Por tiu, kiu neniam aŭdis la vorton. Ne necesas scii ion pri komputiloj nek instali ion strangan: oni legas de supre malsupren kaj samtempe faras la paŝojn. Se vi blokiĝas ie ajn, skribu al ni kaj ni aranĝos ĝin por vi.
1 · Ĉu eblas scii, kio novas en ĉi tiu retejo, sen viziti ĝin ĉiutage?
Jes, kaj en du manieroj. Ambaŭ estas senpagaj, ambaŭ vi povas ĉesi uzi kiam ajn vi volas, kaj neniu el ili petas krei konton ĉe ni.
- Legilo de fluoj (RSS). Vi instalas ĝin unufoje kaj ĝi montras al vi la novaĵojn de ĉi tiu retejo kaj de ĉiuj aliaj, kiujn vi volas. Pri tio temas ĉi tiu paĝo de komenco ĝis fino.
- La kanalo de Telegramo. Se vi jam uzas Telegramon —kie ni ankaŭ havas grupon, Valencia Lando—, vi instalas nenion plu: vi sekvas kanalon kaj ĉiumatene alvenas la listo de tio, kio aperis. Ĝi estas en la sekcio 7.
La tria maniero, la kutima —eniri por rigardi de tempo al tempo, aŭ sekvi nin en socia reto kaj fidi, ke ĝi montros ĝin al vi—, ankaŭ validas, sed oni perdas aferojn.
2 · Kio estas RSS?
RSS estas maniero, per kiu retejo mem sciigas vin pri siaj novaĵoj. Ĝi estas de la jaro 1999: ĝi estas malnova, neniu aĉetis ĝin kaj ĝi plu funkcias same bone kiel la unuan tagon.
Imagu, ke vin interesas tri lokoj: ĉi tiu retejo, gazeto kaj revuo. Anstataŭ eniri la tri ĉiutage, vi malfermas unu solan programon kaj tie aperas la novaĵoj de la tri, kun titolo, dato kaj ligilo por legi ilin.
Estas kiel ricevi la gazeton hejmen, sed per Interreto. Kaj kun diferenco, kiu bone videblas: neniu elektas por vi. Aperas ĉio, kion publikigas la lokoj, kiujn vi mem aldonis, laŭ dato, sen reklamo kaj sen ke io perdiĝu survoje.
Vortklarigo, ĉar la programoj uzas ambaŭ vortojn: tio, kion ni ĉi tie nomas kanalo, estas tio sama, kio en multaj programoj aperas kiel «feed» aŭ «fluo».
3 · Kial ĝi indas?
| Avantaĝo | Kion tio vere signifas |
|---|---|
| Ne necesas registriĝi | Nek retadreso, nek pasvorto, nek konto. La programo elŝutas la novaĵojn kaj jen |
| Ni havas nenian liston | Ĉar ne ekzistas aliĝoj nek malaliĝoj, ne ekzistas listo de tiuj, kiuj legas nin per RSS |
| Vi decidas | En socia reto, maŝino decidas, kion montri al vi kaj kion kaŝi. Ĉi tie aperas ĉio, laŭ ordo |
| Ĝi ne plenigas vian retpoŝton | La novaĵoj restas en sia programo, aparte de la mesaĝoj |
| Foriri estas unu klako | Se loko ĉesas interesi vin, vi forigas ĝin kaj finite. Oni malaliĝas de nenio |
4 · Kiel oni aranĝas ĝin, paŝon post paŝo?
Paŝo 1. Instalu legilon. En la sekcio 5 vi trovas unu por ĉiu aparato. Ĉiuj estas senpagaj kaj liberaj programoj —programoj, kies funkciado estas videbla al ĉiuj, kaj kiujn oni rajtas kontroli, plibonigi kaj kunhavigi—.
Paŝo 2. Kopiu la adreson de nia kanalo. Tiu en Esperanto estas ĉi tiu:
https://valencia.esperanto.es/eo/feed/
Trenu la muson super ĝi de maldekstre dekstren por elekti ĝin, kaj kopiu per Stir + C (en Mac, Komando + C). En poŝtelefono, tenu la fingron premita super ĝi kaj elektu «Kopii».
