tiun informon, ke la menciitaj sumoj estas por ir-revena bileto. Post la ricevo de la supra informo de Atilio mi retmesaĝis al Jennifer Bishop, kiu pravigis lian opinion. Tamen ŝi aldonis, ke intertempe ŝi trovis pli malmultekostan eblecon, sed oni devas scii, ke ankaŭ la surloka veturado kostas iom. Kvankam ŝi esperas havi rabatojn por grupoj de pli ol 10 personoj. Ĉiuj, kiuj volas havi la aktualajn prezojn kaj teknikajn detalojn, turnu sin rekte al ŝi. Retadreso: esperanto(2educatrion.monash.edu.au. Poŝtadreso: 39 Hill Street, Hawthom Victoria

S io h 3122 Aŭstralio].

; 2 La temo de la Konferenco: “Multkultureco kaj lingvolernado.”

3) Kadre de la Konferenco en Lara (tio estas la nomo de la loko!) ne okazos la

: tradicia ILEI-Gimnazio. o A) Marde ni havos tuttagan ekskurson(kosto 35 NLG) al urbo Melburno, la impona li: havenurbo de Aŭstralio, ĉefurbo de ŝtato Viktorio kun proksimume 3.000.000 da

loĝantoj. Tiam ni vizitos ankaŭ la Universitaton Monash por konatiĝi surloke kun la Departemento pri Esperanto kaj la funkcianta projekto EKPAROLI. Vendrede ni ViZitos la marbordon (kosto: 50 NLG). La ekskurso inkluzivas viziton al la Nacia

muzeo en urbo Geelongo; trarigardon al la famaj surfplaĝoj de la regiono;

IPR 97/1 915

— pàgina 10 del PDF —

eniron en la golfejon de Anglesey por vidi la famajn aŭstraliajn kanguruojn; promenadon en la Nacia Parko en Otways por konatiĝi kun la mirindaj akvofaloj kaj naturaj belaĵoj kaj ni certigas al vi spektaklan veturadon laŭ la superba oceanvojo,

kiu permesos al ni foti la naturon laŭplaĉe. Mag. Atilio Orellana Rojas

Cinio Seminario pri kulturo kaj instruado de Esperanto Wuhan, 17-21 aŭgusto 1996

La Seminario okazis en Donghu Esperanto-Domo ( DED) kun la partopreno de 22 esperantistoj, en la nova sidejo de Hubei Esperanto-Asocio (HEA), ĉe la bordo de la Orienta Lago. La partoprenantoj pasigis 3 tagojn en DED kaj 3 tagojn surŝipe.

La fondon de DED iniciatis s-roj Peng Zhengming kaj Zhang Danchen en decembro 1994. Ĝi malfermiĝis la 30-an de junio 1996 tiel, ke Peng Zhengming oferis parton de sia propra domo, kiu havas la funkciojn de muzeo, biblioteko, publika aktivejo kaj sidejo de HEA.

Dum la Seminario okazis 12 prelegoj pri literaturo, E-Radio, komputado, movado kaj ankaŭ pri pedagogio. Interalie tiuj de Zhang Danchen, estrarano de ILEI: “Rolo de E-instruado en la E-movado”; Lu Jizin: “Faciligo de vortlernado per rimversaĵoj”

kaj Huang Zisheng: “E-instruado ekster lernejoj”. Laŭ informoj de Komunikilo de ILEI – Ĉina Sekcio de ILEI, oktobro 1996

Esperanto-kurso en Guozhuangzi-mezlernejo de Tianjin

En Guozhuangzi-mezlernejo de Tianjin funkcias E-kurso, kiun gvidas s-ino Liu Jun, kun helpo kaj subteno de la lerneja direktoro, Tianjin-a E-Asocio kaj ĉina sekcio de ILEI. La kurso, kiel eduk-eksperimentejo en la urbo, estas atentita de Tianjin-a Eduk-Akademio kaj rilataj organizoj.

Nun, /dec. 1996 – NdIR] post du monatoj, la 25 kursanoj povas kanti kaj fari simplan konversacion en E-o. Germana e-istino, Nata/ie Schuchert, kiu lernas en Tianjin, ofte vizitas la kurson por ekzerci la gelernantojn en parolado kaj amikiĝi kun ili, Ili deziras kontakti aliajn junajn geamikojn en diversaj landoj. Jen ilia adreso:

Liu Jun, Guo Zhuang Zi Zhong Xue, He Dong Qu, 300011 Tianjin Informis: Han Zuwu, fakdelegito de UEA pri instruado,

Wan Xin Cun 5 Qu, 21 Lou 1 Men 501, He Dong Qu, Tianjin 300612 Ĉinio

Hungario

12-aj Pedagogiaj Tagoj kaj 5-a SOJLO (Semajnfino de Junaj Lernemuloj) 1-2-a de marto 1997 Budapeŝto

Loko (konferencejo, tranoktado, manĝoj): Vakok ĉs Gyengenlatok Altalanos Iskolaja

ĉs Nevelĝotthona, HU-1146 Budapest, Ajtosi Dŭrer sor 39.

Alveno: inter la 9-a kaj 10-a horoj sabate. Fino: dimanĉe, post tagmanĝo.

IPR 97/1 9 16

— El la programo: Pedagogiaj utopioj (Rados Peter Andras), Kiel varbi por kurso? | oOzi Janos), Rilato de lingvo kaj persono (dr. Wacha Balazs). gelernantoj 10-18-jaraj: aparta programo kun du lecionoj antaŭtagmeze kaj unu tagmeze, (pri lingvo, literaturo, muziko, matematiko, manlaboro k.s.) – abundaj munaj aktivecaj kulturaj, distraj… j intencas partopreni la konferencon, anoncu vin ĉe Jozsef Nemeth ĝis la 15-a bruaro 1997. (Adreso kovrilpaĝe.) erantologia Konferenco en Budapeŝto La Katedro pri Generala kaj Aplika Lingvistiko de la Filologia Fakultato de ersitato Eotvos Lorand (ELTE) organizos sciencan konferencon en Budapeŝto 7-an kaj 18-an de aprilo 1997, en la Konferencejo de la Fakultato (Budapest, V. ista koz l. l-a etaĝo), okaze kaj feste de la 30-a datreveno de fondiĝo de la itata Esperanto-fako. E-fako funkcias enkadre de la Katedro pri Ĝenerala kaj Aplika Lingvistiko. “la pasintaj jaroj ĝia populareco signife grandiĝis. El la kunlaboro de la fakoj erala lingvistiko kaj pri Esperanto povas rezulti, ke E-fako fariĝos altnivela kaj pretendema universitata fako. Por atingi tion en la aŭtuna semestro dio jaro 1 996-97 oni realigis gravan reformon en la kursaro de la E-fako. Sekve – speciala statuso de E-o kiel planita lingvo, de nun la gestudentoj povos spletigi siajn studojn per ĝisfunda formado pri ĝenerala lingvistiko. elo estas krei mondan centron pri esperantologio en tiu katedro, tian, kiu ti la plej altnivela instrua bazo de la hungaraj kaj la eksterlandaj eŭberantigoj as ebligi al la diplomitaj gestudentoj ankaŭ la partoprenon en la katedra o celanta formi doktorojn pri filologio (phD). rganizantoj esperas, ke la festa scienca konferenco grandmezure fortikigos iciojn de E-o ne nur en Hungario, sed ankaŭ en la tuta mondo. rganizantoj de la konferenco mendis rabatajn ĉambrojn en la hotelnivela de la Universitato (40 DEM por unu tago). Adreso: Hotel Peregrinus, HU- Bu dapest, V., Szerb u. 3. Tel: –36-1-266-4911, –36-1-266-4913. [teso de la organizantoj: Esperanto-fako de Katedro pri Ĝenerala kaj Aplika pko, HU-1052 Budapest, V., Piarista koz l. Tel: –36-1-267-0966/51-85 aŭ 66-9100/51-85. Faksilo: -36-1-266-5699. Informis: d-ro Tamds Gecs6, katedrestro LU) kloĝis en Kroatio kurso Mazi en Gondolandoestas tre vaste uzata kaj prezentata en Kroatio. g tago en plej granda zagreba magazeno NAMA i.a. eldonaĵoj la vizitantoj Tolumi novan aktivigan libron kaj sperti video-kurson. Kroata Esperanto ) ankaŭ la aŭtunan seminarion dediĉis al Mazi. La kursanoj partoprenis

IPR 97/1 917

— pàgina 11 del PDF —

laborgrupon kaj sprite prilaboris interesajn Mazi-taskfoliojn. Dum la lernojaro oni fondos Mazi-studgrupojn en kelkaj urboj. Ĉefa organizanto estas Landa Sekcio de ILEI. Internacia infan-ekspozicio

KEU organizis internacian ekspozicion “Mia novjara mesaĝo”. Iom malpli ol 400 desegnaĵojn verkis infanoj en la aĝo de 4 ĝis 15 jaroj el Albanio, Aŭstralio, Belgio, Britio, Francio, Hispanio, Hungario, Finnlando, Italio, Kroatio, Niĝerio, Rumanio, Rusio, Slovenio, Usono. Menciindas, ke kelkaj ILEI-anoj helpis la konkurson, i.a. J. Bishop, R. Glossop, I. Gonĉarova, G. Kurucz, B. Mezini kaj M. Noĉŝl. Pri la ekspozicio vaste informis naciaj komunikiloj: radio kaj gazetaro.

KEU tuj informas pri nova konkurso: okaze de Alp-Adria konferenco, kiu ĉijare okazos komence de junio en Kroatio, KEU organizas literaturan, desegno- kaj fotokonkursojn sub la komuna temo “Naturo – nia vivmedio.

Pli da informoj oni povas ricevi ĉe:

prof Ivan Bekavac-Basiĉ, Kuŝlanova 59, HR-10000 Zagreb, Kroatio

Litovio Elementa kurso en Marijampolĉ

La unuan fojon E-klubo A/fabeto en Marijampolĉ organizis elementan kurson laŭ Cseh-metodo por geinstruistoj de diversaj fakoj. La kurson gvidis tre konata Cseh-instruistino Ewa Bondar el Pollando. Dum 32 horoj ŝi konatigis la geinstruistojn kun E-o kaj kun la Cseh-metodo. La kurson finis 17 aŭskultantoj. Krome 4 instruistinoj vizitis apartan seminarion A kaj ricevis IEI atestilojn de grado A. Laŭ informoj de Danute Vidrinskien€ el Litova Stelo 4/96

Rumanio

En la nuna lernojaro la E-agado – kompare kun la pasintaj jaroj – vigliĝis. En septembro la rumana televido “Europa Nova” organizis 75-minutan intervjuon pri E-o en la horo de granda aŭskultateco. Surbaze de ĉ. 30 demandoj prof. Ignat Florian Bociort, honora prezidanto de Rumana Esperanto Asocio (REA), inĝ. Dorin Hehn, prezidanto de REA kaj prof-ino Florica Popa, ĝenerala sekretario de REA kaj ” sekciestro de ILEI klarigis plurajn aspektojn de la Esperanto ideo kaj E-movado. La gvidantaro de la televido “Europa Nova” decidis tuj organizi E-telekursojn, kiujn ni ĝis nun ne sukcesis komenci pro manko de E-materialoj. [.. „] En la komenco de oktobro 1996 ĉ. 15 personoj komencis lerni kun sinjoro Dorin Hehn. Krome e nia urbo – kaj ankaŭ en aliaj urboj – malfermiĝis kursoj en lernejo. Laŭ mia opinio intereso por E-o kreskas de tago al tago. Proksimume 150 personoj lernas E-on nun en Brasovo, Oradea, Baia Mare, Cluj, Craiova ktp. ILEI nun havas 12 anojn. [.] Prof Popa Floric4

Str. Eroilor 29, ap.7. RO-1900 Timisoara Svislando

IPR 97/1 9 18

Svedio Informo de la Esperanto-fako en Karlskoga. 3 Ekde 1988 ni jam havis 36 diversajn nacianojn en nia E-fako. En la nuna komencanta kurso estas studantoj el 7 nacioj – Ĉinio, Japanio, Hindio, Islando rvegio, Albanio kaj Svedio. Oni havas 22 lecionojn enklase ĉiun semajnon i, “kelkajn en la lingvo-laboratorio. La instruado estas en E-o kaj jam post 2-3 semajnoj “la komencantoj faras etajn prelegojn kaj skribas eseetojn.[…] E. En nia kurso estas Zhang Qian Yuan, fama kaj talentega pentristo. Mi renkontis «lin dum la Esperanta Monda Kongreso en Tampereo lastsomere kaj post multe da invitleteroj li sukcesis havigi al si vizon. Nun li havas ekspozicion en la urba o iblioteko kaj en nia Popola Altlernejo. Inter la belaj pentraĵoj estas unu 8-metra pri terakotaj soldatoj de la Cin-dinastio. Mi vere rekomendas al la kluboj inviti Qian an por prezenti siajn artaĵojn. Jam tri ĵurnaloj skribis grandajn artikolojn pri li kaj nia regiona TV- stacio faris triminutan programon pri lia pentrado kaj eĉ montris ciam li instruis Tai-ĉi. = Alla somera kurso en junio venis profesia filmteamo por fari videofilmon pri E- osi Karlskoga Popola Altlernejo. Ĝi supozeble estos bona ankaŭ por reklama uzado e nur por la E-fako de nia lernejo sed ankaŭ por kluboj, renkontiĝoj, = soj ktp. La Sveda Stata Edukradio faris kvin programojn pri la Internacia Lingvo peranto. La kvin dudek-minutaj programoj, verkitaj en nia lernejo, enhavas ojn pri la lingvo kaj la ideo, historio, intervjuoj, organizo, kantado, renkontiĝoj ongresoj, gazetoj, literaturo kaj aliaj interesaĵoj. […] Se la orientiga programo, oni intencas sendi plurfoje, vekos intereson oni verŝajne volas fari radiokurson

(0 kilometrojn norde de Karlskoga. Estraro jam estas elektita, mebloj jam aĉetitaj aj nun ni atendas oficialan jeson de la komunumo de Lesjofors. Se ĉio bone realiĝos Li someraj kursoj verŝajne estos lokitaj tie en 1997. Ni povas prepari vin por giatsioj; ernaciaj someraj kursoj, kie gejunuloj povos malmultigi la kostojn tendumante pi asloĝante. Mi vere bonvenigas la laboron por tiu kursejo, ĉar ĝi certe povas y multe da kursanoj al la E-fako en Karlskoga. Mi faros mian plejeblon por i la realiĝon de propra kursejo por la movado. Mi ankaŭ esperas, ke la movadoj landoj volas uzi la ejojn por kursoj, renkontiĝoj aŭ turismaj aktivecoj. […] “La E-movado tamen ne de si mem grandiĝas. Ĉiuj devas helpi. Ekz. vi povas one apogi la laboron pri la kursejo en Lesjofors kaj vi povas instigi amikojn, anojn, senlaborulojn, gejunulojn k.a. partopreni en niaj kursoj en Karlskoga. “Por pliaj informoj kontaktu: Lars Forsman, Karlskoga Popola Altlernejo pf. 192. 4 691 24 Karlskoga. Tel: 0586-646 00, 646 14 Fakso: 0586-646 22 5 Laŭ la informoj de Lars Forman, gvidanto de la E-fako

IPR 97/1 919

— pàgina 12 del PDF —

Svislando Programoj de La Chaux-de-Fonds (Postiers 27 – CP. 779 – CH-2301)

Kulturaj monatfinoj kun prestiĝaj prelegantoj en 1997

25-26.01 (Daniele Vitali), 1-2.03 (Yves Peyraut), 26-27.04 (Ljubomir Trifonĉovski), 17-19.05 (Jacqueline Poux kaj Etsuko Nakazawa), 28-29.06 (Claude Piron), 27- 28.09 (Tazio Carlevaro), 25-26.10 (Reinhard Selten), 29-30. 11 (Birthe Lapenna) Someraj Programoj en 1997

15-20.07 (Noĉlle Weyeneth), 22-27.07 (Perla Martinelli kaj Giorgio Silfer) 29.07- 03.08 (Speciala programo por familioj), 5-10.08 (Marco Picasso), 12-17.08 (Specrala kurso okaze de la mondkongreso de speleologio), 19-24.08 (Gian Carlo Fighiera) Paralele ĉiam okazos kursoj en diversaj niveloj fare de internacie aktivaj instruistoj.

Usono Mirinda kursaro – persona raporto pri la pasintjara E-kursaro

“La kutima somera E-kursaro ĉe la Ŝtata Universitato de San-Francisko okazis ĉi-jare de la 24-a de junio ĝis la 12-a de julio 1996. Estis la 28-a sinsekva jaro en kiu Cathy Schultz sukcesis organizi la kursaron kiu estas konata tra la esperantista mondo.

La proksimume 45 studantoj plejparte venis el Usono, sed ankaŭ el Belizo, Brazilo, Danio, Japanio, Kanado, Kostariko kaj Meksiko. La tri instruistoj venis el Usono (Derek Roff), Hungario (Katalin Smideliusz) kaj Japanio (Kitagawa Hisaŝi). Tio estis laŭ la ofte plenumita tradicio ke unu instruisto venu el Eŭropo kaj unu el Azio.

Laŭaĝe la studantoj variis de dekkelkjaruloj ĝis emeritoj. Per antaŭtesto oni dividis la studantojn en kvar grupojn laŭ lingvonivelo. Ili frekventis la klasĉambron dum tri horoj ĉiutage – aŭ matene aŭ posttagmeze – laŭ nivelo, kaj por hejmtaskoj ili povis utiligi la tempon kiam ili ne estis en la klasĉambro. Ekzistis la ebleco ĉeesti instrusesiojn de ankaŭ alia nivelo, kiel tion faris kelkaj.

Inter aliaj aferoj, Derek Roff kondukis siajn studantojn al la komputila laboratorio kaj provizis al ili sporton pri uzo de komputilaj programoj por memlernado de E-o kaj pri eniro en la Tut-Tera-Teksaĵon (WWW aŭ “world wibe web”) de la Inter- Reto por aliri Esperantan informon. Katalin Smideliusz estis la ĉefa instruisto de la komencantoj – kiujn ŝi instruis Cseh-metode – sed ŝi instruis ankaŭ alinivelajn studantojn pri la arto aŭskulti kaj pri kelkaj tiklaj demandoj de la gramatiko. […] — la studantoj vere loĝis kaj vivis dum la semajnoj en Esperantujo. Je la fino eĉ la komencantoj babilis Esperante.” Steĉjo Norwell, (4-a nivelo), Kanado

La 28-a E-Kursaro ĉe San-Franciska Ŝtata Universitato okazos inter la 23-a de junio kaj 11-a de julio 1997. La intensiva trisemajna kursaro permesos rapidan progreson al studantoj de komencantaj ĝis progresintaj niveloj, kaj profundigos la

IPR 97/1 9 20

.

sciojn de spertuloj. Ni aranĝos specialan programon dum la lasta semajno (7-11 julio), kiu kombinos interesajn prelegojn kaj diskutojn kun turismaj eblecoj. Tiu seminario celas e-istojn, kiuj deziras viziti la kursaron kaj la plej belan urbon de Usono, survoje al la UK en Aŭstralio. La Jara Kongreso de ELNA (Esperanto-Ligo por Norda Ameriko) okazos en San-Francisko dum semajnfino post la kursaro kaj antaŭ la UK. Temoj por la kursaro inkluzivos lingvistikajn aspektojn de E-o, literaturo, kaj kreado de lernmaterialoj. Instruos en kvar niveloj (baza, meza, progresinta kaj supera) D- ro Grant Goodall, profesoro pri lingvistiko ĉe la Universitato de Teksaso en El Paso (UTEP), Derek Roff, kiu kreas perkomputilajn instru-materialojn por la lingvodepartamentoj de la Universitato de Nova Meksiko, kaj Trevor Steele, konata verkisto kaj profesia instruisto de E-o el Aŭstralio. Dorothy Stermer kunordigos la varian kaj distran eksterklasan programon. Ni atendas specilajn prezentojn de Orlando Raola el Kubo kaj Aleksandro Schlayfer el Sovetio (nun ambaŭ loĝantaj en Usono). Studantoj akiros tri studhorojn de universitata kredito. La kosto de la kursaro estos 420 USD. Loĝado kun manĝoj dum la kursaro kaj semajnfinoj estos proksimume = 450USD. Studantoj de la unu-semajna programo pagos trionon. Stipendioj haveblas. — Por plia informo, kontaktu: Cathy Schulze, 410 Darrell Road, Hillsborough, CA 84010, tel 415/342-1796, aŭ — per e-poŝto Derek Roff derek(Qunm.edu Derek Roff, Language Learning Center, Ortega Hall Rm 129, University of New Mexrco, Tel. 505/277-4804. Fakso: 505/277-3885 Uzbekistano kaj Spertoj de uzbeka kolego pri instruado de E-o al infanoj NdlR — Nia uzbeka reprezentanto regule dissendas siajn cirkulerojn, kiujn lastatempe li nomas Babilado. La sekva fragmento devenas el Babilado 3.

[-..|“Mi elreviĝis pri instruado de ctuloj pri E-o en tiu aspekto, kiel ĝi estis permesita al mi en la liceo t.e. unu horon semajne. La 7-9-jaruloj deziras nenion studi serioze. Ili simple ne kapablas tion fari. Oni devas instrui ilin pri ĉio en luda formo. Por instrui la mgvon en luda formo oni devas havi almenaŭ tri horojn semajne. Sed la lernejaj aŭtoritatoj ne permesas tion. Mia dujara E-instruado al la etuloj donis nulan rezulton. Jes, la unuan aron mi instruis nur E-on en du klasoj unuhore semajne. Por la sekva jaro aldoniĝis la angla. Jes, multaj miaj infanoj pli rapide ekposedis la anglan kaj atingis senpene siajn ‘Samaĝulojn, kiuj ne studis E-on. Tion ne rimarkis la lernejaj aŭtoritatoj. Sed diri la veron, plejparto de miaj infanoj studas la lingvojn (ankaŭ E-on!) sen granda entuziasmo, ĉar kine estas uzataj ĉiutage, praktike, ankaŭ la angla kun sia magra laŭprograma vortprovizo la unua jaro. Mi decidis ŝanĝi la taktikon pri la E-instruado, sed pri tio mi rakontos ; sube. La plej grava estas tio, ke la infanoj de mi nun lernas E-on ne devige, kiel tio IS en la lernejo. La infanoj studas la lingvon volonte kaj por la deziro koresponde

iĝi. […] IPR 97/1 921

— pàgina 13 del PDF —

Mi trovis en la apudeco centron de infana tempopasigejo (mi mem elpensis tiun nomon – ĝi nomatas iom aliel). Tie mi aranĝis E-kurseton por lernejanoj, sed mi nomis ĝin Klubo de internacia koresponda amikado aŭ amika korespondado. La infanoj venis al mi por skribi leterojn al alilandanoj. Pro tio, mi devas diri, ke mi havas multajn E- lernantojn, kiuj kun plezuro amike korespondas. Ili estas 8-16-jaruloj. Nun mi instruas en tri lernejoj kaj planas viziti la kvaran, kie mi proponos E-instruadon, sed mi ne nomas tion E-instruado, sed K/ubo de …. Ĉie mi uzas en la komenca stadio de la lernado mian lernolibron. La libro estas tre sukcesa por la infanoj diversaĝaj. Kvankam mi planis ĝin nur por la etuloj.

Mi opinias, malĝusta insisto, ke la komencantaj esp-istoj nepre skribu mem en E-o, Estas granda peno skribi en la fremda lingvo. Kaj ĉiu peno estas problemo, kaj neniu problemo vokas plezuron kaj volonton. En la unua etapo mi mem tradukas la infanajn nacilingvajn leterojn. Estas interese por miaj infanoj, ke sub la nacilingvaj vortoj aperu ilia esperanta ekvivalento. Tiel la lernantoj vidas kiel aspektas kaj iom konatiĝas pri alia lingvo. Same la aliaj pri la rusa. Nun jam ses miaj geknaboj post 3-4-monata lingvostudado memstare skribas siajn leterojn. Kaj mi multe fieras pri ili. Preskaŭ ĉiuj regulaj vizitantoj de la kursoj legas la venintajn leterojn sen mia helpo. La infanoj estas en tiu aĝo, kiam ili serĉas novajn amikojn, ĉar la malnovaj estas tro konataj kaj iom tedaj, kaj la novaj, malproksimaj amikoj ŝajnas multe pli interesaj kaj iom romantikaj. Pro tio ili deziregas korespondi kun aliaj landoj, sed post ricevo de leteroj iuj el ili ne ŝatas respondi, ne scias, kion respondi, ne sentas respondecon, ne komprenas, ke tia sama infano atendas lian (ŝian) leteron sur la alia punkto de la planedo. Plenkreskulo devas memorigi ilin pri tio! Tiu plenkreskulo povas esti instruisto, patr(in)o aŭ alia bonvolulo. Estas tre GRAVE, ke la leteroj de ni venu al la adreso de la klaso, instruisto, plenkreskulo. Kaj la infano ricevu siajn leterojn en la lernejo, de la plenkreskulo. Tiam la korespondado estos kontrolata kaj akcelata. Ĉar se iu infano rifuzos plu skribi leterojn, iu alia skribu al mia lernanto. Ankaŭ mi zorgos, ke via lernanto ĉiam havu leteramikon. Iom post iom la infanoj alkutimiĝas al la koresponda disciplino kaj fariĝas respondecaj.” |… ]

Eŭgeno S. Perevertajlo, ab/k 140, Poĉtamt, UZ-700000 Taŝkento, Uzbekistano, tel: 57 24 87, retadreso: eugeny(2esper gimli.com

PROJEKTO-KLERA – profesia formado de E-kursistoj

(Meditado okaze de bona, porinstruada programo)

La novaĵo:

Somere 1996 efektiviĝis la du plej intensaj etapoj de fruktodona programo PROJEKTO – KLERA, kadre de kiu 7 entuziasmaj samideaninoj ricevis profundan kaj profesian formadon rilate E-gramatikon, (inter)-lingvistikon, literaturon, movadhistorion, ideologion kaj metodologion. La iniciato celis mem produkti proprajn kursgvidantojn kaj per tio fari paŝon, kiun ILEI nuntempe pro financaj (kaj eble aliaj) mankoj neglektas.

IPR 97/1 9 22

La novaj kursistoj jam ekagis gvidante plurajn kursojn kaj programojn, organizitajn de la iniciatintoj kaj finacintoj de la projekto.

Aldonaj klarigoj:

La ideo de LF-koop trovi, eduki kaj laborigi proprajn kursistojn estis plurvidpunkte bona investo.

La koncepto “kursisto” estas pli ol tradicia lingvoinstruisto. La trejnitaj disĉiploj krom instruado de Esperanto estas kapablaj laŭ personaj interesiĝoj ankaŭ prelegi pri diversaj temoj, gvidi specialajn fakajn programojn.

La partoprenintoj (kies lingvonivelo de E-o devis estis bona, kaj ili devis koni almenaŭ unu alian fremdan lingvon krom la gepatra) devenis el du grupoj. La malnovaj stabanoj de LF-koop estis spertaj rilate movadajn aferojn, dum la studentoj de la Pedagogia Altlernejo de Szombathely havis lingvoinstruistan praktikon. La teoriajn prelegojn kaj la praktikajn ekzercojn la kandidatoj ĉeestis parte kune, parte laŭ antaŭa prepariteco.

La dufoje unusemajnan intensan ĉeestan programon (unu semajno en Budapeŝto, unu en La Chaux-de Fonds) kompletigis plurmonata malĉeesta formado, laŭ programita plano kun pluraj individuaj taskoj. La formado dediĉis grandan atenton por la praktiko de la instruado. La kandidatoj prezentis plurajn modellecion(er)ojn, solvis vivsimilajn dumkursajn situaciojn, kolektis kaj preparis propran ilaron por la lingvoinstruado kaj skizis komunan koncepton por eventuala kursmaterialo.

Kvankam fine de aŭgusto la partoprenintoj estis taksataj kapablaj por instrui E- on al diversnacia kursaro kaj kelkaj jam provis sin ankaŭ en fakaj programoj, LF- koop ne opinias la projekton finita. La ĉefaj trejnistoj Giorgio Silfer kaj Katalin Smideliusz kontinue zorgas pri la plua formado de la disĉiploj, provizas ilin per legind(end)aĵoj, ekzercoj kaj apartaj taskoj por plivastigi iliajn konojn kaj spertojn. La meditado:

Kial mi helpis ellabori kaj efektivigi la programon de la projekto? Estis tri ĉefaj kialoj.

Unue: ja en mia altlernejo, sub miaj manoj formiĝis pluraj bonkapablaj kaj entuziasmaj esperantistoj, kiuj post la diplomiĝo, manke de spertoj kaj ebloj en Esperantio, povontus perdiĝi, kaj mi bedaŭris la investitajn energiojn.

Due: mi ĝojis, ke troviĝis organizo, preta investi por trejni propran armeon, ja por la “soldatoj” la partopreno estis preskaŭ senpaga.

De longa tempo ne plaĉas al mi la ideo, ke en nia movado la batalantoj de/por la komuna ideo devas investi tro da mono (krom la energio kaj libertempo) por disvastigi Nian lingvon.

Trie: mi ne ŝatas, ke E-on rajtas kaj kuraĝas instrui kiu ajn sen bona lingva kaj kultura preparo. Estas bedaŭrinda manko, ke ILEI ne povas dediĉi pli da energio kaj mono por organizita formado, profesia ekzamenado, registrado kaj plua trejnado

IPR 97/1 923

— pàgina 14 del PDF —

de kvalifikitaj, jam praktikantaj E-instruistoj.

Pli kaj pli ofte oni sentas la bezonon de metodologiaj kursoj.

Por plenumi la mankon nur mi mem lastatempe gvidis (krom la tradiciaj Csehmetodaj) plurajn metodologiajn seminariojn laŭ la mendo de lokaj kaj regionaj asocioj, kulturcentroj en Norvegio, Pollando, Germanio, Danio, plurfoje ankaŭ en Francio. Plej ofte la organizantoj akiris la financan bazon por tiuj seminarioj helpe de fondusoj. En la programoj partoprenis ĉiam inter 15-20 instruemaj samideanoj, plejparte el la pli juna generacio. La seminarioj daŭris ĝenerale unu plenŝtopitan semajnon kaj la partoprenintoj de la (ne-Cseh-aj) ĝeneralaj metodikaj trejnadoj post diligenta laboro devis kontentiĝis “nur” pri la akiritaj scioj kaj spertoj.

Mi ofte bedaŭris, ke mi ne povas premii ilin per oficiala atesto, aprobita de la ILEI-estraro. Mi konscie uzis la vorton “atesto” kaj ne “diplomo”, ja eĉ plenŝtopita semajno ne povas sufiĉi por alproprigi la sekretojn de tiu profesio (sincere dirite de neniu), sed atesto povas pruvi paŝojn sur tiu malglata vojo.

Konkludo kaj demandoj:

PROJEKTO – KLERA klopodas modele kaj altnivele zorgi pri la kursistaj bezonoj de LF-koop, espereble je kontentiĝo kaj kleriĝo de multaj samideanoj.

Sed kiu(j) zorgos pri la trejnado de E-instruistoj por la (ideologie kaj geografie) aliaj partoj de Esperantio? Ĉu ĉiu organizo solvu tion laŭ propraj spertoj kaj ebloj, sen la kunordiga helpo kaj aprobo de ILEI? Ĉu ne estus bone laŭ organizita formo altigi nian prestiĝon je profesia nivelo?

Kiel vi vidas nian estontecon rilate la instruadon de nia lingvo?

Viajn reagojn ni atendas je la adresoj de la redakcio de IPR.

dr. Katalin Smideliusz, metodikisto

Sabine Trenner – Erika Toth: Spertoj de internacia infana interŝanĝo

[NdIR – Erika el Hungario estas instruistino kaj studas la germanan lingvon, Sabine kaj Christian venas el Germanio. Sabine studas socialan pedagogion, Christian psikologion. Erika kaj Sabine hejme gvidas E-kursojn por bazlernejanoj, 7 – 12 jaraĝaj.) Somere 1995 ni kunvenis por konkrete priparoli la kunlaboron: organizi junularan interŝanĝon en niaj du landoj kun niaj idoj. Financado, datoj kaj lokoj de la renkontiĝoj. nombro kaj aĝo de la partoprenantoj… pri tio ni rapide interkonsentis. Temon por la programo, por akiri subvenciojn kaj por havi specialan kadron, kiu donu al la renkontiĝoj kroman sencon, ni trovis en “kulturo kaj tradicio”.

La unua etapo de nia duparta projekto nun jam estas pasinteco. Ni renkontiĝis de la 6a ĝis 12a de aprilo 1996 en Budapeŝto. La dua renkontiĝo okazos de la 4-a ĝis 11-a de oktobro en Brandenburgio.

IPR 97/1 9 24

y”

Mi pe per tiu ĉi artikoto doni malgrandan superrigardon pri la aranĝo kaj kuraĝigi

tiujn, kiuj revas pri vigligo de internacia infana interŝano | A (SH, ia Infana interŝanĝo, sed hezitas fari |;

paŝon. 50, zitas fari la unuan

Financado: k Subvencion ni ricevis de la (Germana Federacia Ministerio pri Familio Senioroj, Virinoj kaj Junularo. Tio koncernas parte vojaĝkostan subvencion al H ungario kaj restadi mimi en Germanio. La germanaj infanoj krome devis pagi ferlopren-kolizon, Per tiu parloprenkolizo ni ebligos por ĉiuj infanoj la restadon en Germanio kaj. ‘ L. preparajn, asekurajn kaj programajn kostojn. | Iai dia En Hungario la renkontiĝon subvenciis la Centra Junulara Fondaĵo de la hungar: ministerio pri klerigado. Per tiu subvencio malpliiĝos la vojaĝkostoj al Germ ~= hungaran restadon pagis la gepalroj kaj la lerneja fondaĵo. AJ

Ĉefaj celoj de la renkontiĝoj estas: e krei grupan senton dum la renkontiĝoj, por ke estonte = malaperigi iliajn timojn pri fremdaĵoj kaj fremduloj “Km a konatigi ilin kun alia vivcirkonstancoj kaj kulturoj de pr ebligi al ili, sentime kaj ĝoje uzi la freŝe lernitan lingvon

| E-instruadon ni metis en la lastan lokon, ĉar laŭ ni la plenumo de la unuaj celoj estas ; a kondiĉo por la volontula realigo de la lasta. | E

kresku partnera amikeco,

homoj,

BH Fartoprenantoj: iaj “viktimoj”, dek geknaboj el Gyal (Hungario), 11-13 j mersaj regionoj de la federacia lando Brandenburgio (Germanio), almenaŭ ion antane is pri E-o. La germanaj infanoj partoprenis minimume unu ferian E-tendar nlaj H sekvis E-kurseton, Sed ili plejparte ne estas en lokaj grupoj, sekve nur sekas le ~ as la eblecon, uzi kaj lerni E-on. La hungaraj geknaboj lernas ki erme an li dernejo kaj krome havis kelkajn E-lecionojn. Sekve la E-lingva nivelo ne nstis dia, 7

araĝaj kaj naŭ geknaboj cl

y (omuna planado kaj demokratia gvidstilo Um grupaj kunvenoj kaj en Gyal kaj en Potsd elerndntoj interkonatiĝis kun la progr

. la infanoj prepariĝis al la evento. La amo, aldonis ideojn kaj trans is specialaj

tojn, per kiuj ili volis kontribui al la aranĝo. Verŝajne Ŭ u Ei pse laĵn nti la aranĝon propra, kies sukceso, etoso, vigleco dependas ĉefe de ili mem iu a ~azo a, Sanapelto svr la grupon) ni gvidis laŭ la demokratia stilo. IA = ; mo niajn adrajn kondiĉojn ni ĉiuj devis akcepti. Demokratia A mrd o” pus » A STRODOjN, sed la infanoj mem rajtis decidi pri la kiu, AL gr enhavo | aj pri organizaj aferoj. Diskuto kaj interkonsento anoj kaj la plenkreskuloj pri farendaĵoj tute ne estis la problemoj. Kontraŭe:

IPR 97/1 925

— pàgina 15 del PDF —

ni havis la impreson, ke tiuj – por ili nekutimaj – kundecideblecoj instigis ilin al pli granda transpreno de respondeco. Eble tial ni sukcesis fari unu grupon el la antaŭaj du dum relative mallonga tempo.

Rolo de ludoj kiel “metodikiloj”

Por atingi tiujn celojn ni volis – apud interesa tema programo – uzi plejparte ludojn. Tiujn ni elektis por la grupiga procedo laŭ jenaj kriterioj:

4- la ludoj ebligu pozitivan sperton, trovante komunaĵojn,

— ili estu interesaj kaj ĝojigaj,

— ili ebligu la maloftan uzon de nacia lingvo,

– ili devigu la infanojn al kunlaboro.

Per tiuj ludoj ni volis i.a. malaperigi timojn kaj malcertecojn, doni kontakt-eblecojn kaj krei agrablan enirmanieron en la teman programon.

Kompreneble la “eniro” kaj “varmiĝo” okazis helpe de interkonatigaj ludoj. Tiuj devis plenumi ankoraŭ aliajn kondiĉojn, ne nur la supre menciitajn:

— ili ebligu, ke ĉiu relative facile povus kunludi,

— ili ne estu komplikaj,

— sen granda pripenso ĉiu povu spontane ekparoli, se necesas,

– ili ne estu tedaj kaj longdaŭraj.

La interkonatiĝon ni komencis per simplaj cirklaj ludoj, dum kiuj ĉiu sin prezentas per nomo kaj movo. Ĉiuj en la cirklo devas ripeti nomon kaj movon. Tiu ludo estas konata, tial ni ne volas mencii ankoraŭ la diversajn variantojn, kiujn ni elprovis. Sekvis intervjuoj. Ĉiu devis intervjui nekonatulon kaj poste prezenti tiun al la tuta grupo. Ni permesis uzi iun ajn lingvon por la intervjuo kaj por la prezentado kaj ni surpriziĝis, kiam la unuaj komencis prezenti la partneron uzante E-on(!). Sekvis kromaj cirklaj ludoj, sed la unua timo jam ŝajne estis for. Ni daŭrigis per konkurso en du miksitaj grupoj. Necesis diveni diversajn “kvalitojn” de la alia grupo. Ni demandis pri la komuna grandeco de la grupoj, pri la nombro de lernitaj lingvoj, pri la kuna aĝo… por plenumi tiujn taskojn necesis nepre interparoli kaj diskuti. Por klarigi la taskojn ni devis de tempo al tempo traduki al la naciaj lingvoj, sed tio tute ne ĝenis.

Kiel agrabla fino de la unua ludrondo kaj bona enirejo en la teman programon sekvis la serĉado de paskaj ovoj kaj dolĉaĵoj. Tiujn aĵojn la germanaj infanoj matene kaŝis. Tiu germana tradicio estis granda surprizo por la hungaroj, kiuj devis serĉi. Poste ni ricevis informojn pri la hungaraj paskaj tradicioj kaj ĉiu ricevis ornamitan ovon.

Ni speciale preparis por la unua vespero tielnomatan “planludon”, kiu garantiis al ĉiu sukceson, sed kies fina rezulto estas atingebla nur el la kunlaboro de la unuopaj grupoj. La luda enhavo laŭ kadra rakonto harmoniis kun la paska festo. Pluse la geknaboj, laŭ surloke preparitaj fotoj kaj mapetoj, pli bone konatiĝis kun la renkontejo, orientiĝis tie. Ni dividis la infanojn al kvar grupoj. Tiuj grupoj estis hungare/germane miksitaj. Denove montriĝis, ke ili kune, sen nia interpretista helpo, bonege kapablis

IPR 97/1 9 26

interkomuniki kaj eĉ esprimi la problemojn kaj solvi la taskojn.

Dum la sekvaj tagoj ni enŝovis ĉiam novajn ludojn. Temis parte pri senkonkurencaj ludoj, parte pri konkursaj sportludoj, parte pri paroligaj aŭ kunlaborigaj. Pri la uzo de nuraj lingvaj ludoj ni rezignis.

Problemetoj…kaj fino (travajn problemojn, instigi la infanojn al ludado, ni ne havis. La germanoj kutimas ludi. La hungaraj knaboj komence estis iomete retiriĝemaj. Eble, ĉar ankoraŭ ne Eo klaris, kiu el la grupo estos la “ĉefo” inter la gejunuloj, eble, por montri, ke ili jam d estas tro plenkreskaj por ludi… = La ĉefa “inicianto” de iuj bojkot-provoj ĉiam havis la gvidantan rolon en la ĝisnunaj o grupoj (klaso, tendaro ktp.): li estis la plej kapabla, lerta (kaj diable, eĉ inter la knabinoj = la plej “sukcesa”.) Sajne la unuan fojon li spertis, ke ne ĉiam estas lio evidenta. Li renkontis samkapablajn, -sukcesajn knabojn kaj ŝokiĝite pri tio li elektis la “bojkotteknikon”, kiun la aliaj hungaraj knaboj sekvis. Bonŝance ne longe! Kiam li restis sola bojkotanto, li (pli malpli sukcese) akceptis la por li novan situacion kaj fariĝis grupano. Tio okazis en liu tago, kiun ni pasigis en la vilaĝo Gyal. Posttagmeze kaj vespere ĉiu hungara infano havis gaston el Germanio hejme. Tio estis la lasta tuŝeto, kiu ebligis al la knaboj transsalti la kontaktan barilon. Fakte estas tiel, ke ekde la unua tago ni ne havis gravajn problemojn kun la idoj. Eĉ se okazis, ke iu el ni ne povis ĉeesti, neniajn kverelojn ni devis poste klarigi, ne havis malfacilaĵojn pro la disciplino. En la grupo regis de komenco relative bona etoso kaj la k grupoj ŝajnis al eksteruloj esti nur unu grupo. i Se ni memoras la scenojn, kiuj okazis en la stacidomo, kiam la germanoj devis = hejmenveturi, se ni rememoras la ĝojigan esperon en la okuloj de niaj infanoj, ke la me hungaroj venos oktobre al Brandenburgio, tiam ni certas, ke ne nur ideale kunlaboranta leamo, bonaj kondiĉoj kaj bone preparita programo kreis tiun etoson, sed “kulpas” p ankaŭ la cele uzataj metodoj de la luda pedagogio kaj la harmonio en la kunagado kun niaj idoj. Erika Toth, HU- 1182 Budapest, Halom u. 61/B E. Sabine Trenner, DE -10249 Berlin, Ebertystr. 46

“I BProtokkolo de Vamelkibico

N INdIR – Ni volas prezenti al vi la sekvajn protokolojn pri iu Esperanta aranĝo. La ‘ skribinto, Vanelkibico, vivas ekstere de nia movado. Bona ebleco konstati, kiamaniere pe ekstera mondo nin vidas. Hazarde, el sekreta fonto, ni ricevis la skribaĵojn. Mem

tolrolo de Wamellibico. Parto IKK/A la tielnomita tria metodika seminario de la E-Junularo Brandenburgio- Berlino. eksciis el regiona gazeto pri ĝi. Min interesas, ĉu tiuj adeptoj de la lingvo E-o

IPR 97/1 927

— pàgina 16 del PDF —

sukcesos iam ajn subfosi la firmajn grundojn de la germana lingvo. Tial mi intencas observi ilin.

Ĵaŭde, 21-a de oktobro 1996. Berlino, Germanio. 11-a horo antaŭtagmeze, en iama infana tendaro. Kolektiĝis 14 personoj el Pollando, Germanio, Anglio, Hungario. Ĉefino de komenco estas iu Katalin Smideliusz, hungarino. Laŭdire la aliaj volas lerni instruadi la Internacian Lingvon. Evidente kelkaj jam instruis. Oni povas aŭdi ion pri interŝanĝoj de kursgvidantoj el Varsovio kaj Berlino, kiuj dufoje okazis kiel rezulto de la maja seminario. Ili parolas pri A- kaj B-seminario laŭ Cseh-metodo, kiun ili nun partoprenas aŭ daŭrigas.

Ĉirkaŭitaj de dikaj libroj ili prezentas unu la alian. Ili regas la lingvon bone – laŭ mia kompreno.

16-a horo. lli nun eĉ ludas! Dancas iun “Hoki-Koki”-dancon tiamaniere lernante korpajn partojn.

17-a horo. Ŝvitante ili skribas teston pri gramatiko.

18-a horo. Jam aŭdeblas voĉoj, ĉar estas tro da gramatiko.

20-a horo. lli organizas iun spektaklon. Rolludojn.

22-a horo. En kabano iu sidas kaj preparas ludojn por la sekva tago.

Protolkolo de Wamelkibico. Parto IIX/2

Vendrede, 1-a de novembro. $ama loko. 8-a horo matene.

Alvenis grupo de 6 gejunuloj el Varsovio. Ŝajnas, ke ĉiu konas ĉiun. Estas nun jam 20 personoj. Jes, evidente tiu internacia sekto bone kaj intense kunlaboras.

9-a horo. Denove ludoj. Poste gramatiko. La A-grupo analizas filmon pri la sekreta metodo. La B-grupo dume provas trovi vojon el la “nebulitivo”.

Subite feliĉa ekkrio! Iu eltrovis, ke mankas ne bezonas akuzativon.

15-a horo. Modela leciono de unu el la ĉe-adeptoj. Preskaŭ ĉiuj kuŝas ridegante sub la seĝoj. Ili ne sciis, ke Zamenhof havis hejme fiŝojn, kiuj parolis E-on. Nur pro ili la ekultiste okularisto eltrovis la akuzativon de la rekta objekto. Mi nepre devas aldoni la rakonton, por montri, kiel danĝere povos esti, lasi ilin eltrovi klarigojn por gramatikaĵoj. “La fiŝoj Paŭlo kaj Petro naĝas en la baseno. Paŭlo malsategas. Vidante Petron, Paŭlo ĝin emas tuj formanĝi. Petro krias: “Vi manĝas. Mi ne-velas-esti via…” Kompreneble Petro ne fuĝis sufiĉe rapide, tial ĝi nur povis krii: “Vi manĝas mi n…” kaj la reston forglutis Paŭlo. Tiamaniere ekestis la akuzativo.

17-a horo. B-anoj skribas teston pri la verda apostolo Cseh. El la enhavo: “… A. Cseh estas al ni pli proksima ol sinjoro Apud ankaŭ tial, ĉar iu apud estas pli for ol ĉe …” Poste ili ludas.

20-a horo. B-anoj gramatikumas. A-anoj preparas modelajn lecionojn.

23-a horo. B-anoj gramatikumas. Iu eltrovis la veran “fatalitivon”.

3-a horo de la sekva tago. Kelkaj noktaj fantomoj pridiskutas “fraz-ologion”. Aliaj kreas

IPR 97/1 9 28

revante modelajn lecionojn. La ĉefino forĵetas sian ruĝan globkrajonon, ŝovas la kontrolitajn testojn en iun angulon kaj iras dormi.

protolkolo de Vamelkibico. Parto II1/3

Sabate, 2-a de novembro. Ŝama loko. 9-a horo matene.

Dum la vortfarado ili konstatis, ke libertempo ne rajtas ekzisti en E-o.

11-a horo. Modelaj lecionoj. Bedaŭrinde la fiŝoj jam estas formanĝitaj.

14-a horo. B-anoj gramatikumas kaj prikritikas diversajn lingvajn stilojn. La aliaj A- umas, analizas filmojn aŭ preparas modelajn lecionojn.

17-a horo. Protesto pro testo pri metodiko. Sed la B-anoj devas esti turmentataj, alikaze ili eble pensas, ke tamen ekzistas libertempo. La A-anoj ankoraŭ ne konas la vortfaradon kaj havas libertempon.

19-a horo: Gramatikumante iu eltrovas ke elipsaj frazoj estas tiuj, kiujn oni konstruas tiel, ke la posta leganto devas uzi sian fantazion, por aldoni enhavon. A-anoj preparas modelajn lecionojn.

22-a horo. Kelkaj kreas verve novajn gramatikajn terminojn. A-anoj Mazi-umas. 2-a horo de la sekva tago. Pro sufiksoidoj sufiĉas al iuj idoj la strebado kaj kelkaj kuŝas ĉe kaj apud PIV kaj PAG en la litoj.

3-a horo. Mihail elŝaltas la lumon kaj iras dormi. Katalin provas deĉifri la lastajn testojn.

Protokolo de VWamelkibico. Parto IIXI/4

Dimanĉe, 3-a de novembro. Ŝama loko. 9-a horo matene.

Ili devas skribi teston pri gramatiko. Nun evidentiĝas vere, ke “fatalitivo” estas alia vorto por ekzameno. Ili konstruas multajn elipsajn frazojn, konsciante pri la fantaziaj kapabloj de la ĉe-fino. La aliaj preparas modelajn lecionojn.

12-a horo. Post la forviŝo de la elŝvitita akvo la A-anoj prezentas la modelajn lecionojn. Konkludo: por iĝi Cseh-instruisto oni bezonas pli ol volon. Ne kvanto, sed kvalito validas. La plej junaj, 16 kaj 18 jaraĝaj, sukcesas.

14-a horo. Disdono de dokumentoj. Dum la seminario bakiĝis novaj Cseh-instruistokandidatoj. Du faris la A-ekzamenon, ok sukcesis venki la B-fatalitivon.

16-a horo. La unuan fojon oni povas vidi kelkajn el la partoprenantoj ĉe la bordo de apuda lago, kie ili kvin minutojn restas, por poste adiaŭi.

Seminara resumo. Mi jam aŭdis, ke kelkaj elili volas nepre serĉi la perditan aperitivon.

Laŭdire ĝi estas alia formo de konversacio kaj konservacio. Mi ne scias. Sed mi Vidas, ke jen danĝero por la estonteco povus kreski, ĉar tiuj falsaj sektanoj volas

“i daŭrigi la internacian laboron. La meza aĝo de la A-sukcesintoj estas nur 17 jaroj! Tiu

de la B-anoj 27! Ili havas ankoraŭ multajn jarojn, kiujn ili povus uzi, subfosi la naciajn

lingvojn! Mi esperas, ke tiu malsaneco ne famiĝos.

IPR 97/1 929

— pàgina 17 del PDF —

Reagoj al…

“Golden, Declerck, Macioszek -— IPR 95-96

“Mi ne konsentas kun la plejparto de viaj verkintoj pri la propono de Akademiano Bernard Golden. Mi trovas lian proponon laŭfundamenta, ĉar la Leĝo de Ekonomio (“…se la ideo tiamaniere esprimita estas jam bone kaj nekonfuzeble komprenata el la kunteksto sen iu el la sufiksoj uzitaj, tiu ĉi sufikso povas esti eljetata kiel neutila kaj nenecesa.” Oficiala Gazeto, majo, 1913 – de nun “LE”) estas fundamenta kaj permesas la forigon de sufiksoj sen la allaso de io konfuza.

Esprimoj kiaj “/a fenestro fermas” kaj “la tasko finas” ne estas dusencaj, nur elmontro de LE aganta sur “ /a fenestro fermiĝas” kaj “ la tasko finiĝas”. Jam ekzistas la duobla esprimpovo de verboj kiaj “danci, manĝi” ktp.; Golden simple aldonas al tiu klaso de verboj duoble transitivaj-netransitivaj (de nun “(n)tr”) subklason de tiaj verboj, kies gramatike transitivaj objektoj (same kiel la subjektoj de “danci”, ktp.) servu kiel netransitivaj subjektoj.

Tio aplikiĝas nur al pure unusencaj kazoj; restas la kutimaj esprimoj por aliaj kazoj (ekz. “naski”), do, la kategorio de tiaj verboj malmultiĝas dum kreskas la nombro de simplaj (n)tr-aj verboj. Ju malpli da finaĵoj ~ig- kaj -iĝ-, des pli da simpleco kaj lernebleco de E-o.

Simpla lernebleco estas grava argumento por E-o. S-ano Declerck (IPR 3/96, p. 20-30) plendas pri malpli da precizeco; precizeco ja estas virto, sed simpla lernebleco estas pli grava en E-o. Oni rimarkas, ke laŭ PIV “rem!” estas pure netransitiva verbo; mi trovas “/i remas boaton” pli simpla, pli eleganta, pli facile komprenebla, kaj pli facile lernebla ol “/a boato estas remigata de li. Ne levu demandon pri francismo aŭ anglismo en E-o sed nur pri esprimpovo. Kaj uzu la kutimajn sufiksojn en kazoj de dubo aŭ ebla malprecizeteco.

La proponojn de Macioszek mi trovas ridindaj, sed eĉ liaj tordaj, malelegantaj frazoj trovas admiron ĉe s-ano Nordin (IPR 3/96, p. 31). Mi mem ne akceptus tiajn proponojn, ĉar mi konsentas al la Zamenhofa saĝeco eviti la gramatikan uzon de vortordo. Eble kelkaj samideanoj ne scias, ke ne ekzistas universale konsentita vortordo. Do, ĉiu propono meritas ie konsideron, se nur por rebato.

Serioza akademiana propono meritas diskuton en IPR. La Esperanta verbo estas tre kompleksa. La manko de klara ekstera signo pri transitiveco aŭ netransitiveco estas fuŝo en iu planlingvo. Tiu fuŝo estas fundamenta kaj ne facile korektebla de nia Akademio. Ĝi kondukas al la instruado de longaj listoj de verboj transitivaj aŭ netransitivaj aŭ (n)tr-aj kun aparta atento al “falsaj amikoj” el la lernanta nacilingva verbaro. Tia instruado estas tiom konfuza kiom tiu de nacilingva instruado, tiel, malrekomendo por la supereco de E-o.

Ni danku al Akademiano Golden por simpligo de tiuj listoj. Eĉ se ne vaste

IPR 97/1 9 30

= akceptitaj, liaj proponoj montru la vojon al pli da provoj je la marĉo de la Esperanta Arnold Victor, Nov-jorkurbo arvimide(Zmars.superlink.net

La Esplor-kreiva vojo… IPR 96/4 p. 26-27.

De kiam mi donis la recenzotan ekzempleron al Stefan la aferoj iom sanĝiĝis. el la prezo nun estas 9 NLG plus sendokostoj, kaj la verko estas nur aĉetebla ĉe la ibroservo de UEA en Rotterdam.

Pri rekta persona sperto mi sciigas, ke mi pretas gvidi seminariojn por eduki instruantojn en la Esplor-kreivan medion. La Esperanto kurso enhavas 22 kartojn, -A4 kaj AO formataj, kiujn interesiĝantoj rajtas kopii. La kurso pleje taŭgas por “lernantoj kiuj jam iom regas iun fremdlingvon. […]

Lo Une Hukstra, Frederikslaan 47, NL-1871 SB Schoorl, Nederlando

Alvokoj de nia sekretario

vito al E-pedagogoj

El siatempe organizis Internacian pedagogian ekzamenon, kiun sukcese trapasis

uraj dekoj da E-instruantoj (diplomitaj Internaciaj pedagogoj de E-o).

interese scii kiel ili hodiaŭ utiligas la akiritajn sciojn. La posedantoj de la

zameno bonvolu turnu sin al la sekretario de ILEI.

El-anoj en la reto

om da ILEI-anoj kaj E-instruantoj estas atingeblaj rete? La respondo estas

skonebla nur post via sinanonco. Sendu mesaĝon al la sekretario de ILEI Marija

loŝeviĉ: Retadreso: Marija.Belosevic(Qpublic.srce:hr

uj kontribuantoj ricevos tutan ret-ILEI-adresaron.

peranto en lernolibroj

El daŭre kolektas informojn pri la mencio de E-o, Zamenhof, homaranismo kaj

aj planlingvoj en la diverslandaj lernolibroj (por ĉiuj aĝoj). Ĝis nun la sekretarion

ILEI atingis deko da informoj (i.a. angla, nederlanda, korea, makedona). Bv.

ndi kopion, E-resumon kaj bibliografiajn detalojn de la koncernaj tekstoj

informante kiel ili estas utiligataj) al la sekretario de ILEI: Marija Beloŝeviĉ (adreso rilo 2) ĝis la 10-a de marto 1997.

LEI- servoj

evi estas E-parolanta instruisto pri iu ajn fako kaj deziras kontakti vian samfakulon;

€vi estas E-instruanto kaj bezonas konsilojn pri la uzado de diversaj lerniloj (novaj

Jj malnovaj); se vi deziras gvidi E-kursojn eksterlande aŭ gastigi alilandan E-

anton ILEI pretas helpi al vi!

vian adreson kaj mallongan priskribon pri la bezono al la sekretario de ILEI.

IPR 97/1 “931

— pàgina 18 del PDF —

Korespondpetojn por viaj lernantoj direktu al la adreso de nova redaktoro de Juna amiko: Geza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemĉt, Hungario.

Internacia Konkurso pri Modela E-parolo

Ankaŭ ĉi jare ĝin organizas ILEI-Komisiono pri Lernejaj Konkursoj. Konkursi rajtas E-lernantoj de 15 ĝis 19 jaroj.

Ĉiuj instruistoj, kies lernantoj deziras partopreni en la konkurso, informu la organizanton, prof. Ivan Bekavac-Basiĉ ĝis la 3-a de februaro 1997.

Marija Beloŝeviĉ, sekretario de ILEI

Al la Sekciestroj kaj Reprezentantoj de ILEI en Eŭropo

(Publika letero de Raymond Wyllemann) Estimataj Kolegoj, — “Eŭropo en la klaso”, ĉu necesas? — Certe. Sed kion kaj kiel fari? Ni ne teorumu pri konstruenda Eŭropa Komunumo, sed ni montru al la gelernantoj vivantan Eŭropon. Ni helpu la infanojn kaj la gejunulojn por ke ili interkonatiĝu, sed unuavice por ke ili ekkonu sin mem, por ke ili akceptu sin kiaj ili estas. La malprava malŝato kaj la neakcepto de si mem estas ja ofte fontoj de netoleremo kaj rasismo. Gravas do ke la gejunuloj lernu la ecaron de la propra kulturo, la morojn de sia regiono, la sociajn kutimojn kaj la politikajn instancojn de sia lando. Poste ili estos invititaj renkonti la aliajn, ties landon, ekkoni kulturojn, lingvojn… per interŝanĝado de leteroj, kasedoj, vizitoj . Ne povas manki informado pri la eŭropaj instancoj, la origino de Eŭropo kaj la aktuala plivastigado de la Eŭropa Unio. Tuta programo! Ne nur por la gelernantoj sed unualoke por la geinstruistoj! La unua tasko ja estas la sentivigo de la eŭropa dimensio. Por helpi vin ekzistas asocioj, ĉe kiuj vi trovas informojn pri eŭropa edukado:

PLEASE – Permanent Liaison Committee of European Associations in Education (Konstanta Interliga Komitato de Eŭropaj Asocioj pri Edukado) Adreso: rue de la Concorde 60, BE-1050 Bruxelles

Tie vi povas informiĝi pri i.a. AEDE: Eŭropa Asocio de Geinstruistoj Koningsholster 64, NL-6573 VV Beek-Ubergen, Nederlando ATEE: Asocio pri porinstruista edukado en Eŭropo Rue de la Concorde 60, BE-1050 Brussel, Belgio

IPR 97/1 9 32

uj

Cu I

k

lli ”

CEEC: Eŭropa Komitato de la Katolika Instruado Rue de !’ Industrie 42/10, BE-1040 Brussel. Belgio ECNAIS: Eŭropa Konsilantaro de Naciaj Asocioj de Sendependaj Lernejoj Langes Gaard 12 2tv, DK-4200 Slagelse, Danio ESHA: Asocio de Eŭropaj Mezlernejestroj c/o CEVNO Nassauplein 8, NL-1815 GM Alkmaar, Nederlando GERFEC: Eŭropa Grupigo de Studado kaj Esplorado pri la formado de Kristanaj Geinstruistoj (Ne hezitu direkti vin al GERFEC, rue Trubner 5 – preferinde franclingve – FR-67000 Strasbourg fakso 88 36 70 74 aŭ rekte 3 al la landa reprezentanto.) Cu endas aldoni ke dum la internaciaj renkontiĝoj de tiuj asocioj la plej granda malfacilaĵo estas la lingva problemo? Ili spertas ja la plurlingvecon de Eŭropo. Tial ni povas proponi E-on kiel solvon. Ni tamen ne altrudiĝu. Tiu ĉi letero ne estas alvoko por klopodi esperantigi la menciitajn grupojn. Ĝia celo estas instigi vin al kunlaborado en la asocio(j) kiu(j) interesas vin, tiel ke vi povas veki intereson pri E-o. Poste, kiam pluraj Esperanto-parolantoj ĉeestos la kunvenojn, la internacia lingvo povos esti proponata por helpi al la solvado de la lingvaj problemoj. Sciigu ke vi ricevis la informojn pri la asocioj per ILEI. Informu viajn kolegojn. Bonvolu sciigi al mi viajn spertojn rilate al ĉi tiu agado.

Raymond Wylleman, ILEl-estrarano pri eksteraj rilatoj August Vermeylenstraat 65, BE-8400 Oostende, Belgio, tel. 059-502708, fakso:0032- 59-802342 (por RW), retpoŝto: van. glabbeke(Z2ontonet be

Korekto En IPR 4/96, sur la 10-a paĝo aperas la erara siglo de SES (Svisa Esperanto Societo) anstataŭ SIS (Svisa ILEI-Sekcio). Nia redakcio erare “korektis” la originalan tekston. Pardonu! (J.M.) |

Ni kondolencas

La 28-an de septembro 1996 en Sofio mortis Marin Bacev, sperta E-instruisto, membro de ILEI. Li instruis la internacian lingvon i.a. en Francio, Britio, Svislando kaj ekz. 7 monatojn ankaŭ en Kubo. Dank’ al Esperanto li vizitis ĉ. 30 landojn en Eŭropo, partoprenis ekstereŭropajn Universalajn Kongresojn en Pekino, Seulo, Vankuvero kaj Havano. De aprilo ĝis junio 1996 li gvidis plurajn kursojn en Litovio.

“Restu li en memoro de liaj gelernantoj.

Laŭ informoj de Litova Stelo 4/96 kaj 6/96

IPR 97/1 93:

— pàgina 19 del PDF —

Leterkesto “…Koncerne ILEI kaj IPR mi rekomendas, ke ILEI kaj IPR, kunlaborante kun aliaj organizaĵoj, estu/restu libera. Ĝi kuraĝigu instruadon de Esperanto sendepende de desubismaj aŭ desuprismaj preferoj.”

Blazio Vaha, HU-1031 Budapest, Vitorla u. 7. Hungario

Ni gratulas

Katalin Smideliusz en junio 1996 en la budapeŝta ELTE universitato kun “summa cum laude” defendis sian doktorigan disertaĵon pri esperantologia temo: Propedeŭtika valoro de Esperanto, favora al la instruadon de la itala lingvo al hungaraj infanoj. Pri la temo IPR publikigis artikolon en la numero 1995/2. La doktoriga ceremonio okazis fine de oktobro 1996. Gratulojn al ŝi!

Recenzoj ESPERANTO-TESTLIBRO (NE NUR) POR HUNGAROJ

Ankoraŭ en la jaro 1995 aperis la dua, reverkita kaj kompletigita “Eszperanto Tesztkonyv Allami Nyelvvizsgdhoz’ (Esperanto-Testlibro por Ŝtata Lingvoekzameno), verko de d-ro Bela Meszaros – reviziita de Tibor Papp. La 100-paĝan (A/5) plastoringe binditan kajeron eldonis Debrecena Bulteno (DB).

Jen ĝia okulfrape riĉa enhavo: Enkonduko – Gramatika resumo (de E-o) – 500 testofrazoj (kompletigendaj per unu el kvar donitaj solvovortoj) en dek partoj – Dek tekstoj por traduki al Esperanto – Kvinoble kvin direktitaj (laŭtemaj) formuladotaskoj – Solvoj de la alesperantaj traduktekstoj – Solvoj de la 500 testfrazoj – Solvoj de la direktitaj formuladoj – 70 ekzercofrazoj kun gramatikaj eraroj – 307-25 frazoj por traduki al Esperanto – Iliaj solvoj – Mez- kaj supergradaj parolsituacioj (75 temoj por paroli kaj paroli) – Superaj testfrazoj – Iliaj solvoj – Tri tekstoj por traduki al E-o – Mezgrada tasko por kontroli la tekstokomprenon de ekzamenato kaj ĝiaj kontroldemandoj – Fragmento el la n-ro 1990/17 de Miŭvelĉdesi Kozlony (Komunikaĵo pri Kleriĝo) pri la mezgrada instruado de fremdaj lingvoj – krome: Esperanto-tema novelo de Miklos Toth-Matĉ, verkisto en Debrecen. Krome karikaturoj, ofertoj pri eldonaĵoj de DB, kaj reklamo pri DB plivalorigas la eldonaĵon. Ĉu skribi pli multon pri ĝi? Estu sufiĉa la informo, ke oni sukcese mezuras per ĝi sian lingvoscion kaj sukcese trapasas E-ekzamenon post ĝia trastudo, ne nur meznivele. Ĝi estas mendebla kontraŭ 300 HUF por adreso en Hungario, eventualaj interesiĝantoj en aliaj landoj – ja pli ol duono de la volumo estas bone utiligebla ankaŭ de ne-hungaroj – povas mendi ĝin kontraŭ 5 IRK. Tiuj ĉi mendoprezoj inkluzivas la sendkoston. Kontaktadreso: s-ro Tibor Papp, Debrecen, Trombitais u.12. H-4031 Hungario. Priester

IPR 97/1 9 34

uu

— POKROVSKIJ, Sergio: KOMPUTIKA LEKSIKONO Jekaterinburg: Sezonoj, 1995; 365 p., NLG 36.- Studinte la relative multajn antaŭajn provojn de samfakaj esperantemuloj la

aŭtoro alfabete listigas 1960 Esperantajn terminojn, zorge klarigas kaj parte komentas „ilin. Referencoj helpas kompreni kaj lertaj fontindikoj altigas la kredindon. Fine de 3 iu artikolo aperas la angla ekvivalento. Foje eĉ iuj alilingvaj ternfinoj – sed nur, se 3 la verkanto opiniis necesa, pravigi nom-elekton, kiu ne sekvas la anglan modelon. 3 En “kunfandita” angla~esperanta alfabeto (kiu do enhavas kaj la diakritojn kaj la literojn q,w,x,y) inter la kompletaj E-artikoloj miksiĝas 2020 anglaj terminoj kun 3 E-ekvivalentoj. Tiel eblas trovi por anglaj komputikaj esprimoj Esperantan klarigon. : p: Tiu metodo ankaŭ ŝparas spaco-rabajn indeksojn. Malgraŭ la indiko de la morfologia » strukturo la abc-ordo estas tiom strikta, ke ekz. “komput-il-o” sekvas nur post la derivaĵoj “komputila algebro”, “~ arkitekturo”, “~ klero” kaj “~ reto”, La aŭtoro sekvas la modelon de mezlerneja leksikono, sed – kompreneble – ne celas nur studantojn, sed kolegojn komputikistojn, kiuj emas fake apliki E-on, kaj la eksterfakan publikon. Kvankam li moviĝas en “lerneja ĝenro”, li mem substrekas, ke li aplikas metodon ne pedagogian rilate sinonimojn (kiuj ja ĝuste en la pritraktita fako fifamiĝis): li ne kaŝas sian opinion, donante la koncernan klarigon al sia preferata termino, sed lojale mencias ankaŭ la rivalojn – samloke, se la alfabeto tion permesas (kiel ekz. “komputero, komputoro” post komputilo” kaj “datenoj, dataoj” post “datumo”) dum “softvaro” same kiel la tuj apuda angla “software” referencas al “programaro”, kie oni trovas ne nur la klarigon, sed ankaŭ terminologian rimarkigon “sub la simbolo 4 . Ofte post tiaj diskut-instigoj troviĝas koncernaj literatur-indikoj. Tiel la verko estas multe pli ol nura vortaro: ĝi ebligas ampleksan informiĝon pri la

fako, multflankan enprofundiĝon en la temaron kaj eĉ ioman konatiĝon kun la argumentoj aperintaj en la akraj disputoj de la pasintaj jar(dek)oj. Certe la nuna kolekto ne estas “lasta vorto” kaj la terminoj, ĝis kiam en Esperantio okazos ĝu “normigo”, restos “proponoj”. Tamen estas esperinde, ke la granda plimulto da 3 nedisputitaj, sed unuanime akceptitaj terminoj kreskos per vigla uzo de tiu ĉi valorega faka helpilo.

lom kontraŭdira estas la ekstera formo: firm-kartonaj kovriloj, nigra kvazaŭledo kun oraj literoj, kiuj tamen facile perdiĝas. Kvankam pli kongrua al la enhavo a leksiko de rapide evoluanta kaj ŝanĝiĝanta fako – bedaŭrindas la griza papero, kiu eble ne travivos sian dekan jaron. Wera Blanke

Unuekzemplere ricevita: e bez igraĉki (haiku) / Ludoj sen ludiloj (hajko). Ana Kuŝiĉ. Zagreb: Sipar, 1996. 04p. 21 cm. – Ilustrita libro, kun belaj, tri-liniaj poemetoj. Mendu ĝin ĉe la eldonisto: ar, Gajdekova 24, Zagreb. Tel. (385 1) 45 55 239

IPR 97/1 935

— pàgina 20 del PDF —

Ek al arabaj landoj!

— alvoko —

Esperanto apenaŭ ekzistas en la arabaj landoj, ĉar mankas homoj, materialo, informado. Kiu interesiĝas estri komisionon pri arabaj landoj, kiel faris ekz. Hans Bakker por afrikaj landoj? Necesas kontakti la jam esperantigitajn homojn, teni la kontaktojn kun ili, motivigi ili, propagandi, kompili la jam ekzistantajn materialojn, listigi trafajn argumentojn ktp. Se vi estas aktiva homo, bonvolu kandidatiĝi, klarigante kial vi interesiĝas kaj kion vi povos fari. Skribu al

Renee Triolle, 4 impasse des Charpentiers, FR-57100 Thionville, Francio

Kiel uzi Mazi instrucele? – konkurso plilongigita

La konkurso anoncita en IPR (2/96 p. 10-11.) estas plilongigita ĝis la fino de junio 1997. La Internacia E-Instituto (IEI) petas ankaŭ raportojn de la uzantoj de MAZI pri iliaj spertoj.

La vidbenda materialo estas adaptita por televida kurso. Ekde la 12-a de oktobro 1996 dissendas ĝin la unua programo de Pola Televido.

Adreso de Internacia Esperanto Instituto:

Riouwstr. 172, 2585 HW Den Haag, Nederlando. TIf/fakso: 731 70 3556677

Postparolo

Nia redakcio denove ricevis kelkajn malnovajn IPR-numerojn. Jen la aktuala mankolisto de nia kolekto: numeroj el la jaroj 1982-83, krome 80/1, 79/2-3, Specialaj numeroj el 1976 kaj 1973 kaj la numero 70/0. Ekde la 1-a de januaro mi aliĝis al Internet. Momente mi povas nur sendi mesaĝojn, sed ricevi ne. Tamen mi aldonas jam nun mian retadreson, ĉar ene de kelkaj tagoj la adreso jam funkcios: jnemeth(Qalfa.compunet.hu. Mi daŭre atendas ankaŭ viajn faksojn. Bonvolu atentigi min telefone antaŭ faksado, aŭ sendu la fakson inter la horoj 6.45 kaj 7.15 (laŭ mez-eŭropa tempo), kiam mia komputilo aŭtomate akceptas faksojn. Ĝis la promesita limdato, la 15-a de januaro, IPR estis prespreta. Sed intertempe mi ricevis peton de nia estrarano, Mag. Atilio Orellana Rojas, ke mi atendu la finon de la estrarkunsido en Parizo (pro la precizigo de la kostoj de ekskursoj en la aŭstralia konferenco). Tial mi sendis la revuon al la presejo nur la 20-an de januaro. Planita redaktofino por la sekva numero: la 15-a de aprilo 1997.

Jozefo Nemeth

redaktoro

IPR 97/1 9 36

ESTROJ de la LIGO rdhyl Mezini,

q Muco, Pall. 50, ap. 3, Tirana Teresita Alaniz, Hipolito Yrigoyen

P5 Dto 30, AR-1090 Capital Federal

Ĵ sse 8/11, AT-1190 Wien

mond Wylleman,

lenstr. 65, BE-8400 Oostende

11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP) ld Pitt, Yew Tree Cottage, Ivington Leominster, Herefordshire HR6 8SQD Kiril Velkov, orov 9, BG-3000 Vraca Miroslav Malovec, zska 15/10, CZ-625 00 Bo Danchen, General Foreign Dept., 29-34 North Part, Huazhong University, CN-430070 Wuhan ve Otsa,

Maures, FR-69320 Feyzin Michael J. Scherm, Von

tr. 47, DE-89264 Weissenhorn Jozsef Nemeth,

9, IL-61012 Tel-Aviv ŭro La Torre, ellu 117, IT-00155 Roma sumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, hi, Tokio, 181 Japan o Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, lato Kangnam, Kugali Kihung-up, gun, Kyonggi-do 499-900 [ivan Bekavac-Basiĉ, va 59. HR-10000 Zagreb Jiminĉz, Apartado 5120, CU-10500 de la Habana Hans ten Hagen, Middenweg 587, )4 BH Heerhugowaard : Doroteo Holland, Lorenzo Dr., Santa Barbara, -2521, Usono m Thuv, „NO-3135 Torod loĝo Santos, p-a Portugala Asocio. Rua Dr. Joĝo Couto 6 r/c

29, ap.7. RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10,

Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 Sanmarino: Marina Michelotti, Contrada del

Collegio 51, SM-43031 San Marino. Slovenio: Sonja Tavĉar,

Liminijanska 6, SI-66320 Porotoroz. Svedio: Bertil Andreasson,

Sĉdra Rorum pl. 455, SE-24294 Hĉrby Svislando: Mircille Grosjean,

Rue du Temple 20, CH-2416 Les Brenets

REPREZENTANTOJ Armenio: Lida Elbakjan,

Moldovakan 2672, kv. 52, Erevan Aŭstralio: Max Wearing,

30 Westbury St, Hackney, SA 5069 Bangladeŝo: Sultan Ahamad, Factory Inspection

Dept., 4 D.I.T. Avenue, Dhaka-1000 Bharato: Abani llalter, Jamboni,

P.O. Bolpur 731204, W. Bengal Centrafrika Respubliko: uc Fcidangai,

B.P. 70, Bangui Ĉilio: Luis A. Vera, Isabel Riquelme 7115, Pobl.

C. Estrella, La Cisterna, Santiago Danio: Wolgang Kirschstcin,

Hvedebjergvej 30, DK 8220 Brabrand Irano: Mohammad Karamudini,

P.O. Box IR-13445-747, Teheran Islando: [.oftur Melberg,

Skolabraut 1, I8-220 Hafnarfjordur Jugoslavio: Radojica Petrovic,

Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak Kostariko: Jorge A. [.coni de F.coOn,

Apartado 7603, CR-1000 San Josĉ Litovio: Algimantas Piliponis,

Karolinisiu 3-93, [/T-2044 Vilnius Niĝerlo: Godwin Oboh, University of Ekpoma

Wan, Illeh Box 62, Epoma Bendel Nov-Zelando: Gwenda Sutton, [2C Herbert

Gardens, 186 ‘T’he Terrace, Wellington 1. Pollando: p/a Silezia lisperanto-Asocio,

ul. Dubois 3, PI.-50-952 Wroclaw Slovakio: Anton Zacharias,

Sobotske namestic 6, SK-05801 Poprad. Sud-Afriko: vakas Tanzanio: Mramba Simba,

S. T.. P. 1051, Bunda Mara Togolando: A fantchao-B.Yao, B.P. 20225 Lome Ukrainio: Svetlana Fedotova,

P.O. Kesto 88, UA -253222 Kiev Uzbekistano: l:ugeno S. Perevertajlo,

Ab. kesto 140, UZ-700000 Taŝkent, CIS Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich,

Apartado 70782, Caracas IO7LA Zairio: Ngangu Nduantoni-Bakidila,

B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire)

— pàgina 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, rue du Basson 79, BE-6001 Marcinelle, Belgio; tel. (43271) 43 6205. Ekzamenoj: prez.: Atilio Orellana Rojas (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj meza niveloj: d-ro Ivan Bekavaĉ-Baŝiĉ (adreso, kovrilo 3) Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: Raymond Wylleman Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori: Germain Pirlot, Steenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tel. (732 59) 70 87 00 kaj Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (743 222) 36 86 29. Konkursoj lernejaj: Geza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemet, Hungario. Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizore plenumata pere de Juna amiko. Statuto: Rob Moerbeek kaj Hans ten Hagen Terminologio: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, IT-00155 Roma, Italio

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ UNESKO: (rilatoj de reciproka informado, kat. C): Place Fontenoy, FR-75007 Paris. Reprezentanto de ILEI: Frangois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris UEA; Universala Esperanto-Asocio, Nicuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam. IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag.

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto:

Kasisto de ILEI: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membreco kostas 80 svedajn kronojn en landoj sen sekcioj kaj 100 SEK en landoj kun sekcioj (la sekcio ricevos la diferencon). Simpla abono sen membreco (por E-societoj, bibliotekoj k.s.): 30 NLG.

Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA:

UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: ilek-a. aŭ por Juna amiko: juna-l. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Membreco: 20 GLD en landoj sen sekcioj, 25 GLD en landoj kun sekcioj.

Hungara ILEI-sekcio: (adreso: tria kovrilpaĝo) akceptas pagojn en hungaraj forintoj de reform-eŭropanoj por membreco kaj aliaj servoj de la Ligo.

KONTRIBUAĴOJ AL IPR

Kontribuaĵoj al IPR estu laŭeble nete tajpitaj per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, taŭga por aŭtomata komputila enlego, aŭ surpapere prespretaj. Livero sur IBM PC-kongruaj disketoj (5,25 aŭ 3,5 colaj) bonvenas. Adreso de la redakcio sur la kovrilpaĝo. Katalin Smideltusz, nia vicredaktoro, estas atingebla ankaŭ tra komputilreto. Ŝia adreso: smidik(0rik. bdtf.hu. Vi povas atingi la redakcion ankaŭ telefakse. (La teĥnikajn detalojn vi trovas en la Postparolo de la 96/2-a numero de IPR.) Fakaj artikoloj prefere ampleksu 3 ĝis 8 presitajn paĝojn. Pedagogiaj novaĵoj, informoj ‘ pri edukaj aranĝoj, interŝanĝaj gazetoj kaj leteroj al la redakcio bonvenaj. Ni recenzas nur ricevitajn eldonaĵojn iel rilatantaj al edukado aŭ utilaj en instruado.

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgifitekantoor: Antwerpen X 2 / 9 g/ Jarkolekto 27 – trimonata

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktoro: Jozefo NEMETH

Vicredaktoro: Katalin SMIDELIUSZ

Kunlaborantoj: Stefan MacGILL, Johano KIRSCH, Francoise NOIREAU, Atilio ORELLANA ROJAS kaj Franz-Georg ROSSLER

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wyllcman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Redaktejo: NEMETH Jozsef HU-8500 PAPA, Kilian Itp. 75/9

IPR mM 36-89-315-836, E nlalt(Qkonyvtar.c3.hu

Presado: Flandra Espcranto Ligo, Frankrijklci 140, BE-2000 Antwcrpen, 28 -32-3-234 34 00

— pàgina 2 del PDF —

x

ENHAVO

Duncan Charters: Multkultureco kaj lingvolernado…………. — 1 dr. Katalin Smideliusz: Projektoj, eksperimentoj, propedeŭtika valoro…………..- 4 Gabriella Horvath: Analizado dc IPR – Pri la cnhavo (3-a, lasta paHlo)ns uso ĥ Demandoj — re(t)spondoj….. mmm L? Landoj kaj sekcioj… pn pomme g N. Csiszar — S. Trenncr: Spertoj de internacia infana interŝanĝo (2-a parto)……. – ILEI Jarraporto ’96 (M.B.) [IN KEO E A SO, sketelo epeo taeemianksuvemekastakea ldo ezenato ILEI estrarkunsido en Parizo (M.B)… mmm = Recenzoj (J. Bishop, Z. Banci-Formalowa, kas ojsslĉr) o o e Os eeno ; Memorigo pri Katina Dacini (Stoppolini)……………-eee sereno . Faksilon al E-lernejoj?……..mmmmmn nnn nene nennnnnnnnennnnenennantnnnneernis = POSEDO] N DI IAL, EA vasteso aeease mastre kanrenekpassa reo inner ean nerenmennenameneinna AS

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: d-ro Duncan Charters, 25 Elsah Hills Drive, Elsah, IL 62028-9750 Usono; tel. 1-618-374-2453, fakso: 1-618-374-5465. Rete:charters(Qprin.edu. Kunordigo, instruista trejnado. Vicprezidanto: Brunetto Casini, Casella Postale 213, IT-56100 Pisa, Italio tel. 39 50/48 670, fakso 39 50/50 05 85. Rete: edistudio(Qsirius.pisa.it Planado. Sekretario: Marija Beloŝeviĉ, Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio. Ta Tel. (385 1) 576092. Rete: marija.belosevic(Qpublic.srce.hr. Landaj sekcioj, membro-varbado, rilatoj kun UEA kaj la movado, servoj al instruistoj. Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Hŭrby. Tel. (46 415) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro. Vic-sekretario: Prof. Zhang Danchen, North Area 14-dong, 34-hao, Huazhong Normal Univ., CN-430070 Wuhan, Ĉinio. Internet: dedhea(Qpublic.wh.hb.cn Azia agado, ekzamenoj en Ĉinio kaj Azio. Membro: Mag. Atilio Orellana Rojas, Casilla de Correo 1428, AR-5000 Cordoba, Argentino. Tel. kaj fakso 54-51-520065. Konferencoj, ekzamenoj. Membro: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende, Belgio, Tel. (32 59) 502708. Eksteraj rilatoj. Estrara komisiito: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings, MO 63136, Usono. Tel. (314) 869-2303. Rete: rglosso(Dsiue.edu Instruado de infanoj. Estrara komisiito: Zsuzsa Barcsay, Bem Rakpart 25/B, HU-1011 Budapest, Hungario. Tel. (36 1) 201-2342. Gimnazio de ILEI. Estrara komisiito: Stefan MacGill, Facan koz 9/2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. (36 23) 363-280. Eldonado Observanto (UEA): Renĉe Triolle, 4 impasse des Charpentiers, FR-57100 Thionville, Francio

DUNCAN CHARTERS: (MULTKULTURECO KAJ LINGVOLERNADO)

Kial interesas nunmomente la temo de la ĉi-jara konferenco de ILEI cn Lara, Aŭstralio? De kelkaj jaroj furoras tra la mondo politika debatado pri “multkultureco”. Tiu fenomeno aparte rimarkeblas en la anglalingvaj landoj kie la cnloĝantara plimulto havanta politikan regpovon tradicic vidis sin fundamente kiel rase, kulture, religie kaj lingve homogenan grupon, kun similaj valoroj kaj moroj de socia interkonduto. Tiun tradician komfortnivelon atencis en la memordaŭro dc unu gencracio minimume tri fenomenoj: konsciiĝo kaj aktiviĝo dc internaj indiĝenaj kaj minoritataj grupoj rilate siajn homajn kaj sociajn rajtojn; amasa cnmigrado, inkluzive de politikaj rifuĝintoj, el neeŭropaj landoj; kaj la simpla fakto, nun ne plu preteratentebla pro la penetro de amaskomunikila raportado de popolstatistikoj kaj politikaj liberiĝoj, kc sur la monda scenejo anglalingvaj blankhaŭtaj eŭropanoj cstas ŝrumpanta malplimulto.

Kompreneble la fcnomeno ne limiĝas al anglalingvaj landoj. En Eŭropo, gastlaboristoj en Germanio kaj aliaj landoj per sia alveno neeviteble naskis streĉitajn situaciojn rilate kulturan kaj lingvan integriĝon, klasan kaj rasan diskriminacion. La historiaj rilatoj inter la francaj kaj alĝeriaj popoloj krcis daŭrajn sociajn konfliktojn kies definitivan solvon defias la nunaj cirkonstancoj. Demokratiiĝo en Hispanio plividebligis la diversecon de la kulturaj kaj lingvaj tradicioj de la lando, kaj konfliktojn pro sentitaj diskriminacioj kaj mankon de subteno aŭ de sufiĉa aŭtonomio kontraŭ influo dc la reganta nacia kulturo kaj lingvo. Profundc’enradikiĝintaj ctnaj konfliktoj kaj suspcktiĝoj plievidentiĝis dum la politika transiro en cks-Sovctunio kaj postkomunisma Eŭropo. Afriko, Azio, kaj Ameriko prezentas sevcrajn kazojn de malakceptemo de minoritataj kulturgrupoj internaj kaj eksterdevenaj. Pasintscptembre en nia gastiga lando Aŭstralio rimarkoj de nova parlamentanino Paulinc Hanson spronis pli malfermitan nacian debaton pri du tipaj aspektoj de la problemo: la percepton de parto dc la tradicia plimulto kc la registara politiko nun efcktive diskriminacias kontraŭ ili kaj favorc al aborigenoj, kaj kc la alfluo de enmigrantaj Azianoj minacas la tradiciajn valorojn kaj kulturon.

Kiajn sckvojn havas tiaj situacioj por naciaj rcgistaroj kaj cdukinstancoj?

Ambaŭ tipe prenas al si duoblan respondecon: respektigi kaj konservi la t.n. “tradiciajn valorojn” edukante lernejanojn por kc ili havu k.c.p. larĝan perspektivon pri la diverseco de la historiaj kontribuintoj al ili, kaj eduki al socia toleremo kaj respekto en rilatoj kun alikulturanoj cn kaj ckster la lando.

El tiucelaj diskutoj ofte naskiĝas novaj leĝoj aŭ lernprogramoj. Sc tiaj oficialiĝas kiel nacia cduka politiko, plejofte aperas ankaŭ protestoj kaj rezistmovadoj. Unu

IPR9772 ? l

— pàgina 3 del PDF —

retloko bazita en la urbo plej apuda al mia loĝloko en Usono provizas k.e.p. multajn informfontojn pri la danĝeroj de multkultureco. Sur la ekrano aperas turniĝanta mortokranio nomita “S-ro Morto-Tra-Diverseco”, kiu montras la vojon al centoj da artikoloj reliefigantaj etnajn misfarojn kaj konfliktojn kiuj laŭ la vidpunkto de la aŭtoroj pruvas ke la kuraĝigo de kultura diverseco minacas mortigi la homan socion. Kiam okazas publikaj diskutoj kaj debatoj, akuzojn pri rasismo oni senprokraste lanĉas kaj rebatas, kaj la necesan racian dialogon povas facilc venki plej emociaj asertoj.

En multaj naciaj kulturoj, ekzistas tradicia akcepto de la premiso ke la popolo

forĝiĝis kaj unucciĝis cl malsamaj etnaj elementoj, kaj pro tio jam estas fundamente ‘

“diversa”. Sed ne malmultaj sociologoj insistas ke plejofte venkis unu superreganta kulturo kiu sukcesis sorbi la aliajn, forigante iliajn apartaĵojn sen signifaj siaflankaj modifoj. Naskiĝas kaj kreskas sociaj konfliktoj kiam anoj dc minoritata kulturo rekonas kaj kontrŭbatalas tian asimiliĝon, kies ĉefa imagbildo estas la fandujo. La problemo pri tiu koncepto tuj cvidentiĝas. Fandujo krcas unuccon malaperigante ĉian diversecon dc la alportitaj elementoj. Pro tio oni argumentas kc vera diverseco devas bildiĝi ne per fandujo scd per salatujo, kuniganta en harmonion la diversajn sociajn elementojn kiuj tamen ne perdas sian individuan identecon kaj la rekonon dc ĉies kontribuo al la tuto.

La argumentoj kontraŭ multkultureco varias laŭ la apartaj cirkonstancoj, sed tiuj tamen oftc paralelas en sia celo bremsi la efikon de nedezirataj kulturaj ŝanĝoj en la socio. Ni prenu nur lingvajn ekzemplojn. Sc oni pledas por la plivalorigo kaj subteno de la lingvo de minoritata indiĝena aŭ enmigrinta grupo, rezultas diverskialaj protestoj. La rekono kaj cgalrajta uzo dc aliaj lingvoj dividos la nacion! Oni devos senutilc elspezi monon kiun oni povus uzi-por sociaj programoj por tradukaj kaj interpretistaj servoj! La uzantoj de minoritataj lingvoj restos apartigitaj dc la socio kaj nc povos plenc integriĝi! Ili nc havos la saman liberecon elekti sian profesion, okupon, aŭ loĝlokon! Ekcstos dangeraj situacioj pro manko de komunikaj lingvokapabloj en krizaj situacioj! Tiajn protestojn oni tamen ne povas facilanime primoki. La demandoj estas kompleksaj kaj postulas inteligentan analizadon kaj solvoproponojn.

Antaŭ jardekoj, oni povis konstati strangan fenomenon cn ne malmultaj usonaj lernejoj. La lernado de fremda lingvo emis esti privilegio dc la elita klaso de pli socic favoritaj kaj inteligentaj lernantoj. En la sama lernejo, la lingvoscio de denaskaj parolantoj de tiuj samaj lingvoj kiujn oni instruis al la elito ricevis nc. nur ncnian rekonon sed cĉ malestimon, aparte se oni konsideris la lernantojn esti de malpli atinginta socia tavolo. Nuntempe, la naciaj asocioj de instruistoj de fremdaj lingvoj pledas por demokratiigo de la lingvoinstruado kaj rekono kaj kuraĝigo de la jam ekzistantaj lingvokapabloj en la familioj de cnmigrintoj cl ncanglalingvaj landoj. Dulingvaj programoj sukcesas kiam ili refortigas la valoron de la gepatra lingvo dc

IPR 9772 2

enmigrintaj lernantoj kaj samtempe kondukas ilin al efika posedo de la angla. Tamen eĉ sukcesaj programoj estas suspektindaj sc parto de la instruado okazas en la gepatra lingvo de la lernantoj.

Cu ni kiel instruistoj kaj instruantoj de E-o havu specifan starpunkton pri multkultureco kaj lingvolcrnado?

Fekunda temo por diskutado! Komence dc la pritraktado de la demando ne tiom gravas celi unuccon tiurilate, ĉar inter csperantistoj mi suspektas ke povas kunekzisti diversaj perspektivoj kaj aliroj. Ni tamen klopodu kicl eble plej objektive kompreni la nunan situacion-en la mondo, kaj la rolon kiun povas ludi E-o en la pli efika realigo de celoj pri kiuj ni ĝenerale interkonsentas. La kritikantoj de multkultureco ofte trafe atentigis pri problemoj kiel tiuj pri kiuj c-istoj cdukadas la mondon. Ĉu la rekono kaj lernado de multaj ctnaj lingvoj interne dc nacia socio verc alportas pli da kompreno, pli da kontaktoj inter diversgentanoj, pli bonan komunikadon? Ĉu vere ekzistas sufiĉe da tempo cn lernejaj programoj por atingi teorie validajn celojn per pli vasta instruado dc aliaj lingvoj? Cu tcoria predikado de komprenemo de reprezentantoj dc aliaj lingvoj kaj kulturoj havas nur pozitivan efikon, aŭ ĉu tio povas fremdigi la lernantojn dc tiuj lingvoj kaj kulturoj ĉar ili ne mem rekte spertas komunikadon kun samintercsuloj je nivelo de vera lingva kaj kultura cgalcco? |

La lernado dc “fremdaj” lingvoj (cĉ tiun terminon oni ĉiam pli klopodas eviti pro evidentaj psikologiaj kialoj) oftc nc rezultigas la deziratan komprenemon. La lernantoj oferas multajn horojn, cn multaj klasejoj tedajn, por konstati ke tiuj horoj ne donis al ili la eblecon pliampleksigi transkulturan komunikadon, komprenemon, senperajn kaj naturajn kontaktojn kun alilingvanoj kaj alikulturanoj. La lernado dc ctna lingvo en klascjo nc nur nc aŭtomate forigas antaŭjuĝojn pri la popolo parolanta tiun lingvon. La malagrabla kaj tro ofte senrezulta sperto cmas plifortigi ilin. La lernado de ctna lingvo kaj kulturo preskaŭ nceviteble reliefigas diferencojn inter la gepatra lingvo kaj kulturo kaj la cel-lingvo kaj kulturo. Por tipaj lernejanoj, tiuj diferencoj fremdigas ilin de la kulturo, kaj cĉ povas konduki al primokado.

Ciuj lingvoinstruistoj devus pensi pri tio, ĉu ili prezentas la elementojn kiuj estas similaj, kiuj montras la unuccon de la homaro, kiuj kondukas al kompreno de la reciproka homeco de la lernantoj kaj la reprezentantoj de la cel-kulturo. Kiom pli facila la tasko dc la instruisto de E-o, kiu povas fruc kontaktigi siajn lcrnantojn kun aliaj gejunuloj dc similaj intercsoj sen limigo de kulturo aŭ mondparto, kaj kies lernantoj komunikiĝos je lingve sama psikologia nivelo? Kiom pli valora povas esti

“Konscio pri la unuccigaj faktoroj dc la tuthoma kulturo kiam lernantoj komunikiĝas ALO semperc, anstataŭ konstanta konscio pri diferencoj kaj lingve malfaciligita transpontigo

de tiuj diferencoj. Sen la vivspertoj kaj homaranisma ideologio dc la iniciatinto dc E- 9, ĉu la lingvo mem estus povinta daŭrc ckzisti kaj fari sian kontribuon al la plej altaj

IPR9729 3

— pàgina 4 del PDF —

celoj de tio kion ni hodiaŭ nomas multkultureco? Certe la plej nobla multkultureco respektus, aplaŭdus kaj forigus barilojn al kompreno pri la homa diverseco. Sendube la uzo dc nediskriminacia komuna interkomprenilo estus logika instrumento por forigi antaŭjuĝojn pri aliaj homoj, aliaj kulturoj, aliaj lingvoj. Kaj ncpre pli cmus unuigi ol fremdigi la homaran komunikilon kics strukturo permesas pli liberan esprimon de idcoj kaj sentoj sen esenca favorigo dc cine bazita lingvogrupo aŭ nacia kulturo.

Kian potencialon havas la internacia lingvo por montri alian, pli rektan vojon al la celo ol tiu kiun ĝis nun vidis la pasiaj advokatoj kaj kritikantoj de multkultureco en siaj nunaj manifestacioj? Tiun demandon nur ni kapablas respondi. De la praktika konvinkiĝo pri tiu respondo kaj la klareco per kiu ni prezentos ĝin povas dependi la venontaj paŝoj en la plena utiligo de E-o por atingi la cdukajn celojn al kiuj necese strebadas nia nuntempa mondo.

DR. KATALIN SMIDELIUSZ: Projektoj, eksperimentoj, propedeŭtika valoro)

En la propaganda laboro por E-o ni ofte bezonas argumentojn, science pruvitajn faktojn, oficiale aprobitajn rezultojn pri tio, ke valoras, utilas, eĉ profiton donas la lernado dc la internacia lingvo. Krom la ĝenerale konataj ĉiutagaj —kvankam plejparte veraj — konvinkaĵoj, ke E-o cstas facila, rapide ellernebla, ktp lingvo, pledante por atingi nian celon (ekz. enkondukon dc la internacia lingvo en la studprogramon de lcrnejo) tre utilas scii fontojn, titolojn, adresojn pri la konsulteblaj protokoloj kaj organizantoj. Tiun ĉi bezonon pruvas ankaŭ la ĉiam pli oftaj informpetoj tiurilataj ckz. sur la paĝoj de Internet, en la lcteroj, adresitaj al la redakcioj de E-periodaĵoj. Sen klopodi listigi ĉiujn tiajn dokumentojn nia redakcio decidis per la suba resumo helpi la orientiĝon de niaj kolegoj. Sc iu nuntempa eksperimento mankas, ni petas la organizantojn informi la redakcion kaj kompletigi niajn liston.

1. Nuntempaj projektoj kaj eksperimentoj

1.1. TALENTO-lernejo, Hungario

La celo de la fonduso, lanĉita cn 1989, estis pruvi, kc inter bonc organizitaj kondiĉoj, perc dc specialaj instruprogramoj cl averaĝaj infanoj oni povas cduki talentajn infanojn, kics inteligenteco superas tiun de la samaĝuloj. La lernejo komence funkciis kadre dc ordinara ŝtata lernejo — postc memstariĝinta —, specialiĝis pri la instruado dc matematiko kaj fremdaj lingvoj cl kiuj la unua, enkonduka estis E-o, kies instruado disvolviĝis helpe de eksterlandaj, denaske esperantistaj instruistoj. La sukcesa alproprigo de tiu ĉi lingvo donis cblon lerni matematikon perc de sorobano rekte de japana instruistino, alkutimiĝi al la komunikado en nc-nacia lingvo, kadre

IPR 9772 9. 4

de alia lingvosistemo. La propedeŭtika valoro de E-o montriĝis tre klarc, ja la instruadon dc la internacia lingvo sekvis tiu dc la franca, kun bona sukceso.

La organizantoj dediĉis multc da energio por la enlanda kaj cksterlanda ckkonigo de la projekto, aperis multaj eldonaĵoj kaj artikoloj pri la lernejo kaj la infanoj vojaĝis eksterlanden parte por partopreni sciencajn konferencojn pri la talento-esplorado, partc kadre de internaciaj kunlaboroj. La cvoluo dc la projekto cstas bonc dokumentita, protokoloj kaj surbendigitaj filmoj gardas la fazojn dc la valora laboro. Bedaŭrinde la fonduso havas financajn problemojn kaj ne plu cblas lanĉi novajn TALENTO- klasojn.

Artikolo: (proponata cl la multaj) Esperanto, 1994/aprilo, p. 65-66. Kontaktadreso: Andras Lukacs, HU-2040 Budaŭrs, Szivarvany u. 4/36. (136 23)- 420 770, retpoŝto: levego(Qlevego.zpok.hu

1.2. EKPAROLI (Esperanto Kiel Propedeŭtiko Al Rapidigo de Orientazia-Lingvo- Instruado), Aŭstralio 3

En la pli ol 100-lingva Aŭstralio kaŭzas verajn problemojn la plurlingveco. Krom la plej grandaj eŭropaj lingvoj, kiujn oni grandskale instruas tiulande, havas grandan rolon ankaŭ la orient-aziaj lingvoj. La celo de la projekto estas pruvi la propedeŭtikan valoron dc la internacia lingvo al la lernado de la aziaj lingvoj. Post la propaganda laboro en 1995 komenciĝis la trejnado de E-instruistoj, kiuj post mallongadaŭra (!) lernado komencis praktiki la lingvon, instruante ĝin cn la lernejoj. La materialo per kiu ili laboras cstas la Mazi-kompleto, kiun la organizantoj riĉigis per memfarita ekzercomatcrialo. La projekto disvolviĝas en 2-4 lernejoj, estas helpata dc la prestiĝa Monash universitato de Melburno, kic fondiĝis aparta sekcicto por tiu ĉi eksperimento. Artikolo: IPR/95/2 p.15-16; Esperanto/1996/majo p.92. Kontaktadreso: Alan kaj Jennifer Bishop, Fakultato Eduka, Universitato Monash, Melbournc, Victoria 3168, Aŭstralio,

retpoŝto: esperanto((DEducation.monash.cdu.au

1.3. ESP” – instruika eksperimento, ltalio

La celo de la eksperimento estas pruvi, ke la lernado dc la internacia lingvo plibonigas ĉc italoj la teorian priskribkapablon koncernc la gepatran lingvon, cbligas ĉc la lernantoj la konsciiĝon pri la lingvaj modeloj, helpas alproprigi metalingvajn kapablojn, pruvas la propedeŭtikan valoron dc E-o.

La programo disvolviĝas en la Tria Universitato de Romo, en la Laborejo pri eksperimenta Instruiko. La praktikan pruvon dc la teorion science pruvita hipotezo la

gvidanta teamo modele organizas. En la lernojaro 1995-96 komenciĝis la trejnado de

la instruistoj, plejparte cn malĉcesta formo de la instruado dc E-o kaj tics kulturo al 50 kandidatoj. La preparita instrumaterialo cstas trc valora kaj modela bazo por tiucela trejnado. Post dujara formado la 30 sukcesintoj komencos cn aŭtuno dc 1997 la instruadon dc E-o cn siaj lernejoj. Esperiga kaj science bonc protokolata eksperimento.

IPR 972 9 5

— pàgina 5 del PDF —

Artikoloj: IPR/1995/2. p.13-15.; Esperanto 1995/majo p.85. Kontaktadreso: Mauro La Torre, Terza Universita di Roma, via del Castro Pretorio,

20, IT-00185 Roma, Italio. Retpoŝto: m.latorre(Qeduc.uniroma3.it

1.4. Internacia eksperimento – INTER-KULTURO – Slovenio

La trilanda (Slovenio, Kroatio kaj Aŭstrio) eksperimento laŭ la paderborna modelo celas pruvi la rolon dc E-o kiel modcllingvo por lerni fremdajn lingvojn. Laŭ la tezo la lernantoj kiuj unuc lernas 70 lernohorojn E-on poste pli rapide kaj sukcese lernos la anglan aŭ germanan, do la investita tempo cstos regajnita. La projekto estas subtenata de la Ministerio de Scienco de Slovenio kaj de la Pedagogia Fakultato de la Maribora Universitato. La eksperimenton partoprenis 6 klasoj cl tri landoj inter 1993-95. Post la instruado (inter diversaj kondiĉoj, parte de diversaj instruistoj) fariĝis detala matematika analizo de la rezultoj, surbaze de science prilaboritaj lingvaj testoj en la angla kaj germana lingvoj. La hipotezo pruviĝis, sed por science konfirmi la rezulton necesas eksperimento kun pli granda nombro de partoprenantoj, kun pli favoraj kondiĉoj. La gvidanto akiris bonajn spertojn, utiligeblajn dum aliaj ekzamenojn. Artikolo: Eventoj/1995/juniol. p.5; IPR 1996/2. p.25. Kontaktadreso: INTER-KULTURO, Zlatko Tiŝljar, Bescdnjakova 1, SL-62000 Maribor, Slovenio, Tel/fakso: 4386-62-100669

1.5.1. FUNDAPAX-Italio

En 1994 Esperanto-Radikala Asocio, ligita al la transnacia Radikala Partio akiris 26.000 dolaran subvencion de Unesko por sia dujara projckto, kies celo estis helpe de amaskomunikiloj kaj komputila reto informi pri la internacia lingvo, kontaktigi infanojn de 4- 16 unuagradaj lernejoj cl pluraj landoj, interkomunikantaj perc de E-o; starigi reton de “Fundapax-instruistoj”. La projckto entreprenis nur la interkonigon de la interesatoj, nc ilian trejnadon. Sub ĝia aŭspico eldoniĝis lernolibro dc Elizabctta Formaggio: Ludu kun ni, taŭga kaj proponita por la internacia uzo de la kontaktiĝintaj lernejoj; eldoniĝis ankaŭ manlibro por hclpi la laboron dc la instruistoj. Dum la propaganda fazo cstis dissenditaj informleteroj pri E-o, foje ckzemple 16.000 ekzempleroj al pli ol 100 landoj. i

Anstataŭ la celitaj 16 lernejoj estis kontaktitaj 105 lernejoj el 29 landoj, kaj la lernolibro eniris la movadan merkaton. Nuntempe E.R.A. nc plu okupiĝas pri la kontaktitaj lernejoj.

La dujara (1994-1995) projckto finiĝis kun sukceso, ĝi plenumis siajn celojn, mankas nur la publikigo de la promesita protokola “blanka libro”. Artikoloj: IPR/1994/1-2. p.43; Esperanto 1994/majo p.82-83,

Eventoj 96/marto 2, p. 6..

Kontaktadreso: E:R:A: Via di Torrc Argentina 76, IT-00186 Roma, Italio, Fakso: (–39-6) 68-80-53-96, retadreso: E:R:A(QDagora.stm.it

IPR 97/2 9 6

1.5.2. Lernejo Gaetano Salvemini en Torino (ltalio) inter 1989 kaj 1994 propedeŭtikcele gvidis eksperimenton aprobitan de la Ministerio por la Publika Instruado. La laboro en tiu ĉi lcrnejo havas multajn rilatojn kun la projekto FUNDAPAX, estis ties antaŭhistorio kaj grundo por ĝia agado. Dctalan priskribon pri la laboro kaj ties fazoj vi trovas en IPR/9473. p. 21-32.

1.5.3. FUNDAPAX 2 okupiĝas pri la kolcktado kaj aktualigo de la adresoj de la kontaktiĝemaj elementaj lernejoj. La aktivuloj ne volas, kc la komencita laboro de E.R.A. Cesu kaj entreprenis la zorgadon de la adresaro.

Kontaktadresoj: 1) Kent JONES, 5048 N. Marine, D6, Chicago, IL 60640, Usono. Retadreso: 102252.3271(Qcompuserve.com,

2) Bern Whecl, retadreso: bernwhccl(Qaol.com

2. Malnovaj eksperimentoj, valoraj dokumentoj

2.1. Por pruvi la propedeŭtikan valoron de E-o okazis jam eksperimentoj komence

de la dudeka jarcento, sed aludo al ties ekzisto kaj rezultoj nuntempe nc tre helpas. La eksperimentoj de la sepdekaj jaroj estas pli imponaj kaj pro ilia bona protokolado

povas doni bonan helpon dum pledo por la internacia lingvo.

Pri la tiutempaj strebadoj kaj Trijara Pcdagogia-Didaktika Eksperimento (PDE),

disvolviĝinta cn 1971-1972 kun 800 lernantoj en 30 lcrnejoj de Aŭstrio, Bulgario,

Hungario, Italio, Jugoslavio; kaj pri la dua regiono de PDE, eksperimento kun la

partopreno dc lernejoj cl Nederlando, Germanio Fed. Resp., Belgio kaj Francio en

1973-1974 troveblas informoj interalie en la sekvaj eldonaĵoj:

Sonnabend, H.: Esperanto: lcrneja eksperimento, raporto, analizo, konkludo. ln

kajeroj de IPR. – Edistudio, 1979.

Szerdahelyi, I.: Kvinlanda pedagogia eksperimento por oficiala enkonduko dc Es-

peranto en lernejojn. – En: Internacia Pedagogia Revuo, 1971- 1. Nŭrnberg, 1971.

Szerdahelyi, I.: Metodologio dc Espcranto, Tankonyvkiado, Budapest, 1981. p. 309- 342. :

2.2. En Paderborno, Germanio cstas la lulilo de multaj eksperimentoj ekde la sepdekaj jaroj ĝis la nuna cpoko. Laŭ la ticl nomata Paderborna modelo, la metodologio de kibernetika pedagogio dc prof. Helmar Frank pri la Lingvo-orientiga instruado (LOI) disvolviĝis multaj eksperimentoj, kies rezultoj estas bonc dokumentitaj, publikigitaj interalie cn la eldonaĵoj de Kybernetische Pidagogik kaj en la publikaĵoj de Helmar Frank.

Kontaktadreso: D-ro Helmar Frank, Klcinenberg Weg 16A, DE 33 100 Paderborn, Germanio

3. Generalaj informoj pri la atingeblaj fakliteraturo kaj artikoloj Ci tiu artikolo ne povas profundc analizi la temon, do necesas ekipi nin nc nur per konkretaj faktoj kaj datumoj, sed ankaŭ per teorio.

IPRO9JVZ, 7

— pàgina 6 del PDF —

3.1. Symoens, E.: Al nova internacia lingvopolitiko: La propedeŭtika valoro de Esperanto. Esperanto-Dokumento 28-29 E., Rotterdam: UEA, 1992.

La verko kaj ties plurlingva traduko donas la plej bonan trarigardon pri la menciita temo kaj cn ĝi troveblas tre bona bibliografio pri la koncerna literaturo, priskriboj kaj referencoj ankaŭ pri la supre menciitaj eksperimentoj.

3.2. Symoens, E.: Bibliografio de disertacioj pri Esperanto kaj interlingvistiko, UEA, Rotterdamo, 1989. La libro donas trarigardon pri la sciencaj verkoj pri E-o, akceptitaj cn universitatoj kaj altlernejoj ĝis la jaro 1988. En la listo trovcblas multaj verkoj, koncernaj la propedeŭtikan valoron kaj instruadon dc la internacia lingvo. Bedaŭrinde pri la postaj disertaĵoj nc aperis ĝis nun suplemento, kvankam bonŝance ckzistas tiaj studoj.

3.3. ILEI cn 1995 decidis sian konferencon al la temo: Propedeŭtika valoro dc Esperanto. Por tiu ĉi evento en la numero IPR/95/2 apcris pluraj artikoloj koncerne la temon.

GABRIELA KORVAIN. (Analizado de la periodaĵo IPR… (1970-1995) 7)

(Tria, lasta parto)

PRI LA ENHAVO

Nun mi volas resumi, kiel efektiviĝis la celoj kaj konceptoj de la redaktoroj .

La revuo startis kiel pedagogia forumo, per kies helpo la instruistoj povos diskuti pri diversaj pedagogiaj kaj metodologiaj problemoj. Apud teoriaj artikoloj ricevis lokon ankaŭ opinioj dc la legantoj, ILEI-aferoj kaj informoj el la pedagogia vivo. La revuo havis plic teorian karakteron, kaj ĝi funkciis kiel pedagogia-metodika fakrevuo.

Post la komencaj malfacilaĵoj la revuo rcaperis cn 1973, kaj la nova redaktoro, Reinhard HAUPENTHAL volis kompili koheran pedagogian gazeton, kies numeroj estu dediĉataj al po unu temo. (Jam Helmut SONNABEND planis tion en 71, sed la revuo nc apcris regule, li nc ricevis sufiĉan kontribuaĵon por tiu ĉi celo, do li nc povis efektivigi sian planon). Fakte ĝis 74/3 ĉiu numero dc la revuo havis difinitan temon, aperantan cn la gvida artikolo aŭ en pluraj diversaspektaj skribaĵoj. R. HAUPENTHAL vortumis tiujn pensojn, kiuj estis fundamentaj pretendoj dum la tuta historio de la revuo. Unuflankc la konvena proporcio inter tcorio kaj praktiko en la artikoloj, aliflanke la apcro dc la ĝencralaj pedagogiaj kaj E-instruaj problemoj. Lia tria vidpunkto estis, ke IPR servu kiel refera organo pri informoj dc la pedagogia VIVO (inkluzive libro-proponoj, recenzoj). HAUPENTHAL provis redakti revuon konvenan al tiuj ĉi celoj: post la pedagogiaj artikoloj staris recenzoj kaj informoj. Sed post tri kajeroj li abdikis kaj ne plu okupiĝis pri ĝia redaktado.

Ekde 75/1 la artikoloj dc la revuo nc grupiĝis ĉirkaŭ unu difinita temo. Kelkaj

IPR972?, 8

numeroj cntenas unu longan, fundc prilaboritan artikolon (kvazaŭ gvidan temon: ekz.: 7772 p.25,; 77/3 p.49.; 78/1 p.49.; 79/2 p.45.; 80/1 p.3.), sed aliloke plurajn, diverstemajn skribaĵojn (79/1; 79/3; 80/2). Sajnas al mi, kc multfojc la aspekton de la revuo determinis, el kiuj materialoj povis elekti la redaktoro (pledas por ĉi tio, kc la redaktoroj oftc plendis pri la manko de kontribuaĵoj; ekz.: 70/1 p.3.; 83/1 p.2.; 95/2 p.36.).

Kion oni povas diri pri la ekvilibro dc la tcorio kaj la praktiko de la E-instruaj kaj aliaj studobjektoj en la revuo? Ci tiu imago de R.R HAUPENTHAL nc efektiviĝis ĝis la 1986-aj numeroj (kaj ankaŭ tiam nur parte: la plimulto dc la artikoloj temas ne „. praktikaj helpiloj kaj pri la instruado dc aliaj studobjektoj). Ni apenaŭ povas trovi artikolojn pri aliaj studobjektoj (escepte en 76/3 p.64.; 77/3 p.68.; 80/2 p.30.), sc Jes tiam pri lingvoinstruado ĝenerale (75/1 p.5.; 79/2 p.44.; 82/1 p.3.; 83/1 p.ll.; 85/2 p.29.). Pri praktikaj, instruhelpaj konsiloj ni povas legi nur cn la jenaj numeroj:77/ 3p.49.;81/1p.13.; 81/3 p.81.; 82/2 p29.; 83/1 p.4.

Miaopinic en la periodo 75/1- 85/3 la revuo nc funkciis bonc kiel refera organo pri gravaj pedagogiaj informoj. Gi ne havas ckzemple artikolojn pri libroj, recenzoj libro-proponoj; nur sporade ni trovas kclkajn (71/2; 74/1 kaj 2; 76/2; 79/1 kaj 3; 82/ 2; 84/2). Gi ĝenerale entenas nur kelkajn informojn pri aranĝoj, kaj ili — precipe ILEI-konferencojn, protokolojn pri estrar-kunsidoj de ILEI, aŭ rezoluciojn kaj statut-proponojn dc ILEI. La redaktoro konsideris la ILEI-aferojn tiom gravaj, kc multfoje li renversis la tradician vicordon (pedagogiaj, metodologiaj kaj aŭtoroj artikoloj; poste informoj) de la rubrikoj: (ckz.: 84/1 kaj 3; 85/2; 75/2; 76/2). Sed okazis, ke en kclkaj kajeroj nc estis pedagogiaj verkoj (nur raportoj pri konferencaj prelegoj – 80/3; 81/2; 84/2; 85/1). Proksimiĝinte al la fino de tiu ĉi periodo, ni povas renkonti pli multc da informoj. Eble ankaŭ Hans FECHLER (85/1 p.2-4.) sentis la mankojn, kiam li skribis sian leteron al la redaktoro, proponinte multajn novajn temojn kaj rubrikojn. Inter aliaj:

– kompari instrumetodojn kaj instruobjektojn

– informi pri eksperimentaj lernejoj, pri problemoj

– informi pri instrusistemoj diverslandaj

– informi pri la edukado dc instruistoj

– represi valorajn pedagogiajn artikolojn, elprenitajn el aliaj E-gazetoj

– prezento kaj recenzo de libroj

– informoj dec landaj sekcioj

” proponoj por feriaj interŝanĝoj inter E-parolantaj pedagogoj ktp.

La Jus menciitaj vidpunktoj estis utiligitaj cn la sekvaj kajeroj, ja ckiĝis novaj iI oj: “Aktualaĵoj” en 86/2; “Leterkesto” en 88/1; “El la landoj kaj sekcioj” cn 85/ “i “opa i 1-95/4 montras novan redaktan koncepton. La revuo prezentas fakajn klas klaj p i da praktikaj, metodologiaj helpiloj (ekde 86/3 ni povas trovi preskaŭ

ro). Mi jam menciis, kc estis inter la imagoj de KOVACS Marta, kc la

IPR 9772 9 9

— pàgina 7 del PDF —

revuo publikigu artikolojn pri diversaj studobjektoj; sed apcris nur du kontribuaĵoj pri tio en la numeroj 92/3 kaj 93/3. En tiu ĉi periodo IPR havis pli multe da informoj, kio estas unuflanke bona, ĉar la legantoj povas informiĝi pri ĉiuj – cn Esperantujo okazintaj – aferoj; sed nuntempe la revuo fariĝas pli kaj pli informilo, kaj ĝi malpli funkcias kiel pedagogia-metodika fakrevuo. Ekstrema okazo: la numeroj 94/4 kaj 95/3 konsistas nur cl informoj, novaĵoj, aktualaĵoj. La revuo nun pretiĝas laŭ kohera koncepto en tiu senco, kc la redaktoro preferas la artikolojn kun praktikaj konsiloj, instruhelpiloj, li aperigas konstantajn rubrikojn kaj multe da informoj. La konstantaj rubrikoj, la rcagoj pri pli fruc aperintaj artikoloj, la daŭrigoj dc la skribaĵoj kunigas la unuopajn kajerojn, scd la artikoloj nc grupiĝas ĉirkaŭ gvida temo (nur en 95/2). Interesa problemo estas la originaleco de la kontribuaĵoj. En 1973 (Varbnumero) R. HAUPENTHAL vortumis tiel, ke la revuo publikigu laŭeble originalajn artikolojn. Sed H. SONNABEND cstis devigita (83/1 p.l-3.) aperigi verkojn, transprenitajn cl diversaj E-lingvaj gazetoj, ĉar li nc ricevis originalaĵojn por publikigo. Li ne volonte faris tion. Interese, ke nuntempe multaj homoj (ckz.: KURUCZ Gĉza 94/4 p.31.) apogis la transprenadon de diverslingvaj artikoloj, kiuj raportas pri la plej novaj pedagogiaj kaj metodologiaj novaĵoj; tiel la revuo povas certigi, ke la legantoj ricevu multflankan trarigardon pri la pedagogia vivo. Ankaŭ NEMETH Jozsef pensas tiel (95/2 p.36.), li transprenas mankantajn pedagogiajn informojn cel aliaj gazetoj.

(DEMANDOJ – RE(T)SPONDOJ

(NdIR – Estas kclkaj landoj, kiuj malofic rolas cn la rubriko “Ella landoj kaj sekcio j. Lastatempe mi dissendis plurajn mesaĝojn rete kaj hclikpoŝte petante informojn pri la instruado de E-o kaj pri retadreso de instruistoj cn diversaj landoj. Jcn la aktuala rezulto. La respondoj ne donas kompletan superrigardon, tamcn ili cnhavas valorajn informojn. Mi atendas viajn kompletigojn kaj cventualajn korcktojn. – Escepte Ĉeĥion kaj Jugoslavion, ĉiuj informoj vcnis rcic.)

En nia lando E-o nc estas instruata en lernejoj, nur tic, kic troviĝas entuziasmaj cistoj. Mi ckzemple scias pri nur du infanaj kluboj: ili estas en Ĉeska Ticbova kaj en Trutnov. Ĉi-jare oni planas malfermi infanan klubon en Svitavy. Infanoj el Ĉoska Tfcbova jam sukcesis ĉeesti E-programojn en Francio kaj Germanio. […]

En nia klubo cstas alia la situacio. Ni estas klubo de plenkreskuloj, kiuj kunvenadas ĉiumerkrede je la 18-a horo en stacidoma klubejo en Pferov. Kursoj okazadas neregule, fakte por nur 5 personoj. Kialoj estas diversaj […]

Dum la ĉi-jara internacia kongreso de esperantistoj handikapuloj okazos ankaŭ ekzamenoj de Esperanto.

En nia lando nc estas bonc funkcianta sekcio por c-istaj instruistoj kaj mi scias, ke

IPR 97/2 9 I0

hh 4

la prezidanto s-ro Malovec el Brno dissendis al ĉiuj, pri kiuj li sciis, informon pri nova krco dc la sekcio de ILEI. Mi volis aliĝi kaj dum la 81-a UK en Prago mi partoprenis kunvenon de ILEI, sed pro tio, kion mi aŭdis tic, mi seniluziiĝis. Terura prononco dc instruistoj de E-o nc estas bona ckzemplo. Mia opinio estas, kc unuc mi devas ion scii kaj poste instrui kaj nc angle aŭ ruse prononci belegan E-on Libuse Filipova, Nadrazni 146, CZ-768 11 Chropyne, Ĉeĥio

| Al via demando mi respondas, kc fakte cstas nur mi, kiu instruas en Honkongo Mian retadreson vi konas, sed mi bedaŭrinde translokiĝos al Svislando post duona jaro. Espereble daŭrigos kursojn s-ro Bill Mak (sen retadreso), sed tio ankoraŭ ne certas. Mi estas pedagogo, li estas lingvisto.

El la E-instruantoj kiujn mi konas en Israelo neniu havas retadreson. Estas junulo kiu cble venontjarc instruos kurson, kiu supozeble havas retadreson. Okazas E-kurso kiel oficiala fako cn la Teĥnion – la politeknika universitato. Fojc okazas ctaj kursoj en la tri ĉefaj urboj. Koresponda kurso tutlanda – scd lastatempe preskaŭ sen studantoj. Amri Wandel

(apanto)

Mi gvidas kurson ĉc Nishinippori E-klubo 1-foje cn monato, ĉiam en la unua mardo ekde 10:30 ĝis 12:00. Ciuj ok gekursanoj cstas plenaĝuloj kun meznivela lingvoscio. Dum la kurso ni legas fabelojn el tuta mondo (komence japanajn, nun francajn), kiuj interesigas la kursanojn. Ekdc aprilo mi instruos E-on 3-fojc en monato kaj nun mi pripensas: kion mi faru dum la kurso, kiumaniere mi gvidu ilin por kc la kurso estu interesa. Krom la fabeloj mi intencas prezenti mallongajn rakontojn aŭ novelojn.

Werner Breitung, Honkonga Esperanto-Asocio

Wienczyslawa Pacwa Sato, Tokio Kiel kutime ankaŭ cn 1996 mi instruis cn multaj kluboj cn kaj ĉirkaŭ Tokio. La lecionoj okazis regule cn 5 kluboj kaj de-tempo-al-tempc cn 3 aliaj. Entute mi gvidis ĉirkaŭ 130 lecionojn dc elementaj ĝis progresantaj. Averaĝa aĝo dc miaj lernantoj en Lunda Klaso (ĉiun lundon cn JEI) estas pli ol 60 (la plej aĝa 86 jara) kaj en Sengendai E-klubo ĝi estas iom pli ol 20. Mi regule havis lecionojn en unu cl la plej internaciaj E-kluboj cn la mondo (en senco de nacieco de la instruistoj). Temas pri Nishinippori E-klubo (en la centro de Tokio kaj kun kursoj en 4 niveloj kaj 35 membroj), kies Instruistoj estas cl 5 diversaj naciccoj!

[i penco de la jaro mi fondis E-klubon en mia nova loĝurbo, kaj finc de la jaro ondiĝis konversacia rondo cn mia laborejo por c-istoj kun mezgrada lingvoscio. RezaKheirkhah,C.O.P. Tokyo,

Box No. 405, 100-91 Japanio. tcl-fakso: 03-38333490, yumeiho(e/magic.co.jp

IPR 97/ 9 Il

— pàgina 8 del PDF —

En nia regiono, norda Baĉka, parto de Vojevodino, nc estas organizita E-instruado en la lernejoj. Nia E-societo regule organizadas kursojn por komencantoj kaj dum niaj E-renkontiĝoj “ Verdaj amikaj tagoj” ni organizas “A” ckzamenojn. Nun en nia E-societo estas du kursoj – por komencantoj (4 personoj) kaj konversacia (12 personoj).

Por komencantaj kursoj baza literaturo estas la legolibro de Antonije Sckclj kaj por konversacia “Paŝoj al plcna poscdo” de William Auld kaj “Esperanto laŭ amuzmetodo”, la legolibro kun paroligaj ekzercoj de Andrzej Pettyn.

Dum ĉi-jara E-renkontiĝo “ Verdaj amikaj tagoj”, kiun ni organizos de la 13-a ĝis la 15-a de junio, ni planas organizi “A” kaj “B” ckzamenojn.

Sini$a Veliĉkoviĉ, prezidanto de Esperanto Societo cn Senta, YU-24400 Senta, N. Martinoviĉa 3.

Mi scias certe nur pri du rete kontakteblaj homoj, kiuj instruis E-on en nia lando dum la pasinta duonjaro. Unu el ili estas mi, kiu instruadas ret-poŝte per baza kaj meznivela kursoj – pli fruc mi instruis ankaŭ en surlokaj kursoj. Alia E-instruanto en Kanado estas Sylvain Auclair Ssilvano(wcam.org», kiu regule gvidas E-kursojn en Montrealo. Aliaj rete atingeblaj kanadaj c-istoj, kiuj iam instruis E-on estas

– Maria Hopkins (loke) [mia edzino – ĉe mia adreso]

– Wally du Temple (loke) «dutemple(Qmail.IslandNet.com»

– Jcan Smythc (koresponde) «jesmythc(wisland.net

– Eduardo Vivancos (koresponde) «vivancos(wpathcom.com» – Ken Price (rete) «ken.price(Qwestonia.com»

– Guy Matte (rete) X71161.1532(QCompuserve.como

– Yves Bellefeuille «an448(afreenet.carleton.caz

– lan McKenzie Richmond (loke) Srichmond(wmarina.istar.caz

(Mi instruas universitate, Auclair instruis mezlerneje, mia cdzino diplomiĝis kiel E-pcdagogo cn Pollando, Mattc kaj du Temple cstas mezlernejaj instruistoj, Richmond cstas universitata profcsoro, la aliaj cstas amatoraj instruantoj)

Nuntempe estas malmultc da surloka instruado de E-o en Kanado: dum la pasinta vintro mi aŭdis nur pri kurso por studentoj de universitato McGill (en Montrcalo), kiun gvidis s-ano Auclair pasintan aŭtunon, kaj mi scias kc f-ino Kim Keeble instruas E-on al infanoj de bazlernejo en la vilaĝo Upper Rawdon en centra Novskotio.

La Kanada E-Asocio ofertas instruadon de E-o per dek-leciona kurseto simila al tiu uzata rete – cstas nun nur tri instruantoj pri kiuj mi scias (Kim Keeble, Eduardo Vivancos kaj Myra Larsen) – kaj por la duaj du ŝtupoj dc la kursaro de ELNA – la ĉefa instruanto estas Jcan Smythe. Ankaŭ la E-Societo Kebekia instruis per franclingva versio dc la dek-leciona kurseto, sed mi ne scias ĝis kiu grado ĝi plu estas uzata.

La retaj kursoj montriĝis efikaj instruiloj cn nia lando: dum la pasintaj ses jaroj

IPR 97/29 Il2

mi instruis E-on al almenaŭ 40 kanadanoj per la dek-leciona anglalingva ret-kurso

kaj al 10 kanadanoj per la meznivela kurso (tiu ki iĝas j

pk ! v s lu baziĝas je la novelo “Ge Malaperis de Claude Piron); ankaŭ Ken Price kaj Yves Bellefeuille instru is i lal la anglalingva retkurseto kaj Guy Mattc instrui tkurses

l struis per la franclingva retkurs : izis : . rseto : bazon mi provizis entajpantc la dck-lccionan kurseton de la E-Societo ebekiaj,

lea 23» Paul Hopkins sphopkins(uvri, Linguisucs Department, University of Victoria, P.O. Box 3045 Victor, ke Canada VSW 3P4, Phone (homo): (250) 474-313 7, Fax (o E

Mico): (250) 721-7423 A I Laŭ mia scio, la E-kursoj en Meksiko cstas spontancaj, = al lernejoj. Grava escepto cstas (estis?) unu kurso en Oax [p fendo, kie gimnazio inkluzivis E-on kiel laŭvolan kurson en sia programo. Oni E ao escepto ankaŭ la kursojn ĉe la Societo dec Amikcco Meksiko-Ĉinio KO Iro) tom pli planataj, samc kiel tiujn ĉe la E-Informo-Centro (de E-Meksika “ri en Fm anilina nordc de la ĉefurbo). Foje oni aŭdas pri kursoj cn Chihual i lou en la nordo], Durango kaj aliaj urboj. La cta E-lingva komunumo Krucio cl dezerto cn Malsupra Kalifornio, iusence estas E-lernejo. A) E-Federacio ne havas apartan adresaron dc E-instruistoj, sed oni povus kompili ĝin cl la ĝencrala membrolisto, kiu foje enhavas liajn donitaĵoj Ĉiu instruanto uzas la lernilojn plej facilc atingeblaj ] i vidis la kel ea : J lacile atingeblajn. Plej ofte mi vidis la kolegojn la an posvortaron dc Paluzic-Borrcll kaj la kurson ;Habla Usted Espe ; ; lom malpli ofle, la kurson Es, = o ses v ĝi loki. ka » Ŝ „pO anto para clases A ~m mando de Dicgo, kaj la anglalingvan lernilon de la serio Teach havas la intencon (revon?) enkonduki E- itato. Pluraj samidcanoj, NCofiCialc. Tamcn la oficiala avas profesiajn instruistojn.

neniom aŭ malmulte ligitaj aca [wahaka], en la sudo de

condu on en la lingvoinstituto de la Nacia inter ili mi mem antaŭ kclkaj jaroj, gvidis kursojn enkonduko postulas multe pli ol amatorecon, kaj ni

sekretari : is Gutiĉ Li 10 de MEF, s-ro Jorge Luis Gutiĉrrez, verŝajne scias pli ol mi pri la

acio dc la E-instruado cn Meksiko. Juan Jacob [ e zi o

rin ; i ku pias malmulta instruado en Norvegio nuntempe, kaj temas precipe ? Stoj, nome Atiljo kaj Katalin. Kursoj okazis lasVĉi-jarc cn la kluboj de

Oslo(ais i ad Trondhcim (Knut Lyngstad Sknutly(stud. ntnu.no»), Bergen i Jaholm(wonlinc.no») kaj Tromsg (la prezidinto estas Herolv Olsen

; agOpus no L N -Nordlys.no»: ; : no»; la prezidanto Marianne Lund ankoraŭ ne havas

IPR 972 9 13

— pàgina 9 del PDF —

Knut Lyngstad aktivas en la sekcio de NEL pri informado. Instruado okazas nur kadre de la kluboj nuntempe (krom foje cn Bergen kadrc dc kleriga asocio).

Douglas Draper, sck. NEL kaj red. N.E-isto

Malmultaj E-instruistoj troviĝas cn Nov-Zelando kaj neniu cl ili utiligas la reton. Nuntempe neniu instruas E-on en lernejoj, laŭ mia scio. Brian Fox antaŭc instruis cn Auckland, sed li emeritiĝis antaŭ kelkaj jaroj. La klubo en Auckland havas klasojn por novuloj, ĝenerale plenkreskuloj. Donald Rogers

Landoj kaj sekcioj Albanio Vizito de nia sekretario en Albanio

Marija Beloŝeviĉ (M.B.), sekretario de la Kroata Esperantista Unuiĝo kaj ILEI vizitis Albanion inter la 2-a kaj 14-a dc marto. Ŝin invitis Albana Esperanto-Ligo kaj Landa sekcio de ILEI. Dum la dusemajna restado cstis planitaj pluraj okazaĵoj kaj renkontiĝoj kun ŝtataj oficistoj. Bedaŭrinde, parte ili ne realiĝis pro la aktuala politika stalo.

Tamen ŝi vizitis la Ministerion pri Klerigado, kic ŝin akceptis la ĉef-inspektorino pri la instruado dc la lingvoj cn albanaj. Ŝi interesiĝis pri la E-instruado cn aliaj landoj, ĉar ŝi estas bonc informita pri la enlanda E-instruado.

Ŝi aparte ĝojis ckscii, ke la albanaj instruantoj ĵus donace ricevis “Mazi” vidcokurson kun akompanaj materialoj. M.B. dankis al ŝi en la nomo dc ILEI pro la subteno al la landa ILEI sekcio.

La planita ckzamensesio (de UEA/ILEI) okazis cn Tirana, inter trc malfacilaj kondiĉoj, ĉar lernejoj ne funkciis, kaj oni devis organizi ĉion arigante kandidatojn en prograj loĝejoj. Tamen, pluraj montris tre bonan lingvo- kaj movadkonojn je la elementa kaj meza niveloj. /

Pluraj renkontiĝoj estis organizitaj kun la kursgvidantoj, kiuj ricevis kolekton de diversaj didaktikaj materialoj.

En la privata galerio okazis la ekspozicic de la infandcsegnaĵoj al kiu kontribuis ĉ. 400 infanoj cl 13 landoj, i.a. 6 cl Tirano, kiuj ricevis donacojn kaj diplomojn. (Temas pri la ekspozicio kiun Kroata Esperantista Unuiĝo organizis decembre kaj januare en Zagrebo, temo: “Ma novjara mesaĝo”). […]

Krom la renkontiĝo kun c-istoj en la ĉefurbo, M. B. vizitis prezidanton de la Albana E-Ligo, Agim Peraj en Shengjin kaj c-istojn cn Shkoder, i.a. trc malsanan Zef Mjeda, honoran membron de UEA.

(M.B.)

IPR 97/2 9 14

Britio Kelkaj atingoj de ETA (Esperanto Teachers” Association) en 1996 Fragmentoj el (invit)letero dc Angcla Tellier, sekretario de ETA

— ETA-anoj multc aktivis dum la pasint-jara brita kongreso en Saffron Walden: ili starigis varb-budon kaj ekspoziciis instru-librojn, pretigis kaj disdonis flugfolion okazigis seminarion pri instruiloj, organizis du informscsiojn pri la ekzamenoj de UEA/ILEI, kunordigis kaj surbendigis partoprenantojn cn la internacia konkurso pri modela E-parolo —ETA kunlaboris kun “Libra Multimedia” por aperigi la kompakt-diskon “Mi vojaĝu!”

“= verkis regulajn rubrikojn porkomencantajn en “La Brita Esperantisto”, — starigis por-instruistan/antan semajnfinan kurson en Barlaston,

– starigis ret-adreson: eta(Vesperanto.demon.co.uk,

= regule aperigis “Esperanto Teacher”

: – per tradukoj kunlaboris en la internacia “Mcighbour -projekto,

— subtenis la projckton “Kviz-Kartaro”! Profito de la eldonaĵo iris al la revuo “Juna

31

– sukcese starigis varb-kampanjon por kuraĝigi abonojn al la revuo IPR kaj daŭrigis lan rabatitan aliĝon al ET/IPR. | Informis: Arnold Pitt, brita sekciestro de ILEI Yew Tree Cottage, Ivington Road, Lcominster, Herefordshire, Britio HR6 8QD. va Tel. FI568 613061 ŝarlaston ie gj “La 37-a internacia somerlernejo ĉe Wedgwood Memorial Collcgc, Barlaston, kajo okazos inter la 9-a kaj 15-a de aŭgusto, 1997. La Barlaston-somerlernejo a la plej prestiĝa, la plej renoma kaj la plej ampleksa cn Britujo. En 1996

tprelegis cn Barlaston – kun granda sukceso – Renato Corscttr (ltalujo). “En 1997 gastos en Barlaston Stefan Maul — ĵurnalisto kaj i.a. fondinto de la vuo Monato. Mi anticipas same “elektran” somerlernejon kiel en 1996! Same oprenos, kicl kutime, kaj sen kiuj mi ne povus tiel sukcesigi la somerlernejon: Tim Carr (kies pocmaro baldaŭ eldoniĝos de FEL)

osclync Edwards (francdevena, universitata lekciisto pri la franca kaj laŭokaza Atribuanto al Monato. Roselyne doktoriĝis pri psikologio)

AIJOTIo Boulton (kiel enkonduki Marjoric, krom diri, kc ŝi verdigis min antaŭ 12 hI dum la sama somerlernejo, pri kiu mi nun respondecas: pro tio cstas al mi tiom ra la Barlaston-somerlerncjo)

tate Hall (emerita universitata lekciisto pri la franca; Kate famiĝas en Esperantujo

iro dc la plej mallonga kvinakta tragedio cn E-o) mi

IPR 9772 9 15

— pàgina 10 del PDF —

ILEI-ekzamenoj: Proponiĝas dum la somerlernejo la mezgrada ekzameno de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj. Lastatempe mi decidis, pro la granda laboro kunligita kun la ILEI-ckzamenoj,

oferti aŭ la elementan aŭ la mezgradan – sed ne ambaŭ samsesic. Do sekvos en 1998

denove la elementa. Paul Gubbins

Danio Kunlaborc kun Norvega Esperanto-Ligo ni invitis denove Katalin Smideliusz por instrui ĉe ni. En Norvegio ŝi vizitis la urbojn Trondhcim, Hamar kaj Oslo. Plej sukcese Ŝi estis cn Hamar, kie la cksurbestro trcegc favoras nian lingvon. Li havas grandan famon kaj reputacion en tiu urbo kaj nc cllasis okazon por atentigi pri E-o. En Oslo kaj cn Trondheim venis malpli da lernantoj ol oni antaŭvidis. Scd ili plenŝtopis la horaron por profiti kiel plej cble multe de ŝia restado. En Danio Katalin vizitis Alborg, Arhus kaj Vejle. En Alborg jam funkcias bona klubo kun fervoraj lernantoj, kiuj espereble baldaŭ kuraĝas la salton cn la internacian medion. Ĉc ni, en Arhus, estis kelkaj lernantoj de la pasinta jaro. Tiuj, kiuj jam sekvis kurson de Katalin volonte revenis. La kurso por la progresantoj stimulis la intereson de niaj komencintoj. Se temas pri komencontoj, ni cstis speciale malbonŝancaj, ĉar la aliĝintoj iom post iom malaliĝis pro diversaj kialoj. Tio ja povas okazi, scd estas tamen domaĝa afcro. En Vejle Katalin montris sian metodon al 20 vizitantoj dc informvespero en la tica asocio. La komencantoj ja konstatis, ke E-o tamen cstas lernebla lingvo. Espereble tiu vespero donis inspiron ankaŭ al tiuj, kiuj uzas E-on jam dc multaj jaroj. Kaj espereble tiu informvespero cstas ĝermo por nova kurso en Vejlc. Unusemajna vizito – kaj tamen tiom da malsamaj spertoj, sukcesetoj kaj rcbatoj – sed ŝajnc tio cstas la plej taŭga vojo: alvoki alilandan instruiston, ĉar la lernantoj ĉiam miras, kiam ili parolas fremdan lingvon ckde la komenco kaj iel povas komuniki kun instruanto, kiu nc kapablas aŭ ne volas paroli ilian lingvon. […] Wolfgang Kirschstein, reprezentanto de ILEI cn Danio Hvedebjergvoj 30, DK-8220 Brabrand

Finnlando Resumo de la agadraporto de ELFI, 1997

ELFI (Esperanto-Ligo de Finnlandaj Instruistoj) havas 25 unujarajn kaj 6 dumvivajn membrojn. El ili nur kelkaj estas praktikantaj instruistoj. Dum la jaro g membroj eksiĝis kaj 4 novaj aliĝis.

Anstataŭ kunsidoj ni ĉefe intertelefonas, leterumas kaj retumas. La retpoŝta konekto kun la sekretariino de ILEI kaj la redaktoro dc IPR cstas tre utila kaj precipc apogaS la sekciestrinon. La sekretariino kaj la sekciestrino sendis plurajn cirkulerojn kaj leterojn al la membraro dum la jaro. ELFI daŭre agadas kunlabore kun Esperanto“ Asocio dc Finnlando kaj la lokaj enlandaj kluboj.

IPR 97/2 9 16

Klubaj, asociaj kaj individuaj atingoj inte

de ELFI peras Juna Amiko kaj la sekcicstrino ĉ igas nedisigeble. La sekretariino

laŭeble kontribuas al la redakcio. Tri-

kvin membroj dc ELFI laŭ idas s j jn aŭ aliaj A pete gvidas semajnfinajn aŭ aliajn kursetoj ĉi kursgvidantoj aliĝis al ELFI. o : | havis kuno a NO x. | e ĝ Ekzemple 14 senlaboruloj havis kurseton en la urbo zi Nova, finnlingva, elektrona E-ŝlosi 7 ta, fin ; -ŝlosilo (Espcrantoavarjn, ko tildiske ĵ ‘ suĉeblaj paĝoj en la reto) estis pretigita de nc-ELFI-ano, sed ELFI helpis perkao o k. kaj kontrolado de la teksto. Prezidanto de la E-klubo de Jyvŝskylŝ inkluzivis EURO

(7 ILEI en la hejmpaĝo de EAF, nome « http: sci i L p:www,sci.fi/=matlah/caf» | NORDLINGUA [1PR 96/4) estiĝis kontakto k j del

$ un la red sc reto “hitp.www.frcenct.hut. fi=. aO

Oni povas uzi en la reto Esperanto-ŝlosilon finnlingvan. Ĝi troviĝas en la paĝoj

de E-asocio dc Finnlando Shttp://www.sci fi/~matlah/caf=. Tiujn oni povas legi

Esperante kaj finne, sed la ŝlosilo kor l Singo kempoioj preneble estas nur finnlingva kun AŬho Ni faris ankaŭ unupaĝan informilon en la li 5 ris ank a ling ELFI kaj distribuis ĝin. ; pieno PAPER aj 36-horan kurson de E-o por volontuloj en sia gimnazio empo tio cstas la unua fojo, kiam E-o cstas i JIi : | E Lo sdis 1a kanta anua fe » 9 eslas instruata en finnlanda lernejo. 1 1 S . lli uzas Mazr Kunvofaĝu kaj aliaj laloj pali A ‘ ; JJ aliajn materialojn. IN ejindas e la skolta tendarcgo LOISTO, kiun partoprenis dekmilo da j] kaj kien -ano enkondukis E- er lecionoj | “enk mkaltoj ukis E-on per lecionoj, agadpunkto, stando kaj aŭ [putribuis al Eŭropa Kalendaro prizorgante tics finnlingvan parton. ~en rc la vleprezidanto de ELFI invitis esperantistajn gastojn al sia eks Ozicio reci ado. Li bonvenigas kontaktojn kaj gastojn al la bieno Age us | „i L Kciturintie, 274, FI-16510 Luhtikyli, Finnlando. aita Pyhiilĉi, sekciestro de ILEI en Finnlando (rala. pyhala(2lesti kpnct qn)

voj finna, svcda kaj angla pri ILEI/

“Peg zi kkapoho. arangos someran studsemajnon B/ua Aventuro 30.6- j “4 -A yvaskyla, Finnlando. Pluajn informojn petu de s-ino Scija Kettuncn lChenkatu 3, FIN-40630 Jyviskyli, Tel. (0)14 254 609

~i ah(esci.fi, htt ZIwww. sci .fi/~matlah/jek/blu-avent.him

‘ Matti LAHT’ INEN, Jyvaskyla; Finnlando, mallah(vsci. fi gario

Landaj Esperantaj iaj

perantaj Pedagogiaj Tagoj kaj I

best 01-02.03. 1997 Mia jde lata

“A tradician konferencon d sekci monoj. E… prelegoj n de la hungara sekcio de ILEI partoprenis pli ol 60

S-ro Pĉ ; E TO Pĉter Andras Rados: Pedagogiaj utopioj IPR 97/2 9 17

— pàgina 11 del PDF —

d-rino Katalin Smideliusz: l) Nuntempaj pedagogiaj projektoj 2) Propedeŭtika valoro de Esperanto s-ro Liszl6 Szilvasi; Organizado kaj reklamado de Esperanto-kursoj s-ro Gĉza Kurucz: Kiel konservi kursanojn aŭ kelkaj rimedoj ligi ilin al esperant(ism)o s-ino Zsuzsa Barcsay:l) Nacia Baza Lernoprogramo: fremdaj lingvoj – E-o 2) Mallonga prezento pri la kolektaĵo de Karoly Fajszy s-ro Oszkdr Princz: Ronda tablo: Kial kaj kiel varbi? d-ro Balŝzs Wacha: Lingvo kaj persono

Dum la Pedagogiaj Tagoj la asocio de hungaraj E-instruistoj havis sian asembleon, kie la nova estraro raportis pri sia laboro. Oni decidis enkonduki la membrokategorion “apoganta membro” kaj planas rcanigi parton dc la iama anaro. Formiĝis laborteamo por verki plurjaran laborplanon kaj instruhelpilojn pri E-instruado konforme al la nova, nacia, baza instruplano.

30-jara Esperanto fako La E-Fako en la budapeŝta universitato ELTE – kun unujara malfruo – ĉi-jarc en aprilo festis sian 30-jaran ekziston. La Fako estiĝis en septembro 1966, lige al la 51-

a UK en Budapeŝto, kies sukceso signife kontribuis al la enkonduko de Esperantaj lingvo kaj literaturo, kiel filologia fako cn la renoma scienca universitato ELTE.

Konciza historio:

1966-1971: La fako ckas kiel C-fako (apud A- kaj B-fakoj). Profesoro Szerdahelyi verkas la bazajn instruilojn. En 1971 li fariĝas plentempa instruisto.

1971-1983: Szerdahelyi estas fakgvidanto, en 1974 komencas labori kun li Zsuzsa Varga-Haszonits. En 1978 cstas organizata interlingvistika konferenco kun la partopreno de ĉ. 50 eksterlandanoj, iom malfruc festante la 10-jariĝon dc la fako. En 1983 Szerdahelyi estas nomumita docento – tio pligrandigas lian prestiĝon kaj ankaŭ tiun de la fako.

1983-1987: Ilona Koutny kaj Zsuzsa Varga-Haszonits kunc gvidas la fakon. En tiu periodo finiĝas la postgrada instruado de hungaroj – ĝencralc en la tuta universitato.

1990-1995: La strukturo de la universitata instruado aliformiĝas. Ni fariĝas B- fako (C-fakoj jam nc ckzistas). Komenciĝas la instruado de cksterlandanoj.

En 1995 Zs. Varga-Haszonits restas la sola dungito, kaj ŝi fariĝas la gvidanto dc la fako. En 1996 estas realigitaj gravaj reformoj en la studplano.

Ĝis nun ĉ. 130-140 studentoj (hungaroj kaj eksterlandanoj) ricevis diplomo la fako. Pretiĝis ĉ. 50-60 diplom- kaj doktorigaj disertacioj. En 1996/97 studas E-on 30 gestudentoj.

n de

laŭ Zsuzsa Varga-Haszonits (cl E ventoj 120)

IPR 97/2 9 18

— Magistriĝo pri Esperanto

EE La 22-an de januaro 1997 ŝtat-magistriĝis pri E-o en la Universitato ELTE c A Budapeŝto Tacsok Choc (Korcio), Michele Gregory- Zielinski (Usono), Lidia Tuĉ =

(Litovio) kaj Stephanc Dupin (Francio). Nun estas naŭ diplomitoj, kiuj sckvis la mi

— jaran perkorespondan E-kurson por eksterlandanoj, starigitan en 1990 Nova 3 lamo

sesio startos en septembro 1997. Interesatoj bv. skribi al: | =

1 Esperanto-Fako, ELTE, pf. 107, HU-1364 Budapest, Hungario 3 eLingvokurso 110” en urbo Pecs

Kvintaga, 25-hora, rektmetoda lingvokurso okazos en urbo Pecs (sud-okcident 1 Hungario), inter la 13-a kaj 18-a dc julio 1997, tuj antaŭ LJS, gvidata dc junaj profesiaj k instruistinoj por komencantoj kaj progresantoj. Aliĝkotizo por la lingvokurso; Ĉ | a svisaj frankoj, restadkosto por 6 tagoj ĉ. 155 svisaj frankoj. = TA Informas: Kultura Centro Esperantista, CP. 779, CH-2301 La Chaux-de-Fonds EPC, P£. 117, HU-1582 Budapest kaj HEJ, P£ 87, HU-1675 Budapest N

“Internacia deklamkonkurso honore al Julio Baghy

„okazos inter la 13-a kaj [5-a de junio 1997 en urbo Papa, Hungario. La konkurso estos integra parto dc internacia junulara festivalo, kiu okazos samtempe en la urbo Pliaj detalojn petu de la redaktoro dc IPR. (J.N )

“Italio lp rhaciaj kursoj por komencantoj – 24-31 julio 1997 en Assisi i La kursoj okazos dum la Internacia Junulara Kongreso en urbo kaj ebligos al la ĝ pantoj tujan integriĝon en la csperantistan etoson. La kursojn gvidos spertaj 1 “ istoj laŭ rekta metodoj. Atentu: nepras oficialaj kontaktoj inter la landa sekcio a respondeculo de IEJ pri la kotizo, nombro de kursanoj kaj aliaj kondiĉoj! AZc oni pagos la normalan partoprenkotizon)

stina de” Giorgi, Via Luigi Pera 10, IT-56100 Pisa – Italio, chriss(2sirius.pisa.it

: : Telefono: (39-50) 576638 kroatio LU ĉe infanfoiro “En zagreba foiro, estis organizita 1-a Internacia infana foiro de la 19-a ĝis la 23- piarto. Ĉe la foiro aperis ankaŭ Kroata Esperantista Unuiĝo per internacia io de la infandesegnaĵoj, ekspozicio de E-infanlibroj kaj ekspozicio pri la IVado de plej junaj membroj de KEU. Dum lasta du lagoj oni povis sperti MAZI-vidcokurson. Lastan tagon dc la foiro 1gis junaj E-istinoj per kantoj, deklamoj kaj dancoj.

(laŭ M.B.)

IPR 9772 9 19

— pàgina 12 del PDF —

Litovio

La E-klubo en Klaipeda, unu cl la plej aktivaj en Litovio, invitis CHOE Taesok, diplomiton ĉe la E-fako de la budapeŝta universitato ELTE kaj organizis intensan paroligan kurson dc la 2-a ĝis la 6-a de decembro. La klubo en majo 1996 invitis la konatan bulgaran E-instruiston Marin Bacev por la elementa kurso. Ĝin partoprenis kaj finis kvindeko da klaipedanoj. El ili venis 20 al la paroliga kurso. La fakto, ke aziano gvidas eŭropodevenan lingvon, altiris la atenton dc lokaj ĵurnaloj, kiuj aperigis

kursanoncon.

o, al lingvoj dediĉis sian diskutotemon furore aŭskultata radioprogramo “La Lune”, kiu daŭras tri horojn kun muzika intermeto kaj senpera konversacio kun aŭskultantoj kaj finc premias interese-prezentintojn. Do ĉiuj, kiuj scipovis pri iu lingvo, povis telefoni al la studio. La E-kluba prezidanto Arunas Kazalauskas kaj CHOE Tacsok kaptis la bonan ŝancon informi pri E-o kaj

gvo. Dum la dekminuta interparolo ili prezentis E-on kaj rezentiĝis 10 lingvoj kaj tamen la

Dimanĉe unu tagon antaŭ la kurs

akcesore pri la korca lin montris vivan parolatan E-on inter la du nacioj. P

E-tcamo ricevis la unuan premion.

rto de la kursanoj partoprenis ĉiujn lecionojn sen interrompo.

La plejpa Simpativeka, interesdemanda kaj alivizaĝa kursgvidanto kontribuis al la sukceso. En j fariĝas portempa E-

Korcio ofte eŭropaj aŭ eksteraziaj esperantistaj vojaĝantoj tu instruisto ĉe la asocio aŭ lokaj kluboj, ĉar tiam plimultiĝas la atento de lernantoj. Do la saman efikon povus fari azianoj en Eŭropo. Kompreneble, pli gravas la lingvokono

kaj metodiko de kursgvidanto.

Post la lasta leciono okazis la festeno en la nova klubejo 120-kvadratmetra, kiun ŝipofabriko senpage disponigas al la klubo. Ĉiuj kunportis glasojn, kukojn kaj sandviĉojn el sia hejmo. Ili kantadis lernitajn kantojn dum la kurso kaj popolkantojn, kaj amuzis sin pcr ludoj. Estis tre agrabla etoso. La kluba gvidanto diskrete instigis ilin ankaŭ movadaniĝi kaj invitis ilin al la Zamenhofaj Tagoj kaj la jarfina renkontiĝo de la klubo. La plejparto de la kursanaro estis junuloj. La litova Esperantujo havas promesplenan estontecon, ĉar tiom da junuloj interesiĝas kaj lernas disc en la lando.

fero dc la gvidanto. Li kun la kluba

Dum iu kurstago okazis aventuro pro la viza a en, kaj ili, survoje

prezidanto samtage faris 700 kilometrojn da vojaĝo al Vilniuso kaj re n, efike informis ilin pri E-o. lu ne konis E-on, kaj alia opiniis la reala konversacio cn E-o donis al ili konvinkiĝon kaj cĉ

l valorus interparolado cn E-o ankaŭ inter samlandaj Choe-Taesok

prenante petveturantoj ĝin jam morta. Tamen lernemon. Do al neesperantistoj tie esperantistoj.

IPR 9772 9 20

i

— Norvegio

La revuo Morvcga Esperantisto cn sia I i. . ŝ N ; sia unua Ci-jar sriaŝo te? A ; informilon pri ILEI kaj nia revuo IPR. Dankon! AVUPNNSKIS aperigis trionpaĝan

Pollando 4 Interlingvistikaj studoj komenciĝos en Poznan 3 La Universitato de Adam Mickiewicz (U AM, la dua plej grand IVCrsi 7 IBollando) anoncas 3-jaran eksteran studadon pri interlingvistiko. senon stud ĉo : startos afullapr semestro de la studjaro 1997/98 kaj poste ĉiun trian laro Lu 2 p maŭ okazos en la Lingvistika Instituto, sub la gvido dc d-ino liona Kout = k u ; ai Uto prof. Tadeusz Zgolka. Inter la prelegontoj estas kon taj sper ntologoj, iel profesoroj D. Blanke, M. Duc Goninaz, H. Tonkin, T T ~U K- La, d-ino K. Smideliusz, L. Ligeza kaj I. Ertl = ao Lainterlingvistikaj studoj konsistas el enkondu ril ej gvistik sistas iko al ĝenerala kaj aplikata lingvisti

3 [racia kaj interkultura komunikado, ili traktos planlingvojn kaj mIn mar : pri premati o, literaturo, kulturo kaj historio dc esperanto. En la tria jaro eblas s solali pipkaŭ pri metodiko. UAN] » e gestudentoj, unufoje dum semestro (lasta semajno de aŭgusto kaj de Januaro). studentoj pretigos diplomlaboraj j pos mo ricevos l o, pi telngviekaj TJ oraĵon kaj post la fina ekzameno ricevos peprenonioj povas aliĝi el la tuta mondo ĝis la 30-a de julio 1997. Postulo: pirenea lernejo (kun abiturienta ekzameno aŭ cgalvalora) kaj kuir scio de ~a L TL =— USD (por nepagipovaj landoj speciala tarifoj

Ti 3 azos unusemajna supergrad J j | opreni ankaŭ la novaj studentoj pri interlingvistiko. E sunaa kam ciu su sro ooj kaj aliĝiloj kontaktu d-inon I. Koutny: M gvistika Instituto de Univcrsit, : RL » silato de Adam Mrickiewtrcz bi tecdzychodzka 3-5. PL-60-371 Poznan. T/F: (F48-619618-5 72[sekrelariojo),

s ; edio E: ikoutny(Qhum.amu.cdu.pl 3 k j Kro de la svedaj esperantistoj E ato 1997 ekfunkciis la nova kursejo de la svedaj csperantistoj kaj oni ĥ o, ;. ra gastojn. Nomata “Esperantogŝrden Lesjofors”, ĝi funkcias l kaj la slata Popol PIN planataj jam la unuan jaron. Meze de majo okazos olaltlernojo de Kortu. a o: la jarkongreso de Sveda E-Federacio. Somerc la aga “akmdarian uo, azigos cn ĝi la jam tradiciajn somerajn kursojn, kiuj letas Naj. laj ATANgOJ okazos somere kaj aŭtune. Por ncesperantistaj Si preparita luksaspekta ekspozicio pri E-o, konstante montrata. […]

IPR 9772 » 21

— pàgina 13 del PDF —

La kursejo havas propran informejon en Interreto je la adreso htrp/4yww, esperanto.se/egarden/. Tie aperos la aktualaj programoj, priskribo pri atingeblo kaj aliaj interesaj informoj.

Svislando Eroj el la 45-a sesio de la Internacia Buroo pri Edukado (BIE/UNESCO), Genevo,

30.9-4.10.1996. “Ekzistas nur unu pedagogio… la pedagogio dc la amo.” (Federico Mayor, UNESCO ĝenerala direktoro)

“Por la lernantoj la instruisto estas kiel pluvo sur kampo.” (Zaira, 11-jara, Meksikio, cl la libro de UNESCO “Kio estas bona instruisto?”) “Instruisto, kiu ĉesas lerni, devas ankaŭ ĉesi instrui.” (proverbo el Kamerunio) “Neniu lerneja sistemo valoras pli ol valoras la instruistaro.” (citaĵo de la delegito de Bangladeŝo) “Regas malagrabla sento pro la fakto, kc la socio atendas ĉiam pli de la geinstruistoj,

dum la influo de la geinstruistoj sur la socio malkreskas.” (citaĵo de la delegito de Maldivoj)

Kompilis Mireille Grosjean, partopreninto de la sesio

La dua gelernanta renkontiĝo de hungaraj kaj germanaj infanoj okazis de la 4a ĝis lla de oktobro 1996 en Brandenburgio (Germanio). La temo nomiĝis, kiel ĉe la unua aranĝo, “kulturo kaj tradicio”. Ĝin partroprenis dek infanoj el Gyal (Hungario) kaj ok el la landregiono Brandenburgio/Berlino.

La tempon inter la du renkontiĝoj kclkaj el la infanoj uzis por aktiva translima korespondado.

Por la hungaraj infanoj (kaj siaj gepatroj) veturi eksterlanden estis pli granda, pli nekutima aventuro, ol por la germanaj.

Nia nova teamo neniam antaŭc laboris kunc. Tial la tuta renkontiĝo por ni havis eksperimentan karakteron. La hungaraj infanoj venas cl la grupo de Erika Toth, kiu ne povis partopreni kaj peris la akompanadon dc la grupo al Gabi kaj Nora, kiuj kutime ne laboras kun la gelernantoj. La germanaj infanoj apartenas al la “kolektajo de Esperanto-Junularo Brandenburgio/Berlino [EJB], do, nc estas en iu firma grupo; sed pli malpli ofte partoprenis aranĝojn de tiu ĉi organizo. Kun ili laboris/-as Steffen kaj Sabine. Ni, la organizantoj de HEJ kaj EJB, celis atingi la samajn infanojn, kiuj

IPR 9772 9 22

cestis la unuan aranĝon. La hungaroj tion sukcesis, la

si germana grupo cstis parte

ad Celo kaj ĉefa tasko cstis la “interkultura lernado”, la lernado de trajtoj en internaci : miksita grupo, la konatiĝo kun alia formo de sociala vivo en tiuspeca grupo. Al la tema programo, al la grupiga procedo, ni volis iomete pli multe aldoni E-on, ol ĉe la

Kiel metodo, peri la temerojn, ni uzis denove ludojn

“ : ; Ambaŭ grupoj antaŭc havis preparajn kunvenojn. Dum tiu cn Germanio ni klarigis al la ĉcestantoj, kion cblas fari cn la ejo kaj ĝia ĉirkaŭo. La infanoj aldonis pro dia ideojn kaj dezirojn. Montriĝis, kc ili estas jam pli memstaraj kaj pli kamADIO vo transpreni pli gravajn taskojn (i.a. unu knabo organizis la boatadon en la “S soon, rej k liaj preparis ludojn aŭ partojn de la “freneza olimpi ; vek “la programa plano, kiun ni sendis al Hungario.

La infanoj zorge preparis donacojn por sia aprile elektita partnero. Tuj la unuan

ado”). El tiuj proponoj formiĝis

tagmezon ili transdonis tion. Ŝajnis b lgraŭ iliaj unua hontemo kaj timemo.

i ra volas doni superrigardon pri la unuopaj ludoj, nek pri la programeroj, kiuj gis la aranĝon riĉega. Por ni pli interese estas prezenti la procedon de la grupiĝo sekva parto eble donas la la koncentriĝo al kelkaj kaj bonetosa kiel la unua

a hungaroj hejmenveturis en la trajno reveturanta al Hungario…

ona komenco kaj maniero re-alproksimiĝi

eni ontiĝo, la stacidomo same dronis cn larmoj, post kiam l la unuaj postaranĝaj lcteroj skribiĝis samc jam

j “Kiam ni akceptis la hungarojn cn la berlina = hungaraj knabinoj plendis, kiam cvidentiĝi par ana(j) knabino(j). Tiuj interkonsentis kaj ili slokiĝis

«a deziro d OJ ni preparis planludon kiel u vo lernacic miksitaj grupoj devis kune plenumi taskojn, La solweadeĵaĵo ni «kuis ‘ pro kaj esperante, por ke cstu interkompreniĝo inter la “gruperoj”, kiuja as iksis” la hazardo laŭ kunmetendaj puzlo-eroj. Entuziasme ili tiun ludon akezgŭs unu grupo tute perdis la esperon, ĉar iuj anoj dc alia grupo kaŝis iliajn iasko- Uo geblaj mari Ni nc SCIA, de kiu venis tiu konkurencon-tima malico. Kipron esis de omenco, entiri la hungarajn knabojn en la grupon. Po dum longa tempo evitis kunagi. Ĉu pro timo de konkurenco, ĉu mankis

lli la persono, al kiu ili povis plenc fidi, ĉu

«Laŭ la deziro dc la partoprenant

E ma kulpas la malcerteco sur nekonata » inusaj kompleksoj pro la lingva barilo, ĉu malhelpis kulturaj kaj cinaj

IPR 9772 e 23

— pàgina 14 del PDF —

ompi la hungaran knaban unuecon.

diferencoj – ni ne povis facile ri Povas esti, ke ni havas maljustan rigardon al la afero, ĉar la germanaj infanoj i fiksitaj al niaj proponoj kaj metodoj,

estas pli alkutimiĝintaj al ludoj, kc ili eble estas pl kc ili lernis akcepti tiujn “lud-kutimojn”. Sed kial tiam la hungaraj knabinoj plenc akceptis kaj kunagis? xi Ni konstatis, kc la hungaraj knaboj nur unu foje verve partoprenis ludon. Temis pri konkurenca ludo, dum kiu konkursis la du naciaj teamoj. Ĉu tiu batalemo ckestis pro la “fiero pri la nacieco”, pro la celo, venki kontraŭ la “fremduloj”, montri jen finfine la hungaran fortecon? (Kompreneble ni konsciiĝas pri la efikoj de “konkurencaj ludoj”, tamen nin la arda luktemo surprizis.) Cetere: la konkursa situacio okazis nevole de ni. La hazardo diferencigis la grupojn al naciaj teamoj. Tial la rezultoj de tiu ĉi ludo estas por ni interesaj.

La disfalo de la unueco cn la knaba kvaropo komencis per malagrabla afero.

Malaperis mono de hungara knabino. Ni ne volis kulpigi iun, nc volis serĉi “nigran ŝafon”, ne volis semi la senton de malcerteco kaj malfideco en la grupo. Tial ni donis al ĉiu la eblecon, remeti la monon, nerimarkeble de la aliaj.

Ni, gvidantoj trairis la fermitan ĉambron lastaj, kaj vidante, ke ne reaperis la mono en la monujo, iu cl ni enmetis la koncernan sumon. Poste ni donis la ujon al la knabino kaj instrukciis ŝin, ne doni informon al la aliaj, ĉu cstas mono cn ĝi aŭ nc. Intertempe ni observis la reagojn de la infanoj. Scivolemon ili ĉiuj montris. Venis la proponoj, kolekti monon en la grupo, por anstataŭi la ŝtelitan sumon. Kelkaj proponis, kontroli ĉies aĵojn. Tuj venis de la hungaraj knaboj la repliko, ke ja estus povinta iu tiom mallice, meti monon en ics aĵon, por fari al tiu problemojn…

Post la vespermanĝo, kiu sekvis la diskutadon, la mono reaperi ĉambro, sub la kapkusenoj, en iuj saketoj dc aliaj knabinoj ktp.

Dume nia kvaropo ŝajnis pli aktiva kaj entreprencma ol kutime. luj el ili kelkfoje forkuris cl le manĝejo, revenis, montris scivolemon pri tio, kiel ni traktos la aferon. Maltrankvilc ili diskutis inter si, do kondutis entute “strange”.

La sekvan tagon la plej sentema knabo el ili havis iujn kvere knabo poste pli ofte partoprenis la programerojn de la tuta grupo, forla paŝo la hungaran kvaropon. Li havis malfacilaĵojn esti akceptata de la resta grupo- Envolvante lin en la grupajn aktivecojn ni sukcesis finfine, kc li transsaltu la barilojn (aŭ ni influis la aliajn depreni la barilojn).

La plej grandan surprizon ni travivis, kiam la hungaraj knaboj ion preparis kaj

a tuta grupo. Tion faris ankaŭ la aliaj infanoj, sed la iniciato venis de

dc ili por la tuta aŭ du

s parte ic en la

lojn kun la aliaj. Tiu sis paŝon post

prezentis antaŭ l la hungara bubaro. Estis por ni nekutime, ĉar estis la unua kontribuo

grupo. Bedaŭrinde tio nur okazis je la adiaŭa vespero. Ni estus bezonintaj ankor aŭ tri tagojn, por kc la grupo verc unuiĝu.

Influon al la grupiga procedo en internacic miksita aro havas komprencble la

IPRO972. 24

lingvo. Jen la germanoj havis ĝ | pe Lu i ! = havis grandan avantaĝon, ili ne kaŭras meze de Eŭ k 1 eniu enas Su ji ĉe ~N makio =: Sekve iam la hungaraj infanoj plendis, kc la Fa Es ai, garan lingvon por ŝanĝi tiun nc-egalecan situacion. Ne su rizo E ‘ ‘ ĝm Laj oreloj. kiam nia tuta infanaro verve pretis kaj == = koi ] ston de stu i 1 | Uia a Sim al gem ta UgETA kanto. (Pri la teksto ni silentu. Ni cezignis rol » ; C a „n’ Y e dio „- ana ingvo.) Tamen: malgraŭ la per-sona orela karesado I ti Lej k. 3 p s c uzis la germanan, parte jam balbutetis Esperante AS a gvidanta teamo ĉia is ) iaa o uko al unu cl = E-on kaj poste tradukis al hungara aŭ germana, cĉ 5 3 a lingvoj eblis. Gravan i l seria „tri ur Ss. 1 influon al la 1 a per’ i Vladimir el Ukrainio i i TT JJ ; „praktikanto de GEJ, kiu regas nek la germanan nek la hung ‘ ‘ aran.

p Li vole-nevole devis 1 Espe if fi “i = Ŝ paroli Esperante kun la in anoj. Nur unu foje di le d | = i ekme “kurseton. A] I la tuta SEeMaJNO

ME

(Cetere: Erika st ki ; ; E“. grosres olunukmns la infanoj denove cstis en la lernejo, surpriziĝegis pri | gv p greso, kiujn ili en la germana faris.) gegis pri la

Momente por ni ĉiuj i

iuj ne klaras, kiel daŭrigi j Ii… . S, igi la projekton. Jam cstas E infanoj partoprenu “ordi Sirk aakg | . Jam estas la tempo, ke 3 A IL oprenu ordinarajn E-junularajn-aranĝojn, kic ambaŭ gr o “ ren kontiĝi. Ni pripensas, dum la sekva IJS en Pĉes kunvenigi ili Po [programerojn por ili kaj alilandaj samaĝuloj. – ERETOJ

Ki

Ni, la teamo iuj sekvaj i j diboĉ

A visko l i tiuj aj iku diboĉadoj pretas: Nora kaj Gabi (studentinoj pri ; ungario), Steffen (stude l : j | Mo ime (sudeni 9), 2! ( udento pri komerca matematiko el Germanio) ka $ ino pri sociala pedagogio el Germanio).

TO la statuta priskri isii

; priskribo demisiis Bertil And i Ti

1 4 kuloj SUS reasson kaj Till Dahlc a Blekuŝis |

“om Kaymone Wylleman. Kiel vicprezidanto elektiĝis kj .=-— e kunsidis printempe, se ; me

lllsiitoj printempe, sed nur dum la Konferenco en Tabor.

stenon dc la gvidanto de isiono “Eŭ asprenio R.V = komono Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj Msiono pri | lai — a

“e TT TTT TITO laŭdinda laboro de la Komisiono por lernejaj Miajn c-istojn el i = sub la gvidado de Gĉza Kurucz (Hungario) allogis pli i erolado “Mo La —— e oj (Konkurso “Istvin Szerdahely!” kaj Konkurso pri Ms sekcio de mon kaca l a Komisiono ricevis subvencion cl la Fondaĵo “Carson” [EMĉjanoj) cl kvar aO Mi «TT Momente konkursas cento da lernantoj (baz- kaj MI folado “Mo Lapo ) kaj vindeko da plenkreskuloj cl 18 landoj. La konkurson ri 4 o Lapenna” dum la lernojaro 1995/96 partoprenis 14 bazlernejanoj el du

IPR 97/2 9 25

— pàgina 15 del PDF —

landoj. Pri la konkursoj regule informis Aŭstra Radio Internacia. La konkurso pri arta traduko honore al Kalman Kalocsay organizata cn Hungario, meritas imiton alilande. Statuta komisiono: Anstataŭ Ocnc Hoekstra demisiinta membro dc la statuta komisiono

elektiĝis Hans ten Hagen. Terminologio: La gvidanto daŭrc scrĉas kunlaborantojn rilatc al la aperinta granda artikolo cn

RE, 2/96. Didaktikaj ludoj: Estas preparata katalogo dc didaktikaj ludoj. Aperis trc interesa ludo de A.

Tellier.

SEKCIO KAJ MEMBRARO

Dum la lasta jaro la nombro dc la membraro nc ŝanĝiĝis signife. ILEI havas

789 individuajn membrojn. Kvar membroj mortis.

Pro ncaktivado aŭ malapero dc la sekcioj kelkaj sekciestroj iĝis reprezentantoj. Landaj sekcioj: 30. ILEI havas reprezentantojn cn 21 landoj.

En tri landoj (Francio, Hungario kaj Italio) cstis nomumataj novaj sckciestroj.

La sckcicstroj kaj reprezentantoj pridiskutis kaj akceptis Gvidliniojn.

Dum la jaro 1996 nc okazis la konkurso “La plcj aktiva landa sekcio”. Kvankam, la Komitato rediskutis la regularon.

Krom regulaj kontaktoj kaj informado perc dc cirkuleroj, la informado pliboniĝis dank” al E- redakcioj (gazetaraj kaj radiaj) kaj en la dua parto dc la jaro perc dc interreto per kiu momente estas atingeblaj 11 sekciestroj kaj 6 reprezentantoj.

ILEI peris helpon (ĉefc instruilojn) al ncbonhavaj eŭropaj kaj afrikaj E-instruantoj.

Honora membro: Laŭ la Komitatdecido honora membro iĝis s-ino Mila v.d. Horst, gvidantino de la instrufako dc IEI.

Enketado: Pluraj membroj resendis la enketilon, el kiu oni ĉerpos diversajn informojn utilajn por la agado dc divcrsaj komisionoj kaj servoj al instruantoj.

REGIONA AGADO

Eŭropo: Starigitaj kontaktoj kun la organizantoj dc la Eŭropa E-Kongreso, okazonta en majo ?97 en Stuttgart.

Ameriko: Kelkajn landojn vizitis la cstrarano A. Orellana Rojas. Li organizis kunsidojn kun lokaj membroj kaj konsilis pri la plibonigo dec la laboro kaj organizis ckzamenscesiojn.

Azio: Estrarano Zhang Danchen kontaktas la sekciojn kaj reprezentantojn en la kontinento. Dum la 1-a Azia E-Kongreso okazis ekzamensesio de IE, kaj informbudo pri ILEI.

Afriko: La agado koncentriĝis al Togolando kaj Malagasio, kic okazis ekzamensesioj.

SERVOJ AL INSTRUISTOJ

Provizore, pri tiu tasko zorgas la sekretario, pro la demisio de la komisiito Zsuzsa Barcsay. Surbaze de la ricevitaj enketiloj, cstas prilaborita provizora listo de membroj interesiĝantaj utiligi diversajn servojn dc la Ligo.

La alvoko aliĝi al la servoj dc ILEI cstis diskonigita ankaŭ perc dec radio, gazetoj kaj interrcio. Katalogado dc E-klasoj cstis parte farita perc de “Jia Amiko”.

INSTRUISTA TREJNADO

Ankaŭ ĉi-jarc, manko da mono malebligis plian subvenciadon dum la jaro 1996, kvankam pluraj interesiĝas pri la cblecoj trejniĝi kaj aparte akiri la diplomon pri instru-kapablo. Tamen, kelkaj sekcioj prizorgis nacian trejnadon (Britio, Albanio, Kroatio, Kubo, Hungario). Parte

IPR 97/2 9 26

tiun laborkampon dc ILEI plenumis IEI organizante Csch-seminariojn KONFERENCO KAJ GIMNAZIO Ccfa iara renkontiĝo okazis tuj pos Ĉehi jar s tuj post la UK, en Tabor, Ĉehio kun i eson ; tor, partopreno de k o : personoj. Temo: Rimedoj por la bona /crnado kaj memlernado de Espcranto” mi ra kto pi ; in la

Konferenco, okazis la 4-a ILEI-Gimnazio k : un partopreno dc 7 gclerne stos : La konferenca rezolucio cstas tradukita al dcko da lingvoj pe geengmajn!4 “Ardoj!

FINANCOJ Dum la Komitatkunsido estas akceptitaj novaj membrokotizoj laŭ la principo A kaj B landoj ELDONADO –

: ~a = gvido de nova redaktoro la revuo plu marŝas kaj regulc aperas!

i una amiko: Dum la jaro aperis 4 n-roj (unu duobla). Estas trovita nova tedaktoro e EKSTERAJ RILATOJ | Fondo dc la komisiono pri eksteraj rilatoj, kies kerno estas anoj

kampo. La finna sekciestrino organizis informbudon cn la interna

Reprezentantoj de la norvega sekcio partoprenis paco cn Lillchammoer.

kiuj ĝis nun aktivis en tiu . | cia kunveno de instruistoj. Zntcrnacian kongreson de edukistoj por la

pe. Tripersona delegacio de ILEI (Francois Lo Jacomo en Parizo. (vd. RE

Ĥ Grosjcan) partoprenis Tutmondan konferencon pri edukado en Ĝenevo

Iiitido de ILEI-aktivuloj ĉe UNESKO okazis dum la UK

ku daŭrc kolektas informoj i iaj ibroj

: Ŝ Jn pri la naciaj lcrnolib ic oni as tekstoj i E

3 homaranismo, internaciismo, planlingvoj. AE AUA, “Agado en Usono: Pcr prelegoj cn konferencoj kaj a

Mkivas la osmana ko oo Ronald Glossop. perigo de trafaj artikoloj en la faka gazelaro

„M. Belo$cviĉ daŭrc aktive partoprenas la Estrar- kaj Komitatkunsidojn

| likas lemo kio monc subtenas la agadon dc la Ligo. La prezidanto de UEA ĉiam ; ravccon dc la instruado. Estas iinde, kc aj ĝi j are ps Seamnrmj «i stas menciinde, kc UEA kaj gia prezidanto daŭre tre m la UK, ILEI prizorg Kunsido de ILEI-anoj, SeJOrantoj). p’e evoluo dc la kunlaboro dum la lastaj jaroj plifirmiĝis. | o ura agado sur la kampo de E-instruado firme daŭras. La kontribuoj de IEI iĝis = = 4) programeroj dc la ILEI-konferencoj kaj “Tago dc la lernejo” 3 | m , . l . «a. . ] A aren speranto: Post unujara revo realiĝis la iniciato de la ILEI-estraro. La prezidanto libem pe d-ro Werncr Bormann partoprenis la inaŭguron dc la Konferenco. ku Ku azigis apartan kunsidon dum kiu cstis diskutitaj planoj de ambaŭ organizoj. muna agado fondi komisionon por pritaksi la lernolibrojn kaj aliajn lernilojn.

IPR 9772 9 27

-i trc vizitindan programon “Zago de la Lernejo”. Okazis aparta cKzamenscsio kaj tchnike bonc ekipita budo (kvankam mankis

— pàgina 16 del PDF —

Aliaj fakorganizoj: La sckretario partoprenis la Forumon dc fakorganizoj organizita dum la UK kaj invitis aliajn al la kunlaboro.

Fondumo Zamenhof: ILEI aktive partoprenis la preparojn por la aŭtuna kunsido kaj dank” al tio sukcesis konservi sian lokon la estraro dc la Fondumo.

INFORMADO

Flugfolio “Propedeŭtika valoro de Esperanto”: Iniciatita dum la Komitat-kunsido cn Tabor, la flugfolio jam cstas tradukita al deko da lingvoj. Pluraj tradukintoj anoncis pretecon estonte traduki pedagogiajn tekstojn nacilingve.

Komunikiloj de ILEI: Dc oktobro la sekretario rcgulc preparas mallongajn informojn pri ILEI (i.a. diskonigaj taskoj por la konkurso /. Szcrdahcly1).

Kontaktoj kun E-gazetaro kaj E-elsendoj: Rcgulaj informoj pri la agado aperas en tri internaciaj E-gazetoj: Espcranto, Eventoj, Heroldo de Espcranto.

ILEI flegas bonajn kontaktojn kun la radioelsendoj (specialc ARI kaj PR) Lastatempe la informoj pri la aktivado cstas regulc sendataj al ĉiuj radiostacioj rctc atingeblaj.

Reto: Dc septembro pluraj informoj pri la agado cstas regule dissendataj rete. Iuj ricevintoj plusendas ilin al deko da adresoj. Ekpreparata ILEI-rctadrcsaro kaj ILEI TTT-paĝo.

EKZAMENOJ

En 1996 okazis 13 sesioj cn 9 landoj de 4 kontinentoj. Kandidatiĝis 67, sukcesis 30 cn la clementa kaj 15 en la meza ckzamenoj. Ankaŭ ĉi-jarc multaj kandidatoj petis de la sekretario informojn kaj malnovajn testojn, kio sendubc plibonigis iliajn rezultojn.

Aparte menciinda scsio dum IKBE, dank” al la preparlaboro de ge-sroj Moerbeek. (Anoncita venontjara scsio dum la Kongreso de handikapitaj E-istoj).

UEA pretigis gvidlibron kiu elĉerpiĝis.

Membroj de la IEK voĉdonis pri novaj ckzamenaj rajtigitoj.

Okazintaj sesioj en la jaro 1996:

Kostariko, San Josc, 12-17.02. — Argentino, Cordoba, 04-06.04. — Kroatio, Zagrcb, 02-08.07. — Brazilo, Riberia Preto,05-10.07. — IKBE, Ĉcĥio, Prago,16-20.07. — UK, Ĉeĥio, Prago, 20- 27.07. — ILEI-Konferenco, 27.07-02.08. — Danio, Kopenhago, 06-11.08. — Britio, Barlaston, 14-18.08. — Togolando, Lome, 23.08. — Ĉinio, Sanhajo, 22.-25.08. — Madagaskaro, Antalamarivo, 23-30.08. — Kroatio, Zagrcb, 13-14.12. — Togolando, Lome, 28-29.12. Sukcesintoj laŭ landoj:

Albanio-1, Alĝerio-1, Argentino-1, Bclorusio-1, Britio-4, Brazilo-2, Ĉeĥio-3, Ĉinio-4, Francio- 2, Ganao-1, Germanio-1, Hungario-2, Kameruno- l, Kroatio-4, Kubo-1, Kostariko-1, Malagasio- 1, Meksiko-l, Nedecrlando-1, Pollando-1, Rusio-2, Rumanio-2, Taĝikio-1, Togo-2, Ukrainio- 2, Usono-l

ALIAJ PROJEKTOJ

Infanoj en la mondo

ILEI subtenis la projckton gvidatan de Enrique Kohci cl Argentino.

IĈLM

Kadrc dc JA rcaliĝis la kunlaboro kun IĈLM. Dum la Semajno de Internacia Amikeco pluraj bazlernejaj E-grupoj organizis la infanan ago-tagon.

Marija Beloŝeviĉ

IPR 97/2 9 28

Notoj de la Redakcio:

l. ZPR. Dankon pro la “iom” magra, tamen laŭda opinio dc la Estraro pri nia rcvuo.

2. Juna Amiko. Dum la jaro apcris 4 numeroj, unu duobla. Pagintaj abonantoj restas je la nivelo dc 1995 (1150), sed enc dc tio, la plentarifaj abonoj kreskis je 10 96. Elstaris Brazilo kaj Japanio. Fermiĝis 10-jara redakcia periodo cn kiu kreskis la ofteco (3- ĝis 4-fojc jarc) la amplekso (24 ĝis 32 paĝoj) kaj la nombro dc plentarifaj abonoj (de 6 ĝis pli ol 600) kaj kiu vidis unuafojc centrigon de ĉiu fazo — cnhava kaj grafika redaktado, administrado varbado, ekspedo — ĉe unu respondeculo. Nova sed konata redaktoro oficas ckdc 1997, permesante bonvenan malcentrigon dc la laboro. Jarfinc konsentita kolcktiva abono iiu Brazila Esperanto-Ligo por 600 ckzempleroj aŭguras bonc por la nova redakcia regno

3. EI. ILEI donacis al IEI cn 1996 pere dc sia eldona komisiito pli ol 50 paĝoj da apoga materialo por la vidbendo Mazi en Gondolando.

La Estraro dc ILEI kunsidis cn Parizo (17-19 dc januaro). La kunsidon ĉcestis: D. Charters, B Andrcasson, A. Orellana Rojas kaj M. Beloŝcviĉ. La kunsidon ĉcestis ankaŭ Renĉe Tello vicprezidanto de UEA kaj partc (laŭ aparta invito dc la prezidanto) Bruno Masala kaj Francois Lo Jacomo. Pro malsano nc alvenis B. Casini kaj R. Wylleman. | La Estraro pridiskutis la Jarraporton dc la Ligo [ vd. /a nunan numeron).

Post preparo dc la finkalkulo, la financan raporton liveros la kasisto.

ILEI-fondaĵoj kaj kasoj:

Estis proponita revizio de la listo de koleghelpa kaso. La prezidanto forsendos la alvokon al la membraro membriĝi cn la katcgorio dumviva membro kaj kontribui al divcrsaj ILEI-kasoj kaj fondaĵoj. Surbaze dc antaŭaj diskutoj kaj decidoj (Estraro, Komitato) la Estraro daŭrc esploras la eblecon aĉcti kelkajn ilojn por plifaciligi la laboron de unuopaj estraranoj.

UNESKO: Antaŭ la kunsido, la sidejon de UNESKO vizitis D. Charters akompanata dc F. La Jacomo. Kun la oficistoj ili pridiskutis ĝisnunajn rilatojn kun UNESKO kaj estontan kunlaboron. Por pruvi kc la Ligo kaj unuopaj membroj agas tra la mondo, ILEI disponigis al UNESKO ankaŭ la Jarraporton kaj adresliston de la membraro. (Pri la vizito apartan cirkuleron preparas la prezidanto.) Eldonado: Car ekzistas intereso pri ĝisdata vcrko pri la metodologio de E-instruado, kaj ke ideale estus verki tri-voluman libron — tcorio, praktiko kaj kompilaĵo dc la plej utildi jam eldonitaj artikoloj pri pedagogiaj temoj — la prezidanto csploros tiun eblecon kun aliaj fakuloj pri metodologio dum la venontaj monatoj.

Ekzamenoj: Estis diskutitaj ckzamenscsioj okazintaj dum la jaro 96. Pro la fino dc trijara mandato, cstis akceptita nova konsisto de la Internacia Ekzamen-komisiono. La konsiston

devas ankoraŭ rekoni kaj la Estraro kaj la Komitato de UEA. Ĝis tiam funkcias la malnova Komisiono.

A. Orellana Rojas prilaboris novan “ eldonos UEA.

Kampanjo 2000: La Estraro konstatis, kc la reviziita teksto dc la Eduka rezolucio akceptita de

Gvidlibron por la elementa kaj meza ckzamenoj” kiun

IPR 97/29 29

— pàgina 17 del PDF —

la Komitato de UEA en Vieno donas sufiĉe solidan bazon por la agado de ILEI. Oni devas rekontroli kio faktc cstis farita. Post la redaktado, la teksto estos forsendita al la sekcioj. Estas petataj la sekciestroj, diskuti kun la membraro la tekston de la Kampanjo sendita aŭtune. TTT-paĝo de ILEI: Bruno Masala prezentis la proponon pri ILEI TTT-paĝo: I-a parto: informoj multlingvaj, Il-a parto: informoj pri la eldonaĵoj, II1-a parto: konkursoj de ILEI La paĝo plej verŝajne aperos antaŭ la UK. La Estraro csploras plcj bonan solvon por ĝia hejmiĝo. Lerneja eksperimento: La Estraro akceptis la kunlaboron kun UEA pri la nova Lerncja Eksperimento, lanĉota plej verŝajnc ĉi-aŭtunc. Flankc dc ILEI pri ĝi aparte okupiĝos D. Charters kaj Mauro La Torrc. – Trijara laborplano 1998-2000: La Estraro taskis la sekretarion revizii la nunan planon kaj prezenti ĝin al la Komitato. Regularoj: La statuta komisiono proponis ŝanĝon dc la Interna regularo, ĉar la Statuto donas tiun cblccon. Elckto-regularo: Surbaze de la proponita clekto-rcgularo (disdonita dum la Komitatkunsido en Tabor) la statuta komisiono prilaboris novan version. Funkciuloj: La Estraro aprobis la taskodividon enc dc la Estraro [ vd. /a duan kovrilpaĝon). Estraraj elektoj: Laŭ la plano, ĉi-jare devus demisii du estraranoj (prezidanto kaj sekretario). Pro la timo kc la ĉi jara Komitato en Aŭstralio ne havos kvorumon, la Estraro proponos al la Komitato ne okazigi la elektojn kaj prokrasti ili por unu jaro. La prezidanto kaj la sekretario pretas scrvi unu plian jaron en tiu kazo. Sekciestroj kaj reprezentantoj: Estis aprobitaj novaj sekciestroj: JOzsef Nemeth (Hungario), Mauro La Torre (ltalio) kaj novaj reprezentantoj: Maria Majerczak (Pollando), Hamzai Safii (Irano). Oni akceptis ankaŭ la proponon en Danio nomi la reprezentanton Wolfgang Kirschstein. La sekciestroj de la sekcioj kiuj dum la antaŭa(j) jaro(j) havis malpli ol kvin membrojn provizore iĝas reprezentantoj. Ili ricevos apartan leteron. Pro la ncaktivado, cstis forstrekitaj kelkaj reprezentantoj en afrikaj landoj. (Pri ĉi tiu problemo jam sufiĉc longc la estraranoj korespondis kun Hans Bakker kaj la decido cstis farita surbaze dc tio.) La Estraro espcras jc baldaŭa aliĝpeto dc la aŭstralia sekcio. Laŭ la akceptita gvidilo por sekciestroj kaj reprezentantoj, la Estraro decidis konfirmi la trijaran mandaton dc la sekciestroj kaj reprezentantoj kiuj bonc plenumas siajn taskojn. Tamen, oni nc forgesu, kc la Estraro rajtas post unu jaro ĉesigi ics mandaton. Konferenco kaj aliaj pedagogiaj aranĝoj: La Estraro cstis informita pri la preparoj por la Konferenco cn Aŭstralio. Francio 1998: A. Orellana Rojas ckkomencis la esploradon pri la konferencejo. IMS 97: anoncita dum la Komitatkunsido en Tabor bedaŭrinde nc okazos. Trejnseminario “98: La Estraro planas proponi la seminarion antaŭ la UK “98. D. Chartcrs estis taskita esplori la lokon kaj liveri programon. ILEI dum la UK: Kicl kutime, dum ĉi jara UK ILEI zorgos pri “7ago de la lernejo”, ckzamensesio, organizos la kunsidon de ILEI-anoj kaj budon. Por la ricevo de hor- kaj tagdivido flankc de UEA, la sekretario komunikos la ILEI-agendon dum la UK al la sekciestroj. Tamen, cstas petataj sekciestroj esplori ĉc la membroj kiuj partoprenos la UK-on, kiu pretas dum iom da tempo deĵori ĉe la budo. Informo’bonvenos antaŭ la 20-a de majo. Rilatoj kun aliaj E-organizoj: La Estraro diskutis pri la rilatoj inter la Ligo kaj aliaj E- organizoj. Ili kun ĝojo konstatis, kc la kunlaboro kun UEA cstas bona. La Estraro daŭre strcbas

IPR 97/72 9 30

I

|

Sur paĝo 65 troviĝas mirindaj,

ekstarigi kontaktojn kun E-organizoj kiuj aktivas cdukkampc.

IEI: diskutita kaj akceptita redaktita kontrakto pri la kunlaboro.

Ceteraĵoj: La Estraro cstis informita pri la cvoluo dc nova vidco-projckto en Usono. La Estraro subtenis tiun projekton, scd konstatis kc ILEI bedaŭrinde nc povas monc kontribui al ĝia realigo.

ILEI kunsido en Stuttgart

Kadre de la Eŭrop-Unia Esperanto-Kongreso cn Stuttgart (16-19 de majo 1997) kunsidos la ILEI-anoj. La kunsido okazos vendrede, la 16-an de majo inter la 19-a kaj 20-a horo. Pri la salono bv. konsulti la kongresan libron.

Dum la kunsido oni i.a. pridiskutos la kontribuon dc ILEI al la Kampan jo 2000. Dum la Kongreso funkcios ankaŭ ILEI-budo. Bonvenas deĵorantoj-volontuloj.

Marija Beloŝeviĉ

Mazi en Gondolando – Esperanto, Ekzercu kaj Ludu. Aŭtorino – Barbara Chmielewska. K unlaboro: Roman Dobrzynski kaj Stefan MacGill. Ilustra iĵoj – Ewa Michen – Ulicka. Kopirajto: BBC, Tommy kaj Internacia Esperanto-Instituto. Eldonisto: Tomm 1y 1996

Por akompani nian tre ŝatatan vidcokurson “Mazi cn Gondolando”, feliĉe reaperis la longc atendita aktiviga libro por infanoj. Trc alloga multkolora libro de desegnaĵoj kun paĝoj 17×24 cm faritaj kaj el papero kaj cl kartono, ĝia enhavo konsistas el 93 paĝoj de diversaj, bonc elpensitaj ekzercoj kiuj ampleksas plejparte la gramatikaĵojn trovitajn en la unua vidbendo de la kurso. Infanoj kiuj ŝatas ne nur legi, sed ankaŭ eltondi kaj glui, fervore trapaŝos la libron lernante E-on kaj sendubc alni ĝiajn paĝojn. Tiel, ĝi nc cstas libro por meti sur breton de biblioteko por trafoliumado!

Kvankam la lib is e LK AJ ii : | “vi prav a libro celas infanojn, miaopinie ĝi efikos sc plenkreskulo gvidos la junan

Ea aŭtorino komencas la libron per la alfabeto-kanto, bona ekzerco por ckdc la komenco bone elparoligi la infanoj

; / jn. Por ŝanĝi aktivon, jam sur paĝo 8 troviĝas la [IKE konaltondi. Metante la fingrojn tra la truoj por Koraj = infano nussjs ĝe sklavoj : 2 ya gli PEEronaĵo por niu prezenti al siaj gepatroj/klaskamaradoj “dmo? sarga Lon Kiu vi estas? „ Eble, je tiu ĉi momento plaĉus eltondi A ol ai ; J ik ojn por joj rekrci la tutan reĝan familion. Se vi bezonas |. oj da da ies la autorino mem, sur paĝo 94 donas konsilojn. um nton kaj la vorttrezoron al la ĉiutaga vivo de la infanoj, la prudente enkondukas la foton de vera knabino kaj ankaŭ kclkajn nomojn de ogaĵo por infanoj cstas ankaŭ la fantazio! buntaj bestoj diversformaj por pritrakti la kolorojn. rsajn ludojn por kontroli la E-lingvoscion sed ankaŭ vastan eksteran mondon per aliĝo al /a Kastora Klubo

La lastaj paĝoj liveras dive Por instigi al la unua paŝo cn la

IPR 97729 31

— pàgina 18 del PDF —

„ Internacia Koresponda Esperanto-Klubo de Amikcco, kiu inkluzivas la Rondon de Mazi-Amikoj.

Malgraŭ ankoraŭ kelkaj etaj preseraroj kaj malfacilaĵoj pri la paĝordigo, la libro estas bona, porinfana akompananto al la videokurso “Mazi en Gondolando”, aldonanta

ku eblecojn al infanoj ekzerci kaj ludi dum ili lernas. Mi rekomendas al ĉiuj Mazi-amantaj

Vi gepatroj, geavoj kaj geinstruistoj de elementa lerncjo aĉeti la libron siaj infanoj. das Jennifer Bishop, instruistino, vi 39 Hrll Strcet, Hawthorn, Victoria 3122,Aŭstralto ” kok kk La infanoj cn la arboj / Gudrun Pausewang. Kun ilustraĵoj de Inge Stcinckc. Interkulturo, Maribor. Esperantigis Nora Caragca. w La libron de Gudrung Pausewang mi konsideras tre valora el pedagogia vidpunkto, MM ĉar ĝi donas eblon:

– konatiĝi kun nova geografia regiono

– ekkoni la vivon dec ticaj malriĉaj kamparanoj; ilia laboro, konstruo de domojkabanoj – konatiĝi kun novaj vortoj ligitaj kun la naturo: kampa laboro, klimato, nomoj de birdoj kaj bestoj, kreskaĵoj, manĝaĵoj, ekzotikaj arboj.

Instrua cstas la priskribo de malriĉa familio Santana; naŭ infanoj kaj la gepatroj. Ili ĉiuj laboras, vivas modeste, sed la infanoj nc ŝajnas esti malfeliĉaj – ili ofte ludas, estas solidaraj.

Kontraŭc al pluraj aliaj fabeloj kaj alispecaj infanlibroj, la priskribo de malriĉeco

= =

Li ‘ estas simpla, ne tro emfaza, sen drastaj csprimoj, per kiuj ofte aŭtoroj de infanlibroj

ee celas elvoki kunsenton dc la leganto. Tic, ĝuste per simpla, ckvilibra priskribo la „ aŭtorino akiras la samon, sen elvoko de troa malĝojigo.

ZI ‘ Alia grava afcro cn tiu rakonto cstas la solidareco intcr la infanoj, de apartaj

e$,» medioj, ekde la unua ekvido.

d’ Umberto – filo de granda ter-posedanto kaj dc la Arbaro-Mastro Ripoll, kiam la

j ! patro lasis lin por momento ĉc familio Santana, tuj komencas kun ili labori, amuziĝi, 1 | manĝi apetite; tian manĝaĵon kiun cn lia hejmo manĝas nur la servistaro… Fariĝas

Taj gaja. Por la unua fojo cn sia vivo li grimpas sur arbojn. Pere de siaj novaj amikoj A proksimiĝas al la naturo… Aj Pcdagogiaj konkludoj: La libro de Gudrun Pausewang cn tre klara traduko, Mia spegulante bonege la etoson de la rakonto dc Nora Caragca, kun boncgaj modernsi | formaj, sed ne modernismaj… ilustraĵoj de Inge Stcinckc povas csti trc utila por la

A infanoj dc ĉiu aĝo, ĉar ĝi tuŝas gravajn problemojn de niaj tempoj: maljuston socian, ; | A minacon al la naturo fare de monavidaj, konsumismaj nuntempaj homoj. Ĝi montras, e kia devas esti nepra direkto de nia civilizacio – protekto dc la natura medio. Ĝi indikas i p pri nepro de homa solidareco por realigi tiun celon. Kaj kio aparte gravas, ĝi instruas,

LAI

LIN IPR 972 e 32 Vl

«lA

E dikro 3

x= «:

i

kc la infanoj estas plenvaloraj homoj, nur malpli altkreskaj, kaj kc grado dc ilia sentemo plej ofte superas tiun dec la plenkreskuloj. La edukanto, E-instruisto, povas profiti de tiu libro por paroli pri geografio, naturo kutimoj en foraj landoj, ĝenerale sociaj kaj infanaj problemoj. Surbaze dc tiu libro eblas fari konkurson de pentraĵoj, ludon kaj kun la infanoj la rakonton ankaŭ surscenigi. […] Tute prave, tiu ĉi libro estas /nfanlibro de la Jaro 1995, laŭ la decido de la Komisiono pri Belartaj Konkursoj de UEA. Ĝi plene tion meritas. Zofia Banet-Fornalowa str. Bliska 12, PL-05-090 Raszyn, Pollando Tel. (22) 7560342

aranĝi kvizon, prepari

El svedaj plumoj

Atingis nian redakcion triopo da libretoj el la sveda eldonejo Al-fab-et-o. Ĉiu estas kajero en la formato A/5 kun firma unukolora kovrilo, surhavanta bildtitolon. Ilia amplekso estas 32, 40 kaj 56 paĝoj. La presado kontentigas ĉiuflanke egale ĈU temas pri litergrandeco, papero, litertipoj, klareco, paĝoaranĝo ktp. kvankam foje sentiĝas la eblecoj kaj la limoj de komputila kompostado, kiu ne nepre estas Era kun tiu de fama profesia kompostado. Preseraroj troviĝas malofte; la lingvaĵo sekvas la ĝeneralajn normojn, iel dependante de la nacilingva originalo aŭ la celgrupoj. La broŝura eldonmaniero konvenas al la enhavoj kaj la celatoj; eble la libro “Mariamne» meritus iam pli dignan eldonadon nlate la eksteran aspekton.

Jen kelkaj informoj pri la unuopaj libroj:

ki «MARIAMNE” estas verko de la svedo Pŝr Lagerkvist kaj – laŭ la kovrila informo –

kvazaŭ kvintesenco dc la verkado de L.”. Temas pri psikologia studaĵo forme de nu, oni nomis ĝin “romano” (56-paĝa). La aŭtoro elokvente vortigas la komplikan rilaton inter la reĝo Herodo, misfama pro la betleĥema murdigo de infanoj, kaj lia edzino Mariamnc. Prezentiĝas la konata konstelacio de oferiĝema virino kaj FGmElos

ro, enplektita cn historian eventon. Fantazie la aŭtoro evoluigas la intrigon, interese

prilumante la du kontrastajn karakterojn. Ja la romano nc estas science ellaborita

nek historie nek psikologie; ĝi cstas literaturo. Sed tiel ĉio povus csti estinta. Tiu .

Ap. originalo aperinta cn 1967, nun estas alirebla ankaŭ flankc dc e-istoj, dankc al

IO de Beni Nilsson. Certo ĝi estos “simpla, samtempe alte beletra” legaĵo ne studantoj dc E-o”, kicl esperas la eldoninto.

5 TEA ORPANTALONO” no aludas oran pantalonon, scd estas metafora titolo por libro,

en kiu si i izas j sImpla malnova pantalono mirakle provizas junulon per nc-elĉerpeblaj

mons ĵ » tiu ĉi i i : enoj: La figuro de tiu ĉi knabo destinas la libron al la Junularo. La historio as en bela sveda pejzaĝo, forte sentiĝas la sveda medio. Tamen la enhava esenco

miĝas al la norda lando. La interhomaj rilatoj ĉic samamaniere funkcias, kaj tial

IPR 9772 » 33

— pàgina 19 del PDF —

la juna svedo Mats povas esti modelo ankaŭ por junuloj aliaterenaj. Forme de streĉa krimrakonto la aŭtoro sentrude edukas al interhoma solidareco, do la rakonto ne cstas simple fantazia distraĵo, sed edukilo, kiaj hodiaŭ mankas en la kontinua krimumado televida.

Ĝi estas ankaŭ lingva edukilo: Ĝi uzas nur proksimume 450 morfemojn “elektitaj ne el apriora listo sed pro efektiva bezono”. Tamen la lingvaĵo ne aspektas primitiva. Certe la libreto cstas konvena, bonvena legaĵo por instruaj celoj.

Pri la aŭtoro oni eĉ nc la nomon ckscias, sed tio ne malvalorigas la tuton. La eldonista celo “teni en preteco taŭgajn faciligilojn (por pli malpli aŭtodidakte lerni la lingvon)” plene plenumiĝas per tiu ĉi kajero.

3. La tria libro “INTRODUKTION TILL ESPERANTO” jam titolc montras la celataron: svedoj informiĝemaj pri E-o. Sckve la baza lingvo dc la kajero estas la sveda. Unue la aŭtoro Bertil Nilsson mallonge ĝenerale enkondukas en la idcon de E-o. Post la informoj pri la prononcado kaj la elementaj gramatikaj reguloj, li jam instigas al parolado. Participoj, antaŭ- kaj postfiksoj, la prepozicioj kaj mallonga vortlisto kompletigas la strukturajn klarigojn. Sckvas mallongaj, jam komence kompreneblaj tekstoj en E-o, ĉiam akompanataj – kicl ĉie cn la libro – de nacilingvaj tradukoj. Sendube cstas avantaĝe, kc la aŭtoro encentrigis la internaciajn vortojn, kiuj pro la jama scio trc faciligas la aliron al la nova lingva sistemo. Lastpaĝe ne mankas adresoj, kiuj helpas cktrovi la vojon al la utiligado dc E-o.

Tiaj estu informiloj en naciaj lingvoj pri la Lingvo Internacia. Ja ne pompe bunta, trude fanfarona, ĝi tamen certc altiros seriozajn homojn, kiaj troviĝas ankaŭ intcr la junuloj. Vasta sukceso cstas dezirinda al tiu ĉi lerta informilo, kiu cetere povus csti modelo por aliaj naciaj lingvoj.

Postvorte: La recenzanto ŝatas aldoni, ke por li ĉiam ankoraŭ estas mirinde, kc – nur – pere dc E-o estas cblaj tiaj transkulturaj kontaktoj, kia tiu ĉi recenzo: Pere de E-o li lernis ankaŭ la naciajn lingvojn sveda kaj hungara. La rccenzokomisio pri svedaĵoj do iris de hungara redaktisto de Esperanta gazeto al germano – kvarangulo ccrte ne trc ofta. Franz-Georg ROSSLER, Germanio

Memorigo pri Katina Dacini “

Dum la tagoj 18-a kaj 19-a de februaro grupoj de samidcanoj kunvenintaj en Maso kaj en Pizo, sin rigardantaj per senaŭdeblaj voĉoj, per intensa penso kaj spirita kunestado, salutis la finon de la tera vivo de Katina Dacini (Catina Dazzini). Ili alportis intime salutojn de samideanoj el diversaj regionoj de la nordo kaj de la sudo de Italio.

IPR 97/2 9 34

Ankoraŭfoje regis impreso de la sentoj pri “esti aŭ ne esti”, sed la agado dc Katina restas en la memoro, kiel subtenilo de decidoj kaj kondutoj en la esperantista kampo precipe en la instruada.

Katina Dacini komencis interesiĝi pri E-o tre juna, kiam ŝi sckvis ascrtojn kaj ekzemplojn de la frato Marjo. Si fariĝis lia aktiva kunlaborantino, precipc cn organizado de E-instruistoj, ĉu naciaj ĉu internaciaj, ankaŭ sc tro ofte ŝi fi kunagado dc bonvolemuloj. |

Plurfoje ŝi estis elektita kiel ĉefdelegitino de UEA en Italio. Konata kiel instruistino pri beletro cn mezgradaj kaj superaj lernejoj, ankaŭ cn konversacioj ŝi instruis la lingvon internacian kaj nc forlasis okazojn por klarigoj kaj, laŭnecese, korektoj. Ofte ŝia ĉeesto per kantoj revekis dum ekskursoj la ĝojon de la kunestado.

Malsano en la kruroj dum la lastaj jaroj bremsis ŝiajn agadojn; tamen per helpo de porinvalidaj ĉaretoj ŝi daŭre ĉeestis preskaŭ ĉiujn manifestaciojn en ltalio kaj eksterlande, alportante gratulojn kaj sugestojn. Dum la lastaj vintraj monatoj ŝi ŝajnc fartis pli bonc kaj kontente moviĝis preskaŭ libere, sed atako de vejna embolo subite interrompis funkciadon de la koro kaj dc la pulmoj.

Si ĉiam sugestis agadojn kaj iniciatojn por alingi atenton dc la lernejaj aŭtoritatuloj kaj per la persona sindonemo ŝi atingis rezultojn. )

dis pri

IPR 97/2 9 35

— pàgina 20 del PDF —

Espereblas ke ŝia ekzemplo estos daŭra stimulado por plifortigi iniciatojn kaj metodojn. Pri ŝia agado menciindaj estas la rilatoj kun la organizaĵoj en Sanmarina Respubliko por la Akademio de Sciencoj, ŝia konstanta, preciza kaj tre grava laboro pri la Biblioteko de Esperanto en Kastelo Malaspina, je kiu sekvis starigo de la E- sekcio ĉe la Ŝtata Arkivo en Maso, la granda laboro por traduki la verkon de germana filozofo prof. Vogelman.

Krome ŝi ĉiam partoprenis la komisionon por studi kaj subteni la enkondukon de E-o en la lernejojn, ckde kiam, en la jaro 1964, la koncerna leĝpropono komenciĝis esti konsiderata de pluraj italaj parlamentanoj.

Ni ĉiuj ŝuldas al Katina Dacini — kicl al la frato Marjo kaj al aktivaj kunlaborantoj — la paŝojn per kiuj E-o progresis. Nia devo estas daŭrigi tiun progreson, ankaŭ inter malfacilaĵoj devenantaj de novaj administraj reguloj kaj de novaj personoj kun ŝanĝiĝantaj pensmanieroj, ĉar la celo de E-o estas ĉiam aktuala, kiel kultura helpo al kunigado dc la homoj. Umberto Stoppoloni,

prezidinto de Itala Esperanto-Federacio

– — oj, ZETO N- -ro o 121. –

La multobligila firmao “Gestetner”, produktanta i.a. ankaŭ faks-aparatojn faras tre malavaran proponon: sc pro io ajn motivo (vi aĉetas novan, ĝi difektiĝis ktp) vi seniĝas de via faksilo kaj donacos ĝin al la firmao, ili riparas, refunkciigas ĝin, kaj senpagc donacas la faksilon al iu lernejo ic ajn en la mondo, precipe en Eŭropo.

Nur ni pensu: se ni povus perc dc Gestetner provizi al ĉiu lernejo kie oni instruas E-on senpagan faksilon kun la faksnumeroj dc ĉiuj aliaj lernejoj, kie E-o estas instruata, uzata, kia instigo ĝi estus al la instruado? – Sed ni bezonus la adresojn de la lernejoj…

Oni ofte diras, kc iuj lernejoj cn Hungario, en Ĉinio, cn Brazilio uzas Esperanton, sed ni neniam vidas adresojn. Ĉu ni povus kompili la adresaron? Kion vi opinias?

Will Green, 202 Dunkery Rd, Mottingham, London SE9 4HP, Britio

Rim. Ni havas specialiĝintan fakan asocion ILEI, kiu okupiĝas pri lernejoj. Sed ĉu ILEI kapablas? – La red. de Eventoj

[Noto – Marija Beloŝeviĉ mesaĝis al nia redakcio, ke ILEI liveros la menciitan adresaron. Ni petas la funkciulojn kaj anaron de ILEI, kc ili helpu la sekretarion cn tiu laboro —La red. de IPR]

Pro teknikaj malfacilaĵoj de nia urba centro, mia retadreso, anoncita en la postparolo de la lasta numero, tamen ne ekfunkciis. Pro tio mi serĉis novan aliron al la reto. La novan adreson vi trovas sur la eksteraj kovrilpaĝoj. Redaktofino de tiu ĉi numero estas la 15-a de aprilo, por la sekva numero la 15-a de aŭgusto 1997.

Jozefo Nemeth, redaktoro IPR 97/2 9 36

Albanio: Bardhyl Mczini,

SEKCIESTROJ iom ran Meng kopro s estbury St, Hackncy, SA 5069 de la LIGO Bangladeŝo: vakas ! ; Bharato: Abani Halter, Jamboni, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, Tirana P.O. Bolpur 731204, W. Bengal ? : Teresita Alaniz, Hipolito Yrigoyen Bulgario: Kiril Velkov, 2578 PS Dto 30, AR-1090 Capital Fcdcral D. Todorov 9, BG-3000 Vraca Aŭstrio: Mag. Walter Klag, : Centrafrika Respubliko: vakas poma aranoj ks „AT-1190 Wicn Ĉilio: Luis A. Vera, Isabel Riquelmc 71 15, Pobl. Belgio: Raymond Wyllcman, C. Estrella, La Cisterna, Santiago A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende Danio: Wolgang Kirschstcin, Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado dc Assis Hvedebjergvej 30, DK 8220 Brabrand 243, ap. 11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP) Estu: Bsc DiSl. i Britio: Arnold Pitt, Ycw Trcc Cottage, Ivington Liivalaia 30-12, EE-0001 Talli Road, Lcominster, Hercfordshirc HR6 SQD ki OOO Ŝafii uo Ĉeĥio: Miroslav Malovec, P.O. kesto 13445-915, Teheran „Bosonozska 15/10, CZ-625 00 Bo Islando: Loftur Mclberg, Cinio: Zhang Danchcn, General Forcign Skolabraut 1, IS-220 Hafnarfjordur Languages Dcpt., 29-34 North Part, Huazhong Israelo: Murjan Joscf, Normal University, CN-430070 Wuhan P.K. 1289. IL-61012 Tel-Aviv sag e nrvobe Pyhdila, — Jugoslavio: Radojica Petrovic, g soleso » de 9440 Lestijŝirvi Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak rancio: Fcrnand Micoud, l Kostariko: Jorge A. Lconi de Lcon, 8 rue des Maures, FR-69320 Fcyzin Apartado 7603, CR-1000 San Josĉ

Germanio: Michacl J. Scherm, Von Mm p Kk, saĝa Koreio: So Jin Su, Dcpt. de Ekonomiko, Thiirhcimstr. 47, DE-89264 Wcissenhorn Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up,

Hungario: Jozsef Nemeth, ; Yongin-gun, Kyonggi-do 499-90) Kilian Itp. 75/9, HU-8500 Papa Litovio: Algimantas Piliponis,

Italio: Maŭro La Torre, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius Vialc Bardanzcilu 117, IT-00155 Roma Niĝerio: vakas

Japanio: Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Mitaka-shi, Tokio, 181 Japan Gardens, 186 The Terrace, Wellington 1.

Kroatio: Ivan Bckavac-Basiĉ, Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej Kuŝlanova 59. HR-10000 Zagrcb 7m. 122, PL-30150 Krakow

Kubo: H. Jiminĉz, Apartado 5120, CU-10500 Portugalio: Joĉo Santos, p-a Portugala

Ciudad de la Habana y Esperanto-Asocio. Rua Dr. Joĝo Couto 6 1/c A, Nederlando: Hans ten Hagen, Middenwecg 587, PT-1500 Lisboa

a NL-1704 BH Hcerhugowaard Sanmarino: Marina Michelotti, Contrada del ordameriko: Dorotco Holland, Collcgio 51, SM-43031 San Marino. 5140 San Lorenzo Dr., Santa Barbara, Slovakio: Anton Zacharias,

CA 93111-2521, Usono Sobotskĉ namestic 6, SK-05801 Poprad.

“gr. ~aj Bjorn Thuv, Slovenio: Sonja Tavĉar, TOyvcicn 33, NO-3135 Torod Liminijanska 6, SI-66320 Porotoroz. Rumanio: Prof. Popa Florica, Sud-Afriko: vakas

Str. Eroilor 29, ap.7. RO-1900 Timisoara Rusio: Irina Gonĉarova, Molocznaja 38-10,

Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 Svedio: Bertil Andrcasson,

So6dra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby Svislando: Mircille Grosjean,

Ruc du Templc 20, CH-2416 Les Brenets

REPREZENTANTOJ Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. S2, AM-375062 Ercvan

Tanzanio: Mramba Simba,

S. L. P. 1051, Bunda Mara Togolando:Afantchao-B.Yao, B.P. 20225 Lome Ukrainio: Svctlana Fedotova,

P.O. Kesto 88, UA -253222 Kiev Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo,

Ab. kesto 140, UZ-700000 Taŝkent, CIS Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich,

Apartado 70782, Caracas 1071 A Zairio: Ngangu Nduantoni-Bakidila,

B.P. 13, Lukala (Bas-Zairc)

— pàgina 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, ruc du Basson 79, BE-6001 Marcincllc, Belgio; tel. (-3271)43 6205 Ekzamenoj: prez.: Mag. Atilio Orellana Rojas (adreso, kovrilo 2) Sekretario de elementa kaj meza niveloj: d-ro Ivan Bekavac-Basiĉ, (adreso, kovrilo 3) Eksteraj rilatoj: Raymond Wyllemann – Belgio (prezidanto), Marija Beloŝeviĉ – Kroatio, Marcel Delforge – Belgio, Ronald Glossop – Usono, Mireille Grosjean – Svislando, Francois Lo Jacomo – Francio, Bruno Masala – Francio Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: Raymond Wylleman Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori: Germain Pirlot, Steenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tcl. (732 59) 70 87 00 kaj Walter Klag, Rudolfincrgassc 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (–43 222) 36 86 29 Konkursoj lernejaj: Gĉza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemĉt, Hungario Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizorc plenumata perc de Juna amiko Statuto: Rob Mocrbcck kaj Hans ten Hagen Terminologio: Maŭro La Torrc, Vialc Bardanzcllu 117, IT-00155 Roma, Italio

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ UNESKO: (rilatoj dc reciproka informado, kat. C): Place Fontenoy, FR-75007 Paris Reprezentanto dc ILEI: Frangois Lo Jacomo, 21 ruc Juliette Dodu, FR-75010 Paris UEA: Univcrsala Esperanto-Asocio, Nicuwc Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj dc IPR jarc. Turnu vin al via landa sckcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rektc al la internacia ILEI, skribu al la kasisto.

Kasisto de ILEI: Bcrtil Andrcasson, SoOdra Rorum pl. 455, SE-242 94 Hŭrby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membrokotizoj: NLG 22 por landoj en A- kategorio, NLG 20 por landoj cn B-kategorio (laŭ UEA-divido). Simpla abono sen membreco (por E-socictoj, bibliotekoj k.s.) 30 NLG. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉckojn kaj cĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas.

Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwc. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas krcdit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la inteman konton dc ILEI: //ck-a. aŭ por Juna amiko: juna-1. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la cnpago. Membreco: 20 NLG en landoj sen sekcioj, 25 NLG en landoj kun sekcioj.

KONTRIBUAĴOJ AL IPR

Kontribuaĵoj al IPR cstu laŭeble nete tajpitaj per nigra rubando sur blanka papero kun adckvataj marĝenoj, taŭga por aŭtomata komputila cnlego, aŭ surpapere prespretaj. Livero sur IBM PC-kongruaj disketoj (5,25 aŭ 3,5 colaj) bonvenas. Retadreso de la redaktoro: nlalt(Qkonyvtar.c3.hu. Retadrcso de la vicredaktoro: smidik(Qrik.bdtf.hu. Ili ambaŭ povas akcepti ankaŭ faksojn per komputilo, sed avcrtu ilin telefonc antaŭ ol vi faksas. Telcfon- kaj faksnumeroj: (36-89) 315-836 (red.) kaj (36-94) 320313 (vicred.).

Fakaj artikoloj prefere ampleksu 3 ĝis 8 presitajn paĝojn. Pcdagogiaj novaĵoj, informoj pri edukaj aranĝoj, interŝanĝaj gazetoj kaj leteroj al la redakcio bonvenas.

Ni recenzas nur ricevitajn eldonaĵojn iel rilatantaj al cdukado aŭ utilaj cn instruado.

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgifiekantoor: Antwerpen X 3 (97 Jarkolekto 27 — trimonata — ISSN 1013-2031

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktoro: Jozefo NEMETH

Vicredaktoro: Katalin SMIDELIUSZ

Kunlaborantoj: Stefan MacGILL, Johano KIRSCH, Francoise NOIREAU, Atilio ORELLANA ROJAS kaj Franz-Georg ROSSLER |

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Redaktejo: NEMETH Jozsef HU-8500 PAPA, Kilian ltp. 75/9

IPR m — 36-89-315-836, E nlalt(Qkonyvtar.c3.hu

Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, 48 –32-3-234 34 00

— pàgina 2 del PDF —

ENHAVO

Alan J. Bishop: La eduksistemo en Aŭstralio……………………esee see see eee neenennen enan 1 ILEI dum UK, ILEI-Konferenco, Konferencaj dokumentoj (M. Beloŝeviĉ)…….. 3 Bernard Golden: Znstruado de bona stilo kun konsekvenca vortordo………………. 12 Blazio VVahas Simplaj komplikaĵoj. us o leke SRI peroneo AA NERAS Senan renanneeo I5 kelkars donajo) de DPI SUO IP i o p ME NES au cu siu, 17 Ilona Koutny: Profesoro Szerdahelyi forpasis antaŭ 10 jaroj………..-..-.–.-….-..-. 25 Renato Corsetti: Psikolingvistika esploro pri lernado de E-o………………-…-.–..-.. 26 POD NIRDMOHIDIO “us sm kuo pon rauraĝan ane sk UK peba o esposo ven ebo obe pran far ekedtto lL oreco AJ El la landoj kaj sekcioj (AR, AU, FI, FR, IR, JP, HR, PL, RU, CH, UA, US)….. 28 Ropo Triolle TiVENENIAPIOVESIO [= semon kun tkn KO IELO I tes li, 35 OSIDADOMTUNNL me ka Oo SA OA NK SEE I A LO E mase, 36

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: d-ro Duncan Charters, 25 Elsah Hills Drive, Elsah, IL 62028-9750 Usono; tel. 1-618-374-2453, fakso: 1-618-374-5465.

Rete:charters(Qprin.edu. Kunordigo, instruista trejnado.

Vicprezidanto: Brunetto Casini, Casella Postale 213, IT-56100 Pisa, ltalio tel. 39 50/48 670, fakso 39 50/50 05 85. Rete: edistudio(Qsirius pisa.it Planado.

Sekretario: Marija Beloŝeviĉ, Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio.

Tel. (385 1) 576092. Rete: marija.belosevic(Qpublic.srce.hr. Landaj sekcioj, membro-varbado, rilatoj kun UEA kaj la movado, servoj al instruistoj.

Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby.

Tel. (46 415) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro.

Vic-sekretario: Prof. Zhang Danchen, North Area 14-dong, 34-hao, Huazhong Normal Univ., CN-430070 Wuhan, Cinio. Internet: dedhea(Qpublic.wh.hb.cn Azia agado, ekzamenoj en Cinio kaj Azio.

Membro: Mag. Atilio Orellana Rojas, Casilla de Correo 1428, AR-5000 Cordoba, Argentino. Tel. kaj fakso 454-51-520065. Konferencoj, ekzamenoj.

Membro: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende, Belgio, Tel. (32 59) 502708. Eksteraj rilatoj.

Estrara komisiito: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings,

MO 63136, Usono. Tel. (314) 869-2303. Rete: rglosso(Dsiue.edu Instruado de infanoj.

Estrara komisiito: Zsuzsa Barcsay, Bem Rakpart 25/B, HU-1011 Budapest, Hungario. Tel. (36 1) 201-2342. Gimnazio de ILEI.

Estrara komisiito: Stefan MacGill, Facan koz 9/2, HU-2030 Erd, Hungario.

Tel. (36 23) 363-280. Eldonado

Observanto (UEA): Renĉe Triolle, 4 impasse des Charpentiers, FR-57100

Thionville, Francio

ALAN J. BISHOP:

Sektoroj kaj ŝtatoj

En Aŭstralio estas du sektoroj pri edukado: la registara kaj la neregistara. Respondeco por eduki infanojn restas ĉe Ŝtataj kaj Teritoriaj registaroj, kiuj devas provizi edukadon por ĉiuj infanoj de 6-jaraj ĝis 15-jaraj (mi uzos la vorton “ŝtatoj” por signifi Ŝtatoj kaj Teritorioj). Tamen gepatroj povas elekti neregistarajn lernejojn por siaj infanoj, kaj multaj faras tion pro religiaj, kulturaj kaj aliaj kialoj.

La nacia registaro havas la respondecon por decidi naciajn politikojn, kaj por

negoci la similecojn de la ekzemple, pri ATSI studentoj landers = indiĝenoj de la malavantaĝaj studentoj. La multaj diversaj konsilgrupoj. provizas nur financon, respondecas pri la provizo de

En ĉiu ŝtato instancoj aferojn, ĉefe studobjektojn, financasignadon, kaj ankaŭ la profesian formadon de la efektiva eduko en la lernejoj

provizoj de la ŝtataj sistemoj, (Aboriginal and Torres Strarts Isinsuloj norde de Aŭstralio) kaj pri registaro decidas ne sola, sed kun Grave estas, ke la nacia registaro politikojn kaj konsilojn, sed ne la konkreta edukado en la lernejoj. preskribas kelkajn edukadajn ekzamenojn, kursakreditaĵon, dungadon, asignadon, kaj la instruistoj. Do la respondeco pri la restas en la ŝtatoj.

Pro tio estas kelkaj malsimilaĵoj pri edukado inter la ŝtatoj, kaj ili estas fontoj de oftaj disputoj inter la ŝtatoj, kaj inter ili kaj la nacia registaro. Ofte edukado en Aŭstralio, laŭ mi, suferas pro tio. Ĉar la eduksistemo multe kostas, la politikistoj kutime uzas ĝin kiel “politikan piedpilkon”. Ĉiu grupo de politikistoj prenas monon el la eduksistemoj kaj samtempe akuzas publike la alian pri la ne-elspezo de sufiĉa financhelpo. La rezulto estas, ke hodiaŭ la sistemoj ne bone funkcias, ĉar politikistoj ofte diras publike, ke ĝi ne bone funkcias!

Kelkaj statistikoj (1994)

Registara Nerigistara Totalo

Lernejoj 7159 2 520 9679 Studentoj 2214938 884 442 3 099 380 ATSI studentoj 73379 10 032 83411 Fremdaj studentoj I 197 7555 8752 Instruistoj 143 192 56 965 200 158 Partoprenantoj: ;

16 jaraj — — 8090

IPR9739 I

— pàgina 3 del PDF —

17 jaraj — — 59.7190 Stud/inst proporcio:

unuagradaj 18.3 19.1 18.5 duagradaj I2.4 12.9 12.6

Ĉar Aŭstralio estas tre granda kampara lando, estas multaj malgrandaj lernejoj, speciale en la unuagradaj” jaroj. Pro tio oni uzas multe da teknologiaj iloj por helpi la instruistojn kaj la infanojn, ekzemple, radion, televidon kaj TTT kaj ret-poŝton.

“/Ndlr – unuagradaj lernejoj en Aŭstralio: de la antaŭlerneja ĝis la 6-7-a Jaro; duagradaj: de la 7-8-a ĝis la 12-a jaroj.]

Jen kelkaj specialaj statistikoj:

e [.8 milionoj da unuagradaj studentoj, 74.59o en registaraj lernejoj

e 1.3 milionoj da duagradaj studentoj, 6790 en registaraj lernejoj

e 7199 unuagradaj lernejoj, 1699 duagradaj lernejoj, 990 ambaŭ, kaj 490 specialaj lernejoj ‘

e 74.794 instruistinoj en unuagradaj lernejoj, 5190 inoj en duagradaj lernejoj.

Trejnado de instruistoj

Estas du specoj – la kundaŭra kaj la sekvada. La kundaŭra speco (plen-, kaj samtempaj kursoj ĉe universitato) estas la kutima metodo por la instruistoj de la unuagradaj lernejoj, ĉar oni povas studi pli grandan amplekson da studobjektoj kun edukado, taŭga por la “unuagradaj” instruistoj. Per la kundaŭra speco oni povas gajni Dip.Teach. (Diplomo de Instruado) ene de 3 jaroj, la B.Ed. (Licencio de E dukado) en 4 jaroj; kaj pli ofta estas nun la 4-jara, duobla licencio BA/BEd kaj BSc/BEd.

La “duagradaj” instruistoj povas sekvi similajn kursojn, sed la kutima trejnado estas la sekvada speco (kiam la kursoj sekvas unu post la alia). Pli da “duagradaj” instruistoj instruas du studobjektojn en la lernejoj. Pro tiu kialo kutime ili studas por akiri licencion – ekz. B.A. aŭ B.c. en 3 jaroj, kaj poste ili studas dum unu jaro por ricevi la Diplomon de Edukado.

Nuntempaj tendencoj De 1995 oni trovis kelkajn malbonajn tendencojn en la eduksistemo, laŭ mi la

plej karakterizaj estas, ke la registaroj nun

e fermas malgrandajn lernejojn por ŝpari monon (devas esti pli ol 12 infanoj en unuagrada lernejo)

e instigas, ke la lernejestroj gajnu pli da mono per diversaj rimedoj, ekzemple de la gepatroj, de firmaoj, kip

e serĉas studentojn en aliaj landoj, kiuj devas pagi monon por studi ĉi tie, ne nur en

neregistaraj, sed ankaŭ en registaraj lernejoj

emfazas, ke pli da gepatroj devus sendi siajn infanojn al neregistaraj lernejoj

e emfazas, ke pli da gepatroj devus elekti lernejojn por siaj infanoj, por kuraĝigi

IPROVZ SO 2

konkuradon inter lernejestroj kaj inter lernejoj

La registaroj nun preferas subteni tre modernajn teknologiajn metodojn por instrui, kaj nuntempe Aŭstralio estas la ĉefa lando por la uzado de tre moderna teknologio en lernejoj kaj universitatoj. Ekzemple estas nun 3 aŭ 4 lernejoj en Melburno kie ĉiu infano devas havi propran personan komputilon. Gepatroj aŭ aĉetas ĝin aŭ luas ĝin de la lernejo. Generale ĉiu instruisto uzas komputilon por krei instrumaterialon kaj la lernejoj plejparte uzas ret-poŝton kaj TTT eblecon.

Problemoj venontaj La socio en Aŭstralio ŝanĝiĝas, ankaŭ la fizika kaj kultura medioj. La mondo por

la studentoj estas tre moderna teknologia mondo, sed problemoj ekzistas inter homoj

kaj inter rasoj kaj gentoj. Pri la eduksistemo en Aŭstralio, laŭ mi, la ĉefaj problemoj estas

e ni havas multkulturan socion, sed nesufiĉe da homoj pensas multkulture

e Aŭstralio estas grandkampara lando, kaj oni devas kreskigi sistemon por eduki kamparajn infanojn trovi bonan vivon en la kamparo, ne en la urboj

e multaj aŭstralianoj ne scias pri la vivmaniero de siaj najbaroj en Papuo-Novgvineo, en Azio ĝenerale, aŭ eĉ de la Aborigenoj, kaj finfine

e ĉar la registaroj ne kuraĝigas ilin, la instruistoj ofte ne ŝatas siajn laboron kaj vivon, kaj tio ne kreas bonan situacion por la infanoj.

Laŭ mi, registaroj ĉi tie devas alfronti ĉi-tiujn problemojn tuj, ĉar la eduksistemo estas la plej efika metodo krei feliĉan socion. Se registaroj ne reagas rapide, la socio en Aŭstralio malpliboniĝos. Ciu nacio ricevas la eduksistemon kiun ĝi meritas, kaj kiun ĝi subtenas! Mi esperas, ke la eduksistemo en multkultura Aŭstralio pliboniĝos kaj suksesos, ĉar ĝi povas esti grava ekzemplo por edukado en nia multkultura mondo.

Prof. Alan Bishop, Faculty of Education, Monash University, Clayton, 3168

vi agonio

I

aŭ, bal ĉa ria kludi ”

Kunsido de ILEI-anoj Cefa temo de la kunsido estis kontribuo de ILEI al la Kampanjo 2000. Surbaze de la Eduka rezolucio, akceptita de la Komitatkunsido dum la UK en Vieno, la ĉeestantoj

de la kunsido taksis grava la trejnadon de E-instruistoj kaj E-instruantoj, sen tio kvalita Instruado/lernado de E-o ne povas okazi.

ILEI planas venontjare antaŭ UK okazigi tutsemajnan seminarion. Ankaŭ dum IPR 973 9 3

— pàgina 4 del PDF —

UK “98 ILEI organizos t.n. “Forumon” dum kiu la kongresanoj/E-instruantoj povos starigi diversajn demandojn, ligitajn al la problemoj, kiujn ili frontas dum la E- instruado. ILEI tre volonte kompilos la konsilbroŝuron kun la respondoj al la plej oftaj demandoj/problemoj de la E-instruantoj.

[La demandojn bv. sendi al la sekretario de ILEI.]

Tago de la lernejo

La nur duhoran programon reĝisoris d-ino Katalin Smideliusz. Enkonduke estis laŭtlegita la artikolo de Duncan Charters pri multkultureco kaj lingvolernado. La ĉeestantoj aŭdis prelegon de prof. Alan Bishop pri la eduksistemo en Aŭstralio. S-ino Jennifer Bishop informis pri la rezultoj de la projekto “EKPAROLI” kaj la ĉeestaj infanoj de la projekto prezentis fragmentojn kaj dialogojn el “Gondolando”. Roman Dobrzynski parolis pri la nuna stato de la Mazi-projekto. Novan vidbend-kursprojekton E-o, pasporto al la tuta mondo prezentis s-ino Lucille Harmon.

ILEI-budo

Kiel kutime, ankaŭ ĉi-jare ILEI havis apartan budon. Krom la ĝeneralaj informoj pri la agado de la Ligo kaj ĝiaj eldonaĵoj kaj konkursoj, ILEI prezentis plurajn utilajn informojn kaj iniciatojn de aliaj organizoj, ligitajn al E-instruado.

Tago de la Libro

Dum la 7ago de la Libro estis prezentita la plej nova eldono de ILEI kaj “Steleto”: “Struktura kaj Socilingvistika Esploro de Esperanto”.

Kolokvo

Simile al la Nitobe-simpozio, ĉi-jare UEA okazigis esperantologian kolokvon, titolitan Propedeŭtika valoro de Esperanto. Dum la Kolokvo estis prezentitaj kelkaj ĝisnunaj E-projektoj kaj pridiskutita estonta agado tiu kampe. Pluraj ILEI-anoj ĉeestis kaj kontribuis al la Kolokvo. /Detalaj informoj legeblos en IPR 4/97.]

Konferenca temo

Al la ĉeftemo de la konferenco, Multkultureco kaj lingvolernado, kontribuis per prelegoj s-ro Marcel Leerreveld el Aŭstralio kaj s-ino Marija Beloŝeviĉ el Kroatio. La prelegojn vi trovos en la postaj n-roj de IPR.

Prelegoj kaj prezentoj de diversaj projektoj

Pluraj konferencanoj kontribuis al la konferenca programo prezentante diversajn E-instruprojektojn aŭ spertojn de la E-instruado. S-ino Jennifer Bishop prezentis la projekton EKPAROLI. Novan vidbendan kurson preparatan en Usono, morale subtenatan ankaŭ de ILEI, prezentis s-ino Doroteo Holland, kiu ankaŭ atentigis pri la

IPR 97/33 9 4

plej novaj eldonajoj de la /nfanoj ĉirkaŭ la mondo. Pri la E-instruado en Kubo prelegis s-ro Julian Hernandez. Pri spertoj pri E-movado en Nepalo kaj loka E-instruado informis s-ro Mukunda Raj Pathik.

S-ro Steve Wagenseller (Usono) prezentis komputilan programon por plifaciligi la instruadon de E-o por bazlernejanoj. Krome, la ĉeestantoj havis la eblecon komenti preparatan korespondkurson de la Brita ILEI-sekcio (verkata ĉefe de s-ino Angela Tellier); ekkoni la informojn pri la infana retklubo, E-fako ĉe la Universitato en Poznan kaj ILEI-konkursoj.

Vesperaj programoj pleniĝis je diversaj eroj

Diversartaj spertoj de pluraj ĉeestantoj prezentiĝis dum la internacia vespero. Al la arta parto de la Konferenco kontribuis ankaŭ s-ino Jadwiga Gibczynska per la teatrajo Ĉu nepoj benos nin? La ĉeestantoj spertis vidbendajn filmojn: pri Kroatio, Sud-Aŭstralio kaj Brazila E-kongreso kaj lumbildojn pri Albanio.

Ekskursoj

La konferencanoj havis du plentagajn ekskursojn: unua al Melburno kun vizito al la urbaj vidindaĵoj kaj renkontiĝo kun lokaj E-istoj (kiuj kovris la kostojn de la busluado). Dua ekskurso direktiĝis al Geelong kaj la Granda oceana ŝoseo.

Komitatkunsido

La Komitatkunsidon ĉeestis la reprezentantoj de la sekcioj el Argentino, Britio, Italio, Kroatio, Kubo, Nederlando, Svedio kaj Usono kaj la observanto de UEA, sino Renĉe Triolle. La sekciestroj el Albanio, Brazilo, Belgio, Ĉinio, Finnlando, Hungario, Japanio kaj Rusio petis senkulpigon pro neebleco reprezenti la sekcion dum la Komitatkunsido fare de iu membro.

Komence de la kunsido, la Komitato akceptis du novajn honorajn membrojn de ILEI: s-ino Charlotte Kohrsel Usono (iniciinto kaj la gvidanto de la projekto “Infanoj ĉirkaŭ la mondo”) kaj s-inon /dyss Einihoviciel Aŭstralio (plurjara subtenanto de E- instruado). [La biografiojn bv. legi en IPR 4/97).

La jarraporto (aperinta en IPR 2/97) kun la raportoj pri konkursoj (verkita de s-ro Geza Kurucz), eldona agado kaj “Juna amiko” (ambaŭ verkitaj de s-ro Stefan MacGill) akceptitaj unuanime. La komitatanoj estis informitaj pri la reviziita eldono de Zendaraj Tagoj 2,. kiu elĉerpiĝis. Estis akceptitaj ankaŭ la financa raporto por la jaro 1996 kaj la financa plano por 1998.

Oni substrekis la gravecon de ILEI-kasoj, kiuj diversmaniere helpas al la membroj

de ne-bonhavaj landoj. La konferenca kaso ŝanĝis la nomon al “Kaso de Catina kaj

Marto Dazzini” laŭ la propono de s-ino Carla De Lorenzi (Italio). La Komitato estis informita pri la ŝanĝoj de kelkaj sekciestroj kaj reprezentantoj [ Nd/R – ĉiujn ŝanĝojn vd. sur la kovrilpaĝoj). La Komitato akceptis ankaŭ novan landan sekcion, nome Aŭstralion kaj bonvenigis la proponon de Bosnio kaj Hercegovino ekstarigi kontaktojn

IPR 97/3 9 5

— pàgina 5 del PDF —

kun ILEI pere de reprezentanto.

La Estraro informis la Komitaton pri kelkaj malbone funkciantaj estroj de sekcioj kun signifa nombro de membroj. La Estraro esperas solvi tiujn problemojn ĝis la fino de la jaro, se ne, la koncernaj sekciestroj provizore iĝos reprezentantoj, dum la Estraro informos la membrojn en la koncernaj landoj pri la situacio.

Apartan atenton la Komitato donis al la Trijara laborplano 1998-2000 kiun oni nomis la Strategia trijara laborplano. Surbaze de la strategia plano la Estraro prilaboros planon kun la prioritataj punktoj por la jaro 1998 kaj kompilos la dokumenton Kontribuo de ILEI al la Kampanjo 2000.

La Komitato akceptis la elekto-regularon kaj elektis trikapan elekto-komisionon. Samtempe oni taskis al la statuta komisiono ĝis la 1-a de decembro liveri al la Estraro la unuan version de la nova ILEI-Statuto, kiun la Komitato findiskutos kaj espereble akceptos dum la venontjara kunsido.

Estis akceptita ankaŭ la temo de la venontjara ILEI-Konferenco: Lingvo-instruado: ponto al la mondo. La Konferenco okazos tuj post UK, de la 8-a ĝis la 14-a de aŭgusto, en Montpellier. Oni esperas, ke post unujara paŭzo denove okazos la gimnazio. [La aliĝilo aperos en IPR 4/97).

Antaŭ UK ILEI planas okazigi unusemajnan Internacian Metodikan Seminarion por E-instruantoj, kiun gvidos d-ro D. Charters.

ILEI aŭspicios ankaŭ la 10-an Alp-Adrian E-Konferencon, kiu okazos en Italio de la 9-a ĝis la 12-a de aprilo 1998 kun la temo Instruado de Esperanto. La proponitan kontrakton inter IEI kaj ILEI la Komitato akceptis. Oni decidis ankaŭ pri tio, ke pere de anonco en IPR, ILEI daŭre instigu siajn membrojn aboni la revuon Eventoj. La Komitato estis informita, ke UNESKO decidis starigi kontaktojn kun nur unu E- organizo, t.e. UEA. ILEI pretas daŭre kunlabori kaj kontribui al la rilatoj pere de UEA.

REZOLUCIO

La ĉeestantoj de la 3/-a Konferenco de la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj, venintaj el 15 landoj kunveninte apud Geelong (Aŭstralio) de la 27-a de julio ĝis la 2-a de aŭgusto 1997 kaj pritraktinte la temon “Multkultureco kaj

lingvolernado”,

e. konstatas, ke en la tuta mondo estas kreskanta multkultureco kaj samtempe rezisto kontraŭ tiu evoluo;

e atentigas la registarajn kaj edukajn instancojn, ke ili havas la respondecon eduki al socia toleremo kaj respekto en rilatoj kun aliaj kulturanoj kaj alilingvanoj en kaj ekster la propra lando;

e konsideras, ke la uzo de nediskriminacia lingvo estas logika instrumento por

forigi antaŭjuĝojn pri aliaj homoj, aliaj kulturoj, aliaj lingvoj;

IPR 97/3 9 6

e rekomendas ke ili prikonsideru la instruadon de Esperanto, kiu dum tuta jarcento montris sin taŭga internacia interkomprenilo kaj diversloke utila kiel propedeŭtika enkonduko al aliaj lingvoj kaj kulturoj.

STRATEGIA TRIJARA LABORPLANO (1998-2000)

1. Sekcioj kaj membraro:

1.1. Teni intensajn kontaktojn kun la sekcioj per regulaj cirkuleroj kaj kiam eblas per vizitoj

1.2. Revigligi sekciojn neadekvate funkciantajn

1.3. Admoni sekciojn esti maksimume malfermaj al junaj praktikantaj instruistoj kaj novaj agemaj fortoj

1.4. Starigi novajn vojojn akcepti kotizojn kaj prilabori kelkajn kategoriojn de la membraro

1.5. Starigi novajn sekciojn kaj nomumi novajn reprezentantojn

1.6. Eldoni freŝan varbilon por membrigo kaj donacoj al la fondaĵoj kaj kasoj

1.7. Okazigi la konkurson La plej aktiva landa sekcio

2. Komisionoj kaj komisiitoj: 2.1. Malcentrigi la laboron per kreo de kerno de aktivaj internaciaj kunlaborantoj, ĉu kiel unuopuloj, ĉu kiel komisionanoj

3. Financoj:

331. Kreskigi la kapitalon de la Ligo per identigo de samtempe valoraj kaj enspezigaj projektoj

3.2. Alvoki por donacoj por la fondaĵoj kaj kasoj de la Ligo

3.3. Faciligi testamentadon al la Ligo

3.4. Ricevi monon de ekstermovadaj instancoj por plenumi edukajn projektojn

4. Ekzamenoj:

4.1. Reekzameni la postulojn de la elementa kaj meza ekzamenoj 4.2. Daŭre flegi la konsilarojn por la ekzamenantoj kaj kursocentroj 4.3. Daŭrigi la kiel eble plej vastan proponadon de la ekzamenoj 4.4. Praktike lanĉi la superan ekzamenon

4.5. Esplori la historion de la porinstruistaj ekzamenoj

5. Instruado kaj instru-eksperimentoj:

5.1. Kolekto de informoj pri lokaj instru-kondiĉoj 5.2. Listigo de kontrolendaĵoj

5.3. Kolokvo en Montpellier “98

IPRO9ZZ o 7

— pàgina 6 del PDF —

5.4. Eksperimento en kelkaj lernejoj 98-99 5.5. Ekspluato de rezultoj

6. Servoj al instruistoj kaj instruantoj:

6.1. Registri kursojn ĉiunivele kaj aperigi la rezultojn en la sama lernojaro

6.2. Aperigi korespondpetojn (individuaj kaj klasaj)

6.3. Diskonigi internaciajn aranĝojn por lernantoj kaj aparte zorgi pri la Gimnazio

6.4. Daŭrigi la organizadon de internaciaj konkursoj

6.5. Peradi la kontaktojn inter samfakulaj membroj

6.6. Kompili aktualan liston de lernejoj kiuj akceptas gast-instruistojn kaj vizitantojn, kaj liston de taŭgaj vizitantoj

6.7. Helpi al malbonhavaj kolegoj

7. Instruista trejnado kaj universitata agado:

7.1. Organizi metodikajn kaj trejnseminariojn por instruistoj kun aparta atento al la regionoj (landoj) de kie oni pro diversaj malfacilaĵoj ne povas ĉeesti jam tradiciajn pedagogiajn aranĝojn

7.2. Diskonigi la eblecojn por internacia klerigo

7.3. Kunlabori kaj subteni E-fakojn ĉe universitatoj

8. Konferencoj: 8.1. Logi partoprenantojn el kiel eble plej diversaj mondpartoj, unuavice

praktikantajn instruistojn de E-o 8.2. Fortigi la fakan programon 8.3. Faciligi interŝanĝon de spertoj pri instruado ĉiuspeca

9. Eksteraj rilatoj:

9.1. Kontakti UNESKO, UN kaj aliajn organizojn pri internacia edukado

9.2. Aktive kunlabori kun landaj kaj kontinentaj eduk-instancoj

9.3. Konstrui kaj diskonigi superrigardon pri la ĉefaj fondaĵoj kaj organizoj agantaj internacie pri lingvo-instruado

9.4. Reprezentiĝi en internaciaj konferencoj pri edukado kaj lingvo-instruado

9.5. Preparo por la Eŭropa jaro de la lingvo (2001)

10. Informado:

10.1. Verki nacilingvajn flugfoliojn pri ILEI

10.2. Proponi nacilingve tradukitajn aŭ verkitajn artikolojn al la faka gazetaro pri: edukado por internaciismo, la propedeŭtika valoro de E-o, la praktikaj kaj etikaj valoroj de E-o, prezento de rezultoj de E-instruado

10.3. Prilabori kaj praktike lanĉi TTT-ILEI paĝon kun plurlingvaj informoj

11. Eldonado: 11.1. Daŭrigi eldonadon de la gazetoj (IPR, Juna amiko) 11.2. Akiri taŭgajn manuskriptojn, samtempe bezonatajn kaj enspezigajn

IPR 973 9 8

11.3. Prioritataj kampoj estas: lernolibroj, gvidiloj, kasetoj, vidbendoj; laborlibroj; didaktikaj ludoj; pedagogiaj verkoj kaj instruistaj gvidiloj; ekzerclibroj ligitaj al la ekzamenoj; materialo pri lingvaj problemoj

11.4. Subteni alies pedagogiajn eldonaĵojn, laŭeble kuneldoni

11.5. Kunlabori en la projekto Znstruista terminaro

12. Movada agado:

12.1. Eluzi la diskonigajn eblojn de UEA kaj aliaj, por teni movadanojn bone informitaj pri la Ligo

12.2. Fortigi la renomon de 7ago de la Lernejo dum UK

12.3. Starigi kontaktojn kun aliaj fakorganizoj

12.4. Kunlabori kun AdeE, AIS, ELTE, Universitato en Poznan, IEI kaj similaj organizoj pri edukaj projektoj

12.5. Aktiva partopreno en la Kampanjo 2000

13. Bibliografio

13.1. Kunlabore kun aliaj E-organizoj kaj E-centroj komenci kompiladon de ĝenerala bibliografio de ĉiuj E-eldonaĵoj rilate al E-instruado, lernejaj eksperimentoj, k.s.

La konsisto de la Internacia Ekzamena Komisiono (IEK):

Atilio ORELLANA ROjAS (prezidanto), Hans ten HAGEN (sekretario), Bertil ANDREASSON (kasisto), Paul GUBBINS (reprezentanto por Eŭropo), Zhang DANCHEN (AZio), GBEGLO Koffi (Afriko) kaj Duncan CHARTERS (Ameriko).

Gis la redaktofino alvenis nur kvar aŭtobiografioj. La ceterajn ni aperigos en iuj sekvaj numeroj.

Atilio Orellana Rojas Mi naskiĝis en 1963 en Argentino. En la Nacia Universitato de Cordoba (Argentino) mi diplomiĝis kiel magistro pri klasika filologio kaj en tiu sama institucio mi poste instruis romanistikon. En la lernejo “Alexander Pushkin”, en Cordoba, post 4-jara studperiodo, mi atingis la titolon de instruisto de la rusa lingvo kaj iom tuj post tio mi ekinstruis tiun lingvon en tiu sama instituto. Mi realigis studojn ankaŭ pri filozofio kaj teologio ĉe la filio de la Gregoria Vatikana Universitato en Argentino. Pro mia forta intereso pri kompara gramatiko, mi studis diversajn aliajn lingvojn (portugalan, hebrean, germanan, f rancan, keĉuan, svedan). E-on mi lernis aŭtodidakte en 1984 kaj iom poste, konatiĝinte kun Cseh-metodo, sekvis la diversŝtupajn seminariojn kaj en 1990 dum la ILEI-Konferenco en IPR 97/3 9 9

— pàgina 7 del PDF —

Hanabanillas (Kubo) diplomiĝis kiel Cseh-instruisto kaj en 1992 kiel gvidanto de seminarioj pri Cseh-metodo.

De kelkaj jaroj mi vizitas diversajn landojn por instrui rektmetode E-on en malsimilaj niveloj. Mi jam gvidis kursojn en 5 kontinentoj en pli ol 50 landoj. Mi realigis prelegvojaĝojn en pluraj landoj por diskonigi plurajn aspektojn de la indiĝenaj kulturoj de Ameriko, iliaj lingvoj, muziko, ktp. Mi vaste verkis kaj hispane kaj Esperante pri ĉi tiuj temoj kaj tio aperis en kelkaj E-revuoj kaj en specialigitaj revuoj en Argentino.

En la E-movado mi jam plenumis diversajn oficojn kaj daŭre estas diversgrade engaĝita. En ILEI mi membras de 1989 kaj de 1993 mi estis Reprezentanto por Ameriko en la Internacia Ekzamena Komisiono de la Internaciaj Ekzamenoj de UEA/ ILEI. De 1995 mi estas estrarano de ĉi tiu organizo kaj mi respondecas pri Konferencoj kaj Ekzamenoj.

Ene de UEA mi plenumas la rolon de Komisiito pri Amerika Agado de 1994 kaj estas daŭra kontribuanto al la paĝoj de “Kontakto”.

Hans ten Hagen

Miaj unuaj spertoj pri E-o estis en mia aĝo de ĉ. 6 jaroj. Miaj gepatroj estis e-istoj kaj instruis al mi kaj miaj fratoj simplajn ĉiutagajn frazetojn.

En 1947 mi aliĝis al ĉeesta kurso kaj membriĝis al la tiama Asocio de Laboristaj Esperantistoj FLE. En 1948 mi faris la (tiaman) A-ekzamenon. En tiu jaro mi partoprenis mian unuan internacian E-kongreson, la SAT-kongreson en Amsterdam.

Mi aliĝis al “Ju-Ko”, la junular-komunumo de la Asocio kaj aktivis en ĝi kelkajn jarojn kiel sekretario. En 1952 mi eksiĝis el mia funkcio en “Ju-Ko” pro la civilservo, kiun mi devis plenumi pro rifuzo soldatservi. Dum tiu preskaŭ trijara deĵoro mi uzis mian liberan tempon studadi.

En 1955 mi forlasis la civilservon, trovis laboron kaj plue studadis. En 1956 mi edziĝis kaj pro familiaj kaj personaj cirkonstancoj ne plu aktivis en la E-movado. Mi daŭre korespondis, sed la nombro de korespondantoj iom post iom malgrandiĝis.

En 1982 mi denove ekkontaktis la E-movadon kaj fariĝis membro de la (tiama) Nederlanda Esperanto-Asocio kaj ĝia sekcio en Alkmaar. En 1985 mi fariĝis ties sekretario. De 1995 ĝis 1997 mi estis sekretario/kasisto. Dum pluraj jaroj mi ankaŭ redaktas la sekcian bultenon “La Fromaĝokloŝo”.

En 1987 mi komencis instrui E-on kaj aliĝis al la nederlanda sekcio de ILEI. En 1991 mi fariĝis ties kasisto kaj ekde 1993 sekretario/kasisto. Kunlabore kun Internacia Esperanto-Instituto en Hago mi organizas la ĉiujaran studotagon. Ekde 1993 mi redaktas la sekcian bultenon “NGGE Sciigas”.

IPR 97/3 9 10

En 1994 fondiĝis la landa asocio ESPERANTO NEDERLAND el kunfandiĝo de la antaŭaj du grandaj E-asocioj. En 1995 mi fariĝis ties kasisto. En la estraro mi estas respondeca ankaŭ pri la membro-administrado kaj pri la laboro de la estrar-komisiono pri instruado. En 1996 mi elektiĝis Komitatano-A de UEA kaj fariĝis membro de la Komisiono pri Financoj.

En 1994 mi partoprenis A-gradan Cseh-seminarion en Hago kaj poste sekvis la B-seminarion. En 1996 mi diplomiĝis kiel Cseh-instruisto.

Mi partoprenis UK-ojn en 1985, 1987, 1988, 1991, 1992, 1995, 1996 kaj 1997 En la lastaj tri jaroj mi partoprenis ankaŭ ILEI-konferencojn. Mi abonas plurajn E-revuojn kaj ĉiam esperas trovi la tempon por plenlegi ilin. Mi same ŝatas legi

-librojn, por kio ofte mankas la tempo.

Mi plej favoras la instruadon de E-o kaj bedaŭras, ke en Nederlando ne eblas enkonduki tiun instruadon en la lernejojn. La instruado okazas per kursoj, organizitaj de lokaj aŭ regionaj E-grupoj kaj per skribaj kursoj, organizitaj de la landa asocio. En la kadro de landa sekcio de ILEI ni strebas al edukado de novaj instruontoj, pliklerigo de instruantoj kaj instigo al lernantoj partopreni ekzamenojn.

Bertil Andreasson

Li naskiĝis en 1934 kaj nuntempe estas emerita instruisto de baza lernejo. Andreasson lernis E-on en kurso dum 1957-1958 kaj daŭrigis la lernadon aŭtodidakte. Li estas ILEI-estrarano de 1982 kaj plenumas ties kasistan postenon. Sekciestro de la sveda ILEI-sekcio kaj nuntempe membro de la Direkcio de la Sveda E-Instituto. Andreasson estas ankaŭ prezidanto de la suda distrikto de la Sveda E-Federacio. Membro de UEA kaj fakdelegito de tiu organizo pri instruado.

| Paul Gubbins Paul Gubbins, kat-amanto kaj fervora fervojo-amanto,

ekesperantistiĝis en 1984. Eksa Ĵurnalisto, li nun instruas la germanan ĉe universitato Salford (Britio). Lia Esperanto-vivo trikampe evoluis: ĵurnaliste (kunredaktoro de Monato), edukiste (aŭtoro de la OSIEK-premiita lernolibro Kunvojaĝu! kaj respondeculo pri la Esperanta somerlernejo en Barlaston, Britio) kaj dramiste (kvar fojojn premiita en la belartaj konkursoj de UEA en la branĉo “dramo” kaj aŭtoro de la nun preparata Esperanto vidbend-filmo Pasporto al la tuta mondo). Inter pluraj vivo-bedaŭroj ĉefas tiu, ke li ne pli frue eklernis

kaj ekĝuis Esperanton … kaj ke daŭre mankas al li tempo por ien trankvile eskapi kaj pliprofundiĝi en Esperanta literaturo.

IPR 97/3 9 IIl

— pàgina 8 del PDF —

BERNARD GOLDEN: Instruado de bona stilo kun konsekvenca vortordo

MANKANTA INSTRUADO PRI STILO

Tre malofte troviĝas en kursoj kaj lernolibroj instruoj pri la evoluigo de bona stilo en Esperanto. Ofte lernantoj ricevas nur la konsilon, ke ili imitu la lingvouzon de la t.n. bonaj aŭtoroj. Tamen, ne estas eble objektive ekscii, kiuj estas tiuj bonaj aŭtoroj, kaj surbaze de kiuj kriterioj ili estas “bonaj”. Efektive, multaj konataj verkantoj pekas pri stilaj misajoj simple pro influo de sia gepatra lingvo aŭ pro miskompreno pri la grado de libereco permesebla en la kunmetado de partoj de frazoj. Valoras ĉi-kuntekste citi la opinion de Kolomano Kalocsay, publikigitan en 1931 en Lingvo Stilo Formo (pĝ. 79-81).

En Esperanto la vortsekvo estas libera. Sed tio ne signifas, ke oni povas laŭplaĉe disĵeti la frazerojn kaj tamen havi bonan, agrablan stilon. Kelkajn reguletojn bone estas memorteni.

1. Subjekto kaj predikato estu proksime unu al la alia. Ilin apartigu maksimume adverbo. Kompreneble, la subjekto-predikatan komplekson, kiel tuton, oni povas laŭplaĉe ŝovi tien-reen en la frazo. Sed la apudeco estas grava apartenaĵo de la bona proza stilo, precipe, se la subjekto estas persona pronoMO. …

2. Se participa adjektivo havas objekton, kaj ankaŭ ĉi tiu objekto havas epiteton, multaj verkantoj embarasiĝas pri tio, kiel ordigi plej bone la vortojn. Ekzistas tri eblaĵoj:

a. “/a grandan penon postulanta laboro” Ĝi estas la malplej bona, ĉar la artikolo staras antaŭ la adjektivo grandan, kvankam ĝi rilatas al la substantivo /aboro. b. “/a postulanta grandan penon laboro” Ĉi tiu varianto, kiun ŝatas precipe rusoj, estas iom pli bona, sed tamen fremda por multaj pro la apartigo de la adjektivo kaj substantivo. c. “/a laboro postulanta grandan penon” Jen la plej perfekta kaj sekvinda eblaĵo; en ĝi ĉiu frazero staras senpere apud la frazero, al kiu ĝi rilatas. Se la particip-objekto ne havas epiteton, plej elegante estas kunfandi ĝin kun la verb-radiko de la participo en kunmetitan vorton. Anstataŭ: “pacon donanta

3 car .

morto” ni diru: “paco-dona morto”, anstataŭ “ĉion vidanta suno :“ ĈIO vida suno –

En tiu ĉi artikolo mi deziras montri, kiel instruantoj de Esperanto povas atentigi siajn lernantojn pri malbonaj stilaj trajtoj en tekstoj, kiuj trafas en iliajn manojn.

IPR 97/3 9 I2

LA ELEMENTA NIVELO DE LERNADO Estas necese, ke komencantoj ricevu instrumaterialon verkitan en neriproĉebla stilo. Bedaŭrinde, ne ĉiuj aŭtoroj de lernolibroj estas kompetentaj pri ĉi tiu aspekto de lingvouzo. Respondeca instruanto havas la taskon trakibri la enhavon de lerniloj por elimini aŭ reverki frazojn, kiuj povas kaŭzi konfuzon aŭ miskomprenon. Jen tri ekzemploj ĉerpitaj el la rektmetoda kurso En novan mondon verkita de Vilma Sindona Eichholz. 1. “ Vi sentis ŝian embarason kaj invitis ŝin ludi kun vi, por ke ŝi sentu sin pli bona kaj almenaŭ de unu el ni akceptita” (pĝ. 169). 2. “Esperanto estas ankaŭ pli preciza dank” al la akuzativo, ol lingvoj kiuj ne havas ĝin” (pĝ. 233). 3. “Zamen je militfino Moses Kaver eksciis, ke ĉiuj liaj iamaj sklavoj malaperis, escepte de pro kokluŝo severe malsana knabo” (pĝ. 181).

Por ke la frazoj estu pli facile legeblaj kaj kompreneblaj, oni devas apliki la regulon de Kalocsay kaj skribi apude la frazerojn, kiuj interrilatas gramatike kaj semantike. l. … por ke ŝi sentu sin pli bona kaj akceptita almenaŭ de unu el ni. 2. Dank” al la akuzativo, Esperanto estas ankaŭ pli preciza ol lingvoj kiuj ne havas ĝin. 3. … ĉiuj liaj amaj sklavoj malaperis, escepte de knabo severe malsana pro kokluŝo.

MEZA NIVELO DE LINGVO-ALPROPRIGO

Post kiam lernantoj akiras kapablon facile legi literaturajn tekstojn, ili povas ricevi kiel ekzercon reverkadon de mise kunmetitaj frazoj. Repensado de la esprimmanieroj en tiu ekzerc-materialo donos al ili eblon diferencigi diversajn stilajn rimedojn kaj elekti la plej trafajn.

La sekva mise konstruita frazo troviĝas en la rusa porinfana romaneto 7imur kaj lia taĉmento de A. Gajdar, esperantigita de E. S. Perevertajlo (1982).

“Potencaj, jungitaj per rimenoj kaj feraĵoj ĉevaloj rapide tiris post si verdajn obusajn

kestojn kaj per griza ŝtofo kovritajn kanonojn” (pĝ. 22).

Por analizi tiun frazon, estas necese serĉi la sintagmojn (grupojn da vortoj havantajn gramatikan kaj semantikan kunligon) kaj rearanĝi ilin en konsekvenca ordo en la frazo, por ke ili staru apude. Interrompas la sintagmon “Potencaj … ĉevaloj” kvinvorta enkadrita sintagmo: “jungitaj per rimenoj kaj feraĵoj”. Inter la du objektojn de la verbo “tiris” (“kestojn” kaj “kanonojn”) estas enŝovita la sintagmo “per griza ŝtofo

kovritajn”. La plej efika maniero scii, pri kio temas, estas fari demandojn kaj doni respondojn.

a. Pri kio temas?

i “potencaj ĉevaloj” b. Kiel estis la ĉevaloj?

“jungitaj per rimenoj kaj feraĵoj” IPR 927/33 9 13

— pàgina 9 del PDF —

c. Kion faris la ĉevaloj? “rapide tiris post si”

ĉ. Kion ili tiris? “obusajn kestojn kaj kanonojn”

d. Kiaj estis la kestoj kaj kanonoj? “ verdaj kestoj” kaj “kanonoj kovritaj per griza ŝtofo”

Post reverkado la ĝustigita frazo tekstas jene: Potencaj ĉevaloj, jungitaj per rimenoj kaj feraĵoj, rapide tiris post si verdajn obusajn kestojn, kaj kanonojn kovritajn per griza ŝtofo. En la parola lingvo mallonga paŭzo post “kestojn” funkcias same kiel la komo por indiki, ke la sintagmo “kovritajn per griza ŝtofo” rilatas nur al la kanonoj. Estas necese emfazi, ke la originala frazo apartenas al la kabineta, skriba stilo kaj neniel spegulas la vivantan, parolatan lingvon.

MALBONA STILO ESTIGAS GRAMATIKAJN ERAROJN

Lernantoj, analizante tiajn frazojn, povas malkovri, ke unu el iliaj insidaj trajtoj estas la tendenco okazigi gramatikajn erarojn. Ilustras tion la sekva frazo.

“,.. kaj onipovas ŝanĝi de unu litertiparo aŭ lingvo al alia peren la tekston metitan

komandon” (Riŭdiger Eichholz, Terminologia Vortaro, 1986, 4-a aldona paĝo).

Kion volas diri la aŭtoro? Oni povas printi literojn per malmultekostaj printatoroj kaj ŝanĝi de unu litertiparo aŭ lingvo al alia per komando metita en la tekston. En la sintagmo “per komando metita en la tekston” estas evidente, ke “komando” kaj “metita” sekvantaj la prepozicion “per” devas esti en la nominativa kazo. Sed, ĉar la verkinto apartigis tiujn vortojn disde “per”, li akuzativigis ilin pro influo de la vorto “tekston.

Ne estas eble preteksti, ke la superflua akuzativigo en la citita frazo estas la rezulto de komposteraro. La samspeca eraro estas trovebla en alia frazo de tiu denaska parolanto de la germana lingvo, kiu havas la malbonan kutimon pensi germane kaj skribi Esperante.

Testu vian kapablon trovi la eraron en jena frazo.

“Komence de ĉiu nova jaro mi intencas aŭtomate prepari indeksojn pri ĉiuj en la

antaŭaj jaroj enigitaj kaj korektitaj terminojn…” (Riidiger Eichholz, Terminologia

Vortaro, 1986, pĝ. 41).

Ankoraŭfoje du sintagmoj, “em la antaŭaj jaroj” kaj “enigitaj kaj korektitaj interrompas la pensfadenon de la verkinto, do li misakordigis “pri ĉiuj” kaj “terminojn”, erare pensante, ke “terminojn” estas la objekto de “enigita kaj korektitaj. Li simple preteratentis la sintagmon “pri ĉiuj terminoj”, en kiu la substantivo devas esti en la nominativa kazo.

KURSOJ POR PERFEKTIĜANTOJ, INSTRUONTOJ KAJ METODIKISTOJ Ekzerc-materialo utila por tiu ĉi stadio de lingvolernado konsistas el frazoj kun multe pli komplikaj konstruoj. Ili estas veraj vort-labirintoj kaj postulas du- trifojan

IPR 973 9 l4

I

legadon por akiri plenan komprenon de la enhavo. Mi proponas, ke instruantoj prezentu

la sekvajn tri tekstojn kiel ekzercon por siaj lernantoj. La plej trafaj reverkitaj versioj

estu sendataj al la redakcio de IPR por publikigo en sekva numero de la revuo.

1. “… mi kun danko akceptas proponon de la organo esperantista doni sur ĝiaj paĝoj mallongan karakterizon de l’afero, al kiu mi tutplene fordonis miajn fortojn. Povas esti, inter la simpatiaj por mi utopiistoj de l’unika disŝiranta naciajn kadrojn tutmonda lingvo revokigos la pli preparita de la historia evoluado ideo de l’unika disŝiranta kadrojn de la specialaj scioj tutmonda scienco” (Aleksandro Bogdanov, Sennacieca Revuo, februaro 1924, pĝ. 83-84, tradukita de N. Nekrasov el la ruslingva manuskripto).

2. “La vizion de Zamenhof pri estonta homa socio deklarita en 1907 en la Guildhall de Londono Murgin pritraktas kiel de aliaj Zamenhof-historiografoj ne sufiĉe atentita socia platformo de Zamenhof post Hilelismo (1901) kaj Homaranismo (1906)” (Fritz Wollenberg, Bu/gara Esperantisto, februaro 1990, pĝ. 11). Rimarko: En tiu frazo mankas akuzativaj akordoj!

3. “Plej bone rimarkis Lia Eminenca Moŝto, la kardinala protektoro, ke senĉesa serio de 25 kongresoj antaŭiris la hodiaŭan, kiu nun, post longa interrompo, kaŭzita per la malĝojiga milito kun ĝiaj grandegaj revolucioj, ĉi tiu terurega al la tuta homaro sendita skurĝo de sango kaj fajro, kiel la 26-a kongreso malfermas novan serion” (Katolika Mondo, numero 2, 1922/23, pĝ. l).

Bernard Golden, Damjanich u. I/C. L. 8. HU-8200 Veszprem, Hungario

Vo NdlR- En la lastaj du jaroj en IPR aperis pluraj reformemaj, lingvistikaj artikoloj. Laŭ la granda procento de tiaj materialoj inter la alvenintaj artikoloj, novaj kon tribuoj, reagoj ni vidas, ke ili interesas la publikon. Samtempe ni konscias pri tio, ke IPR estas ne lingvistika, sed pedagogia revuo. ‘

Nia redakcio tamen ĝoje ricevis la suban artikolon de Blazio Vaha, filologa kandidato kaj konata lingvisto, kie li profunde ka aj science analizas kelkajn pli fruajn artikolojn, diskutojn. Per tiu ĉi resuma artikolo ni fermas la temon por doni pli da spaco al temoj pli strikte pedagogiaj.

BLAZIO VAHA: Simplaj komplikaĵoj

1. Igis niajn cerbojn funkcii kaj emigis nin pli aŭ malpli diskuti antaŭ du jaroj rekomendoj de Bernard Golden’ kaj Johano Petik?, ambaŭ dankindaj pro aktiva intelekta laboro. Iliaj artikoloj kaj la reagoj Je tiuj artikoloj estas aperintaj tra pluraj numeroj de Internacia Pedagogia Revuo — en la revuo, kies titolon — laŭ pli ĝenerala rekomendo de Akiko Nagata — mi mallongigados Je substantiveca”“, akcentebla deklinaciebla kaj plurvokala formo: IPedRo.

Influita de Johano Petik, de Mike Sadler kaj de mia propra provemo kelkloke mi

IPR 9773 9 15

— pàgina 10 del PDF —

indikos novan informon en la propozicio per superstrekĉto (=akcentosigno), kiu do indikos ne vokal-kvaliton, nek nuran akcenton de vorto, sed parton de la frazokomento. Cetere — kiel tion tuŝas ankaŭ Johano Petik — eblas havi ŭnu aŭ plŭrajn akcentojn.

Grafika indikado de la frazofokuso eblas ankaŭ per krajono aŭ specialaj litertipoj, sen laciga substrekado, se oni skribas aŭ tajpas; kaj sen trouzado de la plurfunkciaj presrimedoj, se oni printas aŭ presas”?.

2. Komplika transitiveco en Esperanto kaj simpligita transitiveco en IDO – estis la titolo de artikolo de Bernard Golden’ en la unuaj du numeroj de IPedRo en 1995,

Laŭ la zorge verkita, bone strukturita artikolo de Bernard Golden oni povas konsciigi al si, ke la esperantista komunumo kiel tuto ĝis nun ne sukcesis stabile alproprigi distingadon de transitivaj kaj netransitivaj verboj.

En siaj konkludaj alineoj Golden’ interalie skribas: “… se oni adoptos liberalan sintenon pri gramatikaj demandoj, tiam estos eble simpligi la traktadon de transitiveco en Esperanto kaj akcepti la demotikan lingvaĵon, kiu jam nuntempe estas la interkomunikilo de granda parto de la Esperanta lingvokomunumo.”

Bernard Golden, kiu pli frue kutime celis laŭnorme kaj laŭdokumente plibonigi la lingvouzon de simpluloj kaj renomuloj, nun ekpreferis modifi la direkton de la lingvo-evoluo kaj de lingvo-influado institucia: anstataŭ senespere korektadi, oni prefere akceptu la modifojn desŭbajn, spontanĉajn.

La malstabileco en la rilato de la esperantistaro al transitiveco, krom al la diversaj fonaj lingvoj, rilatas al pli-kaj-plia aplikiĝo de (iel ajn komprenata) sufiĉo kaj neceso, al la malstabileco (eĉ: pli-kaj-plia malstabiliĝo) de la radikkarakteroj aŭ kategoriaj radikprefĉeroj. Kiam urĝanta jam aperas nur kiel urĝa, kiam — je senco vundanta kaj vundita — multaj el ni uzas nur formojn kiel vunda (loko, punkto, tranĉilo, hundo), kiam fiksa“ estas ekvivalenta (resume) je fiksita, fiksanta, fiksad(o)a ktp., kiam oni pli kaj pli ĝeneraligas verbigon” (novi, nigri, leoni, fundamenti (?), destini (?) (laste: “esti la fundamento, esti ies destino”; ĝenerale: esti -o): tiam malklariĝo de derivhistorio de vortoj estas nepra; kaj iĝas nepra ankaŭ “diskompreno” kaj laŭsenca “disstabiliĝo”, diversmaniera leksikiĝo de vortoj derivitaj.

Mi ne estis, ne iĝis kaj ne estas konvinkita pri oportuneco de principa kaj kompleta allaso de paralelaj formoj kiel ligno brulas kaj li brulas lignon, akvo bolas kaj mi bolas akvon kun t.n. ambaŭtransitivaj verboj. Kompreneble oni bezonus detale argumenti pri ia ajn starpunkto, konsiderante ĉiujn eblajn senperajn kaj peratajn sekvojn tra la lingvosistemo: tion faris parte aliaj, kaj mi faros ion tian sur paĝoj de Literatura Foiro. — Ambaŭtransitiveco de tiu aŭ alia difinita aŭ eventuale eĉ: nur da

[Daŭrigo sur la 21-a paĝo]

IPR 97/3 9 16

Se vi…

M finis kurson kaj deziras levi vian lingvo-scion…

ek-abonu la revueton: instruas Esperanton aŭ gvidas kurson…

el-uzu la revueton: ŝatas surprizi geknabojn… donacu la revueton: M volas ligi novulojn al la movado… legigu la revueton: M) ampleksigas vian bibliotekan kolekton. abonu la revueton: Vl sopiras je variaj legaĵoj interesaj… legu la revueton:

internacia ligo de esperantistaj instruistoj

Internacia Esperanto-revuo de ILEI por lernejanoj kaj komencantoj kun internacia redaktistaro, grafikistaro kaj legantaro en 82 landoj

dum 25 jaroj en la servo de nia nova generacio

— pàgina 11 del PDF —

Kvizo kun premio pri nia juna amiko: Legu la suban tekston kaj respondu la kvizon en la hejmpaĝo de J4!

Juna amiko aperas 4-foje jare sur 24-paĝoj, ofte kun aldona koloro. Kunlaborantoj en 14 landoj inkluzivas tri grafikistojn. La eldonkvanto altiĝis ene de unu jaro de 2000 ĝis 2500 kaj plie ĝis 3000. Tio okazis pro kuraĝa decido de Brazila Esperanto-Ligo mendi kolektivan abonon de 800 ekz.; ĝi dissendas ilin kun la propra gazeto al ĉiu sia membro.

La legantaro formas tutmondan familion en ĉiu kontinento. Tio eblas ĉar ILEI fiksas abon-tarifojn proporcie al viv-niveloj. Krome, ĝi donas grandajn rabatojn por kvantaj mendoj (ĝis 5090), por kuraĝigi al lernejaj klasoj mendi ekzempleron por ĉiu studanto. Trie, ĝi dissendas plurajn centojn da ekzempleroj, ĉu proprakoste, ĉu laŭ specialaj favoraj kondiĉoj por ke ĝi atingu ĉiun mondparton. Tiel pli ol 200 ekz. distribuiĝas tra Afriko, 99 ekz. eniras Ĉinion, pluraj dekoj disvastiĝas tra suda Azio kaj Latinameriko.

Landoj kun pli ol 50 abonantoj estas Francio, Hungario, Kroatio, Italio kaj Usono. Jen familio al kiu indas aparteni!

issendo de la revuo al opaj adresoj, restas ĉ. 50 da libera pezo. ILEI

Redaktoro: Geza Kurucz, Hitel u. 10, fszt. 16, HU-6000 Kecskemet, Hungario. Rete: bjg(Jmail.datanet.hu Hejmpaĝo: http://w3.datanet.hu/\~bjg.esperanto (konkursoj, peranto-listo, nia kvizo k.m.a.) Administranto, ekspedo: Stefan MacGill, pf. 193, HU-1368 Budapest, Hungario.

: aŭ peti kondiĉojn Kaj de la administranto, ..

La abonservo de UEA en Roterdamo akceptas plen-prezajn abonojn je 19 NLG. Se vi enpagas monon sur nian konton ĉe UEA, nepre informu nian administranton pri tio! La kasisto de ILEI en Svedio akceptas abonojn en konvertebla valuto, laŭ via enlanda tarifo.

Prefere, abonu tra via landa |Francio: UFE, 4 bis, rue de la Cerisaie, FR-75004

peranto, La nomo kaj adreso Paris. FRF 55; 45; 30. de kelkaj legeblas apude. Petu |Hungario: Molnar Monika, Sagvari u. 21, HU-9735 pri aliaj. Aperas tri prezoj, ĉiu Csepreg. HUF 400; 320; 250.

Italio: Carla de Lorenzi, Via Boston 65, IT-10137 Torino (konto 33868100). ITL 18000; 14000; ha

Nederlando: H. ten Hagen, Middenweg 587, NL-170 BH Heerhugowaard. Pĝk: 6808931. NLG 19; 15: Lo

Svedio: L. Andreasson, Sĉdra Rorum, pl. 455, SE-2 94 Hĉrby. Pĝk. 147429-5. SEK 85; 65; 45.

Pli ol 15 abonoj? Petu eĉ pli |uysono: ELNA, P.O. Box 1129, El Cerrito, CA 94530.

favoran prezon! USD 12; 9; 6. Aere. [EEEAKES

por unu kalendar-jara abono:

Prezo 1: 1 aŭ 2 abonoj Prezo 2: 3 ĝis 6 abonoj Prezo 3: 7 abonoj aŭ pli.

LI LJ «Tendaraj tagoj la dua kajero reviziita, relanĉota favor-preze! a 2 dumil ekzemplera unua eldono de ĉi situaci-komunika lernolibro por junuloj ĉerpiĝis. Sed la tendaranoj, la urso, iono 005, la estro Z, la kamelo, la kistoj, la Fantoma Stampisto ne peros! La reverkita, rearanĝita o ampleksos 20 pliajn paĝojn. Gi ja

tos esence la saman materialon la sama vicordo, sed videblos la aj novaj trajtoj: Pli granda litertipo, pli bone spacita, kun ilustraĵoj kiel antaŭe de Pavel Rak. vaj partoj (kun novaj bildoj) elstarigante pli klare la ĉef-celon de la paĝo. Emfazo pli forta sur la verboj kaj iliaj kuntekstoj kaj ĝusta uzado. Pli da ekzercoj, rol-ludoj kaj aliaj labor-librecaj elementoj.

anoncas specialan relanĉan prezon por la dua kajero, valida ĝis la 30a de bro por fruaj mendantoj. Nome, la ekstraj 20 paĝoj kostos al vi neniom pli. la trian kajeron ni dumtempe rabatigas, ofertante ĝin sampreze kiel la duan. j por TT1 kaj TT3 estos tuj plenumitaj, tiuj por TT2 tuj post ĝia apero el . Mendoj por la instruista gvidilo same. Kaptu la okazon! Uzu la mendilon nke, nur ĉe la donita adreso validas la rabatoj.

Priskribo de pliaj eldonaĵoj aperas sur la sekva paĝo. Niaj prezoj inkluzivas surfacajn sendokostojn.

Koutny, Kovacs 15 NLG | 10 NLG 8 NLG

TO Rommesmo ” 8 NLG 6 NLG 4 NLG

raj tagoj | 12NLG | 8NLG 6 NLG

aj tagoj ||” ” 15 NLG | 11 NLG 8 NLG

daraj tagoj Ili » 15 NLG | 11 NLG 8 NLG ulsta gvidilo (kajero II)” 8 NLG 6 NLG 6 NLG aj tagoj I«I«Iii = = 34 NLG | 26 NLG 21 NLG

-eurs socio…Symoens AF. | 6NLG | 4NLG 3 NLG gVO-instruado szanser 24 NLG | 18 NLG 15 NLG

altigitaj prezoj! Validaj ĝis 30a nov. 1997. “~Antaŭmende.

— pàgina 12 del PDF —

ALIAJ ELDONAĴOJ DE ILJEX

Struktura kaj Socilingvistika Esploro de Esperanto. Budapeŝto: Steleto kaj ama 1997. Redaktis Ilona Koutny kaj Marta Kovacs. 165p. 21 cm. Memor-libro onore al prof. Istvan Szerdahelyi. Dudeko da fakaj elkonferencaj artikoloj de

renomaj aŭtoroj, i.a. Traunmŭller, Vaha, Piron, Ŝevĉenk Katsumori, Yi Qiao kaj Szerdahelyi mem. og ien NAA

Fantaziaĵoj kaj kantoj por infanoj, JON RSOMMESMO: Libro de 56 kantoj kaj 17 rimaĵoj por junaj infanoj (unuavice 4-10-jaraj), ilustrita de la aŭtoro, kun muziknotoj. 100p. A4-formato. Vidu paĝon 6 de JA 95/3. |

Apor socio-politique, pedagogique et culturelle de l’esperanto. ILEI. E. EL 44p. Franc-lingva informilo pri la edukaj, sociaj kaj kulturaj valoroj de speranto. Angla-lingva versio aperis sub la titolo «The Socio-Political

Educational and Cultural Roots of Es ki i Ĉ – peranto». Aperis en E serio Esperanto-dokumentoj. j 2 e aj

IMENDILO Bonvolu sendi al ILEI, pf. 193, HU-1368 Budapest, Hungario

O Mi estas ne-abonanto de Juna amiko . Bonvolu sendi al mi specimenon

GI Bonvolu sendi al mi specimenon de /nternacia Pedagogia Revuo, kaj informojn pri aliĝo al la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI)

O Bv. sendi al mi liston de nuntempe livereblaj libroj ne eldonitaj de ILEI mem

O Bv. sendi al mi respondilon per kiu mi donu informojn pri Esperanto-klaso.

O Bv. sendi ekz. de ĉi tiu mendilo. (Ĉiukaze, mi laŭeble aldonas 2 irpk) Mi mendas: ekz. SSEE: NLG

ekz. Fantaziaĵoj kaj Kantoj por Infanoj.

ekz. Tendaraj tagoj, kajero |

ekz. Tendaraj tagoj, kajero Il”

ekz. Tendaraj tagoj, kajero lll

ekz. Tendaraj tagoj, tri-kajera kompleto

ekz. Tendaraj tagoj, instruista gvidilo por kajero Il «” ekz. Teorio kaj praktiko de lingvo-instruado (Szanser) ekz. Valeurs socio-politique, …(Symoens)

ekz. The socio-Political, Educational…(Symoens)

SOME.“ .

Ni fakturos la librojn en guldenoj, krom se vi petos alie. Pagojn vi povos fari al nia konto ilek-a ĉe UEA, aŭ al nia kasisto en Svedio. La fakturo liveros plenajn pag-informojn; ni petas pagon ene de 30 tagoj. “” antaŭmende! ‘

Nomo: Subskribo: Dato: Adreso kien sendi la librojn:

juko 97

kreota verbo efektive estas ebla; sed, ne estas inde kaj senprobleme igi en Esperanto ambaŭtransitivecon principa, sistema, ĝenerala. Tia procedo estas, laŭ mi, malrekomendinda, minimume pro la protektenda kontinueco de la lingvo — laŭ ideoj ekzemple de Ludoviko Lazaro Zamenhof» kaj Francisko Simonnet. Mi asertas ĉi tion malgraŭ tio, ke Bernard Golden rajte kaj prave referencas al cedemo de L. L. Zamenhof, kiu ne konsideris ekskludinda eĉ ŝanĝiĝon de la lingvo ĝis nerekonebleco. Ŝajne L. L. Zamenhof iel sukcesis en si kunigi konservemon kaj ŝanĝeĉmon aŭ minimume toleremon je ŝanĝemo.

En la diskuto ĉe IPedRo estas laŭ mi prava prefere Mike Sadler, kiu — helpe de kelkaj ekzemploj — montras aŭ konjektigas, ke se oni konsideras ankaŭ la eblajn derivaĵojn de la verboj, ambaŭtransitiveco nova (kunekzistunta, sendepende de ies ajn intenco, kun la malnovaj opozicioj laŭ transitiveco) povus kaŭzi parte miskomprenojn, parte streĉosentojn.

Oni estus maltrankvila pro la nepra hezitado kaj ĉe parolo, kaj ĉe aŭskulta penado kompreni. Rememoru, sen ĝen(i)i, kelkajn el la ekzemploj de Mike Sadler: Maria ĝenas min, kaj: Mi ĝenas, kaj: Ĉu vi opinias, ke mi ĝenas?”

Bernard Golden kompreneble estas prava pri ekzisto de demotika (neprestiĝa, subnorma, pleba) lingvovarianto aŭ tiaj lingvovariantoj. Liajn tiutemajn asertojn subtenas ne nur spertoj de ĉiu ĝisbakita esperantisto, sed ekzemple ankaŭ analizoj de Francois Lo Jacomo”. Tamen estas inde (plu kaj insiste) distingadi lingvovarianton demotikan, subnorman unuflanke, kiu prefere restu tia (donante eblojn ekzemple por stilbezonoj de literaturo), kaj la lingvovarianton norman aŭ normintencan, aliflanke: disde kiu eblu deviadi, kiam oni stile deviemas aŭ kiam oni ne kapablas ne devii.

Bernard Golden estas prava (laŭ mi) ankaŭ pri la punkto, ke alproprigon de transitivaj kaj netransitivaj verboj plifaciligas sistemo, en kiu la koncernaj verboj m€ Estas samradikaj; li citas ekzemplojn de tio el la lingvoj Ido kaj Occidental. En tiurilate “Okcidentaleca” Esperanto, laŭ mia kompreno, oni 1) ion (kvazaŭ) terminus aŭ finus; kaj kion oni terminus, 2) tio siaparte cessus. do ne kunekzistus aŭ ne kun-uzatus vortoj kiel fini kaj finiĝi. Tiuj ideo kaj modelo estus bonaj (kun alia radiko anstataŭ cess, en E-o paronimia), sed nur se oni ne aplikus ilin al elementoj (vortoj) jam tradiciaj: vortojn laŭ la rekomendata valenta strukturo oni havu (se oni volas, se oni bezonas) aldone, sen ŝanĝi tion, kio jam ekzistas laŭ difinita uzmaniero. Ekuzo de vortoj novaj

«aza:

kun malpli strikta valentaro estas (estus) maniero “ŝanĝi sen ŝanĝi”: maniero modifi

la sistemon maldraste.

Tian delikatan (kaj cetere eksterplanan) manieron prezentas (per si) ankaŭ nun, spontanea kaj nerezistata apero de vortoj kiel eki, starti. Paralele kun la malnovaj frazoj Ni (=homoj, agantoj) tuj komencos (la prezentadon)” kaj Ĝi (=la prezentado ago) tuj komenciĝos; oni jam nun uzas “samverbajn” frazojn kiel Ni tuj ekos kaj La prezentado tuj ekos.

Plaĉis al mi alparolo de Bertil Nilsson’”; li ja ne rekomendas ŝanĝi la lingvon,

IPR97/3 9 21

— pàgina 13 del PDF —

tamen atentigas pri la ebloj de sentrida modifado iom-post-ioma laŭ Zamenhofa modelo; li atentigas ankaŭ pri la nediskutebla rajto de iu ajn krĉi alian lingvoprojekton, se iu emas tion fari. Li esprimas ankaŭ, ke reformideoj devas esti (kiel ĉio ne vivodanĝera aŭ vivonoca) tolerataj kaj rajtas esti konsiderataj, analizataj, eĉ se ili ŝajnas aŭ estas (ja rajtas esti) rifuzotaj.

3. Ankaŭ la ideoj de Johano Petik” (pri bezonata atento al emfazo en frazo) nĉ estas mokindaj: ili indikas seriozan analizemon kaj ankaŭ analizon jam faritan, kiujn ja oni devas aprezi eĉ se oni malakceptas aŭ ne tute akceptas ĉiujn liajn konkludojn kaj lian reformemeton. Johano Petik, aliflanke, devas trovi manieron, tempon, ritmon de prezentado, kiuj ebligas al la komunumo konsciigi kaj digesti la esencon, la elementojn pli aŭ malpli gravajn, sendubajn aŭ diskutindajn; krome la motivojn bazajn en liaj rekomendoj. Mi scias, ke li havis rekomendojn pli diverĝajn disde la Esperanta parolkutimo, kaj kompromise li venis al la nuna, laŭ mi pli pripensita varianto: tiela irado ŝajnas daŭriginda. Rekomendojn (la pli fruajn kaj ankaŭ ĉi tiujn) ne eblas iel ajn al iu ajn trudi, sed ili kutime estas, kaj ankaŭ ĉifoje estis, prezentindaj.

Johano Petik, prave, atentigas, ke en la — parole aŭ skribe praktikata — ĉiutaga E- o regas emfazo-manieroj ĝene diversaj; ke ĉe traduko ofte multe da informoj kaj eĉ la ideo pri la esenca celo de la eldiro pro tio perdiĝas.

Li asertas prave, ke en multaj modelaj tekstoj (ankaŭ, cetere, en Zamenhofaj), la fokusa loko de la frazo tendence estas ĉe la frazofino aŭ en frazofina blOko. Rememoru la frazojn de la Iniciatinto dum la Bulonja Kongreso: “… Ili renkontas sin reciproke ne mute kaj surde… Tie la reciproka kompreniĝado estas atingebla per vojo nenatura… hodiaŭ inter la gastamaj muroj de Bulonjo-sur-Maro kunvenis ne Francoj kun Angloj, ne Rusoj kun Poloj, sed homoj kun homoj. Estas vero, ke multaj el ni posedas nian lingvon ankoraŭ tre malbone,… mi estas nur homo. (L. L. Zamenhof: Parolado dum la I-a Universala Kongreso de Esperanto).

Johano Petik samtempe eraras opiniante, ke per kunvenigo de ia pli-malpli loka decidemularo aŭ per konvinkado de elektataj de li personoj oni povas unupaŝe veni al pli granda konkordo en nia lingva praktiko; ŝajnas al mi, ke li taksas tro ankaŭ la eblon de subita ŝanĝo en lingvouzo de tuta komunumo. Laŭ mi li ja havas iom da eblo influi la lingvopraktikon (kiel ankaŭ Ido influis E-on postlonge), sed nĉ en la rekta, taja maniero de li preferuta. Li devus konsideri ankaŭ, ke koncerne aktualan dividon!»“ de la frazo (kaj do: koncerne emfazadon, reliefumon) havas rolon — krom vortordo — ankaŭ tonfortĉco kaj tonalteco: frazakcento. Tial nek estas la Hungara»” lingvo la lingvo sola, kiu distingas, laŭ informo-valoro, frazelementojn», nek estas en E-o ĉio perdita pro la efektiva ĥaoseteco de la vortordo praktikata nuntempe. Ĉiuokaze, estas vero, ke frazakcento perceptebla orele, en skribo restas senindika. — Oni ja povus ĝin indiki, oni ĝin indiki povus: en la ĵusaj propozicioj mi ilin indikis per superstrekĉto. Tian indikon mi trovas uzinda fakultative; ankaŭ por influi, pere, malrekte, la rimarkemon je vortordo”

IPR 97/ 9 22

4. Eksterkadre. — Estas edife pripensi la situacion de la aŭtoroj en la Esperantista e Johano Petik akravide analizas frazojn de la lingvo Hungara kaj de Esperanto; «ĝia lita, kiun eble ankaŭ pro tio malpli ol aliajn ĝenas la

i esperantisto relative izo i jn | deo kep ĝiĝi subite, kaj pro natura SOCIa inerteco,

sento, ke praktike uzata lingvo ne povas ŝan ;.pE : ĉia li luo.

4: pro multfaktoreco de ĉia lingvoevo . | | = | kaj oi efikos al Johano Petik, al la “nelge 4 entuziasma esperantisto, la pli au malpli fortaj kritikoj kiujn li renkontis, se lia fono estas pli lingva ol homa, societa? Mi ne

scias. |

Mi pensas, ke lia decid lia ‘

1 alkon

erdus la emon labori plu analize, tolerante niajn m in Ri moderan; kaj klarigante siajn ideojn paci€nce, kun kompromisemo. =

Estas simile interesa la elpaŝo de Bernard Golden pri kaj por ambaŭiransus eco,

nkaŭ el la vidpunkto de ĉblaj roloj de multescia persono tra jardekoj en la

:da la historion de E-o, kun modera troigo

emo influos nin aliajn pozitive; estus bone, se ankaŭ li ne sentojn aŭ nian konsentadon

esperantista vivo. Konante, eĉ se nur supraĵe, oni povas diri: UJ | | = Ĵen kiel preskaŭ ĉiu el ni ripetas kaj reripetas fazojn de la ideo-evoluo pli frŭa. (Estas bone). = Jen, kiel devas, kun modifoj, rez Kiel reformintoj konservemas, kaj kiel ekre tiel). | | moj Krome: eble ni vidos, kiel reformemuloj konservemos. E Kaj krom tio: venos la tempo de reformado fare de konservemiloj. ŭ-kej.? Jen, kiel ni provas ĉiamaniere kaj senĉese proksimiĝadi al nia celo, sekvante niajn

idealojn. — Ja devas esti tiel.

ĉio reaperi en la vivo de ĉiu generacio. (Tiel estas). formas konservintoj. (Kiel estas, restos

Amen.

Notoj, literaturo UJ N

l) ama Golden: Komplika transitiveco en Esperanto kaj simpligita transit veco €n Ido. IPR, parto I-II: 1/95, p. 1-12; parto III-a: o ri

2) Johano Petik: Serve de altaj pretendoj. IPR, 2

A Akiko Nagata: Fremdaj elementoj de Esperanto laŭ la kadre de Japanlingvano.

inguisti i „ 103-10, precipe 109.

En: Acta Interlinguistica, Varsovio, 1989, p. |

3/b) Estas Mike Sadler, kiu en IPedRo menciis, ke kursiva presmaniero aŭ substrekado konvenas kiel rimedo de emfazado: Mike Sadler; Janos Petik: Serve de altaj

pretendoj. IPR 2/96 p. 28.

4) Petro Rulofido: La Malfacila Esperanto. IPR, 4/1995, p. aos

5) Hans Fechler: Petro Rulofido: La Malfacila Esperanto — ; N

5 “Ĉiu, kiu legis la antaŭparolon de la Fundamento de Esperanto, scias tre sone lce sole ne prezentas ian baron kontraŭ la evolucio de la lingvo, sed kontraŭe, L Ĥ seiba evolucio tian grandegan liberecon, kiun neniu alia lingvo iam posedis eĉ pa onen la eblon, se tio estus necesa, iom post iom eĉ ŝanĝi la tutan lingvon ĝis nere !

IPR97/3 9» 23

— pàgina 14 del PDF —

La sola celo, kiun la Fundamento havas, estas nur: gardi la lingvon kontraŭ anarĥio, kontraŭ

reformoj arbitraj kaj personaj, kontraŭ danĝera rompado, kontraŭ forĵetado de malnovaj formoj, antaŭ ol la novaj estos sufiĉe e/provitajkaj tute definitive kaj sendispute akceptitaj” El Cirkulera Letero al ĉiuj es,

perantistoj (18. 1. 1908). En: L. L. Zamenhof: Originala

Verkaro (kolekt., red. D-ro John Dietterle), Ferdinand Hirt $ Sohn en Leipzig, Esperanto- Fako, 1929, p. 445-8, p. 446.

7) Francisko Simonnet: Ĉu lingvoj devas evolui. Acta linguistica, Varsovio, 1984, p. 55- 70.

8) Mike Sadler: Bernard Golden: Komplika transitiveco – IPR 1,2/95. IPR, 2/96, p. 26.

9) Francois Lo Jacomo: L/bertĉ ou autorite dans l” evolution de! «esperanto. These pour le

„doctorat de troisiĉme cykle sous la direction de M. le Professeur Andre Martinet. Universite paris 5. Rene Descartes sciences humaines. Sorbonne. 1981.

10) Bertil Nilsson: Orgamizita ŝanĝo de Esperanto ne havas ŝancon. IPR 3/96, p. 32-3

11/a) Aktuala divido de la frazo: “divido de entekstigita frazo je parto elirpunkta, kvazaŭ antaŭkonata kaj (alia) parto kun nova/esenca informo.

11/b) Fenyvesi, Ervin: J4nos Petik: Serve de altaj pretendoj – en IPR 4/95. IPR 3/96, p. 31-2.

12) Nek en la artikolo de Johano Petik, nek e sintaksa maniero emfazi — perap knabino kiun ĉiu volas ĝojigi. Oni ankaŭ ne menciis, ke Karolo Piĉ’” provis enkonduki | (ekzemple en Z/tomiŝla tombejo kaj Klaĉejo): lia glosa ek atendas. Mi trovas malbona la ideon, ke paralele ekzistu la (tiel estas ĉe Piĉ); mi tion trovas malbonaŝanca sendepen normo, akcepto fare de aŭtoritatoj ktp. — Ank

Sa en Mia romano Adolesko finverkita en 19 kiun ŝi invitis”.

n la alparoloj estas menciite, ke ekzistas ankaŭ arta propozicio. Ekzemple: Estas li kiu foriris unua; Estas la

a partikulon ste similfunkcie zemplo el K/aĉejo: ste lin mi vortoj ĝuste, ĝus, (jus) kaj ste, de de la demando pri tradicio, aŭ mi faris iam provon: mi provuzis la partikulon 78. La glosa ekzemplo: Ŝi invitas sa lin “estas li,

Fine mi mencias, ke ankaŭ la interna ling ideoj de Klaus Schubert k

[3) Pri t. n. aktuala divido Esperanto-vortordo en la p. 20-21.

14) Me/ge: antaŭ-nelonge.

15) Ou-kej: vorto uzata! de Karolo Piĉ, kun skribo Esperanta kaj akcento, prononco fiksitaj, por esprimi viglan konsenton kaj kunagemon.

16) Vidu ekz. en: Karolo Piĉ: Klaĉejo. Ror Artur E. Iltis. Saarbrŭcken, 1987.

17) En la interlingvo de DLT oni, por emfazo, uzas post la vorton emfazatan. Vd. ekz.: R. Eichholz: Esperanto kiel! interlingvo en maŝina (radukado. En: Akademiaj studoj, 1985, 219-42, precipe 225/ĝ. Vd. ankaŭ: K. Schubert: A dependency syntax of Esperanto. En: D. Maxwell — K. Schubert: Metataxis in prac-

trce. Foris Publications. Dordrecht — Holland/Providence RI — U.S.A, 1989, p. 207-45, precipe 212.

IPR 97/3 e 24

vo de DLT (Esperanto modifita plejparte laŭ la aj grupeto) havis partikulon prifokusan (= ĵe).!”

de la frazo vidu ankaŭ la artikolon de Attila Salga: Pri Ja spegulo de la hungara /ingvo. Budapeŝta Informilo, 1982, 12,

mano. Kun antaŭparolo de Henri Baupierre.

la partikŭlon ĵe, metatan ne antaŭ, sed

7

ILONA KOUTNY: Profesoro Szerdahelyi forpasis antaŭ 10 jaroj kron sereno sita anekdotojn aŭ fervore prelegas – tiel li aperas en mia memoro. Li provis trovi la ĝustan vojon al ĉiuj, transdoni valorajn viverojn. Ni — liaj

estudentoj — ĉiuj ŝatis lin, eĉ tiuj, kiuj poste ne okupiĝis pri E-o. | j Ekde la fondo de la E-fako en 1966, li prizorgis ĝin ĝis sia morto en aŭgusto de 1987. Li devis persiste batali kontraŭ ne-esperantistoj kaj SEO] ( !) por ea la prestiĝon de E-o. Li pensis, ke la tempo maturiĝis por science o A pri = universitata nivelo — kelkaj dubis, e sui EER tion, ja por ili mo

ĉi je eĉ nun mi renkontas similan sintenon!). | l Ei seblinde defendis E-on kaj edukis homojn ne rekte por la bezonoj de la movado (la tempo lin konfirmis, ĉar pluraj el liaj eksgestudentoj poste aktive Ex sUNacr hio ĝi!). Li per sciencaj metodoj provis trovi la lokon de E-o inter la Eii per en; planitaj, lingvistike analizi ĝin, kaj formi instruistojn, lingvistojn one in skio pri E-o. Istvan Szerdahelyi estis bona pedagogo, elstara deno eO duka kaptas preciza filologo. Vico da studoj kaj libroj montras lian vastan interesiĝon aj OR A laborkapablon: li prezentis novan aliron al morfologio, semantiko, plaka L profunde esploris interlingvistikon, kies rezulto estis la universitata a ko interlingvistiko kaj la populara libro “Babelt6l a vilagnyelvig (la TLE ris = “De Babelo ĝis la mondolingvo” ŝimas Ai iu pr SEL (!), kvan j vi j ĝi estas pli kompleksa ol la verko ; | kr, “AEAONIJLJA dindmatetdston por la E-fako ( lernolibro, literatura Karaj metodologio) kaj trovis tempon ankaŭ por aplikata lingvistiko kaj por denia LE en ne-esperantista medio. Li okupiĝis ankaŭ pri la propedeŭtika valoro e juj i | lernado de hindo-eŭropaj lingvoj, sed tiu racia propono kaj tiam kaj nun trovas |i. Lie orelojn. Li alfrontis la defion de la “meza” Hungara-Esperanta vortaro, iako ĉefredaktoris ĝis sia morto (ĝi aperis komence de 1996, finita de I. Koutny) kaj igi jn hungarajn esperantistojn. aO

io Ere 21 faroj, havante regule eksterajn lekciistojn kmj 1985 ankaŭ mi estis inter ili). Post lia frua, neatendita morto antaŭ 10 jaroj ekestis a ebleco por du postenoj ekde la studjaro 1987/88, kiujn ricevis Varga-Haszonits — kaj mi. Lian skribotablon mi okupis dum 8 jaroj (ĝis la fino de 1995), aij a a lian laboron kaj konservi la etoson ett far li. Ton nun mi klopodas se voj i li en alia lando, ĉe alia universitato. IE

tasta devon ĝustigi la informojn laŭ la nuna prizorganto de E-fako aperintajn en la 120-a n-ro de Eventoj kaj ankaŭ en IPR 97/2, kies redaktoro li estis = n = forgesu, ke li prezidis ILEI (1985-87) kaj donis novan direkton por la rEuFE (o Li . 0. Nun estas tempo ĝuste kaj estime rememori la agadon de prof. Szerda e L f: L Artikolo aperis ankaŭ en Eventoj N-ro 130 – NdIR] a zu. d-ino Ilona i E y,

Instituto de Lingvistiko, Universitato Adam Mickiewicz, Poznan (Pollando)

IPR 97/3 9 25

— pàgina 15 del PDF —

RENATO CORSETTI: Psikolingvistika esploro pri lernado de E-o

E-o estas lernata en la tuta mondo fare de homoj kun plej malsamaj gepatraj lingvoj, kaj ankaŭ pro tio la fenomeno “lernado de E-o” prezentas tre interesan studokampon por interesiĝantoj pri lernado de dua lingvo. Krome pluraj facetoj de la E- gramatiko estas tiom elastaj ke oni malfacile komprenas la procedojn laŭ kiuj la tuta Esperanto-komunumo tamen alvenas al pli malpli unueca norm-lingvo.

Ĝuste por pli bone kompreni tiujn procedojn du e-istaj psikolingvistoj: Hiroshi Nagata, de la japana universitato de Okajamo, kaj Renato Corsetti, de la universitato de Romo, entreprenis komunan esplorprojekton, kiu ricevis financan subtenon de la germana FAME-fondaĵo.

La lernantoj, progresantoj kaj spertuloj, kiujn oni priesploros, devas esti homoj, kies gepatra lingvo estas la angla, la eŭska, la persa aŭ la rusa. En ĉiu lingvoregiono oni esploros po 30 homojn (10 komencantojn, 10 progresantojn kaj 10 spertulojn). Entute do, oni devas esplori 40 komencantojn, 40 progresantojn kaj 40 spertulojn.

Por ĉi tiu esploro ni difinis Jene la tri nivelojn:

– komencantoj estas lernantoj de E-o, kiu jj lernis la lingvon nur dum 20 instruhoroj, alivorte ili estas partoprenantoj en unuagrada kurso; 3

– progresantoj estas lernantoj de E-o, kiuj eklernis la lingvon en unuagrada kurso antaŭ du jaroj kaj poste daŭrigis la (mem)lernadon ĉu en formala kurso, ĉu per vizito de E-klubo kaj legado de revuoj aŭ libroj en E-o.

– spertuloj estas esperantistoj, kiuj flue parolas la internacian lingvon kaj eklernis ĝin antaŭ minimume 5 Jaroj.

Pro la varieco de la lern-situacioj estas relative malfacile precize difini “progresantojn” surbaze de fiksita nombro da lernohoroj. Post la unua kurso kelkaj vizitas formalan duan kurson aŭ konversacian kurson, kelkaj simple ekpartoprenas la E-movadon kaj lernas per praktiko, ktp. Ĉiukaze en ĉi tiu esploro “progresantoj” estas homoj, kiuj plulernas E-on sed ankoraŭ havas problemojn se ili devas skribi aŭ paroli en ĝi. La esplor-tasko konsistos el legado de frazoj en E-o, kies gramatikecon

la partoprenantoj devas prijuĝi, kaj el verkado de mallonga teksto, kiu priskribu ricevotan bildon.

Ni turnas nin al la ILEI-sekcioj kaj al konataj instruantoj de E-o en la landoj en kiuj la koncernaj lingvoj estas parolataj.

Ni esperas ke vi, ricevanto de ĉi tiu komuniko, anoncos vian pretecon kunlabori pri ĉi tiu eksperimento, kies rezultoj estos metataj je dispono de la esperantlingva komunumo, sed eble povus ankaŭ interesi neesperantistajn studantojn de lingvoakirado.

Anoncu vian pretecon partopreni ĉe: Renato Corsetti, Colle Rasto, IT-00036 Palestrina, Italio. Tel. 139-6-9575 713. Ret-adreso: corsetti(Ditelcad rt

IPR 9773 e 26

“Por via notlibro

Didaktika panelo baldaŭ akirebla? dun = : Tiu panelo, taŭga ilo por E-Kluboj, farita por la pasintaj Skoltaj anneoj en Nederlando, estis jam multfoje uzita dum Informborsoj en diversaj fekoj en Belgio kaj Francio. Junuloj kaj plenkreskuloj scivoleme ludas per tiu panelo; ili entuziasme eklernas, laŭ agrabla maniero, tre rapide kelkajn bazajn E-regulojn. nato ek Oni vidas klare la konstruaĵon de la lingvo. Se oni trovas la bonan IESROS FIA bruo “piiip” estas bone aŭdebla. Tio facile venigas aliajn interesulojn. kij ” iko klubestroj demandis, ĉu tiu panelo estas aĉetebla en facile transportebla formato. Ĉ j estas interesitaj. ram KPE ERAN ao, e, BE-9030 Belgio. Tel/fakso: H32-(0)9227

4841

Konigu Esperanton al neesperantistaj infanoj Postsekvante la vojon de Crajnoj en Vento aperas entrepreno sub la nomo

Infanoj en la mondo. : ». Celo – Informi kaj motivigi geinstruistojn kaj gelernantojn de elementaj lernejoj 4 kr o – Povas partopreni ĉiu lernejo, lernantklasoj, kaj grupo de geknaboj sin organizitaj por la celo. Ĉiujn el ili ni nomos: sekcio. sivo doen Procedo – Ĉiu sekcio sendas al la Centra redaktejo sian kunlaboraĵon, k estas: 6 folioj kun desegnoj kaj/aŭ teksto, unu aŭ duflanke, diversaj aŭ egalaj, ĉi-lastaj i aj. smo: lu la mezuroj estu 21 x 28 centimetroj. Ordinara papero, ne diketa. La koloro estas libera. Nepre la tuta teksto estu en E-o. La sekcio pe ‘ helpon de esperantisto por la traduko. Tamen se estas manskriba, ĝi estu farata de intoj iante la tradukon. LI E Eviw ELO ne desegnu aŭ ne verku pri nacia a Vauo ) kaj elstaruloj, ĉar internacie ili ne kompreniĝos. Verku pri via Peleo; via urbo, via lernejo, viaj geamikoj, viaj ĉiutagaĵoj. Pri ĉio, kion vi travivas kaj Vi . , Organizado – La Centra Redaktejo, ricevinte la 6 foliojn, kunigas i in Ln = Samnombraj ricevintaj el 5 diversaj landoj. Gi bindas ilin en 6 staplojn, GN e L el ili havu 5 foliojn el 5 diversaj landoj. Tuj poste la Centra gi lagi as p ekzemplero al ĉiu ano de la sekcio. La sesa estas konservata por la arkivo. ĝi Financado – Ĉiu sekcio kun la kunlaboraĵo sendas sian kontribuon 3 respon : kuponojn aŭ 3 usonajn dolarojn por la poŝta sendo de la ekzemplero. = = TO ; Oni povas fari la transpagon per ĝirilo de UEA, nome de Enrique Kohei, kodo

IPR 973 9 27

— pàgina 16 del PDF —

k. Al eventualaj apogant elspezoj.

Centra Redaktejo – Sekve la adreso por sendi la materialon: S-ro Enrique Kohei, Infanoj en la Mondo, Casilla Correo 407, 2600 Venado Ti uerto, Argentino. La partopreno estas aŭtomata, ne atendu, jam sendu la materialon.

Enrique Kohei, kohe. SOlIS(Qwaycom.com.ar

oj oni petas monhelpon por nepagopovaj sekcioj kaj ceteraj

Argentino

Inter la 9-a kaj 11-a de oktobro 1997 okazos /a 4-a Interlanda Konferenco pri Instruado kaj la 5/-a Argentina E-Kongreso. Okazos ankaŭ ekzamenoj por la elementa kaj meza niveloj.

Aliĝadreso: Diaz Colodrero 2546 P6 B, AR-1431 Buenos Aires, Argentino

Aŭstralio Cseh-kurso kaj seminario dum UK

La tradiciajn aranĝojn de IEI ankaŭ ĉi-foje partoprenis multaj kongresanoj. Dum la seminaria laboro 8 personoj (el 8 diversaj landoj kaj 4 kontinentoj) studis la faman metodon kaj observis la paralele okazigitan lingvokurson por komencantoj. Tiun lastan regule frekventis ĉ. 15 lernantoj, sed pliaj 25 venis por nur unu-du tagoj. La aranĝoj havis sukceson, la lernantoj lernis multe en amuza maniero kaj espereble ricevis grandan puŝon por la plua lernado de la lingvo. Okazis ankaŭ prov-instruadoj de la seminariaj kandidatoj, kiuj en S-minutaj prezentadoj pruvis al la gvidantino, Katalin Smideliusz, ke ili komprenis la esencon de la metodo, eĉ kapablas apliki kelkajn el inter ties bazaj teknikeroj. La organizantoj esperas, ke ĉiu kandidato daŭrigos sian studon kaj aliĝos al la sekva ŝtupo (grado B) de la formado de Cseh-metodaj instruistoj.

Laŭ La Lumilo (Kongresa Kuriero 5, dum UK ”97)

Finnlando

4-a Esperanto-semajno en Tampere (21-27.6.97)

E-kurso por daŭrigantoj, kun 7 finnaj lernantoj, studis entuziasme. Ilin instruis magistro Atilio Orellana Rojas.

Temo de diskutrondoestis E-kulturo. Ĝin partoprenis 12 e-istoj, krom finnoj ĉeestis

germanino kaj zairiano, loĝanta en Finnlando. Ĉiuj tagoj havis proprajn temon kaj gvidanton.

Lundo: Literaturo (kun gvido de Markku Saastamoinen). Oni konstatis, ke la fundamento de literaturo estas Bib/io. Ĝi influis kaj influas multe ankaŭ literaturon

IPR 97/3 e 28

jj j. Ali i i la popola vivo. ultaj jarcentoj. Alia efikilo por literaturo estas | do: Elekta medio kaj Gazetaro (Jukka Laaksonen kaj Markku Saastamoinen). Estas jam pluraj E-radioj kaj preskaŭ ĉiuj estas aŭdeblaj de tempo al tempo. La du, lej ofte aŭskultataj radioj estas Pola Radio kaj Radio Aŭstrio. Radion Pekino eblas E kura sed malbone, kaj la sendotempo estas tro malfrua por finnoj. Plej moderna ilo interreto donas nuntempe multe da informoj pri E-o kaj estonte eble eĉ pli multe | aliaj elektraj medioj. EONO ME zoj Finnaj E-aktivuloj abonas ĉ. 10 gazetojn, aliaj eble nur unu. Sperto estas, ke kelkfoje komencas aperi novaj gazetoj, kiuj kolektas abonojn, ricevas monon, sed aperas nur kelkaj aŭ nur unu numero. Oni diris, ke e-istoj prefere devus havi 20 bonajn gazetojn ol 200 malbonajn. Malgrandaj lokaj gazetoj estas bezonataj por ke ankaŭ novaj e-istoj, kun nesufiĉa lingvoscio, kuraĝu skribi al ili. Merkredo: Personaj kontaktoj (Sylvia Hamalŝinen). Korespondado estas komenco de multaj personaj kontaktoj. Korespond-aktiveco estis varia, kelkaj havis multajn amikojn, kelkaj nur unu aŭ neniun. La retpoŝto donas novajn eblecojn por la korespondado. Grava kontaktmaniero estas ankaŭ ĝemelurbaj kontaktoj. lampere havas 16 ĝemelurbojn kaj en preskaŭ ĉiuj troviĝas e-istoj, kun kiuj ni havas kontaktojn. Mankas nur unu ĝemelurbo, Syracuse en Usono. Ĵaŭdo: Internaciaj kongresoj (Pentti Jirvinen). Internacia kongreso estas la plej bona loko konatiĝi kun novaj homoj kaj komenci amikajn rilatojn, kiuj daŭras tra la xe . . . ku Vendredo: UEA (Jukka Laaksonen). S-ro Laaksonen rakontis pri la organizo de UEA kaj poste la grupo diskutis pri la Manifesto de Prago kaj Kampanjo 2000: Ĉu UEA devas doni ankaŭ detalajn instrukciojn pri ĝi aŭ ĉu sufiĉas nur la celo kaj ĉiuj i i igi kaj atingi la celon. «povas elpensi propran manieron realigi kaj atingi ; ; ; Mardo: Atilio Orellana Rojas rakontis pri Argentino kaj Sud-Ameriko. Merkrede li montris lumbildojn pri indiana karnavalo kaj rakontis pri ilia kulturo. Inter vesperaj programoj estis i.a. vizito al la internacia renkontejo de Tampereo “kaj la nova klubejo NESTO de E-societo Antaŭen. ; oLa loko de la aranĝo, lernejo de Ahlman, situas ĉ. 8 km-ojn de la urbocentro de T j ĝi estas ege bona por E-semajno. y Uj Bie Ĥĥ ; Sylvia Hŭmilŭinen, sekretariino de ELFI ua aventuro UK SALO ĝi Kunlabore kun la Somera Universitato de la urbo Jyvŝskylŝ kaj la E-klubo de la sama urbo estis aranĝita studsemajno B/ua aventuro 30.6 – 4.1.91. Partoprenis 18 Studantoj, el kiuj 2 eksterlandanoj. Ĉiuj temoj de la progresantoj kaj konversaciantoj rilatis akvon: akvomanko, dezertiĝo, akvopurigado, lagoj kiel ekz. Ba;kalo kaj

2 Patagonia lagaro, diluvo. Krome okazis ekskursetoj remante, krozadante, piedirante

ŭ rivervalo. Aldone ni povis konatiĝi kun akvorilataj proverboj, viziti muzeojn,

; kantadi kaj aktori. La progresantojn kaj la konversacio-rondon gvidis Atilio Orellana

IPR 97/3 9 29

— pàgina 17 del PDF —

Rojas, la komencantojn la landa sekciestrino, plejparte laŭ la rekta metodo. Ekzamenoj ne okazis, sed ĉiuj ricevis atestilon pri la partopreno.

Ni havis bonegajn modernajn klasejojn, bongustajn manĝojn kaj komfortajn unuaŭ plurlitajn ĉambrojn, komunan kuirejon kaj fridujon por vespera kaj nokta uzo, saŭnon kaj naĝbasenon. En 1996 la temo de la simila Verda aventuro estis “arbaro”. Ni vidu, kiu temo estos elektita por la jubilea, 30-a studsemajno en 1998!

Raita Pyhdlŭ, sekciestrino de ILEI en Finnlando Francio

Esperanto-Vaucluse okazigis Cseh-seminarion la 10-11-12-ajn de januaro 1997 sub gvidado de la argentina lingvisto Atilio Orellana-Rojas. La unua parto de la seminario okazis dum marto 1995. La tria okazos en 1998 dum la Universala Kongreso de Montpellier. El la Ekspresa Rubriko de Franca Esperantisto, 97 marto

En la Scienca Universitato de Marseille malfermiĝis nova kurso Znterlingvistiko kaj Esperanto. Temas pri trihora kurso, kiu daŭras 13 semajnojn. Ĝi estas unu el la 20 devigaj fakoj de la unua universitata ciklo. Ĝin gvidas Michel Challulau. Renee Triolle Irano Ekde la 6-a de januaro 1997 estas lanĉita Mazi-kurso en Go/ha kulturdomo kiun gvidas M. Reza Torabi. La kurso konsistas el Mazi kaj rekta metodo de Cseh. Post la akiro de la rezulto oni decidos pri la okazigo de similaj E-kursoj en aliaj kulturcentroj.

Reklamante en la nacia gazetaro, IREJO lanĉis korespondan E-kurson tra la lando. La instrua komisiono en IREJO respondecas pri la programo. En la komenco aron da leteroj ni ricevis, en kiuj oni, postulante detalajn informojn pri la kurso, entuziasmiĝis eklerni la lingvon kaj al ĉiuj estis sendita detalaj informoj pri la kurso. Jam estas ricevita el 70 urboj pli ol 200 leteroj.

En Teherano de antaŭ tri jaroj IREJO okazigas E-kursojn en kulturcentroj kaj tiel aperadas novuloj, plej ofte gejunuloj. La novaj membroj de IREJO dum la nova jaro konsiderinde kreskas pro la okazigo de tiuj kursoj kiuj sukcese estas aranĝitaj.

laŭ IREJO-Bulteno 17/18, februaro-marto ’97 kaj Interredaktore

Pentroinstruado pere de Esperanto

Pentra instruisto deziras instrui pentradon Esperante, en diversaj partoj de la mondo. Lia celo estas disvastigi E-on helpe de pentra arto. Evidente tiu ĉi afero bezonas helpon kaj kunlaboron de E-asocioj, institutoj, organizoj kaj kluboj.

Se oni deziras profiti tiun ĉi eblecon kaj ricevi pliajn informojn bonvolu kontakti kun: Prof. M. P. Habibpur, P. O. Kesto 14645-133, Tehrano, Irano. Telefono: 198 21 2067136 aŭ lia organiza adreso: Sabz Andishan Instituto, P.O. Kesto 17765-184 Tehrano, Irano, Tel.Fakso: 498 21 6626913, Retpoŝto: IREJO(Qneda.net

IPR 97/3 9 30

10 ~o Eu 1998 komenciĝos E-klaso en supera mezlernejo en Yakoberan sse Estos la unua fojo, ke oni instruas E-on kiel oficialan lerno-objekton en tia FEORINAN Japanio. Estas esperate, ke junaj esperantistoj sendos leterojn aŭ bildkartojn venontj al Nippa K6ko6, 1348 Nippa-ch6, Kĉhoku-ku, Yokohama, 223 Japanio.

Kroatio E ili i – Renkontiĝo de Esperantistaj FAMIHOJ OTA

ee tie, pud lazura is, kiel plora infana voĉo “Panjo” aŭ Ee : iaj sia la atenton de deko da gepatroj. Car … esperantistaj familioj estas ekstero! “o ) fenomenoj, kaj kutime izolitaj – se hejm-loke aŭdiĝas ĝemo ERAO tio Laozi nur onin, ĉiu alia E-paĉjo foras je multaj kilometroj. Sed tie en Sav udrija, juli i ŝvebanta ĉe la sojlo de Kroatio, trideko da Paĉjoj, Panjoj partoprenis, im EL = a pri plia trideko da junuloj, de beboj enbrakaj ĝis burĝonintaj adoleskoj. en e Ae REF, Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj. Tiuj unikaj aranĝoj restas eoj neko in ekster la tradicia rondo de la partoprenantaj E-familioj, nur tri el la fami ioj = a veteranoj de REF. Kiu spertis, revenas, kaj multaj el la infanoj reprenas Ciujare 90n j

i profundiĝantajn amikecojn. KA ŭi NS OO tio ne-densa kaj mem-krea programo moi Le = okazis. Ĉiutage komunis kantado, oon “ik seĝ aj por la infanoj,

~interŝanĝoj kaj terminologiaj diskutoj por la gep ada

E ito kela Fubilea 20-a REF URNOJ julie en okcidenta Hungario; roti «sek siatempe en IPR. Ĉiu familio kun infanoj kapablaj paroli Esperanton NO o. Ne timu, jam ene de tri/kvar tagoj, oni trejnas sin ignori la senfinan serion ; saba “Pan/ĉjo’-alvokoj kaj kompreni, ke tio estas Ja parto de la unike esperanta famili

smg etoso.

“Pollando

iellona“ Universitato Vua

loo el KING! hatlisvaj eŭropaj universitatoj, la Jagiellona e tap rta Krakovo, gestudentoj studas E-on, en I- kaj H-gradaj kursoj. Ciu grado kp ui ampleksas 6 studhorojn semajne. La I-grada kurso havas la titolon a MO Ki i e E kaj kulturo, la Il-gradan konsistigas jenaj studobjektoj: historio de la rij e = = an lingvo, elementoj de interlingvistiko, historio de E-o, esperantaj itera poj lingvistiko, praktika studado de literatura lingvo. Ĉiu grado cab sondas; ĉinia ekzameno, skriba kaj parola, kun oficiala takso, enskribata en la studlibreton

studento.

E-o povas esti elektata kiel unu el la devigaj studobjektoj ĝenerale, aĝ“ “devigaj lingvoj (ĝi povas anstataŭi kiun ajn lingvon, inkluzive la anglan, L tiu os L la elekto de la studento). En la fakoj kun poentsistemo studentoj ricevas pOr a studado

IPR 9773 9? 31

— pàgina 18 del PDF —

de E-o oficialajn poentojn.

La Universitato intencas enkonduki diplomon por instruado de E-o, analogan al tiuj de ĝi por aliaj lingvoj. Por prepari sin al diplomiĝo, gestudentoj regantaj la lingvon povos sekvi metodikan studadon, samnivelan kaj organizitan laŭ la sama programo, per kiu oni preparas en la universitato instruistojn de aliaj lingvoj. La instruprogramo komenciĝis en 1995. Jam en la unua jaro ekinteresiĝis pri ĝi pli ol 30 gestudentoj. La tutan programon aŭtoras kaj gvidas Maria Majerczak, specialistino pri trejnado de instruistoj de fremdaj lingvoj kaj lingvistiko en ĉi tiu universitato, gvidantino de la pola sekcio de ILEI.

Gestudentoj estas kuraĝigataj ankaŭ science esplori E-on kaj iuj aktive partoprenas 1.a. naciajn ILEI-Konferencojn aŭ prelegas pri esperantaj temoj dum aliaj, neesperantaj, universitataj kursoj. La kurso estas destinita por ĉiuj studentoj de la universitato, estas akceptata studentoj ankaŭ de aliaj krakovaj superaj lernejoj. Kompreneble, ili venas el diversaj urboj de la tuta lando.

Ekzistas ankaŭ, gvidata de Maria Majerczak, studenta esperanta teatro kaj kabareto, kiu donis jam sukcesajn prezentadojn. Por estontaj instruistoj tio estas maniero ekzerci ankaŭ belan, klaran elparolon — kiun oni tre insistas en la programo — kaj aktoradon en klaso. La lernado okazas en malnova universitata domego, najbara al la famega Collegium Matrus, la plej malnova domo de la universitato, kun unika muzeo pri ties historio, vizitata de multaj turistoj kaj ĉiuj oficialaj reprezentantoj de aliaj landoj. En la muzeo troviĝas i.a. memoraĵoj de Nikolao Kopernik, kiu studis en ĉi tiu universitato (simile, la nuna papo, Johano Paŭlo la II-a).

La gestudentoj volonte montros la urbon al eksterlandaj esperantistoj, kiuj antaŭanoncos sin (krom dum ekzamenperiodoj), korespondos (la aĝo ne gravas), iuj interŝanĝos vizitojn. Ili danke akceptos ankaŭ informojn pri internaciaj laborbrigadoj por esperantistoj, ktp. Bv skribi al: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7/122, PL- 30150 Krakow, Pollando. /Surla foto: fragmento de la ekspozicio en la Universitato]

“En la esperanta tradicio en Pollando estas longe uzata la vorto “Jagiellona anstataŭ la PIV-a “Jagelona”. Ĝi pli konformas al la originala “Uniwersytet Jagiellonski”. IPR 97/3 9 32

usio – La E-Klubo de Murmansk festis sian 9-jariĝon la 25-an de februaro 1997. Okaze

de tio oni aranĝis ekspozicion en la regiona scienca biblioteko kaj aperigis artikolon

ĵ anskij Vestnik. Krome kvar lokaj esperantistoj 20 minutojn paro cii tin lubo en la por-marista radioelsendo Atlantiko.

pri la internacia lingvo kaj pri la loka E-K’

Finante la programon oni anoncis senpagan E-kurson, al kiu komence aliĝis 50 KJ La kurson vere frekventas iom pli ol 30 personoj. La kursanoj uzas la lernolibron e M. Abolskaja. La kursanoj estas diversaĝaj, de 10,14, 15 ĝis 65-jaraj. ikan havi siajn unuajn E-amikojn. Gratulu ilin kaj skribu laŭ la adreso de ilia kursgvi anto: Aleksas Masiukas, prosp. Lenina 101-26, RU-l 83012 Murmansk, Rusio A

[Sur la foto: grupo de la lokaj aktivuloj. Maldekstre sidas la prezidanto de la

klubo, A. Liĉ, en la fono staras A. Masiukas]

Svislando : mONO diplon [NdIR — En nia antaŭa numero ni citis kelkajn notojn de nia svisa mpreno iu partoprenis la 45-an sesion de la Internacia Buroo pri Edukado organizitan en Gene i 30.9-4. 10. 1996. Pro manko de spaco ni ne povas apeTi£i ŝian kompletan raporton aj la dokumentojn de la konferenco, sed staru ĉi tie kelkaj ŝiaj konkludoj pri la evento:]

IPRO973 9 33

— pàgina 19 del PDF —

“Estas tre grave, ke homoj el E-medio partoprenu tiajn kunsidojn. Ili ne povas alparoli la kunsidantojn, tamen oni legas iliajn nomojn en la partoprenlisto. Ili ricevas enirpermeson, ili ricevas ĉiujn dokumentojn, ili povas ekrilati kun aliaj homoj dum la paŭzoj, ili povas disdoni varbilojn pri E-o. Do, la partoprenantoj ekscias pri E-o. UNESCO havas “kapon” (centran sidejon) en Parizo kaj tri “membrojn”, unu en Ĝenevo (BIE), unu en Parizo (Internacia Instituto por Pedagogia Planado), kaj unu en Hamburgo (UNESCO-Instituto por Edukado). ILEI devus tre regule informi tiujn centrojn per nacilingvaj varbiloj/informiloj (sendi IPR-on, “Service de Presse” de SAT por Ĝenevo kaj Parizo, Inform-servon de GEA por Hamburgo) kaj eĉ peti pri regula reprezentado. Mi petas la komitaton de ILEI esplori tiun aferon.

Adresoj: Bureau international de I’Education BIE, case postale 199, CH-1211 Geneve 20 Tel. 4] 22 798 14 55. Stratadr: 15, route des Morillons, CH-1218 Grand-Saconnex

UNESCO-Institut fiir Pdagogik, Feldbrunnenstr. 58, DE-20148 Hamburg, Tel. 4-49 404 48 0410

Institut international pour la Planification pedagogique (UPP) UNESCO, place Fontenoy, FR-75352 Paris 07 SP Mireille Grosjean, sekciestro de ILEI en Svislando

Ukrainio

En ĉi tiu lernojaro en Nikolaevo E-o estis instruata eksterprograme en tri mezlernejoj, kun partopreno de 52 gelernantoj kaj du geinstruistoj (s-ro Mark Naumoviĉ Heller kaj s-ino Olga Vdoviĉenko). Estis kursoj pri E-o ankaŭ en la Pedagogia Instituto (s-ro Vladimir Hordienko). Ne estas ankoraŭ klare — pro ekonomiaj kondiĉoj — kio okazos en la sekva lernojaro.

Grand-Hipanis, baza, neŝtata klerigejo en Nikolaevo serĉas kontaktojn. Ĝi edukas divers-naciajn infanojn. La lernejo celas atingi, ke la infanoj samtempe alkutimiĝu al ukraina etoso kaj konservu animon de sia nacieco (armena, bulgara, greka, hebrea, rusa ktp.). En la klerigejo lernas senpage 10 orfoj. Ili volas kontaktiĝi kun lernejoj edukantaj divers-naciajn infanojn, por kunlabori kaj interŝanĝi spertojn. Ili pretigas enprogramigon de Esperanto. Direktoro: Ludmila Matvienko, ul. Dekabristov 26, kv. 2; UA-327001 Nikolaev, Ukrainio, e-poŝto: formail(ĝcomcent.nikolaev.ua (por abon. 062)

Informis: O/ga Vdoviĉenko, formail2comcent.nikolaev.ua(por abon. 058)

Usono

Internacia agado en San Francisko

Esperantistoj el kvar kontinentoj kaj naŭ landoj kunvenis ĉi tiun printempon dum kvar apartaj tagoj por aktore provludi kaj poluri la unuajn kvar lecionojn de la farata videobenda kurso “Pasporto al la Tuta Mondo” celata al televida dissendado. Profesoro Paul Gubbins reverkis la manuskripton de ĉi tiu interesa rakonto pri la aventuroj de la Familio Bonvolo kaj ties gastoj. La video malsimilas al “Mazi” en tio, ke ĝi uzas

IPR 97/3 9 34

«vantajn aktorojn anstataŭ desegnaĵoj, kaj celas pli aĝajn lernantojn. Ĝi enkondukas

kaj antan kulturon kaj nian lingvon. sda, l : E open instru-vidbendo, kune kun akompanaj laborkajeroj kaj ekzercoj haveblos E lane post tri jaroj. Ankoraŭ estas bezonataj subvencioj kaj antaŭmendoj. : L laŭaj kvar lecionoj de la serio pretos antaŭ la fino de la jaro 1997. Antaŭmendoj A la unuaj 4 lecionoj kostas 85 USD, kaj antaŭmendoj de la tuta serio de 15 lecionoj koraŭ kostas nur 300 USD. sioj haveblas de Esperanto-Ligo por Norda Ameriko (ELNA), PO. Box 1129, El ito CA 94530 Usono, fakso 7510-531 -0152. ; E or plia informo: Lucille C. Harmon, ELNA Videobenda Projekto, 2389 Thackeray : LI . Drive, Oakland CA 94611 Usono, e-po$te LusiHarmon(2AOL.com.

urn kaj Ryan Lathrop malalfiksas desegnaĵojn por aranĝita de la Kroatia Esperanto Unuiĝo. Lernantoj linois (urbeto apud Sankta-Luiso) en Usono E-o. (Fotis: Steve Brown)

Sur la foto: lernantoj Katie Kohlb sendi ilin al Kroatio por ekspozicio de Kolombus-a Lernejo en Edwardsville, Il sci sendis 60 afiŝojn, kiuj portas nov-jarajn mesaĝojn en

Renĉe Triolle: Inventemaj investoj TA (fragmento de la Estrara Raporto de UEA: aperis en “Esperanto «Gi 1 Gm ) Por ankaŭ tiel pravigi konstantan kunlaboradon kun Unesko, UEA == pli inventeme investi en edukado ĝenerale. Temas ja pri kampo pli vasta ol nur = — ranto-instruado, pri kiu respondecas ĉefe ILEI. Bona ekzemplo ja estis Fi sesa venigo de juna zairia Unesko-stipendiulo, Nkunku Niansi, al stud- kaj prelegvojag

IPR 97/3 9 35

— pàgina 20 del PDF —

ando, reesukntaj la ponoj kaj Germano, Li prelegis i.a. pri proverboj de s; mdo, an saĝon. Ti i lieias aŭskultantojn ke ne sufiĉas kompreni la lingvon por o — e algan. 4 Generale 1996 estis bona jaro por instruado. Korespondaj kursoj e l proponataj en Kimrio; ili startis en Italio kaj esti j o. Suka, PORE mpo lio kaj estis preparataj en Islando. Sukcesaj 3; en Pa istano, kun 150 Jernantoj. Sur la bazo de 10-leciona kurso el U A e poacoj de Esperanto en la hispana lingvo. Aperis la linevo-ios MA – vel Talk, por parolantoj kaj lernantoj de la angla, nederlanda kaj 1 ranto. En oktobro la Pola Televido ekelsendis adaptaĵo d | o MI Gondolando. La universitato de Sieno (Italio) stari is kores erdan LA paci e —— Malfermiĝis kursoj ankaŭ en la universitatoj de I “o «e ( ispanio), Bariloĉo (Argentino), Namuro (Belgio) kaj Perto (Aŭstrato) prem tiu en Alx (Francio), gvidita de Michel Duc Goninaz. 7 lr — por LAS la lingvan aŭ instruan nivelon de E-instruistoj estis Silazhuang (Ĉinio) E-kursoj en Universiao deTiia Aĝo aŭ simila stucio funko ; ~inio). E-ka en Universitato de ria Aĝo aŭ simila institucio funkcii almenaŭ en Britio (8), Aŭstralio (6), Brazilo (1), Ĉinio (2), F l si Italio CII Ankaŭ en 1996 bone sukcesis la tradiciaj ku ‘ aj San-Fi id, er i ford, same kiel en la Popola Altlernejo de =. M€ Ias ka ~ la kruciĝo de edukado kaj instruado estis la interŝanĝo de infanoj inter Katalunio aj osnio, kaj Kievo (Ukrainio) kaj Tuluzo (Francio). Orfoj el Sankt-Peterbur (Rusio) feriis en Danio, kie Esperanto fariĝis ne nur la komuniklingvo sed ankaŭ portanto de solidareco. La Internaciaj Ekzamenoj de UEA/ILEI havis nombre mal si bonan sukceson ol kutime. Okazis 12 sesioj en 8 landoj, kun 30 sukcesintoj enl elementa kaj 15 en la meza niveloj. Por Koresponda Servo Mondskala la jaro i nifis grandan kreskon de la agado, dank” al efika diskonigo de tiu malnova semo de UEA en la E-gazetaro: 579 petleteroj kompare kun 362 en 1995. l —nFic pr e A al eŭropa kunlaboro ne ricevis reagon. Tio pruvas econ kunordigi Ĉ ] | TERUkaj IEA komNKAJ EI nmUmE o «” eĉ se la koncernaj respondeculoj en

Postparolo de la redaktoro — Laŭ la pariza decido de nia estraro, ni modifis la fermon de tiu ĉi numero de la 15-a al la 31-a de aŭgusto. Planata redaktofino por la sekva numero: la 31-a de oktobro 1997. Danke al Johano Pachter (Berlino), nia IPR-arkivo preskaŭ kompletiĝis. Mankas nur la ekzemplero 1/80. Se vi povas, bv. helpi. Titolpaĝe nia “nova ”ISSN-numero. Ni ricevis ĝin en la jaro 1988! JN. Ĉu vi kuraĝis reveni sen aboni EVENTOJ-n?

IPR 97/3 9 36

Ll.

M Vud

l. 50, ap. 3, Tirana l Hipolito Yrigoyen „1090 Capital Federal shop, 39 Hill Street,

Klag, ; 11, AT-1190 Wien

lleman.

BE-8400 Oostende Rua Machado de Assis 06-010 Sao Paulo (SP) Tree Cottage, Ivington erefordshire HR6 SQD

ec, CZ-625 00 Brno n, General Foreign 9-34 North Part, Huazhong CN-430070 Wuhan ita Pyhalĉ, 0 Lestijarvi -69320 Feyzin

Scherm, Von DE-89264 Weissenhorn

8500 Papa

117, IT-00155 Roma i, Inokashira 3-5-12,

10000 Zagreb partado 5120, CU-10500

ten Hagen, Middenweg 587, gowaard

O-3135 Torod

a Florica,

7. RO-1900 Timisoara a, Moloeznaja 38-10, obl. RU-143000

55, SE-24294 Horby e Grosjean, CH-2416 Les Brenets

Dr., Santa Barbara, „ Usono

TANTOJ de ILEK Erevan

Bharato: Abani Halter, Jamboni, P.O. Bolpur 73 1204, W. Bengal Bosnio kaj Hercegovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branilaca grada 17/V, BIH-71000 Sarajevo Bulgario: Kiril Velkov, D. Todorov 9, BG-3000 Vraca Ĉilio: Hĉctor Campos Grez, Casilla 231, Curico, Septima Region Danio: Wolfgang Kirschstein, Hvedebjergvej 30, DK-8220 Brabrand Estonio: Eve Otse, Liivalaia 30-12, EE-0001 Tallinn Hispanio: Pedro M. Martin Burutxaga, Ctra. Estacio 2 A-5-2, ES-17300 Blanes (Katalunio) Irano: Hamzeh Safii, P.O. kesto 13445-915, Teheran Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1, IS-220 Hafnarĥordur Israelo: Murĵan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv Jugoslavio: Radojica Petrovic, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak Kostariko: Jorge A. Leoni de Leon, Apartado 7603, CR- 1000 San Jose Koreio: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do 499-900. Litovio: Algimantas Piliponis,

Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, Wellington l.

Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7m. 122, PL-30150 Krakow Portugalio: Joĝo Santos, p-a Portugala Esperanto-Asocio. Rua Dr. Joŝo Couto 6T/C A, PT-1500 Lisboa Sanmarino: Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, SM-43031 San Marino. Slovakio: Anton Zacharias, Sobotskĉ namestie 6, SK-05801 Poprad. Slovenio: Marija Zlatnar-Mo€, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana Tanzanio: Mramba Simba, S. L. P. 1051, Bunda Mara Togolando:A fantchao-B.Yao, B.P. 20225 Lome Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88, UA-253222 Kiev Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ-700000 Taŝkent, CIS Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado 70782, Caracas 1071 A

jan, Moldovakan 26/2, kv. — Zairio: Ngangu Nduantoni-Bakidila,

B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire)

— pàgina 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, rue du Basson 79, BE-6001 Marcinelle, Belgio;

tel. (132 71) 43 6205 Eksteraj rilatoj: Raymond Wyllemann – Belgio (prezidanto), Marija Beloŝeviĉ –

Kroatio, Marcel Delforge – Belgio, Ronald Glossop – Usono, Mireille Grosjean –

Svislando, Francois Lo Jacomo – Francio, Bruno Masala – Francio Ekzamenoj: prez.: Mag. Atilio Orellana Rojas (adreso, kovrilo 2). Sekretario de

elementa kaj meza niveloj: Hans ten Hagen, (adreso, kovrilo 3)

Elekto komisiono: Agneta Emanuelsson – Svedio, Doroteo Holland – Usono, Gwenda

Suttun – NovZelando Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: Raymond Wylleman Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori:

Germain Pirlot, Steenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tel. (732 59) 70 87 00 kaj

Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (743 222) 36 86 29 Konkursoj lernejaj: Geza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemet, Hungario Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizore plenumata pere de Juna amiko Statuto: Rob Moerbeek kaj Hans ten Hagen Terminologio: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, IT-00155 Roma, Italio

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam UNESKO: (rilatoj de reciproka informado, kat. C): Place Fontenoy, FR-75007 Paris Reprezentanto de ILEI: Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ

La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto.

Kasisto de ILEI: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membrokotizoj: NLG 22 por landoj en A- kategorio, NLG 20 por landoj en B-kategorio (laŭ UEA-divido). Simpla abono sen membreco (por E-societoj, bibliotekoj k.s.) 30 NLG. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas.

Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64 UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: i/ek-a. aŭ por Juna amiko: juna-1. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Membreco: 20 NLG en landoj sen sekcioj, 25 NLG en landoj kun sekcioj. Gi

KONTRIBUAJOJ AL IPR

Kontribuaĵoj al IPR estu laŭeble nete tajpitaj per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, taŭga por aŭtomata komputila enlego, aŭ surpapere prespretaj. Livero sur IBM PC-kongruaj disketoj (5,25 aŭ 3,5 colaj) bonvenas. Retadreso de la redaktoro: nlalt(Qkonyvtar.c3.hu. Retadreso de la vicredaktoro: smidik(Qrik.bdtf.hu. Ili ambaŭ povas akcepti ankaŭ faksojn per komputilo, sed avertu ilin telefone antaŭ ol vi faksas. Telefon- kaj faksnumeroj: (436-89) 315-836 (red.) kaj (436-94) 320313 (vicred.). Fakaj artikoloj prefere ampleksu 3 ĝis 8 presitajn paĝojn. Pedagogiaj novaĵoj, informoj pri edukaj aranĝoj, interŝanĝaj gazetoj kaj leteroj al la redakcio bonvenas.

Ni recenzas nur ricevitajn eldonaĵojn iel rilatantaj al edukado aŭ utilaj en instruado.

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgifiekantoor: Antwerpen X 4 / 9 7 Jarkolekto 27 — trimonata — ISSN 1013-2031

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktoro: Jozefo NEMETH

Vicredaktoro: Katalin SMIDELIUSZ

Kunlaborantoj: Stefan MacGILL, Johano KIRSCH, Francoise NOIREAU, Atilio ORELLANA ROJAS kaj Franz-Georg ROSSLER

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Redaktejo: NEMETH Jozsef HU-8500 PAPA, Kilian ltp. 75/9

IPR m – 36-89-315-836, E nlalt(Qkonyvtar.c3.hu

Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, 48 –32-3-234 34 00

— pàgina 2 del PDF —

ENHAVO

Novaj honoraj membroj de HEI sm l

E- dum Ka OJ

El la landoj kaj sekcioj (AL, AU, BE, BR, FI, DE, ES, IR, IT, YU, HR, RO, RU, US, ZR)….8 YAMAGUTI SIN”ITI: Mia provo instrui E-on al mia filo eo

YAMASAKI SEIK0: Bri ekzamenoj de UVEAMILE i = Ea vd E e 23 I OA oo me e EN 25 Konkurso kiu invadas Esperantujon (GEZA KURUCZ).. E a og : Konkurso de infandesegnaĵoj (alvoko) „..LDDPIĴMIMRMM [MM TUO ;» Modela Esperanto-parolo, honore al Ivo Lapemma(alvoko)………. Ss SS i

Granda ŝanco por Esperanto dum prestiĝa lingvisti “e ĝa lingvistika konfe ; Aliĝilo de ILEI-Konferenco en Montpellier……………….. ORO vore KO ; ,

Financa raporto de ILEI por la jaro 1996, financa plano por 1998(B. A.)……… 3$ ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: d-ro Duncan Charters, 25 Elsah Hill i Ŝ s Drive, El – Usono; tel. 1-618-374-2453, fakso: 1-618-374-5465. a peeearso ia A pkUn sela Kunordigo, instruista trejnado.

Idanto: Brunetto Casini, Casella Postale 213. IT. 56100 Pi i «Pii e 213, IT-5611 ‘isa, Italio kaj 48 670, fakso 39 50/50 05 85. Rete: edistudio(Qsirius.pisa.it

peearo: Marija Beloŝeviĉ, Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio. el. (385 1) 37 45 052. Rete: marija.belosevic(Qpublic.srce.hr. Landaj sekje cioj, membro-varbado, rilatoj kun UEA kaj la movado, servoj al instruistoj asisto: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby | „i Tel. (46 41 5) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro. = Prof. Zhang Danchen, North Area 14-dong, 34-hao Huazhong ormal Univ., CN-430070 Wuhan, Ĉinio. Internet: dedheaQpublic wh.hb.cn 3 A ana ekzamenoj en Ĉinio kaj Azio. em embro: Mag. Atilio Orellana Rojas, Casilla de Correo 1428 o ( : „AR-50 e kamp Tel. kaj fakso –54-51-520065. Konferencoj, “zrenie vItES embro: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende Belgio ĝ io G- 59) 502708. Eksteraj rilatoj. Vli strara komisiito: Prof. Ronald J Glossop, 8894 Berk i ; ; ay Ave., Jen MO 63136, Usono. Tel. (314) 869-2303. Rete: ralostoGpsios 37 Flo : Instruado de infanoj. strara komisiito: Zsuzsa Barcsa ? y, Bem Rakpart 2 – EO, Tel. = 1) 201-2342. Gimnazio de ILEI p E Edacon, ra komisiito: Stefan MacGill, Facan ko J- i Tel. (36 23)363-280.EK4onado = To 2030 Erd, Hungario. Observanto (UEA) Thionville, Francio

: Renee Triolle, 4 impasse des Charpentiers, FR-57100

JH J J DE ILEI

Idyss Eimihoviel – naskita en Varsovio, februare, 1904 – ĉiam aktivis. Ŝajne ŝi eĉ forkuris plurfoje de la hejmo speciale kiam la patro deziris aranĝi-por ŝi edziniĝon! Si renkontis kaj edziniĝis kun sia edzo en Milano, Italio en julio 1934 post nur trisemajna interkonatiĝo. Si estis revenanta post ferio en Palestinio kaj vizitis sian fraton, je tiu tempo loĝantan en Milano. Li konis s-ron Einihovici kaj prezentis ilin unu al la alia. Ili venis Aŭstralion en 1939, ĵus antaŭ la deklaracio de la milito kaj ili loĝis en tre malgranda urbo en la tiel nomata “tritiko-zono”, Corregin, kie s-ro E., mirinda kaj afabla viro, laboris profesie kiel kuracisto, dentisto kaj veterinaro. Ili loĝis tie dum la milito kaj translokiĝis al Perto en 1945. Ambaŭ dediĉitaj e-istoj, s-ro E. instruis E-on ĉe kolegio por trejnado de instruistoj, Ledlands Teachers College kaj ambaŭ partoprenis ĉiun UK ĝis lia morto 1988. Idyss daŭre ĉeestis kongresojn ĝis 1997. Ŝi ne ĉeestis en Adelaide. Ŝi daŭre reklamas en ĵurnaloj, ricevas plurajn respondojn kaj ofte instruas dum horoj telefone. Ŝi daŭre skribas al la ŝtata registaro de Okcidenta Aŭstralio, klopodante konvinki ĝin enkonduki E-on en unuagradaj lernejoj. Ŝi iniciatis la postenon de Trevor Steele ĉe Montessori-lernejoj en Perto, provizante ankaŭ apartamenton kaj aŭton. Ŝi mem provizis financrimedojn por diversaj projektoj, ekz. sendante delegitojn al kongresoj, juna knabo akompanita de sia patrino ĉeestis la Infanan Kongreseton en Prago kaj ĉi-jare ŝi pagis vojaĝkostojn de instruistino kaj esplorstudentino de universitato por ke ili partoprenu UK en Adelaide. Ŝi estas tre forta individuo kun propraj ideoj, pro kio ŝi neniam konformas al iu ajn organizaĵo. Nome de sia edzo, Idyss fondis fonduson por junulvojaĝado kaj antaŭ nelonge sianome fonduson por infanoj.

Ŝi nun havas 93 jarojn kaj, kiel ĉiam, estas tre pozitiva kaj optimisma persono. Ŝi ne scias pri la signifo de malsukceso kaj la vortoj “ne povas” ne troviĝas en ŝia vortstoko. Ŝi vere estas inspira persono. Por fini, ŝi parolas naŭ diversajn lingvojn, pro kio E-o ne estas bezono sed filozofio. Laura Raiter

Charlotte Kohus. Ekde ŝia diplomiĝo ĉe Mills College en 1930, la vivo de Charlotte Kohrs centriĝis je infanoj. Ĝis sia emeritiĝo ŝi helpis al geknaboj en publikaj lernejoj plibonigi sian kapablon pri legado kaj parolado per metodo kiun ŝi nomis “desegnado kaj parolado”. Poste ŝi daŭrigis tiun laboron kiel volontulo. En 1983, ŝokita de la morto de sia edzo kaj vera amiko de 44 jaroj, s-ino Kohrs respondis al radio-programo pri E-o; kaj tiel komenciĝis ŝia esperantistiĝo. Instruante kaj reklamante la internacian lingvon, ŝi trovis multajn

IPR 97/49 Il

— pàgina 3 del PDF —

amikojn en pli ol 40 landoj. En 1987 ŝi kaj ok el tiuj amikoj starigis senprofitcelan organizaĵon Infanoj Ĉirkaŭ la Mondo (IĈLM), kiu celas uzi E-on kiel ponton inter infanoj vastmonde. Tiurilate ŝi skribis “Kune, ni kaj la infanoj, vekos la mondon!”

Inter 1987 kaj 1991 IĈLM publikigis kvin eldonojn de 8-paĝa Revuo, kaj de tiam ĝis oktobro 1993, s-ino Kohrs helpis al instruistoj de la 5-a kaj 6-a gradoj ĉe la elementa lernejo Freese en San Diego (suda Kalifornio) instrui E-on. Intertempe s-ino Kohrs verkis multajn libretojn por helpi la geknabojn lerni kaj

uzi la internacian lingvon. Kelkajn el ili infanoj mem ilustris, kaj multaj enhavas demandojn kaj respondojn. Du temas pri geografio. Ŝi verkis ankaŭ “konversaciajn” kantojn, kiuj estas haveblaj sur la kasedo Kantu Esperante kun Janico kaj Johano.

Krom kreado de libroj, s-ino Kohrs starigis tri mondvastajn projektojn: Mondo- Rondoekde 1991 (interŝanĝo de bildkartoj kun amuzaj demandoj); La Monda Stelaro (per plenumo de etaj taskoj, infano povas iĝi “steleto” kaj ricevi atestilon kaj libreton); kaj Ago-Tago por Infanoj (je la sama tago ĉiuj infanoj kantas Sur la Tero).

Per fonduso, IĈLM ebligas al infanoj en nepagipovaj landoj ricevi la materialojn kaj informojn kiujn kreis s-ino Kohrs, kaj kiuj disvastiĝis tra la tuta mondo. Kvankam pro gravaj malsanoj dum la pasintaj kelkaj jaroj ŝi ne plu povas instrui en klasĉambro, ŝi laboradas de sia lito, kaj jam entuziasmiĝas pri la estonteco de E-o per e-poŝto kaj la TTT, “aparte kiam infanoj uzas ilin.”

Doroteo Holland

[Sur la foto: Charlotte Kohrs kun gelernantoj, en la bazlernejo “Freese”] IPR 97/4 e 2

RENEE ==

Tiu lanĉosesio de pli grandskala dujara projekto venigis kvindekon da esperantistoj. El la kvindeko de invititaj fakuloj pri lingvoinstruado aŭ edukscienco, senkulpiĝis la Ministro pri edukado, s-ro Lucas, Profesoro Lo Bianco, estro de la lingvo-planado pri lingvoinstruado, Prof. Denise Bradley, vicdekano de la Universitato de Suda Aŭstralio, Prof. Dennis Binnion el Workers Education Association, Robert Knight, lernejestro de la Internacia Lernejo Glenunga. Ĉeestis tri: Peter Mŭhlhŝusler el la Centro por Eŭropaj lingvistikaj studoj de la universitato de Adelajdo, kiu intervenis en la diskuto; ĵurnalistino de presagentejo Reuters, kiu tre serioze sekvis la tutan debaton, kaj malfruintino, kiu ne prezentis sin!”

Nunaj kaj pasintaj eksperimentoj

1.1 en Litovio (raportas P. Jegorovas): E-o estis instruata fakultative « en mezlernejo en 1978, 21 studhorojr jare, 1 horon semajne en 27 lernejoj, sed mankis instruistoj. En 1993, post la enkonduko de nova eduksistemo, E-o fariĝis elektebla studobjekto (72 lecionoj jare). Preparata estas lernolibro, eldonota de la Ministerio pri Eduko.

1.2 en Italio (raportas Maŭro la Torre): kadre de interkultura edukado, malfermiĝis neĉeesta kurso por instruistoj. La celo estis unue trejni instruistojn pri lingvoj: aliĝis pli ol 1100. En lingvolernado influon havas kaj emociaj faktoroj kaj lingvokapablo. Planitaj estas interretaj aŭskultejo/ prononc-ekzemplejo/ laŭtlegejo/ priparolejo/ kvazaŭkonversaciejo.

1.3 en Koreio (raportas Lee Nakkee) pri la aplikebleco de la Padernborna sistemo en koreaj lernejoj. La unua fremda lingvo estas la angla (ekde mezlernejo ĝis 1996, nun ekde la elementa lernejo). Tamen malgraŭ multjara lernado de la angla, ne eblas interkomunikiĝi, ĉar la angla kiel aliaj eŭropaj lingvoj, estas tute malsama, kaj instrumetodo, kiu emfazas la gramatikon pli ol ekzercadon de aŭdado kaj parolado, ne taŭgas. La angla estas malfacila, ĉar la sintakso, precipe la vortordo, estas malsimilaj; la korea lingvo ne havas fonetikan signon; la verboj estas komplikaj, necesas transsaltigi la propran pensmanieron.

1.4 en Aŭstralio (raportas Jennifer Bishop) pri la projekto EKPAROLI (Esperanto Kiel Propedeŭtiko al Rapidigo de Orientlingva-lernado kaj Instruado), lanĉita en 94 en la ŝtato Viktorio, en 3 lernejoj, kie oni instruas nur la anglan. Tiu eksperimento uzis (post kreado) konformajn modelojn por la lingvoinstruado; implikis nespertajn instruistojn de LOTE (lingvo alia ol la angla), taksis inklinojn, opiniojn kaj atingojn de la instruistoj kaj lernantoj.

Kiel uzi tiujn eksperimentojn?

IPR 97/49 3

— pàgina 4 del PDF —

La lernebleco de lingvo fontas en ĝia reguleco. E-o estas pli lernebla pro simpleco kaj natureco. Tiam intervenis prof. Miihlhŝusler: interese estus kompari E-on kun piĝinaj lingvoj kaj studi la nivelon de la komunikado. Ofte en E-medio, instruado al infanoj tuj nomiĝas eksperimento. Tamen mankas sciencaj eksperimentoj, taŭgaj instruistoj kaj studoj pri lingvoinstruado.

Tiu tuta mozaiko estas interesa en si mem, ĉar ĝi implicas 4 tavolojn:

; ; Vardo Pzonferengp)

Centre

instruado de la lingvo

sciencaj eksperimentoj (faritaj de lingvoesploristoj)

studoj pri lingvoinstruado kaj teĥnologio (per eldonaĵoj, konferencoj, seminarioj)

kadraj formalaj projektoj por kunligi la 3 unuajn

x

Prilabori la kadran formalan projekton, forgesante la revon, sed restante en la realeco:

Komenci informkolektadon por scii, kio estas farenda, kun helpo de ILEI: jam en la lernojaro 97-98 instrui en klasoj, celante precipe la interkulturan edukadon. La konkreta rezulto povas esti ekspozicio surbaze de la korespondaj interŝanĝoj.

Starigi triopon por kunordigi la mezuradon. Proponitaj estas Alan Bishop, Duncan Charters kaj Maŭro la Torre, kiuj profesie jam havas tiun studkampon. Ili provos venigi aliajn profesiulojn, neesperantistojn.

Prepari en 1998 dutagan seminarion, kiu okazos dum la UK en Montpellier pri “Modelo de lingvopolitiko kaj interkultura edukado”, al kiu ni invitos eksterulojn (respondecas pri la organizado Renĉe Triolle, pri la programo Maŭro la IPR 97/4 9 4

Torre). Ni esperas tion fari sub la ŝildo de UNESKO, kadre de ties programo Linguapax. Havi dum la lernojaro 1998-1999 plurlandan eksperimenton kun apogo de oficialaj instancoj, kun fina kontrolo en Berlino dum la UK 1999. Renee Triolle, vicprezidanto de UEA pri Edukado

[“ NdIR – Laŭ la informoj de nia redakcio, temas pri s-ino Irene Janiszewska, West Lake Shore Schools, Suda Aŭstralio. Sur la foto: partoprenantoj de la ILEI-Konferenco en Avalon.]

RENATO GOZKOJ

Fantomo kuras tra Esperantujo. Temas pri la propedeŭtika valoro de E-o. Verdire temas ne nur pri fantomo, ĝi jam akiris la forton kaj solidecon de vera statuo. Pro la graveco de ĉi tiu temo por la legantoj de IPR, ni provu iom kritike trakti ĝin.

La ideo ke E-o helpas lerni aliajn lingvojn estas tre malnova. Jam en la komencaj jardekoj de ĉi tiu jarcento oni interesiĝis pri ĝi kaj ekfaris eksperimentojn. Ĝi akiris vastan eĥon en la lastaj jardekoj precipe danke al la agado de prof-ro Frank en Germanio. Prof-ro Frank havas multajn meritojn, sed inter la plej gravaj, laŭ mi, estas la fakto, ke li persone ne respondecas pri la — de la scienceca kaj pedagogieca termino “propedeŭtiko”. Li = : ĉiam parolas pri “lern-faciligo”. Pri tio fakte temas. Ĉu la kono de E-o faciligas la lernadon de aliaj lingvoj?

Ĉi-terene la sekvantoj de la ideoj de prof-ro Frank, kaj precipe la “normalaj” esperantistoj, kunmetas aferojn, kiujn oni prefere ne kunmetu. Pro tio ni eble devas distingi malsamajn specojn de “lern-faciligo”.

Ekzistas iu “ĝenerala lern-faciligo pro kono de lingvoj”.

Estas vero (kiel asertas la literaturo pri ĉi tiu fako, sed kiel ni mem proprasperte povas konfirmi) ke studado pri iu ajn lingvo altigas la kapablon plustudi aliajn lingvojn. Mi kredas, ke pri tio ni ĉiuj povas konsenti. Cetere la subtenantoj de la latina ripetadis tion dum jardekoj, aŭ eĉ jarcentoj. La (neesperantistaj) subtenantoj de dulingveco asertas ĝuste, ke dulingvaj infanoj estas meznombre mense pli malfermaj pri lingvoj kaj lingvaj fenomenoj, ktp.

Alivorte, ju pli oni okupiĝas pri lingvoj, des pli facile oni lernas aliajn lingvojn. Tio validas por ĉiuj lingvoj kaj prilingvaj studoj. Alivorte, hungaro lerninta la latinan

IPR 97/4 9 5

— pàgina 5 del PDF —

poste lernos la japanan pli facile ol unulingva hungaro, kiu neniam lernis fremdan lingvon. Same oni povas diri, ke dulingvulo en la mongola kaj la taĝika lernos la anglan pli facile ol unulingva mongolo.

Ĉar E-o estas lingvo inter la lingvoj, mi kredas, ke ni ĉiuj povas konsenti ke lernado de ĝi efikas facilige almenaŭ same kiel lernado de iu ajn alia lingvo.

Alia vero, pri kiu ĉiuj lernintoj de E-o informas nin, estas ke E-o estas relative facila. Je ĉi tiu punkto oni rajtas sin demandi: por kiu? Certe por italoj ĝi estas pli facila ol por japanoj. Ĉu ĝi estas por ĉiuj pli facila ol ĉiu ajn alia lingvo? Pri tio mi ne kapablas respondi kaj mi eĉ suspektas ke ne. Sed certe ĝi estas (relative) facila.

Do, se E-o estas lingvo kaj se la studado de iu ajn lingvo donas iun lernfaciligon por poste lerni pliajn lingvojn, oni povas argumenti, ke indas por studentoj lerni E-on prefere ol lerni aliajn pli komplikajn lingvojn.

Oni rajtas argumenti, ke studado de E-o estas unuflanke relative

“malmultekosta” el la tempa vidpunkto kaj aliflanke ĝi, almenaŭ kiel aliaj lingvoj, altigas prilingvajn kapablojn.

Ekzistas poste iu “lernfaciligo pro emocioj”.

La fenomeno de sukcesa lernado de fremda lingvo estas tre komplika fenomeno. Kelkaj studantoj de la fenomeno malkovris finfine, ke la sinteno de la lernantoj, ilia rilato al la instruistoj, iliaj emocioj pri la lingvo, kiun ili studas, respondecas pri la sukceso almenaŭ same kiom la instru-metodo.

Alivorte, oni povas provi instrui al vi la uzbekan aŭ la leceburgan per la plej modernaj metodoj kaj iloj, sed se vi malŝatas tiujn lingvojn, ties parolantojn kaj la instruiston, vi neniam lernos ilin. Tio estas ankaŭ parto de nia komuna esperantista scio. Multaj el la plej bonaj esperantistoj lernis E-on per aĉaj lernolibretoj, kiuj estus konsiderataj de pedagogiaj komisionoj netaŭgaj por instrui ion ajn. Tio klarigas, laŭ mi, ankaŭ la sukceson de la kursoj por lerni la hebrean en Israelo. Temas ne pri miraklo de la metodo (kiel la instruistoj mem en tiuj lernejo emas kredi), sed pri la granda deziro de la lernantoj lerni por integriĝi, por iĝi israelanoj.

En la nuna momento E-o kaj esperantistoj ja havas la entuziasmon por entuziasmigi lernantojn. Kie aliloke oni trovas instruiston, kiu proprakoste aĉetas la lastan eldonon de Asteriks kaj donacas ĝin al siaj lernantoj, kiu skribas al siaj eksterlandaj geamikoj por trovi korespondantojn por siaj lernantoj, kiu pretas akompani la lernantojn al aranĝoj en kiuj la lingvo estas parolata, ktp.?

Ĉiuj raportoj pri pasintaj eksperimentoj raportas pri la granda entuziasmo de la lernantoj post la kursoj.

IPR 97/4 9 6

ĉi ti i ili kto ke pro la facileco de la lingvo oni arto de ĉi tiu emocia lernfaciligo la fa ktive komuniki en relative malmulta tempo kun homoj el multaj kulturoj,

pova ktp. Ekzistas fine “lingva lern-faciligo” aŭ “lernfaciligo pro la lingvo ==“. Alivorte, se mi jam studis la polan, poste mi povas utiligi miajn di a studi la rusan pli facile ol mia amiko, kiu ne studis lingvon same parencan rusa, kiel estas la pola. | Ki | Multaj eksperimentoj, interalie tiuj de prof-ro Frank, re irano a] E-o. Bedaŭrinde en ĉi tiu lasta speco de “lern-faciligo E-o havas mi r sajo fikojn en malsamaj situacioj. Alivorte oni devas konsideri ne nur E-on se = la gepatran lingvon de la lernantoj kaj la trian lingvon, kiun ili lernos post E-o.

Ju pli la unua kaj la tria lingvoj estas samaj inter si kaj malsamaj rilate al rii des malpli E-o havas lernfaciligan valoron (en ĉi tiu mallarĝa lingva senco, kiun j pritraktas nun). = faro“ N E eivorte se iu pruvas, ke E-o estas propedeŭtika por hungaroj, kiuj volas lerni la italan oni ne rajtas el tio salti al la konkludo, ke ĝi estas propedeŭtika ankaŭ por italoj, kiuj volas lerni la anglan.

La sŭahila, el ĉi tiu lingva vidpunkto, estas multe pli propedeŭtika ol E-o, se la tria lingvo, kiun oni devas lerni, estas la runda.

Do, evitu, se vi same opinias, la disvastigon de la mito pri o ek propedeŭtikeco por ĉiuj lingvoj” surbaze de. “sciencaj pruvoj , Arniko i gI eksperimentoj”, ktp., ĉar simple tiuj eksperimentoj, se ko ME ; A ke proksime, montras, ke efektive ili ne estas tiel pruvokapab aj, ie Lu nia movada mitologio provas prezenti ilin (ĉu mi diru “sukcesis prezenti ilin ).

Ĉar multaj el la laŭtaj “propedeŭtikistoj” estas Komora ar komprenigi al la publiko ke E-o estas propedeŭtika por loro (ĉar Z = stu fremda lingvo, kiun oni nun volas studi), precipe al tiuj mi ro = Ke ia prudentaj. Ĝenerale, pro pure teoria lingva komparo de la mo aj. ke = sukcesas kompreni per kio E-o devus helpi italon aŭ germanon oj aŭ = Ri Ĉu ĝi havas fonologian sistemon, mezan inter okcidenteŭropaj .~ = angla? Ĉu ĝi havas fiksitan vortordon kiel la angla? Ĉu ĝia vorttrezoro…“ KIP.

Tio, tamen, neniel signifas, ke mi subtaksas la homojn, kiuj klopodas instrui E-on en la lernejo, aŭ ke mi pensas, ke oni ne devas provi Instrui E-on en ij Eĉ male. Mi pensas, ke oni rajtas paroli pri la du unuaj specoj de propedeŭtikeco,

oni i i la tria. sed, ke oni devas esti ege prudenta pri : | | vu Mi ankaŭ ne subtaksas la faritajn eksperimentojn. Mi nur moape ke POS = i iaj j imenton, kiu nur celas pruvi, aj movadanoj konfuzas eksperimenton, bonintece, niaj J) pacigo Ej

— pàgina 6 del PDF —

unujara lernado de E-o oni povas paroli ĝin, kun eksperimento pri ĉi tiu lingva lernfaciliga valoro, kio estas io tute alia ol la fakto, ke E-o estas facila. Krome oni emas tro multe ĝeneraligi. “E-o estas propedeŭtika” signifas ofte ke “E-o estas propedeŭtika por ĉiuj lingvoj en ĉiuj situacioj”. Tio ne povas esti vera. Oni ne promesu miraklojn, kiuj poste ne efektiviĝos.

Estu fine dirite, ke la kialo de ĉi tiu artikoleto estas la verko de Katalin Smideliusz, hungara instruistino kaj scienca esploranto pri lingvo-instruado, kiu inter la okupiĝantoj pri ĉi tiu temo estis inter la unuaj, kiuj komprenis, ke oni devas reformuli la tro ĝeneralajn asertojn pri propedeŭtikeco kaj ke oni devas analizi la konkretajn kazojn. Ŝia verko “Ana/isi Comparativa del Lessico Italiano Esperanto ed Ungherese a Fini Didattici” (Kompara Analizo de la Itala, Esperanta kaj Hungara Vorttrezoro por Instruaj Celoj) estas eldonita en 1997-a en Milano de la itala eldonkooperativo COEDES. Ĝi estas konstruita laŭ tre rigora metodo kaj ĝi provas antaŭdiri la lernfaciligan econ de E-o por hungaro lernonta la italan. La verko estas akirebla pere de la normalaj libroservoj, sed ĝi estas baze en la itala. Espereble Katalin eldonos en E-o la tutan disertacion: Parto de ĝi estas la verko ĉi tie menciita.

Renato Corsetti, Colle Rasto IT-00036 Palestrina, Italio, corsetti(Qitelcad.it

Albanio

El la jarraporto de la albana ILEI-Sekcio Kursoj. Okazis lernokursoj nur en Tirana kaj Duress, en ties gimnazioj, teknologia mezlernejo kaj bazlernejo en Tirana. Oni aranĝis ankaŭ kursetojn, duonmemstarajn en grupoj po du-tri personoj en Tirana, Lezhe, Kukes, Peshkopi, Elbasan. Ekzamenoj. Krom ordinaraj naciaj ekzamenoj, en la elementa nivelo sukcesis ĉ. 45 personoj. Unuafoje ĉi-marte oni aranĝis IE de UEA/ILEI gvidata de s-ino Marija Beloŝeviĉ, sekretario de ILEI. Ĉe la elementa kaj meza niveloj sukcesis 9 personoj. Instruiloj: Agim Peraj (Shengjin) anoncis sian lernolibron: 10-lecionan, akompanatan de vortareto. Gjegji Gusho daŭrigas sian laboron pri alia lernolibro. Propagando: Aperis nova, 7-a numero de la albanlingva bulteno Esperanto Sot (Esperanto hodiaŭ). Dufoje oni aranĝis intervjuadon en la ŝtataj radio kaj televido, aperis ankaŭ pluraj artikoloj en enlanda gazetaro. Bardhyl Mezini, sekciestro

IPR 974 9 8

Aŭstralio El la jarraporto de la aŭstralia sekcio de ILEk

1. Membraro — Queensland (2), NSW (1), Victoria (4), Sud-Aŭstralio (1), Okcident-Aŭstralio (1)

2. Lernokursoj — Somerlernejo de Esperanto en Aŭstralio, januaro 13-25-an 1997, okazis en Adelaide, Sud-Aŭstralio, proponante kursojn je 4 niveloj. La instruistoj estis s-ro Stefan MacGill (2,4), s-ro Nikola Rasic (3,4), s-ino Jennifer Bishop (2,3) kaj s-ino Vera Pajne (1).

“ Somerlernejo de Esperanto inter la 11-24-a de januaro 1998, okazos en Ipswich, Queensland. La programo inkluzivos matenajn kursojn je 5 niveloj kaj kvar ekskursojn. La nova 5-a nivelo provizos al kompetentaj esperantistoj tempon por kunlaborado iliacele kaj por la antaŭenigo de E-o en Aŭstralio

X La perkorespondan kurson estras s-ino Hazel Green, Queensland. La nombro da novaj aliĝintoj al 5 diversaj kursoj por 96/97 estas 37, inkluzive de 1 el Afriko. Ili estas prizorgataj de 11 kursgvidantoj.

“ Instruado en elementaj lernejoj okazas en kvar ŝtatoj:

— Queensland – The Adventist School, Ipswich – Karakan Kochardy

— New South Wales , Nymboida PS (elementa)- Vamiita Laidlaw

— Victoria , Carrum PS – Jennifer Bishop, VOS gelernantoj en 4 klasoj

— Okcident-Aŭstralio, Perth – Montessori PS – s-ino Cheryl Ridout

“ Universitato de la Tria Aĝo – en Queensland 3 grupoj, en Viktorio 1 grupo.

IPR 9749 9

— pàgina 7 del PDF —

“ Instruado okazas en ĉirkaŭ 16 kluboj tra la tuta lando.

3. Ekzamenoj — S-ro Marcel Leereveld, komisiito pri ekzamenoj de Aŭstralia

kreis tri novajn 3-4 horajn ekzamenojn: bazan, mezan kaj altan, kiel instipojo li ; lernantoj fari la jam ekzistantajn hejme skribatajn ekzamenojn: elementa ĝi k. kaj klereca. Dum 1997 sukcesis entute 32 personoj en diversaj niveloj. ego =

4. Propagando — La sekcio kontribuos ILEI-rubrikon kadre de la gazeto Espe. ranto Sub la Suda Kruco, organo de Aŭstralia EA. Jam aperis raporto de Jennifer Bishop pri la 31-a ILEI Konferenco. Per ESSK espereble estos varbataj pli da ILEI-anoj. [Sur la foto: E-lernantoj de elementa lernejo “Carrum”, Melbourne. Dum la Tago de Lernejo dum UK ili prezentis skeĉon laŭ Mazi en Gondolando.]

Laŭ Jennifer Bishop, Estrino de Aŭstralia ILEI-Sekcio

Belgio

Georges Sossois (Belgio) sukcesis instrui E-on al kelkdeko da belgaj (franclingvaj) sindikatanoj. Por pruvi la utilon de la lingvo kaj por spertiĝi ili nun bezonas kontaktojn kun alilandaj sindikatanoj.

Interesitaj esperantistoj-sindikatanoj bonvolu anonci sin ĉe unu el la subaj adresoj. Utilas mencii specialiaĵon, funkcion, ktp. Ankaŭ personoj el landoj kie sindikatoj nur en embria formo ekzistas, estas bonvenaj. Belgaj sindikatoj havas tradicion de asisto en formo de trejnado kaj praktika helpo.

Provizoraj kontaktadresoj: Poŝte: s-ro Germain PIRLOT, Steenbakkersstraat 21, BE-8400 Oostende Fakse: s-ino Flory WITDOECKT, 432-59-802342 Rete: s-ro Roland ROTSAERT «rotsaert(Qknooppunt.be» Roland Rotsaert, Visspaanstraat 97, BE-8000 Brugge, Belgio

Brazilo

En la urbo Jundiaf (Brazilo) funkcias dujara E-kurso kun la gvido de Lucas Yassumura. S-ro Yassumura por la unua jaro uzas la metodon de la libro Teach Yourself Esperanto, kiun li tradukis al la portugala lingvo kaj adaptis al la loka situacio. Ĝi enhavas bazan kaj meznivelan gradojn, do, post la unua jaro, oni estos preparata lerni E-on ne uzante la nacian lingvon. La duan jaron li dividas en du semestrojn. Dum la unua semestro li instruos per Cseh-metodo, tiel preparante la gelernantojn al la E-mondo. La dua semestro de la dua jaro estas tre specifa por la Spirita Centro kie li instruas E-on. Li formos rondojn por diskuti la moralaĵojn de la doktrino spirita, kaj la uzota libro estas La Evangelio laŭ Spiritismo de la franco Allan Kardec.

La ĉiusabatan kurson partoprenas 21 gelernantoj el diversaj soci- kaj kulturtavoloj. La kurso estas senpaga por ili.

IPR 97/4 9 10

TL ŭ Araraquara, kun partopreno de

o de Spirita Centro ankaŭ en la urbo araquara, A Okazas loriso kurso celas nur la ekkonigon de la lingvo kaj eble daŭros 3 aŭ 4 y te kota instruistino estas s-ino Aparecida Ruiz Tagliari, vicdelegitino de UEA. ELON. Informis: Lucas Yassumura «lukasys(Jibm.ne5

“Leĝo malfermas pordojn a . |

; ci “Proponi la enkondukon de E-o en publikajn lernejojn pere de leĝoj estas strategio

A povas doni bonajn rezultojn, depende de kelkaj cirkonstancoj. Nu

= La e-istoj el la brazila urbo Gorania, en la provinco Goiŝs, organizitaj ĉe

Kultura Esperanta Centro, elektis tiun vojon por antaŭenigi E-on en la regiono.

ke. i frue, en 1993, iniciate de la prezidanto de KEC, S-ro Dilmd4 Cavalcante

kato, kaj kun la apogo de la tiama urba konsilanto E/ias Rassi Neto, estis

| “aprobita la leĝo kiu “pritraktas la instruadon de la internacia lingvo E-o en la municipa publika reto de edukado”. Interese estas, ke la leĝo garantias la devigan

prenon de KEC en la elekto de la instruistoj kaj en la ellaborado de la

mo de la kursoj.

is nun la konkretigon de la leĝo malhelpis la manko de instruistoj «profesinivelaj, tamen, plej laste KEC ekentreprenis programon por solvi tiun blemon. Jam estas unu instruisto, kiu apartenas al la publika reto kaj bone

Ŝ Surbaze de tiu konkreta situacio, oni ellaboris la projekton “ESPERANTO EN LA LERNEJOJ”, por la enkonduko de E-o ĝis marto 1998. La projekto rezentas la jenajn celojn:

Instrui la lernantaron de la dua fazo de la urbaj lernejoj de Gorna paroli, legi kaj skribi en E-o.

| Instigi la interŝanĝon inter tiuj lernantoj en Gozinia kaj alilandaj lernejanoj pere de leteroj kaj interreto.

| Kunlabori por la faligo de la lingvaj baroj ekzistantaj inter la popoloj.

La projekto proponas, kiel unuan paŝon, la enkondukon de E-o en unusolan lernejon, kiu fariĝos modelo por la pliampleksigo de la agado. La dua paŝo estos ĉigo de rilatoj kun internaciaj E-organizaĵoj, kiel Kastora Klubo, Koresponda Ŝ Mondskala kaj Fondaĵo Talento. Sekvos la organizado de renkontiĝoj, kaj jj aranĝoj, cele al aplikado de E-o. Pri la formado de novaj instruistoj de x= » oni konvinkos instruistojn de la reto mem lerni la internacian lingvon, por ĝin instrui flanke de geografio, matematiko kaj aliaj lernobjektoj. Paŝo post paŝo, ŭ “la esperantistoj el Goi4nia klopodos senpravigi brazilan popolan konvinkon, XM asertas, ke en Brazilo ekzistas leĝoj kiuj vivas, kaj leĝoj kiuj mortas. Fabricio Rodrigues Valle, Brazilo

IPR 97/4 9 Il

— pàgina 8 del PDF —

Finnlando

Kunlaborantoj serĉataj

Mi volas fari unuavice por finnlingvanoj multmedian E-kurson (t.e. kun pli da interaktiveco ol ĉe la nuna TTT) kadre de prezento de E-o per multmediaj rimedoj. La rezulto aperos en laserdisko (KD). Mi atentos fari la verkon tia, ke eblos facile ŝanĝi la finnlingvaĵojn je alilingvaĵoj – kiom eble plej ‘multe estos havebla ankaŭ en E-o (sur la ekrano preskaŭ ĉiam videblas la butono per kiu oni povas ŝanĝi la lingvon).

Mi tre bezonas kunlaborantojn. Por la kurso mi serĉas taŭgan lernolibron (ekz. min interesas programitaj E-kursoj) el kiu mi povus konstrui la materialon. La kurso estas la plej laboriga parto de la tuto. De la cetero ekzistas jam io montrebla kaj mi esperas, ke ĝi, kiel tia, jam povas utili al io (ekz. montri E-on en foiroj surekrane).

Jen estas ĉio, kion mi nun povas sciigi pri la afero. Mi petas monan helpon de EAF, kiam mi havos eblecon montri la verkon kaj estos farinta precizajn kalkulojn pri la kostoj kaj povos bone demonstri la utilecon. La ĉefa problemo estas tamen manko de kunlaborantoj, ĉu finnaj ĉu alilandaj. Matti Lahtinen,

Jyvaeskylae, Finnlando, matlah(2sci.fi

Germanio

4-a Printempa Lernejo Internacia (PLI), en la kadro de la 14-a Printempa Semajno Internacia (PSI) – Bonn, 6-13 aprilo 1998

PLI estas speciala aranĝo por gejunuloj inter 10 kaj 16 jaroj, kiuj almenaŭ iomete parolas la internacian lingvon. Dum PLI okazas kursoj pri kaj en E-o. La gelernantoj loĝos en komunaj ĉambroj kaj lernas, ludas kaj festas kune.

Oni aranĝos kursojn ankaŭ por plenkreskaj komencantoj kaj progresintoj. Krome, okazos ĉiutagaj Mazi-kursoj por infanoj. Aliĝoj kaj informoj: Wolfgang Bohr, Johannes-Kirschweng-Str. 11, DE-53474

Bad Neuenahr – Ahrweller. Tel. 749-(0)2641-4885. Rete: psi(2esperanto.de

Hispanio Informoj de Mispana Esperanto-Federacio

Nia asocio funkciigis antaŭ monatoj perkorespondan kurson kiun eblas partopreni ankaŭ rete. La respondo ĝis nun ne estas granda (ĉ. 20 lernantoj) sed ni estas tre optimismaj, pro la bona kvalito de la materialo kaj la ĝenerala funkciado de la afero. Ni sendas la tutan materialon unufoje, kaj poste la lernanto rajtas sendi kiam ajn kaj sen tempolimo la ekzercojn por korekto.

La materialo konsistas el:

— lernolibro de Miguel G. Aduriz

IPR 97/44 9 12

— memproduktita kasedo kun la legaĵoj de la libro — 200-paĝa ekzercaro bazita sur tiu de la libro — informlibro (la hispana traduko de “La Fenomeno Esperanto” de Auld) — fina ekzameno kaj atestilo Krome, ĝi inkludas plenrajtan aniĝon en la asocio dum unu jaro. La nuna prezo de la kurso (poŝta aŭ reta) en Hispanio estas 14.900 ESP (minus 1090 por junuloj kun ia junulkarto). Marcos Cruz, vicsekretario Federacion Espaŭola de Esperanto / Hispana Esperanto-Federacio Rodriguez San Pedro 13-3-7, ES-28015 Madrid – Tel./Fax: H34-(9)1-4468079 http.//home.adv.es/esperanto – esperanto(Jadv.es

Irano

E-instruado em irana universitato

En Irano E-o enviciĝos ĉe specialaj fakoj, kiel aliaj fremdaj lingvoj studataj, kiujn studentoj en universitatoj rajtas elekti por siaj studoj.

Pri tio parolis Prof M.H. Saheb-Zamani (honora membro de UEA kaj ILEI) la 18-an de junio 1997 en Tehrano, ĉe irana universitato nomata “Shahid Beheshtr” (plej granda kaj grava enlande), kiam li malfermis la 142-an E-kurson dum sia ĉ. 25-jara E-instruista vivo.

Prof. M.H.S ekinstruis en tiu ĉi universitato antaŭ 6 jaroj, kaj nun li gvidas sian 29-an kurson ĉi tie. Kelkajn kursojn li gvidis private, por la profesoroj kaj estraranoj de la universitato. Oni plene fidas lin, ja li havas multe da spertoj ankaŭ pri

aliaj sciencaj kampoj, kiel psikologio, lingvistiko kaj literaturo. Li estas fama verkisto pri homaj, psikologiaj malfacilaĵoj, krome li esploras teozofion. Krom ĉio ĉi li estas unu el la plej grandaj propagandantoj de E-o, kiu persiste celas oficialigi E-on en sciencaj centroj, kiel universitatoj, lingvaj institutoj kaj akademioj.

Ankaŭ la edzino, s-ino Sedigi Saheb-Zamani helpas lin aranĝante perfektigajn

IPR 92/4 9 13

— pàgina 9 del PDF —

E-kursojn, tradukante el E-o en persan lingvon kaj inverse, partoprenante E-kongresojn eksterlande kiel la irana ĉefdelegito. (Ŝi estas la unua virino, kiu gajnis ĉefdelegitecon en AZio.)

Laŭ M.H.S. estas tre grave por la disvastiĝo kaj oficialiĝo de E-o, ke la instruejoj kaj sciencejoj rekonu kaj apliku ĝin.

Menciindas, ke la 65-jara profesoro eĉ nun, kiel emerito, gvidas 6 kursojn semajne en la universitato kaj en la Irana E-Centro. Estas interese, ke li instruas samtempe lernantojn, kiuj kelkfoje eĉ gimnazian diplomon ne havas, kaj aliflanke, en la universitato altgradajn profesorojn. Sed ili ĉiuj – helpe de la toleremo de la profesoro – trankvile daŭrigas E-kursojn.

[Sur la foto: profesoro M.H. Saheb-Zamani instruas E-on en la Universitato “Shahid Beheshti”. La foton faris Naser Asgar-Zadegan]

Laŭ la informoj de Mojtaba Kheir-Khah 37, K. 135, 10 Metry Dowom, Javadieh, IRI3657 Tehrano, Irano

Italio

Freneza galopado sur gramatika tereno (raporto de Fedora Redell pri la aprila Triesta Seminario)

Kiu sin taksas sperta instruisto kaj bona Esperanto-parolanto, devus iam ĉeesti Seminarion sub gvidado de Katalin Smideliusz. Celo ja ne estas malkovri, kian sci-nivelon pri gramatikaĵoj oni atingis, sed ĝuste testi siajn konojn, por ke eliĝu el tiu testado la instigo daŭre kaj konstante streĉi al pliperfektiĝo. Estas fakte bedaŭrinda realo en Esperantujo,ke tiu, kiu finas duagradan kurson, jam opinias esti atinginta sufiĉan kapablon por transdoni al aliaj la lernitaĵojn. Pri tio mi certas, ĉar ankaŭ mi faris – tiutempe – similan mispaŝon: post sukcesa triagrada ekzameno, tuja atako de la instrukampaj viktimoj – kompatindaj novlernantoj. Ja ne sufiĉas entuziasmo, ne sufiĉas memfido, ne sufiĉas teoriaj konoj: instruisto devas posedi multe pli.

Tritaga bombado intensa, preskaŭ senhalta, ĉar eĉ la tiel diritaj teo/kafopaŭzoj estis motivo kaj momento por lerni, por kompari, por kompreni kiaj kaj kiomaj mankoj estas en la propra Esperanto-provizejo. Ĉiuj seminarianoj estis bone konataj esperantistoj, kompetentaj, aktivaj en la poresperanta agado, oftaj partoprenantoj de kongresoj, renkontiĝoj, konferencoj ktp. do, homoj bone regantaj la lingvon, plejparte spertaj instruist/ant/oj: sed kiom da duboj vekis en ĉiuj Katalin, kiom da gramatikaj eraroj aperis en la diversaj testoj, kiom da malperfektaĵoj eĉ en banalaj situacioj!

Kompreneble ĉio ĉi estas opinio de la subskribinto, eble la impresoj de la aliaj estas tute malaj kaj malkonsentaj. Estus interese koni ankaŭ aliajn komentojn. Pri la Seminario restis en mi nuraj pozitivaĵoj, ĉar kun granda ĝojo mi bonvenigis la kompareblecon, la juĝon kaj kritikon pri miaj malkorektaĵoj, la

IPR 97/4 9 14

senkompatajn batojn (diable! kiom da!) kiuj preskaŭ detruis tiun memfidon pri mia sufiĉa kompetenteco rilate Esperantan gramatikon. Sed – kiel jam dirite – la tuto bone efikis, ĉar pli granda fariĝis la deziro serioze progresi ĝis – se ebla – tutperfektiĝo.

Do, dankon al eksterordinara instruistino, plene meritanta tiun “ist”, dankon al komencantoj, niaj kobajoj, dankon al seminarianoj: ĉiuj kontribuis al sukceso de neforgesebla tritaga galopado sur senfina Esperanto-prerio!

Piednoto: Ĉu la Itala Instituto de Esperanto, kies prioritata tasko estas ĝuste zorgi pri la plibonigo de la instrumetodoj de italaj instruistoj, ne opinias taŭga la organizadon de similaj seminarioj, regule ĉiujare, por ankaŭ povi kalkuli pri iu bone difinita kvanto de vere profesiaj kurso-gvidantoj? Se tion ĝi iniciatos, tutcerte la partoprenontoj estos multe pli nombraj ol en Triesto.

laŭ La Eta Gazeto 5/97

Jugoslavio

[Jen freŝaj informoj el la septembra numero de InfoSEL – Informilo de Serbia Esperanto-Ligo. La informojn elektronike sendis Renato Petrovic]

E-lernejo en Tesliĉ

La Unua E-Lernejo en Respubliko Serba okazis de la 12-a ĝis la 20-a de julio 1997, en la banloko Banja Vrucica ĉe Tesliĉ, organizite de la Esperanto-Ligo de Respubliko Serba. En la programo de la lernejo estis daŭriga kurso, fakte preparkurso por la ekzameno B. La kurson partoprenis 12 membroj de la societoj el Banja Luka kaj Tesliĉ, kiuj antaŭe finis A-kurson. La kurson gvidis Boriŝa Milicevic kaj Radojica Petrovic laŭ la plano kaj programo de Esperanto-Instituto Beograd. Ses instruhoroj tage estis plejparte plenigataj per intensa lingvotrejnado kun la celo kapabligi la kursanojn por korekta parola kaj skriba lingvouzo. Post la gramatik-traduka metodo, laŭ kiu ili estis instruataj en la A-kursoj, ili konis elementojn de la lingvo, sen aktiva scipovo. En ĉi tiu kurso ili kapabliĝis legi Esperantajn gazetojn kaj librojn, verki mallongajn eseojn kaj interparoli Esperante, al kio aparte kontribuis la partopreno de esperantistino el Japanio – Kikuŝima Kazuko (Krizantemo) en la lastaj tri tagoj. Grava parto de la instruhoroj estis dediĉita al historio kaj kulturo de la Internacia Lingvo, kaj iomete al metodiko de E-instruado. Tamen, fine de la lernado estis organizita nur A- ekzameno por tri gejunuloj el Tesliĉ, kiuj antaŭe ne havis A-diplomon, kaj ĉiuj 12 gekursanoj daŭrigos la preparojn por la ekzameno B, kiu estos aranĝita okaze de La Dua Renkontiĝo de Esperantistoj en Respubliko Serba en la dua duono de septembro en Banja Luka.

Kvankam la lernejo en Tesliĉ ne plenumis la planon de la organizantoj laŭamplekse kaj laŭ nombro de partoprenantoj, konsiderante la socian kaj ekonomian staton en Respubliko Serba kaj la malfacilaĵojn kiujn havis la organizantoj, ĝia plej

IPR 97/4 9 15

— pàgina 10 del PDF —

grava sukceso estas, ke ĝi okazis. Laŭ la efiko ĉe la partoprenantoj, laŭ la reeĥo kiun ĝi havis en gazetaro kaj televido kaj laŭ la atento, kiun ĝi vekis ĉe aŭtoritatuloj, ĝi signifas gravan eventon en la evoluo de la movado en tiu nova ŝtato post kelkjara sukcesa organizado de A-kursoj en Banja Luka, Teslic, Prijedor kaj Kozarska Dubica, renkontiĝoj, eldona, propa-ganda kaj aliaj aktivecoj. Kun la organizaj spertoj akiritaj ĉe la unua sesio kaj vekita interesiĝo de la estraroj de la banloko kaj de la komunumo kie ĝi okazis, la lernejo havas ŝancon fariĝi tradicia aranĝo kun pli nombraj partoprenantoj kaj pli ampleksa programo (la ĉefa: A, B kaj C kursoj, kaj akcesoraj: E-biblioteko, lingvaj konsultejo kaj kvizoj, tradukista laborejo, metodika kaj organiza konsilejoj).

La lernejo en Tesliĉ altiris du eksterlandajn vizitojn: de trimembra delegitaro de la Junulara Konsilio de Svedio, kaj de la japana esperantistino ĵurnalistino Kikuŝima Kazuko. Ambaŭ vizitoj vekis konsiderindan atenton de aŭtoritatuloj kaj amaskomunikiloj en Banja Luka kaj Tesliĉ montrante praktike, kiom grava povas esti E-o en solvado de la plurjara izoliteco, kiun la nova ŝtato travivas en la internacia komunumo. La delegitaro el Svedio, kiu vizitis Respublikon Serban kaj Muzulman-Kroatan Federacien por esplori eblecojn de kunlaboro de junularaj organizoj de Svedio kaj Bosnio, eĉ ne estis esperantista, sed ilia gastiganto en Respubliko Serba estis la organizaĵo de esperantistoj kiel unu el la plej aktivaj organizaĵoj okupiĝantaj pri junularo. En oficialaj akceptoj ĉe aŭtoritatuloj kaj en intervjuoj por gazetoj kaj televido, kaj dum senperaj viglaj interparoloj kun neevitebla kunkantado, (kompreneble anglalingvaj, kun junaj esperantistoj), ili klare esprimis sian konvinkon ke esperantistoj povas kaj devas doni ekzemplon kaj helpi al internacia kunlaboro ankaŭ de neesperantistaj junularaj organizaĵoj.

Radojica Petrovic

Kroatio

Someraj Esperanto-Kursoj en Kroatio

Istrio estas la ĉemara regiono en Kroatio, kie dum kvar kontinuaj someroj okazas E-kursoj organizitaj de Viŝnja Brankoviĉ el Trieste, kunlabore kun Kroatia Esperanto-Ligo. Dum la antaŭaj jaroj la kursoj okazis en la urbeto GroZnjan, fama pro siaj multaj muzikaj aranĝoj, ĉi-jare la kurso gastis en la urbo Motovun. La kursanoj venis el Argentino, Italio, Britio, Kroatio kaj Hungario, instruis Spomenka Ŝtimec. La kursanoj en progresiga E-kurso havis unikan okazon sperti la plej apartan E-komunumon, tiun de E-on parolantaj familioj: en la samregiona urbo Savudrija paralele kun la internacia E-kurso feriis dudeko da E-gepatroj kun siaj infanoj. La partoprenantoj de la du aranĝoj reciproke vizitis unu la aliajn kaj interŝanĝis prelegantojn. Estis unika okazo, ke la lernantoj tuj vidu kiel funkcias E-o kiel la hejma lingvo. Multaj ekskursoj en la regiono al la marbordo kaj la landinterno helpis plezurigi la ĉeestantojn.

Post la kurso en Motovun ekde la 9-a ĝis la 15-a de aŭgusto Spomenka Ŝtimec

IPR 97/449 16

instruis Esperantan literaturon en sia bieno en la vilaĝo Hraŝĉina-Trgoviŝĉe por kursanoj el Britio kaj Italio. La lecionoj estis ligitaj al la rolo de la virino en la Esperanta literaturo. La kursanoj uzis la librojn el la Biblioteko Rotkviĉ, kiun S. Ŝtimec heredis de la kroata akademiano, Ivo Rotkviĉ, por la biena biblioteko. Ankaŭ tiun kurson organizis Viŝnja Brnkoviĉ kunlabore kun Kroatia E-Ligo. Kunkalkulante ankaŭ esperantistojn kiuj ne lernis, sed nur kolektive ripozis velante sur la velŝipoj inter Zadar kaj Dubrovnik, en la someraj E-aranĝoj en Kroatio partoprenis 160 E-parolantoj el 15 landoj. Vere riĉa estis la Esperanta somero en Kroatio. Spomenka Stimec

Rumanio Paŝoj al progreso — [mallongigita teksto — NdIR]

[…] Inter la 14-a kaj 23-a de julio 1997 okazis en Bixad la 1-a Somera Lernejo “Esperanto 4 Informatiko”. La sukceso estis plena, ĉar niaj gelernantoj neniam povis uzi pli frue komputilojn. La interesiĝo estis tiom granda, ke en kelkaj vesperoj ni devis la infanojn “forpeli” hejmen, ĉar ili daŭre restis apud la komputiloj ankaŭ post la fino de la tagordo.

La 10-tagajn, somerajn interlernejajn kursojn partoprenis 45 lernantoj el du urboj kaj kvin vilaĝoj. Pri ili zorgis teamo de 13 instruistoj: 4 por informatiko, 3 por E-o, 2 por geografio kaj ekoturismo kaj la aliaj kiel helpantoj. Krom la menciitaj studobjektoj, la programo enhavis promenadojn, ekskursojn, ludojn, kulturajn kaj sportajn agadojn. Ĉio ĉi en belega montpejzaĝo, riĉa je mineralakvaj fontoj, freŝa kaj forta aero, diverseco de sovaĝaj naturanguloj, kien ankoraŭ ne penetris la mediopoluado.

Ni havis gasto-instruiston, malnovan amikon, s-ron Ton Verwoerd. Per multaj didaktikaĵoj, kiujn li kunportis en sia peza valizo, per multe da amo kaj per sia originala instrumetodo li entuziasmigis la infanojn lerni E-on.

Post 10-taga, streĉa sed gaja programo ni fermis la kursojn per bela tendarfajro. Ĝuste en tiu momento alvenis en Bixad du aliaj lertaj geesperantistoj: Dominique kaj Jean-Claude Thumerelle, instruistoj el Belgio. Jean-Claude ricevis la honoron ekbruligi la tendarfajron: tiel komenciĝis la kultura programo kun kantoj, dancoj, ludoj, premioj kaj granda ĝojo. Ĉeestis la gepatroj, la geinstruistoj kaj la komunumestro, kiu gratulis la organizantojn, salutis kaj dankis al la gastoj por ilia ĉeesto.

Dum la amika kunveno post la fermo de la tendaro kune kun la komunumestro Gabor Balogh, ni debatis la ideon pri eblecoj enkonduki E-on en la socian vivon de la du komunumoj: Bixad kaj Heemskerk. Se tio realiĝos, certe ĝi estos nia plej granda venko.

Jen, montriĝas, kiel bona internacia kunlaborado, je la nomo de amikeco, je la nomo de bono kaj amo, je la nomo de paco kaj interkompreniĝo, povas naski

IPR 97/49 I7

— pàgina 11 del PDF —

mirindaĵojn. Al nia sukceso plene kontri- ‘ buis Bertil Andreasson, kiu akiris por ni subvencion. Li fariĝis honora gasto de nia klubo. Pere de lia helpo ni povis inviti E-grupon de 4 etuloj kaj du instruistoj el la malproksima urbo Turda, kaj aliajn infanojn el 5 vilaĝoj senpage parto- ; «= preni niajn somerajn kursojn. Ĉu ni devas demonstri pluse kiel povas funkcii efike la internacia solidareco? Kie ekzistas emo, amo kaj volo, ekzistas ankaŭ pavimitaj vojoj. Al ĉiuj, kiuj kontribuis al nia sukceso, ni dankas elkore kaj atendas ilin kiel honorajn gastojn en Bixad. Kun pli gajaj koroj, la infanoj el Bixad estas decidintaj esplori plu la vastan teritorion de Esperantio. La sekva haltejo estos Kastelo Gresillon, kien ni estas invititaj por la printempa infana renkontiĝo. Ni scias, ke en la mondo ekzistas multaj grupoj kiel ni. Al ĉiuj ni rekomendas kuraĝon, esperon kaj daŭran agadon, la sukceso certege alvenos. [Surfote: M. Trifoi parolas pri la historio de la E-Klubo en Bixad dum la Somerlernejo] Mihai Trifoi Esperanto-Klubo Bixad, Rumanio

Rusio

Altlerneja instruado progresas

Laŭ mia pritakso en Ruslando pri instruado de E-o sporade okupiĝas 35 ĝis 40 personoj. La precizaj kvantoj de la kursoj, kursanoj ktp. ne estas konataj, sed mi esperas ordigi tion kune kun aktivigo de la Ruslanda sekcio de ILEI. Tial mi povas kompetente raporti nur pri tio, kion oni faras en Moskvo, eĉ pli konkrete, kion mi faras en la sfero de la instruado de E-o kaj kiel agas MASI (Moskva amikaro de studantoj kaj instruantoj-esperantistoj) en la studenta agado.

Moskvaj altlernejoj

Ekde septembro 1996 daŭras instruado de E-o en du moskvaj universitatoj: Ŝtata industria universitato (ĜGIU) kaj STANKIN.

En STANKIN la kvaran semestron lernas E-on 10 studentoj de la tria lernojaro, kaj 12 studentoj de la dua lernojaro lernas la unuan semestron.

Ambaŭ grupoj estas specialigitaj kaj apartenas al la fakultato “Rustan” —substrukturo

IPR 97/4 9 18

de la Akademio Internacia de la Sciencoj San-Marino (AIS). En 1997 E-on eklernos ankaŭ studentoj de la unua lernojaro.

En ĜGIU dum la aŭtuna semestro E-o estis instruata en kvin grupoj, sume al 62 studentoj de diversaj fakoj. En la vespera pagata kurso lernas ankoraŭ kelkaj studentoj de GGIU kaj de la Universitato Bauman. Instruas Irina Gonĉarova.

Sekcio de ILEI Ruslanda sekcio de ILEI ekzistas ekde somero 1994. Nun ĝi havas 24 anojn. La informilo de la sekcio estas Paĝoj pri instruado, aperanta suplemente al Eksciu, ke. En 1995 R. Petuĥova kaj en 1996. L. Medvedeva partoprenis en la konferencoj de ILEI. Irina Gonĉarova instruis E-on en KEF (Kultura E-Festivalo) en Danio. Aperis reala bazo por pli serioze trakti la sekcion kaj konformigi ĝian ekziston al la celoj de ILEI, kiuj malsimilas al la kutima imago pri instru-metodika laboro de la instru-metodikaj komisionoj de nia landa asocio.

laŭ Irina Gonĉarova

Usono

Pasporto al la Tuta Mondo La unuaj kvar lecionoj de la serio por instrui E-on televizie pretos antaŭ la

fino de la jaro 1997. Antaŭmendoj de la unuaj kvar lecionoj kostas 85 USD, kaj antaŭmendoj de la tuta serio de 15 lecionoj ankoraŭ kostas nur 300 USD. La rolantoj venas el ses landoj: Patro – Miko SLOPER (Usono)

Patrino – Leonora TORRES (Meksikio)

Filo – Stephen BODDINGTON (Britio)

1-a Filino – CHIEN Mingchi (Ĉinio)

2-a Filino – Jennifer KORP (Usono)

Gasto – Gi MENAHEM (Usono)

Raportisto – SYOZI Katsunori (Japanio)

Butikistino – Vesna Rogulja HEYMAN (Kroatio)

Detektivo – Steve WAGENSELLER (Usono)

La serio uzos la plej modernajn teorion kaj teknikojn de lingvoinstruado. La ĝisfunde strukturita kaj zorge prilaborita lernosistemo konvinkos profesiajn instruistojn kaj fakulojn, ke ankaŭ esperantistoj kapablas krei, ne nur adapti, taŭgajn instrumaterialojn.

Ĉe la Adelajda UK la Estraro de UEA decidis aŭspicii la projekton; kaj E- Ligo por Norda Ameriko (ELNA) nun petas kiom eble plej multe da donacoj kaj antaŭmendoj, por ke la sekvaj kvin lecionoj estu filmitaj somere 1998.

Ciuj kontribuintoj de minimume 500 USD estos agnoskataj surekrane. Sendu la monon por antaŭmendoj kaj/aŭ donacoj al: ELNA- Vidbenda Projekto, Box 1129, El Cerrito CA 94530 Usono, aŭ al UEA (konto nmvm-n), Nieuwe Binnenweg 176, NL-

IPR 97/49 19

— pàgina 12 del PDF —

3015 BJ Rotterdam, Nederlando.

Petojn por plia informo aŭ demandojn direktu al: Lusi Harmon, Komisiito de ELNA, 2389 Thackeray Drive, Oakland CA 94611, Usono. Tel. 1-510-531-8393 – Telefaksilo 1-510-531-0152 – lusiharmon(2aol.com

Zairio La direktoro de la privata lernejo Muanga de Kinshasha, prezidanto de Zaira Esperanto Rondo, informas pri la komenco de E-kursoj en tiu lernejo kaj petas

studmaterialon kaj korespondkontaktojn. Sendu leteron al: Zaira Esperanto Rondo; Av. Bongolo, 10, YOLO-Nord 3 – B.P. 6055-KINSHASHA VI. Zaire.

VAMAGUTI SINT7! Jag i Es Mie D nu -ant

un gig IN i l a nena! l n | | fi |

felo. vend dno

l

ĝi ii ap «r OVt JUJ

ĈUN Ki aa Ĵ

E Kie

1) profilo de mia familio

Mia familio konsistas el 4 personoj; patro (65 jaraĝa), edzino (24), filo (2, nomo: Satiya) kaj mi mem (38). Mia edzino (nomo: Song Hong) devenas el Ĉinio kaj parolas iom(ete) E-on. (Fakte danke al E-o kaj e-istoj en Ĉinio ni konatiĝis kaj sukcesis geedziĝi. Tiusence E-o estas edzo-peranto ĝuste en nia kazo.) Ŝi nun sufiĉe kapablas paroli la japanan, sed iom post iom forgesas E-on, bedaŭ- rinde. Mia patro tute ne scipovas E-on, eĉ ne interesiĝas.

ele: na: ska i ! i por udu nisi

2) lingva situacio en mia familio Kompreneble, estante en Japanio, la dominanta lingvo estas la japana. Kiam komence de la geedziĝo mia edzino tute ne sciis la japanan, la sola lingva ponto inter ni estis E-o. Miaflanke ankaŭ mi iom post iom forgesas la ĉinan, kvankam antaŭ la edziĝo mi pasie lernis ĝin. Tio ŝajnas neevitebla fenomeno ĉe internaciaj geedzoj ĉi tie en Japanio, kie loĝas ĉirkaŭ 10 paroj internaciaj, kiom mi scias. Ili plejparte komunikas japane (estas tamen escepto). Mia filo post la naskiĝo estas alparolata en 3 lingvoj: de la avo japane, de la patrino ĉine, de mi Esperante.

3) kial denaska esperantisto?

Kiam mi estis juna (studento), mi estis kritikema al denaska e-isto. Kial?

a) E-o estas por ĉiu popolo egale facila kaj malfacila, por ke ĝi estu neŭtrale homa lingvo. Se ekzistas certa nombro da denaskaj esperantistoj, tio alportas privilegiiton inter la esperantistaro. Ĉar, miaopinie, preskaŭ ĉiuj lernas E-on memvole kaj (eble) pene. Sed denaskaj esperantistoj ne bezonante tian klopodon, kian spertis ordinaraj esperantistoj, parolas tre (tro) rapide kvazaŭ maŝinpafilo, tio en kelkaj okazoj donas embarason kaj konfuzon inter (plejparte maljunaj) komencantoj kaj eĉ progresintoj, kiuj tamen ne havis sufiĉan okazon de E- parolado.

IPR 97/4 9 20

b) Ni, ordinaraj esperantistoj, lernadis E-on kun certa celo aŭ motivo: ĉu pro simple lingva intereso, ĉu pro pacamo, ĉu pro inklino al interna ideo… (sed ne pro komerca profito, mi kredas, ĉar nun E-o ne donas monon kaj laboron, male, postulas monon kaj laboron!) Sed denaskaj esperantistoj ne havas motivon, nek celon, ĉar ili lernis sen konscio kaj EZ intenco. Tio alportus devion aŭ herezon en E-movado, kiu estas heredata kaj evoluigata de esperantistoj, kiuj sin oferis por alta idealo de E-o. Denaskaj esperantistoj ne havante tian idealon ne interesiĝas pri la movado, nur utiligas ĝin por sia propra emo.

c) Aliflanke, oni povas diri, ke denaskaj esperantistoj estas viktimoj de gepatraj esperantistoj. Ili estas devigataj paroli E-on spite sian propran intereson. Ili foje fariĝas ridindaĵo kaj strangulo fare de ĉirkaŭaj instnoj! kiam ili senkonscie elbuŝigas nekomprenatajn vortojn.

Jen estas tri ĉefaj argumentoj, kiujn mi havis, kontraŭ la valoro de denaskaj esperantistoj. Mia opinio nun aliiĝis. Mi ĉi tie nur simple aludas; ĉio dependas de evolu-stadio de E-movado. Se E-o volas kaj devas estiĝi vere internacie vaste uzata lingvo, ĝi nepre devas enhavi certan nombron de nature parolantaj esperantistoj iom post iom forgesantaj sian idealon, kiu tamen almenaŭ en la nuna tempo ne estas forgesinda. La idealo de E-o estas du flankoj de glavo: unuflanke motoro kaj aliflanke balasto.

4) Kiel mi instruas Esperanton al mia filo?

Car en la nuna tempo ankoraŭ absolute mankas lerniloj por etaj infanoj, mi nur pere de ĉiutaga interparolo instruas E-on. Sed tion iom helpas “Mil unuaj vortoj en Esperanto”. Mia filo lastatempe tre interesiĝas pri bildlibroj, ofte postulas legadon (ne legadon en la vera senco de la vorto, sed montradon). Do la plej ofta frazo de mia flanko estas Kio estas tio (ĉi)?. Mi provis uzi ankaŭ vidbendon fame konatan Mazi en Gondolando. Sed ĝi ankoraŭ ne taŭgas por li konsiderante lian aĝon. Per tia procedo, nun mia filo scipovas dekojn da Esperantaj vortoj kaj eĉ kelkvortan frazon, ekz. Aŭto ne “stas ĉi tie (“ne “stas” Estas kripligo de “ne estas”). Se temas pri kompleta frazo, kompreneble li parolas la japanan plej bone, sekvas la ĉina, kaj E-o lastavice, kion oni povas kompreni

IPR 97/4 9 221

— pàgina 13 del PDF —

laŭ tempolongeco de intertuŝo; nome kompare kun patrino kiu estas hejme, patro (mi) laborante tage ne povas sufiĉe ofte kontakti sian infanon.

Jen kelkaj problemoj:

a) Infanoj edukataj en pluraj lingvoj ofte intermiksas ilin. Ankaŭ mia filo ne estas escepto. (ekz. “dormo nai” t.e. “mi ne volas dormi”: “nai” signifas “ne”). Sed tia intermikso estas ne pli ofta ol nia antaŭsupozo. Mi povas diri, ke li distingas tri lingvojn; nome kun la avo li parolas japane, kun la patrino ĉine, kun mi Esperante, kvankam ne perfekte.

b) diferenco de fonetika sistemo inter tri lingvoj malhelpas posedi aŭtentikan prononcon de la koncernaj lingvoj. Mia edzino rimarkis, ke lia ĉina lingvo estas iom japan-odora. Eble estante en Japanio en lian orelon enfluas nekontraŭstareble multnombraj japanaj vortoj, lian cerbon iom post iom ekregas japanlingva fonetika sistemo. Mi kiel nedenaska esperantisto; parolas E-on kun prononco inklina al la japana, sed klopodas prononci kiel eble plej ekzakte. Tio foje donas streĉon al mi.

c) Mia filo en certa kazo insiste rifuzas E-on. Al miaj demandoj ekz. “Kiom aĝa vi estas? Kio estas via nomo?” li persiste respondas “aĝa nai” “nomo nai”. Ne grava, sed interesa fenomeno. Kialon mi ankoraŭ ne komprenas.

d) La plej grava problemo estas, ke al li mankas amikoj esperantistaj. En tiu ĉi mondo li konas nur unu esperantiston, nome sian paĉjon. Estonte povas ekesti konscio ĉe li, ke E-o estas tre speciala lingvaĉo, kiun amas nur paĉjo. Mi konas unu infanon, kiu edukite parte en E-o nomas ĝin “lingvo de paĉjo” kaj hezitas uzi ĝin antaŭ publiko eĉ en esperantista kunveno. Cetere mi konas denaskajn esperantistojn, kiuj en sia infaneco bone parolis E-on sed kun kresko iom post iom forgesis. Do la tuta problemo dependas de nuna edukado, kaj nepre dezirinda estas kunludanto esperantista (plenkreskulo ankaŭ bone).

5) resumo

Mia filo estas ankoraŭ nur 2-jaraĝa, do ne troviĝas sufiĉaj materialoj menciindaj. Sed laŭ ĝisnuna sperto mi kaptis iusence memfidon por eduki lin Esperante, kvankam mi komencis iom timeme. Instruo de E-o al propra infano ne bezonas speciale altan lingvokapablon, kiel oni supozas. Mi mem ne havante sufiĉan vortotrezoron, ĉiam renkontas okazon, ke mi ne scias kiel nomi koncernajn objektojn en E-o. Tiam mi serĉas alian esprimon kaj poste konsultas vortaron. Tio helpis riĉigon de mia E-o. “Instruo kreskigas ne nur instruaton sed ankaŭ instruanton”. Tiu ĉi maksimo ankaŭ validas en mia kazo.

Apendico Tiu ĉi manuskripto estis preparita por “la seminario de Donghua Esperanto-

Domo en Ĉinio”, kiu okazis la 11-13-an de julio, 1997. Mi mem ne ĉeestis, sed – sendis retpoŝte mian manuskripton laŭ postulo de la organizanto. Poste mi ricevis rekomendon, ke ne nur mi sed ankaŭ mia edzino uzu E-on, kiam ni kunestas kun

IPR 97/49 22

la filo. Sed ni evitas tion, ne povas sekvi la rekomendon. Jam antaŭ lia naskiĝo ni diskutis pri divido de rolo rilate la lingvouzon. Nome, mi ĉiam parolu E-on antaŭ li, mia edzino ĉiam la ĉinan, sed inter ni la japanan, sed ne E-on. Tia divido estas absolute necesa por ne alporti konfuzon en lian cerbon. Sed kial ni uzas la japanan anstataŭ E-on? Du kialoj estas.

a) Mia edzino parolas E-on ne tre bone. Mi timas doni malperfektan lingvon (lingvaĉon) al li.

b) Kiel jam menciite, ĉi tie en Japanio la dominanta lingvo estas la japana. Se ni gepatroj ne uzus la japanan, tio estus kontraŭnatura ago. Li devos paroli la japanan ekster la familio. Ni ne volas, ke li fariĝu ridindaĵo kaj estu nomata strangulo fare de ĉirkaŭantoj. En Japanio bedaŭrinde troviĝas tendenco ekskludi heterogenan elementon malsame kiel en Eŭropo, kie diversaj elementoj nature kunekzistas.

[Sur la foto: la familio de s-ro Yamaguti]

YAMAGUTI Sin iti Tutihara 3-205, Tenpaku-ku, Nagoya-si, JP-468, rete: syam-z()wa2.so-net.orjp

YAMASAKI Seik0

CPri ekzamenoj de UEAALEY)

Mi intencas, = direktoro de la komisiono de la Akademio pri landaj institutoj, fortigi la rilatojn kun ILEI kaj jam komenciĝis unuaj kontaktoj (tra s-ino Beloŝeviĉ). Tiu ĉi eseeto estas mia persona penso, ne oficiala, por instigi diskuton.

Ŝajnas ke ekzamenoj en Esperantio estas subjektivaj. Oni pensas ke tion kaj tion kandidatoj al la elementa ŝtupo devas scii, sed kial? Oni ne povas klarigi la kialon al alia. Pli bone estus ke oni unue taksu ies nivelon per nombro, kiun oni povus uzi kiel unu el la bezonataj kondiĉoj por certa posteno, ekz. tiu de instruisto en elementa kurso. La poento mem estas neŭtrala kaj estas uzata por diversaj bezonoj. La tasko estas do starigi sistemon por taksado.

MITOJ

fu Nu

La tipa procedo estus jena:

Supozu, ke en iu ekzameno poentoj de la kandidatoj estas kompare pli malbonaj ol en la lasta. La preparintoj de la demandaro pensas ke tiu ĉi estis tro malfacila kaj decidas ke en la sekva fojo oni plifaciligu ĝin. La kialo tamen povas esti en la relative malalta nivelo de la kandidatoj. Oni analizas la cirkonstancon kaj konkludas ke ĉi tiu ekzameno okazis iom proksime al la lasta,

-en kiu multaj sukcesis, tiel ke restis por la ĵus okazinta relative malaltnivelaj

ktp. Tiamaniere, oni ne povas precizigi kiom kontribuis la faktoro malfacileco kaj kiom tiu de la nivelo de la ekzamenatoj.

La idealo estas havi demandarojn ekzakte egale malfacilajn. Sub tiu kondiĉo,

la sama persono gajnus la saman poenton, kiun ajn demandaron li trairas. Kiamaniere

IPR 97/4 9 23

— pàgina 14 del PDF —

oni povos atingi tiun celon? Oni facile povas atingi tiun rezulton uzante ununuran demandaron. Tio tamen havas fatalan difekton: ekzamenotoj tra la mondo studos ĝin tiel ke la efiko de studado nuligos la fidindecon de la testo.

Oni do devas elimini diferencon en malfacilo de sufiĉe granda nombro da demandaroj.

Se ni prenas averaĝan poenton (aritmetikan mezumon) de diversaj testoj, kaj se la populacio de la ekzamenatoj estas sufiĉe granda, iu gajninta la mezuman poenton, ni diru ekz. 50, gajnos la saman en aliaj demandaroj. Por mezuri la devion for de la mezumo, oni kutime uzas la normalan devion. Ni nomu la poenton rezultantan el tiu ĉi metodo provizore “devia valoro”. Tiu metodo estas vaste uzata por abiturientaj testoj en multaj landoj, sed en Esperantio, ŝajnas ke eĉ tio ne estas praktikata.

La fina celo estas prepari kiom eble plej grandan nombron da demandaroj kun egala malfacilo, t.e. alĝustigi demandarojn tiel ke proksimiĝu unu al alia la aritmetikaj mezumoj de iliaj absolutaj poentoj kaj la normalaj devioj. Por tion fari, necesas tempo kaj peno. Maldetale, la ĝenerala konturo estus kiel sube montrata.

a) Unuigi la konsiston

Oni unue devus unuformigi la konsiston, aŭ strukturon (kiajn erojn havu la demandofolioj) de tutmondaj demandaroj, alivorte, unuecigi la konsiston kaj la kvantajn parametrojn de la demandoj, t.e. certa nombro da vort-rilataj demandoj, alia da sintaksaj, alia da aŭdkapablo ktp por faciligi la laboron de alĝustigo. Oni devus palpi la vojon, ripetante revizion dum la unua stadio, sed kiam unufoje ĝi estos tiel decidita, oni ne plu ŝanĝu la konsiston.

b) Poentodono per normala devio

Oni uzu saman demandaron multfoje, tiel pligrandigante la populacion. Nature, profitas tiuj kiuj havas informon pri certa demandaro elde tiuj kiuj jam subiris la saman. Ne estas konsilinde uzi saman demandaron en proksimaj regionoj, ekz. Eŭropo. Tiu ĉi maljusteco estas neevitebla en la unua stadio de nia laboro. Oni ne donu al la rezulto oficialan karakteron. Oni ne publikigu la demandarojn. Ĉiujn demandofoliojn oni reprenu. Oni ne publikigu ĝustajn respondojn. Se oni havas sufiĉe multajn demandarojn, oni povas redukti la efikon de studado.

c) Samniveligi la malfacilon de demandaroj Paralele kun b., oni provu c.

La celo: samgradigi iom post iom absolutajn poentojn de demandaroj diferencaj per substituo de unuopaj demandoj.

Oni anstataŭigas malfacilan demandon per pli facila, kaj inverse, en laŭgrada procedo. Oni elsarkas malfacilajn demandojn el demandaroj kun plej malaltaj averaĝoj kaj anstataŭas ilin per pli facilaj, elektitaj el demandaroj kun altaj averaĝoj. Dum tiu procezo oni ne timu havi samajn demandojn en multaj aroj.

IPR 97/4 9 24

Tiamaniere la tasko unugradigi malfacilon fariĝas multoble pli facila. Nome, kompare malgranda nombro da demandoj generas grandan nombron da demandaroj. Malmultigi diferencon de devioj estas pli malfacile, sed oni povas eviti tiun ĉi maltaŭgecon per la daŭrigado de uzo de deviaj valoroj.

Tio ĉi estas kion faris, proksimume, ETS (Servo de eduka testado), kiu plenumas ĉiun monaton ĉie en la mondo testojn pri la angla por kandidatoj al studado en usonaj universitatoj.

d) Buŝa ekzameno

Estas pli malfacile normigi buŝajn testojn ol skribajn. Ankaŭ ĉi tie, oni unue devus unugradigi, kiom eble plej, la konsistojn, atentante precipe ne enlasi etnakulturajn demandojn. Oni preparu multajn modelajn demandojn kun supozataj respondoj kaj pluaj disvolviĝoj de la konversacio.

Oni registru la interparolojn por ke la takso ne baziĝu sur momentaj impresoj de ekzamenantoj kaj ke, se eble, en estonto devige, povu taksi ankaŭ triapersonaj ekzamenantoj surbaze de la registraĵo. Tiujn registraĵojn oni kopiu kaj konservu kiel kriteriojn por unuformigi la poentojn ĉie en la mondo.

Mi ne proponas revizion de la aktuala ekzameno de ILEI, sed nur adopton de la supre eksplikitan, paralele kun la ekzistanta por certigi ties objektivecon.

YAMASAKI Seik0 syama(Qdokkyo.ac.jp

mon

Too IRNENNOIOOJ

ITI : ta Komisiono A NT] La Internacia Ekzamena Komisiono verk(ig)as testojn por la elementa kaj meza niveloj de la UEA/ILEI-ekzamenoj sen iu atento pri la rezultoj de iu antaŭa ekzameno. Tiuj rezultoj do ne influas la prijuĝon de la malfacileco de testoj. Oni klopodas fari la testojn same (mal)facilaj. Ciu ekzameno estas “subjektiva” en tiu senco, ke estas praktike ne eble verki testojn kiuj ĉiam estas objektive kompareblaj laŭ grado de malfacileco. Tion eble povus fari profesia, granda institucio, kiu disponas pri aro da bone pagataj Scienculoj, sed por relative malgranda komunumo kiel Esperantio, tio ne estas atingebla. La nombro da kunlaborantoj, ekzamenantoj kaj ekzamenotoj estas tro malgranda. Teorie s-ro Yamasaki povas pravi, praktike liaj ideoj estas ne realigeblaj. Por nia komunumo ili estas tro ambiciaj. Diferenco inter la poentaroj de la kandidatoj en sinsekvaj ekzamenoj ne simple

os, ke la testoj en iu ekzameno estas pli (mal)facilaj ol en alia. La nivelo de a kandidatoj povas signife diferenci.

Lu i

aj mw ut

IPR 97/4 9 25

— pàgina 15 del PDF —

La (malmultaj!) spertuloj pri kiuj la I.E.K. povas disponi kaj kiuj verkas la ekzamentestoj, sufiĉe konscias, ke la niveloj de la ekzamentestoj estu kiom eble plej kompareblaj.

Nome de la Internacia Ekzamena Komisiono,

Hans ten Hagen, sekr

Reago de s-ro Vaha al propra reago

1) Reage al mia artikolo Simplaj komplikaĵoj (IPR, 3/97, 15-6, 21-4) Johano Petik, en persona letero al mi, skribis, interalie: »Mi imagis nenian “subitan ŝanĝon” en lingvouzo… «. Mi do estis skribinta malprave (minimume) la sekvajn propoziciojn: “ŝajnas al mi, ke li [=Johano Petik] taksas tro ankaŭ la eblon de subita ŝanĝo en lingvouzo de tuta komunumo” (c.l., p.22).

2) Enkondukante mian supre menciitan artikolon, la Redakcio — troige — mencias min kiel konatan lingviston… Mi kompreneble konscias, ke nek konateco, nek havo de scienca titolo povas subteni erarajn asertojn, se ili estas eraraj. Mi simple — kiel pluraj aliaj — strebas esprimi miajn opiniojn. La ideoj de Johano Petik havigis al mi motivon, IPedRo lokon por esprimi min kaj mian starpunkton. Mi dankas ilin.

Blazio Vaha POR VIA NOTLIBRO

Konkurso kiu invadas Esperantujon

Laborkomisiono de ILEI pri Lernejaj Konkursoj antaŭ ok jaroj lanĉis sian konkurson por lernejanoj, kiu poste ricevis la koncizan nomon poentokolekta. Temas pri Internacia Konkurso honore al /stvin Szerdahelyi. En 1994 ĝi larĝe malfermis siajn pordojn antaŭ plenkreskuloj kaj nuntempe konkursemaj e-istoj povas intermezuri siajn lingvajn kaj movadajn sciojn en tri kategorioj: komencantoj, progresintoj, plenaĝuloj kaj en du grupoj (escepte plenaĝulojn): bazlernejanoj kaj mezlernejanoj. Entute ekzistas do kvin konkursgrupoj.

Ĝojinde ke en la lasta lernojaro salte kreskis la nombro de la konkursantoj en la kategorio de plenaĝuloj. En la fino de la lernojaro ni havis konkursantojn el 23 landoj.

Sube mi informas pri la fina rezulto de la pasinta jaro. Vi trovas nur la no la unuaj tri personoj kies nomojn, cetere, Radio Aŭstria regule disaŭdigas post ĉiu turniro (ekzistas 7 turniroj, de oktobro ĝis aprilo po unu monate).

mojn de

En la kategorio de KOMENCANTOJ: Bazlernejanoj: 1. Gyongyi Siffel, Papa (Hungario), 135 poentoj /$ian foton vidu dekstre, supre]

IPR 97/44 9 26

PARK

2. Maja Fiŝer, Zagrebo (Kroatio), 129 poentoj

3. Natalia Djeri, Zagrebo (Kroatio), 126 poentoj

ezlernejanoj: £ . ~oj Iveta Reka, Miskolc (Hungario), 133,5 poentoj

2. Timea Nyaradi, Miskolc (Hungario), 133 poentoj

3. Zeljka Betica, Zagrebo (Kroatio), 132,5 poentoj

En la kategorio de PROGRESINTOJ:

Bazlernejanoj. |. Bernadeta Toth, Kecskemĉt (Hungario), 137 poentoj 2. Valentina Ĉale, Zagrebo (Kroatio), 126,5 poentoj 3. Mirela Mezak, Zagrebo (Kroatio), 123,5 poentoj

Mezlernejanoj: 1. Eddy Derycke, Boulogne-sur-Mer (Francio), 141 poentoj 2. Tibor Szabo, Kecskemeĉt (Hungario), 141 poentoj 3. Renata Szabo, Kecskemĉt (Hungario), 138 poentoj

„En la kategorio de PLENKRESKULOJ: l. Jindrich Tomisek, Cehio,141,5 poentoj 2. Monika Molnar, Hungario, 140,5 poentoj 3. Janine Dumoulin, Francio,140 poentoj

Eble ne klare vidiĝas, laŭ la supra listo ke, dum la kategorion de la lernejanoj konsistigas hungaroj, kroatoj kaj francoj, en la kategorio de plenkreskuloj konkursas por la unuaj lokoj e-istoj el ne malpli ol dek diversaj nacioj, feliĉe.

En la nova lernojaro la Komisiono havas propran hejmpaĝon: «http://w3.

datanet.hu/~bjg/esperanto» kie aperas ne nur la novaj taskoj, sed ankaŭ iliaj

solvoj kaj la listoj de konkursantoj en diversaj kategorioj kaj grupoj. Ni esperas ke larĝigo de la ebloj plu altigos la nombron de la konkursantoj el la tuta mondo.

Ni arde deziras altiri la atenton de ĉiuj instruistoj kaj kursgvidantoj kaj aktivigi ĉiujn. Niaj argumentoj estas jenaj: la taskoj ne prenas de la konkursantoj multan tempon (ĉiu taskofolio enhavas entute 7-8 tasketojn, kies solvoj ampleksas ne pli ol duonpaĝon de la formato A/5); la korektitaj solvoj, kiujn ricevas ĉiu konkursanto, helpas la lingvan progreson; regula partopreno en konkursema kolektivo elformas la senton de aparteneco; kaj la partopreno kostas nur kelkajn B0ŜOjn, tamen oni povas gajni jarabonon al revuo, senpagan partoprenon en US (mezlernejanoj).

Mi rekomendas al ĉiu mediti iom, ke ĉe ekzisto de tia ebleco, ĉu ne estus

“kamo amase partopreni aŭ partoprenigi niajn kursanojn, la praktikaj ebloj ĉe INCI S

E

3 perantujo ĉiam ankoraŭ estas ja mizeraj kompare al la mondlingvoj Mstruataj en la lernejoj. Kiu

Geza Kurucz, komisionestro

IPR 927/4 9 27

— pàgina 16 del PDF —

Konkurso de infandesegnaĵoj

La internacia konkurso de infanaj desegnaĵoj Pasinto, nuno kaj estonto en la infana kreado estos efektivigata la duan fojon. En la unua (1993-94) partoprenis cirkaŭ 7000 infanoj el 25 landoj de la mondo. Temo de la konkurso ekscitis la vivan intereson de la partoprenintoj. La verkoj estis diverstemaj, profundenhavaj kaj en multaj rilatoj neatenditaj por la organizintoj. La verkoj montris, ke la proponita temo pripensigis infanojn kaj iliajn pedagogojn pri la plej akraj vivproblemoj de homoj. Tio konvinkis la fondintojn de la konkurso pri pravigiteco de ĝia regula aranĝo kaj pri restigo de ĝia devizo.

Kondiĉoj de la konkurso: De ĉiu partoprenonto estos akceptataj tri verkoj – ĉiu laŭ unu el la temoj de la konkurso (triptiko) aŭ unu verko laŭ ĉiuj tri temoj (monotriptiko). La aŭtoro povas laŭdezire limigi sin je unu verko laŭ unu el la temoj – ekzemple, “Estonto”. La aŭtoro povas rakonti pri eventoj en sia loĝloko kaj pri iliaj eblaj sekvoj en estonto, pri la naturaj, historiaj aŭ arkitekturaj vidindaĵoj de sia landparto. Temas pri historio de unu homo aŭ familio, urbo, popolo, lando, planedo. En la konkurso povas partopreni infanoj kaj adoleskuloj ĝis 17 jaroj.

Plenumado de la verkoj: La verkoj povas esti plenumataj per ajna teknikrimedo: akvofarbo, guaŝo, tuĉo, krajono, gravuro ktp. kun dimensio de 30×30 cm ĝis 40×60 cm, sen kadroj kaj paspartuo. Dorsflanke de ĉiu verko estas necesa surskribo aŭ etikedo kun familinomo, nomo, aĝo kaj adreso de la aŭtoro, titolo kaj temo de la verko. Ni petas alsendi ankaŭ respondojn al la demandaro.

Rezultoj de la konkurso: La verkoj estos pritraktataj triturne, aparte laŭ la branĉoj Zriptikoj, Monotriptikoj, Pasinto, Nuno, Estonto en ĉiu aĝgrupo (ĝis 7, 8-10, 11-12, 13-14, 15-17-jaruloj). En la unua turno la verkoj estos pritraktataj ĝis marto 1998, en la dua – ĝis junio 1998, en la tria – ĝis novembro 1998. La ĵurio evidentigos laŭreatojn, diplomitojn “Espero de Estonto”, medalulojn, kiuj estos honorataj per respektivaj premioj, diplomoj, medaloj. Al la aŭtoro de la plej bona verko, sendepende de la aĝgrupo kaj verkobranĉo, estos aljuĝita La Granda Premio de la konkurso. Estos fondataj ankaŭ specialaj premioj, inkluzive Premion de la urbestro de E/ektrostal. La oraj premiitoj de la konkurso estos invitataj kun siaj pedagogoj al E/ektrostal por la solena ceremonio de enmanigo de la rekompencoj. Estos invititaj ankaŭ la diplomitoj de la konkurso laŭ rekomendo de ĝiaj ĵurio kaj fondintoj. Ĉiuj organizoj, sendintaj al la konkurso la verkojn, ricevos diplomojn “Partopreninto de la konkurso” kaj informojn pri ĝiaj rezultoj. Al dezirontoj korespondi kun samaĝuloj ni helpos interŝanĝi adresojn. La ĵurio ne publikigas motivojn de siaj decidoj kaj ne korespondas ĉikoncerne. La materialoj, alsenditaj al la konkurso, ne estos resenditaj, konsistigante fondusojn de la konkurso. La plej interesaj verkoj formos migrajn

IPR 97/449 28

ekspoziciojn en E/ektrostal, Moskvo kaj aliaj urboj kaj landoj, antaŭmendojn por eksponado de la verkoj.

Prezento de la verkoj: La verkoj devas esti alsenditaj ĝis la 31-a de decembro 1997. La verkojn sendu laŭ jena adreso: Muzeo-ekspozicia centro, Raskovoj – 37, RU-144003 Moskva-Elektrostal, Rusio.

La verkojn necesas alsendi letere aŭ banderole. E/ektrostalaj ]

: 3/ telefonoj 446- 61, 424-72. Prefikso el Moskvo kaj Moskva regiono – (257), el aliaj urboj – (09657). E-poŝto: era(dglasnet.ru.

alsendintaj siajn

Demandaro de la konkurs-partoprenanto (sendu ĝin kune kun viaj verkoj) La titolo de la verko

La titolo de la verko pri Pasinto

La titolo de la verko pri Nuno

La titolo de la verko pri Estonto

Pri la aŭtoro de la verko: Familinomo, nomo Aĝo Sekso

Adreso hejma aŭ de la organizo, alsendinta la verko(j)n, kun ĝia nomo

Familinomo, nomo de la pedagogo Telefono Prefikso de la urbo Aldono: laŭdezire vi povas respondi jenajn demandojn: – Kial vi elektis vian temon? – Kion

vi volus rakonti pri via pedagogo? – Ĉu vi volas korespondi kun viaj samaĝuloj, en kiu lingvo? – Bv. sendi viajn salutojn kaj dezirojn al viaj samaĝuloj.

Alvoko por internacia konkurso pri

“Modela Esperanto-parolo, honore al Ivo Lapenna

(Lernojaro 1997/98) Por etendi al E-o la tradicion de pluraj landoj, ni organizas la 6-an Internacian Konkurson, ĉi-foje por lernejanoj de 11 ĝis 15 jaroj. Per la konkurso ni intencas

turni atenton al bela, modela, por ĉiu klara kaj komprenebla parolo en E-o. La

plej „Pona konkursantoj estos distingataj per honora diplomo IVO LAPENNA Ciu aliĝinto prezentos libere elektitan tekston ne pli longan ol 20 fajblkajn liniojn. La instruisto Ĵurios siajn lernantojn kaj sendos la plej talentajn (ne pli ol du personojn) al regiona konkurso, kie la konkursantoj denove prezentos siajn tekstojn kaj tuj poste nekonatan, ricevitan samloke.

La voĉoj estos registrataj en iu sonizola studio kaj la registraĵoj estos ĵuriataj de tri kompetentaj personoj apartenantaj al tri diversaj lingvofamilioj. Ĉiu el ili

Poentumos (de 0 ĝis 10) ĉiun registraĵon ne konante la pritaksajn notojn de la Ceteraj ĵurianoj.

IPR 97/4 9 29

— pàgina 17 del PDF —

Ĉe ĵuriado estos konsiderataj: a) klara kaj regula prononco de ĉiuj sonoj, silaboj b) ĝustaj akcentado kaj intonado c) ritmo kaj laŭsenca disigo de penselementoj.

Aliĝo ĉe la propra instruisto ĝis la 23-a de decembro 1997. Loka konkurso: en januaro 1998. Regionaj konkursoj: ĝis la 20-a de februaro 1998.

Atentu: la konkursaĵoj devas atingi la adreson de la organizanto antaŭ la 15-a de marto 1998. Juriado: en marto 1998. Prezento de la distingitoj: ĝis la 15-a de majo 1998.

Ĉiuj instruistoj, kies lernantoj deziras partopreni en la konkurso, informu la organizanton, s-ro Ivan Bekavac-Basiĉ ĝis la 6-a de januaro 1998:

ILEI-Komisiono pri Lernejaj Konkursoj, Ivan Bekavac-Basiĉ

Kuŝlanova 59, HR-10000 Zagreb, Kroatio. Rete: mbelosev(2public.srce.hr

NI KONDOLENCAS

En la septembra numero ni aperigis alvokon de Enrique Kohei pri “Infanoj en la mondo”. Bedaŭrinde, | Enrique Kohei (1921-1997)| UEA-membro de 1945 kaj pli ol 40 jarojn delegito (pri instruado kaj informado), mortis meze de septembro en Venado Tuerto (Argentino). E-isto ekde la 41/42-aj jaroj, Kohei agadis kiel komitatano de Argentina E-Ligo, dum pluraj jaroj redaktis ties organon Argentina Esperantisto, organizis multajn ekspoziciojn kaj funkciis kiel la argentina peranto de E/ Popola Ĉinio.

Li aŭtoris la baznivelan lernilon Ne krokodilu plu…!, instruis E-on en la Universitato de Rosario kaj gvidis multajn E-kursojn diversloke. Eĉ malsana, en siaj lastaj vivmonatoj li aktivis por la projekto “Infanoj en la mondo”.

Rodolfo G. Calogero

APERIS LA DUA KAJERO DE TENDARAJ TAGOJ! GX;

En nia antaŭa numero vi trovis varbilon por Juna amiko, kiu WI krome anoncis la revizion de tiu lernolibro de ILEI. Post duonjara xy /’ laboro, ĝi nun aperis kaj estas aĉetebla. Ĝi havas grandajn ŝanĝojn l kompare al la unua eldono, ne malplej dudek pliajn paĝojn kaj ĜO presado per kvar koloroj anstataŭ nur unu. Bildoj kiel antaŭe de Pavel Rak (vidu dekstre, kiel tendarano Habibo trafe ĵonglas – unu LK telero ĵus trafis alian).

La specialaj prezoj anoncitaj por diversaj libroj ĝis la 30-a de novembro 97 plue validos ĝis la 20-a de decembro. Bonvolu subteni la ligan libroservon, rerigardu nian mendilon kaj sendu mendojn

IPR 97/4 9 30

antaŭ tiu limdato, ĉar jarfine nia afranko altiĝos signife. Unu ekzemplero de TT2 (inkl. sendokostoj): 15’NLG, ekde 3 ekz. po 11 NLG

ekde 9, po 8 NLG. Mendu ĉe I i, ndu ĉe ILEI, pf. 193, HU-1368 Budapest. Mendebla ankaŭ smg

Abonu la revuon Eventoj

La plej ofta kaj populara sendependa gazeto EVENTOJ kun aparta ILEI rubriko staras je la dispono ankaŭ de E-instruistoj. Baza abonkotizo d vi dusemajna gazeto estas 74 guldenoj (per aerpoŝta sendo: 86 NLG) pa EGA ĉe UEA aŭ ĉ. 30 landaj perantoj. Ekssoclandanoj havas p ei ajla abonkotizon. Petu ĝin kun senpaga provekzemplero ĉe la redakcio: pk. 87. MU. 1675 Budapest, Hungario. Ekde januaro startas ankaŭ rEt-VENTOJ “Ĉu t 1 interreta novaĵservo pri movadaj aferoj (la ĉefaj I ; duoj materialoj de Interredaktore, retpoŝta versio de Eo NI :

E,

Eventoj, multaj aliaj artikoloj ktp). Abonkotizo nur LJA i guldenoj (B-landanoj: 25 guldenoj) – do krom 7) esti informita” vi povas ankaŭ signife ŝpari…

Kontaktu: eventoj(Dhungary.net

[Ago- Tago: ni devus postuli ankaŭ la malaltigon de la abonkotizo por Eventoj]

|

|

i

|

Eieo EANA

alanoj a di

ker la 16-a kaj 18-a de aprilo 1998 okazos en Szombathely (Hungario) la VIII- onferenco de Aplikata Lingvistiko. La konferencon organizos la nova

universitata katedro de nia pedagogi jo, ĝia ĉ live: gogia altlernejo, ĝia ĉeftemo : i kiel intelekta kaj ekonomia kapitalo. ; ~~

l konf

stante unu el la ĉeforganizantoj mi sukcesis atingi dum la unua preparkunsido

ke ISi SOIL: : ĝ

i oal “aĵ kaj esperantologio aperu inter la sekcioj. La prestiĝaj

7 ŝaka oj vankam iom skeptike pri la manko de vera intereso rilate tiun temon amen komisiis al mi prepari kaj gvidi la tiean laboron. La konferencon

I Prenos ĉi 300-400 en- kaj eksterlandaj lingvistoj kaj lingvoinstruistoj KE SNNiĝos kaj prelegos ankaŭ la kulturministro kaj aliaj respondeculoj de la Isterio. La laboro disvolviĝos en 18 sekcioj, ni antaŭvidas ĉ. 200 prelegojn

IPR 97/49 31

— pàgina 18 del PDF —

kaj rondtablajn diskutojn. La materialo de la konferenco aperos ankaŭ libroforme. Gravaj eldonejoj kaj lingvolernejoj havos ekspozicieblojn.

Povas esti esperodona paŝo la nuna eblo por ni ĉiuj. Se la nova sekcio sukcesos, ĝi havos eblon ankaŭ sekvontjare eniri la programon. La informdonaj kaj sciencaj prelegoj povas okazi ankaŭ en Esperanto (kun paralele sekvebla skriba traduko al la hungara). Miaimage la prelegoj ne estu altrude propagandaj, movadece varbaj. Ili estu lingvistike konvinkaj, ĉu ĝenerale pri interlingvistikaj demandoj, ĉu pri Esperanto kaj aliaj planlingvoj.

La laborlingvo povas esti ne nur la hungara (kial ne Esperanto?) ankaŭ en la aliaj sekcioj (interkultura komunikado kaj la demandoj de Eŭropa Unio, sociolingvistiko, lingvaj rajtoj, komputilo kaj lingvistiko, psikolingvistiko, dukaj plurlingveco, specialaj komunikproblemoj, aplikata lingvistiko kaj la surdeco, kontrast-lingvistiko, traduko-interpretado, faklingvo, lingvopedagogio, historio de la lingvoinstruado, aplikata tesktolingvistiko, aplikata lingvistiko en la gepatralingva edukado, la hungara kiel fremda lingvo, entreprena/komerca komunikado).

La definitiva aliĝdato por la prelegontoj estas la 15a de januaro 1 998.

Por pli detalaj informoj kaj konsiloj turnu vin al d-ino Katalin Smideliusz, HU-9701 Szombathely, BDFT, Alkalmazott Nyelveszeti Tanszĉk, P£: 170. Hungario. Universitata Fakso:H36-94-312-248.

Prefere uzu la retadreson: smidik(2rik.bdtf- hu.

Kompetentaj lingvistoj, kolegoj, helpu al ni ne perdi tiun ĉi okazon! Katalin Smideliusz

pN

nm

NO OM ‘ EAKIN Ju ne mel | IUUVI € EMINARIO DE al | ;

CTRUTRE E p ERE dao oa MN SOMERE i

Antaŭ la Universala Kongreso ILEI okazigos en Francio dusemajnan pedagogian seminarion por trejni personojn kiuj deziras plispertiĝi pri la instruado de Esperanto. Ĝi okazos kadre de la programo de la Esperantista Kulturdomo Gresillon inter la 20- a kaj la 31-a de julio.

Ĉefinstruistoj estos d-ro Duncan Charters kaj d-rino Katalin Smideliusz. Estos eble aliĝi por la du semajnoj aŭ nur la dua.

Pliaj detaloj en la sekvaj numeroj de IPR.

ca

T

ERE

(|

Duncan Churters

IPR 97/4 9 32

Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj

€3 Esperanto — internacia lingvo

Ĉiu aliĝanto uzu apartan aliĝilon, fotokopion aŭ samformatan paperon. Bv tajpi aŭ skribi preslitere.

FAMILIA NOMO (por alfabeta ordigo) BERSONA(J) NOMO(J) =… E alkitooj ass AA euklida RENE RA ss eO reci

ADRESO (nacilingve en latinaj literoj kun poŝtkodo) ………… «uuu neneeese nnomi

Mi aliĝas al la Konferenco laŭ la kondiĉoj presitaj ŝur la sekvaj paĝoj kaj ILEI-Kasisto: s kra zdola

Mi legis, komprenas kaj akceptas la kondiĉojn de ĉi tiu aliĝilo.

KOTIZO (vd. sekvan paĝon) KONFERENCA KASO KOLEGHELPA KASO BANKKOSTOJ

ENTUTE (en guldenoj)

Se vi LN kiel handikapulo, ĉu ILEI jam havas atestilon? jes/mi kunsendas (forstreku unu La kotizoj varias depende de la loĝlando de la aliĝanto, laŭ jena grupiĝo: A: Ciuj landoj escepte de tiuj ĉi-sekve sub B B: iamaj socialismaj landoj de orienta Eŭropo; ĉiuj landoj de Azio (escepte de Israelo, Japanio kaj Korea Respubliko), Afriko kaj Latinameriko. La kotizoj estas pagendaj al la ILEI-Kasisto laŭ jenaj vojoj: a) al ILEI-konto ĉe UEA: ilek-a, indikante: „ILEI-Konferenco”; b) al poŝtĝirkonto N$ 68 21 17-7, ILEI, Sodra Rorum pl 455, SE-242 94 Horby, Svedio. Bv aldoni NLG 10,00 por bankaj kostoj; c) per via banka konto al la antaŭa adreso. Bv aldoni NLG 10,00 por bankaj kostoj.

IPR 97/4e 33

— pàgina 19 del PDF —

Por elekti la ĝustan kotizon, bonvolu atente legi la sekvajn klarigojn:

ĝis 98 03 31 ĝis 9806 30 ekde 98 0701 1-a periodo 2-a peri 3-a periodo A B A B A B 30 25 36 30 Ly 35 o 38 32 46 39 54 45 handikapulo | 24 20 29 24 34 | 28

(La prezoj estas indikitaj en nederlandaj guldenoj!)

Kotizoj por loĝado – matenmanĝo: En ĉambro kun necesejo kaj duŝejo (limigita nombro):

dulitaj (6) kaj trilitaj (2): 265 NLG En ĉambro kun komunaj necesejo kaj duŝejo:

Unulita ĉambro: 225 NLG

Dulita ĉambro: 215 NLG Manĝoj: Surloke eblas manĝi, sed vi devas mendi ĝin plej malfrue ĝis la 31-a de majo 1998. Post tiu dato ne plu eblas mendi manĝojn. La loĝprezo ne inkluzivas tag-, kaj vespermanĝon, nur la matenmanĝon. La nunaj prezoj (ŝanĝoj povas okazi, do, bv. legi informojn en venontaj numeroj de IPR):

Tagmanĝo: ĉ. IJ NLG aŭ 55 FRF Vespermanĝo: ĉ. I7NLG aŭ 50 FRF

La manĝoj estos pagendaj surloke. Mi mendas ĉambron (propraj necesejo kaj duŝejo) dulitan / trilitan

Mi mendas ĉambron (komunaj necesejo kaj duŝejo) unulitan / dulitan

Mi antaŭmendas tagmanĝon.

Mi antaŭmendas vespermanĝon.

Mi estas vegetarano.

Mi havas dieton, nome……… Mi deziras loĝi kune kun………-..».»»we»wee nee nemen enen eene ene nmen enen etAO Mi antaŭmendas tuttagan ekskurson (aparte pagenda).

IU

Pagon de suisse inbdaris al kar siarkialoiao en valuto …….s-.:-.ssesv.scesseo

DIFINOJ Membro de ILEI: tiu, kiu jam pagis kotizon al ILEI por la jaro, kiam okazas la

konferenco Gimnazia instruisto: tiu, kiu instruas kadre de ILEI-Gimnazio dum la Konferenco

Junulo: tiu, kiu naskiĝis post 68 01 01 inkluzive

IPR 97/4e 34

La kotizo ne estas repagebla, senkonsidere ĉu la aliĝinto ne povas partopreni la Konferencon pro propra volo aŭ pro iu ajn ekstera kaŭzo, eĉ se la Konferenco ne okazas aŭ okazas en alia urbo.

La kotizo ne inkluzivas loĝadon, ekskursojn kaj eventuale aparte pagendajn aferojn, pri kiuj informoj kaj mendiloj aperos en IPR. La kotizo inkluzivas nenian asekuron.

Konferencaneco ne estas transdonebla al alia persono.

Por la limdatoj kaj aliaj kondiĉoj validas la dato de ricevo de la pago ĉe la ILEI- Kasisto. Aliĝilo sen kompleta pago ne estas traktata.

Konferenca Regularo (ekstrakto):

6. Konferencanoj devas fari nenion, kio kontraŭas la Konferencan Regularon aŭ malutilas al la ILEI-Konferenco kaj devas submetiĝi al la leĝoj de la lando, kie okazas ILEI- “Konferenco. […]

7. Ciu vendado de varoj en ILEI-Konferenco bezonas antaŭan aprobon de la Estraro, kiu starigas la kondiĉojn. Skriba peto pri tia agado estu liverita al la Estrarano pri Konferencoj nepre antaŭ la 30-a de junio de la konferenca jaro.

okok FINANCA RAPORTO DE ILEI POR LA JARO 1996 RIMEDOJ SEK KOSTOJ SEK membrokotizoj 53.981:48 IPR so 09o 37 libroj 879:32 afranko 8.940:60 eldono profito 4.220:99 estraraj kostoj 5.869:01 subvencio de UEA 11.860:50 kopiado, materialo 7.959:25 ekzamenoj 7:10 faka kotizo 1.150:47 interezo 2.984:28 bankkostoj 1.495:00 Koleghelpa kaso“ 1.675:73 gazetoj (JA) 5.255:81 Konferenco “96 3.887:03 Koleghelpa konto 1.738:00 oficejaj iloj 2.485:88 honorarioj 491:24 UK 182:79 Azia agado 995:46 Malgajno 13.929:95 eksteraj rilatoj 525:50 Sume: 93.426:38. | Sume: 93.426:38 – AKTIVO SEK PASIVO SEK en kaso 183:78 Koleghelpa konto : banko SE 38.223:42 krekitoroj kio Fars£tFrosta 1.868:42 Fondaĵo Szerdahelyi 919:39 Poŝto 3.586:78 FEL 32.570:67 “[UEA, ilek-a 61.779:53 privatulo 10.435:80 Konf.97 (antaŭpago) 10.285:80 bonhava 4.864:50 ĉe sekcioj k.s. 3.000:00 | debitoro 1.120:53 »

IPR 97/49e 35

— pàgina 20 del PDF —

REERJO Art PASIVO | SEK |

librostoko nepagitaj fakturoj oficejaj aĵoj filetalaĵoj

90.753:32

[sume 2. l] I: 26 E = 139.549:26

Koleghelpa konto saldo 1995.12.31

donacoj membrokotizoj saldo 1996.12.31.

Fonduso Erika Linz saldo 1995.12.31.

stipendioj

139.796:70 -8.846:00

Fondaĵo Szerdahelyi saldo 1995.12.31. 12.397:35

repago de prunto 429:84 aŭkcio (Tabor) 483:50 interezo 420:20 saldo 1996.12.31. 13.730:89

interezo 8.505:60 Plivaloriĝo de obligacio 3.600:00 Saldo 1996.12.31. 143.056:30

RIMEDOJ KOSTOJ

Membrokotizoj Libroj Konferenco Koleghelpa kaso Fondaĵo Szerdahelyi Subvencio UEA Eldonado Ekzamenoj Interezoj Donacoj. Diversaĵoj

p telefono Estraraj kostoj Fotokop., materialoj Honorarioj Bankkostoj

Oficejaj iloj

Kotizo UEA

UK

| Azia agado

Eksteraj rilatoj Reprezentado

Bertil Andreasson, kasisto de ILEI

POSTPAROLO

La nunan numeron mi sendis al la presejo la 3-an de novembro. Redaktofino por la unua sekvajara numero: la 31-a de decembro. Lastajn korektojn mi akceptos ĝis la 15-a de januaro 1998. Danke al pluraj ILEI-anoj, nia IPR-arkivo preskaŭ kompletiĝis. Mankas nur la ekzemplero 1/80. Se vi povas, bv. helpi.

Jozefo Nemeth, redaktoro

IPR 97/49e 36

— pàgina 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ

Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, rue du Basson 79, BE-6001 Marcinelle, Belgio; tel. (132 71) 43 6205

Eksteraj rilatoj: Raymond Wyllemann – Belgio (prezidanto), Marija Beloŝeviĉ – Kroatio, Marcel Delforge – Belgio, Ronald Glossop – Usono, Mireille Grosjean – Svislando, Francois Lo Jacomo – Francio, Bruno Masala – Francio

Ekzamenoj: prez.: Mag. Atilio Orellana Rojas (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj meza niveloj: Hans ten Hagen, (adreso, kovrilo 3)

Elekto komisiono: Agneta Emanuelsson – Svedio, Doroteo Holland – Usono, Gwenda Suttun – NovZelando

Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: Raymond Wylleman

Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori: Germain Pirlot, Steenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tel. (32 59) 70 87 00 kaj Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (–43 222) 36 86 29

Konkursoj lernejaj: Geza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemet, Hungario

Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizore plenumata pere de Juna amiko

Statuto: Rob Moerbeek kaj Hans ten Hagen

Terminologio: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, IT-00155 Roma, Italio

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ

La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto.

Kasisto de ILEl: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membrokotizoj: NLG 22 por landoj en A- kategorio, NLG 20 por landoj en B-kategorio (laŭ UEA-divido). Simpla abono sen membreco (por E-societoj, bibliotekoj k.s.) 30 NLG. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas.

Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: //ek-a. aŭ por Juna arniko: juna-l. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago.

KONTRIBUAĴOJ AL IPR

Kontribuaĵoj al IPR estu laŭeble nete tajpitaj per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, taŭga por aŭtomata komputila enlego, aŭ surpapere prespretaj. Livero sur IBM PC-kongruaj disketoj (5,25 aŭ 3,5 colaj) bonvenas. Retadreso de la redaktoro: nlalt(Qkonyvtar.c3.hu. Retadreso de la vicredaktoro: smidik(Qrik.bdtf.hu. Ili ambaŭ povas akcepti ankaŭ faksojn per komputilo, sed avertu ilin telefone antaŭ ol vi faksas. Telefon- kaj faksnumeroj: (736-89) 315-836 (red.) kaj (436-94) 320313 (vicred.). Fakaj artikoloj prefere ampleksu 3 ĝis 8 presitajn paĝojn. Pedagogiaj novaĵoj, informoj pri edukaj aranĝoj, interŝanĝaj gazetoj kaj leteroj al la redakcio bonvenas.

Ni recenzas nur ricevitajn eldonaĵojn iel rilatantaj al edukado aŭ utilaj en instruado.

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift — Afgiftekantoor: Antwerpen X 1 /98 Jarkolekto 28 — trimonata — ISSN 1013-2031

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

Organo de Internacia Ligo

de Esperantistaj Instruistoj ILEI

Redaktoro: Jozefo NEMETH

Vicredaktoro: Katalin SMIDELIUSZ.

Kunlaborantoj: Stefan MacGILL, Johano KIRSCH, Francoise NOIREAU, Atilio ORELLANA ROJAS kaj Franz-Georg ROSSLER

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Redaktejo: NEMETH Jozsef HU-8500 PAPA, Kilian ltp. 75/9

IPR m = 36-89-315-836, E nlalt(Qkonyvtar.c3.hu

Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, 48 32-3-234 34 00

— pàgina 2 del PDF —

ENHAVO

DUNCAN CHARTERS: Novjara salutmesaĝo …………….-..-….ecee eee neenennennennennen nnana 1 OSMO BUELER: Plua plifiumiĝo Ĉe (Unesko s.m eo oseio sees ee ee ceko sea bndaeenEnesegeeevese 2 Reagoj al la artikolo pri Szerdahelyi (D. BLANKE, B. VAHA, K. SMIDELIUSZ) ….3 AMRI WANDEL: Scienca edukado en Esperanto (IKU, AIS kaj AISIKU)…………. 8 El la landoj kaj sekcioj (AL, AR, AT, BR, GB, FR, ES, HU, IR, IT, YU, HR, LT, NP, A EIDA ra A a KT En mu Elo. 10

Por via notlibro (Retadresaro de ILEI, ILEI-Gimnazio, rEt-ventoj, Juna Amiko, Eldonaĵoj de Debrecena Bulteno, Eŭropo en la lernejo, Eŭropa Kalendaro,

[IEIDEN UE VO porda e rta oa a Laba, Soseo easa mo sksedaofetokspnsrSasoko 28 Recenzoj (Ursa Familio, Tendaraj Tagoj 2., espeRom) ………………..-..-….ece ece. 32 Aliĝilo de la ILEI-Konferenco en Montpellier……………….-..-……..ee sese neneeese enen 35 ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Prof. Duncan Charters, P.O.Box 148, Elsah, IL 62028-0148, Usono, tel. 1-618-374-2453, mesaĝoj 1-618-374-5252, fakso: 1-618-374-5465. Rete: charters(Dprin.edu. Kunordigo, instruista trejnado.

Vicprezidanto: Brunetto Casini, Casella Postale 213, IT-56100 Pisa, Italio tel. 39 50/48 670, fakso: 39 50/50 05 85. Rete: edistudio(Qsirius pisa.it Planado.

Sekretario: Marija Beloŝeviĉ, Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio.

Tel. (385 1) 37 45 052. Rete: mbelosev(Qpublic.srce.hr. Landaj sekcioj, membro-varbado, rilatoj kun UEA kaj la movado, servoj al instruistoj.

Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby.

Tel. (46 415) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro.

Vic-sekretario: Prof. Zhang Danchen, North Area 14-dong, 34-hao, Huazhong Normal Univ., CN-430070 Wuhan, Ĉinio. Internet: dedhea(QJpublic.wh.hb.cn Azia agado, ekzamenoj en Ĉinio kaj Azio.

Membro: Mag. Atilio Orellana Rojas, Quartier de l’ Ara, FR-84660 Maubec. Konferencoj, ekzamenoj.

Membro: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende, Belgio, Tel. (32 59) 502708. Eksteraj rilatoj.

Estrara komisiito: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings,

MO 63136, Usono. Tel. (314) 869-2303. Rete: rglosso(Qsiue.edu Instruado de infanoj.

Estrara komisiito: Zsuzsa Barcsay, Bem Rakpart 25/B, HU-1011 Budapest, Hungario. Tel. (36 1) 201-2342. Gimnazio de ILEI.

Estrara komisiito: Stefan MacGill, Facan koz 9/2, HU-2030 Erd, Hungario.

Tel. (36 23) 363-280. Eldonado

Observanto (UEA): Renee Triolle, 4 impasse des Charpentiers, FR-57100 Thionville, Francio

Duncan Charters: Novjara salutmesaĝo

mi ĝojas raporti, ke dum la jaro 1997 ni povis konstati en ILEI daŭre laŭcelan laboron, kaj eksterajn kondiĉojn kiuj invitas nin prepariĝi por seriozaj antaŭenpaŝoj.

Interne de ILEI, fidela laboro de niaj estraranoj, komisiitoj, kaj redaktoro per konstanta informado sukcese akcelis nian kunlaboron por plifortigi niajn servojn al la membraro. La elekto de novaj estraranoj dum la 1998-a konferenco en Montpellier donos okazon enplekti en la laboron aliajn aktivulojn. En la lastaj jaroj retkomunikado multe faciligis aspektojn de la laboro, kaj ĉi-jare realiĝos la planoj por TTT-ejo de ILEI kiu povos tuj disponigi bezonatajn informojn por la diversaj projektoj de niaj aktivuloj.

Ĵusa raporto de la usona televida novaĵservo CNN reliefigis la fakton ke malgraŭ la forta pozicio de la angla lingvo, Esperanto estas serioza propono por solvi la lingvan babelon en la Eŭropa Unio (nun dekunulingva), kiu neniel intencas ŝanĝi sian politikon de multlingveco favore al la denaskaj parolantoj de unu el la naciaj lingvoj. La enkonduko de Esperanto en la elementajn lernejojn havas klare raciajn avantaĝojn: la valoro de transnacia komunikado kun samaĝaj infanoj jam en la unua lernojaro, psikologia kaj lingva preparo por

plurlingveco kiam tio respondas al la politikaj celoj de la eduksistemo, relative rapida trejnado de instruistoj jam spertaj pri la bezonoj de la lernantoj en la celataj lernejoj. Retligoj povas subteni la plispertiĝon de la instruistoj mem, aparte se tiuj estas izolitaj, kaj faciligi pedagogian apogon kaj daŭran ellernadon de la lingvo per programoj por malĉeesta instruado.

Esenca elemento en la laborplanoj de ILEI estis kaj restas precize la preparo de instruistoj de la lingvo. Pro la graveco de tiu agado por la celoj de ILEI kaj la Kampanjo 2000, ni konstatas la neceson de ekstera financa apogo por ebligi trejnadon de ĉiuj kiuj havas la eblecon aktive kunlabori en lernejaj programoj kaj instruprojektoj. Treege gravas la preparo de aktualaj gvidmaterialoj (presitaj kaj videaj). Tiaj tamen ne povas anstataŭi rektan trejnadon, kaj ĉi-jare ni profitas la gastigemon de la francoj kaj aparte la bonvolan kunlaboremon de la komitato de Kastelo Grezijono por organizi dusemajnan seminarion inter la 20-a kaj la 31-a de aŭgusto. Ni kuraĝigas niajn sekciojn identigi taŭgajn kandidatojn.

Aliĝilojn oni povas jam peti de Grezijono mem, kaj informo-petojn aŭ enketojn pri eventualaj stipendioj oni direktu al mi, por ke ni konstatu la bezonojn.

La unua semajno de la seminario, kiun

I. IPR 9Y1

— pàgina 3 del PDF —

gvidos mi mem kunlabore kun la cetera programo de la Kulturdomo, celos doni unuavice teorian bazon por diversaj efikaj aliroj al aktiva komunika instruado de la lingvo. La partoprenantoj ricevos novajn instrumaterialojn pri la teorio kaj praktiko de la metodoj uzataj. Tiujn oni praktike demonstros per videaj materialoj kaj ĉiutagaj modelaj lecionoj por ĉeestantaj bazlernantoj de la lingvo, en kies trejnado povos partopreni la seminarianoj. La dua semajno (al kiu jam spertaj instruantoj de la lingvo povos aliĝi aparte sen la antaŭa) konstruos sur tiu bazo per la diskuto de praktikaj detaloj rilate la enkondukon de E-o en lernejoprogramon, efika elekto kaj uzo de lernomaterialoj, lecionplanado, kreo de praktikaj ekzercoj por aŭskultokompreno, parolado, legado, kaj skribado, akiro de gramatiko kaj interkultura kompreno. Ni ĝojas, ke povos aliĝi al tiu dua semajno kiel kungvidanto dr. Katalin Smideliusz, jam internacie konata pro sia efika instrutrejna laboro.

Bonan kaj ĝojan laboron dum 1998, kaj ni preparu nin por plene profiti niajn franclandajn someraranĝojn!

Prof. Duncan Charters, prezidanto de ILEI

OKOS

IPR 91 9 2

Plua plifirmiĝo ĉe Unesko

La aktiviĝo de la Unesko-agado de UEA portis pliajn fruktojn en la konferenco de neregistaraj organizaĵoj (NRO-j) la 21-an de novembro en la sidejo de Unesko en Parizo. Ĝi estis la unua post la formala kompletigo de la NRO-reformo. Ĝenerala direktoro Federico Mayor alparolis la konferencon, emfazante la rolon de NRO-j kiel ponto inter Unesko kaj ordinaraj civitanoj. Li precipe alvokis NRO-jn al konkreta agado kadre de la Uneskoprogramo de packulturo.

La delegacio de UEA konsistis el vicprezidantino Renĉe Triolle, ĝenerala direktoro Osmo Buller kaj la konstanta Unesko-reprezentanto, d-rino Barbara Despiney.

Ili tamen ne estis la sola esperantista delegacio. Nome, lastmomente antaŭ la konferenco venis la ĝojiga informo, ke male al sia antaŭa decido Unesko asignis la statuson de operaciaj rilatoj ankaŭ al ILEI. Sekve ILEI rajtis partopreni en la konferenco, kie ĝin reprezentis d-ro Francois Lo Jacomo.

Post la reformo 16 organizaĵoj (i.a. Internacia Asocio de Universitatoj, ĉe kiu UEA lobias por la aliĝpeto de AIS) estas en asociaj rilatoj kun Unesko, dum 63 (i.a. Internacia PEN) havas konsultajn kaj 165 operaciajn rilatojn.

Krome, lll organizaĵoj ricevis operacian statuson por unujara provperiodo. Malpli ol duono el la NRO-j, kiuj antaŭe havis oficialajn ligojn kun Unesko, trairis sukcese la NRO-reformon.

UEA kaj ILEI rajtas gratuli sin pri sia atingo, ne forgesante, ke ĝia konservo postulas daŭran aktivadon. Ĉar krome TEJO rekte rilatas kun la Junulara Fako de Unesko, tiu aktivado plej efike realiĝos per kunordigita sektora agado: UEA ĉefe okupiĝos ĉe Unesko pri komunikado kaj kulturo, ILEI pri edukado kaj TEJO pri junularaj aferoj.

La reordigo de la kunlaboro inter Unesko kaj la NRO-komunumo multrilate ne estas preta kaj multe da malklareco restas. Por helpi klarigi la situacion ĝis la sekva NRO-konferenco fine de 1998 la ĉi-foja konferenco elektis reprezentajn organojn de la NRO-komunumo: Kontaktkomitaton el dudeko da NRO-j kaj Konsilion el kvardeko da NRO-j. Ilia taskaro estas ankoraŭ iom nebula, sed la unua kunveno de la Konsilio komence de decembro supozeble kreos ian klarecon.

UEA fariĝis membro de la Konsilio, kio atestas pri prestiĝo, kiun UEA jam tradicie ĝuas en la NRO-komunumo, kaj metas ĝin en avanan pozicion en la nuna transira periodo.

Osmo Buller

(El Interredaktore)

En Eventoj n-ro 130 kaj en IPR 3/97 aperis “rememoro kaj ĝustigo” de Ilona Koutny. La ĝustigo evidente rilatis, tute prave, al sufiĉe supraĵa artikolo de d-rino Varga-Haszonits en “Eventoj” n-ro 120.

Mi tamen havas la impreson, ke ĝis nun neniu vere serioze okupiĝis pri la spirita kaj fizika (= manuskripta) heredaĵoj de Szerdahelyi. Kaj mi ne kapablis ekscii la verajn kialojn. Kompreneble, la okupiĝo pri la postlasaĵoj de Szerdahelyi estas unuavice afero de la hungaraj kolegoj, ne laste de liaj disĉiploj. Tamen permesu al mi kelkajn rimarkojn pri la temo:

l. Dum la lasta esperantologia konferenco en ELTE-universitato (17/ 18.4.97), kiun mi partoprenis, doniĝintus la ebleco, okaze de la jubileo, serioze prezenti la grandan sciencan kaj pedagogian verkon de Szerdahelyi. Oni tion ne faris kaj prezentis nur embarasajn banalaĵojn.

2. Okaze de la 60-a naskiĝtago de prof. Szerdahelyi (1984) liaj disĉiploj kaj asistantoj volis redakti festlibron. Pasis 13 jaroj. La festlibro ĝis hodiaŭ ne aperis.

3. Ĝis hodiaŭ nenie estas publikigita la kompleta bibliografio de la verkoj de Szerdahelyi. Liaj posteuloj el

39 IPR 9YI

— pàgina 4 del PDF —

Budapest iam petis min por helpi ĉirilate (kio en si mem ja estas iom stranga). Mi volonte sendis mian ampleksan liston. Nenio okazis…

4. Ilona Koutny mencias, ke ekzistas E-a versio de lia hungarlingva libro “Babelt6l a vilagnyelvig”. Jes, tion mi aŭdis rekte de li. Laŭdire ĝi estas pli ol 1000-paĝa kaj, jes, evidente “ŝimas ĉe iu E-eldonejo”. Do, Ilona Koutny ŝajne ne scias, pri kiu eldonejo temas. Mi ne povas ĵuri, sed, se mi bone memoras informon ricevitan siatempe de Szerdahelyi, la eldonejo estas “Fonto” en Brazilo. Kial neniu el liaj disĉiploj okupiĝas pri la sorto de la manuskripto, ankaŭ nuntempe inda je eldono ?

5. Kiam Edward Symoens redaktis la bonegan bibliografion pri interlingvistikaj disertacioj, li ne sukcesis ricevi kompletan liston kun la petitaj donitaĵoj pri ĉiuj defenditaj diplomlaborajoj. Laŭdire temas pri ĉ. 100. La du asistantinoj de la E-fako ne kapablis kompili la petitan liston. Ĉu vere oni ne zorge konservis la materialojn?

6. Estas konate, ke Szerdahelyi antaŭ sia neatendita forpaso estis preskaŭ fininta sian hungarlingvan kandidatigan disertacion pri interlingvistika temo. Oni devas scii, ke laŭ la hungara sistemo ekzistas tri doktoraj gradoj, malsame al, ekzemple, la germana sistemo. Substrekante ke mi neniel trotaksas la diversajn titolojn, ĉu doktorajn aŭ aliajn, mi scias, ke lia doktoreco estis la unua grado, aŭtomate ricevata post fino de juraj studoj. Kvankam li ankaŭ studis lingvistikon, li ne havis lingvistikan doktorecon. Por

IPR 91 9 4

kompensi tiun aferon kaj ĉar oni tion eble postulis flanke de la universitato, li – supersaltante la unuan – ja preparis la duan doktorecon pri lingvistiko, t. e. la “kandidato de sciencoj” (iom laŭ la iama sovetia sistemo). La disertacion li ne finis. Verŝajne tiaĵo nur necesis pro hierarki-formalaj kialoj en la universitato, ĉar lia scienca kompetenteco estis nepridubebla kaj la listo de liaj verkoj sufiĉe longa. Oni ja tute merite nomumis lin “docento” ankaŭ sen tiu laboraĵo. Verŝajne li tamen volis plenumi tiun kutimaĵon. (La tria titolo estus la “doktoro de sciencoj”, komparebla kun la hungara “d-ro sc.” — simile ankaŭ ekde 1975 en GDR – kaj ”d-ro habil.”)

Kie nun troviĝas lia nefinita manuskripto? Kial oni ne eldonas ĝin, eĉ se nur fragmente ?

7. Kaj fine, mi ĝis hodiaŭ ne komprenas, kiel eblis maldungi la kapablan Ilona Koutny… Ĉu tio okazis en la “spirito” de Szerdahelyi? Mi dubas.

Detlev Blanke

eS pri la ~~ de Szerdahelyi

Antaŭ 25 jaroj, en 1972, aperis la unua universitata “konspekto”, praktike universitata lernolibro de /sfvin Szerdahelyi, kun la titolo: Eszperanto. Bevezetĉs ĉs nyelvgyakorlatok (Esperanto. Enkonduko kaj ekzercoj). Liaj porinfanaj lernolibroj (Esperanto 1, 2) jam estis aperintaj kaj uzataj — uzataj eĉ en la universitato, provizore. Lia

unua universitata lernolibro, kiel similaj universitataj helpiloj, aperis kun surskribo “manuskripto”; efektive ĝi estas presita lernolibro (307 p.). Ankaŭ liaj postaj lernolibroj, estas presitaj, (ankaŭ la plimulto nuna de alies lernolibroj estas presataj) kiel strangaj manuskript-umoj. Kiel konate, post 1972, tra jaroj aperadis — laŭ similaj juraj kaj teknikaj kondiĉoj — divers-subfakaj lernolibroj de Szerdahelyr, inter ili aperis liaj krestomatioj, lernolibroj de metodologio, interlingvistiko; artikolaroj.

Lia baza ideo estis, ke per verkado, igado verki kaj eldonebligo li prezentos serion, sur kiu li aŭ liaj kolegoj-posteuloj povos konstrui la tuton de la instru-laboro.

Szerdahelyi elektis kiel moton de la lernolibro frazojn de Barczi Geza: “Estus infanece pruvadi kaj elstarigi valorojn de iu ajn lingvo per malŝatigo de la aliaj. Estus infanece kaj false. Ni volas diri ne tion, ke iu lingvo valoras pli, ol alia: nur tion, ke ĝi estas alia. Kaj tiu alieco faras ĝin valora koloro en la bunta bildo de la homa kulturo”. (G. B3rczi: Biografio de la Hungara lingvo.)

Szerdahelyi volis en sia libro kaj doni praktikan kursmaterialon por komencantoj, kaj doni sistemajn morfologion kaj sintakson, eĉ se ne plenajn. Krome li iom detale prezentis la dokumentojn de la lingvo. Li strebis en la teoriaj partoj de la libro al stilo scienca. La gestudentoj ne povis eviti fruan ekkonon de Fundamento de Esperanto — Szerdahelyi en precizema Hungara

lingvaĵo prezentis ĝin jam en la unuaj du ĉapitroj de la libro.

La dua parto de la lernolibro, kiel aludite, havas karakteron de kursolibro por komencantoj. Tamen, estas menciinde, ke en ĉiu aparta leciono, post enkondukaj kaj ĉefaj tekstoj, dialogoj, ekzercoj sekvis literaturaĵoj — simplaj, fragmentaj aŭ almenaŭ: relative mallongaj.

Lia dua universitata lernolibro estas: Metodologio de Esperanto (Budapeŝto, 1975, 375 p.). Neniu pensu, ke la vorto metodologio estas uzita hazarde. Szerdahelyi zorge distingadis metodon, metodikon kaj metodologion. Metodologio estas metateorio, komparanta kaj analizanta metodikojn ekkoni aŭ instrui lingvojn.

Tiel /stvan Szerdahelyi traktas kaj

»?, IPR 9WI

— pàgina 5 del PDF —

lingvistikajn skolojn (kiuj ja estas specialaj metodaroj ekkoni lingvon) kaj historion kaj samepokan staton de lingvoinstruado. Sed li prezentas ankaŭ la ĝistiaman historion de la e-istaj strebadoj instrui E-on. Li apartigas konstruadon de instrumaterialo unuflanke kaj instruadon, edukadon aliflanke. Li distingas kaj pritraktas diversajn ŝtupojn de lingvoinstruado. Ni, tiutempaj Hungaraj gestudentoj ne estis vidintaj simile multflankajn lernolibrojn pri metodologio en aliaj (Hungara, fremdaj) lingvoj.

Li verkis ankaŭ aliajn lernilojn — antaŭ kaj post la jaro 1972-a:

— Esperanto 1. Eszperanto nyelvkonyv 10-14 €ves korŭak sziamdara. Tankonyvkiado, Budapest 1965, 213 p.

— Lingvo Internacia 2. Daŭriga kurso. Tankonyvkiado, Budapest 1968, 227 p. (Ladu supraj titoloj estas de lernolibroj por infanoj, sed Szerdahelyi uzis ilin ankaŭ en enkondukaj kursoj de E-o en la Budapeŝta Universitato ELTE ĝis la apero de Eszperanto. Bevezetes ĉs nyelvgyakorlatok. Laŭ mia subjektiva Juĝo li pli bone uzis siajn porinfanajn lernolibrojn ol la unuan universitatan lernilon.)

Ekde 1972 aperadis liaj universitataj lerniloj:

— Eszperanto. Bevezetes ĉs nyelvgytakorlatok. Kezirat. Tankonyvkiado, Budapest, 1972, 307 p.

— Metodologio de Esperanto. Kezirat. Tankonyvkiado, Budapest,1975, 377 p. — Krestomatio de Esperanta Literaturo.

IPR 98/1 9 6

Tekstoj, dataro, bibliografio. Kezirat. Tankonyvkiado, Budapest, 1979. 466 p. Kunlaborantoj: Abonyi Nagy Arpad, Benczik Vilmos, Mathe Arpad, Varga- Haszonits Zsuzsa (Krestomatio II, III aperis : ĝis 1982).

— Bevezetĉes az interlingvisztikaba. Torteneti vazlat €s forrastanulmany. Kezirat. Tankonyvkiado, Budapest, 1980. 290 p. (Enkonduko en la interlingvistikon. Historia skizo kaj fontesploro. Manuskripto (=interna presita lernilo universitata).

— Krestomatio de Esperanta Literaturo. Volumo 3. Kezirat. Tankonyvkiado, Budapest, 1982. 476 p. Ĉefkunlaboranto: Revesz Sandor. Kunlaborantoj: Abonyi Arpad kaj Ehmann Beata.

Szerdahelyi konsideris la krestomatiojn krudmaterialo por plua laboro, instigonta trovi la mankantajn indikojn pri la verkoj prezentitaj; li sciis, ke ili ne estas perfektaj. Ĉiuokaze, en ili aperis multege da tekstoj kaj indikoj, kiujn plej simple oni trovas ja ĉi tie. Menciende, la tria (476-paĝa) volumo kostis 30 HUF, proksimume kiel (unu) peco da negranda ĉokolado aŭ duona trambileto nun. (Iom similajn laborojn plenumis pli-malpli paralele, sed multe pli selekteme, belformeme kaj malpliamplekse (ŝajnas al mi) Vilhelmo Benczik kunlaborinta komence ankaŭ kun Szerdahelyi.)

Li gvidis ankaŭ la preparojn de la tri volumoj de Esperantologiaj kajeroj. Ankaŭ tiun laboron li vidis kiel preparlaboron por farotaj lerniloj.

Erarojn de la kontribuintoj kaj eble ankaŭ de li oni rajte kritikadis. Malgraŭ tio Esperantologiaj kajeroj konservis utiligindaĵojn. En la unua volumo li mem multe kontribuis pri morfemiko kaj etimologio. En la dua volumo, redaktita de Zsuzsanna Varga- Haszonits, (1977, pp. 273) la ĉeftemoj estas metodologio kaj interlingvistiko. En ĉi tiu volumo, tuj post la antaŭparolo, sekvas prezento de la fako (verkita de Zsuzsanna Varga-Haszonits), kun titolo: Dekjara historio de la Esperanto-fako (pp. 7-30). Poste sekvas la Studprogramo de la Esperanto-fako (tradukita de Ilona Koutny). La tria volumo, redaktita de Eva So06s kaj Beata Ehmann (Budapest, 1977, 375 p.) prezentas la E-lingvajn kaj pri- Esperantajn verkojn de Geza Barczi (1894 — 1975).

Mi bedaŭras, ke homoj, de kiuj — senpere aŭ pere — mi lernadis en mia vivo (ekz. Istvan Szerdahelyi, Kolomano Kalocsay, Alfonso Pechan), same organizoj, edukejoj e-istaj, en kiuj ili laboris, preskaŭ ĉiam (aŭ eble nur: de tempo al tempo) konfliktadis inter si. Se tio ilin ne sufiĉe malhelpis labori, min tio ne malhelpas lerni de ili.

En la jaro 1977-a, do antaŭ pli-malpli 20 jaroj aperis Hungarlingva libro de Istvan Szerdahelyi: Babelt6l a vilagnyelvig (De Babelo ĝis la mondolingvo (Eldonejo Gondolat, 41442 p.). Kelkaj el la titoloj kaj subtitoloj de ĉapitroj: La unuaj transnaciaj lingvoj de la antikvo.

Dulingveco dum feŭdismo. La Angla piĝino. Plan-piĝinoj. Fikciaj lingvoj. La ideo de la universala lingvo en la 15- 18-a jarcentoj. Gestolingvoj. Grafikaj signosistemoj. Mallonga gramatiko de Volapuko. Homogenaj kaj heterogenaj lingvoprojektoj. La ekesto de Esperanto. Zonaj kaj intersistemaj lingvoprojektoj. Hungara problemo. Ĉu dulingvismo, trilingvismo?

Pluraj temoj, tiutempe neglektataj, nun furoras kaj alportas popularecon al esploristoj. Krom laŭdindaj esceptoj en la sfero esperantista — Blanke, Barandovska, Koutny, Golden, Silfer k.a. en E-o, Varga-Haszonits precipe (sed ne nur) en la lingvo Hungara —, tre malmultaj referencas je Szerdahelyi. Nova Hungara konsultlibro pri socio kaj lingvouzo de Jeno Kiss (Tarsadalom es nyelvhasznalat, Szociolingvisztikai alapfogalmak, Budapest, 1995) en sia bibliografio havas unu el la (aplikatlingvistikaj) universitataj lerniloj redaktitaj de Szerdahelyi (Alkalmazott nyelveszeti alapfogalmak 1989), sed — malgraŭ la ĉapitroj pri dulingveco, piĝinoj kaj eĉ E-o, li ne mencias/citas/ enbibliografiigas De Babelo ĝis la mondolingvo aŭ aliajn verkojn de Szerdahelyi. Tion mi komprenas pro la vasteco de la temaro de Kiss kaj de la fakliteraturo, sed bedaŭras laŭ pluraj aliaj vidpunktoj. Aliflanke mi trovas novaĵo laŭdinda, ke Kiss entute traktas E-on kaj, ke li ja apogas sin je kelkaj verkoj pri E-o (inter ili, kiel dirite, pri unu de Istvan Szerdahelyi).

Certe, por malhelpi tioman nekonon de Szerdahelyi, ankaŭ mi devus esti

7?e IPR 981

— pàgina 6 del PDF —

provinta pli konatigi lin (kaj aliajn interlingvistojn) en la medio de lingvistoj Hungaraj. Ja nek mi, nek iu ajn alia el ni povas, provizore, esperi, ke niaj kolegoj — ne-esperantistoj proprainiciate venos al la fontoj e-istaj. Blazio Vaha, wacha(2nyO01.nytud.hu

ngvistika konferenco „omaĝe al Szerdahelyi

[NdIR — En la lasta numero de IPR (p. 31.) vi povis legi alvokon de la aprila lingvistika konferenco en Szombathely (Hungario). Nun ni imformas vin pri la preparaj laboroj.]

Danke al la alvokoj kaj personaj kontaktoj pluraj samideanoj aliĝis jam al la konferenco. Prelegos interalie Detlev Blanke, Otto Prytz, Herbert Mayer, Heiner Eichner, lona Koutny, Alicja Sakaguĉi, Blazio Wacha, Giorgio Silfer, Laszlo Molnar. Laŭ la iniciato de la prelegontoj duontago de la laboro de la Esperantologia sekcio estos dediĉita al la memoro de profesoro Szerdahelyi kies nomo kaj agado estas konata ankaŭ inter la ne-esperantista partoprenantaro de la hungaria konferenco de aplikata lingvistiko. Espereble pluraj lingvistoj ĉeestos la prelegojn pri interlingvistiko kaj pri prof. Szerdahelyi aŭ almenaŭ povos legi ilin en la eldonota konferenca materialo. Ni do ne perdis la eblon rekonigi esperantologion.

dr. Katalin Smideliusz

IPR YI e 3

Scienca edukado en

IKU, AIS kaj AISIKU

[]

Simile al la unika rolo de la fenomeno Esperanto en la soci-kulturo de lingvoj, la universitat-nivela instruado de sciencaj temoj en E-o povas havi unikan rolon en la scienca kaj eduka mondo.

La rolo de E-o en la scienco kaj en universitata instruado iom paralelas al ĝia rolo en la pli ĝenerala lingva problemo tutmonda. La nuntempa scienca kaj akademia mondo pli kaj pli uzas la anglan kiel laborlingvon kaj por internaciaj kaj ofte ankaŭ naciaj aranĝoj. Tio tamen ofte malhelpas la progreson de la scienco, kiu bezonas la liberan interŝanĝon de scioj kaj spertoj sur la persona nivelo. Sciencistoj el ne-angla-parolantaj landoj ofte spertas la lingvajn barojn kiam ili provas raporti pri sia esploro en internaciaj forumoj. Kontraŭe, universitata instruado kutime okazas en la nacia lingvo, kaj ekzistas do lingva breĉo inter la instrua kaj laborakonferenca nivelo. Tiujn malavantaĝojn povas solvi E-o kiel internacia komunika lingvo.

IKU kaj AIS

Sur la tereno de scienca edukado en E- o elstariĝas du institucioj kiuj regule okazigas kursojn kaj prelegojn universitat-nivelajn: la Internacia Kongresa Universitato kaj la Akademio

Internacia de la Sciencoj. La Internacia Kongresa Universitato (IKU) kiel unu el la plej famaj kaj longdaŭraj institucioj en la E-o komunumo, regule okazigas universitat-nivelajn prelegojn. Ĉiujare ĝi ofertas al centoj da aŭskultantoj kadre de la Universala Kongreso ĉirkaŭ dek prelegojn de spertuloj, akademianoj en siaj fakoj, pri tre diversaj temoj, variantaj de astronomio ĝis ekonomio, de komputiko ĝis literaturo. Akademio Internacia de la Sciencoj San Marino (AIS) estas fakte la sola Esperanto-Universitato. Ĝi funkcias kiel internacia migranta universitato, kiu okazigas sciencajn sesiojn en diversaj landoj, kaj disdonas akademiajn diplomojn kiuj estas oficiale rekonataj en pluraj landoj.

AISIKU

En la UK en Tampere (1995) la du institucioj unuafoje kombinis siajn programojn al komuna sesio, la tiel nomata AISIKU-kursoj, kiam du okhoraj AIS-kursoj aldoniĝis al la kutima programo de la IKU. La unua prelego de la du kursoj okazis kadre de IKU, kaj kongresanoj povis partopreni la ceteran kurson kaj eĉ ekzameniĝi kaj ricevi ateston de AIS – kion trideko da kongresanoj efektive faris. Tiu formulo, kiu kombinas la popularecon de la IKU-prelegoj kun la alta nivelo de la AIS-sesio montriĝis tre sukcesa kaj en Prago ripetiĝis tiu modelo. Tiufoje oni eĉ kombinis la inaŭgurojn de IKU kaj de la AIS-sesio. La komunaj AISIKU- aranĝoj ricevis formalan kadron per kontrakto inter UEA kaj AIS kiun la

senato de AIS subkribis en sia septembra kunsido en Rimini.

IKU broŝuro de Adelaido

Ĉar en Adelaido ne okazis AIS-sesio, IKU okazis en la antaŭa formo, sed tamen okazis novaĵo: la tekstoj de la IKU-prelegoj estis haveblaj jam antaŭ la prelegoj en belaspekta broŝuro. Ĝi estis akirebla de ĉiuj kongresanoj (ne nur al la partoprenantoj de la IKU) en la Libroservo. Per tiu eksperimenta eldono de la tekstoj UEA provas sekvi la kutimon de pluraj internaciaj sciencaj konferencoj (kaj ankaŭ en ordinaraj universitataj kursoj) kie la tekstoj de la prelegoj estas haveblaj dum la konferenco, antaŭ la prelegoj. Tio ebligis al la aŭskultantoj prepariĝi kaj pli bone sekvi la prelegojn, kaj al la kongresanoj kiuj ne povis viziti ĉiujn prelegojn tamen konatiĝi kun la enhavo. Dum la kongreso vendiĝis ĉirkaŭ cento da IKU-broŝuroj, sed kelkaj ankoraŭ restas kaj estas mendeblaj en la libroservo, kun la tekstoj de ĉiuj prelegoj (ankaŭ tiuj prelegoj kies tekstoj ne aperis en la broŝuro), por la simbola prezo de 5 NLG.

UEA planas aperigi ankaŭ la tekstojn de la IKU-prelegoj broŝurforme, kio garantios la aperon de la tekstoj kaj provizos regulan dokumentadon por la IKU.

AISIKU Montpellier

Ĉi-jare UEA klopodos prijuĝi la IKU-

prelego-proponojn pli frue ol en

antaŭaj jaroj, kaj por povi pli bone 99 IPR 9W1

— pàgina 7 del PDF —

elekti, kaj por havi pli da eblecoj por AISIKU-kursoj. Viajn proponojn por IKU- prelegoj sendu tuj al la komisiito, prof. Michael Maizen, indiku, ĉu vi povas prezenti ankaŭ pli ampleksan temon, en formo de 3-4 prelegoj, kadre de AISIKU.

Amri Wandel, estrarano pri faka kaj scienca agado de UEA

El la landoj kaj sekcioj

Albanio

E-kursoj en Albanio

En Tirane, en la suburbo Kamez funkcias lernokurso, gvidata de Saimir Begollari,

kun partopreno de sep gejunuloj, 15-18 jaraĝaj.

Ĉe teknologia mezlernejo havas grupon de 20 gelernantoj Bardhyl Selimi Mezini.

En Kukes gvidas grupon de kvin 18-jaraj gejunuloj Nehat Sokoli. Tri el ili

intencas partopreni la septembran Studumon en Bydgoszcz.

En V/ore komencas kurson s-ino Martha Otto, Bahaa volontulo el Germanio/

Usono. Ŝiaj gelernantoj lernos samtempe ankaŭ aliajn fremdajn lingvojn.

En A/basan promesis ekstarigi similan lernokurson s-ro Blerim Zhugli kun

gestudentoj de la tiea universitato.

En B/indula Instituto instruas E-on la direktoro, Zamir Kabashi al kelkaj knabinoj. Laŭ informoj de Bardhyl Selimi Mezini

Argentino

Interlanda Konferenco pri Instruado (IKI)

De la 9-a ĝis la 12-a de oktobro 1997 okazis en Buenos Aires la 5-a IKI kaj paralele al ĝi la 57-a Argentina E-Kongreso.

La eventon ĉeestis 47 personoj el 3 landoj (Argentino, Brazilo kaj Urugvajo) kaj ĝi funkciis kiel vera forumo por interligi la agadon por E-o inter tiuj 3 landoj. Gravas emfazi, ke la Ministerio pri Kulturaj Aferoj apogis la Konferencon aŭspiciante ĝin, kio permesis ties okazigon en la sidejo de la Argentina Parlamento.

La programo de IKI interplektiĝis surbaze de la konferenca temo Edukado, informado, aplikado: bazoj por Esperanto en la tria jarmilo kaj pri ĝi okazis laborkunsidoj. Ankaŭ efektiviĝis sesio de la internaciaj ekzamenoj de ILEI/UEA kaj ĝin ĉeestis 5 kandidatoj en la elementa nivelo, el kiuj sukcesis 4.

D-ro Werner Schad prezentis sian enkondukan kurson de E-o konata kiel “centminuta kurso”, ĉar en la daŭro de 100 minutoj li klarigas nacilingve la bazajn trajtojn de la lingvo kaj per tio la lernanto kapablas legi kaj konstrui elementajn frazojn je la fino.

La planado de strategioj por eniri la ekster-esperantan komunumon kaj la fortan ligon de tio al la instruado estis bazoj de diskuto kaj ronda tablo.

La sekva IKI realiĝos en 1999 en Florianoplis (Brazilo).

IPR 9VI IO Mag. Atilio Orellana Rojas

Aŭstrio

Sukcesa varbado en universitatoj

Ekde junio 1997 dumil varbiloj disdoniĝis en diversaj universitatoj en Vieno kaj Graz (Graco). Respondis ĝis mezo de oktobro 23 interesitoj, ĉefe studentoj, kiuj mendis per poŝtkarto aŭ telefono la broŝurojn Esperanto als Ratespa$ (Esperanto kiel diven-amuzo), kiu eldoniĝis de la Esperanto-Junularo Heidelberg (Germanio). Walter Klag, Vieno

Brazilo Fine de junio, la 92 lokoj de la E-kursoj anoncitaj ĉe la Interlerneja Lingvo- Centro de la Eduka Centro Blanka Elefanto montriĝis nesufiĉaj por la 239 interesatoj. 12 lokoj estis fine donataj al instruistoj emaj al plu-kleriĝo. La Akademio de Civila Polico de la Federacia Distrikto proponas – pionire inter la policaj institucioj de Brazilo – 134-horan E-kurson inter aŭgusto 1997 kaj junio 1998.

Laŭ “Gazeta Academica’, n-ro 7 (jun-aŭg. 1997) Britio Urso-Kurso Ĝi estas nova iniciato, kiu celas anglalingvajn, precipe ne-esperantistajn gepatrojn kun infanoj 6- ĝis 10-jaraĝaj, sed ĝin povas utiligi ankaŭ E-instruistoj. La kurso prezentas E-on, kiel ilon, kiel propedeŭtikan lingvon, kaj ĝi enhavas listojn, kiuj ligas la vortojn kun tiuj en diversaj lingvoj. Gramatika libreto, akompana al la kvara parto,

utiligas la regulecon de la E- = gramatiko por helpi komprenigi ŝ la komplikaĵojn de la angla ui

gramatiko. La lernantoj ricevos informojn ankaŭ pri la E-kulturo. Oni ne trudas E-on kiel lingvon al la gepatroj kaj infanoj, sed lasas ĝin mem sorĉi ilin. La projekto nun ampleksas tutan = aron da helpmaterialoj. Reto de kursgvidantoj korektos la kompletigitajn libretojn, tuj kiam la lernantoj resendos ilin. Ludoj kaj enigmoj estas integraj partoj de la kurso, same kiel premietoj, kiuj

A. TH

II IPR 981

— pàgina 8 del PDF —

havas Esperantan signifon.

La kurso utiligas vortojn el la baza vortlisto de Juna Amiko. Tri partojn de la kurso akompanas “aktivigaj kartoj”, kiuj rilatigas ĉiun lecionon al korespondaj partoj de Mil Unuaj Vortoj. Menciataj estas Mazi, Infanoj ĉirkaŭ la mondo kaj EK!, porinfana klubo de Elizabeth Stanley.

Kurso-materialoj:

1) Senpaga enkonduka pakaĵo, sendota al junaj informpetantoj (kun E- globkrajono, letero, kolora faldfolio kun mendilo, enkonduka libreto por gepatroj)

2) — kvar koloraj porinfanaj kajeroj (ĉ. 36-paĝaj) kun klarigoj, ekzercfolioj ktp., — tri apartaj libretoj por gepatroj, instruistoj kun notoj, ludoj, taskofolioj, vortlistoj kaj aktivigaj kartoj,

— kvar sonkasedoj kun ĉiuj vortoj, dialogoj, kantoj, gramatika libreto,

— gramatika libreto akompananta la kvaran parton,

— kvar premietoj, kiuj akompanas la korektitajn kajerojn.

La aŭtoroj ellaboris skemon por la financado. Ankaŭ ETA mem subvencias la agadon, krome oni disvendas la verdan globkrajonon kaj la kartludon Ursa Familio [vd. ĝin, ĉe la rubriko “Recenzoj” – NdIR] sed tio ne sufiĉas. Eble anoj de ILEI mem povas helpi finance aŭ scias pri aliaj helpofontoj. Oni danke ricevos ĉiujn proponojn.

Skribu al la respondeculoj: Anĝela Tellier kaj Malcolm Jones, Esperanto Teachers” Association, 140, Holland Park Avenue, London W11 4UE, Britio

Francio

31-a Internacia Infana Kongreseto, Sommieres – Francio, 1-8 aŭgusto 1998 Kontaktu la organizanton: Christopher Fettes, St. Columba’s College, Dublin 16, Irlanda Respubliko.

Telefono (kun respondilo): 4353-1493-1984. Telefakso: 4353-1493-6655.

“La krokodileto”

Aperis la unua (pli precize nula) numero de nova sezona gazeto por la plej junaj e-istoj, kun titolo “La krokodileto”. Ĝin eldonas JEFO (Junulara Esperantista Franca Organizo – Esperanto-Jeunes). Laŭ la intenco de la redaktoro, Catherine Giangrossi, La krokodileto estos internaciema gazeto por infanoj el multaj landoj. Ĝi prezentos pri-Esperantajn aferojn, kiuj povos interesi infanojn, sed ĝi raportos al la infanoj ankaŭ pri temoj, kiuj rilatas ne nur al la E-movado. ) La redaktoro atendas viajn ideojn, sugestojn, se vi volas partopreni kelkfoje aŭ ofte en la redakta laboro. Ŝi petas la adresojn de eventualaj interesiĝantoj;

kontribuantoj, desegnantoj ktp. IPR 9/1 9 I2

Ŝi atendas la partoprenadon de infanoj, kiuj volas komuniki kun aliaj, trovi korespondamikojn, rakonti pri sia VivO, sendi ludojn, poemojn ktp. La venonta numero (n-ro 1.) aperos ĉirkaŭ la 15- a de marto 1998. Viaj kontribuaĵoj estas bonvenaj du semajnojn antaŭe. Individua abono (4 numeroj) kostas 10 NLG, klasa aŭ asocia abono: 17 NLG. Individua abono al La krokodileto F Juna Amiko: 24 NLG. Adreso de la redakcio: Catherine GCiangrossi, 1 rue Trarieux, FR-69003 Lyon, Francio. “Tel. kaj fakso: 133/ 4 72360714. Rete: pascal.lecaille()0wanadoo.fr

Priplorinda rezulto Eble interesos vin jena letero publikigita en Figaro Madame (porvirina aldono al la ĉiutaga franca gazeto Le Figaro, unu el la ĉefaj en Francio) je 1997.10.04

Kent Jones

Kiel povas okazi, ke junuloj dum la abiturienta ekzameno (france “baccalaureat”) post sep jaroj da lernado de la angla, havas tiom da malfacilaĵoj por esprimi sin en tiu lingvo, tiom logika, kiun kompreni kaj memori estas tiom facile? Fremda lingvo, tio ja estas nur: vortprovizo, gramatiko, kaj kun-uzo de ambaŭ. Estas konsterne konstati, en la lasta klaso antaŭ tiu ekzameno, kiom da bazaj vortoj mankas al lernantoj, kiujn ilin tamen lernis kaj ripetadis dum sep jaroj (…). La fiasko de la instruado de la angla lingvo en niaj lernejoj ne estas io fatala. Estas tempo ŝanĝi la manieron ĝin instrui. Ĉiuj konsentas, ke necesas kalkuli kun Eŭropo, kaj ke estos privilegiitaj tiuj, kiuj scios angle paroli kaj skribi.

H. Hamomet

Tiu letero estas tipa pri la tuta miskompreno fare de la ĝenerala publiko pri tio, kio estas lingvo, kaj kiel kaj kiagrade eblas ellerni fremdan lingvon. Nur lingvoinstruistoj Scias, ke akiri lingvon en lernejo estas io neebla, ne ĉar la instruistoj estas nekompetentaj aŭ ĉar la lernantoj estas mallaboremaj, sed simple ĉar nacia lingvo “rea ka ina kaj arbitra, ke ĝi defias normalan lernkapablon. I Sikitaj ekde Ju lingvon, tio estas ŝanĝi tutan komplikan reton da refleksoj lanĝo se . e plej frua infaneco. Tiaj ĉiutage uzataj refleksoj rezistas kontraŭ ; ingvon estas do io tute alia ol lerni vortprovizon, gramatikon kaj

13 9, IPR 9IVI

— pàgina 9 del PDF —

la manieron integri tiujn du. Necesas unue distancigi sin de la refleksoj de la gepatra lingvo. Poste necesas akiri la refleksojn de la nova lingvo. Se agus nur memoro kaj inteligento, ne transformitaj al refleksoj, oni ne

parolus flue. Flua esprimado postulas, ke la traduko de konceptoj al vortoj kaj frazoj estu senkonscia.

Tiuj ŝanĝoj devas okazi sur du niveloj. Unu estas tiu de la parol-organoj. Se vj neniam, antaŭ la unua lingvoleciono, lernis meti vian langon inter la dentoj por prononci “4”, estos treege malfacile akiri la koncernan reflekson. Estas same malfacile, kiel uzi la maldekstran manon por movo, kiun vi ĉiam faris per la dekstra. Kaj se vi dum dekdu jaroj konstante akcentis la lastan silabon de vortgrupoj, kiel en la franca, estas preskaŭ neeble kutimigi sian buŝon al tute alia sistemo. (Tiel fariĝas neeble distingi la du prononcojn de desert, dezerto, deserto aŭ de record, disko, registri).

Sed la refleksoj devas ŝanĝiĝi ankaŭ pri la maniero konstrui frazon. En la franca oni “iun helpas”, en la angla oni “helpas iun”, en la germana oni “helpas al iu”. Refleksoj ekzistas ankaŭ pri vortformado. Granda parto de lingvolernado konsistas el alpreno de refleksoj, kiuj inhibu la naturajn refleksojn. Lernanto, kiu rimarkis la formadon en farm – farmer, dance – dancer, report – reporter, write – wrrter tiel akiras reflekson kiu kondukos lin al “trarislate – translater” kaj “teeth – teether”. Sed oni skribas translator kaj diras dentist Necesas do bloki la naturan reflekson por enprogramigi haltigon de la nerva fluo (kvazaŭ enmensa signo “Haltu! Vojo mapermesita!”) kaj devojigon al la ĝusta vorto. (Tio ne necesas en E-o: komparu kun la ĉi-supraj farmisto, dancisto, raportisto, verkisto, traduktisto, dentisto).

Ankaŭ la transiro de koncepto (ideo, penso) al vorto estas io refleksa kaj devas ŝanĝiĝi, kiam oni uzas alian lingvon, ĉar la signifkampoj (semantikaj kampoj) de la vortoj ne estas ĉie samaj. Neniu unuopa franca vorto esprimas la multajn malsamajn sencojn de la angla make up (kompensi, elpensi, kunmeti, kompletigi, repacigi, ŝminki, ktp) [“He’s made up his mind to stay in.” — “Well, I’ve made up my face to go ou”, diras du roluloj en romano de P. G. Wodehouse, “Doctor Sally”.]

Ŝanĝo de refleksoj estas ne nur io, kio postulas multege da tempo, t.e. milojn da ripetoj, sed krome io nestabila. Sufiĉas ne uzi la lingvon dum kelkaj jaroj por ke la refleksoj malaperu, ĝuste ĉar ili estas kontraŭnaturaj. En E-o la refleksoj ĉiam povas sekvi la naturan vojon. Tial homoj, kiuj ĉesis uzi ĝin dum jaroj, tre rapide retrovas la kapablon esprimi sin per ĝi. | La serĉo al la perfekta lingvoinstrua metodo estas do tute iluzia. Lingvoakiro postulas, ke oni enmensigu al si proks. milionon da novaj refleksoj. Ne eblas redukti la tempon necesan por tio. La sola solvo estas alpreni lingvon en kiu la unuaj akiritaj refleksoj povu esti plene ĝeneraligataj. Tia lingvo estas E-o.

Claude Piron IPR 981 9 14

——

Nobelpremiito Linus Pauling konfirmis al mi la antaŭlastan paragrafon. Li lernis E-on kiam li estis 15 jara. Vidinte E-tekston je la aĝo 90, post efektive 75 jaroj de neuzo, li skribis ke li senĝene povis legi ĝin. Kent Jones

hispanio La 1-an de novembro 1997 dum la estrarkunsido de HEF oni decidis nomumi s-ron Augusto Casquero Estrarano pri Instruado, kaj kontakti la estraron de ILEI cele al rekonstruo de tiu asocio en nia lando, sub la kupolo de HEF.

Manolo Parra, Sekretario de HEF

2-6 de marto 1998: Baza kurso de Esperanto en Valencio

Loko: Fakultato pri Filologio de la Universitato de Valencia (Hispanio). Oficiala

studobjekto, unuafoje en Hispanio. Akademia valoro: 2 kreditoj. Malferman

prelegon faros Miguel Fernandez, la ferman Gian Carlo Fighiera. Informoj ĉe la

instruisto:

Augusto Casquero, Avenida Burjasot, 29, A-31, ES-46009 Valencia (Hispanio). Fakso: H6 3849616. Rete: a-casquero(Dredestb.es

Internacia Cseh-metoda kurso en Valencio

Dum la tagoj 25 ĝis 30 de julio 1998 (ses tagojn), okazos en Valencia (Hispanio) rapida E-Kurso por komencantoj kaj progresintoj, laŭ Cseh-metodo.

La instruanto estos la internacie konata fakulo de tiu metodo, s-ro Anton Zacharias, el Slovakio.

La lecionoj okazos ĉiumatene, ekde la 9-a ĝis la 13-a horo. Posttagmeze estos libera tempo por viziti la belajn plaĝojn de Valencia, kaj sunbruniĝi. Laŭbezone eblas aranĝi posttagmeze kulturajn vizitojn aŭ distrajn programerojn. Se estas kandidatoj, okazos ankaŭ seminario pri la Cseh-metodo, unuavice por instruantoj. Fine de la kurso, por tiuj kiuj tion deziros, oni povas kune vojaĝi al la UK en Montpellier (Francio). Prezo de la kurso (ne inkluzivas loĝadon kaj manĝadon): 6.000 hispanaj pesetoj (ĉirkaŭ 40 USD).

Interesiĝantoj kontaktu: Augusto Casquero de la Cruz, Avenida Burjasot, 29, A-31, ES-46009 Valencia, Hispanio. Telefono: F 34 (9) 6 3401369. Fakso: E 34 (9) 6 3849616. E-poŝto: a-casquero(ĝredestb.es

hungario

La 13-aj Pedagogiaj Tagoj, 6-a Semajnfino de Junaj Lernemuloj (SOJLO) Ili okazos la 28-an de februaro kaj 1-an de marto 1998 en Budapeŝto. La saman ŝemajnfinon Eventoj organizos karnavalan balon, do niaj konferencanoj — post la prelegoj — povos ripozi (?) tie.

15 IPR 92/1

— pàgina 10 del PDF —

El la programo: Kvalifikado de E-instruistoj en pedagogia altlernejo. Lernolibro de E-o por lernejanoj: bazaj postuloj de moderna lernolibro, bezono kaj realigo Faka kunveno de praktikantaj instruistoj. Nacia Baza Instruprogramo ĉu Hungario. Gramatikaj problemoj el metodika vidpunkto – la Zamenhofa lingvo tipaj eraroj kaj ilia prevento. Modellecionoj. La SOJLO-n gvidos Barossnĉ Korody Zsofia. Pliajn detalojn petu de Zsuzsa Barcsay kaj Jozsef Nemeth. [Adresoj sur la kovrilpaĝoj.] JN

Esperanto en la Pedagogia Altlernejo de Szombathely

En la Altlernejo ankaŭ en la studjaro 1997-98 disvolviĝas pluraj E-lingvokursoj. 25 studentoj frekventis kursojn por tutkomencantoj kaj progresantoj. La studentoj devas superi lingvoekzamenon por fine de siaj studoj rajti ricevi diplomon. Peljmulto de la ĉi-jaraj studentoj estis tiuj kiuj jam plurfoje fiaskis en aliaj lingvoj kaj aŭdinte pri la facileco de la internacia lingvo kaj pri la sukcesoj de aliaj studentoj ili pretis eĉ pagi kontraŭ la studado. (La lernejo ne plu ebligas al la studentoj senpage frekventi lingvokursojn pro tio la lernantoj (aŭ iliaj kompatindaj gepatroj) devas elspezi signifan sumon por provi la lastan ŝancon.) Dum tiaj kursoj mi devas ne nur instrui la ĉefajn elementojn de la lingvo kaj kapabligi la studentojn komuniki per ĝi, sed kiel eble plej efike mi klopodas infekti ilin per la ideo kaj utileco de la lingvo kaj ties movado. Mi opinias mian laboron plene sukcesa ne tiam se la studentoj sukcese ekzameniĝas, sed tiam se el inter ili almenaŭ kelkaj daŭrigas siajn studojn, ekkorespondas aŭ prunteprenas de mi legaĵojn en E-o.

Post 50-hora intensa kurso en decembro sukcese ekzameniĝis 17 studentoj en elementa nivelo, el kiuj 6 daŭrigas siajn studojn kaj provos superi ankaŭ mezgradan ekzamenon ekster la altlernejo. Ili partoprenis ankaŭ la Zamenhofantagon kie kun aliaj junuloj de la urbo fondis junularan sekcion. En la nova semestro ni lanĉos tri kursojn, unu por tutkomencantoj, unu por tiuj kiuj ne sukcesis alproprigi ĉion dum la antaŭa intensiva kurso kaj bezonas pluan helpon, kaj unu por la daŭrigemuloj.

Kadre de la laboro de la nova katedro pri Aplikata Lingvistiko okazas preparaj studoj pri lingvopedagogio. Respondecante pri tiuj lekcioj mi zorgas pri tio, ke pri la internacia lingvo ricevu informojn ankaŭ tiuj, kiuj studas aliajn fremdajn lingvojn. En la prelegoj pri lingvopedagogio por estontaj filologoj kaj en la studmaterialo ricevas gravan rolon ekzemple denaskismo, propedeŭtika valoro de la unua fremda lingvo, lingvolernaj problemoj de malgrandaj infanoj ktp- Esperanto kaj ties valoroj tiomgrade trateksis la lekciojn ke la studentoj tute nature ekinteresiĝis pri tiu lingvo kaj centprocente partoprenis mian (de ili petitan) informprelegon kaj modellecionojn pri la internacia lingvo. Gravas ne

IPR 981 9 I6

perantistoj, sed tio ke estontaj lingvoinstruistoj pri la angla, lingvoj estu daŭre informataj pri E-o. Se maturiĝas en ili la gvo kaj movado ili scios kie, kion kaj kiun trovi por

dr. Katalin Smideliusz

tio, ke ili fariĝus €S germana kaj franca lingvo interna bezono pTI tiu CI lin kontentigi tiujn bezonojn.

Jrano

La unua E-kurso en “Sana Urbo”

S-ino Jhila Sedigi Saheb-zamni, E-ĉefdelegitino en Irano, malfermis komencan E-kurson en Tehrano, en “Sana Urbo”, kie unuafoje funkcias E-instruado. (Sana Urbo estas organizaĵo, kiu servas mizerulojn en diversaj terenoj, en la plej malriĉa kvartalo de Tehrano nomata “Dolat-abad”.)

Ŝi ĝis nun instruis nur E-lernantojn trapasantajn la elementajn kursojn de profesoro M.H. Saheb-zamni.

La kurso komenciĝis la 2-an de septembro 1997 kun 50 junaj partoprenantoj. Kiam en Irano okazis internacia konferenco pri la sociala higieno, la 6-an de oktobro 1997 vizitis la organizaĵon “Sana Urbo” 26 ministroj. Ili vizitis ankaŭ la E-kurson de Jhila Sedigi Saheb-zamni. Ŝi mallonge prezentis E-on al ili. /Vidu la foton supre, kiun faris s-ro Naser Asgar-Zadegan!]

Laŭ la informoj de Mojtaba Kheir-Khah, 37, K.135, 10 Metry Dowom, Javadieh, IR-13-657 Irano

179 IPR 921

— pàgina 11 del PDF —

Jtalio

Seminario por instruistoj kun aŭspicio de ILEI Dum la 10-a Alp-Adria Esperanto-Konferenco /22-a Internacia Junulara Festivalo Lignano Sabbiadoro, 8-14 aprilo 1998

Por ellernado de ia ajn lingvo, oni devas disponi je bonaj gramatiko, vortaro lerno- kaj lego-libroj, eventuale sonbendoj por alproprigo de korekta prononcmaniero, kaj aliaj similaj instruaj helpiloj. Tio estas la baza materialo bezonata se – ekzemple – iu deziras memstare studi. Alie, al ĝi oni devas aldoni ankaŭ instruiston aŭ instruanton, kiu per sia metodo kapablu transdoni al la lernanto kiel eble plej multe da konoj pri la koncerna lingvo.

Tiukaze, aparte grava estas la instru-metodo, kiu ĉefe celas konigon de la gramatikaj reguloj kaj paralelan paroligadon de la lernantoj. Sed por E-o tio ne sufiĉas: fakte neniu metodo povas per si mem sufiĉi, unue se la studento ne havas en si la firman deziron ekregi la. lingvon kaj due se la instruisto ne malkaŝas al li/ŝi, kiel eble plej frue, la kulturajn valorojn de nia ilo kaj ĉefe la vastan gamon de eblecoj utiligi ĝin por diversaj celoj.

Por kontribui al plia profesieco de la E-instruantaro, de la 8-a ĝis la 14-a de aprilo 1998, en Lignano Sabbiadoro (Italio) dum la Alp-Adria Konferenco estos ebleco partopreni en Seminario por kurso-gvidantoj.

Stefano MacGill, tre sperta kaj verva trejnisto, sekvos vin paŝon post paŝo sur la malfacila tereno de lingvoinstruado, pritraktante plej diversajn problemojn tiukampajn.

Jen, kelkaj argumentoj kiuj estos pritraktataj:

1. Kio estas komunika instruado? Ĝiaj principoj kaj instruteknikoj.

2. Kiuj estas la malfacilaj kaj esencaj punktoj de E-o? Unue, por studantoj ajnnaciaj. Due, aparte por italoj (tion la kursanoj prezentos).

3. La Cseh-metodo: ĝiaj meritoj kaj mankoj. Kiun valoron ĝi havas por ni? Kiom el ĝi nuntempe ni prefere ŝanĝu?

4. Kiel eviti la fordrivadon de kursanoj? Kiel inkluzivi konojn pri la E-a vivo en la kursoj?

5. Kiel trafe ligi gramatikon kun komunikaj situacioj? (Tion oni esploros ne nur teorie, sed per la lernolibro Tendaraj Tagoj, kajero 2.) l 6. Strategioj por pli kvanta kaj kvalita instruado. Kursoj prefere en oficialaj La privataj lernolokoj? Kiujn aĝ-grupojn ni ĉefe celu? Rolo de eksperimentoj, uzeblaj argumentoj, instruista trejnado, ktp.

IPR WI 18

as ke eĉ partoprenontoj proponu pliajn temojn. Do, ne perdu ĉi tiun ŝancon

niveligi viajn jam bonajn instru-kvalitojn: el tio nia movado tutcerte akiros

„r avantaĝojn! Haste antaŭmendu sidlokon en la klaso-ĉambro de Stefano

-Gill; ne risku trovi ĝin jam okupita!

ĝ Edvige Tantin Ackermann, nored(2iol.1t,

T iesta Esperanto-Asocio, Via Crispi 43, Esperanto C.P. 601, IT7-32100 Trieste (El Interredaktore)

ugoslavio

struado de Esperanto en Jugoslavio en 1997

Instituto Beograd eldonis 28 A-diplomojn kaj unu B en la jaro 997, kompare I 8Akaj 11 Ben 1996 kaj 57 A en 1995. La ekzamenoj estis organizataj post blikaj elementaj kaj daŭrigaj kursoj, kiujn organizis E-societoj en Zajeĉar, a, Niŝ, Belgrada Universitata Studenta E-Klubo, Fervojista ES “Branko faksimoviĉ” Beograd, kaj koresponda kurso de Serbia E-ligo. Sed ne ĉiuj ublikaj kursoj finiĝis per ekzameno, kaj la Instituto ne notas tiajn.

om en la publikaj kursoj, E-o estas instruata ankaŭ en lernejoj, kadre de E- poj. Aparte menciindas Elementa lernejo en Novi Beĉej, kie s-ino Sanislo meŝ jam plurajn jarojn gvidas E-grupon, kies lernantoj aktive partoprenas en ernaciaj kontaktoj pere de E-o.

n la periodo de la 4-a de aprilo ĝis la 3-a de aŭgusto, ĉiudimanĉe aperis E- (urso en la taga gazeto “Politika ekspres”, kiun aranĝis s-ro Jovan Jovanoviĉel Niŝ. Ĝi finiĝis per interparolo kun s-roj Zlatoje Martinov kaj Renato troviĉ, publikigita en la numero de la 10-a de aŭgusto, kiu ebligis plurflanke nigi la fenomenon de E-o por vasta publiko. Instituto Beograd kaj unuopuloj el Jugoslavio kunlaboris kun E-Ligo de Serba Respubliko (la serba parto de Bosnio kaj Hercegovino) en popularigado kaj realigado de E-kursoj en Banja Luka, Prijedor, Kozarska Dubica, Tesliĉ kaj Brĉko. Tiu kunlaboro rezultigis ankaŭ eldonon de Lernolibro por Ekspresaj Kursoj de Boriŝa Miliĉeviĉ, direktoro de la Instituto.

ki Radojica Petroviĉ E. radp(Jemi.yu sonkurso de popolkostumoj – denove MEU organizis la ekspozicion de la popolkostumoj el dudeko da landoj. Ĉar ni

34 as la eblecon prezenti la ekspozicion ĉe pli prestiĝa loko ni, deziras kolekti Plajn popolkostumojn.

19 9 IPR 981

— pàgina 12 del PDF —

Kroata Esperantista Unuiĝo invitas la gejunulojn en la aĝo de 6-30 j. partopreni la internacian konkurson kun la temo “POPOLKOSTUMOJ”. Oni povas prezenti tutan popolkostumon aŭ nur unu parteton. Ĉiuj verkoj estu prezentataj en la formato A4 en iu ajn tekniko. Dorsflanke oni klare skribu jenajn informojn: nomon kaj antaŭnomon, aĝon, adreson, 2-3 frazan priskribon de la verko. Limdato: 1-a de aprilo 1998. La ricevitaj verkoj estos prezentataj en pluraj kroataj urboj. Komisiono elektos la plej belajn verkojn, kies aŭtoroj ricevos diplomojn kaj ĉiu partoprenanto ricevos etan donaceton.

Adr.: Kroata Esperantista Unuiĝo, Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio Marija Beloŝeviĉ, sekretario de KEU

Lernolibroj ago-tagis en Zagrebo

Dum la pasintjara ago-tago, la 3-an de oktobro en la zagreba ĉefmagazeno “Nama” estis prezentitaj impona kolekto de lernolibroj kaj instruhelpiloj uzataj tra la mondo. La plej grandan atenton vekis la video-kurso “Mazi en Gondolando”, la kompleto “Tendaraj Tagoj” kaj la vortaro “Mil unuaj vortoj”.

La budon vizitis ankaŭ kelkaj instruistoj, kiuj taksis la E-lernolibrojn bonkvalitaj”.

“

tre

E-kurso ĉe la kroata televido

Teamo de la kroata televido vizitis la E-kurson en la zagreba bazlernejo “Medvedgrad” kaj filmis la instruadon. La lernantoj vigle interparoladis en E-o kaj donis koncizajn, sed utilajn informojn pri la IL-o. Ĉe la fino la lernantoj kantis “Frat” Jakobo”. Oni prezentis la filmon meze de oktobro en la porinfana elsendo “Eta kaj granda mondo”.

Decembraj eventoj en Kroatio Kvardeko da lernantoj de E-o el zagrebaj bazlernejoj okaze de la Zamenhoftago preparis muzikan-poezian programon. La unua prezento estis ĉe la Kristnaska foiro de la Internacia klubo de virinoj kaj la dua por maljunuloj en maljunulejo. En la lernejoj ili aranĝis ekspoziciojn komence de decembro kun la temo: aidoso kaj infanoj, ĉirkaŭ la 15-a de decembro kun informoj pri la vivo de Zamenhof.

Ivan Bekavac-Basiĉ

Kurso en Ĉakovec N En la Pedagogia Akademio en la urbo Ĉakovec, Kroatio lernas E-on 28 studentoj,

estontaj instruistoj. La kurson gvidas prof. 7i/homir Engler.

Kontaktadreso: Pedagoska Akedemija, HR-42000 Ĉakovec-Buzovec, Kroatio

IPR 9821 9 20

Litovio

Sub ombrelo de la angla (propono de Valdas Banaitis)

Nuna transira situacio en la oriento de Eŭropo prezentas ŝancon por Esperanta komunumo esence kontribui al interlingva egaleco kaj faciligo de transnacia komunikado — ne per instruado de E-o, sed per instruigo de aliaj malgrandaj lingvoj, eluzante drastan mankon de instruistoj de la angla lingvo. En Litovio mankas 600 fakuloj por instrui la anglan en lernejoj. Volontuloj de la Packorpuso plej ofte ne estas pedagogoj, ili restas en Litovio nur sezone kaj ricevinte ateston pri eksterlanda praktiko, forlasas siajn lernantojn. Preferindaj estas anglistoj ne denaskaj, sed tiaj, kiuj devis mem ellerni la lingvon. Kaj ĉefe, ke ili venu al Litovio ne nur kun la celo instrui la anglan en lerneja programo, sed ankaŭ por kontrakti ĝemeligon de almenaŭ unu elementa klaso kun klaso en sia lando por intense — en la daŭro de 8-9 jaroj (ĝis 16-jara aĝo) — reciproke ellernigi sian etnan lingvon per interŝanĝo de lernantoj kaj instruistoj.

Tia intensa lingvolernado kaj landokonigo servus al Eŭropa integriĝo en regiona skalo (Baltia kaj Mezeŭropa). Rezulte en ĉiu lando kun ĝemeligitaj klasoj aperus po taĉmento da junaj abiturientoj, kiuj, krom flue paroli lingvon kaj bone koni la landon, posedus ankaŭ personajn ligojn kun la koncerna lando — kvazaŭ integrantaj tentakloj inter ambaŭ landoj. Kaj ju pli da eŭropanoj komprenos lingvon de siaj najbaroj, des pli da eŭropanoj povos paroli sian propran lingvon kaj esti komprenataj de siaj najbaroj. Tia interŝanĝo prezentas ŝancon por malgrandaj lingvoj esti instruataj eksterlande en lerneja programo kaj tiel rompi la monopolon de la programaj fremdlingvoj. Ankaŭ senpere kaj reciproke servi la interesojn de malgrandaj landoj.

“Por komenca interkompreniĝo de la instruisto kun lernantoj, kiuj ne posedas

komunan lingvon estas tri vojoj: 1) anticipe ellerni minimumon da orientigaj vortoj, 2) uzi gestan kodon, 3) antaŭstudi E-gramatikon kaj leksikan minimumon — ĉefaj nocioj kaj 11 finaĵoj.

Estas tre grave, ke ĝuste e-istoj el Okcidento de la regiono (malgrandaj landoj de Finnlando ĝis Belgio, de Pollando ĝis Hungario) varbu instruiston de la angla, kiu estas preta iri al Litovio kun kroma misio ekinstrui ankaŭ sian etnolingvon laŭ ĝemeliga kontrakto interŝanĝa. Tiam ne nur la iniciato, sed ankaŭ la anticipa preparo apartenus al e-istoj. Kaj E-o ekhavus niĉon plian ol nura kodo interkompreniĝa — kiel paralela ĝemeligo per E-o, ankaŭ propedeŭtiko antaŭ instruado de natura fremdlingvo. Instruado de E-o en lernejo havas sencon nur kun apogo eksterlanda. Eksterlanda instruisto de la angla en Litovio havus sufiĉan okupon per la angla, per kiu li povus pripagi ankaŭ sian loĝigon en familia hejmo, ĉar ekzistas familioj pretaj akcepti gastan loĝanton kontraŭ ebleco praktiki la anglan. La lernejo povas havigi al instruisto apartan loĝejon senpage. Ĉiutaga leciono de la etnolingvo en aparta ĝemelklaso estus kroma tasko. Se la

219 IPR 98/1

— pàgina 13 del PDF —

eksterlandano estus ankaŭ e-isto, estus tre facile iniciati ankoraŭ unu ĝemelklason kun unujara programo — kun komunika kaj propedeŭtika celo, ĉar E-o devas esti instruata kiom eble plej frue, kiel la unua fremdlingvo. En la kadro de jam de eksterlande iniciatita eksperimento tion povas fari ankaŭ lokaj e-istoj. Litova instruisto en eksterlando apenaŭ havus pli ol unu lecionon ĉiutagan, se ne povos instrui E-on, sekve necesos kromlabori ekster instruado. ; La ideo ekĝermis, kiam mia fratino, direktoro de mezlernejo en Jurbarkas (15 mil loĝantoj, tri mezlernejoj), petis min trovi por ŝia lernejo du anglistojn eksterlandajn, kaj krome mia kuzino, instruisto en PaneveZys (urbo kun 110Omil loĝantoj) pro familia krizo pretas resti eksterlande instruante litovan lingvon tri jarojn. Se aperos pli da volontuloj, pretaj veni al Litovio, ĉiuj estos akceptataj — en Jurbarkas la estro de kleriga fako de urbestraro estas e-isto, Antanas Gvildys. Kaj estus tre bone, se ni kolektus el ĉiu regiona lando almenaŭ po unu tian instruiston de la angla — por la ĉefa celo — reciproka disvastigado de malgrandaj etnolingvoj per intensa instruado kaj lingva medio danke al ĝemeligo, regula intergastigado en familioj, lernejoj kaj someraj kampadejoj. Tia opa integriga pedagogia eksperimento, koncentrita en geografia centro de Eŭropo, povas firme enradikigi ankaŭ E-on en sia naskiĝ-regiono, kaj servi por denova interproksimigo de iamaj unianoj — litovoj kaj poloj.

Valdas Banaitis, Pergales 26-35, LT-2041 Vilnius, Litovio

Mepalo

Koresponda kurso de Esperanto

Ekde aŭgusto 1997, Esperanto-Domo funkciigas korespondan kurson de E-o en Nepalo. En la lando kie poŝto-servo mem estas tre malrapida, koncepto de koresponda instruado estas for de praktiko, sed la amaso da petoj pruvas ke homoj ja interesiĝas pri E-o. Ĝis nun ni jam ricevis 86 petojn de diversaj urboj kaj respondoj al ili estas jam dissenditaj. Kaj ni jam havas respondojn de pli ol 20 lernantoj.

Ni eldonis malgrandajn anoncetojn en nacia ĵurnalo “Kantipur” kaj “Saptahik’, ke okazos senpaga kurso de E-o kiu helpos homojn komuniki kun la tuta mondo kaj surprize venis amaso da demandoj. Multaj personoj iam aŭdis pri E-o, sed ili ne kredis ke ĝi vere ekzistas en la hodiaŭa mondo.

Informilo pri E-o, metodo de la kurso kaj la unua leciono estis sendataj al la informo-petantoj.

Verŝajne, ĉiuj lernantoj ne sukcesos lerni ĝin ĝisfine, sed estas grave, ke oni almenaŭ trovas informojn pri E-o kaj homoj ankaŭ de multaj aliaj urboj konas la internacian lingvon.

E-Domo estas nova koncepto de kelkaj junaj e-istoj, kiuj malrapide, sed daŭre laboras por evoluigi E-on en Nepalo kaj ankaŭ helpos iamaniere al la landa

IPR 9WV/Il 9 22

socio. La koresponda kurso estas la unua paŝo de ĝi. Razen Manandhar, PO. Box 3447, Kathmandu, Nepalo.

E-poŝto: espero(2domo.mos.com.np

pollando

Esperantologia-Didaktika Konferenco en Krakovo

En Jagiellona Universitato kaj parte en la Urbocentra Kulturdomo en Krakovo, la 18-20-an de aprilo 1997 okazis Esperantologia-Didaktika Konferenco. Partoprenis ĝin pli ol 60 personoj.

La sekva Esperantologia-Didaktika Konferenco de ILEI okazos en Krakovo, dum la tagoj 24-26-a de aprilo 1998. Antaŭos ĝin pola AIS-sesio kaj sekvos Krakova Esperanta Kulturfestivalo. Aliĝoj, proponoj pri kontribuo al la programo (kun kelklinia resumo de prelego aŭ priskribo de la prezentota leciono – materialo, metodo ktp. – publikigota en la konferencaj materialoj), petoj rezervi malmultakostan hotelon proksime al la urbocentro, atingu ĝis la 15-a de februaro 1998 s-inon Maria Majerczak.

Nova studjaro en Jagiellona Universitato en Krakovo Sekve al prelegoj de s-ino Maria Majerczak en Jagiellona Universitato en Krakovo, de oktobro 1997 lernas E-on pli ol 70 studentoj. (Ĉi-jare la nombro de la studentoj duobliĝis.) La Internacia Lingvo daŭre estas deviga studobjekto por tiuj, kiuj elektis ĝin, kiel parton de sia deviga programo. Tio ne koncernas momente iujn fremdlingvajn studojn, sed la gejunuloj povas lerni E-on aldone. E-o ne povas anstataŭi, kompreneble, la ĉefajn devigajn kaj neelekteblajn studobjektojn en iu fako (ekz. filozofion en filozofiaj studoj). Tamen la E- ekzameno kaj poentoj havas la saman valoron, kiel tiuj ĉe la devigaj studobjektoj. Krom studentoj de Jagiellona Universitato, la kurson partoprenas po kelkaj personoj el: Minista-Fandista Akademio, teknika altlernejo unika landskale (la pola vorto “akademio” estas ekvivalento de “universitato”), Ekonomia Akademio, Akademio de Fizika Edukado, Agrikultura Akademio, Supera Pedagogia Lernejo kaj unuopaj studentoj el aliaj krakovaj superaj lernejoj. Ili estas loĝantoj de Krakovo kaj urboj, vilaĝoj en ĉiuj partoj de la lando. Pluraj Junaj homoj iĝos poste instruistoj de E-o, aliaj ekz. aktivantoj en la E-a turismo. lli vigle interesiĝas pri kontaktoj kun diverslandaj e-istoj, deziras korespondi, laŭeble interŝanĝi vizitojn, partopreni internaciajn junulrenkontojn kaj laborbrigadojn. Interesiĝantoj skribu al Maria Majerczak. /Adreso sur la 3-a kovrilpaĝo]. En la sama universitato okazadas ankaŭ alia sukcesa E-kurso mezgrada, Organizita de la Asocio de Diplomitoj de Jagiellona Universitato. Al 15 eksstudentoj kaj aliaj personoj instruas E-on s-ro Zbigniew Warmuz.

Maria Majerczak

239 IPR 9Wl

— pàgina 14 del PDF —

Interlingvistikaj studoj en Poznan

La Universitato de Adam Mickiewicz (UAM, la dua plej granda universitato en Pollando) anoncas 3-jaran eksteran postdiploman studadon pri interlingvistiko. La unua studjaro startos en la vintra semestro de la studjaro 1998/99 kaj poste ĉiun trian jaron.

La internacia kurso okazos en la Lingvistika Instituto, sub la gvido de d-ino Ilona Koutny, kun la subteno de prof. Tadeusz Zgolka. Inter la prelegontoj estas konataj esperantologoj, kiel profesoroj D. Blanke, M. Duc Goninaz, H. Tonkin, T. Tyblewski kaj J. Wells, d-ino K. Smideliusz, L. Ligeza kaj 1. Ertl.

La interlingvistikaj studoj konsistas el enkonduko al ĝenerala kaj aplikata lingvistiko, el internacia kaj interkultura komunikado, ili traktos planlingvojn kaj detale okupiĝos pri gramatiko, literaturo, kulturo kaj historio de E-o. En la tria jaro eblas specialiĝi ankaŭ pri metodiko kaj turismo.

Surloka kurso okazos unufoje dum la semestro (lasta semajno de aŭgusto kaj de januaro). La studentoj pretigos diplom-laboraĵon kaj post la fina ekzameno ricevos Atestilon pri Interlingvistikaj Studoj.

Partoprenontoj povas aliĝi el la tuta mondo ĝis la 10-a de aŭgusto 1998. Postulo: fino de mezgrada lernejo (kun abiturienta ekzameno aŭ egalvalora) kaj bona scio de E-o. Kotizo por unu semestro: 400 USD (por nepagipovaj landoj 250 PLZ: 80 USD).

Estas planata superagrada lingvo-kurso antaŭ la universitata sesio por tiuj, kiuj bezonas lingvan perfektigon.

Por pluaj informoj kaj aliĝilo kontaktu d-inon Ilona Koutny: Lingvistika Instituto de Universitato Adam Mickiewicz ul. Miedzychodzka 3-5. PL-60-371 Poznan. TYF- 148-61 8618-572 (sekretariejo) E: ikoutny(2dhum.amu.edu.pl

Internacia Studumo pri Turismo kaj Kulturo en Bydgoszcz

Akademio Internacia de la Sciencoj (AIS) – San Marino kaj Monda Turismo invitas al studado de turismo, kulturo kaj lingvoj en la studjaro 1998/1999. En la studumo povas studi ĉiu persono, kiu finis 18-an vivjaron kaj kiu havas almenaŭ meznivelan edukitecon. Plena eduk-ciklo daŭras tri jarojn. Oni povas elekti inter ĉiutaga kaj eksterĉeesta sistemo. Oni povas akiri ankaŭ la sciencan gradon de bakalaŭro aŭ eĉ magistro de AIS. Pri la ceteraj detaloj turnu vin al:

Internacia Studumo pri Turismo kaj Kulturo, Klerigejo de AIS – San Marino, stt. M. Sklodowskiej-Curie 10, PL-85-094 Bydgoszcz, Pollando. Tel/fakso: (48-52) 341-57-44 aŭ 346-00-82. Interreto: http://www. bydg.pdi.net/~turismo studumo.html. Retpoŝto: turismo(2bydg.pdi.net

IPR 9WVI 9 24

kE. ia

Rusio

“Jnstruado en Tjumeno

“La pasintjara E-instruado en Tjumeno ne donis pozitivan rezulton, ĉar la infanaj grupoj, varbitaj vintre plene disfalis jam printempe. La aŭtuna antaŭkursa “informado en 1997 celis ĉefe la studentojn. La 21-an de septembro en la “urbocentra “turo” (eksa akvoturo, nun klubejo de “Dzerĵinec”) okazis la unua leciono. La 23-an de septembro komenciĝis kurso de E-o en la kulturpalaco

“«Geolog”. La 12-an de oktobro en la turo startis la tria kurso.

«Nun en la tri kursoj estas ĉ. 30 kursanoj, inter ili 9 lernejanoj, kaj preskaŭ ĉiuj

“ceteraj estas studentoj de Tjumenaj altlernejoj.

Vladimir Izosimov Somera Esperanto-Kursejo

«Inter la 19-26-a de julio 1998 Esperanto-Centro Jekaterinburg unuafoje en

Ruslando okazigos E-kursejon por komencantaj, progresantaj kaj spertaj e-istoj — Ĉiutage funkcios tri studgrupoj.

«A. Elementa kurso. Oni lernos la lingvon en malstreĉa etoso. Estas bonvenaj familianoj kaj amikoj de jamaj e-istoj.

B. Daŭriga kurso. Estas invitataj personoj, kiuj jam scias la bazon de la lingvo sed havas problemojn pri ties uzo. La kurso havos kelkajn paroligajn temojn kej pritrakton de literaturaj tekstoj.

ALON Supera kurso. La kurson konsistigos prelegoj pri la historio kaj literaturo de E-o laŭ la programo de la instru-rajtiga ekzameno.

Krom la lekcioj kaj lecionoj por la partoprenantoj B kaj C estos organizata puso ~a la temoj: informado pri E-o, verkado de artikoloj kaj recenzoj por la — ezmeooj redaktado de loka informilo, organizado de e-istaj kongresoj kaj pis programo enhavos 4-horan instruadon antaŭtagmeze, seminariojn = Er p punpneze. La ekskursa programo enhavos interalie piknikon E enanto; „l RS kaj Azio. La vespera programo parte dependos de la aj EO ursanoj povos uzi la riĉajn bibliotekon (KEB) kaj arkivon o entro. Funkcios ankaŭ libroservo.

— aglo menitaj finintoj de la kursoj A kaj B ricevos diplomojn. Okazigo rajtiga ekzameno estas traktata kun REU kaj ILEI.

Pagodato

“uo “vk ĝis 1 maj. 1998 Poste iu mi KSS 160 mil rub. 200 mil rub.

Ea ŭŬropo 40USD 50 USD

“Aliaj landoj 60 USD 80 USD

25 9 IPR 9WYl

— pàgina 15 del PDF —

Samfamilianoj kaj junuloj sub 26 jaroj pagas nur 5096 de la aliĝkotizo. La kotizo

inkluzivas la tutan programon, disdonotajn lernilojn, ekskurson tra la urbo

lupagon por la lokalo. La kotizo ne inkluzivas loĝadon, manĝadon kaj eksterurbajn ekskursojn.

Ruslandanoj kaj loĝantoj de KSŜ pagu kotizojn al Halina Romanovna Gorecka

(RU-620077, Jekaterinburg-77, p. k. 67). Partoprenantoj el aliaj landoj pagu al nia UEA-konto: avko-u.

Adreso: RU-620077, Jekaterinburg-77, p. k. 67, Ruslando.

Telefono: (3432) 220481 (merkrede: 14-16 MET; dimanĉe 6-11 MET)

Rete: firgo(Dsbank.e-burg.su

La stagnado en Ruslando finiĝas (?)

[…] La 5-an de oktobro 1997 en la Krasnojarska E-Klubo okazis prelego pri la lingvo, movado kaj la klubo. Ĉeestis pli ol 20 personoj, 13 el kiuj konsistigis la lernogrupon, kiun gvidas Sergej Bronov. Dum la prelego estis montrataj du filmoj — Rostova propaganda filmo en la rusa lingvo — kaj fragmentoj el “Mazi”. Ankaŭ nia biblioteko estis prezentata per parto de siaj libraj trezoroj kaj per pli ol 20 ĉijare ricevataj periodaĵoj.

Iom pli frue porinfanan kurson en la urba pionirpalaco organizis membro de nia klubo Valerij Malyĥin. Nia klubo provizas la tiean Infanan E-klubon per periodaĵoj kaj libroj. Ĉi-somere unu lernantino de Valerij sukcesis viziti E- familion en Danio kaj gasti tie dum monato.

Nin ĝojigis la statistiko de la nova kursgrupo: el la 13 kursanoj 8 estas studentoj (inter ili 4 estos filologoj aŭ ĵurnalistoj). Tiu fakto estas por ni tre grava, ĉar dum la lastaj 5 jaroj ni havis preskaŭ katastrofon rilate al la intereso pri E-o flanke de la studentoj — al nia kurso aliĝadis plejparte 30-40-jaraj (kaj pli aĝaj) personoj. Ni speciale atentas la filologian-ĵurnalistikan fakultaton de la ŝtata universitato, ĉar nia movado ege bezonas fakulojn pri la lingvo kaj la propagando. Ni planas instrui al la estontaj filologoj interlingvistikon, ĉar por disvastigi E-on preferindas transdoni ĝin al estontaj instruistoj kaj sciencistoj. Komence ni faros tion en la klubo, sed poste provos penetri oficialajn instruplanojn de la universitato.

Bedaŭrinde, por normala instruado tute ne sufiĉas modernaj lernolibroj. Ni devas mem preparadi lecionojn kaj tekstojn perkomputile kaj multobligadi ilin por la kursanoj. Sed nun aperis “Esperanto-rusa vortaro” kaj “Konciza gramatiko” de Aleksander Korĵenkov (eldono de “Ruslanda Esperantisto”, Jekaterinburgo) kaj ni vaste kaj tre sukcese uzas ilin danke al ilia bona enhava kaj ekstera kvalitoj kaj tre malalta kosto.

IPR 921 9 26

= te de nia ĉi-jara nova propaganda kaj instrua kampanjoj ni komprenis, ke | nia urbo intereso pri E-o ne mortis, sed komencis releviĝi. La homoj venantaj ‘ni ofte jam aŭdis pri la lingvo, sed simple ne sciis pri eblo lerni ĝin kaj pri nia bo. Nun ni eĉ timas tuj proponi nin al la vasta publiko, ĉar niaj personaj ebloj

«kapante eksplode-amasan ekinteresiĝon.

“oficiala statistiko montras, ke Krasnojarska regiono estas averaĝa en Ruslando ŭ siaj socialaj parametroj — se temas pri balotoj, politikaj preferoj k.t.p. Se tiu veraĝeco validas ankaŭ por E-o, laŭ nia ekzemplo la periodo de la interna (kaj lea) stagnado de E-o en Ruslando iom post iom finiĝas.

j Sergej Bronov (laŭ “La ondo de Esperanto” 7/97)

svislando

ogramoj de KCE en La Chaux-de-Fonds

‘1-22.02: L. Zamenhof, la okcidentano (Francois Degoul, zamenhofologo)

8-29.03: Fonetikaj aspektoj de E-o (Daniela Vitali, fonetikisto)

)5-26.04: Renkonto kun Istvan Nemere, verkisto

20-23.05: Migrado en la ĵurasa naturo kun Bernard Eichhorn, flaŭristo

27-28.06: Programo por infanoj kaj familioj kun fakulo pri denaskismo

Adreso: Postiers 27 — CP 311 — CH-2301 La Chaux-de-Fonds (Svislando) — : Tel/fakso: (41) 32-9267407

ra kursaro en San Francisko

ter la 6 kaj 24 de julio okazos jam la 29-an fojon la tradicia somera kursaro en

«Ŝtata Universitato de San Francisko.

“La instruado disvolviĝos en 4 niveloj de la tutkomencanta ĝis la progresanta. La sukcesa partopreno valoras ankaŭ kreditpoentojn en la universitataj studoj.

Krom la intensiva studo ekster la klasejoj okazas vesperaj programoj, grupa

pet do, popoldancado, projekciado de diapozitivoj, prelegetoj, diskutrondoj

~u aliaj aktivaĵoj. Dumtage ankaŭ komunaj manĝoj, semajnfine organizitaj c Oj ebligas ke la internacia lingvo centprocente trateksu la semajnojn kaj

pe vivoformo de la partoprenantoj.

3 la Instruado respondecos geprofesoroj Alexander Shlyafer, John Wells kaj atan Smideliusz, asistos ilian laboron Kanae Hirose.

Por pliaj informoj turnu vin al: Cathy Schulze,

410 Darrell Road, Hillsborough, CA 94010, Usono, (650) 342-1796

279 IPR 9W1

— pàgina 16 del PDF —

Por via notlibro

ILEI PREPARAS SIAN ADRESARON

Se vi ĝis nun ne ricevis/resendis la enketilon bv. tuj kontakti la sekretarion de ILEI, Marija Beloŝeviĉ, Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio, tel. -385 1 3745052, retadreso: mbelosev(Qpublic.srce.hr.

Vi povas ankaŭ tuj sendi la informojn pri vi: nomo kaj adreso, telefono, fakso, retadreso, profesio, kono de aliaj lingvoj, partopreno en la E-movado (loka, internacia), ekzamenoj (naciaj, internaciaj), pri kio vi deziras aparte okupiĝi

kadre de ILEI. Marija Beloŝeviĉ

ILEI-GIMNAZIO

Post unujara paŭzo paralele kun la ILEI-Konferenco okazos la ILEI-Gimnazio. Al tiu tutsemajna kunrestado estas bonvenaj esperantistaj junuloj en la aĝo de 13-16 jaroj kun bona kono de la lingvo. Programo estas tre varia: oni havos studhorojn pri literaturo, historio, geografio, muziko… Krome, oni ekskursos, sportos. Informoj, aliĝoj:

Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby, Svedio

ABONU AL RET-VENTOJ

Ekde januaro startis rEt-VENTOJ, kiu estas interreta novaĵservo pri movadaj aferoj (la ĉefaj materialoj de Interredaktore, retpoŝta versio de Eventoj, multaj aliaj artikoloj ktp). Abonkotizo nur 45 guldenoj (B-landanoj: 25 guldenoj). Kontaktu: eventoj(2hungary.net

[Teksto: “Kiu demenculo asertis, ke mi ne plu bezonos paperon, se mi legos la artikolojn de Eventoj en Interreto?!”]

BENE ERZSEBET RAJZA

JUNA AMIKO “MATURIGAS”

En 1997 la revuo fariĝis 25-jara. La 24-paĝa revuo aperas kvarfoje en la jaro pOr lernejanoj kaj komencantoj. La eldonkvanto de Juna Amikoaltiĝis de 2000 ĝis 3000 ene de unu jaro. Tio okazis ĉefe pro la decido de Brazila E-Ligo pri kolektiva abono de 800 ekzempleroj. La revuo havas legantojn en 82 landoj. La abonkotizo varias de

IPR 9V1 9 28

p Cervoreĝo (fabelo) k Sonĝvojaĝoj de Adamo

| 3 ĝis 19 NLG, depende de landoj kaj abonkvanto.

Redaktoro: Gĉza Kurucz, HU-6000 Kecskemeĉt, Hitel u. 10. fszt. 16, Hungario. Rete: bjg(2mail.datanet. hu. Abona adreso: Juna Amiko, P£ 193, HU-1368 Budapest. i nanto: ILEI, Sodra Rorum 455, SE-24294 Horby, Svedio.

ELDONAĴOJ DE DEBRECENA BULTENO cn la traduko de Tibor Papp Lun-ŝafidoj. Dr. Kovacs Eva. Hajdŭ-boszormeny:

Szabadhajdu, 1997. 56 p. 21 cm. 13 fabeloj, poemoj, ŭŭas. tuĉo-desegnaĵoj pri la stepo Hortobagy, (Prezo: 5 IRK) (Libroforme: en E-o, en la hungara kaj germana, 137 p.: 6 IRK)

Lamo (fabelromano). Dr. Kovdcs Eva. Fabian Bt.: Debrecen, 1997. 69 p. 21 cm. Dulingva (E-a kaj hungara), kun ilustraĵoj de la aŭtorino. (Prezo: 5

IRK) Mendu ĉe: Tibor Papp, HU-4031 Debrecen, Trombitas u. 12. Hungario

INTERNACIA KONKURSO: “EŬROPO EN LA LERNEJO»

sub aŭspicio de la Eŭropa Konsilantaro kaj la Eŭropa Komunumo La konkurson oni okazigas ekde la jaro 1953 en eŭropaj landoj, aktuale 33. La ĉi-jara temo estas “Paco en Eŭropo”. La temon pristudas la lernantoj (aĝo: 7-21 jaroj dividitaj en diversaj aĝkategorioj) kun siaj instruistoj. Ĉefaj celoj de la konkurso estas: veki la konscion de la junaj eŭropanoj; substreki la gravecon de la eŭropa klerigo; instigi la komunikadon inter la eŭropaj lernejoj; direkti la atenton de la lernantoj al la problemoj de la unuiĝanta Eŭropo. Partopreno en la konkurso estas libervola. La skribajn verkojn la lernantoj prezentas nacilingve. Okaze de la Eŭropa tago de la lernejo oni proklamas la rezultojn kaj premias la plej bonajn skribajn, desegnajn kaj muzikajn verkojn. Pluraj eŭropaj landoj dum la someraj monatoj gastigas internaciajn renkontiĝojn por pliaĝaj venkintoj. Se vi deziras ke ankaŭ viaj lernantoj partoprenu la konkurson interesiĝu pri la adreso de vialanda nacia komitato aŭ kontaktu la sekretarion de ILEI.

» ne temas pri la E-afero, sed certe e-istoj povus kontribui al ĝi.

Marija Beloŝeviĉ

299 IPR 9WYl

— pàgina 17 del PDF —

JUNIO

EŬROPA KALENDARO

IUNIUS 1997/1998 FASTI EUROPENSES FAMI- |G eine Familie Ĥ otkoy£veta 16/15 LIO A a family S familj Jundo F une famille C familia FAMI- |i famiglia P familia dies idio N familie L eng Famili Lunae D familie FI perhe E teaghlach PATRO |Gein Vater H narepas IZI6 A father S pappa mardo PATER |Fun pere C padre ) I padre P pai dies N vader L e Papp Martis D far FI isa E athair PATRI- |G eine Mutter H punx£pa I17 NO A mother S mamma LLIS F une mere C madre kredo MATER | madre P mie N moeder L eng Mamm dies D mor FI ĝiti Mercurii E mathair GEPAT- | G Eltern H yovelc 1918 ROJ A parents S forŝldrai jaŭdo F des parents C padres PAREN- | 1 genitori P pais dics TES N ouders L Elteren Lovis D forgldre FI vanhemmat E tuismitheoiri FILO G ein Sohn H yiog 20/19 A a son S son vendre- FILIUS Fun fils C hijo do I figlio P filho N zoon L e Bouf dies D son FI poika Veneris E mac FILINO [G eine Tochter ĤI kxOpn, Bvyar£pa 21720 A a daughter S dotter sabato FILIA = |F une fille C hija I figlia P filha sabba- N dochter L e Meedchen tum D datter FI tytto E inion ĵ GE- G Kinder H KUldA, TEKVA 22/21 Can IN FILOJ. (A children S barn anmo ro NV F des enfants C hijos | SO, | MBERI |1 gaji P filhos dies “ke a N zoons en dochters L Kanner Domi- = x D barn FI lapset HNICUS V/ hi E clann

EŬROPA KALENDARO 1999-2000

La Eŭropa Klubo, societo por lingvolimtranspaŝa interkompreniĝo, iniciatis antaŭ 20 jaroj propedeŭtikan instruadon de E-o kun ĉ. 600 infanoj el 20 eŭropaj landoj. Kiel aldonmaterialo aperadis en la jaroj 1975-85 la Eŭropa Kalendaro.

En la jaro 1994 oni enkondukis la lingvo-orientigan instruadon surbaze de la lernolibro Ludu kun ni de E. Formaggio. La lernmaterialo de tiu ĉi libro servis kiel bazo por la nova Eŭropa Kalendaro 1997/1998. Ĉiutage oni prezentas unu vorton (kun bildo) en E-o, en la latina kaj en 13 lingvoj de la Eŭropa Unio.

Sur la dorsaj paĝoj de la kalendaro troviĝas informoj pri historio, unuopaj landoj kaj atendolandoj de la Eŭropa Unio, pri Eŭropa Klubo kaj ĝia lingvopolitiko ktp.

La celoj de la kalendaro estas: atentigi infanojn kaj gepatrojn al la lingvo-orientiga instruado; veki intereson pri Eŭropa Unio kaj ĝia lingva kaj kultura buntecoj; montri eblajn lingvajn solvojn. Ni planas eldoni la Eŭropan Kalendaron en Julio 1998 por la jaroj 1999-2000. Multaj antaŭmendoj reduktos la prezkostojn. Antaŭvidita prezo estos 12 DEM plus sendokostoj, rabato ekde 5 ekzempleroj.

Subskripcia prezo: 10 DEM ĝis julio 1998. Bv. mendi ĉe: £uropaKIub/IfK Verlag. Dr. Barandovska, K leinenberger Weg 16a, DE-33100 Paderborn, (Tel. 0049-5251 163530, Fax -163533

[NdIR – Vidu maldekstre la kopion de paĝo el la nuna kalendaro]

STIPENDIO IVO LAPENNA

Memore al prof. d-ro Ivo Lapenna (1909-1987) kaj al liaj elstaraj meritoj por la Internacia Lingvo ĝenerale kaj ties aplikado en la scienco speciale, Fondaĵo Ivo Lapenna en 1996 ekfunkciigis “Stipendion Ivo Lapenna”.

La stipendio konsistas el subvencio al kiel eble plej multaj disertacioj je universitata nivelo (doktoriĝoj, magistriĝoj, licencioj), kiuj temas pri esperantologio kaj/aŭ pri E-o en rilato kun interlingvistiko kaj estas ellaboritaj en la spirito de L.L. Zamenhof kaj Ivo Lapenna.

En 1997 la stipendio estis aljuĝata por faklaboraĵo: “Az eszperanto nyelv

Propedeutikus szerepe az olasz n yyelvet tanulo magyar gyerekek kĉpzĉsĉben” (La propedeŭtika val

; oro de Esperanto en la formado de hungaraj infanoj lernontaj la italan lingvon), disertacio akceptita de la Universitato Eŭtvos Lorand en Budapeŝto (Hungario); aŭtoro: d-rino Katalin Smideliusz, vicredaktorino de nia revuo. (Vd. IPR 97/4) Gratulojn al ŝi!

31 IPR 9WYI

— pàgina 18 del PDF —

Recenzoj

Ursa Familio

Ursa Familio estas amuza kartludo por komencantoj. Per klaraj tekstoj kaj belaj desegnaĵoj ĝi kuraĝigas paroladon, ekzercas demandadon kaj respondadon. Ĝi uzas bazan vortaron pri diversaj ĉiutagaĵoj: pri temoj kiel koloroj, formoj, familianoj, domo, ĉambroj, bestoj, lokoj.

La ludo estas parenca al la nova porinfana koresponda kurso Urso-Kurso [vd. la rubrikon El landoj kaj sekcioj, Britio – NdIRJ, sed estas ludinda sendepende de la kurso. Krom la dulingva ludpriskribo, ĉio cetera estas nur en E-o — taŭga, do, por internacia ludado! Oni povas mendi ĝin je favore malalta prezo, kontraŭ 3 britaj pundoj aŭ 8 aŭstraliaj dolaroj (plus afranko), perpoŝte: Esperanto Teachers” Association, 1 Regent Avenue, Skipton, BD23 1 AZ North Yorkshire, Britio, per fakso: – 44 1394 670250, tete: Tellierd(Dbibipl.wgw.bt.co.uk

Tendaraj Taqoj 2.

Post la elĉerpiĝo de la unua, aperis la nova, reviziita eldono de la internacia lernolibro, Zendaraj Tagoj 2. Ĝi estas la meza parto de triopa libro-familio, kiu celas instruadon unuavice al 10-14-jaraj lernantoj, sed ne nur. Ankaŭ amuzemaj, ludemaj pliaĝuloj ĝue alproprigas E-on uzante ĉi tiun lernilon.

En ĉiuj tri partoj regas komunikcentraj, paroligaj ekzercoj, en plej diversaj situacioj. La dua kajero konstruiĝas simile, kiel la antaŭa aŭ la fina, la tria. La unuopaj lecionoj estas ĝenerale “paĝo-longaj” — en bone trarigardebla formo. En la nova eldono aperas 52 unuoj (dudekon pli, ol en la unua). La ĉefan tekston, dialogon sekvas aŭ se ili tro longas — interrompas demandoj, komprenkontrolaj ekzercoj, ludoj. Apartan vortoliston, koncernan gramatikaĵon (gramatikan resumon), listigitajn situaciojn kaj aktivigajn taskojn oni trovas ne post Ĉiu unuo, sed fine de la libro. Krome oni trovas tie ekzamenon por testi la sciojn, konojn; rolludan rememorigilon; liston de materialoj el antaŭaj numeroj de Juna Amiko — indikante la ĉapitron en TT2 kaj numeron, paĝon en la gazeto (ili estas uzeblaj por variigi, plifortigi la temon); enhavo-indekson, kiu montras ankaŭ la ekvivalentajn ĉapitrojn el la unua eldono kaj la nov-enkondukitajn verbojn; kaj fine, sed ne malplej grave: la alfabetan listigon de verboj kaj aliaj vortoj.

Abundas ankaŭ movadaj konoj en la libro: kaj pri la historio kaj pri la nuntempo; krome ĝi havas veran ligon kun la E-vivo, ja la fonon de la libro formas internacia tendaro por junaj e-istoj. (Ni trovas rakontojn pri ekskursoj, pri internacia vespero — pri bone konataj programeroj dum junularaj renkontiĝoj…) :

Ne nur la dialogoj, situacioj estas amuzaj, viglaj — ankaŭ la bildoj, la //ustraĵoj.

IPR 91 9 32

Ĉiujn tri kajerojn ilustris Pavel Rak – liaj tipaj, agrablaj es figuroj amuzas kaj lernantojn kaj instruistojn, ili ofte = .« ; sm klarigas, helpas la komprenon. Same, ankaŭ metodikan 2 funkcion havas la kvar koloroj, kiuj — krom la tabeloj, enketiloj, piktogramoj ktp — buntigas la lecionojn. |

Aldone al la libro pretiĝas instruista gvidilo (ĝi ĈO: » KUO aperos – antaŭvideble – en la unua parto de 1998). Gi lL indikos la ĉefan instrucelon por ĉiu paĝo, proponos o P 29 teknikojn kaj aktivaĵojn por efike prezenti kaj ekspluati ANI— la enhavon de la paĝo. Gi prezentos facile kopieblajn laborfoliojn por kelkaj paĝoj.

Oni povas mendi la lernolibron ankaŭ ĉe UEA (15 NLG kun triona rabato ekde 3 ekz. plus 10 90 por sendokostoj) aŭ ĉe ILEI, Pf. 193, HU-1368 Budapest,

“Hungario. Unu ekzemplero tie kostas 15 NLG (inkl. sendokostojn), ekde tri

ekzemploj po 10 NLG, ekde naŭ po 8 NLG. Erika Toth, Gyal (Hungario)

Evento de la jaro: espeRom

La komputiloj en la lastaj jaroj ŝanĝis nian vivon. Krom la baza utiligo (tekstokaj bildoprilaboro, datumbazoj, kalkuloj ktp) aperas ĉiam pli da akcesoraj komponeroj, ebligantaj novan utiligon (aŭskultado de radioelsendoj, filmoj, animaĵoj, ktp. La amasiĝinta materialo estas storata i.a. en komputilaj laserdiskoj, codoromoj. En la vendejoj abundas tiaj diskoj, sed ĝis nun vane ni serĉis E- materialon.

Stefan Fisahn en la Universitato por Biblioteka kaj Informa Scienco en Stuttgart kiel diplomverkon devis produkti codoromon. Kaj se jam produkti, kial ne fari ĝin pri E-aferoj? Por pretigi la unuan ekzempleron kunlaboris ankaŭ Tilman Meierfrankenfeld el Mister, kaj la eldonadon financis kaj entreprenis Germana Esperanto-Asocio. La disko “espeRom” estas kolektaĵo de plej diversaj E- materialoj, programoj, tekstoj, sonoj, filmoj kaj legaĵoj! Ĝi estas farita per HTML- tekniko (la sama kiu estas en la interreto por TTT-paĝoj), do iu ajn povas uzi ĝin sen aparta scio pri komputilaj aferoj. La kompakt-disko ebligas ne nur legi diversajn tekstojn, sed ankaŭ povas montri moviĝantan filmon pri E-aranĝoj. La uzanto povas aŭskulti muzikon de E-kantistoj, aŭskulti fragmentojn el la E- lingvaj radioelsendoj, do vere estas utila materialo. Kaj ĝi estas nelastavice bonega propagando-materialo! Nepre indas havi ĝin!

Por plene eluzi ĉiujn eblojn de la disko, estas necese havi komputilon PC 486DX66 kun min. 4 MB memoro, 12 MB libera loko sur la durdisko, sonkarto (SoundBlaster-kongrua), CD-ROM.-legilo (min. 2 x rapido) kaj VGA-monitoro. Gi funkcias ankaŭ sur malpli rapidaj komputiloj, sed tiukaze oni devas iom pli

atendi por apero de novaj paĝoj kaj eble la filmoj ne havos perfektan sonon. 339 IPR 9WI1

— pàgina 19 del PDF —

“EspeRom” estas uzebla precipe per Windows3.x, Windows95, MacOs kaj Unix sistemoj. La disko mem enhavas ĉiujn necesajn programojn.

Post la startigo ĝi instalas (anglalingvajn) programojn Iviewpro (html-legilo), Quick Times (por filmoj) kaj Winplay3 (por sonoj), sed kompreneble oni povas uzi la diskon per jam ekzistantaj programoj kiel Netscape aŭ Explorer, ktp.

Por prezenti, kiom vasta estas la materialo, jen iom da (tute ne plena) listigo de interesaĵoj: – Bildoserio, ekz. kolora foto de Zamenhof

– Programoj, ekz. Supersigno (2.01) makrooj, E-literumilo, la serio PCE1-5 (inkluzive EBEA!)

– Ludoj, ekz. Angela, Aventuro

– E-litertipoj, ekz. serio de Eve-93, pluraj latin-3 tiparoj por DOS kaj Windows – Gazetoj, ekz. Esperanto-Aktuell, GEJ-gazeto, Eventoj, Monato, Kontakto, Esperanto, La Gazeto, Sennaciulo ktp.

– Plena manlibro de Esperanto-Gramatiko, PMEG

– Interretaj aferoj: retadresaro (97.01.01) kun 1255 adresoj, flavaj paĝoj, Virtuala E-biblioteko, babilkanalo IRC, esp-faq ktp.

– Dokumentoj: Bulonja deklaracio, Ekzercaro (de Zamenhof), la 16 reguloj, principaro de Frostvallen, Deklaracio de Tireso, Manifesto de Prago, ktp.

– Organizoj: informoj pri UEA, TEJO, GEA, IKEF, SAT, FEL ktp.

– Kursoj: Gerda malaperis (sonanta), hispane, germane, ktp.

– Legaĵoj: la tuta Biblio, fabeloj de Grimm, Glinda de Oz, Muminvalo, poemoj, rakontoj por infanoj ktp.

– Muziko: Ĵak Le Puil, Tutmonda Muziko, Flavio lfonseca, Kajto, Ono Takao ktp. – Radioelsendoj: programeroj el Kubo, Varsovio, Sarajevo, Vatikano

– Vortaroj: Komputika Leksikono (!), rokterminaro, Terminoteko, ktp.

– Movadaj aferoj: Lingvopolitiko por Esperanto, Informado sen mitoj, Esenco

kaj estonteco de la lingvo internacia (LLZ).

– Filmoj: pri FAME, UK, IS ktp.

Kompreneble la kompilado estis subjektiva, kaj dependis ankaŭ de la disponebla materialo, sed certe la enhavo estas ege ampleksa! Pripensu: sur unu disko troveblas kaj PMEG, kaj Komputika leksikono, kaj Biblio, kaj EBEA kaj… Aktualaj novaĵoj pri espeRom estas troveblaj en la Interreto ĉe: http://machno.hbi-stuttgart.de/\~sf/esperom/ Kaj fine: kiel oni povas havigi por si la diskon? Ĝin vendas pluraj libroservoj kaj vi povas ankaŭ mendi ĝin kontraŭ 30 germanaj markoj ĉe la aŭtoro: Tilman Meierfrankenfeld, Pleistermuhlenweg 109, DE-48155 Miinstcr. Germanio. Tel/Fakso: 149-251-316983. Rete: meierfr(Quni-muenster.de

(191 Interredaktore)

IPR 9WI1 9 34

32“ ILEI-Konferenco 89-14“ aŭgusto 1998 Montpellier — Francio

Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj

Temo: Lingvoinstruado, ponto al la mondo

Konferenca numero:

€e Esperanto — internacia lingvo

Ĉiu aliĝanto uzu apartan aliĝilon, fotokopion aŭ samformatan paperon. Bv tajpi aŭ skribi preslitere.

rare o le E .EBEOEo—-——=»——— VIRO/VIRINO por alfabeta ordigo) (forstreku unu) —Ĉ SSS€RINONNO 0 PT ———————» .————————

ADRESO (nacilingve en latinaj literoj kun poŝtkodo)

Mi aliĝas al la Konferenco laŭ la kondiĉoj presitaj sur la sekvaj paĝoj kaj pagas al la ILEI-Kasisto: Mi legis, komprenas kaj akceptas la kondiĉojn de ĉi tiu aliĝilo.

A A akso T SOLENE RISIANSS ENEO SUBSKRIBO

KOTIZO (vd. sekvan paĝon) KONFERENCA KASO KOLEGHELPA KASO BANKKOSTOJ

ENTUTE (en guldenoj)

Se vi 7 kiel handikapulo, ĉu ILEI jam havas atestilon? jes/mi kunsendas (forstreku unu La kotizoj varias depende de la loĝlando de la aliĝanto, laŭ jena grupiĝo: A: Ciuj landoj escepte de tiuj ĉi-sekve sub B B: iamaj socialismaj landoj de orienta Eŭropo; ĉiuj landoj de Azio (escepte de Israelo, Japanio kaj Korea Respubliko), Afriko kaj Latinameriko. La kotizoj estas pagendaj al la ILEI-Kasisto laŭ jenaj vojoj: a) al ILEI-konto ĉe UEA: ilek-a, indikante: „ILEI-Konferenco”; b) al poŝtĝirkonto N’ 68 21 17-7, ILEI, Sodra Rorum pl 455, SE-242 94 Hŭrby, Svedio. Bv aldoni NLG 10,00 por bankaj kostoj; £) per via banka konto al la antaŭa adreso. Bv aldoni NLG 10,00 por bankaj kostoj.

35», IPR 9IWVl

— pàgina 20 del PDF —

Por elekti la ĝustan kotizon, bonvolu atente legi la sekvajn klarigojn:

Kotizoj validaj ĝis 9803 31 ĝis 98 0630 ekde 98 0701 1-a periodo 2-a periodo 3-a periodo Aliĝkategorio A B A B A B 1. Membro de ILEI 30 22) 36 30 42 35 2. Ne ILEI-ano 38 32 46 39 54 45 3. Gimnazia instruisto, junulo, handikapulo 24 20 29 24 34 28

(La prezoj estas indikitaj en nederlandaj guldenoj!)

Kotizoj por loĝado 4- matenmanĝo:

En ĉambro kun necesejo kaj duŝejo (limigita nombro): dulitaj (6) kaj trilitaj (2): 265 NLG

En ĉambro kun komunaj necesejo kaj duŝejo: Unulita ĉambro: 225 NLG Dulita ĉambro: 215 NEG

Manĝoj:

Surloke eblas manĝi, sed vi devas mendi ĝin plej malfrue ĝis la 31-a de majo 1998. Post tiu dato ne plu eblas mendi manĝojn. La loĝprezo ne inkluzivas tag-, kaj vespermanĝon, nur la matenmanĝon. La nunaj prezoj (ŝanĝoj povas okazi, do, bv. legi informojn en venontaj numeroj de IPR):

Tagmanĝo: ĉ. I9NLG aŭ 55 FRF Vespermanĝo: ĉ IZNLG aŭ S0 FRF La manĝoj estos pagendaj surloke. Mi mendas ĉambron (propraj necesejo kaj duŝejo) dulitan / trilitan Mi mendas ĉambron (komunaj necesejo kaj duŝejo) unulitan / dulitan

Mi antaŭmendas tagmanĝon.

Mi antaŭmendas vespermanĝon.

Mi estas vegetarano.

A ILON A IT ——————aBo TEAT Mi deziras loĝi kune kum………………………..ĉ.t ece ee eene eene e eee eeene enen Mi antaŭmendas tuttagan ekskurson (aparte pagenda).

Pagon de …………. Ini FariStal seso sss ss kz ——

DIFINOJ

Membro de ILEI: tiu, kiu jam pagis kotizon al ILEI por la jaro, kiam okazas la konferenco

Gimnazia instruisto: tiu, kiu instruas kadre de ILEI-Gimnazio dum la Konferenco Junulo: tiu, kiu naskiĝis post 68 01 01 inkluzive

IPR 9821 9 36

: Bardhyl Selimi, Muco, Pall. 50, ap. 3,

o: Teresita Alaniz, rigoyen 2578 P5 Dto „1090 Capital Federal iio: Jennifer Bishop,

onash.edu.au : Mag. Walter Klag, asse 8/11,

190 Wien rio: Raymond Wylleman, ylenstr. 65, BE-8400

: Elvira Fontes, Rua o de Assis 243, ap. 11, 4106-010 Sao Paulo (SP) itio: Arnold Pitt, Yew Tree Ivington Road, ster, Herefordshire HR6 a) : Jana Melicharkova, 02 Ratiŝkovice 938 Zhang Danchen, reign Languages -34 North Part, Normal University, Wuhan public.wh.hb.cn land o: Raita Pyhalĉ, 3 Lestijĝrvi, vhala(2lesti.kpnet.fi

rdanzellu 117, Roma rre(Quniroma3.it

a 3-5-12, Mitaka-shi,

Kubo: H. Jiminĉz, Apartado 5120, CU-10500 Ciudad de la Habana

Nederlando: Hans ten Hagen, Middenweg 587,

NL-1704 BH Heerhugowaard H: ten.hagen.esperanto(2pi.net

Norvegio: Bjorn Thuv, Aroyveien 33, NO-3135 Torod

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7.

RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 RB: miha(Qmastak.sitek.ru

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby

Svislando: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14, CH-1004 Lausanne

Usono: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, CA 93111-2521,

Usono 9: 72644.2450(2compuserve.com

REPREZENTANTOJ DE ILEI

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, AM-375062 Erevan

Bharato: Abani llalter, Jamboni, P.O. Bolpur 73 1204, W. Bengal

Bosnio kaj Hercegovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branilaca grada 15/V,

BIH-71000 Sarajevo

Bulgario: Kiril Velkov,

D. Todorov 9, BG-3000 Vraca

Ĉilio: Hector Campos Grez, Casilla 231, Curico, Sĉptima Region EU

Danio: Wolfgang Kirschstein, Hvedebjergvej 30, DK-8220 Brabrand P: WK(Dcci.dk

Estonio: Evc Otse,

Liivalaia 30-12, EE-0001 Tallinn

Hispanio: Pedro M. Martin Burutxaga, Ctra. Estacio 2 A-5- 2, ES-17300 Blanes(Katalunio)

Irano: Hamzeh Ŝafii, P.O. kesto 13445-915, Teheran 9: IREJO(Qneda.net

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut Il, ; 1S-220 Hafnarfjordur

Israelo: Murĵan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv

Jugoslavio: Radojica Petrovic, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak 9: radp(ĝemi.yu

Kostariko: vakas

Koreio: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do 499-900

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, L’T-2044 Vilnius

Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, Wellington l.

Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7m. 122, PL-30150 Krakow

Portugalio: Joĝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande PT-1675 Pontinha

Sanmarino: Marina Michelotti, Contrada del Collegio 51, SM-43031 San Marino.

Slovakio: Anton Zacharias, Sobotskĉ namestie 6, SK-05801 Poprad.

Slovenio: Marija Zlatnar- Moe, Miliĉinskega 66,

SI-1000 Ljubljana . Tanzanio: Mramba Simba, S. L. P. 1051, Bunda Mara :

Togolando: Afantchao-B.Yao, B.P. 20225 Lome

Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88, UA-253222 Kiev

Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS AP: cugeny(desper.gimli.com

Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado 70782, Caracas 1071 A

Zairio: Ngangu Nduantoni- Bakidila, B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire)

— pàgina 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ

Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, rue du Basson 79, BE-6001 Marcinelle, Belgio;

tel. (132 71) 43 6205 Eksteraj rilatoj: Raymond Wyllemann – Belgio (prezidanto), Marija Beloŝeviĉ –

Kroatio, Marcel Delforge – Belgio, Ronald Glossop – Usono, Mireille Grosjean –

Svislando, Francois Lo Jacomo – Francio, Bruno Masala – Francio Ekzamenoj: prez.: Mag. Atilio Orellana Rojas (adreso, kovrilo 2). Sekretario de

elementa kaj meza niveloj: Hans ten Hagen, (adreso, kovrilo 3) Elekto komisiono: Agneta Emanuelsson – Svedio, Doroteo Holland – Usono, Gwenda

Suttun – NovZelando Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: Raymond Wylleman Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori:

Germain Pirlot, Steenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tel. (1732 59) 70 87 00 kaj

Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (–43 222) 36 86 29 Konkursoj lernejaj: Geza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemet, Hungario Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizore plenumata pere de Juna arniko Statuto: Rob Moerbeek kaj Hans ten Hagen Terminologio: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, IT-00155 Roma, Italio

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam UNESKO (en operaciaj rilatoj): Place Fontenoy, FR-75007 Paris. Reprezentanto de ILEI: Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris MEMBKIGO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ

La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto. Kasisto de ILEI: Berti/ Andreasson, SoOdra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membrokotizoj en landoj kun sekcio: a) A-kategoriaj landoj (vidu UEA-dividon): 22 NLG al la sekcio aŭ 25 NLG rekte al ILEI. b) B-kategoriaj landoj: 20 NLG al la sekcio aŭ 22 NLG rekte al ILEI. c) En landoj sen sekcio: 20 NLG, pago al ILEI rekte. d) Simpla abono sen membreco (por E- societoj, bibliotekoj k.s.): 30 NLG. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: ilek-a. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago.

REDAKCIAJ INFORMOJ

Kontribuaĵoj al IPR estu laŭeble nete tajpitaj per nigra rubando sur blanka papero kun adekvataj marĝenoj, taŭga por aŭtomata komputila enlego, aŭ surpapere prespretaj. Livero sur IBM PC-kongruaj disketoj (5,25 aŭ 3,5 colaj) bonvenas. Retadresoj: n/alt2) konyvtar.c3.hu (redaktoro), smidik(2rik.bdt£ hu (vicredaktoro). Ni ambaŭ povas akcepti faksojn per komputilo, sed avertu nin telefone antaŭ ol vi faksas. Telefon- kaj faksnumeroj: (436-89) 315-836 (red.) kaj (436-94) 320313 (vicred.). Fakaj artikoloj prefere ampleksu 3 ĝis 8 presitajn paĝojn. Pedagogiaj novaĵoj, informoj pri edukaj aranĝoj, interŝanĝaj gazetoj kaj leteroj al la redakcio bonvenas. Ni recenzas nur ricevitajn eldonaĵojn iel rilatantaj al edukado aŭ utilaj en instruado. La nunan numeron mi sendis al la presejo la 19-an de januaro 1998, la sekvan mi sendos la 14-an de aprilo 1998. (J.N.)

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift. Afgiftekantoor: Antwerpen X. 2 [98 ISSN 1013-2031 Jarkolekto 28 – trimonata

REVUO

“kur UJ” Sa.

AC| OGI

NI

Redaktoro: Jozefo Nemeth

Vicredaktoro: Katalin Smideliusz

Kunlaborantoj:

Stefan MacGill, = Johano Kirsch, — Frangoise Noireau, Atilio Orellana Rojas, Franz-Georg Rossler

— pàgina 2 del PDF —

ENHAVO ILEI-raporto 1997 (Marija Beloŝeviĉ, Geza Kurucz, Stefan MacGill, Jozefo Nemeth, Atilio Orellana Rojas, Hans ten Hagen, Bertil Andreasson) …………. 1 El la landoj kaj sekcioj (BR, BG, CZ, CL, FI, FR, ES, HU, YU, NL, RO, SE, CH) …17 Intervjuo de Perla Martinelli kun Istvin Szerdahelyi (1982)………………………… 25 WOLFRAM DIESTEL: Estus fempo… ass si MI 2 Ni kondolencas (mortis Nora Moerbeek kaj Petro Rulofido)………………………… 31 Recenzo pri Leksikaj ekskursoj (Geza Kumo?) sis ss a ur Nn o 32 Por via notlibro (TTT-paĝaro pri lernejoj, ILEI-seminario en Gresillon, ILEI- Konferenco, ILEI-Gimnazio en Montpellier, Ekzamena kalendaro)…………. 33 FOSDATONO, sumi A A 36 ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Prof. Duncan Charters, P.O.Box 148, Elsah, IL 62028-0148, Usono, tel. 1-618-374-2453, mesaĝoj 1-618-374-5252, fakso: 1-618-374-5465. Rete: charters(Qprin.edu. Kunordigo, instruista trejnado. Vicprezidanto: Brunetto Casini, Casella Postale 213, IT-56100 Pisa, Italio tel. 39 50/48 670, fakso: 39 50/50 05 85. Rete: edistudio(Qsirius.pisa.it Planado. Sekretario: Marija Beloŝeviĉ , Sveti Duh 130, HR-10000 Zagreb, Kroatio. Tel. (385 1) 37 45 052. Rete: mbelosev(Qpublic.srce.hr. Landaj sekcioj, membrovarbado, rilatoj kun UEA kaj la movado, servoj al instruistoj. Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby. ŜŜ Tel. (46415) 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro. Vic-sekretario: Prof. Zhang Danchen, North Area 14-dong, 34-hao, Huazhong Normal Univ., CN-430070 Wuhan, Ĉinio. Internet: zdchen(Qpublic.wh.hb.cn Azia agado, ekzamenoj en Ĉinio kaj Azio. Membro: Mag. Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag. Tel. (31 70) 355 6677. Fakso: (31 70) 358 4422. Konferencoj, ekzamenoj. Membro: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende, Belgio, Tel. (32 59) 502708. Eksteraj rilatoj. Estrara komisiito: Prof. Ronald J. Glossop, 8894 Berkay Ave., Jennings, MO 63136, Usono. Tel. (314) 869-2303. Rete: rglosso(Qsiue.edu Instruado de infanoj. Estrara komisiito: Zsuzsa Barcsay, Bem Rakpart 25/B, HU-1011 Budapest, Hungario. Tel. (36 1) 201-2342. Gimnazio de ILEI. Estrara komisiito: Stefan MacGill, F4c4n koz 9/2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. (36 23) 363-280. Eldonado

Observanto (UEA): Renĉe Triolle, 4 impasse des Charpentiers, FR-57100 Thionville, Francio

|

ILEI-raporto 1997

Ĉi tiu jarraporto entenas la agadon de ILEI dum la jaro 1997. Al la kompilado de la raporto kontribuis pluraj estraranoj kaj komisiitoj. Pri la raporto diskutis la Estraro dum sia marta kunsido en Prago kaj ĝi estos findiskutita kaj akceptita dum la Komitatkunsido en Montpellier, komence de aŭgusto.

Estraro kaj komisiitoj

Estraro | | La Estraro kunsidis meze de januaro en Parizo kaj poste nekvorume dum la

Konferenco. Dum la jaro ne okazis elekto en la Estraro pro necerteco pri la kvorumo en la aŭstralia komitatkunsido. Ciu estrarano laboris memstare kadre de sia labortereno kaj kaze de la neceso petis la opiniojn de la ceteraj.

Komisiono pri lernejaj konkursoj

La komisiono tre modele laboris dum la tuta jaro kaj daŭrigis la renomon de la konkursoj kiuj ĉiam vekas pli da intereso, sed bedaŭrinde mankas plia instigo al lernantoj fare de iliaj instruistoj. /Vd. apartan raporton!]

Statuta komisiono

La Statuta komisiono prilaboris la elekto-regularon pridiskutitan dum la estrarkunsido kaj akceptitan dum la komitatkunsido. Fine de la jaro, la komisiono liveris la proponon pri nova ILEI-statuto kaj interna regularo.

Terminologio |

La gvidanto de la komisiono dissendis alvokon kiu magre rezultis. Tamen, plu daŭris interŝanĝo de opinioj plejparte kun ILEI-anoj kiuj en la enketilo menciis pretecon kunlabori ĉi-kampe.

Didaktikaj ludoj yu o. La planita katalogo pri la ekzistantaj didaktikaj ludoj ne aperis. Gis la UK pretiĝos trarigardo de la ekzistantaj ludoj kaj la literaturo.

Elekto-komisiono | | La komitato elektis novan konsiston de la tripersona komisiono. La anoj komencis agi per unua kunsido jam dum la Konferenco kaj poste daŭrigis rete.

Eksteraj rilatoj Membroj de la komisiono dediĉis la atenton al la kunlaboro kun UNESKO, ekstermovadaj porinstruistaj organizoj, al informado al la ekstera mondo pri la

Ligo, kaj diskonigo de la konkurso “Eŭropo en la lernejo”. 1 IPR 9872

— pàgina 3 del PDF —

Sekcioj kaj membraro

Dum la lasta jaro la membro-nombro ne ŝanĝiĝis. ILEI havas 746 individuaj

E kvar membroj mortis. Landaj sekcioj: 24. ILEI havas reprezentantojn en andoj. Pro neaktivado aŭ malapero de la sekcioj kelkaj i j iĝi

reprezentantoj. 9) Sekelestroj iĝis Bedaŭrinde, kelkaj sekciestroj kaj reprezentantoj ne reagas al la cirkuleroj de la Ligo jam sufiĉe longe. Pro tio ILEI elpaŝis por ŝanĝi la situacion kaj se neces

senŝarĝigi la nerespondecajn. ; En tiu ĉi jaro ne okazis la konkurso “La plej aktiva landa sekcio”.

Honoraj membroj

Laŭ la Komitatdecido honoraj membroj iĝis s-ino Charlotte Kohrs el Usono kaj s-ino Idyss Einihovici el Aŭstralio.

Enketado

Kolektado de informoj pri la membraro por la adresaro multe progresis. Pro anoncoj en diversaj gazetoj pluraj membroj petis la enketilon rekte de ILEI Tamen kelkaj ne-respondemaj sekciestroj kaj reprezentantoj ne dissendis ku enketilon al la membraro (iuj eĉ ne resendis la sian).

Regiona agado Afriko

La kontaktoj de ILEI koncentriĝis al Togolando kaj Malagasio, kies respondeculoj pri instruado regule kontaktas la Ligon. ILEI peris la kolektadon de vortaroj por E-istoj en Malagasio.

Ameriko

Kelkajn landojn vizitis la estrarano AOR. Li organizis kunsidojn kun lokaj membroj kaj konsilis pri plibonigo de la laboro kaj organizis ekzamenon.

Azio La estrarano ZD daŭrigis agadon kontaktante la sekciojn kaj reprezentantojn en la kontinento. Okazis seminarioj kaj pluraj E-kursoj.

Aŭstralio kaj Oceanio

En Aŭstralio fondiĝis sekcio kun deko da membroj kiu daŭrigas la kunordigadon de E-instruado en la lando.

Eŭropo Kiel dum la antaŭaj, ankaŭ ĉi-jare dum EEU en Stuttgart kunsidis ILEI-anoj. IPR 9829 2

Ĉefan atenton oni dediĉis al la kontribuo de ILEI al la Kampanjo 2000 kaj servoj al instruistoj. Dum la Kongreso ILEI starigis informbudon. Pri la kunsido estis informitaj kongresanoj pere de eta prezento dum la fermo de la kongreso.

Servoj al instruistoj Surbaze de kolektitaj informoj pere de enketiloj, ILEI komencis peradon de

kontaktoj inter samfakaj membroj kiuj petis tion. Ni esperu, ke la publikigo de la adresaro kun indekso helpos al plia interŝanĝo de la spertoj inter samfakuloj. La eldonaĵo “Juna Amiko” fine de la jaro publikigis enketilon pri lernejaj kursoj. Bedaŭrinde, reagis malmultaj. Fine de la jaro oni komencis prepari novan enketilon, per kiu oni deziras noti ĉiujn kursojn okazantajn en diversaj edukinstitucioj (infanĝardenoj, lernejoj, universitatoj). La listo estos ankaŭ rete atingebla.

La Ligo diskonigis petojn de la membraro pri diversaj edukprojektoj kaj helpis en la kolektado de la informoj por la fakprelegoj.

Jarraporto pri la laboro de la ILEI-komisiono pri konkursoj

(koncizigo de pli plena raporto farita al la Estraro)

Ivan Bekavac-Basiĉ, sekciestro de ILEI en Kroatio akceptis la organizan laboron de la Konkurso pri Modela Esperanta Parolo honore al Ivo Lapenna. Malmultaj instruistoj mobilizas siajn lernantojn por ĝi; ni devus pli bone diskonigi ĝin kaj reformi ĝin se necese. – Pri la poentokolekta Internacia Konkurso honore al Istvan Szerdahelyi: malkreskas la nombro de lernejanoj, aliflanke, ĝojinde aktiviĝas plenkreskuloj. La konkurso konsistas el 7 turniroj. La redaktantoj- korektantoj apartenas al diversaj nacioj: Tatjana Auderskaja (Ukrainio), Raita Pyhilŝ (Finnlando), Monique Noĉl (Francio), Marija Beloŝeviĉ (Kroatio), Erno Csiszar kaj Geza Kurucz (Hungario). La kontakto inter la konkursantoj kaj la Centro fariĝis bona: de 2-3 jaroj pluraj plenaĝuloj aktive laboras, iuj eĉ kontribuas per livero de donacetoj. Estas plezure sperti, kiel rapide kaj entuziasme progresas kelkaj konkursantoj. En septembro la taskoj ekaperis sur propra hejmpaĝo en interreto, sed manko de sufiĉa faka mastrumado limigis ĝian funkciadon. La konkurson apogas la redakcioj de Eventoj kaj Radio Vieno. Ni kore dankas la redaktorojn, s-ro Laszlo Szilvasi kaj Katinjo Fetes-Tosegi. Du aliaj konkursoj organizataj en Hungario, tiu pri Arta Traduko honore al K. Kalocsay kaj la tradicia Deklamkonkurso en Pi4pa, gvidata de Jozefo Nemeth, paŭzos en 1998.

Gĉza Kurucz, komisiito de ILEI pri lernejaj konkursoj

39 IPR 98/2

— pàgina 4 del PDF —

—— Instruista trejnado e la komenco de la jaro ILEI komencis i i r I prepari la metodikan seminarion Kia okazos antaŭ la UK 98 en Gresillon. Kelkaj sekcioj prizorgis nacian Teka = p-EaoE-hiamajgera, Cinio, Svedio, Pollando, Kroatio, Kubo, Hungario Nedeka gentino). Pluraj ILEI-anoj kontribuis al konferenco okaze de 30-a Jerito de l e

P elpa

r Konferenco kaj Gimnazio aĝ okazis apud Geelong, Aŭstralio tuj post la UK kun 28 partoprenantoj el 15 landoj de 4 kontinentoj. La temo de la Konferenco estis

“Multkultureco kaj lingvolernado”. N i i . Ne okazis | i rezolucio estis tradukita al deko da lingvoj. EZER=Z LA nma

NTI Raporto pri eldonado 1997

um aperis d j jĉ iaj insti malon i p u novaj verkoj ĉe ILEI kunlabore kun aliaj institucioj aŭ pa kaj Socilingvistika Esploro de Esperanto, red. Ilona Koutny kaj Marta “jp memore al prof. Istvan Szerdahelyi, Steleto kaj ILEI, Budapeŝto, 1997 5 LI Resumoj de referaĵoj de konferenco okazigita sub la sama titolo = 1988. ie: . peraj artikoloj, inkl. de “Etimologio de gramatikaj elementoj iŭ

ranto” de la omaĝato. 15 NLG. i i iuj —=—I ĝ G. La libro aperis en 300 ekz., el kiuj cent por Laro, tagoj, dua kajero, dua eldono, Stefan MacGill, ILEI/UEA/HJEA F l eg 1 I Ampleksigita de 52 al 72 paĝoj, kun nova materialo kaj ilustraĵoj so ae : om pilio presado kaj pli firma bindado. Instruista gvidilo

; . Presita en mil ekz., el kiuj 200 iri ]

FORE renino, j po 200 iris al UEA kaj HJEA (la = de la ekzistantaj libroj estis modesta tra la jaro. Rimarkeblas, ke = pi de nova libro vigligas la vendadon de diversaj titoloj, ne nur de la nova. askaj 4 kavas End modestajn stokojn de libroj interŝanĝe ricevitaj. La libro-

uŝas du-loke en Hungario, ni konkreti j igi j poa oksidente ERrero, g onkretigas planojn starigi stokejeton en ero 1996 ni havis proks. 2200 librojn kun stok-valoro de 313.000 HUF (tiam ; SEK). Fine de 1997 temas pri 2600 libroj kaj 373.000 HUF (ĉ. 20.000

SEK!). Tio inkluzi i ; . sereo, inkluzivas la tutan liveron de TT2, kiu fakte okazis tra la jarŝanĝa

Stefan MacGill, komisiito pri eldonado

IPR 9892 9 4

v

pe —Erilaredaktado de IPR Ĝis nun mi redaktis 13 numerojn de IPR kaj ĉiun fojon ni sukcesis fari la laboron :e la antaŭe anoncita limdato. La redaktofinoj: la 15-a de januaro, 15-a de aprilo,

31-a de aŭgusto kaj la 31-a de oktobro. (Kompreneble, pro la semajnfinoj tio vas modifiĝi iomete. Laŭ la peto de la Estraro estonte ni aperigos en IPR la limdatojn, ĝis kiuj ni povas akcepti novajn materialojn.) La personoj, kiuj kontaktis min, asertas, ke la revuo estas bona, sed lastatempe ublikaj reagoj preskaŭ ne venis. Amasaj reagoj venis nur post la artikoloj de Golden, Petik, Macioszek. Oni devus serioze pripensi, ĉu ne valorus de tempo al tempo veki la dormantojn per aperigo de “danĝeraj” artikoloj. (Kompreneble mi obeas la estraran decidon pri tiu temo.)

El inter la sekciestroj kaj reprezentantoj per sendo de materialoj helpas nian laboron: Bardhyl Selimi, Jennifer Bishop, Raita Pyhala, Maŭro La Torre, Ivan Bekavac-Basic, Hans ten Hagen, Bertil Andreasson, Radojica Petrovic, Maria Majerczak. La aliaj preskaŭ ne kontaktas min.

El la Estraro regule kontaktas min: Marija Beloŝeviĉ, Duncan Charters, Bertil Andreasson, Atilio Rojas kaj Stefan MacGill. Krome mi ricevadas materialojn ankaŭ de Renĉe Triolle kaj s-ino Barcsay Zsuzsa.

Ene de la redakcio plej multe helpis min Katalin Smideliusz, Franz-Georg Rossler kaj Stefan MacGill. (La tri korektantoj.) Krome mi regule ricevas helpon de eksterulo, Blazio Vaha.

Regule venas plendoj el diversaj landoj, ke IPR alvenas tro malfrue. Mia peto al la Estraro, ke ĝi ekzamenu la distribuan sistemon de IPR, ja kiel ni aperigu anoncojn, alvokojn, aliĝilojn, se ni ne povas antaŭvidi la daton, kiam la revuo

vere atingas la legantojn. Mi pensas, ke la mankoj de la distribuado estas unu el niaj plej grandaj problemoj. Jozefo Nemeth, redaktoro

.

iko

(koncizigo de pli plena raporto farita al la Estraro) La revuo havas 25 jarojn, ĝi verŝajne estas la plej longdaŭra, seninterrompe aperanta E-gazeto por infanoj. La aperritmo reprenis sian akuratecon, danke al harmonia kunlaboro de la redakcianoj. Grava atingaĵo estas tiu redakcio konsistanta el 21 kunlaborantoj, el 13 landoj (kvar kontinentoj). Ni serĉas redakcianon en Afriko.

59 IPR 9872

— pàgina 5 del PDF —

Ni celas amuzi, eduki kaj aktivigi kursanojn kaj kursgvidantojn egale. Pro la lingva nivelo de la legantoj ni preferas mallongajn artikolojn en facila (ne primitiva!) lingvaĵo. La enhava vario de ĉiuj numeroj estis laŭdata de pluraj esperantistoj. La publikigota materialo estas kontrolata de kompetenta esperantisto, s-ro Andr€ Albault, prezidinto de nia Akademio; senriproĉa lingvaĵo gravas por gazeto, kiu intencas doni lingvan modelon. En 1997 ni enkondukis novajn rubrikojn: Por kursgvidantoj, Medioprotektado kaj Komputiko. La distribuantoj, s-ro Stefan MacGill, kaj s-rino Gyongyi Mĉzes meritas laŭdojn pro la konsiderinda laboro. De 1998 ni havas novan presejon malpli kostan kaj pli atenteman, la estro estas ja bona esperantisto, iama lernanto de la nuna redaktoro. Pasintjare aperis du novaj periodaĵoj: La krokodileto (eldono de JAFE) kaj la Komencanto (ĝin redaktas kaj eldonas Viktor Kudrjavcev, Rusio). La unua celas infanojn ĝis 12-jarajn, la dua volas servi al ĉiuj aĝogrupoj. La redaktoro havas kontakton kun ambaŭ redaktoroj (Komencanto baldaŭ aperigos artikolon pri Juna Amiko). La ekstera aspekto de Juna Amiko estas grava, necesas do baldaŭ elpaŝi kun plenkolora titolpaĝo — tio ne levos konsiderinde la preskostojn kaj plaĉa ekstera vesto certe levus la prestiĝon de Juna Amiko, tiel ke ĝi fariĝus bona reklamilo por la Internacia Lingvo, montrante ĝin ni ne bezonus honti apud imponaj, luksaj eldonaĵoj de mondaj lingvoj. La redaktoro ĝojas, ke la transpreno de la redaktado ne kaŭzis ŝokon inter la legantoj, kaj renkontis ĝenerale pozitivajn reagojn; li konscias ke la nivelo estas altigebla kaj kun plezuro akceptas kritikojn kaj rimarkojn de la ILEI-membraro. Gĉza Kurucz, redaktoro

Juna amiko: Administra raporto 1997 Aperis akurate kvar 24-paĝaj numeroj en prizorgo de la nova redaktoro. La eldonkvanto altiĝis de 2000 al 2500 kaj poste al 3000, rezulte de nova kolektiva mendo por 800 ekz. de Brazila Esperanto-Ligo. Varbilo presita en 5000 ekz. distribuiĝis kun numeroj 97/3 kaj 97/4. La abonciferoj restas praktike tiel, kiel prezentitaj al la Konferenco en Ĝilongo; resume: 1994 1995 1996 1997 1998 (ĝis apr)

Plentarifaj 451. 500 630 420 333 Rabat-tarife 452. 640 520 610 743 (396 de BR) Kolektive 800

Pagitaj sume 993 1140 1150 1830 1076

Senditaj sume 1260 1440 1450 2200 1376

Laŭlanda statistiko por 1997 kaj 1998 estos disdonata en Montpeliero. La revuo havas ret-adreson: su/i267(2szegedsulinet hu kaj hejmpaĝon: http./w3/datanet.

IPR 982 e 6

; vaj perantoj ekfunkciis en Estonio, Jugoslavio, Nov-Zelando, No o rekonoj Svaiando kaj atendeble en Irano. Restas problemaj Bulgario, Misio kaj Koreio. La revuo finis la jaron en financa ekvilibro kun enspezoj de 36.368:98 SEK kaj gajneto de 3.009:61 SEK — sekve ĝi ampleksas trionon de la tuta l sknca agado de la Ligo. Venis mendoj nek por reklamoj (spite la moderajn tarifojn), nek por aldoni propran informilon al abonantoj ricevantaj la gazeton ne-aere.

Raporto 1998: La unua numero aperis pli frue ol antaŭe, por ke la dua atingu nord-hemisferajn legantojn antaŭ la fino de la lerneja jaro. La revuo estas nun presata en esperantista presejo, prepare al transiro al plenkoloraj kovriloj sur kvalita papero. Tiel aperos numero 98/3 sinprezente, kune kun la varbilo por 1999. Tion pravigas la atendo de nuntempaj junuloj, ricevi grafike allogajn kolorplenajn revuojn, kaj krome la eksterproporcia kosto sendi la revuojn (kelkkaze afranko kostas trioble pli ol la revuo mem!). La abonoj ĝis 5 apr 98 atingis ĉ. 60 90 de la esperata tuto: timeble la falo en plentarifaj abonoj rimarkita en 1997 daŭros. BEL, pro manko de laborfortoj, ŝanĝis sian kolektivan abonon por 800 al unuopaj abonoj (el kiuj 396 adresoj jam liveritaj). Tio grandigas nian laboron, tial nova krampita presita banderolo estis enkondukita por rapidigi la ekspedadon. Ni provas sendi iujn gazetojn ankaŭ al aliaj kontinentoj ne-aere.

Peto al ricevantoj!! Bv. informi nin, se via ekzemplero de JA alvenas difektite: indiku kiumaniere ĝi estis pakita (ekz. resendu la koverton/ banderolon) Bv. informi nin ankaŭ pri la alventempo, kaj ĉu aere aŭ ne-aere sendita. Ni scias pri iuj landoj, kie la tempo-diferenco estas kutime sensignifa, sed ni volas pli kompletan bildon. Ambaŭkaze, vi rajtas respondi al la redakcia aŭ la administra adreso, kaj kompreneble, aldoni kontribuaĵon ni ne malpermesas!

Planoj por 1999: Konsentite, ke numero 99/1 estos speciale dika antologia numero celebre al la 25-jara historio de la revuo. Ĉiuj numeroj havos kolorajn kovrilojn. La abonprezoj – stabilaj dum tri jaroj – altiĝos inter 20 kaj 5090, tiel ke ĉiuj kategorioj kovru siajn realajn prepar- kaj liver-kostojn (kiu en 1998 jam ne plu okazas). La nova tarifaro aperos antaŭ la UK. Restas sub diskuto kion fari pri la fakto, ke ni pagas cent gramojn da afranko por sendi 32-graman gazeton. Ideoj estas aldoni ĉiam pli da paĝoj, eldoni tri 32- paĝajn numerojn anstataŭ kvar 24-paĝajn, varbi kunsendaĵojn, trovi aliajn eksped-vojojn ol poŝto… Reagoj bonvenaj.

Stefan MacGill, komisiito de ILEI pri eldonado

79 IPR 982

— pàgina 6 del PDF —

Eksteraj rilatoj UNESKO

La eksteraj rilatoj de ILEI dum 1997 estis preskaŭ plene dediĉitaj al UNESKO. Okaze de la estrarkunsido en Parizo, la prezidanto de la Ligo akompanata de ILEI-reprezentanto vizitis la sidejon de UNESKO kaj pridiskutis la pozicion de la Ligo en la ŝanĝoj de la strukturo de UNESKO. Tamen, meze de la jaro alvenis sciigo ke post la reformoj de la kategoriaj membroj, ILEI perdis C-kategorion kaj de tiam la reprezentanto de la Ligo kunlaboras kadre de la UEA-teamo. Sed la fino de la jaro portis al ni ĝojigan informon, ĉar UNESKO donis al la Ligo la statuson de “operaciaj rilatoj”.

Nome de ILEI, d-ro Bormann parte partoprenis la 5-an UNESKO-konferencon pri la edukado de plenkreskuloj julie en Hamburgo.

ILEI daŭrigis kolektadon de informoj pri naciaj lernolibroj kie oni trovas tekstojn pri E-o, homaranismo, internaciismo, planlingvoj.

Porinstruistaj organizoj

La estrarano pri eksteraj rilatoj denove alskribis porinstruistajn Eŭropajn organizojn sed sen reago. Iniciate de la Ligo oni petis informojn pri la EAIE konferenco en Barcelono, kie malgraŭ la preteco de la katalunaj kolegoj la Ligo ne povis prezentiĝi pro tro alta kotizo. EAIE fine de la jaro sendis informojn pri la Konferenco okazonta en Svedio dum la jaro ”98.

Eŭropo en lernejoj

Danke al informoj pri tiu porlernejana konkurso, dum printempo en kelkaj landoj instruistoj atentigis pri la okazaĵo. Fine de la jaro estis dissendita informo pri la konkurso ”98.

Kelkaj sekcioj sukcese reprezentiĝis ĉe naciaj lingvaj kaj similaj konferencoj kaj foiroj (Finnlando, Francio, Germanio, Kroatio).

Movada agado

UEA

La rilatoj inter UEA kaj ILEI daŭre plifirmiĝis pere de reciproka informado kaj partopreno en komitat- kaj estrar-kunsidoj (per observantoj lastkaze). Kadre de la programo de Kampanjo 2000 oni taksis tre grava la rolon de la Ligo kaj pluraj membroj aktive partoprenas en ĝia preparo kaj realigado. ILEI adaptis sian trijaran planon al la strategia plano, kaj ĝi tuŝas plurajn erojn rilate al la Kampanjo. UEA daŭre ebligas al la Ligo dignan reprezentiĝon dum la UK.

IPR 982 9 8

Fakorganizoj | . Daŭris la interŝanĝo de informoj kun kelkaj organizoj. Dum la jaro nur unu

organizo (handikapitoj) uzis la proponon de kunlaboro kaj dum sia kongreso organizis ekzamensesion. Al la peto de ILEI pri la registriĝo de fakorganizoj afable respondis dudeko da Organizoj.

IEI Mu La estraroj de ambaŭ organIZOJ komence de la jaro pridiskutis kaj akceptis

kontrakton pri kunlaboro, kion konfirmis la Komitato de ILEI.

Akademio de Esperanto

La kontaktoj daŭris per la interŝanĝo de la informoj, perado de la demandilo pri E-institutoj, kaj laste per iniciato fari trarigardon pri la ekzamenoj tra la mondo. Ankoraŭ ne estas formita komuna komisiono kun la celo pritaksi lernolibrojn. Ni esperu, ke tio realiĝos post la elektoj en la Akademio.

Kunlaboro kun diversaj edukaj iniciatoj

Okaze de la UK, ILEI proponis al diversaj edukaj iniciatantoj kaj precipe pri diversaj servoj por lernantoj kolekti inform-materialojn kaj prezenti ilin ĉe la ILEI budo. Pozitive respondis deko el ili kaj ni esperas plifirmigi la kunlaboron dum la jaro 1998.

TEJO ILEI elpaŝis kaj proponis al TEJO diskonigi la konkursojn, precipe por la bazlernejanoj.

Fondumo Zamenhof

ILEI daŭre membras en la Komitato de la Fondumo, kvankam dum la jaro la reprezentanto de la Ligo ne partoprenis la kunsidojn. Tamen oni sendis komentojn pri la ŝanĝo de la Statuto kaj protokolo. Daŭras la serĉado de taŭga persono, kiu loĝus en Pollando kaj povus pli aktive kontribui al la laboro de la Fondumo.

Informado Kontaktoj kun E-gazetaro kaj E-elsendoj Regulaj informoj pri la agado aperas en tri internaciaj gazetoj (Esperanto, Eventoj,

‘ Heroldo) kaj pluraj naciaj. ILEI flegas bonajn kontaktojn kun la radio-elsendoj

(speciale ARI kaj PR). La informoj pri la aktivado estas regule sendataj al ĉiuj radio-stacioj rete atingeblaj, al “Interredaktore” kaj al aliaj novaĵgrupoj.

99 IPR 9872

— pàgina 7 del PDF —

Reto

Dum la jaro oni povis trovi plurajn informojn pri la Ligo en la reto. La reto ebligis pli rapidan interŝanĝon de informoj kaj cirkuleroj al la sekciestroj kaj reprezentantoj. Kelkaj sekcioj starigis siajn TTT-paĝojn kun informoj pri instruado nacilingve (Britio, Finnlando). Sian paĝon havas ankaŭ “Juna Amiko” kaj la konkursa komisiono kiu regule diskonigas novajn taksojn. Dum la jaro 97/98 la eblecom sendi la respondojn rete utiligis kelkaj konkursantoj. Estis preparita ILEI-retlisto de la Estraro, komisiitoj, sekciestroj kaj reprezentantoj. Prepariĝas ILEI-retadresaro kaj ILEI TTT-paĝo.

Internaciaj Ekzamenoj de ILEI/UEA en 1997 Dum 1997 okazis 9 sesioj en 8 landoj (Albanio, Argentino, Aŭstralio, Britio, Ĉeĥio, Ĉinio, Ukrainio kaj Togolando) kun entute 47 kandidatoj el 12 landoj.

Urbo, lando, monato kandidatoj lando sukcesis

elemente meze elemente meze Tirana, AL, marto l 2 AL 7 2 Wuhan, CN, junio 2 2 CN 2 2 Kiev, UA, julio 1 2 RU,UA 1 2 Adelaide, AU, julio 3 3 AU,FFRNNBUS Il 3 Lara, AU, julio – 1 AU – 1 Barlaston, UK, aŭgusto – 1 GB – 1 Lomĉ, TG, aŭgusto 10 – TG 2 – Buenos Aires, AR, okt. 5 – AR 4 – Skovovy, CZ, novembro – 4 CZ – 4 Sume: 32 15 17 15

Mag. Atilio Orellana Rojas, IEK-prezidanto

Internacia Ekzamena Komisiono

Okaze de la Universala Kongreso en Adelajdo (Aŭstralio) estis aprobata la konsisto de nova Internacia Ekzamena Komisiono (IEK): Bertil Andreasson, kasisto (Svedio), d-ro Duncan Charters, por Ameriko (Usono), prof. Zang Danchen (Ĉinio), prof. Paul Gubbins, por Eŭropo (Britio), Hans ten Hagen, sekretario (Nederlando), Gbeglo Koffi, por Afriko (Togolando), Atilio Orellana Rojas, prezidanto (Argentino).

Iom poste devis esti anstataŭigata prof. Zhang Danchen el Ĉinio pro rezigno kaj iliajn taskojn transprenis D-ro Paul Gubbins el Britio kiel vicprezidanto de IEK kaj D-ro Venkata Ranganayakulu el Bharato kiel reprezentanto por AZio.

IPR 992 9 I0

de Internacie Rajtigita Ekzamenantaro

(IRE)

Listo

——

„ S-ino Teresita In€z, Argentino. | ANDRADE ALVES Filho, S-ro Aristophio, Brazilo FONTES, S-ino Elvira, Brazilo | BOULTON, S-ino Marjorie, Britio BOJAĜIEVA, S-ino Eva, Bulgario | MALOVEC, S-ro Miroslav, Ĉeĥa Respubliko MRAZ, S-ro Jaroslav, Ĉeĥa Respubliko HAN, S-ro Zuwu, Ĉinio HU, S-ro Guozhu, Ĉinio LI, S-ro Weilun, Cinio SHANG, S-ro Jun 1, Cinio ZHANG, S-ro Danchen Ĉinio BABIN, S-ro Pierre, Francio LAGRANGE, S-ro George Francio MALEZIEUX-HUNNINCK, S-ino Marie, Francio VINCENT, S-ino Jeannine, Francio FIEDLER, S-ino Sabine, Germanio MAUL, S-ro Stefan, Germanio MacGILL, S-ro Stefan, Hungario BAROSSNE-KORODY, S-ino Zsofia, Hungario NEMETA, S-ro Jozsef, Hungario SMIDELIUSZ, S-ino Katalin, Hungario SZILVASI, S-ro Laszlo, Hungario CORSETTI, S-ro Renato, Italio LORENZI, S-ino Carla de, Italio

SO, S-ro Gilsu, Koreio

BELOŜEVIĈ, F-ino Marija, Kroatio FIDILALAO, S-ro Henriel, Madagaskaro RAVELOSON, S-ro Eugene, Madagaskaro BERVELING, S-ro Gerrit, Nederlando HAVEMAN, S-ro Roel, Nederlando MOERBEEK, S-ro Rob, Nederlando KOUTNY, S-ino Ilona, Pollando MELNIKOV, S-ro Aleksandro, Ruslando VILBORG, S-ro Ebbe, Svedio

GACOND, S-ro Claude, Svisio GROSJEAN-ROBERT, S-ino Mireille, Svisio

lIe IPR 9872

— pàgina 8 del PDF —

AGBEMADON-ATTIOGBE, S-ro Mensah Biova, Togolando SAGBADJELOU, S-ro Kokou, Togolando

COOL, S-ro James, Usono

GOODALL, S-ro Grant, Usono

SHLYAFER, S-ro Aleksandr Z., Usono

En la supra listo mankas multaj landoj. IEK, la Internacia Ekzamena Komisiono, strebas al plimultigo de ekzamenantoj. Prefere en ĉiu lando, kie regule okazas renkontiĝoj, kongresoj, konferencoj, estu kelkaj ekzamenantoj, kiuj povas kaj pretas ekzameni dum organizotaj Internaciaj Ekzamenoj UEA/ILEI.

Se vi opinias vin kapabla por ekzameni, skribu al la sekretario de IEK, Middenweg 587, NL-1704 BH Heerhugowaard, Nederlando. Aldonu biografieton pri via Esperanto-vivo kaj foteton. Ni senpacience atendas plurajn aliĝojn!

Hans ten Hagen, sekretario de IEK

Aliaj projektoj

Novaj lerniloj

ILEI subtenis la aperadon de novaj modernaj lerniloj precipe “Urso-kurso” de la Brita sekcio de ILEI kaj video-projekton “Pasporto al la mondo” el Usono ĉe kiu kunlaboras pluraj ILEI-anoj. Al la iniciantoj kaj gvidantoj de la projektoj

oni donis eblecon prezentiĝi dum la kongresaj ILEI-kunsidoj, Tago de la Lernejo kaj dum la Konferenco.

Infanoj en la mondo Bedaŭrinde la projekto ne realiĝis pro la malsano kaj posta morto de la iniciatinto.

Interkultura edukado

La unua ideo estis kolekti dekon da lernejoj surbaze de “Tendaraj Tagoj” en la kunlabor-rondeto kun la celo de internacia edukado aŭ pli simple interŝanĝo de informoj pri la landoj, vivmaniero, ks. Ankaŭ kelkaj aliaj grupoj kiuj ne uzas TT montris interesiĝon. La kunlaboro ekis komence de la jaro ’98 en deko da landoj. Dum la venonta UK okazos ekspozicio pri la kunlaboro, i.a. la didaktika materialo produktita de la lernantoj mem. Ĉi tiu kunlaboro estos la bazo por la planata eksperimento kiu ekos dum la lernojaro 98/99.

Kompilis: Marija Beloŝeviĉ, sekretario de ILEI

IPR 982 I2

ha

FINANCA RAPORTO DE ILEI POR LA JARO 1997

Rimedoj SEK Kostoj SEK Membrokotizoj 50.938:89 IPR 43.600:16 Libroj 1.494:23 Afranko, telefono, fakso9.512:63 Eldona agado 263:77 Estraraj kostoj 11.930:12 Subvencio UEA 11.752:50 Kopiado, materialo 4.712:73 Ekzamenoj 1.095:34 Koleghelpa konto“ 860:00 Interezo 1.225:11 Faka kotizo D75:25 Koleghelpa kaso“ 860:36 Bankkostoj 990:00 Donacoj 840:70 Oficejaj iloj 2.133:90 Konferenco 97 23.970:64 UK 97 470:10 Malgajno 32.159:23 Azia agado 675:00 : 100.630:13 100.630:13

Xĉiuj sumoj estas netaj, escepte Koleghelpa konto

Aktivo Pasivo

ii kaso 783:78 Konferenco 98 1310:49 Banko: SE 29-2/2:93 Koleghelpa konto 5:94 FEF 15.187:87 Kreditoroj: Fond. Szerd. 919:39 Poŝto 5.189:75 FEL 36.955:97 – UEA, ilek-a 14.947:53 privatulo 2.404:38

Debitoroj: ĈEA 596:32 HEA 4.099:98 privatulo 1.612:60 alia 11.664:04

Librostoko 20.000:00 Nepagitaj fakturoj 3.000:00 Oficejaj aĵoj 4.000:00 Filatelaĵoj 1:00 Propra kapitalo 65.059:63 106.655:80 106.655:80 Konferenco 1997 SEK SEK Antaŭpago 1996 10.285:80 Kotizoj 46.130:47 Subvencio UEA 10.285:80 Kostoj 70.101:11 56.416:27 80.386:91

Deficito: 23.970:64 SEK

13 9 IPR 98/72

— pàgina 9 del PDF —

Koleghelpa konto Fondaĵo Szerdahelyi

Saldo 1996.12.31 5:58 Saldo 1996.12.31 13.730:89 Loterio (Lara) 360:36 Stipendio -3.972:81 Donacoj 500:00 Interezo 223:10 Membrokotizoj -860:00

Saldo 1997.12.31 5:94 | Saldo 1997.12.31 9.981:18 Fonduso Erika Linz Konferenca kaso Dazzini Saldo 1996.12.31136.256:30“ Donacoj 840:70 Stipendioj -6851:00

Interezo 6518:60

Saldo 1997.12.31135.923:90““| Saldo 1997.12.3]. 840:70

X en la sumo obligacio je nominala valoro 40.000. Valoro de obligacio 1996.12.31: 46.800:00

xx obligacio je nominala valoro 40.000; valoro 1997.12.31: 44.400:00

Iniornmoj pri la supraj fondaĵoj

Fondaĵo Szerdahelyi

Fondita de la Estraro en 1989 honore al profesoro doktoro Istvan Szerdahelyi. Celo: Doni eblecon realigi diversajn projektojn kaj celojn kiel

– eldonado, sur ekonomia kaj profesia bazo, de diversspecaj pedagogiaj verkoj, i.a. internaciaj lernolibroj, korespondaj kaj perfektigaj kursoj, legolibroj, didaktikaj kaj metodologiaj verkoj

– produktado de son- kaj video-bendoj, de didaktika materialo

– edukado/trejnado de instruantoj kaj la perfektigo de profesiaj instruistoj

– fari sciencan esploradon

– partopreni en fakaj kolokvoj, kongresoj kaj konferencoj

– krei Centran Oficejon kun konstanta adreso

Koleghelpa kaso

Celo: – Pere de mon-donacoj de individuaj membroj kaj sekcioj ebligi membrecon de gekolegoj el nepagipovaj landoj.

Fonduso Erika Linz Fondita en 1979 pere de mon-donaco de la Aŭstra sinjorino Erika Linz. Laŭ la statutoj, kreitaj de la donacinto, 20 9o de la rentumo ĉiujare estu donata al la

kapitalo, 80 90 iru al stipendioj. Se neniu petas stipendion, la tuta rentumo iru al la kapitalo.

IPR 982 9 14

Celo: – Ebligi por gejunuloj de ĝeneralaj lernejoj partopreni en internaciaj E- aranĝoj: kiel ekz. en tendumoj, infankongresoj, gimnazioj ktp. La instruisto estu membro de ILEI kaj ankaŭ li/ŝi petu la stipendion ĉe la kasisto de ILEI, kiu havas la taskon disdoni la stipendiojn.

Kongresa kaso Dazzini Fondita en 1997 dum la ILEI-Konferenco en Lara, Aŭstralio, laŭ propono de itala ILEI-membro honore al doktoro Mario Dazzini kaj lia fratino doktorino

Catina Dazzini. | | Celo: – ebligi la partoprenon en ILEI-konferencoj de gekolegoj el nepagopovaj

landoj.

Donacoj por la kvar kasoj estas ĉiam bonvenaj! Bertil Andreasson, kasisto de ILEI

ILEI-Estrarkunsido en Prago

—

La Estraro de ILEI nekvorume kunsidis en Prago (6-8 marto). La kunsidon ĉeestis Bertil Andreasson, Marija Beloŝeviĉ, Stefan MacGill (invitita prezidi), Atilio Orellana Rojas kaj kiel observanto de UEA, Renĉe Triolle. Pro tio, tie ĉi VI trovas nur koncizan prezenton de la kunsida diskuto. Oni pridiskutis la supre legeblan jarraporton de ILEI. | La estraranoj diskutis ankaŭ pri la financa raporto. Finan raporton la kasisto sendos al la sekciestroj kaj ĝi estos sendata ankaŭ al la komitatanoj por fina diskuto kaj akcepto dum la Komitatkunsido.

Estis decidite lanĉi kampanjon por nova fondaĵo por ilaro kaj elektronigado de la Ligo, kun proponata nomo Fondaĵo RetkonEKt.

La Estraro diskutis proponon pri nova statuto kaj interna regularo. La amendojn ĝi plusendos al la komisiono. Estas petataj la sekciestroj pridiskuti la proponitajn dokumentojn kaj kiel eble plej baldaŭ direkti al la komisiono siajn amendojn. Oni informiĝis pri la stato de la ekzamensesioj dum la jaro «97 kaj la planoj por 1998 kaj ankaŭ pri la ŝanĝoj ene de la komisiono. Gojigas la informo, ke baldaŭ aperos la reviziita gvidlibro por la elementa kaj meza niveloj. La eldonanto: UEA.

Kadre de la eldonplanoj, oni bonvenigis la proponon de D. Charters pri la verkado/ kompilado de trivoluma eldonaĵo kiu servos kiel metodika helpilo al la instruantoj. sara Kvaro da proponoj pri “Juna amiko” estis akceptataj. Novan “vestaĵon ricevos tiu porlernejana gazeto. Ĝin baldaŭ akompanos nova kotizlisto.

15 9 IPR 9872

— pàgina 10 del PDF —

Pri IPR: La estraranoj esprimis la deziron (kiu samtempe estas alvoko) aperigi pli da fakaj pedagogiaj artikoloj en la gazeto. [Tiun alvokon ni pludonas al ĉiuj legantoj, kunlaborantoj, samtempe petante ankaŭ la estraranojn, ke ili helpu nin akiri aŭ verki tiujn fakajn artikolojn. — NdIR)

Dum la ĉi-jara UK en la ILEI-budo estos videbla simbolo de ILEI. Ĝi baldaŭ aperos sur ILEI-eldonaĵoj. [Ankaŭ sur la nova kovrilpaĝo de IPR — NdIR)

La rezulto de nereago aŭ malbona funkciado de kelkaj sekciestroj aŭ reprezentantoj videblas sur la kovrilpaĝo 3. La forviŝo de kelkaj landoj el la listo, ne signifas ke en tiuj landoj ILEI ne havas plu kontaktojn. ILEI daŭrigas kontaktojn kun aktivaj E-instruantoj en tiuj landoj kun la espero baldaŭ ne nur nomi la reprezentantojn, sed ankaŭ fondi modele funkciantajn sekciojn. Bona flanko de la listo estas, ke aldoniĝis novaj retadresoj, kio certe plibonigos kaj rapidigos la fluon de informoj.

La Estraro pretas al la Komitato proponi unu nomon por honora membro. Se intertempe aperos pliaj proponoj (limdato estis la 31-a de marto) la komitatanoj ricevos ilin. Laŭ la peto de kelkaj membroj, estu kompilata kompleta listo de ILEI-honoraj membroj disponebla ankaŭ rete.

La Estraro estis informata pri la preparoj por la ĉi-jara Konferenco. Pro troaj kostoj, oni rezignis pri la anticipa organizado de tuttaga ekskurso. Ekskurso tamen okazos en la regiono per loka transporto. La aliĝintoj al la Konferenco ricevos pli da informoj.

La Estraro diskutis pri la konferenclokoj por la venontaj jaroj. Laŭ la promesoj, jam dum la ĉi-jara Konferenco oni havos ne nur informon pri la loko, sed same la aliĝilon por la venontjara konferenco okazonta de la 07-13.08.99. Surbaze de detalaj informoj ricevitaj pri du eblecoj, la kunvenintoj decidiĝis favore al Karlovy Vary en la plej okcidenta parto de Ĉeĥio.

Al la seminario por instruistoj kiu okazos paske en Italio aliĝis deko da personoj. La seminarion kaj samtempan kurson por komencantoj gvidos S. MacGill. ILEI proponos sesion de la internaciaj ekzamenoj je la elementa kaj meza niveloj. Dum la ĉi-jara UK ILEI starigos kutiman budon ĉe kiu la kongresanoj povo$ ricevi informojn pri la agado de ILEI, informiĝi pri diversaj servoj por instruantoj kaj konatiĝi kun ILEI-eldonaĵoj. La UK estos la ebleco prezenti novan koloran flugfolion de la Ligo. La kunsido de ILEI-anoj okazos dimanĉon posttagmeze kaj “Tago de la lernejo” merkredon. Pri tiuj, kaj aliaj edukaj aranĝoj dum la

bv. konsulti la KL.

IPR 9892 9 I6

movada agado de ILEI sur la unua loko ekstariĝas la kontaktoj kun UEA. ILEI interesiĝas pri la daŭrigo de kunlaboro ankaŭ kun la Akademio de Esperanto kaj esperas baldaŭ realigi la proponon: fondi la komunan komisionon pritaksi

E-lernolibrojn kaj aliajn helpilojn. = = Mu

ILEI volonte starigos pli proksimajn rilatojn kun aliaj fakorganizoj, precipe kun tiuj kiuj okupiĝas pri edukado. La estraranoj taksis grava la kunlaboron kun TEJO interŝanĝante la informojn pri diversaj aranĝoj, konkursoj, ks. por junuloj. Sur la kampo de la ekstermovada agado, sur la unua loko daŭre restas UNESKO kaj denova alpaŝo al porinstruistaj regionaj organizoj, precipe kolekto de informoj pri diversaj internaciaj porinstruistaj aranĝoj pri kiuj interesiĝus ILEI-anoj.

Al la Strategia plano de ILEI (vd. IPR 3/97), kiu samtempe estas agadplano de ILEI kadre de la Kampanjo 2000, estis aldonataj la kunordigantoj kaj plenumperiodoj. Estos diskonigitaj detaligoj de unuopaj punktoj post ilia

prilaboro faritaj de la kunordigantoj.

En la

Laste kaj tre grave por la funkciado de la Ligo kaj ĝia “ekstera” prezento, oni esperas je baldaŭa apero de ILEI-TTT-paĝo. Marija Beloŝeviĉ

INVITO

Se vi planas partopreni la ĉi-jaran UK kaj vi jam nun antaŭvidas iom da libera

tempo dum la kongresa semajno, ne hezitu kontakti la sekretarion de ILEI, kiu

volonte akceptos vian memproponon por deĵorado ĉe la ILEI-budo. Ju pli da

volontuloj, des pli bona prezento de la Ligo! Ne forgesu, ke ankaŭ la estraranoj

kaj komisiitoj de ILEI pagis la kongreskotizon, kiel vi, por partopreni la UK. Por

deĵorado ĉe la budo ili ne ricevas krompagon.

Estas dezirinde deĵori minimume unu horon dum la semajno. ; Marija Beloŝeviĉ

£t LA LANDOJ KAJ SEKCIOJ

Brazilo

Aperis la unuaj du numeroj de Milde, la oficiala organo de la Brazila ILEI-Sekcio.

Gi estas kolore presita, A/5-formata, 8-paĝa bulteno. Pere de ĝi la redakcio celas

diskonigi la proponojn kaj aktivecojn de ILEI, informi pri la brazila kaj tutmonda

E-movado, kreskigi la ĝeneralan kulturon de la brazilaj instruistoj kaj agrable

distri siajn legantojn.

titolo devenas el la devizo de la redaktoro, Elvira Fontes. MWrilde kaj lante Knterligos ĝi X.a esperantojn IDe Brazilo ZE=k al laboro!

[Nia redakcio deziras multe da forto kaj sukceso al la kolegoj! — J. N.]

179 IPR 98/2

— pàgina 11 del PDF —

Bulgario

Esperanto en teleteksto

Decembre de 1997 la teleteksto de Sofia televido “Sedem dni” Publikigis porkomencantan E-kurson el 12 lecionoj, preparitan de Mariana Evlogieva. La kurso okupis preskaŭ 150 teletekstajn paĝojn kaj vekis konsiderindan intereson. Venis petoj, ke la kurso aperu denove, en pli konvena tempo – ja dum la antaŭjulfestaj tagoj oni ne estas tro lernemaj.

La teleteksto, kiu atingas pli ol „500 000 spektantojn, ankaŭ estonte pretas disponigi paĝojn por Esperanto. Ciaj ideoj kaj proponoj pri pliriĉigo de la E- paĝaro estas bonvenaj!

Adreso por korespondado: M. Evlogieva, Druzba-2, PK-18, BG-1582 Sofio,

Bulgario. Rete: interpres(2bis.bg Cehio

Junulkurso en Prago

Ĉeĥa Esperanto-Junularo organizas jam la 7-an Internacian Esperanto-Kursojn por Gejunuloj, inter la 15-25 de julio 1998 en Prago, Cehio.

Estos kursoj por-komencanta, paroliga, perfektiga kaj didaktika, ili finiĝas per internaciaj ekzamenoj de UEA/ILEI. Antaŭtagmeze okazos kursoj, posttagmeze kaj vespere distraj programeroj. Eblos ankaŭ tuttage ekskursi.

Interesiĝantoj kontaktu sian landan junularan organizon. Pliaj detaloj kaj aliĝoj: Renata Beranova, Svatoplukova 43, CZ-78401 Ĉervenka, Ĉeĥio. Rete:

cea(Qtnet. CZ Cilio

250 gelernantoj inter 15 kaj 18 jaroj komencos lerni E-on en la Lernejo Claret, en la sudo de Ĉilio, urbo Temuco. La instruisto estos la hispano Javier Garcia. Pri pliaj novaĵoj kaj sendado de lern-materialo, bv. kontaktu min. Oni dankegos

vin, se vi sendos salutleterojn. Hector Campos, PO.Box 231, Curico, Ĉilio. Rete: strigo(Dctereuna.cl

Finnlando

El la agadraporto de Esperanto-Ligo de Finnlandaj Instruistoj

La sekcio havis 34 membrojn, du mortis dum la jaro 1997. Nur tri membroj laboras kiel instruistoj en lernejoj. El ili du instruas E-on al gejunuloj. La kursoj estas nedevigaj. Unu havas 2 studentojn (aĝo ĉ. 17), en alia kurso 10 gelernantoj studas per la libro Tendaraj tagoj (36-hora kurso) kaj en la tria grupo studas ok knabinoj per diversaj tekstoj (12-hora kurso). Almenaŭ 7 ELFI-anoj gvidas vesperajn,

IPR 9892 9 18

aŭ semajnfinajn kursojn por plenaĝuloj kaj pensiuloj. La lokaj E-kluboj – instruadon, kaj estas pli malpli hazarde, ĉu la instruisto estas ELFI- ano aŭ ne. Ni : s Instituto por malĉeesta edukado daŭre proponas perleteran E-kurson, kiun gvidas

kciestro. Partoprenis ĝin 4 studentoj en 1997. En la reto troveblas aliro al ar a E-kurso kaj prezentado de la lingvo kaj movado, de ELFI kaj de landaj

Asocio kaj kluboj (danke al laborema ELFI-ano). […] a ~as Informis: Raita Pyhila

Somera Aventuro 29.06-03.07.1998 | | Nu La plej tradicia E-aranĝo en Finnlando somere fariĝos 30-jaraĝa. La jubilea kursosemajno SOMERA AVENTURO estos ekzotika kombinaĵo de la norda naturo kaj E-studado. […] Ĉi-jare la komencantojn instruos Marta Kovacs el Hungario kaj la progresintojn gvidos Joel Brozovsky – usonano loĝanta en Japanio La programo enhavas ekskursojn kaj komunajn vesperojn kun programo. La eksterlandaj instruistoj kaj la diverslandaj kursanoj garantias, ke la ĉefa lingvo estos E-o. Bonvenon sperti Someran Aventuron en Esperantio en Finnlando!

Petu detalajn informojn de: S-ino Seija Kettunen, Keihismiehenkatu 3, FI-40630 Jyviskylŝ, Finnlando, tel. 1358 14 254 609

Informis: Matti Lahtinen, Jyviskyla, Finnlando «matlah(sci.fp.

NdlR: Antaŭ Somera Aventuro, inter la 26-a kaj 28-a de junio okazos Eduka Semajnfino en Jyvaskyli. Instruos Marta Kovacs el Hungario. Informojn donas:

Sylvia Hŝmalainen, Teivaalantie 85, FI-33400 Tampere. Tel: H3-346 3493.

Francio

Internacia Esperanta Staĝo en PLOUEZEC (marbordo Bretonio). Kursoj por komencantoj kaj praktikantoj (po 4 horoj tage). Diversaj bretonaj kaj maraj aktivaĵoj per Esperanto.

Datoj. de la merkredo 12a de aŭgusto ĝis la 19a de aŭgusto 1998.

Instruistino: D-rino Katalin Smideliusz, konata Cseh-metoda instruistino, profesorino en la universitato de Szombathely (Hungario).

Informoj ĉe Roger Eon, Esperanto 22, 5, Kervilin Izelan FR-22470 Plouezec, Francio. Tel kaj fakso: 33 02 96 22 77 17. Rete. rogeon(Qelub-internet.fr

Hispanio (Katalunio) Nova eduksiste

“iaj mo faciligas la instruadon de Esperanto

de antaŭ kelkaj jaroj pograde aplikiĝas ĉe ni nova eduka leĝaro. Krom la

19 9 IPR 98/72

— pàgina 12 del PDF —

paca “invado” de mezlernejoj fare de etaj 12-jaruloj (antaŭe infanoj restis en elementa lernejo ĝis 14-jaraĝaj), unu el la plej signifaj ŝanĝoj de la nova sistemo estas la fakto, ke mezlernejanoj povas mem decidi pri la konsisto de signifa parto, proksimume kvarono, de siaj studhoroj per la elekto de t.n. “Variaj kreditoj”. Ĉi tiuj ne estas “normalaj” devigaj studobjektoj kiel matematiko, gimnastiko fremda lingvo (kutime la angla), k.s., kiujn ĉiuj geknaboj devas lerni dum pluraj sinsekvaj lernojaroj, sed nur tri-monataj, tre diversaj kursoj teoriaj aŭ praktikaj, kiujn lernejanoj elektas inter tiuj ofertitaj de sia lernejo. Post elekto, partopreno en la kurso estas deviga, kaj la lernantoj ekzameniĝas kaj ricevas noton. La celo de tiuj mallongaj kursoj (entute 34-35 horoj) estas oferti al geknaboj la eblon iomete “gustumi” kiom eble plej multajn temojn por ke poste, jam 16- jaraĝaj kaj fininte sian devigan lernej-periodon, ili povu plej bone decidi kion fari plu. Kvindek procentoj de la kursoj devige apartenas al tiuj proponitaj de edukaj instancoj, sed pri la aliaj decidas ĉiu lernejo mem. Kaj jen la okazo por entreprenemaj instruistoj e-istaj proponi al siaj kolegoj la oferton de E-kurseto en sia lernejo. Nenio malebligas ĝian starigon se la koncerna instruisto havas sufiĉan lernejan tempon (3 horojn semajne dum tri monatoj) por dediĉi al ĝi. Sed ĝis nun, laŭ mia scio, neniu faris tion. Ĉu eble ne estas tiom da mezlernejaj e-istaj instruistoj, kiom ni kutime kredas? Ĉu ili timas primokadon de siaj kolegoj? Pri la kialo ni povas nur konjekti. Eble ili ne fidas je sia propra kapablo gvidi “seriozan” E-kurson en lernejo, des pli se ilia fako ne estas lingvoj. Sed la okazo ja restas tie… bedaŭrinde preterlasata. Pedro M. Martin Burutxaga Ctra. Estacio 2 A-5-2, ES-17300 Blanes (Katalunio)

Fine de januaro 1998 okazis porinstruanta trejnseminario en Barcelono. KEA decidis okazigi A-gradan Cseh-seminarion por helpi al la instruemuloj kaj jam praktikantaj kursgvidantoj spertiĝi pri metodikaj kaj instruaj teknikoj. Llibert Puig la iniciinto de la seminario opiniis mallongan, intensivan trejnadon la plej taŭga (kaj solvebla) por tiu celo. En la impona, urbocentra Unesko-klubo de Barcelono, kie plenrajte gastas la loka grupo, kolektiĝis dekduo da entuziasmaj samideanoj kaj dum du longegaj semajnfinoj konatiĝis kun la elementoj de la fama Cseh-metodo; provis alproprigi la teknikerojn de la rektmetoda instruado, alfrontis gramatikajn provojn, ktp. kaj la lastan tagon instruante prezentis atestojn pri la novakiritaj kapabloj.

La aranĝo estis sukcesa ne nur pro la bonegaj provlecionoj, sed ankaŭ PL la bona etoso kaj lernemo de la partoprenintoj. Al la seminari-gvidanto donas ĉiam grandan energion bona, kunlaborema grupo, kiel okazis ankaŭ ĉi-foje en la kataluna ĉefurbo.

IPR 982 9 20

Krom la seminario estis organizitaj ankaŭ aliaj renkontiĝoj kaj mi gastinstruis dum du semajnoj en E-kursoj de la ĉefurbo kaj Sabadelo. La pozitivaj spertoj esas al mi kredi, ke por solvi la problemojn, supre menciitajn de Pedro M.

Martin (partopreninto en la seminario) iom helpis nia aktiva kunlaboro. Katalin Smideliusz, gvidinto de la seminario

Hungario 13-aj Pedagogiaj Tagoj 6-a SOJLO

La aranĝoj okazis inter la 28-a de februaro kaj 1-a de marto 1998 en Budapeŝto kaj ilin vizitis ĉ. 70 personoj. Jen la listo de la programeroj:

– Kurucz Geza: Bazaj postuloj al moderna lernolibro

– Gados Laszlo: Konoj pri EU en la E-studmaterialo

– Stefan MacGill: Efektivigo de lernolibro: nova eldono de Tendaraj Tagoj 2. „Diskuto pri novaj lernolibroj por hungaraj lernejanoj

– Smideliusz Katalin: Tipaj lingvaj eraroj de hungaroj en E-o

– Kurucz Geza: Esperantaj ekvivalentoj de la hungara “az”

– Kunveno de la hungara ILEI-Sekcio

Si 3 ur la foto: grupo de hungaraj E-pedagogoj (meze la Red. de IPR) 219 IPR 9872

— pàgina 13 del PDF —

– Barcsay Zsuzsa: Kvalifikado de instruistoj, la E-instruado en Hungario

– Kurucz Geza: Konkursoj, Juna Amiko

– Regoczi Erzsebet: Ludo kun la publiko; Laszay Anna: Prezentado de kantoj

– Lannert — Korody: Dramludoj en la instruado de E-o

– Kereszthegyi Tivadar: Gimnastiki la menson, kiel fortigi la memorkapablon

– Juhasz Magdolna: Serco per cifero-vortoj

– Sarkozi Janos: Lingvaj, gramatikaj artikoloj, diskutoj en Debrecena Bulteno

– Wacha Balazs: Demandoj por Verda Kastoro (luda minimum-ekzameno)

– Stefan MacGill: Kvizo pri fervojoj

La SOJLO-n gvidis Barossnĉ Korody Zsofia kun helpo de pluraj konferencanoj. Jozsef Nemeth

Jugoslavio

Intensaj kursoj en Jugoslavio

En februaro 1998 komenciĝis du intensaj kursoj por komencantoj en Beograd kaj Ĉaĉak, kaj daŭriga kurso en Zajeĉar. En Beograda domo por lernantoj kurson gvidas Teresa Kapista laŭ Cseh-metodo, kombine kun vidbendaj lecionoj de “Mazi en Gondolando” kaj kun ja ĵus aperinta lernolibro de Boriŝa Miliĉeviĉ. Partoprenas 8 gelernantoj 15-18 jaraj kaj unu instruistino pri la angla lingvo. La kurso daŭros 6 semajnojn, 4-foje semajne po du horoj.

En Ĉaĉak Radojica Petroviĉ komencis kurson por dekdu gelernantoj laŭ rekta kaj situaci-komunika metodoj, kun la lernolibro de Boriŝa Miliĉeviĉ por ekspresaj kursoj. La kurso okazas en Domo de Kulturo, tri fojojn semajne po du instruhoroj. E-Societo Zajeĉar organizis daŭrigan B-kurson por siaj vojaĝontoj al la SAT- kongreso en Odeso, julio 1998, kaj aliaj A-diplomitoj, entute dek. La kurso baziĝas sur la lernolibro de Ĵivko Ivanoviĉ “Intensa Kurso de Esperanto”. La realigon subtenas E-Instituto Beograd per alternaj semajnofinaj vizitoj de Boriŝa Miliĉeviĉ kaj Radojica Petroviĉ. Ĵivko Ivanoviĉ ankaŭ ĉi-jare gvidas kurson en Gimnazio en Jagodina laŭ la propra lernolibro. La grupo planas vojaĝi al UK en Montpeliero.

Respubliko Serba: Nova sesio de Somera E-Lernejo en Tesliĉ La dua sesio de Somera Esperanto-Lernejo Tesliĉ, kiun organizas Esperanto- Ligo de Serba Respubliko kunlabore kun Esperanto-Instituto Beograd, estas anoncita por 1998.07.10-19. Krom la komenca A kaj progresiga B kursoj, estas planataj apartaj seminarioj por instruistoj kaj tradukantoj, ankaŭ konsult-preparoj por la supera C kaj UEA/ILEI ekzamenoj. Ne mankos amuza programo: muzikaj kaj poeziaj vesperoj, kvizo, sportaj ludoj kaj uzado de kovrita baseno en la sama hotelo, kie la sesio okazos. Estas antaŭviditaj diversprezaj loĝeblecoj, pli variaj ol pasintjare. ĝe: Radojica PetrovIC, Bul. oslobodjenja 36, YU-32000 Ĉaĉak. Tel 4381 32 31338, «radp(ĝemi.yu? IPR 9892 9 22

“Nederlando

Gerard kaj Mila van der Horst-Kolinska ekde februaro ĉesis labori ĉe IEI (Internacia Esperanto-Instituto). Tio signifas, ke iliaj privataj retadresoj sespero(Qsaluton.iaf.nl” kaj “106557.345(Jcompuserve.com” ne plu estas uzeblaj por sendi mesaĝojn al IEI. Ili restas uzeblaj por kontakti ilin persone! Adreso por estontaj kontaktoj: Mila kaj Gerard van der Horst-Kolinska Hengelolaan 1158, NL-2544 GT Den Haag, Nederlando. Telefono 131-70-

3666547

NdIlR: Ekde februaro por IEI en Hago laboras estrarano de ILEI, Atilio Orellana Rojas el Argentino.

Rumanio

En novembro 1997 ne-esperanta eldonejo (Editura Dokia, str. Padin 28/19, RO-

3400 Cluj-Napoca, Rumanio) aperigis mian libreton A/ti pasi in esperanto (Aliaj

paŝoj en Esperanto), kiel daŭrigon de Primii pasi in esperanto (La unuaj paŝoj en

Esperanto), aperinta en 1993 ĉe Eldonejo Bero en Berkeley, Usono (pri ĝi aperis

recenzeto en IPR). Gi enhavas, interalie, Rumanan-Esperantan vortareton (la unua

“havis Esperantan-Rumanan vortareton).

Samtempe, la sama eldonejo aperigis ankaŭ kolekton de Esperanto-dokumentoj

(Documente esperanto), kiun mi tradukis kaj redaktis kune kun alia rumani-

devena esperantisto en Kalifornio. Ambaŭ verketoj haveblas ĉe la eldonejo kaj

baldaŭ haveblos ankaŭ ĉe UEA.

: Ionel Onet, PO. Box 13492, Berkeley CA 94712 Usono, ; tel: 1510-849 2001, «ionel(ĝesperanto-usa.org

Svedio

Informoj pri la E-kursoj en Karlskoga Popola Altlernejo

Ekde 1988 ni jam instruis studantojn el 138 nacioj en niaj E-kursoj. Dum aŭtuno

1997 partoprenis ses nacianoj – el Svedio, Danio, Norvegio, Zimbabvo, Japanio

[) “inio. Ciusemajne oni studas E-on 20 lecionojn en-klase kaj 4 lecionojn en

lingvolaboratorio. La instruado estas tute en E-o. […]

En decembro la Sveda Televido 2 vizitis nian fakon kaj faris programon pri la

kaj NU I, Korsanoj. Poste oni montris la programon en “Ĉirkaŭ la lando”

MS La = plej norda parto de Svedio ĝis Kopenhago en Danio sude skribis

i reso por E-o kaj niaj kursoj grandiĝas pli kaj pli, certe multe danke

a gramoj pri E- ms : h 7 felevi Ej i LJ o en la Sveda Edukradio, senditaj plurfoje en diversaj

239 IPR 982

— pàgina 14 del PDF —

Studantoj el Norvegio, Danio, Finnlando kaj Islando rajtas ricevi monapogon por la E-studoj ĉe ni, kio kovras grandan parton de la kostoj. Bonvolu kontaktiĝi kun: Nordens Folkliga Akademi Boxl20 24, SE-402 41 Gŭteborg, Svedio. Telefono: 031- 69 56 00, fakso: 031- 69 09 50.

E-istoj en Svedio aĉetis kursejon en Lesjofors, 85 km norde de Karlskoga. Ĝi samtempe estas migrula hejmo por la Sveda Turista Asocio. Jam en majo 1997 la Sveda E-Federacio saĝe lokis sian kongreson en Lesj6fors, kio bone helpis internacie konatigi la kursejon kaj en junio ni tie okazigis la unuan someran kurson kunlabore kun Karlskoga Popola Altlernejo, kiu inter la jaroj 1987-1996 aranĝis la somerajn kursojn. En propra kursejo oni povas konsiderinde redukti la kostojn kaj gejunuloj povas eĉ tendumi aŭ amasloĝi. 44 studantoj partoprenis en la internacia trinivela kurso. […]

En septembro la Sveda E-Instituto lokis sian tradician seminarion en Lesjfors. Venis 87 personoj el 12 landoj […] Kaj por 1998 atendas krom novaj kongresoj, someraj kursoj, renkontiĝoj ankaŭ KEF – Kultura E-Festivalo 10-16 aŭgusto. LJ]

En Svedio la unua gimnazio kun E-instruado fariĝis Huskvarna kaj en Helsingborg jam studas dudeko da gelernantoj, kiuj venontjare rajtos havi E-on kiel oficialan studfakon. Multe da gejunuloj aliĝas al la kursoj en Karlskoga, danke al la Edukradiaj programoj. […]

La venontaj kursoj:

Trinivela somera kurso en Lesjofors, ankaŭ kurso por infanoj: 8-20/6.1998 16-semajna kurso en Karlskoga Popola Altlernejo: 31/8 -18/12.1998

Laŭ informoj de Lars Forsman Karlskoga Popola Altlernejo, SE-691 24 Karlskoga. Tel. 586-646 14, 646 00 E-domo, Lesjofors, SE-680 96 Lesj6fors. Tel. F590-309 09

Svislando

Programoj de KCE en La Chaux-de-Fonds

14-19.07: Enkonduko al jogo (Fernando Vurpillot)

21-26.07: Interkultura komunikado (Sabira Stahlberg)

28-30.07: Survoje al UK: turisma kaj lingvo(re)lerna programo

09-10.08: 1-a Forumo por la Esperanta Civito Nu 12-18.08: PIK — Plurnivela Internacia Kursaro (Instruas: Claude Gacond, Giorglo Silfer, Sabira Stahlberg, Agnes Verraszto)

Adreso: Postiers 27 — CP 311 — CH-2301 La Chaux-de-Fonds (Svislando) — Tel/fakso: (41) 32-9267407

IPR 982 9 24

Intervjuo de Perla Martinelli kun Istvan Szerdahelyi (1982) ud kata

En la jaro 1993a, en la 1la n-o de Songazeto“ aperis intervjuo de Perla Martinelli kun Istvan Szerdahelyi (pr. istva:n serdahe-ji , kun (;)/ en aparta silabo). Mi, Blazio Vaha, ĝin aŭskultante, notis la kompletan tekston. La ripetojn kaj manketojn, kiuj karakterizas spontanean parolon, mi reproduktis ankaŭ skribe, por eviti hazardan sencomodifadon. Krome, mi notos kelkloke proksimuman prononcon de nomo.

Jen la demandoj de Perla Martinelli kaj la respondoj de Istvan Szerdahelyi. Perla Martinelli (post fragmento el muziko de Beethoven):

La violonkonĉerto de Beethoven estis la komponaĵo preferata de Istvan Szerdahelyi, kiu forpasis en Budapeŝto, la 2lan de aŭgusto 1987a. Memori pri Istvan Szerdahelyi signifas, unuavice, mencii epizodon, kiu plej famigis lin: la konflikto kun la Akademio de Esperanto, pri la kategorieco de la radikoj.

Istvan Szerdahelyi:

Kiam mi komencis instrui Esperanton en la universitato, memkompreneble mi devis uzi tiujn fontojn, pri kiuj mi disponis en tiu tempo, do la ekzistantajn jam, fariĝantajn jam klasikaj, fontojn de la priskribo de Esperanto. Kaj mi devis rimarki ke miaj studentoj, kvankam estis lingvistoj, almenaŭ prepariĝantaj lingvistoj, ege malfacile komprenis la tre komplikan klarigon, prezenton de la Esperanta morfemiko, precipe de la vortfarado kaj derivado: kaj tiam mi devis cerbumi kaj pripensi, ĉu oni nepre devas uzi tiun priskribon, ĉu ne eblas simpligi la prezenton

de la Esperantaj morfemoj kaj ĝenerale per tio plisimpligi la priskribon de Esperanto.

Mi neniam asertis kaj mi eĉ nun ne asertas ke estas la fina solvo kaj la plej bona p» mi nur diras, kion mi ofte diris, ke oni devas klopodi pensi, ni rajtas dubi, = aj saj demandosigni, kaj ni devas ĉiam serĉi pli bonajn vojojn ol kiujn ni evis ĝis hodiaŭ. Do tio estas mia deira punkto, kaj jam de dek jaroj (mi) uzas tiun priskribon, kaj ĝis nun tute kontentige funkcias.

Perla Martinelli.

p intervjuis lin, en 1982a, la E-fako en la Budapeŝta universitato atingis Jaron. Kiel Szerdahelyi juĝis tiun longan aktivecon?

25 IPR 9872

— pàgina 15 del PDF —

Istvin Szerdahelyi.

Mi estis unu el tiuj, kiuj faris ion, por ke Esperanto estu universitata fako. Mi nepre devas rememori ĉi tie pri du elstaraj homoj, al kiuj mi multe ŝuldas, nome al mia karmemora, jam mortinta Ko0s Antal (pr. ko:.ŝ), kiu estis siatempe la ĉefsekretario de la Hungara Esperanto-Asocio, kaj al akademiano Barczi (pr. ba:rci), kiu finfine donis sian fortan fakan apogon al la ministerio, kiu akceptis min, Barczi estante tiutempe la plej alta aŭtoritatulo en tiuj fakoj.

Nun — ĉu estas diferencoj? Tutcerte, dek-ses jaroj forpasis ne sen evoluo. Ja mi povas diri, ke hodiaŭ la E-instruado en la universitato aspektas tute alie ol ĝi estis antaŭ dekses jaroj. La tendenco estas, ke ni ĉiam pli kaj pli enkadriĝas en la kadrojn de la ĝenerala kaj aplikata lingvistiko. Do tio signifas, ke ne sufiĉas okupiĝi nur pri Esperanto, nur pri la praktiko de Esperanto, ni devas doni al tiu iom surfaca instruado pli profundajn, teoriajn bazojn, kaj ĝuste tial ni devas okupiĝi pli larĝe pri diversaj interlingvistikaj problemoj.

Sed ĉion ĉi en proporcio kun tiu konmaterialo, kiun ni devas doni pri la diversaj aspektoj de Esperantologio, estu ĝi literaturo, metodiko, historio, lingvistiko kaj tiel plu. Do, responde al via demando, mi povas diri ke ni tre multe evoluis dum dekses jaroj, sed la sola manko, se mi dirus, sed mi eĉ ne diros, nia sola deziro estas, ke ni ne restu longtempe solaj en universitato, ke aperu ankaŭ en alia universitato, ie, samtipa fakigita instruado, ĉar ĝis kiam ni estas solaj, mi konfesas, ni devas ĉiam iomete timi.

Perla Martinelli.

Malpli konata, sed ne malpli grava estis la kontribuo de Istvan Szerdahelyi sur la literaturscienca kampo.

Istvan Szerdahelyi:

Mi instruas literaturon, ĉar mi devas ĝin instrui, ĉar estas unu el la studobjektoj de la studentoj, kiuj ĝin devas studi. Kaj, ĉar ni ne havas literaturiston, malgraŭ tio ke mi ne konsideras min literaturisto, mi devas instrui ĝin. Mi jam faris malgrandan reformeton, de la programo de la literaturo, nome mi inversis la horkvanton de seminarioj kaj prelegaj horoj de la literaturo. Laŭ la programo du horoj estis prelego kaj nur unu seminario, nun mi faras inverse – nur unu horon prelegas, kaj du horojn ni okupiĝas — ne mi, sed la studentoj okupiĝas – pr! la literaturo, dum la seminarioj, — estas tiuj horoj, kiam la studentoj faras sj seminariajn laboraĵojn pri iu verkisto aŭ iu verko. Do ili laboras kaj mi nur recenzas ilian laboron.

IPR 9892 9 26

[”x7.

Mi devas diri ke, kiel mi jam menciis en lingvistiko, des malpli en literaturo mi havis universitatnivelajn fontojn. Do ni estis devigataj mem studi la literaturajn verkojn, kaj mem formi opinion pri tiuj verkoj — uzante ankaŭ la jam aperintajn ege-ege malmultnombrajn, ne ĉiam sufiĉe altnivelajn eseojn, kritikajn analizojn

kiuj troviĝas disipite en diversaj fontoj.

Mi ĉiam konsideris — ĝuste ĉar mi ne estas literaturisto — la literaturajn verkojn el lingvistika vidpunkto, kaj mi aprecas ĉiam tiun verkiston, kies lingvaĵo por ni donas analizan materialon por ekkoni la Esperant-lingvan situacion de diversaj epokoj. Ĝuste tial – kaj vi demandis laste la Krestomatiojn – la tri volumoj enhavas nur la unuan periodon, do el tio vi povas rimarki, ke ni okupiĝas pri homoj absolute jam forgesitaj, kaj verŝajne el literatura vidpunkto ne tro signifaj — sed despli signifaj por ni el lingvistika vidpunkto ĉar ili ĝuste montras la staton de Esperanto antaŭ la unua mondmilito, ĉe la komencoj. Ne konante la komencan staton de Esperanto, de la lingvo mem, ni ne povas konstati la evoluon inter la komenco kaj la nuna sinkrona stato.

x Flanke de LF-koop Perla Martinelli helpeme permesis publikigon de la intervjuo kiu — ĝuste pro ŝiaj tre trafaj demandoj kaj celkonscie klaraj respondoj de la intervjuato — fariĝis valora dokumento de la historio de Esperanto en Hungario. Mi kore dankas ŝin pro la komplezo.

Blazio Vaha

Wolfram Diestel: Estus tempo …

ekuzi novan lernmetodon por Esperanto. Mi tie ĉi ne volas pledi kontraŭ rekta

metodo, kiu havas sian lokon en internaciaj aranĝoj, ebliganta paroli la lernatan lingvon ekde la komenco.

Tamen, tre multaj homoj lernas Esperanton izolite hejme meminstrue, ĉu per KEK aŭ iuj aĉetitaj lernolibroj laŭ konvenciaj lernmetodoj. La malavantaĝoj de tiuj metodoj estas:

l. La lernantoj uzas sufiĉe multan tempon por lernado, fakte oni bezonas sufiĉe grandan scivolemon aŭ entuziasmon por ĉiam denove utiligi sian libertempon por lernado. Multaj lernantoj rezignacias post tri, kvar lecionoj. 2. La lernantoj ja ricevas bonan scion de legado kaj skribado, sed neniun scion ; Parolado kaj aŭskultado.

La plej multaj kursoj baziĝas sur lernado de unuopaj vortoj kaj teoriumas pri p priko. Sed tio ne garantias, ke la lernanto poste sukcesos kunmeti tiujn

Jn al ĝustaj frazoj. 279 IPR 9872

— pàgina 16 del PDF —

4. Oni uzas dum la lernado nur la konscion, ne la subkonscion. Tamen Por paroli kvazaŭ aŭtomate laŭ ĝustaj frazoj oni bezonas ankaŭ subkonscian lernadon, kiun la lernantoj povus ricevi nur poste en internaciaj aranĝoj.

Unu sekvo de la punktoj 3 kaj 4 ekzemple estas la malfacilaĵoj pri akuzativo kaj pri nacilingvismoj, kiujn speciale memlernantoj ofte frontas.

Por mildigi la suprajn malavantaĝojn mi volas proponi al futuraj kreantoj de kursoj la aplikadon de la Birkenbihl-metodo. Ĝi estas ellaborita de Vera F. Birkenbihl kaj priskribita en la libreto: V E Birkenbihl: Sprachenlernen leicht gemacht!, mvg 1996, 7a eldono.

Verŝajne ekzistas ankaŭ anglalingva eldono, kies titolon mi ne scias, sed serĉu laŭ la nomo de la aŭtorino.

Mi volas resumi tie ĉi la plej gravajn ideojn pri la metodo.

La lernado de la materialo baziĝas sur kvar paŝoj. Oni bezonas iujn mono- aŭ dialogojn, kiuj ja plej ofte jam estas en la konvenciaj lernolibroj. Tamen tiuj dialogoj estu registritaj sur sonkasedoj a.s. parolite de bonaj parolantoj.

1. En la unua paŝo oni devas prepari laŭvortan tradukon de la teksto en la gepatra lingvo de la lernanto. Se la lernanto jam havas iom da kono pri la lernota lingvo, li mem povus fari tiun tradukon, sed plej bone ĝi jam estu farita de la kurskreinto.

La problemo de konvenciaj tradukoj estas, ke ili estas laŭ “bona lingvo”. Sed la lernanto ja ne volas lerni sian gepatran lingvon, sed la lernotan. Kaj ties esprimmanieron kaj strukturon li pli bone komprenas, se li havas laŭvortan, eĉ se iom absurdan, tradukon. Ke tiu penso estas ĝusta, vi povas kontroli per homoj lernintaj laŭ konvencia metodo. Ili komence ĉiam parolas en la fremda lingvo per la esprimiloj de sia gepatra — do tre strange! La laŭvortan tradukon oni bezonas en la dua paŝo.

2. La dua paŝo estas la unua aktiva lernopaŝo. Nun la lernanto aŭskultas la tekston dum li samtempe legas la laŭvortan tradukon. Komence li post ĉiu frazo povas paŭzi kaj provi vere kompreni la aŭskultitan kaj provi bilde imagi la okazaĵojn aŭ informojn. Li ripetas la aŭskultadon tiom longe ĝis li komprenas ĉiun vorton kaj frazon sen paŭzi inter la frazoj kaj havas klaran imagon pri la aŭskultita teksto.

La problemo de aŭskultado normale estas, ke oni komence ne komprenas multe

IPR 9872 9 28

kj

kaj la ne-k

omprenitan simple ignoras — aŭ pensas tiom longe pri ĝi, ke oni ne udas la sekvajn diraĵojn. La laŭvorta traduko helpas, ke la kompreno estas

sinkrona kun la aŭskultado kaj ke la lernanto de la komenco ĉion tuj bone

renas kaj bone povas imagi. La bilda imago pri ĉio estas grava, por ke la p rbo poste povus rememori la aferojn. Car en situacio, kiam vi bezonas iujn esprimojn vi per la bildoj povas retrovi adekvatan situacion el la kurso. Nia

cerbo multe pli bone memoras pri bildoj ol pri abstraktaj aferoj – kiel ekz. legitaj vortoj. ‘

3. La tria paŝo estas pasiva lernopaŝo. T. e. ĝi ne konsumas vian tempon, sed tamen faras konsiderindan parton de la lernlaboro. Por tio vi bezonas la tekston sur sonbendo – prefere plurfoje sinsekve sur mallonga bendo. Vi metas la bendon en la aparaton kaj ne aŭskultas ĝin dum vi faras aliajn aferojn, ekz. legi libron, labori ĉe via komputilo, veturi en trajno ktp. Jes vi legis ĝuste, vi “ne” aŭskultas. Tio estas, vi ne atentas la aŭskultaĵon sed koncentriĝas pri via laboro aŭ faraĵo. Tiel vi a) ne malŝparas tempon dum la lernado, sed b) – pli grave — nun vi lernas ne konscie, sed subkonscie. Via subkonscio estas pli taŭga por registri la prononcon, esprimojn ktp. Se vi sufiĉe longe faras tion, sume eble 2 aŭ 3 horojn por unu teksto, vi iam, foje baldaŭ, foje post kelkaj tagoj, konstatos, ke vi preskaŭ parkerigis la tekston. Kondiĉo estas, ke en la dua paŝo vi vere komprenis ĉiujn detalojn, alikaze via subkonscio ignoras tiujn partojn, por kiuj vi ne havas imagon.

4. La kvara paŝo estas denove aktiva. Oni parolas la lernitan tekston, lernas partojn, kiujn oni ankoraŭ ne scias parkere aŭ ne tute komprenis, lernas kiel skribi la vortojn (en Esperanto verŝajne ne tre malfacila, sed en la angla jes). Kaj faras la kutimajn skribajn aŭ buŝajn ekzercojn; kompletigas la tekston, en kiu oni antaŭe forlasis kelkaj vortojn; variigas la verbojn, subjektojn kaj objektojn, adjektivojn en la frazoj ktp.

Por ĉion resumi:

i. Laŭ tiu metodo oni lernas ne izolitajn vortojn kaj gramatikaĵojn, sed la kompletan materialon el la kurso – oni parkerigas ĝin, sen tro granda lernostreĉo pere. Poste oni povas esprimi ĉion, kion la personoj en la kurso povas esprimi, kaj kompreneble eĉ pli da per variado de la materialo. Multajn esprimojn oni

ernis ankaŭ tiel, ke oni kvazaŭ aŭtomate memoras aŭ eĉ elparolas ilin en adekvataj situacioj.

li. Oni ne lernas gramatikajn regulojn, kiel: “la akuzativon oni signas per -n”.

29 9 IPR 98/2

— pàgina 17 del PDF —

Kion oni ja povas noti, sed ne scias kiel apliki. Sed la lernanto simple uzas la akuzativon, kiel en la kursmaterialo, sen devi scii, kio estas akuzativo, kiel trovi la rektan objekton en frazo kaj ne faros la kutimajn erarojn, kiel “Mi plaĉis la zoologia ĝardenon. Tie estis multajn bestojn. Unu mordis mi.” Tiuj estas la sekvo de lernado de abstrakta gramatika regulo.

Oni tamen ne povos malhelpi, ke lernanto spertu subitajn iluminiĝojn pri kelkaj gramatikaj aferoj, sed mem trovitaj reguloj pli forte memoriĝas ol instruitaj. Vi ja konas tion pri admonoj de viaj gepatroj – kion oni ne mem spertis…

iii. Oni ŝparas tempon, ĉar granda parto de la lernlaboro estas farata dum la kutimaj tagokupoj. Vi ankaŭ ne lernas lekcion post lekcio, sed dum vi lernas lekcion 2 kaj 3 pasive vi jam povas aktive eklerni 4 kaj 5, eble laŭvorte traduki la 6an kaj 7an, se ne jam estas farite. Kaj la materialon de la unua vi postlaboras per diversaj ekzercoj.

Verŝajne la koncizaj supraj diraĵoj ne konvinkos vin, mi ne havas tie ĉi lokon por klarigi ĉiun argumenton kaj detalon. Prefere vi mem legu la libron de Birkenbihl. Tamen la metodo funkcias kaj sufiĉe bone. Vi povus kontroli tion per mem-eksperimentoj. Bone, tiu metodo ne kaŭzos miraklojn, sed estas tamen multe pli efika ol la iom modifitaj metodoj el la antaŭa jarcento, kiam ne ekzistis sonbendoj ktp.

Nu, mi volas instigi futurajn kreantojn de kursoj, utiligi tiun metodon.

La necesaj faraĵoj estas: Kolekti taŭgajn tekstojn: dialogojn kaj informojn. Prefere ne laŭ evoluiĝanta rakonto, sed laŭ temoj variantaj de lekcio al lekcio. Ekzemple pri temoj kiel: Internacia lingvo, Internaciaj aranĝoj, Zamenhof, Bona Espero, Plurlingva edukado, Lingvoproblemo k.a. oni unue prezentus informan tekston, poste iun disputon pri la temo inter kelkaj personoj kaj iun trian tekston rilatantan al la temo.

Tiuj tekstoj enhavu plej multajn el la ofte bezonataj frazo-skemoj. Eble por tio oni devas registri kelkajn dialogojn kaj parolaĵojn dum internaciaj renkontiĝoj kaj eltiri la precipajn esprimojn. La temoj kaj disputoj estu sufiĉe variaj kaj interesaj. Post preparo de la teksta materialo oni devos registri ĉion sur sonbendoj aŭ eble ankaŭ en komputilaj sondosieroj – sed mi ne scias, ĉu eblas facile (t.e. sen memfarita kablo) meti sondosieron sur sonbendon – poste la lernanto ja havu la eblecon prepari por si mem senĉese ripetiĝantajn sonregistrojn.

Fine oni devas prepari laŭvortajn tradukojn al la naciaj lingvoj de la lernontoj.

IPR 9829 30

Certe oni povas iel utiligi tekstojn jam ekzistantajn ie en kursoj, gazetoj ktp.

Ĝojus mi pri komentoj kaj diskuto pri la temo – kaj kompreneble pri estiĝo de

taŭga lernmaterialo laŭ la supraj ideoj.

Wolfram Diestel «diestel(Jrzaix340.rz. uni-leipzig.de»

aŭ al «diestel(9aix520.informatik.uni-leipzig.depri EJS legu ĥittp./www.uni-leipzig.de/esperanto/

4 Nora Moerbeek, 21.8.1930 – 17.3.1998.

Forpasis en Beverwijk, Nederlando, Nora Moerbeek-Bartels, 67-jara, post grava, suferiga malsano. Ŝi dum multaj jaroj estis aktiva esperantistino, nacie kaj internacie, kiu, malgraŭ sia blindeco, faris multege da laboro por pluraj E- organizoj. Ŝi multfoje instruis Esperanton en sia hejmo. Ŝi estis elstara membro de ILEI kaj de la nederlanda sekcio, en kiu ŝi dum multaj jaroj plenigis estraran funkcion. Ŝi estis fidela partoprenanto de konferencoj de ILEI kaj de kongresoj de LIBE, Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj, kies sekretario ŝi estis ĝis sia morto. Sia laboro por la E-movado, tiel nacia kiel internacia, tiel famiĝis, ke ŝi ricevis la reĝan distingon “Kavaliro en la Ordeno de Oranje-Nassau”. Nora ne havis facilan vivon. Pro sia handikapo ŝi devis venki multajn problemojn. Por kunvenoj kaj kongresoj ŝi ĉiam bezonis brajligitajn dokumentojn aŭ sonkasedojn. Plurfoje ŝi konstatis, ke vidantaj homoj ne konscias kion signifas esti blinda. Des pli laŭdinde estas, ke ŝi tradukis la verkon “Sur kampo granita” de Istvan Nemere en la Nederlandan. La libro kuŝas en multaj librovendejoj en Nederlando. Ŝi verkis ankaŭ kompletan eldonon de “La Taglibro de Anne Frank”. surbaze de ĉiuj ekzistantaj dokumentoj. perts sincera adepto de Zamenhof, kiel eble plej praktikis la “interna ideo”-n ~u Vivis tute por Esperanto. Ni memoros ŝin kun estimo. a -59ĝ deziro ŝi disponigis sian korpon al la scienco. La 22-an de marto kuniĝis taj dekoj da Esperantistoj en ŝia hejmo por rememori ŝin.

NM KONDOLENCAS

Ŝia animo ripozu en paco.

319 IPR 982

— pàgina 18 del PDF —

3 Petro Rulofido [d-ro W.P.Roelofs], 1.6.1910 – 11.3.1998.

Forpasis en Soest, Nederlando, post fatala falego en sia domo kaj kuraĝaj klopodoj resaniĝi, Petro Rulofido, en la aĝo de 87 jaroj. Li apartenis al la plej elstaraj nederlandaj esperantistoj. Li funde studis la lingvon kaj li funkciis kiel lingva korektanto de Fen-X, la membrogazeto de Esperanto Nederland. Li kunlaboris ankaŭ kun aliaj revuoj, i.a. IPR.

Li estis speciala homo, ĉiam serĉante la perfektecon. Kiel junulo li studis kemion,esperante trovi rimedon por nutri la homaron sen damaĝaj intervenoj en la naturo. Li havis grandan intereson pri soci-ekonomiaj problemoj. Li opiniis, ke mono estas interŝanĝilo kaj ne kolektilo. Karakteriza estis lia ideo pri negativa rento, kiel puno por tiuj, kiuj volas riĉiĝi per mono. Li heredis la intereson por Esperanto de sia patro, sed la intereso fariĝis vera amo. Li vidis Esperanton kiel solvon por la disiga influo de lingvoj, kiel valoran kontribuon al mondpaco.

Petro Rulofido forlasis nin. Dekoj da esperantistoj ĉeestis lian funebran ceremonion. Sed li pluvivos en nia memoro.

Hans ten Hagen

Havinda manlibro Leksikaj ekskursoj (unua volumo) – Chisttiane De Vleminck kaj Emile Van Damme, Flandra Esperanto-Ligo, 1997

Jen laŭdinda kaj aŭdaca entrepreno. La libro ŝtopas grandan breĉon en nia lingvistika

literaturo kaj faras tiun pioniran laboron kun tiom da faksperto kaj pedagogia rutino

ke legante oni apenaŭ povas ĝin flanken meti.

Ni havas relative multajn bonajn verkojn pri la gramatika strukturo de Esperanto, sed

la leksika flanko, kiu cetere estas tre grava, organika parto de la lingvoscio, havas ĝis

nun preteran atenton. Finfine, aperas verko (ĝi konsistos el tri volumoj) kiu metas en la centron de la studoj la leksikon, laŭŝajne sekan materialon, tamen, sekvante la instrukciojn de la aŭtoroj oni rimarkas ne nur la guston kaj aromon de la vortoj, esprimoj, parolturnoj kaj proverboj, sed oni povas ilin samtempe memorfiksi.

La ekzemploj kaj ekzercoj aktivigas plurajn centojn da vortoj, kiujn

ni pasive duonposedas, tamen, parolante ni zorge evitas ilin timante

miskomprenon, ĉar ni konscias ie, en la fundo de la koro, ke ni pli konjektas ol

IPR 9892 9 32

ka did

scias la signifo(j)n de certaj vortoj, malofte bezonataj en ordinaraj konversacioj. Ne opiniu ke la libro volas plenŝtopi vian kapon per fakvortoj necesaj nur por specialistoj. Tute ne, ĝi liveras sukajn esprimojn, kiujn ĉiu el ni bezonas por sin esprimi ekzakte, bonstile kaj trafe.

Por ilustri miajn vortojn prenu en konsideron, ĉu ĉiu el ni povas klare distingi inter la sinonimoj fablo, fabelo, alegorio, mito, legendo, parabolo? Ne multaj el ni disponas pri tiom da nuancoj, kiom estas kolektitaj por fempo. Oni povas akapari, bezoni, disipi, disponi, domaĝi, fordistri, forrabi, formeti, konsumi, okupi, perdi, postuli, prokrasti, ŝpari, uzi (utile/ malutile) tempon. Aparte kaptis mian atenton la familioj de grekaj vortoj, afiksoj kiujn enhavas multaj internacie uzataj formoj, sekve ili apartenas ankaŭ al nia vorttrezoro. Pensu pri kunmetaĵoj kun krono, kosmo, skopo, tele.

La libro havas nur du-tri preserarojn, ĉe la unua atenta tralego mi povis malakcepti nur unu epiteton en la lasta ĉapitro. Tie mi trovis la esprimon “forta sano”. Sano povas esti nur “fortika”, t.e. rezistema, ne facile detruebla. Iu, io, kio estas “forta”

,

kapablas superi aŭ venki aliajn, ĉu ne? “Forta” substrekas aktivan kapablon dum “fortika” emfazas la pasivan rezistokapablon de iu aŭ io. Mi rekomendas al ĉiu akiri tiun ĉi valoran helpilon kaj esperas baldaŭ havi la duan kaj trian volumojn. Mi anticipe dankas pro ili al la aŭtoroj.

Geza Kurucz (Hungario)

TTT-paĝaro pri lernejoj Konsiderante la ĉiam pli oftan peton fare de instruistoj — aŭ de esperantistoj kiuj iel kunlaboras kun lernejoj, — pri adresoj de aliaj lernejoj, kie oni instruas E-on, aŭ kiuj pretus partopreni en plurlandaj komunaj edukprojektoj, kie E-o havus lan rolon, mi pretigas TTT-paĝaron pri lernejoj kaj universitatoj, kiuj havas lan ajn rilaton al la internacia lingvo.

La paĝoj nomiĝas simple “Esperanto en lernejoj” kaj “Esperanto en universitatoj” ki aperos kiel publikigo de la arkivoj de ILEI, kaj gastos en la TTT-ejo de nia

edagogia Eksperimentejo (Tria Roma Universitato). Jam faris teknikajn provojn por reverŝi la datumarojn sur la Interreton.

Ti ŝ aŭ 4 o e . L 1 lai “a mi alvokas ĉiujn, kiuj havas informojn pri ĉiaj edukejoj, kie veras almenaŭ u el la Jenaj kondiĉoj: ON instruas E-on regule, aŭ eksperimente, aŭ libervole, ktp. oNi lam prelegas pri E-o kaj interlingva problemaro tie deĵoras E-parolantoj

33 9 IPR 9872

— pàgina 19 del PDF —

– ial la instruistaro konigis sian intereson partopreni je internaciaj edukprojektoj surbaze aŭ helpe de E-o, ke ili havigu al mi tiujn informojn, por ke mi povu nutri la tabelojn. Konkrete — pri ĉiu koncernata lernejo — sufiĉas plenigi slipon jene: – lando, regiono, urbo – nomo kaj adreso de la lernejo – lerneja tipo (baza, meza, supera, ktp.) – agadoj pri esperanto (kursoj, prelegoj, edukprojektoj, ktp.) – kontaktulo Memkompreneble, en TTT ne aperos plata adres-listo, sed tabeloj kun indikoj pri la rilato-speco de tiu lernejo al E-o. Do ne necesas plu-insisti pri la utileco de tia datumaro, kiu estos daŭre aktualigata: kontribuu per viaj lokaj scioj! Mauro La Torre Dipartimento di Scienze dell”Educazione, Terza Universita” di Roma Via del Castro Pretorio, 20, T1-00185 ROMA tel. 0039-6-4957805, faks. 0039-6-4452642

ILEI-seminario en Gresillon, 20-31.07.1998

La unua semajno de la seminario, kiun gvidos Prof Duncan Charters kunlabore kun la cetera programo de la Kulturdomo, celos doni unuavice teorian bazon por diversaj efikaj aliroj al aktiva komunika instruado de la lingvo. La partoprenantoj ricevos novajn instrumaterialojn pri la teorio kaj praktiko de la metodoj uzataj. Tiujn oni praktike demonstros per videaj materialoj kaj ĉiutagaj modelaj lecionoj por ĉeestantaj bazlernantoj de la lingvo, en kies trejnado povos partopreni la seminarianoj. La dua semajno (al kiu jam spertaj instruantoj de la lingvo povos aliĝi aparte sen la antaŭa) konstruos sur tiu bazo per la diskuto de praktikaj detaloj rilate la enkondukon de E-o en lernejoprogramon, efika elekto kaj uzo de lernomaterialoj, lecionplanado, kreo de praktikaj ekzercoj kaj aŭskultokompreno, parolado, legado kaj skribado, akiro de gramatiko kaj interkultura kompreno. Ni ĝojas, ke aliĝis al tiu dua semajno kiel kungvidanto d-rino Katalin Smideliusz. La aliĝilon oni povas peti rekte de: Kultura Esperanto-Domo Grĉsillon FR-49150 Bauge, Francio, telefono: 433 2 41 89 10 34

Atentu! La Seminario okazos en julio kaj ne en aŭgusto, kiel ni misskribis en IPR 98/1 sur paĝo unu. Pardonu pro la eraro! — NdlR

IPR 9892 9 34

32-a ILEI-Konferenco en Montpellier (08-14/08/98)

Konferencejo: Ni konferencos en katolika gastejo: Centro Saint Guilhem (4 Abbe Montels). Ĝi situas en la urbocentro mem de Montpellier kaj la konferencanoj estos bonvenaj tie la 8-an de aŭgusto jam en la posttagmezo.

Programo: La programo estos sufiĉe bunta kaj ĉi-jare ni kalkulos je kvalita prelegantaro el 3 diversaj kontinentoj: Duncan CHARTERS kaj Mireille GROSJEAN pritraktos la konferencan temon “Lingvoinstruado, ponto al la mondo”; prelegos ankaŭ Jennifer BISHOP (Problemoj kaj proponoj por la instruado de Esperanto), Francois Xavier GILBERT (Koresponda Servo Mondskala), Ronald GLOSSOP (Preter naciismo al tergloba komunumo), Hans ten HAGEN (La ekzamena sistemo de ILEI/UEA), Ilona KOUTNY (Uzo de vortaroj dum instruado), Carla de LORENZI (la Freinet-metodo) Gilena TILLEUX-CRAENHALS (Socia kaj psikologia evoluo de la rilatoj inter gelernantoj kaj geinstruistoj en la fino de la 20-a jarcento; Gilena gvidos ankaŭ sesiojn de kunagadaj ludoj ĉiutage antaŭ la vespermanĝo), kaj promesis kontribuojn ankaŭ Marija BELOŜEVIĈ, Atilio ORELLANA ROJAS kaj Kjell ULLESTAD.

Kadre de la Konferenco okazos C-Seminario pri Cseh-metodo. La interesitoj pri ĝi povas sin turni por pliaj informoj rekte al Internacia Esperanto-Instituto (Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando).

Certe ni havos niajn kutimajn komitatajn kunsidojn kaj ili ĉi-jare estos speciale gravaj, ĉar ni devos elekti novan estraron por la sekva deĵorperiodo.

Ekskursoj: Estas planata komuna promenado piede en la urbocentro por konatiĝi kun la konferenca urbo kaj nin gvidos loka esperantisto.

Ni ne organizos ĉi-jare tuttagan ekskurson, pro la altaj kostoj de ĉiuj ekskursaj celoj proponataj al ni. Tamen ni lasos en la programo liberan tagon (mardo) kaj Vi povos ekskursi ien ajn laŭ via deziro. Ni certe provizos informojn pri la diversaj Vizitindaj lokoj en la ĉirkaŭaĵo.

Aliĝintoj: Ĝis nun estas aliĝintaj 40 personoj el 17 landoj, el 4 kontinentoj. Bv. memori, ke la lokoj en la konferencejo estas limigitaj, kaj se vi deziras loĝi tie dum la konferenca periodo, necesas baldaŭ mendi lokon, ĉar restas disponeblaj nur kelkaj ĉambroj. Memoru, ke la konferenca periodo koincidas kun feria tempo en Francio kaj estas malfacile trovi tranoktejon tiam. La manĝoj en la konferencejo devas esti menditaj plej malfrue ĝis la 31-a de majo (tagmanĝo NLG 19,00, vespermanĝo NLG 17,00).

Mag. Atilio Orellana Rojas, estrarano

35 IPR 9872

— pàgina 20 del PDF —

Instruistoj, geknaboj 13-17 jaraj, atentu! Tuj post la 83-a UK, de la 8-a ĝis la 14-a de aŭgusto 1998, paralele kun la 32-a ILEI-Konferenco, en la ĉi-jara kongresurbo, Montpeliero de la franca riviero okazos

la 5-a Internacia ILEI-Gimnazio.

ILEI atendas geknabojn en la aĝo de 13-17 jaroj el la tuta mondo por kune pasigi unu agrablan semajnon en harmonia, vere internacia etoso.

Partoprenantoj havos krom la tradiciajn (literaturo, geografio, muziko) nekutimajn lecionojn (ekologio, folkloro, komputiko kaj moderna vivmaniero). La instruistaron konsistigos spertohava internacia kolektivo.

Partoprenkotizo: 29 aŭ 24 NLG (iamaj socialismaj landoj de orienta Eŭropo, ĉiu lando de Azio [krom Israelo, Japanio kaj Korea Respubliko], Afriko kaj Latinameriko). Gimnazianoj ricevas 20 90-an rabaton el loĝ- kaj manĝokostoj. Posttagmeze okazos ekskursoj, kulturprogramoj kaj sportludoj.

Aliĝu kiom eble baldaŭ ĉe la kasisto de ILEI:

Bertil Andreasson, S6dra Rorum pl 455, SE-242 94, HoOrby, Svedio.

(Aliĝante informu ankaŭ la gvidanton. Ŝia adreso: Sabine Trenner, Ebertystr. 46. DE-10249 Berlin, Germanio. Rete: trine(2berlin.snafv.de).

Ne preterlasu unikan okazon por lerni, ripozi kaj amuziĝi en amika rondo.

Akiru neforgeseblajn travivaĵojn!

Kalendaro pri ekzamenoj en la dua duonjaro

19-24 julio: kadre de la 34-a Brazila E-Kongreso en la urbo Salvador okazos sesio por la elementa kaj meza niveloj. Pliaj informoj ĉe: Caixa Postal 945, BR-Salvador BA, 40001-970 Brazilo.

01-08 aŭgusto: kadre de la 83-a UK en Montpellier (FR). Sesio por la elementa kaj meza ekzamenoj. Pliaj informoj ĉe la IEK-sekretario, S-ro Hans ten Hagen.

08-14 aŭgusto: kadre de la 33-a ILEI-Konferenco en Montpellier. Sesio por la elementa kaj meza ekzamenoj. Pliaj informoj ĉe la IEK-sekretario.

29 aŭgusto/05 septembro: kadre de la 21-a Internacia Semajno en Sĉte (FR). Sesio por la elementa kaj meza ekzamenoj. Pliaj informoj ĉe: D-ro Yvette Vierne, 5 rue Docteur Roux, FR-34090 Montpellier, Francio.

Postparole Kiel vi vidis, IPR havas novan titolpaĝon. Ĝin faris por ni Ellen Dalen el Norvegio — senpage. Koran dankon al ŝi! Bedaŭrinde ni devis iom ŝanĝi la paĝon, aperigante kelkajn plusajn informojn. Ni atendas viajn opinion kaj eventualajn modifoproponojn. Kolektinte la proponojn mi petos ŝin fari la finan varianton de la

paĝo. IPR 9892 9 36

Jozefo Nemeth, redaktoro

Assis 243, ap. 11, 10 Sao Paulo (SP)

Kubo: H. Jiminĉz, Apartado 5120, CU-10500 Ciudad de la Habana

Nederlando: Hans ten Hagen, Middenweg 587,

NL-1704 BH Heerhugowaard E: ten.hagen.esperanto(Jwxs.n!

Norvegio: Bjorn Thuv, Aroyveien 33, NO-3135 Torod

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7.

RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 9: ab2928(mastak.sitek.ru

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455,

SE-24294 Horby

Svislando: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14,

CH-1004 Lausanne

Usono: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, CA 93111-2521 BI: 72644.2450(Jcompuserve.com

REPREZENTANTOJ DE ILEI

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, AM-375062 Erevan

Aŭstrio: Mag. Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11,

«AT-1190 Wien

MI: klag.esperanto(Donline.edvg.co.at Bosnio kaj Hercegovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branilaca grada 15/V, BIH-71000 Sarajevo Ĉilio: Hector Campos Grez, Casilla 231, Curic6, Sĉptima Region B:strigo(Dochilepac.net Danio: Wolfgang Kirschstein, Hvedebjergvej 30, DK-8220 Brabrand 9: WK(Q2cci.dk Estonio: Helgi Hromova,

Pk. 94, EE-3053 Keila Hispanio: Pedro M. Martin Burutxaga, Ctra. Estacio 2 A-5- 2, ES-17300 Blanes(Katalunio)

K:pmartin1O(Dpie.xtec.es

Irano: Hamzeh Ŝafii, P.O. kesto 13445-915, Teheran E: IREJO(Qneda.net Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1, IS-220 Hafnarfj6rdur Israelo: Murĵan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv Jugoslavio: Radojica Petrovic, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak RN: radp(Demi.yu Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila, B.P. 13, Lukala (Bas-Zaire) Kostariko: Hugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Jose HI: miaumiau(2sol.racsa.co.cr Koreio: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do 499-900 E: so(Qkns.kangnam.ac.kr Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, Wellington 1. E: Sir Lancelot(ĝcompuserve.com Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7m. 122, PL-30150 Krakow Portugalio: Joŝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande PT-1675 Pontinha E:johanovero(2mail.telepac.pt Slovenio: Marija Zlatnar- Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana E: Marija. Zlatnar(Qguest.arnes.si Togolando:Afantchao-B.Yao, B.P. 20225 Lome Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88, UA-253222 Kiev Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS MS: eugeny(Desper.gimli.com Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado 70782, Caracas 1071 A

— pàgina 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ Didaktikaj ludoj: Georges Sossois, rue du Basson 79, BE-6001 Marcinelle, Belgio; tel. (132 71) 43 6205 Eksteraj rilatoj: Raymond Wyllemann – Belgio (prezidanto), Marija Beloŝeviĉ – Kroatio, Marcel Delforge – Belgio, Ronald Glossop – Usono, Mireille Grosjean – Svislando, Francois Lo Jacomo – Francio, Bruno Masala – Francio Ekzamenoj: prez.: Mag. Atilio Orellana Rojas (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj meza niveloj: Hans ten Hagen, (adreso, kovrilo 3) Elekto komisiono: Agneta Emanuelsson – Svedio, Doroteo Holland – Usono, Gwenda Suttun – NovZelando Eŭropa Komunumo kaj informado en pedagogiaj medioj: Raymond Wylleman Gazetara servo kaj informado: vakas sed pretas kunlabori: Germain Pirlot, Steenbakkerstr. 21, BE-8400 Oostende; tel. (32 59) 70 87 00 kaj Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien, Aŭstrio; tel. (43 222) 36 86 29 Konkursoj lernejaj: Geza Kurucz, Nyiri u. 11, HU-6000 Kecskemet, Hungario Lerneja kontaktigo kaj statistikado: Provizore plenumata pere de Jura amiko Statuto: Rob Moerbeek kaj Hans ten Hagen Terminologio: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, IT-00155 Roma, Italio KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam UNESKO (en operaciaj rilatoj): Place Fontenoy, FR-75007 Paris. Reprezentanto de ILEI: Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto. Kasisto de ILEI: Berti/ Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membrokotizoj en landoj kun sekcio: a) A-kategoriaj landoj (vidu UEA-dividon): 22 NLG al la sekcio aŭ 25 NLG rekte al ILEI. b) B-kategoriaj landoj: 20 NLG al la sekcio aŭ 22 NLG rekte al ILEI. c) En landoj sen sekcio: 20 NLG, pago al ILEI rekte. d) Simpla abono sen membreco (por E- societoj, bibliotekoj k.s.) 30 NLG. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: ilek-a. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago.

REDAKCIAJ INFORMOJ

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE- 8400 Oostende. Redaktejo: NEMETH Jozsef, HU-8500 PAPA, Kilian Itp. 75/9. Retadresoj: n/alt2) konyvtar.c3.hu (redaktoro), smidikQ2rik.bdtf hu (vicredaktoro). Ni ambaŭ povas akcepti faksojn per komputilo, sed avertu nin telefone antaŭ ol vi faksas. Telefon- kaj faksnumeroj: –36-89 315-836 (red.) kaj 36-94 320313 (vicred.). Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, 8$ –32-3- 234 34 00

La nunan numeron mi sendis al la presejo la 14-an de aprilo, redaktofino por la sekva numero: la 21-a de aŭgusto 1998.

PDF: a l’arxiu de l’ILEI

— pàgina 1 del PDF —

‘ Driemaandelijks tijdschrift. Afgiftekantoor: Antwerpen X. 3 l 0 8 | ISSN 1013-2031 Jarkolekto 28 – trimonata

Pepreocla REVUO

NUS. E

; Redaktoro: = — Jozefo Nemeth

Vicredaktoro:

Katalin Smideliusz Kunlaborantoj:

Stefan MacGill, f

Johano Kirsch, Francoise Noireau, Atilio Orellana Rojas, Franz-Georg Rossler

— pàgina 2 del PDF —

ENHAVO

IEN LANNORRE: Iri celoj por ILEI. ………………………………evo copos omnes es eara nono 1 -MAŭRO LA TORRE: Gvidlinioj por lerneja edukprojekto INTERKULTURO. …… 3

La Tago de la Lernejo dum la 83-a UK (JENNIFER BISHOP)………………………… l1

ILEI-Konferenco (ATILIO ORELLANA ROJAS) ………………s ese sseeseeeeesnonono iono, 12

kozolucio cdo la 39-a ILEI-Konferenco ………..siseeeevesesccecscscestenonesmssencsasuonoinooo 15

El la landoj kaj sekcioj (AL, BA, BR, CZ, CN, FI, FR, ES, HU, IR, IT, JP, YU, KR, HR) ……. 15

EDMUND GRIMLEy EVANS: Komputila instruado kaj lernado de lingvoj ………. 26 Por via notlibro

= Ĉu iu produktas komputilan E-kurson? (Roland Rotsaert) ………………….. 28 — Internacia poentkolekta konkurso (Geza Kurucz)……………………………….. 28 PE A A A NNN 31 – ILEI kunlaboras kun konata vidbenda kurso (smg)…………………………….. 33 MM E Akeno eben ebkaprertrbasunduogemokenkaveve enboasneid kud enesnaneskenimeusasoanoj 34 a A E OO NN 35 MMM EM ENLO evan lenne Ĵa salmo si abadi anesakarasoueso sd 35 – Internacia konkurso pri modela E-parolo…………………….su susesi 36 IIIN EENNlOgO pri ldyss Elihoviĉi……………seusussecckstessusesecosnsirestinsnsouauousno 36

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Terza Universita di Roma, Via del Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, Italio. Tel. -439-6-4957805, fakso: 139-06-4452642. «m.latorre(Juniroma3.it » Interlernejaj projektoj, komunikiloj, terminaro, reprezentado.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. 36 23 364 198. Lerniloj, komunikiloj.

Sekretario: Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag. Tel. 431 70 355 6677, fakso: 431 70 358 4422. «iei001(Jworldonline.nl» Membraro, ekzamenoj konferencoj.

Vicsekretario: Jennifer Bishop. 39 Hill Street, Hawthorn, AU-Victoria 3122, Aŭstralio. Tel. –61 3 9818 7358. «esperanto(QJeducation.monash.edu.au» Lernejoj, konferencoj, gimnazio.

Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby, Svedio. Tel. 146 415 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro.

Membro: Carla De Lorenzi, via Boston 65, IT-10137 Torino, Italio.

Tel. 39 011 390 787. Trejnado, lerniloj.

Membro: Antonio Leoni de Leon. 1 rue Chandieu, CH-1202 Geneve, Svisio.

Tel. 4-41 22 734 2996. «katina.de-leon(Qties.itu.int» Trejnado.

E

Ĵus elektita en la estraro, mi komencis cerbumi, kion plej urĝe fari por revigligi la asocion.

Dum ĉiuj estraranoj planas la farendaĵon en sia specifa agokampo (instruistoj kaj lernejoj, komunikiloj, lerniloj, ekzamenoj kaj konkursoj, klerigado kaj trejnado, konferencoj kaj E-gimnazio, interlernejaj projektoj, terminara agado, financoj, reprezentado), mi volas rapide profiti la lastan redaktan tempon de la revuo, por saluti vin kaj tuj esprimi al vi mian principan proponon, pri kiuj estu la fonaj celoj de nia estonta agado.

Kiel diras ĝia nomo, ILEI (la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj) kunligas mondskale la instruistojn, kiuj subtenas novan lingvan ordon, bazitan sur planlingvo Esperanto. Sed kion konkrete celas ĉi tiu Ligo? Ni menciu tri unuarangajn celojn, kiujn ĝi havu, laŭ ordo de kreskanta grandeco.

Karaj Gekolegoj!

Unua eelo

Disaj tra la kontinentoj troviĝas kelkdeko da lernejaj klasoj, kie oni – regule aŭ escepte – instruas Esperanton. Ili ne estas multaj, sed ili simbolas kaj elprovas nian strebadon. Do nia unua minimuma celo estu subteni tiujn instruistojn, kiuj apenaŭ pretervivas kontraŭ ĉiaj malfacilaĵoj (antaŭjuĝoj, manko de rimedoj, izoliteco, ktp.).

Dua celo

Krom la ĵus menciita avangardo, ekzistas multaj centoj da aliaj instruistoj (eĉ miloj), kiuj kvankam ili estas ja por uzo kaj disvastigo de la Internacia Lingvo, tamen pro diversaj kialoj ne havas la eblecon mem instrui la lingvon en siaj lernejoj.

Mi kredas ke nia dua plej grava celo estas helpi almenaŭ parton de ĉi tiuj esperantanoj, iel enkonduki la lingvon en siaj labormedioj, se ne per regula enklasa instruado, almenaŭ per informaj prelegoj aŭ per inter-lerneja kunlaborado helpe de Esperanto.

IPR 983 9 1

— pàgina 3 del PDF —

Jam ĉi tiu dua celo (atingi kaj helpi ĉiujn esperantistajn instruistojn) estas sufiĉe impona kaj defia por niaj asociaj fortoj, ĉar la E-favoraj instruistoj ekster ILEI estas treege pli multaj ol la ILEI-anoj. (Aliflanke, se ni ne alfrontos ĉi tiun problemon, ni restos nura klubo, kiu aranĝas mondajn konferencojn por … 50 partoprenantoj!)

Tria celo

La tria labornivelo – la plej malfacila – estas la dezirinda eliro el la nunaj limoj de E-movado, por kunlabori kun aliaj instruistaj asocioj (ekzemple de lingvo-instruistoj) kaj kun la instancoj, kiuj okupiĝas pri eduko kaj klerigo (Unesko, landaj instru-ministerioj, porinstruistaj alt-lernejoj, ktp.).

Konklude

Neniu pensas ke la diritaj celoj povas esti plenumotaj morgaŭ. Sed ĉu ne eblas – jam ekde morgaŭ – kompari niajn fortojn kaj planojn kun tiuj celoj?

Ĉu por la ceteraj jam planitaj celetoj kaj celegoj, ni ne provu hierarkiigi ilin laŭ graveca kaj urĝeca ordo?

Nu, por komenci, ni provu – ĉiu en sia lando aŭ regiono – esplori la situacion rilate la diritajn tri celoj:

1. en kiuj klasoj (ĉe ni) oni iel instruas E-on aŭ iel laboras pri ĝi?

2. kiel trovi (aŭ kompili) liston de instruistoj de nia regiono, kiuj estas esperantanoj?

3. kiuj profesiaj asocioj aŭ sociaj instancoj en nia medio havas celojn, kiuj kongruas (almenaŭ parte) kun tiuj de ILEI?

Bonvolu sendi al ni viajn respondojn aŭ proponi viajn kromajn problemojn, kaj … bonan laboron por la kominciĝanta lernjaro!

Romo, 1998.08.13. Maŭro La Torre (via nova prezidanto) «m.latorre(Quniroma3.it5

IPR 983 9 2

NdIR — Daŭrigante temon lanĉitan en la gazeto de UEA pri interkultura edukado, Maŭro La Torre per la suba artikolo provas skizi iun eblan lernejan projekton en tiu kadro. Ambaŭkaze li volas provoki vin al konstrua diskuto kaj al eventuala envolviĝo en la projekto de ILEI/Unesko.

Maŭro La Torre

ilo Bezonoj de interkultura edukado

La variecon aŭ unuecon de la hodiaŭa mondo oni povas rakonti multmaniere inter jenaj du ekstremaj vidoj.

Priskribo A: la homaro sur nia planedo tiel intense interkomunikiĝas kaj vojaĝas, la ekonomioj de la unuopaj regionoj kaj la decidoj de la lokaj institucioj estas tiom interdependaj unu de la aliaj, la vivmaniero kaj la pensmaniero de la individuoj tiom konverĝas al samaj modeloj, ke ne plu havas multan sencon paroli pri memstaraj ŝtatoj, apartaj nacioj, etnoj, kulturoj, lingvoj: la mondo iĝis kvazaŭ unu tutgloba vilaĝo.

Priskribo B: homoj kaj homgrupoj ĉiam pli klare sentas bezonon redifini sian apartan identecon kaj radikon. La nunaj ŝtatoj kaj ŝtataroj plej ofte estas aĵoj tro grandaj kaj alcentrigaj, kiuj alsuĉas monon kaj potencon, rilatante kun lokaj komunumoj kvazaŭ tiranecaj gepatroj kun siaj neplenaĝaj gefiletoj. La lokaj komunumoj, la etnaj grupoj emas repreni sian dignon, liberiĝi el la ŝtata jugo, remalkovri sian lingvon, siajn tradiciajn morojn kaj specifajn kulturajn trajtojn.

Ambaŭ tiuj rakontmanieroj iom veras, ĉar fakte temas pri du kunekzistantaj tendencoj (la tutglobisma kaj la lokisma), kiuj ĉeestas kaj facile videblas en la nuna mondo, kaj tiras ĝin laŭ malaj direktoj, kun laŭokazaj balanciĝoj aŭ misekvilibroj.

Unuflanke ĉiuj homoj vere pli multe komunikas kun foraj aliuloj per telefono, televido, kaj komputilaj retoj; krome, parto de la homaro ankaŭ korpe vojaĝas ĉu laborcele ĉu turisme. Aliflanke, malgraŭ la oftaj

IPR 9WY3 e 3

— pàgina 4 del PDF —

interkontaktiĝoj kaj intermiksiĝoj, ankoraŭ ja ne-eviteble ekzistas multaj centoj da etnaj grupoj kun siaj apartaj kulturoj kaj lingvoj. Do, resume, ni povas diri ke pluekzistas multaj kulturoj, kiuj (tre pli ofte ol iam) renkontiĝas pace aŭ malpace eĉ en sama loko, kaj eĉ en sama homo.

Sed ni fokusigu nian atenton al la hodiaŭaj eduksistemoj. La klasoj mem, precipe en la pli riĉaj landoj, gastigas ĉiam pli ofte kaj grandkvante fremddevenajn infanojn; en kelkaj landoj, kie enmigrado daŭras de pli longa tempo, la proporcio inter indiĝenaj kaj alidevenaj klasanoj emas inversiĝi. Sendepende de tiu fenomeno la infanoj estas ĉiam pli ofte frapataj de alies kulturaĵoj: ekde japanaj desegnofilmoj ĝis usonaj vestmanieroj, de afrikstila muziko al anglalingvaj interretaj afiŝejoj.

Ĉe tiaj kultur-kontaktoj, kiuj donas diverstipajn rezultojn (iam la kultureroj pace kunfandiĝas, iam la forta kulturo voras la malpli fortan, iam okazas sociaj konfliktoj), kiel kondutu edukistoj kaj eduksistemoj?

Unu malnova strategio estas strebi al integrigo de la fremduloj en la gastigantan kulturon (la enlandan), igante ilin civitanoj kiel la aliaj, sen reciproka kultura interŝanĝo.

Dua tendenco (pli moderna) estas ne aktive interveni, lasante ke spontane agu la hegemoniaj fortoj (kio nuntempe egalas je kultura usoniĝo de la homoj).

En ambaŭ kazoj la malfortaj kulturoj ĝangale malaperas favore al la pli fortaj.

Ni demandas nin ĉu eduksistemo ne povas adopti malpli ĝangalecajn modelojn. Ĉu oni povas elpensi edukmodelojn, kie ĉiu lernanto (sendepende ĉu li estas de ĉi tie aŭ de alie) renkontas plurajn kulturojn, komparas ilin, klopodas kompreni la diversecojn, kaj eventuale alprenas ties pozitivajn kontribuojn? Ĉu ne povas esti ankaŭ eduka la analizado de la kliŝaj negativaj antaŭjuĝoj pri alies kulturaĵoj?

2: Ĉefaj ecoj de edukprojekto Interkulturo En la lernejaroj de pluraj landoj preskaŭ laŭmodiĝis paroli pri la oportuneco enkonduki interkulturan edukadon. Sed ĉu vere ĉiuj same komprenas tiun

esprimon? Kelkfoje temas pri toleremo pri diversecoj, alifoje pri instruado

IPR 993 9 4

nur de la enlanda kulturo, tamen konsiderante la malfacilaĵojn kiujn povas renkonti la alikulturaj lernejanoj, ankoraŭ alikaze iu povas pensi pri ia edukado neŭtra rilate kulturajn apartaĵojn, ktp.

Tial, por daŭrigi nian traktadon, konvenas iomete klarigi kiusence ni uzas la terminon ”interkultura”.

Ni nomas interkultura edukado edukmodelon, kiu favoras oportunajn spacojn por kontaktado kaj komparado kun alies kulturoj. (Tio ne malpermesas principe ke la modelo havu iun centran kulturon, ekzemple la enlandan, sed ĝi ne konsideras ĝin kiel Ja Kulturo). Memkompreneble, laŭ la aĝo kaj kapabloj de la lernantoj, tiu kontaktado kaj komparado povas esti pli aŭ malpli profunda: ekde la minimuma konscio pri ekzisto de aliaj respektindaj vivkutimoj kaj mondkonceptoj, ĝis la analizo pri ties radikoj, kaŭzoj kaj interrilatoj.

En tiu kadro ni volas lanĉi multlandan edukprojekton, kiu ete kontribuu (almenaŭ simbole) al interkultura edukado. La ĉefaj ecoj de nia (planota) projekto INTERKULTURO estas la jenaj.

2.1. Ĝi koncernas lernejajn klasojn de pluraj mondopartoj. Principe ju pli da landoj partoprenos, des pli signifoplena estos la kunlaborado.

2.2. La esenca agado de la klasoj estos kontaktiĝo kun la realaĵo de iuj regionoj, per interŝanĝo de informoj kaj dokumentoj (dokumentoj povas esti infangazetoj, bildoj, sonbendoj, reprezentaj objektoj, …)

2.3. La kontaktoj kaj interŝanĝoj estu kiom eble plej aŭtentaj kaj senperaj. Alivorte, la informoj pri iu regionoj estu produktataj de la tieuloj (lernejanoj

mem aŭ ties instruistoj).

2.4. Alia paralela agado, subtenanta la ĉefan, estos lernado de planlingvo esperanto, pro du kialoj:

2.4.1. (efikeco) dum nur kelkaj semajnoj la lernantoj poyas uzeti la lingvon por ekkomuniki kun alilandaj klasoj;

2.4.2. (simboleco) la utiligo de neetna kodo konkrete simbolas novan

IPR 9833 9 5

— pàgina 5 del PDF —

komunikmodelon ne altrudan aŭ hegemonian.

En nia projekto la interrilato inter la kultergeografia lernado kaj la lingva lernado ne estos simetria:

X celo estas interkultura edukado;

“ ilo estas la planlingvo esperanto.

Tia nesimetria rilato inter ilo kaj celo speguliĝos ankaŭ en la proporcio inter –

la respektivaj lernotempoj, kiu povus varii laŭ la skemo prezentata en bildo 1.

Bildo I: Principa tempo-skemo de edukprojekto INTERKULTURO laŭ lernjar-duonoj kaj ensemajna horara dispartigo.

2-a jaro 4-a lingvo geografio jarduono 3-a lingvo geografio jarduono 1-a jaro 2-a lingvo geografio jarduono l-a lingvo geografio jarduono lh lh lh

Kiel oni vidas, oni laboros dum du lernojaroj, komence per pli da lingvo ol geografia interkontakto, kaj fine inverse kun pli da tempo dediĉata je kulturinterŝanĝoj (kompreneble per E-o).

3. La konsistigaj partoj de la projekto

La projekta skizo, kiun mi prezentas ĉi tie, estas ankoraŭ hipotezo, pri kiu

oni diskutos kaj planos dum la komenciĝonta jaro, por ĝin realigi dum lernjaroj 1999/2001. Fakte celo de ĉi tiu prezento estas ĝuste veki la debaton pri ĝia indeco kaj

IPR 9WY3 e 6

ebleco. Tamen, por simpligi la priskribon, mi parolos kvazaŭ ĉio estas jam decidita.

3.1. Subjektoj de projekto INTERKULTURO estos kelkaj dekoj da lernejaj klasoj en diversaj kontinentoj. Ili sin proponos, akceptiĝos kaj sin pretigos dum la lernjaro 1998/99. Sume partoprenos kelkcent geknaboj kun multaj gepatraj lingvoj, lernosistemoj kaj fonaj kulturoj. La tuton aŭspicios Unesko en sia kadra programo Lingŭapakso (lingvopaco).

La fakoj de la edukprojekto sinteze aperas en bildo 2.

3.22. La cefa lernobranĉo koncernos kulturan geografion. Ĝiaj agadoj kaj materialoj povas grupiĝi jene:

3.2.1. Landaj slipoj, verkitaj de instruistoj (aŭ fakuloj) el la koncerna regiono. Tio estas informpaĝoj kun mapoj, pri iuj fizikaj kaj homrilataj aspektoj de tiu lando, laŭ komune interkonsentita temkrado.

3.2.2. Esplor-proponoj estas komunaj sugestoj al la klasoj pri enketoj kaj dokumentaj interŝanĝoj (konkretaj objektoj), pri diversaj aspektoj de la studataj regionoj (manĝoj, vestoj, klimato, telekomunikado, lerneja vivo, prezoj, salajroj, sano, bestoj, ĉirkaŭa teritorio, monumentoj, ktp.). Temas pri detalaj proponoj pri konkretaj agoj, inter kiuj ĉiu klasoj elektos la realigotajn. Krome, aldoniĝos ekzemplaj sugestoj pri kiel prilabori la kolektitan materialon.

3.2.3. Interklasaj interŝanĝoj (laŭ la supre menciitaj sugestoj) de interesaj informoj kaj de objektoj, kiu rolos kiel tuŝeblaj dokumentoj pri la elektitaj temoj.

3.2.4. Klasaj produktoj, kio estas la ellaboritaĵoj de la lernejanoj, surbaze de kolektitaj informoj, dokumentoj, kaj oportunaj pridiskutoj kaj komparoj.

323. La dua lernobranĉo estos lernado de planlingvo esperanto, kiel ilo praktike utiligata en la kulturgeografia esplorado (kun sia jam menciita eduksimbola valoro).

IPR9WVZ 9 7

— pàgina 6 del PDF —

Bildo 2: ĝenerala strukturo de edukprojekto INTERKULTURO

kanalo fako funkcio materialo ekrana | elŝuta |epapera | alia LANDAJ tekstoj, o | = SLIPOJ mapoj, skemoj 9 [ESPLOR- enketsugestoj, oO |x = ki PROPONOJ komparskemoj, kip 9 = [INTERŜANĜOJ | informoj, kd dokumentoj KLASAJ tekstoj, m = PRODUKTOJ bildoj, sondokumentoj E-LECIONOJ (mi x m E-EKZERCADO | komprenado / ki produktado parola / LA skriba = | lingvaj ludoj E-HELPILOJ vortaroj, Oo |x = tekstaroj, informaroj BULTENO ena informilo m] “« = o 2 GEKNABA libera komunikejo o |e€ = 62 AFIŜEJO Z lINSTRUISTA profesia debatejo por |U x = DISKUTLISTO | -e-instruistoj IPR 93 e 8

3.3.1. Lingvaj lecionoj laŭ komunik-situacia metodo. 3.3.2. Ekzercado pri la bazaj lingvaj kapabloj: aŭskulto, lego, parolo, skribo.

3.3.3. Helpiloj por lingva alproprigo (tabeloj, vortlistoj, tekstaroj, referencoj, ktp.).

3.4. Fine, sed ne malĉefe, la partoprenantaj klasoj disponos je taŭgaj komunikkanaloj por kunlabori inter si kaj esplori la foran mondon. Precipe temas pri komputilreta medio, el kie ili povos elŝuti la necesajn lernomaterialojn, tra kiu ili povos rapide korespondi kun la aliaj klasoj, en kiun ili povos afiŝi siajn produktaĵojn. Ekzemplon de tia reta medio ni vidos en la posta subĉapitro.

Por la klasoj, kiuj ankoraŭ ne havus ret-aliron, aŭ kiuj iel ski teknologiajn barojn, oni antaŭvidas paperpoŝtan disdonon de la materialoj, konscie ke tia diskriminacia maniero estas kiom eble evitinda.

4. La kvazaŭa lernejo

Imagu 20 klasojn disajn tra la mondo (de Kroatujo al Ĉinujo, de Kanado al Taĝikujo), kiuj iumomente interkomunikas kvazaŭ ili loĝus sub sama tegmento.

Per la tutplaneda komputila Interreto oni povas komputil-ekrane simuli medion de kvazaŭ-unu lernejo, konsistanta el foraj pecoj (la diverskontinentaj klasoj).

La simulata lerneja medio surekrane aperus ekzemple per la mapo skize videbla en bildo 3 (vidu la 10-an paĝon).

Enirinte la kvazaŭan lernejon, tuj dekstre oni povas trovi ĝeneralajn informojn pri la programoj, kalendaroj, superaj instancoj (ILEI, UEA, Lingŭapakso, Unesko, …).

Alklakante iun el la maldekstraj klasĉambroj, oni vidas grupan foton kaj nomliston de la klasanoj, kaj kompreneble per plua butonpremo povas malfermi ekranfenestron, kie oni povas mesaĝi al tiu klaso.

Memkompreneble en la biblioteko kaj en la gazetejo oni povas konsulti utilajn verkojn, lernomaterialojn kaj bultenojn.

Aparte grava estas la lingva laborejo, kie oni ekzercas sin pri la bazaj

IPR 983 e 9

— pàgina 7 del PDF —

o WSGO Jj ESTREJOJ

Vo. -….-ksrsssusvos…….J

LINGVA LABOREJO

UNSTR’ ARA SALONO)

mu BIBLIOTEKO

a E aj Es =a

c 4 /

kapabloj kaj krome povas konsulti vortarojn kaj antologiojn. En la fona afiŝeja koridoro oni povas alpingli siajn publikajn mesaĝojn. Dum en la antaŭa ekspozicia halo, fine de iu studperiodo, oni pendigos siajn tekstajn, bildajn, aŭ eĉ sonajn verkaĵojn. La instruistaro, kvazaŭ en komuna salona kunsido, povas per reta diskutlisto komune pritrakti siajn profesiajn problemojn.

IPR 93 e I0

Kvazaŭ-konklude

La tuto iom aspektas kiel fikci-literatura revo, kaj duone ĝi povus resti tia; tamen ĉu io el tio ne estas jam nun realigebla, serĉante oportunajn kunlaboremulojn kaj apogantojn?

Oni ekdiskutu ĉu ni, kiel ILEI-HUEA-FLingŭapakso, volas kaj kapablas aktualigi almenaŭ partojn de la skizita eduka revo.

Maŭro La Torre (Romo, Italujo), «m.latorre(Quniroma3.i£

I… KO ZE

) IZ

Laŭ la temo “Lingvoinstruado: ponto al la mondo”, tre diverse kaj sperte prelegis sep eminentaj instruistoj. Atilio Orellana Rojas, direktoro de IEI unue bonvenigis ĉiujn kaj prezentis siajn deĵorantinojn, s-inojn Mireille Grosjean kaj Jennifer Bishop, kiuj efike kunlaboris por certigi akuratan finon, sen tro da disputado pro manko de tempo por diskutado.

A UK EN EKALĜ

Prezento de la landa eduksistemo estas nun tradicio. Daniel Moirand koncize priskribis la francan eduksistemon ekde la mezepoko ĝis la nuna tempo. Dum sia propra prelego “Lingvo instruado, ponto inter kulturoj”, Mirielle Grosjean avertis pri la diferencoj kulturaj kaj lingvaj en sia lando, Svisio, kiuj povas veki antaŭjuĝojn. Lernejaj interŝanĝoj, ŝi konstatis, se ili estas bone aranĝitaj, povas servi kiel bonaj instruiloj por dispeli tiujn sentojn. Mireille poste montris sian tre ampleksan gvidlibron tiurilate. De enlanda situacio al tergloba situacio, Prof. Ronald Glossop el Usono, post priskribo de la evoluo de lingvopotencoj kaj politikaj unuoj, pensigis pri la lingvaj bezonoj de la onta dudek-unua jarcento kaj avertis ke necesas ĝuste nun instigi al naciaj kaj internaciaj registaroj serioze pritrakti la situacion. Por instaligi Esperanton kiel vera “ponto al la mondo”, necesos interkonsenti ankaŭ pri terminoj kiuj nuntempe povas aspekti samasignifaj rilate naturan lingvon sed en Esperanto signife iom diferencas. Tiun ĉi diskutindan temon koncerne instruadon, traktis D-ro Maŭro

IPR9WV3 e II

— pàgina 8 del PDF —

la Torre ( Italio) dum D-ino Ilona Koutny (nun el Pollando), parolis pri la uzo de vortaroj kaj ankaŭ pri la preparado de diversspecaj vortaroj, ekz. laŭ temo por helpi al instruado. Krome prezentis la tekstverkinto, s-ro Paul Gubbins (Britio) la novan altkvalitan interkulturan videokursaron “Esperanto, Pasporto al la tuta mondo” kiu konsistas el 15 lecionoj el kiuj 5 jam haveblas kune kun la ĵus alveninta ekzercaro, verkita de Stefan MacGill. Fininte la programon sed antaŭvidante tre valoran interlernejan kunlaboradon ene de Eŭropo, s-ro Hans Erasmus (Nederlando) prezentis sian projekton ”Neighbour” (Najbaro) kiu jam ricevis apogon de la Konsilio de Eŭropo kaj sidos tre taŭge ĉe Universitato de Amsterdamo. La Tago de la Lernejo proponis temojn por plua traktado dum la kongresa Kolokvo pri Multkultura Edukado kaj dum la sekvinta 32-a ILEI Konferenco.

Jennifer Bishop

La 32-a ILEI-Konferenco plensukcese okazis en Montpellier (Francio) inter la 8-a kaj la 14-a de aŭgusto. La sidejo estis la loka katolika seminario por pastriĝontoj “Centre Saint Guilhem”. Al ĝi aliĝis 64 personoj el 24 landoj (AL, AR, AU, BE, BG, BJ, CH, CO, CU, ES, FR, HR, HU, IT, KG, NG, NL, NP, RO, RU, SE, TG, UK, US) el 4 kontinentoj.

La konferenca temo estis “Lingvolernado, ponto inter kulturoj” kaj ĝi estis pritraktita de S-ino Mireille GROSJEAN el Svisio. La konferenco kalkulis je la valora kontribuo de diversaj aliaj prelegantoj, kiuj prezentis jenajn temojn:

– Esperanto, pasporto al la tuta mondo (S-ino Doroteo HOLLAND),

– La E-Movado en Benino, Brazilo kaj Togolando (S-roj Benoit ZINKPE, Reinaldo FERREIRA kaj AFANTCHAO Yao respektive),

– Ekzamena sistemo de ILEI/UEA (S-ro Hans ten HAGEN),

– La Freinet-metodo (S-ino Carla De LORENZI),

– Interlernejaj projektoj (S-ro Maŭro La TORRE)

– Lernejo de Humaneco (S-ro Gerard COOL)

– Preter naciismo al tergloba komunumo (Ronald GLOSSOP),

– Problemoj kaj proponoj por la instruado de Esperanto per instruistoj sen kono de dua lingvo (S-ino Jennifer BISHOP),

IPR 9W3 e I2

– Servoj al instruistoj (S-ino Marija BELOŜEVIĈ), – Socia kaj psikologia evoluo de la rilato inter gelemantoj kaj geinstruistoj en la fino de la 20-a jarcento (S-ino Ghislaine TITLEUX-CRAENHALS), – Universitato de la tria aĝo (S-ro Lawrence MEE), – La Urso-kurso (S-ro Malcom JONES), – Uzo de vortaroj dum instruado kaj interlingvistikaj studoj (D-ino Ilona KOUTNY). [Ni volonte aperigos la prelegojn en IPR. Bonvolu sendi ilin al nia redakcio! — NdlR]

Menciindas, ke 2 diversaj Laborgrupoj agadis dum la Konferenco, unu el ili pri Terminaroj kaj la alia pri la projekto “Interkultura Edukado”, ambaŭ sub la gvidado de Maŭro La TORRE.

Cetere, ĉiutage antaŭ la vespermanĝo eblis konatiĝi kun diversaj kunagadaj ludoj, kiujn gvidis S-ino Ghislaine TITLEUX-CRAENHALS. Ĉiam granda kvanto el la ĉeestantaro ludis kaj amuziĝis dum 30 minutoj. Dum la vesperoj okazis diversaj eroj, interalie interesa kartludado utiligebla tutcerte en E-kurso, kiun gvidis S-ino Angela TELLIER kaj S-ro Malcom JONES, alitage la kubaj ĉeestantoj kantigis la konferencanojn, sed sendube la plej memorinda estis la lotumado dum la fermo, kiam nia nova Estrarano, S-ino Jennifer BISHOP amuze prezentadis la premiojn al la publiko. La kolektita mono de la lotumado, kelkcent francaj frankoj, estis destinita al la Koleghelpa Kaso, kiu permesas al kolegoj en nepagipovaj landoj aliĝi al ILEI.

La konferencanoj estis dum 2 diversaj tagoj akompanataj de la loka esperantistino, D-ro Yvette VIERNE, viziti la malnovan urbon Montpellier. Pro la altaj kostoj ĉi-jare ne estis ofertata al la ĉeestantoj la ebleco pri grupa tuttaga ekskurso, tial fariĝis diversaj grupoj, kiuj diversloken vojaĝis kaj tiel iom konatiĝis kun aliaj partoj de tiu regiono.

Kadre de la Konferenco okazis C-Seminario pri Cseh-metodo, kiun gvidis Atilio ORELLANA ROJAS. Ĝin partoprenis 5 kandidatoj en 4 landoj kaj post la parola kaj praktika ekzamenoj sukcese diplomiĝis 3 personoj, kiuj dum la fermo ricevis sian diplomon kiel Cseh-instruistoj. Temas pri S-ro Licio de ALMEIDA CASTRO el Brazilo, S-ino Monique NOEL el Francio kaj S-ino Sabine TRENNER el Germanio.

La Komitato kunsidis dum entute 11,30 horojn. Ĉeestis reprezen-tantoj el Argentino, Aŭstralio, Belgio, Brazilo, Britio, Finnlando, Italio, Kroatio,

IPR 983 9 13

— pàgina 9 del PDF —

Kubo, Nederlando, Rumanio, Svedio, Svisio kaj Usono.

La Komitato akceptis novan Honoran Membron, S-ino Nora MOERBEEK kaj la ĉeestantaro omaĝis ŝin, S-inon Idyss EINHOVICI (pasintjare elektita ILEI-Honora Membro) kaj S-ron Petro RULOFIDO, ĉiuj el ili tri forpasintaj per unuminuta silenta starado.

Diversaj sekcioj raportis pri la instrua agado en la koncerna lando: Argentino, Aŭstralio, Brazilo, Britio, Ĉinio (skribe sendita), Francio, Italio, Kroatio, Kubo, Nederlando, Svisio, Usono kaj ankaŭ reprezen-tantoj en landoj sen sekcio: Benino, Bosnio-Hercegovino, Bulgario, Pollando (skribe sendita), Togolando, Ukrainio (skribe sendita), Uzbekio (skribe sendita).

La financa raporto post rekontrolo estis aprobita kaj same la financa plano por 1999. La kasisto informis, ke la kapitalo iom malkreskis pro la granda deficito de la pasintjara Konferenco en Aŭstralio.

Tre grava ero en la programo de la Konferenco estis la pritrakto de la nova Statuto kaj Interna Regularo. La teksto de la amendoj proponitaj estis vaste diskutita kaj la teksto de ambaŭ dokumentoj estis fine fiksita. La Sekciestroj kaj Reprezentantoj ricevos ambaŭ dokumentojn, sed la membroj interesitaj havi ĝin povas sin turni al la Sekretario.

Estis elektita nova Estraro, kies konsiston vi legas en la dua kovrilpaĝo de ĉi tiu revuo. La nova Estraro havis la okazon 2-foje kunsidi dum pli ol 5 horoj kaj pridiskuti la ĝeneralan situacion de la Ligo. Tiam okazis la disdivido de taskoj kaj reorganizado de la diversaj komisionoj de ILEI. La Komitato aprobis la Jarraporton por la periodo 1997.

La “Strategia Plano de ILEI” estis prezentita kaj la Estraro raportis pri la ĝisnunaj atingoj. Menciindas, ke Stefan MacGILL kaj Atilio ORELLANA ROJAS prilaboras novan varbfolion por ILEI; la registro de lernejoj, kie estas io pri Esperanto, prizorgita de Maŭro La TORRE jam aperis en TTT-paĝo kaj estis mencioj al la ebleco okazigi la sekvajaran Gimnazion de ILEI kadre de UK post interkonsento kun UEA.

Akceptitaj estis 2 novaj Sekcioj: Irano kaj Pollando. Ili ambaŭ jam estis en la kategorio “Reprezentantoj” kaj konsiderante ilian agadon kaj evoluon en la lasta jaro okazis unuanima akcepto, dank” al kio ILEI nuntempe havas 25 Sekciojn. Okazis ŝanĝoj en la gvidado de la sekcioj en Britio kaj Francio kaj la nomoj kaj adresoj de la novaj estroj aperas en IPR.

La sekvajara Konferenco okazos en la urbo Karlovy Vary (Ĉeĥio) de la 7-a ĝis la 13-a de aŭgusto. La temo akceptita por tiu Konferenco estas “Edukado

IPR 9823 9 14

al la Paco”. Estis raportitaj la laboroj por elekti konferencan urbon en Israelo

okaze de la 34-a Konferenco en la jaro 2000. Atilio Orellana Rojas, sekretario de ILEI

I ie

La partoprenantoj de la 32-a Konferenco de la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj, reprezentante 24 landojn el 4 kontinentoj, kunveninte de la 8-a ĝis la 14-a de aŭgusto 1998 en Montpellier (Francio) kaj pritraktinte la temon “Lingvolernado, ponto inter kulturoj”, atentante la 50-jariĝon de la Deklaracio de Homaj Rajtoj, konstatinte kontraŭdiron inter la apogo de naciaj ŝtatoj al la celoj de UNESKO kaj ilia politiko limigi la vizadon al anoj de difinitaj landoj, petas la naciajn aŭtoritatulojn ebligi la kunagadon de laborantoj por paco per kulturo kiel ekzemple la aliĝintoj al Esperanto-konferencoj kaj Kongresoj por ke tiuj laŭ siaj homaj rajtoj povu kune ellabori strategiojn en ekzemple Interkultura Edukado, petas UNESKON atenti la sintenon de naciaj ŝtatoj kaj eventuale admoni ilin rilate la efektivigon ankaŭ de kulturaj homaj

rajtoj. Albanio (EL LA LANDOJ KAJ SEKCIOJ)

Nova eldono de la albana Ŝlosilo de Esperanto

En la jaro 1997 aperis en Albanio nova eldono de la Ŝlosilo de Esperanto. Ĝin pretigis s-ro Agim Peraj, prezidanto de AEL. Agim plibonigis, aktualigis la lingvaĵon kaj riĉigis la radikaron, kiun enhavis la Ŝlosilo antaŭe publikigita de la forpasinta sro Ĉefo Fico kaj poste reeldonita de s-ro Usni Zemovski.

La aŭtoro estas tre dankema al s-ro Hans ten Hagen, kiu tutan tempon prizorgis la reviziadon, kompostadon kaj presadon de la libreto. Kun 2800 radikoj kaj Plena Gramatiko de Zamenhof, la Ŝlosilo estos bonega lernilo de E-o por albanaj gejunuloj, kiuj amase interesiĝas nun pri E-o. (Krom ĝi aperis lernolibroj de Vasil Pistoli, Zef Mjeda, Bardhyl Mezini kaj — pro financaj kialoj — ankoraŭ ne aperis la lernolibro de Gjergji Gusho.)

Informis: Bardhyl Selimi

IPR 983 9 15

— pàgina 10 del PDF —

Bosnio kaj Hercegovino Somera Lernejo

En julio 1998 okazis la Dua Somera Esperanto-Lernejo en Tesliĉ, kunorganizite de enlandanoj kaj la E-Instituto de Serbia E-Ligo. 11 kursanoj partoprenis 8-tagan mezgradan kurson kun 40 instruhoroj, kaj 8 instruistoj partoprenis dutagan seminarion kun 12 studhoroj.

La lernejo finiĝis per A- kaj B-ekzamenoj kun po kvin sukcesintoj. La organizantoj decidis refoje oferti instruistajn seminariojn, ankaŭ por novuloj, multigi la distrajn programerojn, altiri pli da eksterlandaj partoprenantoj kaj ekoferti la internaciajn ekzamenojn de UEA/ILEI.

Vizitis la aranĝon s-ro Riccardo Chelleri, reprezentanto de la Misio por Bosnio kaj Hercegovino de la Organizo por Sekureco kaj Kunlaboro en Eŭropo (OSC). Li klarigis la celojn de sia misio kaj interesiĝis pri eblecoj kunlabori kun E-organizaĵoj en komunaj projektoj.

Laŭ rete ricevitaj informoj rekte el la Lernejo «esperoel(Qetf-bl.rstel.net «“esperokg(Dpesha.bl.rstel.ne$

Brazilo E-kurso en la reto

Ekzistas 4 E-kursoj en la reto: FEC (por anglalingvanoj), CGE (franca), KEK (germana) MSK (ĉina) kaj Koreia. De longe estas planata la aperigo de hispana versio, kaj la portugala ĉiam estis revo de ni, brazilanoj. Kultura Centro de Esperanto entreprenis la adapton de la franca versio al la portugala lingvo, sub la nomo de CER.

Tiaj retkursoj ne estas la plej belaj kursoj, sed ni rezonas, ke pli bone io ol nenio. La sperto montris, ke ili povas funkcii kiel enkonduko al esperantiĝo, por tiuj homoj kiuj kredas, ke neniam ili havos tempon lerni en klasĉambro. La decido funkciigi CER-on naskiĝis post la apero de nia TTT-paĝo, kiam montriĝis pluraj homoj interesitaj eklerni.

Se vi pretas fariĝi korektanto aŭ havas demandojn, bv. kontakti la kunordiganton, Prof. Jozefo J. Lunazzi «“kultura(Qturing.unicamp.br». La kriterio por korektanto estas kapablo fari la taskon, laŭ la rekomendo de samideanoj aŭ laŭ la sperto kiun vi mem montras per komunikado kun la kunordiganto.

Kultura Centro de Esperanto Campinas, SP, «kultura(QQturing.unicamp.br», «http:/www.aleph.com.br/kce?

IPR 9WY3 9 16

Cehio Aplikoj de Esperanto en Scienco kaj Tekniko (KAEST ?98)

En novembro, de la 13-a ĝis la 15-a okazos en Prago la kolokvo Aplikoj de Esperanto en Scienco kaj Tekniko sub aŭspicioj de UEA kaj ISAE. Ĝin aranĝas Ĉeĥa E-Asocio kaj organize garantias kaj finance subtenas la Kongresa kaj kleriga entrepreno KAVA-PECH, kiu ankaŭ eldonos en pinta poligrafia kvalito la prelegkolekton: la kontribuaĵoj estos skribitaj en E-o, tamen kun resumoj en la

gepatra lingvo de la preleginto, la angla kaj la germana lingvoj. Tiujn resumojn mi enmetos, ke la verko povu servi ankaŭ reklamcele por montri la vivoeblon de E- o ankaŭ dum fakaj aranĝoj. (Ĝis la 20-a de aŭgusto estas aligitaj 15 prelegoj.)

Plenarkunsido: Aplikoj de Esperanto en scienco kaj tekniko (ĝenerale): Z. Pluhar (CZ): Iom da historio de “AEST” P. Chrdle (CZ): Pri aŭtoraj rajtoj internacie R. Sachs (DE): La krabo vivanta en arbo H. Werner (DE): Simetriaj poliedroj ĉirkaŭ ni H. Roessler (DE): Pri la teoremo de Pick Sekcio A: Modernaj rimedoj de komunikado: iliaj avantaĝoj kaj problemoj F. Nitzche (DE): Prevento de sanecaj perturboj sekve de ĉeekrana laboro R. Foessmeier (DE): Aŭtentikeco kaj sekreteco en moderna komunikado J. Vojacek (CZ): Komputiloj, Interreto, Edukado, Esperanto L. Szilvasi (HU): Diĝita teknika E-Biblioteko M. Malovec (CZ): Komputiligo de libroj: vojo al savo de nia libra kulturo J. Woniczka(DE): Pakedo-radio – Nova speco de digitala komunikadrimedo Sekcio B: Terminologiaj problemoj de fakaj aplikoj de Esperanto D. Blanke(DE): La rolo de planlingvoj ĉe la evoluo de terminologi-sciencaj konceptoj de Eugen Wiister J. Kavka (CZ): Natursciencaj terminoj en PIV V. Barandovska-Frank (DE/CZ): Observata evoluigo de plurlingva termino-logio en novaj interdisciplinaj fakoj M. Bartovska (CZ): Brodoj W. Blanke (DE): Terminologia E-Centro: spertoj, problemoj, perspektivoj

Pli da informoj vi povas ricevi kaj aliĝilojn sendi al: Petro Chrdle, Anglicka 878,

CZ-25229 Dobrichovice. Fakso: -420299121 26. E: «chrdle(Qtelecom.cz Petro Chrdle

IPR 983 9 17

— pàgina 11 del PDF —

Cinio Kune Kreskantaj Sur la Terglobo

Ni estas la ĉinaj e-istoj kiuj iniciatis la projekton, internacie praktikeblan por popularigi la uzadon de E-o inter la infanoj diverslandaj, kun la titolo “Kune Kreskantaj Sur la Terglobo (KKST)”, kaj ni jam laboras en kelkaj urboj ĉinaj funkciigante E-kursojn por la tieaj infanoj.

Ni volonte ricevas de vi ian helpon subteni la projekton:

1) Ĉu troviĝas ĉe vi infanoj 9-16-jaraj kiuj lernas kaj uzas E-on? Se jes, ĉu ilin interesas korespondado kun ĉinaj samaĝuloj E-uzantaj?

2) Ĉu vi eble povus donaci al la projekto iajn materialojn kiajn sonbendo, vidbendo, laserdisko, foto, libro, afiŝaĵo kaj similaj, kiujn ni povas uzi por instigi ĉinajn infanojn lerni E-on?

3) Ĉu vi interesiĝus fariĝi la regiona organizanto de Projekto KKST?

Nia adreso: s-ro Zhang Jiping, Gong Nong Dalu 16-1, 5678 Chuanhu-tai, CN-130021, Changchun, Cinio, 1: «kokosoto(Q163.net5, Sccxt(Qpublic.cc.jl.cn».

Finnlando Eduka semajnfino

Okazis la Eduka semajnfino de E-Ligo de Finnlandaj Instruistoj (ELFI) laŭplane inter la 26-a kaj 28-a de junio 1998 en Jyvŝskyla, Finnlando. Partoprenis ĝin 14 instruantoj aŭ interesitoj el 3 landoj. La Hungara instruistino, Kovacs M3rta pritraktis i.a. la taskojn de la instruisto, diversajn instrumetodojn, lernolibrojn, ekzercotipojn, la instruadon de vortoj, gramatiko kaj prononco. Ŝi ankaŭ aŭskultis la opiniojn de la partoprenantoj kaj lasis ilin interparoli pri siaj spertoj, plani novajn ekzercojn kaj rolludi kiel lernantoj. Krome ŝi disponigis por foliumado plurajn lernolibrojn kaj ties kompletigaĵojn.

Kiel siajn fontojn ŝi aparte menciis la sekvajn: Gvidlibro por supera ekzameno (Pechan), Metodiko de la Esperanto-instruado (Rakuŝa), Teorio kaj praktiko de la lingvo-instruado (Szanser), Metodologio de Esperanto (Szerdahelyi), diversaj numeroj de Internacia Pedagogia Revuo de la 80-aj kaj 90-aj jaroj.

La Edukan semajnfinon subvenciis Finnlandaj Fondumo Esperanto kaj E-Asocio.

Raita Pyhdlŭ, Prezidanto de ELFI «raita.pyhalaQlesti.kpnet.fi?

Francio

Kiel kapti la atenton de la infanoj?

Relative juna, la iniciatinto kaj organizanto de la festivalo “Enfantaisie” (kunmeto de la francaj vortoj “enfants” / infanoj /, kaj “fantaisie” / fantazio /) iam eklernis Esperanton. Kvankam li preskaŭ ĉion forgesis, li plue simpatias al nia lingvo kaj

IPR 9893 9 18

a

ĵus pruvis tion.

De kiam li malkovris la ekziston kaj aktivadon de Esperanto-Vendee, venis al li la ideo inviti ĝin por animi standon kiun li disponigos senpage. La venonta festivalo okazos en La Roche-sur-Yon la 25-an de oktobro. La nombro de vizitantoj kreskas de jaro al jaro kaj atingas 3000 en unu tago. La publiko celata konsistas el infanoj ĝis 12-jaraj. La okazo estas aparte oportuna por komprenigi la intereson de Esperanto ne nur al ili, sed ankaŭ al la akompanantoj, gepatroj kaj instruistoj.

Bonvenaj estos tiurilataj spertoj, mallongaj ludoj, simplaj ideoj facile aplikeblaj por allogi la infanojn (por ke ili “kuntrenu” la gepatrojn !) kaj kapti ilian atenton.

La celo: la vorto Esperanto ligiĝu kaj restu ligita en la menso de la vizitantoj kun ideo de io simpatia, amuza, vivanta, sed ankaŭ nobla, utila, valora, riĉa je eblecoj. «esperantohm(Qhol.fr»

el NUN Hispanio Konciza raporto pri la instruado de Esperanto en Hispanio

En Aragono gvidas kursojn Lorenzo Noguero kaj Antonio Valen.

En Asturio gvidas konversacian kurson Faustino Castaŭo. Partoprenas ĝin ok iamaj membroj de la asocio. En Ekstremaduro Jose Gonzalez Rodriguez daŭre instruas ne nur en sia urbo Badajoz, sed ankaŭ en la provinco Huelva. En januaro 1998 komenciĝis en Bilbao (Eŭskio) nova elementa kurso, gvidata de Injaki Velez. Ĝin partoprenas ok gelernantoj. En Kanariaj Insuloj ĉiumarde okazas unuhora radioelsendo per “Onda Interior”, pri kaj en Esperanto. En la programo rolas ankaŭ E-kurso. La reago al la kurso estis intensa. La estraro de la radiostacio opinias la ĝisnunan laboron ege kontentiga, kaj oni volas ke, fine de la kurso, oni daŭrigu la elsendojn. Oni eĉ sugestis ke, eventuale, ili povus esti tute en Esperanto. Krome, ESTO (Esperantista Societo de Tenerife) intencas reakiri la Kurson en la Universitato de La Laguna.

La 26-an de januaro komenciĝis baza E-kurso en la sidejo de la Kantabra asocio (ACE) kun 9 lernantoj. En BEC (Barcelona E-Centro, Katalunio) okazas meza kaj elementa kursoj sub la gvido de M. L. Zamora, kaj supera kurso gvidata de S. Aragay.

Kursoj en Madrido: En “Centro Cultural Maestro Alonso” (kvartalo Ventas), kaj en “Centro de Da Puente de Toledo” (Mercedes Arteaga 18).

La 29-an de januaro en Murcio, s-ano Jesuo de las Heras komencis novan E-

kurson ĉe la Ateneo “Apoyo Mutuo” de Beniajin, urbeto situanta apud la ĉefurbo kun 8 gelernantoj.

En la Fakultato pri Filologio de la Universitato de Valencia (Hispanio), okazis kun granda sukceso kurso de E-o por universitatanoj. Fakte ĝi estas la unua kurso okazinta

IPR 993 9 19

— pàgina 12 del PDF —

en Hispanio kun vera oficiala akademia valoro. Kvankam oni planis ke la aliĝo daŭru dum monato kaj duono, tute neatendite en apenaŭ 4 tagoj aliĝis 50 gestudentoj, spite al tio ke la kurso devis okazi en la Lingva Laboratorio de la Fakultato, kun entute 24 sidlokojn. Finfine oni devis akcepti 60 partoprenantojn, metante aldonajn seĝojn en la klasĉambron. Fakte eĉ sen propagando aliaj 50 interesiĝantoj volis aliĝi, kio tute ne eblis, ĉar ĉiuj grandaj klasĉambroj estis okupataj en tiuj datoj. Do, por la venonta lernojaro de la universitato, ni jam havas liston de homoj kiuj ne povis aliĝi, krom la scio ke tutcerte amaso da gestudentoj aliĝos, por kio oni pretigos pli grandan klasĉambron. La profesoro estis s-ro Augusto Casquero, kaj agis kiel oficiala direktoro de la kurso doktorino Berta Raposo. En la inaŭguro prelegis profesoro Antonio Alonso, eksa Prezidanto de HEF, kaj en la fermo, tute en E-o, prelegis la fama esperantista poeto Miguel Fernandez, sub la titolo: “Sur la spuroj de Federico Garcia Lorca”.

Fine de la kurso, dum la Oficiala Fermo, la Dekanino de la Fakultato, D-rino Carmen Morenilla, disdonis la diplomojn, kaj varme rekomendis al la lernantaro daŭrigi la lernadon de E-o kaj instigis la partoprenintojn ankaŭ doktoriĝi pri E-o en la Fakultato. Samtempe ŝi informis ke laŭ la planoj de la Fakultato, la studado de E- o estos ne nur libere elektebla studobjekto, sed ankaŭ normala studobjekto de la kariero. La semo tuj komencas doni frukton, ĉar jam diversaj hispanaj universitatoj petis informojn, por organizi similajn kursojn. | | |

Laŭ informoj de Miguel Gutierrez Aduriz

Hispanio (Katalunio) Konflikta enketo = = Lastatempe oni multon diskutas en Katalunio kaj pri la lerneja sistemo kaj = edukado ĝenerale. Ne nur pri la fakto ke ni troviĝas en periodo de pograda PI inter malnova kaj nova edukaj sistemoj, kio multe ĉagrenas gepatrojn, sed LI k publikigo de enketo far la hispana Ministerio pri Edukado laŭ kiu la mia ji An katalunaj lernejanoj estas inter la plej malaltaj en la tuta ŝtato. Tiu enketoe p la ĉirkaŭ 45000 geknabojn inter 14- kaj 16-jarajn pri legokapablo, spes Konidiŝ literaturo kaj matematiko. Rilate Katalunion, oficialaj edukaj instancoj = Laŭ dedi de la kritikoj dirante ke la enketo ne sufiĉe validas ĉar ĝi ekzamenis nur Le : == objektojn, ne la ĝeneralajn sciojn de la geknaboj. La kataluna prezi ent pi i Pujol, kulpigis pri la afero jen la luktojn inter tutŝtataj politikaj ande” ; malbonan kvaliton de la enketo mem, jen eĉ la gepatrojn de la TS prU granda ĝojo de la instruistoj, kiujn ĉi-okaze (nekredeble!) neniu Kp teret resto de la ŝtato multaj plendis pro la malalta scio pri hispanaj lingvo pi kro de la katalunaj geknaboj, kiuj ja devige lernas la katalunan, la hispanan data asi fremdan lingvon. Ni aŭdas sufiĉe ofte tiujn jeremiadojn pri supozata neg

IPR 9W3 9 20

kuj

EZ

instruado de la hispana en Katalunio. Sed kiel kutime neniu parolis pri la nulaj konoj pri katalunaj lingvo kaj literaturo de la Hispanaj lernejanoj; la enketo tute ne interesiĝis pri la aliaj lingvoj kaj kulturoj en la ŝtato. Ĉar la rezultoj estis ĝenerale pli malbonaj ol tiuj de similaj enketoj faritaj antaŭ kelkaj jaroj, kontraŭuloj de la nova eduka sistemo tuj profitis la okazon por peti profundajn ŝanĝojn en ĝi. Fakte kelkaj opoziciaj (socialistaj) politikistoj opiniis ke la enketon faris nun la (dekstra) registaro precize por misfamigi la novan sistemon, de ili siatempe aprobita, kaj tuj reagis per la argumento ke pli ol du trionoj de la enketitaj lernejanoj fakte ankoraŭ studas laŭ la malnova sistemo. Oni kulpigis la Hispanan registaron pro manko de intereso kaj sufiĉa investo en (precipe) publikaj lernejoj. Tiu ripetis ke ni devas ŝpari monon por bone integriĝi en la ekonomion de la Eŭropa Unio kaj la venontan eŭron. Sed tio ja ne ŝajnas obstaklo por ke tiu sama registaro ĉesu senbombaste investi ŝparendan monon, en du lernojaroj jam 130.000.000 pesetoj (pli ol 1.730.000 guldenoj) por ke 3-jaraj infanoj en 43 lernejoj ricevu eksperimentan dulingvan instruadon hispanan-anglan.

Pedro M. Martin, Ctra. Estacio 2 A-5-2, ES-17300 Blanes (Katalunio)

Hungario Pli ol 50 studentoj en Sarospatak

“En la Pedagogia Altlernejo en Sarospatak (Adreso: Pedagogia Altlernejo Comenius, Eŭtvos u. 7, HU-3950 Sarospatak, Hungario), pli ol 50 studentoj lernas E-on kiel ordinara studobjekto!

La gvidanto de la fako, Laszlo Molnar la 16-an de aprilo en la ĉefsalono de la Altlernejo organizis “konferencan babiladon” kun la titolo: “Ĉu ekde morgaŭ E-o estos la mondlingvo?” – kiun partoprenis pli ol 50 personoj (instruistoj, profesoroj de la Altlernejo kaj de aliaj urbaj lernejoj, studentoj, interesiĝantoj, krome L. Szilvasi kiel reprezentanto de la Budapeŝta E-Domo/Hungara E-Junularo, HEJ).

Dum la konferenco temis pri graveco de la lingvolernado, pri la lingvoinstruado en la Altlernejo, pri la propedeŭtika valoro de la lingvo, pri la postulo de lingva Samrajteco, pri la bezono al E-o kaj ties nuntempa reala utiligeblo, pri la E-movado. um La konferencan konversacion fermis biblioteka ekspozicio pri E-libroj kaj gazetoj, Viva navigado en la Esperantaj paĝoj en interreto (samtempe per pli ol 10 komputiloj),

lado de interaktiva kompakt-disko ESPEROM (kun E-muziko kaj filmetoj). Pri la «unveno faris raporton la regiona televido.

E ka satoj de la Altlernejo nun renkontis la unuan fojon “vivantan”, ne-instruistan on. Por ke post la ekzamenoj ili restu e-istoj oni devas enigi ilin en la movadon,

as inviti ilin al E-aranĝoj por sperti la vivecon kaj avantaĝojn de la lingvo/

IPR 983 e 21

— pàgina 13 del PDF —

movado, oni devas konigi al ili la E-servojn, konigi kaj instigi la aplikadon de Pasporta Servo, ktp. Nun jam dependas de HEJ (kaj de aliaj E-organizoj) ĉu oni sukcesos fondi lokan junularan E-klubon, kaj teni ilin e-isto ankaŭ por estonto. La samo estas la tasko ankaŭ ĉe aliaj E-kursoj – kaj ne nur en Hungario. Kiu prenos la taskon sur sin?

Laszlo Szilvasi

Irano En februaro 1998 komenciĝis baza E-kurso en la scienca fakultato de Ferdosi universitato de Mashad. La kurson iniciatis s-ro Moafi, e-isto kaj studento pri matematiko de la sama fakultato, kaj li mem estas ties instruisto. La kurson partoprenas pli ol 30 lernantoj. Keyhan Sayadpour, Mashad

Italio

Kvin magistraj disertacioj pri Esperanto en la Universitato de Torino

En 1997 kaj 1998 en la Universitato de Torino (Italio) estis diskutitaj la kvin subaj magistraj disertacioj pri E-o, kies kunreferanto estis Prof. Fabrizio Pennacchietti.

1. En la Beletra kaj Filozofia Fakultato, f-ino Paola Dalla Casa prezentis disertacion (177 paĝoj) pri “La propedeŭtika funkcio de Esperanto en fremdlingvaj kursoj: eksperimento farita en elementlernejo de Torino en la lernojaroj 1993-94, 94-95, 95-96”. La kandidatino prezentas la programojn de la itala publik-eduka ministerio pri instruado de fremda lingvo en element-lernejoj, priskribas la ecojn de E-o kaj la jam okazintajn propedeŭtikajn eksperimentojn, kaj klarigas la metodojn kaj rezultojn de testado de ŝi farita ĉe la element-lernejo “Salvemini”, kie okazis ministerie aprobita eksperimento. Ŝia testado pruvas, kompare al rezultoj de kontrolklasoj, ke frua lernado de E-o plifaciligas la lernadon de fremda lingvo (la angla ĉi-kaze).

2. En la sama Fakultato, f-ino Fiammetta Corradazzi verkis disertacion (194 paĝoj) pri “Eŭropo de internaciismoj kaj de supernacia komunikado: komparo inter la angla kaj Esperanto”. Temas pri verko esence kompila, sen originalaj kontr ibuoj, pri la eŭropa plurlingveco, eŭropaj lingvopolitiko kaj internaciismoj (oni distingas inter eŭropismo, okcidentismo, globismo). Sekvas komparo inter la angla lingvo kaj Esperanto, du lingvoj, kiujn la verkintino rigardas la solaj kandidatoj por supernacia Eŭropa lingvo.

IPR 983 9 22

panate 319 personoj

3. En la Pedagogia Fakultato, Bruno Rinoldi prezentis disertacion (138 paĝoj) pri «Analizo de la organizada kulturo de UEA”. La disertacio priskribas la organizadan kulturon de la Asocio kaj de ĝiaj instancoj, la realaĵon kiel rezulto de simboliga procezo, la ĝisnunajn esplorojn pri la E-Movado, ktp.

4. Enla Politikscienca Fakultato, Federico Miatto prezentis disertacion (185 paĝoj) pri “Politikaj aspektoj de la lingva problemo je loka, nacia kaj supernacia dimensioj”. La kandidato komparas la lingvopolitikojn de naciaj kaj federaciaj ŝtatoj. Sekvas pritrakto pri politika federalismo kaj lingva federalismo perspektive de estonta Eŭropa federacio. La dilemo: lingva imperiismo aŭ racia elekto? Sekvas intervjuoj. Esperanto kiel la plej taŭga solvo.

5. Ĉe la Beletra Fakultato (fako scienco de la komunikado) Federico Gobbo tre brile diplomiĝis per disertacio pri “La dilemo de Esperanto inter helpfunkcio kaj civitaniĝo”. La disertacio konsistas el tri partoj: Esperanto komunikata, Esperanto

komunikanta, Esperanto komunikebla. La pli ol 400 paĝa disertacio estis longe

diskutita antaŭ la juĝanta profesoraro kaj meritis la plej altajn eblajn poentojn (ege malofte donataj en la italaj universitatoj), nome 110/110 kun laŭdo, honora mencio kaj deklaro de indo de publikigo.

Prof. Pennacchietti jam de kelkaj jaroj gvidas en la Torina Universitato kursojn pri interlingvistiko kaj E-o: la nombro da lernantoj ĉiujare estas inter 60 kaj 100.

Laŭ informoj de Giancarlo Fighiera

Japanio Koresponda Kurso por Progresantoj

‘ Ekde januaro funkcias Koresponda Kurso de Esperanto por Progresantoj (por

panlingvanoj), fare de Esperanto-Societo en Numazu.

Ĝi havas 16 lecionojn kun meznombre 20 paĝoj da lernofolioj, kun 7 An pkasedoj, kaj kun unikaj ekzerc-metodoj. Diktado, frazfarado, voĉlegado «Ai ~aj e eseoj salte progresigas la lingvan nivelon de la kursanoj. Jam iuj = ksendiĝo ĉi instru-sistemon Nu-metodo”. Do, en Japanio, jam neniu e-isto rajtas

pn eterna komencanto”. La kurso ŝanĝos komencant/int/on en progresINTon. IS Junio aliĝis al la kurso pli ol 90 progresantoj.

Cetere, ĉe ni funkcias Enkonduka Koresponda Kurso jam 10 jarojn. Aliĝis al ĝi

„ kaj el ili pli ol triono finis la tutan lecionaron de la Kurso. La

IPR 983 e 23

— pàgina 14 del PDF —

Kurso konsistas el 320 pagoj da teksto kaj kvar 60-minutaj sonbend-kasedoj. El la riĉa sperto fruktis du lernolibroj de Esperanto por japanlingvanoj:

Elementa Gramatiko de Esperanto, 1993, Japana E-Instituto

Elementa Lernolibro de Esperanto, 1886, Japana E-Instituto

HUZIMAKI Ken’iti E-Societo en Numazu, Okaisiki 501, Numazu 410-0012, Japanio, tel/fakso “81 559 22 3783, retpoŝto: «HPJ24795(hbiglobe.ne.jp»

Jugoslavio Ekzamenoj A kaj B en Serbio

Fine de majo 1998 en Zajeĉar (orienta Serbio) okazis ekzamenoj A (15 ekzamenitoj) kaj B (6 ekzamenitoj). La plej bonan sukceson en ambaŭ ekzamenoj atingis la plej juna partoprenanto Zoran Bojinoviĉ, lernanto de la sesa klaso de baza lernejo. La ekzamenoj okazis post kelkmonataj kursoj gvidataj de Branko Miloŝeviĉ kunlabore kun Boriŝa Miliĉeviĉ kaj Radojica Petroviĉ el E-Instituto Beograd, kiuj ĉiun duan semajnofinon alterne vizitadis Zajeĉaron por prelegi en la kurso B. La ekzamenoj kaj la fina solenaĵo estis la plej bela maniero festi la Tagon de E-societo Zajeĉar kaj ĝian 42-jariĝon la unuan de junio. La lokaj televido, radio kaj gazeto dediĉis indan atenton al la okazaĵo emfazante ĝian signifon, pri kio informis ankaŭ la Unua Kanalo de la Belgrada Televido de Serbio, en la programo Serbio hodiaŭ. La prezidantino de la societo Resavka Milijiĉ Beba, la sekretario Obrad Stojanoviĉ kaj la kunfondinto de la societo kaj eterna aktivulo Vojo Kostiĉ entreprenis ĉion necesan por fari la du tagojn neforgeseblaj.

En Leskovac (sudorienta Serbio) la dekjara datreveno de la refondiĝo de la societo estis solenita per sukcesa fino de E-kurso. La 15-an de majo la A-ekzamenon pasis 9 gekursanoj. |

En la tradiciaj Verdaj Amikaj Tagoj en Senta (norda Serbio Vojvodino), ĉi-jare de la 12-a ĝis la 15-a de junio, B-ekzamenon pasis 3 kandidatoj (du el Senta, unu el Hungario) kaj A-ekzamenon 2 (unu el Jugoslavio kaj unu el Hungario). Apartan etoson ĉi-jare donis ekspozicio kaj prelego omaĝe al Tibor Sekelj kaj prezento de kvin novaj E-libroj de serbaj esperantistoj. |

En julio B-ekzamenon pasis deko da membroj de Fervojista E-Societo en

Beograd. A Radojica Petrovic, «radp(Qemi.yU

IPR O9V3Z , 24

Koreio

Dum sia vojaĝo tra Koreio Harald Schicke vizitis E-kursojn en Dangu Universitato en Chonan kaj Seulo. En tiuj universitatoj la E-kursoj estas oficialaj. La studentoj ricevas poentojn, same kiel por aliaj fakoj. La intereso de la studentoj estas grandega, ĉar ili rimarkas multe pli rapidan progreson ol en aliaj lingvoj.

En Chonan funkcias du kursoj: unu kun pli ol 200 (!) studentoj, la alia kun pli ol 100. En Seulo proksimume 50 sekvas la instruadon. Gvidas tre lerte – pagate de la universitato – s-ro Lee, la estro de Kultura E-Centro (KEC) en Seulo. La studentoj estis tre viglaj kaj kuraĝe demandis en E-o.

Ankaŭ en KEC mem okazas kursoj multe vizitataj. KEC havas propran apartamenton, same kiel Korea E-Asocio, meze de Seulo.

Laŭ Harald Schicke, «info(Qmz-verlag.de», Pittjerberg 17, DE-27383 Hetzwege.

Tel.: 04263/94087, Fakso: 04263/94088

Kroatio SIA kaj infana ago tago

Ankaŭ ĉi-jare, plej etaj E-lernantoj el zagrebaj bazlernejoj kiuj lernas E-on laŭ “Ludu kun ni” dum la Semajno de Internacia Amikeco festis Infanan ago-tagon. merkredon la 18-an kaj vendredon la 20-an de februaro. Ili invitis al la kurso siajn amikojn por kunkanti “”Sur la tero,…”. Krome, ili skribis leterojn ornamitajn per fotoj de Zagrebo al eksterlandaj infanaj E-grupoj invitante ilin al la kunlaboro.

prof. Ivan Bekavac-Basiĉ

En la zagreba foiro en aprilo, okazis sep printempaj foiroj. Unu inter ili estis la 2- a Internacia Infanfoiro ĉe kiu aperis E-o. Kroata Esperantista Unuiĝo prezentis internacian ekspozicion de popolkostumoj el dudeko da landoj kiujn plej parte desegnis junaj E-istoj. Krome estis prezentataj E-eldonaĵoj por infanoj. Apartan

„atenton de la vizitantoj kaptis la kompleto “Tendaraj Tagoj”, nova koresponda kurso

Iii i»kurso » “MAZI”, “Mil unuaj vortoj”, “La eta princo” kaj Infanbiblio. Dum KUS iraj tagoj, KEU ĉe sia budo organizis infandesegnejon. Estis kolektitaj tricento petaj desegnaĵoj: “Amikoj en la tuta mondo” (por TEJO konkurso), “Mia ndo”, “Popolkostumo”, “Naturo”. K i izi |

tus p rome oni organizis etan E-kurson kaj le tenejo kie dum la foiraj tagoj estis tre gaje: prezentis tie pluraj infanaj kaj dancgrupoj, sian horon havis ankaŭ plej junaj e-istoj el la zagrebaj = joj. Ili prezentis Kroatlingve du skeĉojn de Stefan MacGill “Vazoj” kaj

Ofi ia 4 » . : seja ĝangalo”, deklamis proprajn poemojn kaj kantis en E-o.

Marija Beloŝeviĉ

IPR 983 9 25

— pàgina 15 del PDF —

Edmund GRIMLEY EVANS Komputila instruado kaj lernado de lingvoj

(materialo el Interreto)

Temas pri komputilaj programoj speciale faritaj por instruado kaj lernado de lingvoj, do ne pri kursoj, en kiuj la komputilo estas nur komunikilo, kiel ĉe la diversaj E- kursoj en la reto.

(La mallongigo KILL ne estas tre alloga, do oni pripensu aliajn proponojn.)

e Ilona KOUTNY (antaŭe Hungario, nun Pollando) SIKoutny(Qhum.amu.edu .pl» laboris profesie pri la instruprogrampakaĵo PAROLERN, kiu uzas la parolsintezan sistemon ESPAROL kadre de la sistemo MULTIVOX.

e Wouter PILGER faris la programon “MIKSU” (1994) por MS/DOS, kiu diversmaniere ekzercas pri vorto-trezoro. Ekzistas pretaj esprimolistoj pri E-aj vortoj, kun anglaj aŭ nederlandaj tradukoj, kaj pri E-aj proverboj. Oni povas preni kopion de: ftp://ftp.stack.nl/pub/esperanto/software.dir/miksu.zip, sed Wouter PILGER eble metis pli novan varion en la bulteno Saluton!. 3

e Ottmir JAREB «jareb(Qt-online.de» (Blŭcherstr. 42, DE-71116 Gĉrtringen – laŭ anonceto en la revuo “Esperanto”, 1993:11) okupiĝis pri diverslingvaj komputilaj inform- kaj lerno-programoj pri E-o. En 1995 aperis lia programo “Informationsprogramm mit Vokabel- und Konversationstrainer (germane)” por MS/ DOS. Iu programo de li havas la nomon “PC-Esperanto”.

e Reinhard PFLUGER (Hermannstrasse 3, DE-60318 Frankfurt, Germanio) faris programojn por lerni E-on por Amiga, Atari kaj MS/DOS, en la angla, germana kaj portugala lingvoj. La programoj por Amiga uzas la voĉsintezilon de tiu komputilo.

e Mike URBAN faris lernprogramon por Macintosh kun HyperCard kaj MacinTalk en la angla. Ekzistas ankaŭ franca, nederlanda kaj sveda variantoj.

e Axel BELINFANTE havas TTT-varion de la instruprogramo de Mike URBAN: http://wwwtios.cs.utwente.nl/esperanto/hypercourse/ index.html.

e Por svedoj ekzistas interreta kurso pri E-o ĉe la adreso http.//www.esperanto se/ retkurso. Ĝi estas bazita sur sesleciona koresponda kurso de Ingemar Nordin. La HTML-igon faris Franko Luin en 1996. La kurso postulas Netscape2 kaj instalon de speciale kodita tiparo. (Pro samtempa uzado de la sveda kaj Esperanto Latin-3

ne estas uzebla). IPR 9983 9 26

„ Kaj estas 17-leciona suomlingva E-kurso en TTT ĉe http://www.centcon .com/ „marko/esperanto/kurssi/.

„ Ekzistas anglalingva programo de Todd Moody (Usono) por MS/DOS. Ĝi prezentas laŭvice ĉiun unuekranan lecionon, kiu konsistas el nacilingva priskribo de gramatikero, kaj ekzercas ĝin per tradukekzerco. Entute estas ĉ. 60 lecionoj, kiuj kovras la bazan gramatikon. Programita en Paskalo. Publikaĵo (liberdistribua) akirebla ĉe: Antonio MARTINS «bacano(Qcc.fc.ul.pt»

» Anĉjo kaj ZeNuno reprogramis la programon de Todd Moody kaj apartigis la nacilingvajn partojn de la ĉefprogramo. Sama pedagogia funkciado, eblas tamen adapti ĝin al aliaj lingvoj. Komence, en 1991, ekdistribuiĝis la programo mem

“kune kun la originala anglalingva lecionaro plus portugallingva lecionaro. Ĝis nun

aperis ankaŭ german- kaj hispan-lingva varioj, kaj baldaŭ estos novaj eldonoj de la aliaj kaj de la programo mem, dum oni plu atendas eldonojn por la eŭska, ĉina,

kabverda kaj nederlanda lingvoj. Programita en Paskalo. Publikaĵo (liberdistribua)

kun libervola pago de 1 USD rajtiga al ricevo de korektoj kaj novaj eldonoj. Akirebla ĉe: Antonio MARTINS «bacano(Qcc.fc .ul.pt»

» Ĉirkaŭe en 1993 Adonis Marcelo Saliba Silva «adonis(Qnet.ipen.br» kreis komputilan kurson pri E-o, kiu enhavas 12 lecionojn en la portugala kun respondaj ekzercoj, vortarludan ekzercon, kaj diversajn informojn pri E-o kaj la brazila movado. Roberto Rezende kreis aron da informoj kaj ludoj kun la nomo “Esp-Info”

inkluzivante tiun kurson. Por MS/DOS.

e Portugala Esperanto Asocio, Rua Dr. Joa~o Couto 6 r/c A, PT-1500 Lisboa, tel. (01)7141359 produktis programon, eble la saman jam menciitan supre.

e Ĉirkaŭe en 1995 la brita sekcio de ILEI faris kun Libra Multimedia Limited bazan E-kurson “Ni vojaĝu!” sur KD por Macintosh aŭ MS/DOS.

AS! Meier, Hauffstr. 15, DE-63071 Offenbach, Tel. –49-69/845254, faris simplan Omputilan programon, sed nur provizoraĵon.

ĝi “ia L. Meneses, Apdo 46, C.P., Prov. Habana, CU-32900 Santa Cruz del Norte, 8vidas lernejan grupon, kiu produktis kelkajn lernprogramoj por infanoj.

e Ekzistis instru

= programo farita de brito por Spectrum aŭ similepoka komputileto.

lamojn oni : MojJn oni povas trovi en malnovaj numeroj de “La Brita Esperantisto”.

IPR 983 9 27

— pàgina 16 del PDF —

Bonvole sendu korektojn kaj aldonojn al:

Edmund GRIMLEY EVANS «etgl0(dcam.ac.uk= “Aliaj proponoj anstataŭ KILL: 1. KLIL (Komputila Lernado kaj Instruado de Lingvoj) 2. SILK (Sistemo de Instruado de Lingvoj per Komputilo) 3. ILLinK(o) (Instruado k Lernado de Lingvoj per

Komputilo) 4. LILK (Lernado k Instruado de Lingvoj per Komputilo) 5. PILLKo (Programo por Instruado k Lernado de Lingvoj Komputile)

(POR VIA NO1 LIBRO

ĈU IU PRODUKTAS KOMPUTILAN E-KURSON?

En la komputila gazetaro regule aperas informoj pri perkomputilaj tradukiloj (interretaj aŭ instalotaj sur persona komputilo). Krome, estas grandiĝanta oferto de lingvokursoj sur CD-ROM, ekzemple LanguageNow (www.transparent.com); Berlitz; French, German, Italian.for Everyone (www.learningco.com). Tiuj programoj estas malmultekostaj (30-100 USD) kaj ekzistas por minimume deko la lingvoj. La plej avangarda lernilo por Esperanto, laŭ mia scio, estas Mazi, tamen nur taŭga por limigita celgrupo. Ĉu ie iu estas produktanta E-version de komputila kurso? [vidu la artikolon de Edmund Grimley Evans supre — NdIlR]

Roland Rotsaert, Visspaanstraat 97, BE-8000 Brugge

INTERNACIA POENTKOLEKTA E-KONKURSO honore al Istvan Szerdahelyi

Ĝin organizas ILEI-Komisiono pri Konkursoj kiu havas post si ok-jaran sperton. De oktobro ĝis aprilo po unu taskofolieto monate kun 7-8 demandoj. Se vi volas amuziĝi, ludi kaj kontroli vian lingvoscion, ne preterlasu la okazon. Detalojn vi trovas en la regularo.

Petu ĝin rekte de la ĉeforganizanto, Gĉza Kurucz, Hitel u. 10. Fszt. 16, HU- 6000 Kecskemet, Hungario.

IPR 9893 9 238

—— REGULARO

DE INTERNACIA POENTOKOLEKTA KONKURSO honore al Istvan Szerdahelyi LERNOJARO 1998/99

tk; La konkurso ekestis en 1990 por lernejanoj ĝis la aĝo de 19 Jaroj, sed poste, en 1994 ĝi malfermis siajn pordojn antaŭ ĉiuj plenaĝaj konkursemaj esperantistoj.

2: La konkurso havas du kategoriojn. En la unuan eniras komencantoj, t.e. personoj kiuj studas Esperanton malpli ol du jarojn, la duan formas ĉiuj ceteraj. Ni nomas ilin progresintoj. En ambaŭ kategorioj ekzistas po tri grupoj, malgraŭ ke ili solvas tiujn samajn taskojn, nome: apartan grupon formas la geknaboj ĝis 14 jaraj (bazlernejanoj) kaj tiuj, kiuj jam estas super tiu aĝolimo sed ne havas ankoraŭ 19 jarojn (mezlernejanoj). Pli ol 19-jaraj formas la trian grupon (plenaĝuloj). Taskofolioj por unuopaj kategorioj povas parte koincidi.

3. La konkursojaro daŭras de septembro ĝis junio (lernojaro en la norda hemi-sfero). En la daŭro de la lernojaro ĉiumonate aperas taskofolietoj por ambaŭ kategorioj (po 7 entute). La unua kaj dua estas senditaj al tiu lernejo aŭ individuo, kiu ĝin petas letere kaj ĉe-metas poŝtmarko(j)n (en Hungario) aŭ intemacian respondkuponon por afranki la sendotaĵon. La taskofolioj ĉiam aperas ankaŭ en la revuo Eventoj, la unua komence de aŭgusto. De nun la taskoj estas atingeblaj ankaŭ interrete en la hejmpaĝo:

http://server.banyai-kkt.sulinet.hu/esperanto/ (Pliaj informoj troviĝas tie.)

Ĉiu taskofolieto konsistas el 7 ĝis 9 simplaj taskoj, per kies seneraraj solvoj Oni ĉiufoje povas akiri 20 poentojn. La solvoj estu skribitaj per plumo aŭ tajpitaj en Esperanto sur simpla blanka paperfolio en la formato de duona tajpofolio (A/ 5). Sendu ilin al la adreso donita malsupre sur la taskofolieto mem (redaktinto de la koncerna taskofolieto). Se la korektonto havas retadreson, oni povas sendi la solvojn ankaŭ retpoŝte (tiukaze la taskofolio surhavas lian/ŝian retadreson).

ua unuaj du grupoj partoprenas lernantoj. Ĉe ili almenaŭ sur la unua Solvofolio (oktobro) la E-instruist(in)o atestas per propramana subskribo kaj la

IPR 993 e 29

— pàgina 17 del PDF —

stampo de la lernejo, ke la konkursanto estas lernejano. Ĉiu solvofolio Ĉiam surhavu la legeblan kompletan nomon de la konkursanto, la kategorion (K=komencanto, P=progresinto) kaj la grupon (B=bazlernejano, M=mezlernejano, Pa=plenaĝulo), ekz. K/Pa: plenaĝa komencanto. Por konkursantoj el lernejoj sen E-instruisto la unuan fojon estas bezonataj lerneja stampo kaj la subskribo de la klasestr(in)o.

6. En lernejoj kun E-instruado la instruist(in)o kolektas ĉiujn solvofoliojn kaj sendas ilin en komuna koverto ĝis la indikita limdato. Solulo mem zorgas pri la ekspedado. Por rericevi la korektita(j)n solvo(j)n kaj por ricevi la postsekva(j)n taskofolio(j)n la konkursanto aŭ la instruist(in)o sendas kune kun la solvoj poŝtmarkon aŭ internacian respond-kuponon por afranki la respondon. (Konkursantoj de ekssocialismaj landoj povas kovri la poŝtkostojn laŭ anticipa interkonsento!) Kun la korektitaj solvofolioj ĉe-mete ĉiam troviĝas la ĝusta solvo de la antaŭa taskaro kaj kompleta listo kun la aktuala stato de la konkurso. La nomoj de la plej sukcesaj solvintoj jarfine aperas en la revuo Eventoj kaj pri la aktuala stato regule informas Radio Vieno kaj Radio Varsovio en Esperanto.

7. Post la lasta numero la gajnintoj estos premiitaj.

ILEI-Komisiono pri Lernejaj Konkursoj Geza KURUCZ, Hitel u.10.fszt.16, H-6000 Kecskemet, Hungario Retadreso: «junaamiko(Qesperanto.nu»

9-a jaro, n-ro 2 KOMENCANTOJ Limdato: 9. XI. 1998

9 En somero okazis Futbala Mondĉampioneco. Kie? Kioma ĝi estis? Kiu venkis? (3 poentoj) e Formu almenaŭ ses sencohavajn vortojn per la kliŝo: sen…ulo. (Josef Menal) (3 poentoj) 8 Kolektu la nomon de almenaŭ ses surteraj veturiloj. (Gregorio Juhasz) (3 poentoj)

QO Finu la proverbon: “La sano ne estas ĉio, sed sen sano …” (Emeriko

Molnar) (2 poentoj) 9 Ŝanĝu unu literon por trovi esploriston: kolombo » … . (Edith M Sheldrick) (1 poento) O Kompletigu la frazon: Pli bon… malfru… … neniam. (Emilie Coudray) (3 poentoj)

IPR 993 9 30

e Vi ricevis inviton al koncerto. Kion vi diras responde? (3 poentoj) e Kiu sono (!) iras perpiede? (Ester Olsen) (2 poentoj)

9-a jaro, n-ro2 PROGRESINTOJ Limdato: 9. XI. 1998 90 Kiam, kie okazis la unua Mondĉampioneco de Futbalo? Kiu akiris la Pokalon? — (3 poentoj) e Kompletigu la proverbon: “…, mi havis nur oston — …, mi pagis la koston.” (s-ino Gujas) (3 poentoj) € Skribu almenaŭ ses substantivojn, kiuj finiĝas per -turo, tamen ili ne estas altaj konstruaĵoj. (Magdalena Juhasz) (3 poentoj) Q Menciu du aferojn, kiuj kunigas la tri ĉefurbojn: Vieno, Pekino, Varsovio. (Silvia HAmalainen) (3 poentoj) 9 Per ekzemploj demonstru la diferencon inter sola kaj sole. (Johano Sarkozi) (2 poentoj) O Vi vojaĝos al Berlino. Aĉetante bileton kion vi diras al la giĉetisto?

(3 poentoj)

O0 Kiu estas la plej malnova E-gazeto aperanta ĝis hodiaŭ? Kiu ĝin

fondis? (Jindrich TomiŜek) (3 poentoj)

] La solvofoliojn sendu al: s-ino Elizabeta Kurucz,

Hitel u.10.fszt.16, H-6000 Kecskemet, Hungario

Retadreso: «junaamiko(Qesperanto.nu»

Komputila lud-programo lA BILLY BORANTO

Jen aventurema knabeto, kiu diligente kuras tien reen, supren, suben, saltas, falas ito leviĝas sur komputila ekrano. Sed ne li havas propran vivon; ludanto regas ii ektas lin. Komence, jen lien ĝangalo, inter fruktoj, kaj falantaj trezor-kestegoj. li E evas iri tra labirinto, eviti la fruktojn, kolekti premiojn kaj profiti trezoraĵojn.

n la plej nova komputila ludo, lanĉita en dudeko da lingvoj, nun kun sono kaj

teks

toj ankaŭ en Esperanto. Ĝi havas demonstran kaj plenan versiojn. Iom da detaloj:

IPR 983 9 31

— pàgina 18 del PDF —

e Ne-perforta, infan-amika lud-ideo; du niveloj da facileco, tiel ke infanoj ekde 5-jaraj povas sukcesi, tamen pli lertaj ankoraŭ lukti.

e Sur kompakta disko (KD-ROM), kun alt-kvalitaj 16-bitaj son-efektoj, kaj variaj, amuzaj, kelkfoje eĉ proverbecaj eldiroj de Billy.

e Detala grafiko (800 x 600 punktoj) por alt-kvalitaj scenoj kaj figuroj.

Regebla per klavaro aŭ ĝoj-stango.

Helpo-tekstoj kaj elmontra programo en Esperanto. Pli ol 150 malsamaj ekranoj en kvin fantazi-mondoj (ĝangalo, konstru-tereno, egipta, submara…) (La demonstra disko prezentas nur la unuan, ĝangalan, mondon.)

e Amaso da kaŝitaj frandaĵoj kaj specialaj objektoj, kiuj dumtempe donas al Billy magiajn aŭ ekstrajn povojn.

Minimumaj postuloj: IBM PC kun DOS/W’ indows aŭ OS/2; 486DX2/66 MHz, 8MB da RAM, 5 MB da diskospaco, KD-ROM legilo, 800×600 SVGA grafika karto, Son-karto. La ludo mem estas DOS-bazita kaj plej glate ekfunkcias se vokata el DOS aŭ DOS-fenestro.

Laŭ ekskluziva kunlaboro inter la dana eldoninto kaj ILEI, ni distribuas la demonstran diskon senpage al tiuj legantoj de Juna amiko ĉe kiuj la afrankaj limoj permesas tion. La dosiero “Legumin” donas instal-klarigojn. La demo-disko havas kelkajn tekstojn (i.a. de ILEI), dosierojn por permesi al vi skribi en Windows per Esperantaj literoj (donaco de Eventoj) kaj kantojn aldone al la ludo mem.

Se vi ne ricevis demo-diskon, vizitu la hejmpaĝon de Billy: http://ttt. esperanto.dk/ billy/ kie vi povas provi la ludon senpage.

Kion oni opiniis pri la ludo?

e “amuza, defia, bonegaj grafikaĵoj, tre altkvalita kompare kun aliaj similspecaj ludoj.” (Tejo Tutmonde)

e “tre rimarkinda” (Esperanto en Danio) e “post du semajnoj da intensa ludado, mi povas nur rekomendi ĝin al aliaj (ankaŭ neesperantistoj)”. (Koncize)

La plenan version de la ludo vendas UEA kaj FEL je ĉ. 40-50 DEM.

IPR WU3 , 32

Nova eldonaĵo de la Ligo: ILEI KUNLABORAS KUN KONATA VIDBENDA KURSO

—

Dum la 83a UK mult-foje prezentiĝis la nova vidbenda kurso Pasporto al la Tuta Mondo, verkita de Paŭlo Gubbins (Britio) surbaze de teksto de Edwin

$ Jen dan

A uko / 7

Eble….mi ne

Grobe (Usono) kaj registrita en Kalifornio kun internacia kolekto da aktoroj Jam aĉeteblaj (ĉe ELNA, UEA kaj aliloke) estas du bendoj kun suma daŭro de du horoj, prezentantaj kvar lecionojn. Lecionoj kvin ĝis dek estis registritaj en julio 1998, kaj estos akireblaj tuj kiam la bendo-redaktado estos financita.

pro Lu Temoj de ajna aĝo; en la bendo oni parolas nur Esperanton.

lidenseoj e gi a punkto, kvankam la prezento de la materialo okazas iom

koe pe Zi La akuzativon oni tamen renkontas sisteme nur ekde la

Kle kokoj «La lecionoj prezentas situaci-komediajn scenojn, interpiprumitaj por instru-temoj kaj finiĝas per konciza gramatika resumo.

IPR 9MWBI e 23

— pàgina 19 del PDF —

La kurso uzas vivajn aktorojn, kiuj prezentas la familion Bonvolo (greka filozofo kaj dancistino la gepatroj, atleto, skulptistino kaj juĝistino la gefiloj — ĉiuj en kostumoj konformaj al la metioj.). Ekster la familio, venas ŝafista gasto el Nov-Zelando, vendejestrino kun problemoj, kaj ne tro subtila detektivo — kie estas polico, devas esti krimo, aŭ la supozo de krimo, nu… informiĝu mem!

En kio konsistas la kunlaboro de ILEI? La bendoj aperis kune kun presita scenara teksto, kun resumoj de la gramatiko. Sed necesis (aŭ dezirindis) krome ekzercoj, per kiuj lernantoj iom pli sisteme testu kaj provu siajn sciojn. Vidbendo laŭ sia naturo malfacile prezentas la kompletan lingvon, la profundigon kaj kompletigon devas liveri ekzercoj. La bendon uzos soluloj kaj grupanoj kun gvidanto; la ekzercoj provas kontentigi la bezonojn de ambaŭ kategorioj.

Lanĉita tuj antaŭ la UK estas 72-paĝa grand-formata apoga ekzerco-kajero sub la titolo Ekzercoj al la Tuta Pasporto, verkita kaj enpaĝigita de Stefan MacGill, la komisiito de ILEI pri eldonado, kune kun bildoj de Gejl Lucas. Fine de la ekzercoj aperas konsiloj al gvidantoj, respondoj al la ekzercoj, laŭlecionaj kaj alfabetaj vort-listoj, laŭleciona tabelo de gramatiko, bazaj strukturoj, komunikaj taskoj kaj benda resumo.

Malfrue en la preparoj, la mendinto kaj eldononto de la ekzercoj, ELNA, proponis, ke ILEI kun-eldonu, sen anticipa devigo pri financa engaĝiĝo. Sekve, la verka kaj pretiga kontribuo de la Ligo formale speguliĝas. ELNA serĉas de ILEI unuavice diskonigan apogon ekster Ameriko.

ILEI supozeble akiros stoketon de la ekzercoj por vendado al siaj membroj, en formato A4, en ne-bindita kaj bindita versioj. ELNA atendeble vendos stokojn laŭ la usona paper-formato. Cetere, la vidbendoj estas mendeblaj en du formatoj: PAL kaj NTSC.

Ni prezentos specimenan ekzercon en posta numero de IPR.

RET-INFO

La 1-an de julio estis dissendita la 500-a mesaĝo pere de la retpoŝta Esperanto novaĵservo “RET-INFO”. Ĝi signifas averaĝe 2.7 mesaĝojn tage (aŭ 4 mesaĝojn labortage). (Per “ret-info” distribuiĝas nur!!! movad-rilataj informoj!)

Estas novaĵo, ke ekde nun pere de ret-info estas distribuata ankaŭ la retpoŝta versio de “La Merkato”, revuo de IKEF (Internacia Komerca kaj Ekonomikista Fakgrupo).

IPR 983 9 34

Pere de ret-info estas distribuataj ankaŭ la gazetaraj komunikoj de UEA, kaj movadrilataj informoj el “interredaktore” NUN, SCE kaj aliaj retaj forumoj.

,

Inter la aliĝintoj 69.6 Yo elektis la kategorion TUT = ĉiuj mesaĝoj, kaj ĝis nun 2 homoj malabonis la servon pro neplua interesiĝo.