⚠️ Tiun adreson oni ne alklakas, oni kopias ĝin. Ĝi estas por la legilo, ne por ke vi mem legu ĝin.
Paŝo 3. Algluu ĝin en la programo —Stir + V, aŭ «Alglui»— tie, kie aperas «Aldoni», «Aboni», «Nova kanalo» aŭ «Add feed». Jen. Ĉiufoje kiam ni publikigos ion, ĝi aperos tie per si mem, sen ke vi tuŝu ion plu.
🔎 Mallongigo, kiu kutime funkcias: multaj legiloj akceptas la nudan adreson de la retejo —valencia.esperanto.es/eo/— kaj trovas la kanalon per si mem, ĉar niaj paĝoj enhavas ĝin. Provu tion unue; se via programo ne trovas ĝin, tiam algluu la supran longan adreson.
5 · Kiun programon mi instalu en mia aparato?
Elektu laŭ la aparato, kiun vi uzas. Ne necesas la sama en ĉiuj, kaj ne necesas instali ĉiujn.
| Se vi uzas… | Programo | Kie akiri ĝin |
|---|---|---|
| Windows aŭ Mac | RSS Guard | rssguard.com |
| Windows, Mac aŭ Linukso, kaj vi jam havas Thunderbird por la retpoŝto | Thunderbird mem, kiu ankaŭ legas kanalojn | thunderbird.net |
| Android-telefono aŭ -tabulkomputilo | Feeder | Google Play, aŭ F-Droid |
| iPhone, iPad aŭ Mac | NetNewsWire | App Store, aŭ netnewswire.com |
| Linukso | NewsFlash aŭ Liferea | La aplikaĵejo de via sistemo |
Kaj se mi jam uzas Thunderbird por la retpoŝto?
Tiam instalu nenion. Thunderbird legas kanalojn de ĉiam, kaj preskaŭ neniu tion scias. Iru al Dosiero → Nova → Aliaj kontoj kaj elektu «Blogoj kaj novaĵfluoj». La novaĵoj alvenos en dosierujon, kvazaŭ ili estus mesaĝoj, sed sen doni vian retadreson al iu ajn.
6 · Kiuj estas viaj kanaloj?
Ni havas unu por ĉiu lingvo. Aldonu tiun, kiun vi volas, aŭ la tri:
- Esperanto:
https://valencia.esperanto.es/eo/feed/ - Valencia:
https://valencia.esperanto.es/feed/ - Hispana:
https://valencia.esperanto.es/es/feed/
En la niaj alvenas la komenco de ĉiu artikolo kun sia ligilo: unu tuŝo kaj vi legas ĝin tutan ĉi tie.
7 · Kaj se mi volas instali nenian programon? La kanalo en Telegramo
Se vi jam havas Telegramon en la poŝtelefono, vi havas la duan manieron kaj nenio plu necesas. Ĉiumatene, en la kanalo @GazetejoHispanio, aperas la listo de tio, kion ni publikigis la antaŭan tagon, kun la ligilo de ĉiu afero.
📣 Kaj en Telegramo ni havas grupon: Valencia Lando. Tie oni parolas, demandas kaj anoncas tion, kion ni faras; la kanalo estas alia afero: tie oni nur legas.
Kiel sekvi ĝin, en du paŝoj:
- Malfermu ĉi tiun ligilon, kiu kondukas rekte al la kanalo: t.me/GazetejoHispanio.
- Premu la butonon por aliĝi al la kanalo. Jen.
📌 Averto, por ke vi ne miru: la kanalo publikigas en Esperanto, kaj krom niaj novaĵoj aperas tie ankaŭ tiuj de aliaj Esperanto-asocioj. Vi ne eraris pri la loko.
| Kio alvenas | La titoloj de tio, kio aperis en la retejo la antaŭan tagon, ĉiu kun sia ligilo, kaj la novaĵoj de aliaj Esperanto-asocioj |
| Kiam | Unufoje tage, je la 8-a matene |
| En kiu lingvo | En Esperanto |
| Por ĉesi ricevi ĝin | Forlasu la kanalon, kiel ajnan alian kanalon de Telegramo |
| Kion ni konservas pri vi | Nenion en la retejo: vi aliĝas al neniu listo nia, vi nur sekvas kanalon de Telegramo |
Kaj se vi volas ilin tuj: nia roboto, VEG-roboto, komprenas du vortojn, kiujn vi povas skribi al ĝi private, ĉe t.me/ValenciaEsperantoBot:
/novajxoj— donas al vi la kvin lastajn novaĵojn de la retejo, sen atendi la matenon, kaj per la butono «Pli malnovaj ›» la antaŭajn./helpo— montras ĉion, kion ĝi scipovas, ekzemple doni al vi nian telefonnumeron, nian retadreson kaj la adresojn de niaj grupoj.
8 · Kiujn aliajn kanalojn en Esperanto mi povas aldoni?
Jen aliaj kanaloj kun novaĵoj, kiujn vi povas aboni per RSS. Oni kopias ilin same kiel la niajn.
| Loko | Adreso |
|---|---|
| Esperanta Retradio — mallonga sonaĵo ĉiutage, tre bona por la orelo | https://esperantaretradio.blogspot.com/feeds/posts/default?alt=rss |
| La Balta Ondo — novaĵrevuo | https://sezonoj.ru/feed/ |
| Pola Retradio — la pola radio en Esperanto | https://pola-retradio.org/feed/ |
| Libera Folio — la gazeto de la Esperanto-mondo | https://www.liberafolio.org/feed/ |
| Le Monde diplomatique en Esperanto | https://eo.mondediplo.com/spip.php?page=backend |
| uea.facila — novaĵoj en facila Esperanto, por komencantoj | https://uea.facila.org/rss/1-artikola-fluo.xml/ |
| TEJO — la tutmonda junulara organizo | https://www.tejo.org/feed/ |
| Hispana Esperanto-Federacio | https://www.esperanto.es/feed/ |
Kontrolitaj unu post la alia la 9-an de septembro 2026: la ok respondas.
Ne ĉiuj retejoj sendas la samon ene de la kanalo: unuj metas la tutan artikolon kaj aliaj nur la unuajn liniojn, kaj tiam necesas alklaki por legi ĝin en ilia paĝo. Tion decidas ĉiu retejo, kaj tio videblas tuj kiam vi malfermas la unuan artikolon en la legilo.
9 · Kaj la kanalo de iu ajn alia retejo?
Jen la desegno, kiun vi devas serĉi.
Serĉu en la paĝo la oranĝan desegnon kun la ondoj, aŭ la vorton «RSS». Multaj retejoj havas ĝin, sed ne plu montras ĝin.
La truko, kiu preskaŭ ĉiam funkcias: se la retejo estas farita per WordPress —tiaj estas preskaŭ ĉiuj blogoj—, aldonu /feed/ fine de ĝia adreso kaj ĝi kutime aperas. Se tio ne funkcias, tiu retejo simple ne havas kanalon, kaj nenio grava okazas.
10 · Du demandoj, kiuj ĉiam aperas
Ĉu ĝi kostas monon? Ne. Nek RSS, nek iu el la programoj de la tabelo, nek la kanalo de Telegramo.
Kaj se mi malfermas la adreson de la kanalo en la retumilo kaj aperas io stranga? Estas normale: tiu adreso estas por la legilo, ne por legi ĝin rekte. Kopiu ĝin en la legilon kaj ĝi aspektos bone. (En la nia ni tion aranĝis: se vi malfermas ĝin en la retumilo, ĝi aspektas kiel normala paĝo.)
11 · Resume
RSS havas nenian misteron: ĝi simple kunigas en unu solan lokon, sen ies filtrado, la novaĵojn de la retejoj, kiuj gravas por vi. Oni bezonas kvin minutojn por aranĝi ĝin kaj poste oni ne plu tuŝas ĝin.
Kaj se vi ne emas instali ion ajn, sufiĉas sekvi la kanalon @GazetejoHispanio en Telegramo. Kaj se vi emas babili, ni atendas vin en nia Telegrama grupo, Valencia Lando.
Legi en: