Internacia Pedagogia Revuo: el texto, 1999-2002

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

e

o

Driemaandelijks tijdschrift. Afgiftekantoor: Antwerpen X. 1 l 9 ISSN 1013-2031

A 2 ; Ŝ 2 A 1A.

E uu $

EA

di OJN

Odo

;

OJ

E E 7 PJ

Jarkolekto 29 – trimonata

7

La

— página 2 del PDF —

ENHAVO

MAŬRO LA TORRE: Kion fari por (kaj per) ILEI?……..: EE A E Pose oeuun, 1 GHISLAINE TILLEUX-CRAENHALS: Socia kaj psikologia evoluo de la rilatoj inter gelernantoj kaj geinstruistoj en la fino de la dudeka jarcento ……………………. 4

Bo SANDELIN: Lingvoj en nelingva doktoriĝa edukado………………………………. 8

BLAZIO VAHA: Sinsekvo: Ideoj helpe al planado de la instru-materialo ………. 14 j El la landoj kaj sekcioj (BG, CL, FI, FR, DE, ES, HU, IR, PL, US) ………………………… 18 Por via notlibro (S. MACGILL, A. ORELLANA ROJAS, A. PETTYN, M. LA TORRE)…25

Ihapoj al… (MIHAI TRIPOJ)… mesono ne enneenoekeenenesenenenekonnanneneannnannnnenenenenae se 28

IDIO ESTON II NRUNNDE DDRENZI) (20, vos oenieouraseenoneekateeteeenertranranrenpereerecetenntsesss 29

Naŭ bosniaj infanoj en suda Francio (JEAN-MARIE CASH) ……………ieiee neono 30

PEDRO M. MARTIN: Kooperativa lernado: Ĉu nova panaceo? ……………..-..-…. 32

Informoj — aliĝilo por la 33-a ILEI-Konferenco en Karlovy Vary ……………. 33 ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Terza Universita di Roma, Via del Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, Italio. Tel. -4-39-06-4957805, fakso: -39-06-4452642. «m.latorre(Quniroma3.it » Interlernejaj projektoj, komunikiloj, terminaro, reprezentado.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. 436 23 364 198. Lerniloj, komunikiloj.

Sekretario: Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag. Tel. 431 70 355 6677, fakso: 431 70 358 4422. «iei001(Qworldonline.nl» aŭ «ilei(Qesperanto.nu» Membraro, ekzamenoj.

Vicsekretario: Jennifer Bishop. 39 Hill Street, Hawthorn, AU-Victoria 3122, Aŭstralio. Tel. 761 3 9818 7358, fakso: -61 3 9905 3668. «esperanto(Qeducation.monash.edu.au» Lernejoj, konferencoj, gimnazio.

Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby, Svedio. Tel. 46 415 501 52. Financo, konferencaj financoj. Membraro.

Membro: Carla De Lorenzi, via Boston 65, IT-10137 Torino, Italio. Tel. –39 011 390 787. Zrejnado, lerniloj.

Membro: Antonio Leoni de Leon, 1 rue Chandieu, CH-1202 Geneve, Svisio. Tel. –41 22 734 2996. «katina.de-leon(Qties.itu.int» aŭ «leoni8(Qetu.unige.ch» Trejnado.

„Maŭro £a torre Karaj gekolegoj,

jarkomence kutime oni bondeziras … feliĉaĵojn. Sed konkrete kion bonan deziri por nia organizo? Ĉu ni kundeziras la samon?

Ekde kiam last-aŭguste kelkaj el ni konferencis en la franca Montpeliero jam pasis preskaŭ jarduono.

Dume pluraj labor(eg)is diversmaniere redaktante gazetojn, verkante lernomaterialojn, instruante esperanton aŭ prelegante pri ĝi, korespondante internacie, plenumante organizajn kaj administrajn laborojn. Kelkaj tamen ne tiom kontentas pri la atingitaj rezultoj, almenaŭ kompare kun la imagitaj celoj.

Ĉu niaj celoj estas tro ambiciaj kompare kun niaj fortoj? Eble jes.

Sed je tiu konstato oni povas reagi plurvoje:

– redukti la celojn;

– klopodi kreskigi la fortojn;

– pli efike ekspluati la havatajn rimedojn.

Kompreneble la plej racia elekto dependas de la konkretaj situacioj. Sed – ĉiukaze – ĉu ne konvenas iom diskuti pri tio, kiuj estu niaj celoj kaj kiuj estas niaj eblaj rimedoj?

Evidente ĉi tie en IPR, internacia gazeto, ni ne povos konsideri ĉiujn lokajn situaciojn; tamen ni povas skizi komunajn vojojn, ireblajn de multaj, kvankam per malsamaj … veturiloj kaj rapidoj.

Kiam oni demandas nin pri tio, kiuj estas la ĉefaj temoj pri kiuj okupiĝas ILEI, ni povas respondi per pli-malpli jena listo:

l) lernejoj, lernomaterialo, ekzamenado, trejnado;

2) komunikiloj, renkontiĝoj, varbado de membroj kaj apogoj.

Ĉu ni komencu iel analizi almenaŭ iujn el la ĉisupraj temoj?

LERNEJOJ

Kiel asocio de “instruistoj” (ankaŭ se, kiel konate, inter ni ĉeestas multaj kaj kapablaj neprofesiaj “instruantoj”), ni ne povas ne alfronti unuarange la temon “lernejoj”.

Kiel sciate, ekde la komenco ĝis nun, la Internacia Lingvo estas instruata ĉefe ekster lernejoj, en privataj, klubecaj situacioj. Tio kompreneble estis ofte la sola realigebla instruado, sen kiu ni nun simple ne ekzistus kiel e-parolantoj. Tamen, se esperanto ne eniros la organizojn, kiuj pro sia institucia celo devas

IPR 99/1 9 1

— página 3 del PDF —

instrui al la homoj (t.e. la lernejoj), ĝi plu estos konsiderata nur hobio, kaj ne serioza alternativa lingvo.

Memkompreneble, en la 2000-aj jaroj, parolante pri instituciaj instrusistemoj, temas ne nur pri la tradiciaj lernejaj domoj, vizitataj de la infanoj kaj junuloj; temas ankaŭ pri la novteknologiaj sistemoj, kiuj povas alinstrui hom-amasojn eĉ de malproksime, eĉ hejme, helpe de komputilaj retoj kaj instru-aŭtomatoj. Ĉiukaze, sendepende ĉu temas pri tradiciaj lernejoj, pri teleinstruaj sistemoj, aŭ pri kombinaĵo de ambaŭ, ni instruistoj devas iel okupiĝi pri la rolo de esperanto en tiaj precipaj instrumedioj.

Ni travivas fazon, kiam la opinifarantoj klopodas konvinki nin, ke la mondo rapide fandiĝas laŭ moroj kaj kulturoj, ĉiam pli parolante kaj kantante la anglan lingvon: tiuj, kiuj ne tuj adaptiĝos je tia kodo, rapide perdos ŝancojn ludi signifan rolon en la socio.

Ĉu vere? Ĉu devige? Ĉu tia komunika solvo kongruas kun la bazaj principoj (ekzemple la “Homaj Rajtoj”), kiujn cetere ni instruas en la lernejoj kaj universitatoj?

En mondo kie ankoraŭ vole/nevole la kulturoj kaj lingvoj ankoraŭ multas, ĉu la esperanto- instruistoj ne povas proponi edukmodelojn (alternativajn je la supre menciita), kie la I.L. estu peranto inter egalrajtaj popoloj kaj lingvaj komunumoj?

Kion ni povas fari konkrete??

1. Ĉu ni estas aktuale informitaj pri la eventuala (eĉ se tre modesta) ĉeesto de esperanto en la lernejoj de nia regiono? Povas temi eĉ nur pri vespera libervola grupeto aŭ pri malregulaj informaj “prelegetoj”, kiujn iuj instruistoj (aŭ simple esperantistoj) iam aranĝas en lerneja medio. Cu pri tio ekzistas landa listo, ĉiujare aktualigata? Ĉu la tutmonda interreta paĝaro pri e-lernejoj enhavas kompletajn kaj ĝustajn datumojn pri nia regiono?

2. Ĉu en niaj propraj lernejoj (aŭ en la najbaraj lernejoj, se ni ne estas deĵorantaj instruistoj) ni ne povas konsideri la eblecon, trovi konvenan spacon por esperanto, eventuale en aparta eduk-projekto, kiel la leĝaro de multaj landoj permesas?

2a. Internacia ekzemplo en tiu direkto estas nia projekto Interkulturo (v. IPR 98/ 3, pĝj. 3-11). Ĝia plano komencis realiĝi per la pretigado de lernomaterialoj kaj per jama aliĝo de pli ol deko da lernejoj el Argentino, Brazilo, Uzbekujo, Usono, Ukraino, Rumanujo, Jugoslavio, Kroatujo, Albanujo, Italujo.

2b. Krome en pluraj landoj ekzistas aliaj lernejaj projektoj aŭ instrueksperimentoj iel koncernantaj esperanton (Ekparoli en Aŭstralio, Mondorondo en Usono, Semejo en Brazilo, ktp.). Ĉu la esperantistoj konas kaj subtenas tiujn e-lernejojn?

IPR 99/1 e 2

3. La interlerneja projekto Interkulturo bezonas ankaŭ kontribuon de instruistoj sen lernejaj klasoj, kiuj emas kunlabori en kompilado de informaj slipoj pri sia lando aŭ regiono. Ankaŭ por tio jam alvenis deko da sinproponoj, sed ja bonvenos aliaj, por havi en la sliparo ĉiujn landojn, kie vivas esperanto-parolantoj.

4. Alia agado, kiun en kelkaj landoj niaj membroj faras en lernejoj, estas aranĝado de unuopaj prelegoj (aŭ prelegaroj) pri la lingvopolitikaj problemoj kaj/aŭ pri la signifo kaj ecoj de la esperanta propono. Tiaj iniciatoj estas facile aranĝeblaj, kaj ili meritas disvastiĝon kaj sisteman ripetadon.

LERNOMATERIALOJ

Se oni komparas (kvalite kaj kvante) la instru-rimedojn je dispono de niaj einstruistoj kun tiuj troveblaj por la angla lingvo, la kontrasto memorigas nin pri la biblia lukto inter la eta Davido kaj la giganta Goljato. Tamen eble konsolas nin la fakto, ke la regulaj strukturoj de nia lingvo konsistigas fortikan bazon por konstrui efikajn lecionarojn, per kiuj la lernantoj – se lerte gvidataj – povas relative rapide atingi mirindajn komunikajn kapablojn.

Fakte, kiaj estas la lerniloj (manlibroj, aŭdvidaj materialoj, vortlibroj, ekzercaroj, ktp.) troveblaj por esperanto en la nuna merkato? Kvankam verŝajne ankoraŭ ne ekzistas sistemaj komparaj studoj por respondi al tiaj demandoj, tamen, se oni simple vizitas la libroservon de Universala Kongreso aŭ foliumas kompletan librokatalogon, oni facile konstatas rimarkindan malhomogenecon. En iuj landoj uziĝas materialoj iom profesiecaj kaj relative similaj je tiuj por instruado de la aliaj grandaj lingvoj, dum en aliaj mondopartoj troveblas nur imitaĵoj de malnovaj gramatikoj pri klasikaj lingvoj. En kiom da kazoj, ekzemple, la lerniloj baziĝas sur scienca komputado de la bezonata vortprovizo por ia celata lernonto-tipo? Kiom da aŭtoroj planas sian verkadon, konsiderante la komunikkapablojn, kiujn ili volas akirigi al la kursanoj? Kia estas la kvalito de niaj naciaj kaj internaciaj vortaroj?

Tamen per ĉi tiuj miaj komentoj mi neniom celas plendi pri la nuna situacio, kiu rezultas el granda laborado (pasinta kaj nuna) de multaj niaj lingvaj fakuloj kaj instru-praktikantoj. Male, mi volas esprimi la bezonon, ne nur pri nova produktado, sed antaŭ ĉio de scienca analizado, katalogado kaj oportuna diskonigado de la diverstipaj ekzistantaj lernomaterialoj.

Kial ne fondi, eventuale eĉ kunlabore kun prilingva instanco kiel la Akademio, ian internacian komisionon kies tasko estos instruike kaj lingvike analizi la ekzistantajn lernilojn (presajn kaj aŭdvidajn), kun la celoj:

a) liveri al la instruontoj de la Internacia Lingvo objektivan bazon por elekti instruilojn, bonajn por sia celo;

b) sugesti al la verkontoj de novaj instruiloj, la ecojn posedindajn fare de la novaj materialoj.

IPR 99/1 e 3

— página 4 del PDF —

Mi kredas ke la unua tasko de asocio kiel ILEI, kiu okupiĝas pri instruado de lingvo, estas science informi pri la ekzistantaj rimedoj, ties kvalito kaj fakta uzado.

Krome, eĉ se ne estas nia tasko aranĝi lingvosciencajn esplorojn pri esperanto, tamen ĉu ni, kiaj uzontoj de la lingvosciencaj produktaĵoj, ne devas pripensi kaj proponi al la esplorinstitucioj problemojn kaj postulojn de la instrua agado, kiuj bezonas sciencan laboron? Ekzemple ĉu esperanto-instruistoj bezonas (kaj eventuale pridisponas) fidindajn oftecajn vortarojn pri nia leksiko, por plani kaj kontroli la vortprovizan evoluon de niaj klasoj?

Por hodiaŭ ni haltu ĉi tie, kvankam mi apenaŭ tuŝis iujn el niaj eblaj laborceloj, kaj preskaŭ neniom ni parolis pri niaj modestaj rimedoj.

Dum la venontaj monatoj ni diskutu pri tiuj kaj aliaj demandoj, klopodante konstrui niajn vojojn …

Bonan 1999an jaron, kiu – malgraŭ la onidiroj – ne estas la lasta de nia 20a

jarcento! Romo, 1999.01.17

prelego dum la ILEI- konferenco en Montpeliero, la 13-an de aŭgusto 1998

Tu belga pedagogo, Philippe MEIRIEU proponis antaŭ kelkaj jaroj novajn metodojn, aprezatajn en la altaj sferoj de la lerneja edukado. Tiu profesoro decidis renkonti la studentojn kiuj uzas liajn metodojn por konstati konkrete kiel ĉio funkcias, kaj precipe tiujn kiuj renkontas lernproblemojn.

En tiu sperto, li faris malkovrojn ne nur pri la konkreta aplikado de la uzitaj metodoj, sed precipe pri iu alia aspekto ne antaŭvidita. Ĉar sur tiu ĉi tereno, ne multe gravas ĉu temas pri instruado de la fremdaj lingvoj aŭ de- matematiko aŭ de sciencoj … gravas la sinteno de la studentoj, ĝenerale, en iu ajn lernejo. Tiu sinteno estas spertata de la geinstruistoj, je ĉiuj niveloj en bazaj kaj mezaj lernejoj. Philippe MEIRIEU ne povis antaŭimagi kiamaniere studentoj vivas en angorega situacio, ĉu ekonomika, ĉu socia, ĉu psikologia. Li vidis tiujn junajn homojn, vivantajn en la lernejo kvazaŭ ili estus en iu rifuĝkampejo kaj entute ne kontentaj eklerni ion en tiu ejo.

IPR 99/1 9 4

La misio nuntempa de la lernejo iĝas multe pli komplika ol antaŭ kelkaj jaroj. Kial? La gejunuloj sentas sin “sen radikoj”, ĉar ili unue ne plu povas, kiel antaŭe antaŭvidi eblecon al facila profesio post la fino de la studado, kaj due ĉar ili ne plu posedas la bazajn, elementajn sintenojn kiuj permesas esti, tute simple, en la situacio de lernanto, (t.e. de tiu kiu lernas tio estante evidenta por ni sed sie por ili!) Tio postulas klarigon. Antaŭ 20 aŭ 30 jaroj, kiam instruisto eniris “sian” klasĉambron, li eniris lokon kun socio jam preta por lin akcepti, alkutimiĝinta jam al la klare difinitaj roloj, kaj de la lernanto, kaj de la instruisto. Eĉ antaŭ ol iri al la lernejo, oni ekestis jam bona lernanto. Oni sciis kiun sintenon havi: kiamaniere rigardi la geinstruistojn, samtempe malfermata, por ne aspekti hipokritulo kaj samtempe ne tro longe aŭ insisteme por ne aspekti insolentulo Memkompreneble, regule fari hejmtaskojn, lerni la lecionojn aŭ almenaŭ Simli ilin bone koni, esti ĝentila, k.t.p. estis tute normala afero! Tradicie do ekzistis sistemo implicite agnoskata, eĉ se la violento ĉeestis jam en la lerneja sfero ĉar ĝi ekzistis, sufiĉe tolerata, en iuj specifaj ejoj, lokoj, momentoj, dum la lerneja periodo sub iuj formoj de petolado.

Nuntempe la situacio estas jena: enirante la klasĉambron, li komencas preskaŭ ĉiutagan batalon. La instruisto devas preskaŭ trudi sin, esti forta, sukcesi konvinki, persvadi la gelernantojn pri la grava valoro de la kurso! La tuta teksto koncernas, tio estas evidenta, la inan formon, despli ke pli ol la duono de la Instruistaro estas ina. Ŝi do eventuale devas esti kapabla maldungi eksigi neŭtraligi la ĝenantojn … ĉu ili estas 6, 12, 18 aŭ 20 jaraĝaj! En la klaso la sGkksliitas aŭ instruistino devas starigi kvazaŭ novan lernejan leĝon, ĉar la antaŭa dispeciĝis kaj entute ne plu ekzistas.

La rezulto estas do, ke la instruistoj ne plu estas nur distribuantoj de scioj. Ili devas esti samtempe – kaj antaŭ ĉio – veraj konstruantoj de la lerneja sfero pere de novaj reguloj. En ĉiu momento la instruisto devas negoci la eblecon idi la instruado mem. Kiam li skribas sur tabulo, turnante la dorson al la klaso, flugas en la aero kretoj … Tial tiu profesio estas tre malfacila… Eĉ la gepatroj de la gelernantoj pli kaj pli rajtigas la sintenon de siaj infanoj eĉ kiam ĝi estas tute fia kontraŭ la instruistoj: anstataŭ apogi ili malsubtenas la instruistaron. La socia agnosko de la profesio de la instruistoj, en nia lando, Belgio malgrandiĝas, la socia respekto mankas. Tio respeguliĝas ĉe la gelernantoj. Pli kaj pli kiui la studentoj kiuj malsukcesis en aliaj studoj komencas la instruistan Fakoj! La salajroj malaltaj ankaŭ ne allogas la gejunulojn. Dum tiuj ĉi lastaj monatoj televidaj elsendoj montris, kiam en nia lando iu

– Instruistino estis atakata surstrate (pere de perfortaj paroloj kaj sintenoj) de siaj

Erao kiam iu alia instruistino estis pugno- kaj piedbatata de studentoj en lu koridoro de la lernejo kaj kiam tria estis vundita ĉe la kapo pro ĵetado de iu

IPR 99/1 9 5

— página 5 del PDF —

ŝraŭbilo dum li estis skribanta sur la tabulo. Dum iu alia elsendo geinstruistoj havis la eblecon, fine, esprimi libere la realon, kio okazas en pli kaj pli multe da klasoj kaj lernejoj. Tiu realo estas ofte neglektata kaj neata de gepatroj aŭ eĉ de lernejaj direktoroj, kiuj ne havas ilojn por efike kontraŭstari tiujn novajn formojn de violento ĉe la junularo. Ĉar la publiko nun komencas konsciiĝi pri la problemaro, eble la situacio povos evolui pozitive. Mi esperas nur, ke ni ne devos “atendi” ke iu instruisto estu mortigita de siaj gelernantoj. Tro ofte nur la dramoj provokas tujan reagon.

Do, la klaso estas ejo kie devas esti rekonstruata la socia teksaĵo, kaj ne nur ejo kie transdoni la “Scion”.

La respondeco de la instruisto evoluas: Kunprepari, kunkrei iun novan societon en kiu la civitanoj ne agas ion ajn, iam ajn, ne ekstaras dum la kursoj por eliri, trinki ion kaj revenas nur duonhoron poste post frakasado de vitroj, aŭ male, en kiu aliaj civitanoj kun bona konscio, volas atingi bonegajn poentojn, rezultojn dum la ekzamenoj, sen atenti pri kio estas fuŝe dirita aŭ farita dum la klashoroj kaj sukcesas nur danke al la familia helpo aŭ subteno.

La geinstruistoj ne tro plendu pri la malrespektemaj gelernantoj… Tiuj plendoj alportas nenion… Ili devas konscii ke la klaso estas la spegulo de la socio. Se ili komprenas tiun societeton, ili povos komenci agi pli bone…

Kiujn valorojn dissendas la societo hodiaŭ?

La pasintaj tradiciaj valoroj estis transdonitaj pere de la religio, de la familio, de la sporto… Pli kaj pli tiuj malaperis… La lerneja klaso restas preskaŭ la sola por ilin promocii…

Geinstruistoj kiel mi bone konscias: eĉ la gepatroj lasas preskaŭ ĉion pri la edukado sur la ŝultroj de la “lernejo” … Sed la lernejo ne posedas ŝultrojn… Nur la geinstruistoj havas! Kaj tiuj ŝultroj, ĉiun jaron, ĉiun tagon, sentas la pezon de ŝarĝo pli forta. Efektive, kiam venas en la lernejon gelernantoj sen familia, socia, kultura, vera respondeca civitaneco, ili vivas laŭ la ĝangala leĝo.

La pedagogo Philippe MEIRIEU nuntempe okupiĝas pri la temo, ĉar li ne konsentas rezigni al tiu nova lerneja situacio kie la gelernantoj sentas sin aktoroj militistaj en la ĝangalo, kie ili ne plu kapablas bone komuniki pace inter si, kie ili ne plu havas konfidon al la aliaj, ne plu kapablas vere aŭskulti la aliajn, malrespektas ĉiun kaj ĉion en la lernejo… kaj tio ankaŭ veras ofte pri la rilatoj inter la geinstruistoj en iu sama lernejo…

Paralele al tiu fenomeno, aperadas ekde kelkaj jaroj agadoj de organizaĵoj diversaj kiuj bone konscias pri la problemo.

En mia urbo, Namuro, ekzemple, troviĝas la Universitato de la Paco. En tiu domo (ne vera universitato) laboras la tutan jaron stafeto de kelkaj personoj kun la

IPR 99/1 9 6

|

celo: helpi en la malkovro de eblecoj de pacaj solvoj dum konfliktoj; konstante pere de ne perfortaj metodoj. Ili proponas kursojn, prelegojn de mondfamaj specialistoj pri la ne-violenta komunikado. Pli kaj pli da lernejoj kontaktas ilin por organizi “mediaciojn”, pacperadan metodon kiam konfliktoj de iu ajn speco ne plu permesas bonan funkcion de la klasa vivo; en kio konsistas la mediacio? (ĝi efikas ankaŭ en familiaj kaj aliaj laborejaj sferoj…) Kiam du personoj en konflikto intencas repaciĝi, sed ne kapablas tion efektivigi, ili petas la helpon de iu ekstera persono: la mediaciisto. Tiu ĉi ne proponas solvojn. Li helpas nur la du partiojn por trovi iun solvon, kune; tio, laŭ iu preciza metodo. Mi havas la pruvon de ĝia efiko kiam mi regule ĝin spertis kun la infanoj dum la ludpaŭzoj… Okazas regule disputoj, bataloj pli malpli violentaj, ploroj pro malafablaj vortoj, primokado aŭ forĵetado de aliaj infanoj… Kiam la infanoj havas la eblecon klarigi kio okazis, esprimi siajn emociojn, sentojn, esti atente aŭskultataj de iu persono neŭtrala, tiam ili sentas sin jam pli bone; kaj danke al la respondoj je la kelkaj sinsekvaj demandoj dum la mediacio, pli ol 9099 de la konfliktoj trovas solvon veran, profundan kaj longdaŭran.

Same kiel iu mediacio postulas iom da tempo, ĝia rezulto ankaŭ povas kelkfoje esti preskaŭ mirakla pro ĝia longa daŭro.

La principo de la mediacio estas simpla: neniu trudas iun solvon al la alia. La du partioj interkonsentas pri iu solvebleco kiun ili libere elektis; ili scias ke, provante ĝin, ĝi povas esti malsukcesa, kaj ke en tiu kazo, ili rajtas proponi novan solvon al la krizo.

En Francio, la Internacia Movado pri Repaciĝo, nomata MIR, laboras en tiu direkto ekde pluraj jaroj. Brigitte Liatard kaj Babette Diaz instruas al la gelernantoj la rolon de mediaciistoj.

La organizaĵo UNICEF proponas pli kaj pli al la lernejoj: dosierojn ne nur pri la tria aŭ kvara mondo, sed ankaŭ pri la pacproblemoj en niaj landoj kaj lernejoj. La pedagogiaj tekstoj konsciiĝas pri la diversaj formoj de konfliktoj kaj violentaĵoj en niaj socioj. Unu ekzemplo: “Et si on faisait la paix?” … (Kaj se ni konstruus la pacon?)

En Belgio Veronique Meunier vizitas la lernejojn por pridiskuti kaj prilabori tiujn temojn.

Ankoraŭ iu alia organizaĵo: Humania en Bruselo laboras same kun subteno de la BALOOVINA reĝa Fondaĵo prezentata sub la formo de bildstrio por konsciigi pli bone la diversajn lernejajn kaj familiajn problemojn kiuj koncernas la dolorigajn rilatojn inter la gelernantoj kaj familianoj. Ekzemple la “propeka kapro”: pro iu pli forta malsimileco, la aliaj de la grupo facile enfokusigas sur tiu persono la kialon de siaj problemoj.

IPR 99/1 9 7

— página 6 del PDF —

Mi ne povas ne paroli pri la franca verkisto kaj psikologo: Jacques Salome kiu prilaboras la temon de la plibonigo de la komunikado inter ĉiuj, kaj, ankaŭ, en la lerneja medio. Jam de pluraj jaroj, li proponas, kiel pioniro, ke en la francaj lernejoj, okazu kursoj pri plibonigo de la komunikado. Ankaŭ tio certe ludus rolon de antaŭaverto pri violento kaj helpus al gejunuloj trovi solvon al siaj konfliktoj sen uzo de perforto/violenteco/violentemo. Li verkis: “Charte de la vie relationnelle a l’ecole”. (Ĉarto de la komunikadaj rilatoj en la lernejo.)

Mi finas nun per kelkaj vortoj pri la programo Socrates de la Eŭropa Komisiono. Konsciante ke tiu problemo ekzistas en preskaŭ tuta Eŭropo, ĝi subtenas la financadon de konkretaj proponoj de lernejoj pri la temo de “Violento en la lernejoj. La Eŭropa kunagado pri la sekureco en la lerneja medio.” En diversaj eŭropaj landoj ekzistas iniciatoj.

Nu… la 20-a jarcento, kiu finiĝas, estis la jarcento de la plej ampleksaj amasbuĉadoj de la tuta homara historio… Urĝas inversigi tiun tendencon… kaj promocii la epopeon de la paco… precipe sur la tereno de la edukado. Temas pri la

posttransvivo de la planedo! Ghislaine Tilleux-Craenhals

Licenciulino pri Socia Komunikado — Loveno Les Hauts de Meuse, 4, BE-5101 Erpent (Namur), Belgio

Bo Sandelin [” Linavoj cn nelingva doktoriĝa edukado — |

sveda ekzemplo

En la malsuperaj partoj de la eduksistemo en la plej multaj landoj, la pozicio de fremdaj lingvoj estas rezulto de elpensita plano. Kontraŭe, en la plej supera parto (la doktoriĝa parto) ekster la lingvodisciplinoj, fremdaj lingvoj ofte aperas tute neplanite kiel solvo de praktika problemo. Ili ĝenerale aperas nur en aplikata formo, ne instruata.

En tiu ĉi artikolo mi montros la lingvan ŝanĝon je doktoriĝo pri ekonomiko en Svedio. Du tendencoj estas videblaj: formortado de la sveda lingvo kaj, koncerne fremdlingvojn, transiro de la germana al la angla. Similajn tendencojn oni trovus en pluraj aliaj disciplinoj en similaj landoj.

IPR 99/1 9 8

Kelkaj personaj spertoj Depost 1969 doktoriĝa edukado en Svedio konsistas el du partoj. Trapasinte bazan universitatan ekzamenon, aspirantoj, kiuj estas akceptitaj kiel doktoriĝaj kandidatoj, komencas per dujara periodo de doktoriĝaj kursoj. Tiuj ĉi kursoj estas sekvataj de verkado de disertaĵo, kio laŭplane ankaŭ postulu du jarojn, sed kio praktike ofte postulas pluroble da tempo. Kiam mi ĉirkaŭ 1970 prenis doktoriĝajn kursojn je la universitato de Lund, la instrulingvo ĉiam estis la sveda, escepte de kiam eksterlandaj — aperis. La legendaj kursotekstoj estis ĉefe en la angla, sed kelkfoje en la sveda dana aŭ norvega. La situacio restis la sama, kiam mi mem komencis isti doktoriĝontojn je la universitato de Gotenburgo. En la dua duono de la 1980-aj jaroj, la premisoj ŝanĝiĝis. Ni akceptis kelkajn me“ afgano doktoriĝajn kandidatojn, kiuj tre malbone komprenis la svedan elkaj prelegistoj tuj ekuzis la anglan kiel preleglingvon. Ti is ri kill internciiĝo, Kio estas io Vona. EE, 4 Eŭ COM] Mi mem iom hezitis, kaj la unuan jaron mi uzis alterne ambaŭ lingvojn, tiel ke mi gm prn kelkaj minutoj klarigis aferon en la sveda kaj poste donis resumon en la angla. Tio kompreneble estis tre maloportuna inst i j ŭ ve” rimeda p instrumaniero, kaj baldaŭ En la 1990-aj jaroj ni donis eĉ ne unu doktoriĝan kurson en la sveda lingvo, laŭ mia scio. (La sola restaĵo estis kursoj, kiujn ni donis en Karlstad, kie estas regiona Sprita kun kiu ni kunlaboras.) Dum la unuaj 90-aj jaroj ni havis oficialajn rilatojn kun afrikaj universitatoj, de kie venis doktoriĝontoj, kiuj kompreneble au komprenis la svedan. En la lastaj jaroj ni pli malpli aktive klopodis rekruti ki regra “num kaj nun pluraj venas el, inter alie, la antaŭe socialismaj ndoj. Rezulte, eble duono de la ĉiujare ĉirkaŭ 10 novaj doktoriĝaj i j ne komprenas la svedan. TAN SA ICO ki Simeono. aO instruado per la angla je la doktoriĝaj kursoj eble estas neevitebla adaptiĝo . universitata instituto, kiu volas eviti izoliĝon kaj provincismon. Sed tia a “nj havas konatajn “kostojn”. Preleganto esprimas sin malpli klare en la pac a ol en sia gepatra lingvo, kaj kandidato komprenas malpli bone en la angla en sia gepatra lingvo. Do, ambaŭflanke la komunikado malboniĝas.

– lingvo de doktoraj disertaĵoj

abelo = o disertaĵoj evoluis simile. Eĉ svedoj skribas ekonomikan

Ku “remi preskaŭ ĉiam en la angla lingvo. Je la ekonomika instituto

prelati kabon o de Gotenburgo, la lasta svedlingva doktora disertaĵo datiĝas

kota uŭ 0 ko aperis ĝis oktobro 1998 58 disertaĵoj, ĉiuj en la angla lingvo.

NO eso “ĉi 415 aprobitaj doktoraj disertaĵoj pri (socia) ekonomiko periodo 1895-1995. Dum la unuaj jardekoj estis averaĝe malpli ol unu

IPR 99/1 9 9

— página 7 del PDF —

disertaĵo en unu jaro, sed en la fino de la periodo estis ĉirkaŭ 20 ĉiujare.

La diagramo montras la procentajn porciojn de diversaj lingvoj de la disertaĵoj. Ni vidas, ke fine de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcento disertaĵo ĉiam estis skribita en la sveda aŭ la germana lingvo. La lasta disertaĵo en la germana publikiĝis en 1935, kaj la unua en la angla en 1929.

Post 1935 nur la sveda kaj la angla estas uzataj, dum la sveda iom post iom perdas terenon. En la 90-aj jaroj nur escepte oni trovas svedlingvan disertaĵon. Alian indikon pri la ŝanĝiĝintaj pozicioj de la diversaj lingvoj ni trovas en la lingvo de la cititaj verkoj en la doktoraj disertaĵoj. La tabelo baziĝas sur la cititaj verkoj en samplo de 61 disertaĵoj el la 415 disertaĵoj publikigitaj en 1895-1995.

Lingvo de cititaj verkoj en svedaj ekonomikaj doktoraj disertaĵoj (96-oj) Periodo sveda angla germana franca itala dana/norvega aliaj sume

1895-1919 42 20 24 8 2 3 1 100 1920-39 13 41 41 3 1 1 0 100 1940-59 54 38 S 2 0 1 0 100 1960-69 19 73 4 1 0 2 1 100 1970-79 22 14 1 1 0 2 0 100 1980-89 13 84 1 1 0 1 0 100 1990-95 3 88 1 0 0 0 8 100

La ĉefa tendenco ripetiĝas. Post la 30-aj jaroj oni malofte citas germanlingvajn verkojn. Publikaĵoj en la franca kaj itala lingvoj ankaŭ malaperas. Komence de la jarcento oni citis itallingvajn verkojn danke al tradicie forta itala pozicio pri la teorio de publikaj financoj. En la fino de la periodo la angla lingvo tute superregas, kaj eĉ la sveda preskaŭ malaperas.!

Koncerne la svedan, ja temas ne pri kontinua regreso. Frapas la malalta sveda procenta nombro por 1920-39 kaj la alta por 1940-59. En la 20-aj kaj 30-aj jaroj pluraj disertaĵoj kun teoria emfazo publikiĝis, ekzemple de la Nobelpremiitoj Myrdal kaj Ohlin kaj aliaj el la t.n. Stokholma skolo. Teorioj ja estas pli-malpli internaciaj, kio klarigas la malgrandan nombron de la svedaj referencoj. Kontraŭe, en la 40-aj kaj 50-aj jaroj dominis peze empiriaj disertaĵoj pri la sveda ekonomio, kio rezultigis multajn svedlingvajn referencojn.

La ŝanĝiĝo de la lingva situacio rilate al doktoriĝo ja estas nur unu aspekto de la ŝanĝiĝintaj rilatoj inter sveda kaj alilanda ekonomika pensado. Aliaj aspektoj de tiu proceso rilatas al la sekvaj punktoj: la origino kaj migrado de ekonomikistoj, la demando kie svedaj ekonomikistoj publikigas kaj ĉu eksterlandanoj publikigas en Svedio, la “scienca idealo” esprimita per teoria enhavo kaj stilo, la lingvo kaj la origino de libroj aĉetitaj de sciencaj bibliotekoj, k.t.p. Ili estas diskutataj aliloke.2

IPR 99/1 9 10

Lingvo de svedaj doktoraj disertajoj pri ekonomiko

12090

10090

8099

6090

4095

2090 H

096 –

1970- 1980- 1990- 79 89 95

1960- 69

59

1950- EC Angla

Z Germana ME Sveda

1920- 1930- 1940- 29 39 49

1910- 19

1895- 09

IPR 99/1 e 11

— página 8 del PDF —

Kio klarigas la forlason de la germana?

La transiro de la germana al la angla ŝajne povas esti ligita al almenaŭ tri specoj de kaŭzoj. En la unua grupo estas universalaj kaŭzoj, kiuj influis ne nur la lingvon de ekonomiko, kaj kiuj efikis ne nur en Svedio. La du mondmilitoj kaj la naciisma periodo estas gravaj tiaj kaŭzoj. Germanio perdis ne nur prestiĝon. Multaj el ĝiaj famaj sciencistoj devis forlasi la landon post 1933 kaj anstataŭe kontribui al sia scienco en aliaj landoj. Tio ĝenerale signifis, ke ili komencis verki en nova lingvo, ofte en la angla. Usono estis grava ricevanto de elpelitaj sciencistoj, kaj la konata New School for Social Research en Novjorko fariĝis vera ekzila sociscienca universitato.3

Alia universale efikanta kaŭzo estas la kresko de la usona loĝantaro kaj la usona universitata sistemo. Usono estas juna nacio. Ĝia loĝantaro pli ol duobliĝis inter 1880 kaj 1930, dum la germana loĝantaro kreskis per proksimume 5090. Krome, jam frue en la 19-a jarcento Germanio havis sukcesan universitatan modelon kun profesoroj, kiuj devis ne nur instrui, sed ankaŭ fari esplorojn kaj gvidi seminariojn. En Usono tia modelo vidiĝis nur en 1876, kiam Johns Hopkins University en Baltimore fondiĝis kaj adoptis la germanan idealon. Post tiam tiu rapide disvastiĝis.

Do, ni ne miru, ke Joseph Schumpeter deklaras, ke la usona ekonomiko “komenciĝis de preskaŭ nulo en 1870” sed poste rapide evoluis.“ Tio signifis “ankaŭ rapide kreskantan usonan influon, kio devis okazi je la kosto de alies influo, interalie la germana.

Dua speco de kaŭzo estas speciala por ekonomiko (kaj kelkaj aliaj disciplinoj). luj argumentis, ke la t.n. historia skolo superregis en Germanio ĝis post la dua mondmilito, dum ĝi estis konsiderata arkaika en multaj aliaj landoj, kie la neoklasika skolo regis ekde la komenco de tiu ĉi jarcento.

Tio tamen ne estas tre konvinka argumento. Unue, aliaj ekonomik-historiistoj pli konvinke argumentis, ke la historia skolo perdis sian superregan pozicion en Germanio jam en la 20-aj jaroj. Due, ne estis la specifaj trajtoj de tiu ĉi skolo, kiuj pli frue konsistigis la germanan influon sur svedajn ekonomikistojn.

Tria speco de kaŭzo estas la malgrandiĝinta signifo de geografia distanco. Estas triviale rimarkigi, ke la komunika sistemo daŭre pliboniĝis de post la 19-a jarcento. Nun ne estas multe pli malfacile por sveda klerulo havi kontakton kun usona universitato ol kun germana universitato. Do, unu el la antaŭaj avantaĝoj de Germanio por svedoj – la kompare mallonga distanco de Svedio – nun signifas malmulte.

Koncerne la nunan fortan pozicion de la usona ekonomiko, ni povas mencii ankaŭ hipotezon, kiun multaj aŭtoroj akcentas en speciala numero de la revuo Kyklos.”

IPR 99/1 9 12

Temas pri la intensa konkurado sur la granda usona universitata “merkato”. La konkurado estas konsiderata pli akra ol en Eŭropo, kio instigus al elstaraj atingoj, kiuj siavice disvastiĝus en la mondo pere de la angla lingvo.

Konklude

Por la propra kulturo kaj identeco pli gravas la foriĝo de la gepatra lingvo kiel science uzata lingvo ol la transiro de la germana al la angla kiel superrega fremdlingvo. Sajnas neevitebla por unuopa universitata instituto kaj unuopa sciencisto en lando kun malgranda nacia lingvo grandparte rezigni pri sia nacia lingvo. La alternativo estus izoliĝo, for de la internacia scienca komunumo. Tio vekas du demandojn. Unue, je kia grado la propra nacia lingvo estu rifuzita kaj, due, per kiu lingvo ĝi estu anstataŭigita.

Kondiĉe ke oni vidas valoron en tio, ke la gepatra lingvo daŭre estu uzebla kiel almenaŭ elementa faka lingvo, la sveda ŝajne perdadas nenecese grandan terenon. Ĉe doktoriĝontoj tio evidente estas parte ligita al prestiĝo. Ekzemple, mi en la lastaj jaroj spertis, ke se mi ne proponas al svedaj doktoriĝontoj la eblon respondi skribajn ekzamenojn en la sveda lingvo, eble duono el ili respondas en malbona angla lingvo. Kaj se doktora disertaĵo temas pri tipe sveda problemo kaj interesos nur svedajn legantojn, kial ne plu skribi ĝin en la sveda?

La oficiala sinteno speguliĝas en diversaj dokumentoj. Ĝis 1993 la Nacia Universitata Dekreto postulas, ke doktora disertaĵo estu skribita en la sveda, dana, norvega, angla, germana aŭ franca, se ne temas pri lingvoscienca disertaĵo. Krome, disertaĵo kiu ne estis skribita en la angla, germana aŭ franca devis havi resumon en unu el tiuj lingvoj. Krom tio, al ĉiu disertaĵo devis esti aldonita maksimume 500-vorta anglalingva referaĵo laŭ certaj reguloj.

De 1993 en la Nacia Universitata Dekreto estas menciita nenio pri la lingvo, sed lokaj reguloj kaj praktiko kaŭzis, ke en ekonomiko kaj pluraj aliaj disciplinoj la angla tute superregas.

En 1998 la Komisiono pri la Sveda Lingvo (Svenska sprdknimnden), komisiite de la registaro, prezentis planon pri tio kiel apogi la svedan lingvon en Svedio. Unu el la proponoj estas, ke “doktoraj disertaĵoj en fremdaj lingvoj havu resumojn en la sveda”. Tio ja estas la inverso de regulo, kiu regis ĝis 1993!

Pri la demando kiu lingvo estus la plej racia solvo, kiam la propra nacia ne taŭgas, esperantistoj ja havas klaran opinion. Ni devas bedaŭri, ke la mondo tiurilate ne estas regata per “tuteca racio” sed per la racio de neinterkonsentintaj unuopaj agantoj. El la vidpunkto de unuopa aganto, estas tute racie konsideri la ĝeneralan anglolingvigan proceson kiel neŝanĝeblan kaj adaptiĝi al ĝi.

Notoj:

! La eble surprizaj 8 procentoj sub “Aliaj” 1990-1995 klariĝas jene. La nombroj por 1990-

IPR 99/1 9 13

— página 9 del PDF —

95 baziĝas sur samplo de 12 el 125 disertaĵoj. Unu el tiuj 12 disertaĵoj temas pri Sovetunio. En ĝi estas cititaj 84 ruslingvaj verkoj, kiuj konsistigas tri kvaronojn el la 8 procentoj. 2 Bo Sandelin £; Ann Veiderpass, “The Dissolution of the Swedish Tradition”, en A. W. Coats (ed.), The Post-1945 Internationalization of Economics, Durham: Duke University Press, 1996, p. 142-164. Bo Sandelin 8: Sinimaaria Ranki, “Internationalization or Americanization of Swedish Economics”, The European Journal of the History vfEconomic Thought, n-ro 2, 1997, p. 284-298. Bo Sandelin, Nikias Sarafoglou 8: Ann Vciderpass , “The post-1945 Development of Economics and Economists in Sweden”, en A. W. Coats (ed.), The Development of Economics in Western Europe Since 1945, London: Routledge, (publikigota). Bo Sandelin, “Introduction: Swedish Economics 1900-1960”, en Bo Sandelin (ed.), Swedish Economics, Vol. 1, London: Routledge, 1998, p. 1-26. 3 Detaloj pri 314 elmigrintaj germanlingvaj ekonomikistoj troviĝas en Harald Hagemann ĝe Claus-Dieter Krohn, Die Emigration deutschsprachiger Wirtschafswissenschafler nach 1933, 2-a eldono, Diskussionsbeitrage aus dem Institut fiir Volkswirtschaftslehre (520), Stuttgart: Universitat Hohenhcim, 1992. Pluraj aspektoj de la elmigrado estas analizataj en Harald Hagemann (ed.), Zur deutschsprachigen wirtschafswissenschafilichen Emigration nach 1933, Marburg: Metropolis-Verlag, 1997. 4 Joseph A. Schumpeter, History of Economic Analysis, Oxford University Press, 1954, p. 864. i Kyklos, Vol. 48, n-ro 2, 1995. Special Issue: Is There a European Economics? Bo Sandelin Bo.Sandelin(Qeconomics.gu.se

Blazio Vaka

Ĉiu instruisto scias, ke oni konstruas bonan instru-materialon laŭ la principo “de simplo direkte al kompliko”. Oni instruas pli frue 7 ol 10. Adicio antaŭas multiplikon kaj multipliko devas aperi pli frue ol potencado.

Ĉiu lingvotraktanto – lernanto, instruanto, uzanto – scias, ke en dua lingvo plej simpla estas tio, kion oni konas el la unua lingvo, t. e. koincidaĵoj, similaĵoj. Sekve oni akordas ankaŭ pri la ideo, ke materialon de instruata fremda lingvo oni konstruu el modeloj grade pli-kaj-pli diferencantaj disde modeloj de la gepatra lingvo.

Tamen multaj tion opinias ne ebla, se temas pri gelernantoj kun diversaj gepatraj lingvoj. La klarigo estas simpla: pri fenomeno, je kiu oni havas helpetransporteblan (pozitive transfereblan) fenomenon en lingvo A, oni eble havas ĝuste misinfluan modelon en lingvoj B kaj C.

Jes, certe ne eblas konsideri ĉion samtempe! Multo tamen estas konsiderebla samtempe, pro la fakto, ke multaj aferoj el vidpunkto de certa fona lingvo estas

IPR 99/1 9 14

absolute neŭtralaj. Kvankam “por hungaro la fama akuzativo ne estas speciale malfacila – sed ja ankaŭ nominativo kaŭzas nenian specialan problemon, kaj hungaran infanon tute ne ĝenos, se en la unuaj du lecionoj akuzativo ne oikŭimiaŭ Simile, almenaŭ se temas pri aŭda kaj parola uzo, distingo de s kaj $ por hungaraj infanoj ne estas malfacila, sed ja tute ne ĝenos ilin, se la enkonduko laŭos la kapablojn de infanoj hispanaj aŭ finnaj. Ne malhelpas italajn infanojn, se anstataŭ la por ili verŝajne facilaj vortoj ĝirafo kaj testudo, en la unuaj frazoj rolas prefere kato, aŭ lupo, kun nuraj malfermaj (vokal-finaj) silaboj kaj sen afrikato (c, ĉ, ĝ) — do vortoj facile prononceblaj ankaŭ por infanoj, kies gepatra lingvo enhavas nur malfermajn silabojn kaj ne havas afrikatojn. Simile al oftecaj listoj kiel tiu de Zlatko Tiŝljar, oni povus kompili ali-vidpunktajn preferlistojn, cele al helpo kompili lernomaterialon.

Eblas ankaŭ komence enmeti fonetikajn ekzercojn (por prepari ekzemple la enkondukon de afrikatoj) kiujn reprezentantoj de iuj nacioj rapidege povas trakti kvazaŭ kure, dum aliaj ilin povas mult-ripete kaj daŭre reprovadi ĝis sukceso. por havi la kondiĉojn por glata progreso posta. Estas grave, ĉiuokaze, ke materialo por komencantoj kaj por internacia uzantaro, eblige enhavu ankaŭ tion.

lam mi diris, ke por hungaraj infanoj, pro ecoj de la lingvo hungara, estus oportune komenci ian ajn instru-materialon je frazoj senkopulaj. Oni komencu (aŭ daŭrigu tuj post salutformoj kaj eventualaj unukomponentaj frazoj) – je frazoj el nura subjekto kaj verba predikato. Ankaŭ poste, dum tempeto, oni ankoraŭ evitu frazojn de la tipo “Li estas Adamo” ĉar hungara infano tian frazon tuj transformos laŭ la modelo “O Adam”! je “Li Adamo“: oni, se necese, trovu alian manieron de identigo.

Post similaj rekomendoj oni kutime replikas dirante, ke por aliaj, alilingvaj infanoj ĝuste tiuj identigaj frazoj kun kopulo estas la plej simplaj.

Cu ikso estas tio aŭ tie?

Mi pensas, ke la frazoj kiel

Tio estas litokajTie estas lito.

Tio estas tapiŝo. kaj Tie estas tapiŝo. en Esperanto estas simplaj egale, almenaŭ por reprezentantoj de lingvoj kun ĝenerala uzo de kopulo, komparu: To jest 10zko — Tam jest 16zko; Das ist ein Bett — Dort ist ein Bett; That is a bed — There is a bed. Krome, la pragmata funkcio de la (po) du frazoj estas ĉie sama. Demandi je tiuj du frazotipoj en Esperanto —

same estas afero egale simple, por homoj kiuj en la gepatra lingvo havas ambaŭ frazomodelon:

IPR 99/1 9 15

— página 10 del PDF —

Kio estas tio? Kio estas tie? Simile statas la afero, ŝajne, ankaŭ en aliaj kopulo-ŝataj lingvoj — en ĝermanaj, latinidaj, sed ankaŭ en kelkaj slavaj lingvoj, ekzemple.

What is that? What is there?

Was ist das? Was ist dort?

Co to jest? Co tam jest? eta Do nenio malhelpas, ke oni unuece, ankaŭ en internaciaj lernolibroj de Esperanto, preferu komence “prezentajn” frazojn kun tie al prezentaj frazoj kun tio. Indiferente por multaj, plifacilige por hungaroj.

Simile: iom ajn facilaj estas identigaj frazoj de Esperanto por angla, franca, germana., pola aŭ portugala infanoj, nenio speciale malfaciligas por ili ankaŭ frazojn el subjekto plus netransitiva verbo. Tial mi komencis, Junaĝe, mian instruadon per frazoj kiel Adamo dormas, Maria kuiras, Eva ploras, Cezaro bojas, mi – foriras ks..

Ĉu vi vidas min aŭ krokodilon?

Ni scias, ke akuzativo de rekta objekto stumbligas multajn parolantojn de la latinidaj lingvoj, sed ankaŭ aliajn. Sed ni povus konsideri, ke eĉ en lingvoj, kie nominativo kaj akuzativo de substantivo tre ofte ne diferencas, oni ja havas diferencajn formojn de nominativa kaj ne-nominativa (eventuale akuzativa) persona pronomo. Kial komenci je Kato pelas muson, aŭ Karlo manĝas ĉokoladon, se oni povas komenci ankaŭ je Vi vidas min? Ja la diferencoj de

I – me ich – mich a3v – MeHe ja – mha, ma ja – mne, mnie, me A – MEHA

subtenas la gelernantojn, kiujn substantivoj kun koincidaj kazo(manko)j lasus senapogaj.

Nu, laŭ similaj observoj mi pensas, ke oni povas sekvi sinsekvojn kiel (Mallongigoj sube: S: subjekto V: verbo, verba predikato Ad:- adverbo aŭ nerekta objekto O – (ĉi tie!): rekta objekto)

IPR 99/1 9 16

le: Frazoj unukomponentaj (vere aŭ ŝajne):

Parte elipsaj: Hej! Hop! Saluton! Dankon! Gratulon! Bovenon! Brave! Pluvas! Neĝas. Venu! Bone! Jes! Ne! Bis! Pure elipsaj frazoj: Nomo?! Profesio?! Adreso?! Telefonnumero?! (Via nomo? Via profesio?).

2e: frazoj S V: Magdalena staras. Johano gimnastikas. Francisko lernas. Gabrielo laboras. Mi sidas. Mi lernas. Petro kuras. Adamo dormas. Ni babilas. Li biciklas. Li sidas. Ili promenas. Francisko parolas. Georgo legas. Simono kalkulas. Eva kantas.

3e: frazoj SVE: Verŝajne estas laŭcele poste havi frazojn kun lokadjekto kiel la subaj: Magdalena staras tie. Karlo estas hejme. Francisko lernas hejme! Gabrielo lernas hejme. Johano staras tie. La hundo dormas tie. La libro kuŝas tie. La kajero estas tie. La turo staras tie. La kreto estas tie. La arbo estas tie. La katedralo estas tie. La monto estas tie. La insulo estas tie. Vi estas tie.

4e: frazoj SVO (pronomo persona):

Petro vidas min. Vi vidas min. La patrino vekas min. La patrino amas min. Petro invitas min. Klara moketas min. Ĉiu instruas min. Fiziko interesas min. Oceano logas min. Vi, amiko, tedas min. Ĉu vi, kara, amas min?

Se: frazoj SVO (persono). Frazoj kun akuzativa substantivo kiel rekta objekto aperu nur poste. Verŝajne estas preferinde unue havi substantivojn pri homo, – ofte, en certaj lingvoj, akuzativo de substantivo pri homo estas distingata, dum akuzativo de objekto-nomo koincidas kun nominativo:

Klara moketas la fraton. Johano amuzas Karlon. Petro vidas kantiston.

Laste aperu kaj oftiĝu akuzativo de komuna substantivo: 6e: Johano atendas la finon… (SVO…)

Eble la supraj ideoj kaj ekzemploj estas evidentaj kaj ne estus aparte dirindaj. Tamen oni trovas komencajn lecionojn de lernolibroj por komencantoj, kie aperas facilaĵoj kaj malfacilaĵoj sen sufiĉe zorga elekto. Ĉiuokaze, mi prezentis esence nur frazoskemojn. Kursokreantoj mem trovu frazojn pli konvenajn, laŭ aĝo kaj cetero… Do la suprajn ekzemplo-frazojn laŭ viaj bezonoj, atentu aŭ preteratentu. Noto: 1 Kiel konate, hungaraj infanoj iam troĝeneraligas laŭ inversa direkto. Ili konkludas, ke se predikateco de Adamo estas esprimenda per estas, tio sama devas validi ankaŭ pri verboj. Tial ili produktas frazojn kiel Maria estas kuiras, Eva estas ludas.

Blazio Vaha

IPR 99/1 9 17

— página 11 del PDF —

z LK AIMOCO a ACI Bulgario PE oka – Ĉu restarigo de la Instruista Sekcio ĉe BEA? Bulgara Esperanto-Asocio troviĝas en malbona stato. De kie ni devas komenci nian laboron por ke la stato pliboniĝu? Miaopinie, ĝi devas esti la restarigo de la Instruista Sekcio ĉe BEA, al kiu Bulgara E-movado ŝuldas multe. La instruistoj agis aktive, kaj ili, kiel pioniroj, devas okupiĝi pri eltiro de BEA el la abismo. La sekcio havas sufiĉe da aktivuloj, sur kiuj ni devas apogi nin, kaj la vigleco baldaŭ venos. De kie simila optimismo? Pro du kialoj: Unue, ekzistas Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) kun sekcioj en 25 landoj, kiu povus esti instiganto por la Instruista Sekcio en Bulgario. En 1998 ĝi organizis simpozion post UK en Montpeliero (Francio) je la temo “Lingva politiko kaj interkultura eduko” (revuo “Esperanto”, junio-oktobro 1998) kun subteno de UNESKO. (Interesitoj povas skribi al la Centra oficejo de BEA kaj peti kopion de tiu ĉi publikaĵo. Estas necesaj pli da opinioj pri ILEI kaj la Instruista Sekcio ĉe BEA). Venontjara konferenco okazos en Karlovy Vary (Ĉeĥio). La ŝanĝo de sperto inter kolegoj estos utila por ĉiuj.

Due, la Instruista Sekcio ĉe BEA havas specialistojn, kiuj sukcese povas ekpreni la organizadon de lernojaro enkadre de Bulgara E-movado. Ankoraŭ estas freŝaj la memoroj pri la eksperimento en la Oka lernejo en Sofio, la kursoj en la Internacia E-kursejo en Pisanica k.a. Menciindaj estas ankaŭ aliaj aranĝoj kaj iniciatoj, sed tion ni lasu al la historiistoj. Ni ekrigardu estonten! Ni helpos al ni mem, al BEA, se ni restarigos la Instruistan Sekcion ĉe BEA. Mi alvokas la esperantistojn-instruistojn, ke ili partoprenu ĉi tiun iniciaton. Se ekfunkcios la Instruista Sekcio, tio signifos, ke BEA estas savita. Ĝi havos estonton!

laŭ Dimitar Mutuŝev (el Bulgara E-isto)

Ĉilio

E-kurso por hispanlingvanoj

Ekde marto 1998 Ĉilia E-Asocio havas sian elektronikan perpoŝtan E-kurson por hispanlingvanoj, kiu fakte arigis jam 208 homojn el la plej diversaj landoj kaj kontinentoj, kiuj parolas la hispanan lingvon. Argentino, Bolivio, Brazilo, Ĉilio, Kubo, Kolombio, Urugvajo, Paragvajo, Peruo, Venezuelo, Meksiko, El Salvadoro, Honduraso, Gvatemalo, Respubliko Dominikana, Porto Riko, Kanado kaj Usono troviĝas inter la atingitaj landoj. Ankaŭ Italio, Aŭstralio, Malajzio,

IPR 99/1 9 18

Mm

Francio kaj Hispanio estas lando kie nia kurso havas lernantojn. Kiel ĉiam okazas, ne ĉiuj lernantoj finas la kurson. Proksimume 1094 el ili atingas la celon, kaj komencas perfektiĝi. Sed la aliaj almenaŭ ekkonis la lingvon. Estas tempo por vidi la eblecon plibonigi aŭ plibeligi la kurson. Viaj konsiloj estos bonvenaj. Elŝutu la dosieron el «http://www.geocities.com/Yosemite/7266 /prononco.html» Ni multe dankas la helpon kiel korektantoj de Javier Garcia (Ĉilio), Jorge Gutiĉrrez, (Meksiko), Cvi Solt, (Israelo), Manuel Pancorbo (Hispanio) Mi restas atendanta viajn sugestojn kaj kritikojn pri la kurso. Hector R. Campos Grez strigo(Qctcreuna.cl Finnlando Eduka semajnfino en julio 1999 Finnlanda ILEI-sekcio, ELFI organizas semajnfinan 11-horan kurson EDUSEM por instruantoj, -istoj kaj -emuloj la 2-4-an de julio 1999 en Tampere, Finnlando. Post la kurso eblas daŭrigi la lernadon en semajna kurso “Semajno de 12 steloj”, kiun aranĝas E-societo Antaŭen. La kursloko estas malnova bienego, kie nun funkcias agrikultura instituto. La trankvila ĉirkaŭaĵo estas kampara, sed tamen en la urbo, kelkajn kilometrojn for de la centro. Instruisto en ambaŭ kursoj estas dr-ino Katalin Smideliusz. Kontaktu s-inon Sylvia Himdldinen, Teivaalantie 85, FI-33400 TAMPERE, rete: «veli.hamalainen(Qkolumbus.fi» E-kurso en Enontekio En la lernejo de Enontekio en finnlanda Laponio instruisto pri fiziko organizis 38-horan E-kurson dum la aŭtuna semestro. Aliĝis 15 volontulaj partoprenantoj aĝaj 16-18 j. Estis uzitaj Mazi-kurso, muzikoj de Joelle Rabu kaj Nikolin, la lernolibro Via dua lingvo de V. Kolari kaj interreto. Fine de la kurso okazis ekzameneto (tradukado, skriba esprimado de pensoj) kaj vizito al kafejo, kie la kursanoj devis paroli E-on kaj ĉiuj devis preni la parolvicon. La kursanoj gajnis 1 krediton el la 75 devigaj por trapasi liceon. Ili entuziasmiĝis pri la lingvo sed plendas pro manko da tempo kaj la laborŝarĝo kaŭzita de la aliaj fakoj. Kelkaj intencas partopreni la kongreson en Berlino kaj/aŭ daŭrigi la studadon pri E-o post la liceo, kutime 3-jara kaj finiĝanta per ŝtata maturiga ekzameno. laŭ la informoj de Pekka Vdlimaki kompilis Raita Pyhdld Francio Internacia korespondado en Briancon De oktobro 1997 ĝis junio 1998 la 5-a klaso de la publika bazlernejo Sainte Catherine iniciatis leterinterŝanĝon kun 20 landoj. Ĉiu lernanto korespondis kun sia preferata lando pere de Esperanto kiel pontlingvo. Paulette Naulet (FR) provizis nin per 9 valoraj adresoj, Henri Menard (FR) per

IPR 99/1 9 19

— página 12 del PDF —

1, Ronald J. Glossop (US) sendis la liston de la projekto Fundapax.

Ĉiu lernanto elektis adreson, fakte landon, pri kiu li/ŝi respondecos. La tuta klaso devis elekti temon por komenci la korespondadon, mi fakte proponis 2 eblajn temojn : “Ĉu en via lando oni batas infanojn?” aŭ “Kia estus via ideala lernejo?” Ni planis ekspozicion de desegnaĵoj por montri ilin al la gepatroj kaj aliaj klasoj. En letero unu linio estis en la franca, unu linio libera por mia E-traduko kaj la 3- a linio por la eventuala traduko fare de la instruisto. Nia celo estis ricevi respondon de fora lando. Ni estis centoble pli surprizitaj ol antaŭvidite. La eksterlandaj kolegoj/samideanoj bonege reagis kaj sendis mirindaĵojn. Kelkaj infanoj jam tro dorlotataj aŭ male tro taŭzitaj (aŭ ambaŭ) estis postulemaj, eĉ venis patrino nur pro tio, ke la filo ankoraŭ ne ricevis respondon.

En la 2-a sendo de letero la klaso ĝenerale montris pli da intereso pri la elektita lando, la infanoj aĉetis per sia propra mono poŝtkartojn kaj eĉ donacetojn. Forta premo pezis sur mi: la ne-respondo de kelkaj landoj estis tre grava problemo. La gelernantoj senpacience gvatis la poŝtiston. Ili deziregis ricevi respondon de la fora lando, kiun ili elektis kaj amis. Ili volis montri al siaj samklasanoj, al siaj gepatroj kaj geamikoj koverton alvenintan de tre malproksime kaj plenan je mirindaĵoj: letero, desegnaĵoj, surprizoj. Sed ili ankaŭ plendis kaj ne fidis. Esperanto, antaŭe nekonata de ili nepre devis montri sian utilecon. Mi promesis internacian korespondadon danke al Esperanto, do nun mi respondecis pri la fido de miaj gelernantoj pri E-o.

Intertempe, kolegino faka pri komputado proponis helpi min por ke mia klaso faru kodoromon. Ĝi estas interaktiva libro, multimedia dokumento. En la unua paĝo, oni elektas per musklako la landon (1 el la 20 kolorigitaj sur la mondomapo.) Poste venas la elektita 2-a paĝo, kie la infano respondeca pri la elektita lando prezentas diversajn dokumentojn: sian foton, la mapon de la amata lando, pejzaĝon, klarigojn kaj per musklako oni denove povas fari elekton. Laŭ la ricevitaj dokumentoj kaj la intereso de la infano, li/ŝi proponas montri (sur la paĝoj numero 3) belajn PM, skribmanieron en la japana aŭ desegnaĵon, poŝtkarton, gazeteltondaĵon de le eksterlanda E-grupo kun la vizaĝo de la plumamik(in)o k.t.p. Praktike, ni uzis skanilon por enkomputiligi la dokumentojn ricevitajn de ĉiu infano.

Malgraŭ la 5 ne-alvenintaj respondoj: Aŭstralio, Benino, Kubo, Togolando kaj Kongo (Zairo), ni venigis ĵurnalistinon de la regiona ĵurnalo kaj ŝi admiris la ekspozicion (eĉ la gelernantoj sen respondoj kreis belan kaj interesan afiŝon pri sia elektita lando). Ŝi lernis uzi nian softvaron por vojaĝi tra la mondo. Ŝi verkis poste favoran artikolon.

La inspektoro vizitis min kaj verkis tre favoran raporton pri la kultura riĉeco en nia klaso. Mi senhezite parolis al li pri la korespondado sed ne rekte propagandis E-on, kaj li mem ne demandis pri E-o. Li sciis, ke mi instruis ĝin en la kulturdomo,

IPR 99/1 9 20

jam gratulis pro tio, kaj verŝajne memoris pri hazarda renkonto antaŭ iu lifto, dum mi estis babilanta E-lingve kun mia filineto. Tiu unika projekto malfermis la horizonton de miaj gelernantoj kaj espereble instigas ilin: 1) pozitive rilati al fremdaĵoj kaj fremduloj, 2) pozitive rilati al E-o, kreante kondiĉojn por plua informado, Dankegojn al la samideanoj kaj la klasoj, kiuj respondis el Brazilo, Bulgario, Ĉinio, Kanado, Hungario, Japanio, Kolombio, Nederlando, Pollando, Rumanio, Rusio, Svedio, Usono, Uzbekistano. Francoise Noireau Les Pommiers 14 B, Chemin de la Tour, FR-05100 Briancon

Germanio Pedagogia seminario en Berlino “Eksedziniĝinto estas

a) viro, kiu neniam havis edzinon,

b) virino kiu jam ne havas edzon aŭ

c) virino, kiu neniam havis edzinon.” Ĉu vi scias la solvon? Kaj ĉu vi povus klarigi la gramatikan fonon al viaj gelernantoj se vi instruus E-on? Kiel oni povas klarigi gramatikon kaj aliajn temojn rilatajn al la instruado de E-o? Ĝuste tion ni pritraktis dum la seminario pri instrumetodiko, kiu okazis de la 23-a ĝis la 27-a de oktobro 1998 en Berlin. De nia gvidantino – Katalin Smideliusz el Hungario – ni lernis dum kvar tagoj interalie pri la jenaj temoj: planado kaj organizado de lecionoj, la trovo de taŭga lernolibro, prilaboro kaj uzo de tekstoj, bildoj kaj vidbendoj (Mazi kaj Pasporto al la tuta mondo) por instrui, instrumetodoj en la pasinteco kaj nun, rolo kaj

,

„taskoj de bona instruisto, E-literaturo kaj interkulturaj diferencoj. Sed la partoprenantoj (kiuj venis el Britio, Danio, Pollando kaj Germanio) ricevis tiujn

informojn simple ne nur per aŭskultado de prelegoj kaj legado de tekstoj. Male, ni multe diskutis en rondoj, grupetiĝis kaj interagadis – kaj ni ludis multe. La ludoj estas aparte menciindaj, pri ili respondecis Sabine Trenner el Germanio, kiu organizis kaj kungvidis la seminarion. Per la ludoj ni vekiĝis. kaj varmiĝis je la komenco de la taga laboro kaj kiam ni laciĝis dum la studado, ni grupiĝis kaj kunlaboris kaj amuziĝegis. Do, entute ni ricevis multajn ideojn kaj instigojn ne nur pri ludoj, sed ankaŭ pri aliaj rimedoj por pli interesigi kaj efikigi la lingvoinstruadon. Resume mi volas diri ke Katalin kaj Sabine ambaŭ estis tre bone preparitaj, kompetentaj kaj simpatie sukcesis krei laborigan, kreeman, rideman grupan etoson en kiu mi mem (sed mi kredas, ke ankaŭ la aliaj) tre bone fartis. Ili sukcesis doni al mi la emon daŭrigi la studadon kaj pli edukiĝi kiel instruantino de Esperanto. : Birke Dockhorn

«birkedockhorn(Qhotmail.com»

IPR 99/1 9 ZI

— página 13 del PDF —

Hispanio Kurso en mezlernejo La 9-an de decembro komenciĝis en IES Serrallarga, ŝtata mezgrada lernejo en Blanes (Girona), tri-monata kurso de E-o kiel oficiala, devige elektebla studobjekto. Ĝi estas unu el la t.n. “Variaj Kreditoj” kiujn la lernejo ofertas por ke lernantoj elektu kelkajn. Post la elekto partopreno en la kurso estas deviga kaj la lernantoj ekzameniĝas kaj ricevas noton [vidu artikolon pri tiu temo en IPR 2/98 p.19). l Aliĝis 7 gejunuloj inter 14- kaj 16-jaraj (averaĝa nombro por tiaj kursoj estas 12). La kurson gvidas Pedro M. Martin, instruisto pri fremdaj lingvoj en la lernejo. Krom se estos malfavoraj reagoj de la lernantoj, la kurso ripetiĝos en 1999. Por pliaj informoj pri la kurso ne hezitu kontakti min. Pedro M. Martin pmarti(Qpie.xtec.es E-semajnfinoj de Kataluna E-Junularo Jam ĝislace oni aŭdadas plendojn pri manko de strategio (aŭ eĉ preskaŭa malapero) de la junulara movado en Katalunio. Jen iniciato kiu pretendas inversigi tiun tendecon per freŝa rimedaro: la t.n. “Esperanta semajnfino”. Kio do estas la Esperantaj semajnfinoj? Kunveninte, kelkaj KEJ-veteranoj konstatis ke la instruado de E-o al gejunuloj estas ankoraŭ tro disa, malkunordigita kaj misprezentata. Plejofte la kursoj ofertas klasojn unu solan fojon semajne, kaj tial estas longa intertempo kiu faciligas kaj forgeson de lecionoj kaj, precipe, malvarmiĝon de la lerno-entuziasmo. Aliflanke, ofte la bonvolaj instruantoj ne kapablas respondi kontentige al ĉiuj demandoj de la gelernantoj, ĉu pro nekompetenteco pri novaj aspektoj (Interreto, ktp), ĉu ĉar la instruanto ne posedas aktualigitajn informojn rilate al la junulara tutmonda movado. Krome, malabundeco de kursoj implice limigas la nombron de partoprenantoj. Entute do, la eblaj lernontoj estas malmulte kaj mise informataj pri la kursoj kaj pri E-o mem. Esperanta semajnfino estas forumo per kiu ĉiuj homoj iam ajn interesiĝintaj pri E-o povas ekhavi pli ĝustan komprenon de la internacia lingvo kaj de la komunumo kiu ĝin uzadas. Malmultekosta prezo (ĉ. 6.000 pesetoj / 36 eŭroj) estas plia allogaĵo por ĉiuj. Kompreneble, per tri-taga kvazaŭkurseto ni ne pretendas (cetere, estus stulte) instrui la samon kiel en ordinara kurso, sed ĝi estas sufiĉa tempo por atingi tri jenajn celojn: e Klarigi misideojn kaj dubojn pri la E-fenomeno e Informi kaj instrukcii pri la funkciado de la lingvo e Transdoni al la lernantoj ilojn kaj rimedojn por daŭrigi la lernadon de la lingvo kaj ĝian aplikadon, ĉu aŭtodidakte, ĉu per helpo de aliaj aktivuloj.

IPR 99/1 9 22

Ĉar la kurseto estas intensiva, gravas ke la lernant(in)o sentu sin malstreĉa kaj ne “tro-doze” instruata. Tion oni atingas per miksado de tre diversaj programeroj, eĉ se kelkaj el ili ne estas rekte esperantecaj. Ekzemple, oni povas organizi laborgrupojn pri jogo, kampoludoj, teatraĵoj, ktp., laŭ la kompetento de la organizantoj kaj la emoj de la partoprenantoj.

Rilate al la E-rimedoj, ili devas esti kiel eble plej buntaj, tiel ke panorama prezentado realiĝu: ĉiuspecaj libroj, gazetoj, junularaj bultenoj, kasedoj kaj diskoj, domenoj kaj aliaj tabloludoj, vidbendoj kiel la Mazi-kurso aŭ dokumentoj, aliĝiloj, kongreslibroj, pluraj aliaj esperantaĵoj, persona dosiero kun tekstoj kaj ekzercaro, ktp… Gravas ankaŭ la vizitoj de E-veteranoj, kiuj

– alportas novajn ideojn kaj vidpunktojn dum la renkontiĝo. Tiuj E-lingvaj

vizitantoj mem povas profiti el tio, ĉar la semajnfino permesas refreŝigon kaj utiligon de E-scio. Iel, do, ĝi estas ebleco por renkontigi konatojn kaj konotojn. Ĝis nun ni okazigis kvar tiajn semajnfinojn kun malsimilaj rezultoj, sed ĝenerale la sperto estas tre pozitiva kun averaĝa nombro de po 9-10 partoprenantoj. Carles Berga kaj Pako Belmonte «pabe(Qadam.es» Hungario Aperis la memorlibro

‘ La volumo Memorlibro – Kolekto de la prelegoj dum la solena internacia

konferenco organizita okaze de la tridekjariĝo de la universitata fako Esperantologio – Budapeŝto, 17/18-04-1997 estas preta. Ĉefredaktoro – Tamas Gecso, Respondeca redaktoro kaj faka kontrolisto Zsuzsa Varga-Haszonits, Teĥnika redaktoro Lariko Golden, Kunlaboranto – Anita Renkecz.

; Informis: Blazio Vaha (n. s. Wacha)

; «E-ekzameno en urbo Debrecen

La 14-an de januaro 31 gestudentoj sukcese trapasis t.n. studfinan E-ekzamenon en KLTE (Scienca Universitato “Lajos Kossuth”) en Debrecen. La kursestro estis Tibor Papp, ekzamenis d-ro Jozsef Szabo kaj la kursestro. Kompreneble, la E-kurso estos anoncita ankaŭ por la dua semestro en 1999.

Tibor Papp «db(Qsatrax.hw

Eranmo

Komence de 1998 en la matematika fakultato de Universitato “Ferdosi” en la

urbo Maŝhad (gubernio Ĥorasan, orienta parto de Irano) ekfunkciis E-kursoj.

La kursojn gvidas s-ro Mohamad Moafi kaj ĝin partoprenas matematikaj

studentoj, profesoroj kaj komputer-studentoj. . Mojtaba Kheir-Khah, 37, k. 135, IOMetry Dowom, Javadieh, IR-13657 Tehrano

IPR 99/1 9 23

— página 14 del PDF —

Pollando

Didaktika Esperantologia Jarkonferenco en Krakovo, 1999

La Konferenco okazos la 24-25-an de aprilo 1999. El la programo:

– metodika seminario laŭ la nivelo kaj bezonoj de la partoprenantoj

Jadwiga Gibczynska — aktorado en la lingvoinstruado

diskuto pri lingvaj problemoj en Esperanto

– ekskurso aŭ vizito de Muzeo en Collegium Maius de Jagiellona Universitato Partoprenkotizo: 3 zlotoj.

Aliĝadreso: Maria Majerczak, Pola Sekcio de ILEI (adreso sur la 3-a kovrilpaĝo)

Prof. d-ro Tyburcjusz Tyblewski hi

Kun grandega doloro ni informas pri la forpaso de Tyburcjusz Tyblewski (1.04.1933-1.12.1998) psikologo-sciencisto, verkisto, tradukisto, instruisto de Esperanto kaj la pola lingvo, Profesoro, Senatano kaj dekano en Akademio Internacia de la Sciencoj San Marino, ĉefredaktoro de “Pola Esperantisto” kaj “Eŭroponto”, ILEI-membro kaj aktiva kunlaboranto, grandanima homo, tute sindona por Esperanto.

Pola Sekcio de ILEI

Usomo Somera E-kursaro en SFSU, 1998 Instruistoj estis: Katalin Smideliusz (Hungario), John Wells (Britio), Aleksandro Shlafer (Rusio/Usono, ĉefinstruisto). Kanae Hirose (Japanio) estis respondeca pri ekster-kursa instruado. Kelkvorte pri la cetero: La kvanto de kursanoj estis ĉ. 60 (verŝajne rekorda nombro!). Tiu ĉi estis jam la 29-a (!) jaro de oficiala Somera Esperanto-kursaro en SFSU (San Francisco State University = Ŝtata Universitato de San Francisco) — la motoro de la programo de la komenco estis kaj restas nia kara Cathy Schulze, honora membro de UEA kaj tre ĉarma homo. En 1998, la unuan fojon, neniu el la instruistoj estis “vera” usonano (mi ja vivas en Usono, sed nur kelkajn jarojn), kio certe aldonis eĉ plian internaciecon al la tuta aranĝo. Post la fino de la kursaro mi ricevis multajn reeĥojn, tre favorajn kaj dankajn pri la organizado kaj pri la instru-nivelo. Ne temis pri nura instruado. Preskaŭ ĉiutage estis organizataj aldonaj aranĝoj: kunvenoj de literatur-amantoj, internaciaj (UEA/ILEI) kaj usonaj E-ekzamenoj, prelegoj, informaj, muzikaj kaj distraj vesperoj, konversacia rondo por komencantoj ktp. Konklude: bonvenon al la ĉi-jara, 30-a, jubilea kursaro en San Francisco! D-ro Aleksandro Shlafer, «alexs(Desperanto.org?

IPR 99/1 9 24

Ŭ

E IE

EKZERCOJ AL LA TUTA PASPORTO

La prezoj de la Ekzercoj al la Tuta Pasporto, la ilustrita ekzercaro pretigita de ILEI [vidu la 26-an paĝon] apoge al la usona vidbendo Pasporto al la Tuta Mondo, prezentita sur p. 33 de IPR 98/3 estas nun fiksitaj. Ĉe ILEI kaj UEA la prezo estas 7,80 NLG por la nebindita kolekto kaj 9,00 NLG por bindita ekzercaro. La duvidbenda kolekto (lecionoj 1-4), kune kun la ekzercoj kaj la scenara teksto estas aĉetebla rekte de la produktantoj (ELNA, 90 USD, nur NTSC-versio; FEL 81 EUR, nur PAL-versio) aŭ de UEA (78,95 EUR – 6 Yo, nur PAL-versio). Ĉe ĉiuj liverantoj aldoniĝos ekspedkostoj.

NOVA ELDONO DE LA GVIDILO DE INTERNACIAJ EKZAMENOJ

En majo aperis dua eldono de la gvidlibreto por la elementa kaj meza niveloj de la Internaciaj Ekzamenoj de ILEI kaj UEA. La unua eldono de la gvidilo, verkita de Stefan MacGill, aperis en 1989 kaj post elĉerpiĝo ĝi estis senŝanĝe represita en 1996. La unua parto de la 34-paĝa gvidilo enhavas la celaron, postularon kaj regularon de la ekzamenoj. En la dua parto estas specimenaj tekstoj de la ekzamenoj de ambaŭ niveloj. Interesitoj povas do ricevi bonan bildon pri la ekzamenoj kaj sekve pli bone prepari sin. La gvidilo taŭgas kiel ekzercilo por memstudantoj sed ankaŭ por kursoj.

La nova eldono estas reviziita de Atilio Orellana Rojas, la nuna prezidanto de la Internacia Ekzamena Komisiono de ILEI/UEA, kiu povis konsideri la spertojn el la ekzamensesioj, okazintaj jam en multaj landoj en ĉiuj kontinentoj.

La libreto kostas 6,60 guldenojn. La libroservo de UEA donas trionan rabaton ekde tri ekzempleroj.

KALENDAROJ

La poŝtkarta kalendaro de IEI por la jaroj 1999 kaj 2000 estas jam haveblaj. La kalendaro utilas, ekzemple, por sendi al amikoj viajn novjarajn bondezirojn aŭ por instrui al viaj E-gelernantoj la kalendarajn esprimojn. La prezoj, ekskluzive de la sendokostoj estas jenaj: kvanto — prezo (NLG)

1- 1,00; 5 — 4,00; 10— 7,50; 25 — 15,00; 50 — 30,00; 100 — 55,00; 500 — 275,00. Se vi mendas 500 ekzemplerojn, la sendokostoj estas inkluzivitaj en la prezo.

INTERNACIA KONKURSO DE INFAN-DESEGNAĴOJ La Kultur-Domo de la urbo Milanowek kaj E-Grupo funkcianta ĉe la Kultur-Domo Invitas infanojn kaj adoleskulojn (de 6 ĝis 18-jarajn) en la tuta mondo

[daŭrigo sur la paĝo 27-a]

IPR 99/1 9 25

— página 15 del PDF —

IPR 99/1 9 26

partopreni konkurson de infan-desegnaĵoj, kiun oni organizas en kunligo de la 100-jariĝo de la urbo Milanowek. Temo: Mia malgranda patrujo.

La partoprenanto de la konkurso prezentas sian plej proksiman ĉirkaŭaĵon hejme, en la familio, lernejo, regiono, urbo aŭ vilaĝo, en kiu li/ŝi vivas, aŭ prezentas scenojn pri la ĉiutaga vivo, tipaj festoj, familiaj solenaĵoj, kutimoj, ktp. En la konkurso povas partopreni infanoj el la tuta mondo, inkluzive de la poldevenaj infanoj, kies gepatroj ekz. konstante loĝas eksterlande.

Unu partoprenanto rajtas sendi maksimume du konkursaĵojn. La realig-tekniko de la konkursaĵo estas laŭplaĉe elektebla. Formato A-3 aŭ proksima laŭ la grandeco. La limdato de la alsendado de la konkursaĵoj: la 15-a de aprilo 1999.

La konkursaĵoj estos prezentitaj dum speciala ekspozicio en la Ekspozicia Centro

de Milanowek dum 4-6 semajnoj, komencante de la 2-a de majo 1999.

Oni antaŭvidas objektajn premiojn (po 3 en ĉiu aĝogrupo). Krome estos atribuita premio de la urbestro de Milanowek, premioj de kelkaj firmaoj de Milanowek – produktantaj diversajn objektojn, dolĉaĵojn k.a.

La premiojn kaj diplomojn oni dissendos al la infanoj perpoŝte ĝis la fino de junio 1999 kune kun la E-lingva mallonga historio de la urbo Milanowek.

La adreso, al kiu oni sendu la konkursaĵojn kaj ricevu pliajn informojn estas jena: Miejski Osrodek Kultury, ul. Koscielna, PL-305-822 Milanowek, Pollando. Respondeculoj de la konkurso: Aleksandra Magierecka, direktoro de la Kultur- Domo de Milanowek, Andrzej Pettyn, vicprezidanto de la Urba Konsilantaro de Milanowek.

ELDONPLANOJ POR ILEI EN 1999

NdilR: en IPR 98/4 ni promesis, ke en la venontaj numeroj ni prezentos al vi resume la planojn, kiujn la estraranoj kaj komisionestroj estas pretigantaj pri siaj agadoj en la respektivaj kampoj. Nun sekvu la planoj de Stefan MacGill, nia vic-prezidanto, sur eldona kampo, en okupiĝordo:

e. Kunredakti jubilean antologian numeron de Juna amiko. Intense prilaborata januare cele al solida 52-paĝa numero. Estos inkluzivita en abono por 1999 kaj aparte aĉetebla.

e Trovi novan ekspedo-vojon por Juna amiko kaj nia libroservo. La hungara poŝto ŝokis nin per afrank-altigoj inter –6090 kaj -2509o, dum ni buĝetis la kutiman 1790. Sekve, ni transiros al komerca ekspedisto – unu proponas tarifojn 2599 malpli ol la poŝto. Do, vundiga sed ne mortiga bato por ni. Serĉoj, negocoj pluiras, solvo ĝis marto.

9 Indeksi per datum-bazo la enhavon de la dudek kvin jaroj de Juna amiko. “ataj la periodo 1986-95. Post poluro estos lokita en la hejmpaĝo de Juna amiko.

IPR 99/1 9 27

— página 16 del PDF —

e Integri la invetaradon kaj fakturadon de la liga libroservo. Jarŝanĝa inventaro farita kaj sistemo kreata.

e Eldoni la unuan kajeron en serio da lerniloj por etuloj (7-10-jaraj), reage al urĝa peto de nia projekto Interkulturo. La serio nomiĝos OKULO, laŭ ĝia gvida figuro. 25 paĝoj verkitaj por 32-paĝa kajero – ilustrado kaj financado solvataj.

e Verki ekzercojn por lecionoj 5 kaj 6 de la usona vidbendo Pasporto al la Tuta Mondo, por ke ili aperu samtempe kun la bendoj antaŭ la UK.

e Koncepti (dum la estrar-kunsido) freŝan varbilon por ILEI kun la nunaj aktivuloj kaj iliaj planoj.

e Plani kaj verki novan pli verbo-centran eldonon de la unua kajero de Tendaraj tagoj. Restas nur 120 ekz. de ĝia dua eldono. Krei instruistajn gvidilojn por kajeroj I kaj II (tiu lasta promesita jam en 1998). Fini la verkitan anglan kaj esperantan varbilojn por la serio.

RETAJ AFEROJ

Korekto ;

En la artikolo pri la interreta paĝaro de ILEI (98/4 p. 31-32.) mankas ĝuste la adreso: http://www.uniroma3.it/lps/esp/ilei/. Pardonu pro la eraro! – NdlR

Koresponda listo pri Esperanto-instruado Tiuj, kiuj interesiĝus pri partopreno en retpoŝta diskutlisto pri E-INSTRUADO, bonvolu kontakti informcele: Maŭro La Torre «m.latorre(Juniroma3.it»

I

M. La Torre: Gvidlinioj por lerneja edukprojekto INTERKULTURO en IPR 98/3

La ĵus proponita lerneja edukprojekto INTERKULTURO montras ne nur, ke al la gvidado de ILEI alvenis nova teamo, sed ankaŭ la fakton, ke en Esperantujo “blovas nova vento.”

Kiel por ĉiuj projektoj, ankaŭ por ĉi tiu estos voĉoj “por” kaj “kontraŭ”.

Laŭ mi, la ideo estas bonega. Pro tio, kun entuziasmo, mi tuj pretas partopreni,

IPR 99/1 9 28

kune kun miaj gelernantoj, ĉi tiun “eksperimenton”, eĉ se ni agadas en iu montvilaĝeto de Rumanio, en iu lernejo, kiu ne disponas pri modernaj komunikiloj. Kial ni emas fari tion? Tutsimple, ĉar ni fidas je la utilo kaj graveco de la projekto. Eĉ mi povas argumenti: nia tuta agado ĉi tie, jam sufiĉe riĉa post kvar jaroj, naskiĝis el nia partopreno en la FUNDAPAX-projekto. Do tio signifas, ke ĉiu ajn serioze pensita kaj planita agado povas havi bonajn rezultojn per la implico de la diversaj lernejoj de la mondo. Kaj eĉ se la eksperimento fine ne sukcesus 100 procente, gravas tiuj semoj, kiuj ĝermos kaj donos novan rikolton. Eĉ se nur unu semo ĝermos, nia laboro ne perdiĝos. Pro tio, kun la sincera kredo, ke la Projekto sukcesos, mi sincere gratulas s-ron Maŭro La Torre pro la iniciato kaj deziras al ĉiuj partoprenontoj plenan sukceson. Mihai Trifoi, Scoala Generala Nr. 1, RO-4038 Bixad, Jud. Covasna, Rumanio

Ceno EŬ IO NdlR — Nia nova estrarano, s-ino Carla De Lorenzi dissendis enketilon al la sekcioj de ILEI, per kiu ŝi kolektas informojn pri la diversaj E-kursoj. Ŝin interesas, kiujn materialojn, lernolibrojn, paroligajn ludojn, metodojn oni uzas dum la kursoj por komencantoj. Jam venis la unuaj reagoj. Vidu ŝian leteron, kiun ŝi sendis al IPR por publikigo:

“Karaj gesamideanoj, mi deziras, ke vi sciu kiamaniere progresas mia enketilo rilate la kursojn. Mi sendis ĝin al ĉiuj sekciestroj kaj al ĉiuj reprezentantoj de ILEI, krome al kelkaj asocioj, revuoj, konatuloj. En kelkaj landoj la sekciestroj tuj aktiviĝis kaj ili mem kolektis la informojn en la tuta lando. Mi multe dankas ĉiujn geinstruistojn, kiuj respondis, pli ol 40; kelkaj telefonis. Eble kelkaj sekciestroj ne multe laboris aŭ forgesis la tuton, tamen nun mi havas multajn tre interesajn informojn. Al la demandoj kaj leteroj, kiujn mi ricevis, bedaŭrinde mi ne povis ankoraŭ respondi. Unue mi devas reordigi la tuton kaj mi klopodos, iom post iom, ankaŭ respondi ilin: havu paciencon! Tiuj, kiuj ankoraŭ ne skribis al mi aŭ volas aldoni ion, bonvolu fari tion tuj: sendu ĉion rekte al mia adreso! Kiam ĉio estos ordigita, mi preparos dosieron kaj /aŭ eble aldonos al la revuo por la abonantoj, kaj / aŭ libreton, kiun vi povos facile aĉeti. Por via informo: mi ricevis ankaŭ librojn kaj liston de brajligitaj kaj surbendigitaj libroj. Multan dankon al ĉiuj! Carla de Lorenzi, via Boston 65, IT-10137 Torino, Italio, Tel. 439 011 390 787

IPR 99/1 9 29

— página 17 del PDF —

NAŬ BOSNIAJ INFANOJ EN SUDA FRANCIO

Dino! Tarik! Miran! Kion vi preferas, iri al St-Girons por butikumi, aŭ amuziĝi en la naĝejo? La knaboj, kiuj ne havis okazon butikumi antaŭe, preferas butikumi, dum Merima, Denisa, Anida kaj Anida preferas resti kun Mathilde, Amandine kaj Aurelie, iliaj francaj amikinoj en la restadejo La Maraude.

Hodiaŭ 18-a de julio 1998 estas por naŭ bosniaj junuloj la lasta tago de trisemajna restado en nia tuluza regiono. |

Por ili, la aventuro komenciĝis jam en septembro 1997, aŭ januaro 1998, aŭ eĉ en marto 98 por tiuj, kiuj nur tiam komencis lerni E-on.

Senad Ĉolic, la prezidanto de E-Ligo de Bosnio-Hercegovino, estas delonge en koresponda rilato kun Esperanto-Kultur-Centro (EKC) de Tuluzo. En julio1997 EKC informas lin ke la projekto inviti dek lernejanojn de Sarajevo al tuluza regiono realiĝos venontan someron. Tiun saman jaron, E-kursoj ekfunkcias en kvar diversaj lernejoj de Sarajevo, kaj ankaŭ en Zenica, je 30 km de Sarajevo.

Senad, post pripenso kaj interkonsiliĝo, elektas infanojn el diversaj lokoj por la vojaĝo al Tuluzo, komencantojn same kiel fluparolantojn: ja gravas ke eĥoj de tiu aventuro plejvaste dissemu informojn pri E-o.

Merima kaj Denisa, kiuj lernas E-on de pli ol du jaroj, jam flue parolas, sed Dino kaj Miran apenaŭ balbutas. Tamen tiu ĉi vojaĝo espereble donos al ĉiuj vojaĝemon, kaj do stimulos al lingvolernado.

Kaj ĉe la francaj korespondantoj, kio do okazis?

Aurelie, Mathieu, Yves, Mathilde… kaj aliaj, interesiĝis pri anonco de sia matematika instruistino: “Se vi deziras korespondi kun infanoj de Sarajevo, kaj eble renkonti ilin, venu al kunveno la …..”. La proponita E-klubo kun tiu ambicia celo, allogis pli ol dudek lernejanojn, sed nur dekkvin restis, kiuj regule kunvenis kaj lernis la lingvon ĉiusemajne dum la tagmanĝa paŭzo.

La gepatroj poste estis invititaj al kunveno, kie venis sep aŭ ok familioj, kiuj preskaŭ ĉiuj konsentis gastigi bosnian infanon.

Entuziasmo regis en la E-klubo, eĉ inter tiuj, kies familioj ne povas gastigi. Oni sendis leterojn, kartojn kun desegnaĵoj kaj kasedojn, oni preparis skeĉojn en E-o, kaj oni kontribuis diversmaniere al monkolektado, per vendo de kartoj, kukoj, ktp…

Fine, la 30-an de junio, ILI ALVENIS per buseto, ĉiuj klubanoj atendis ilin antaŭ la preĝejo de Castanet, kie estis la rendevuo. Emocia momento, kiam la Bosniaj infanoj, vojaĝinte pli ol tridek horojn, devis disiĝi por iri en siajn gastfamiliojn.

Dino, la plej juna, tute ne parolis E-on; feliĉe Tarik, akceptita en la sama familio ĉe Yves, iom komprenas, kaj tra li la komunikado pasas. En alia familio

IPR 99/1 9 30

oni komunikas per gestoj, kaj ankaŭ per anglaj vortoj, ĉar la gepatroj ja ne lernis

E-on. En la gastfamilio de Denisa kaj Anida, oni devas uzi E-on, ĉar Mathilde kaj Amandine ne scipovas la anglan.

Dum la 12-taga restado en la familioj, la bosniaj junuloj rekuniĝis plurfoje, por komunaj ekskursoj, al la mezlernejo kie ilin akceptis la direktoro, al la historia urbocentro de Tuluzo, al la Spaco-muzeo, al naĝejo kaj al mezepoka civito Karkasono (Carcassonne).

Venis la momento iri al la Pirenea restadejo La Maraude. La 100 kilometrojn de Tuluzo al St Girons ĉiuj bosnianoj veturis trajne, akompanataj de Miquela, la matematika instruistino kiu iniciatis la projekton.

Varma akcepto nin atendis en La Maraude, kies etoso ĉiam pli kaj pli – internacias: krom la konstantaj enloĝantoj, kiuj ĉiuj komprenas E-on, troviĝis tie pola paro kaj tri junaj argentinanoj! La novaj enloĝantoj, kiel Dany, kiu okupiĝas pri la azenoj, lernas E-on. Bosniaj kaj francaj infanoj tuj admiris la belegan pejzaĝon kaj panoramon videblan de la ĉambroj.

Pro ne sufiĉa disponeblo de Fetah, la bosnia akompananto, la restado reduktiĝis de du semajnoj al nur unu. La programo tamen estis riĉa. Ni tutajn posttagmezojn piedmigris, banis la piedojn en purakvaj lagoj kaj en torentoj, pasigis du noktojn en montara rifuĝejo, kie ni kuiris nian manĝaĵon sur lignofajro, kantis ĉirkaŭ la fajro en diversaj lingvoj… Ĉiumatene kelkaj infanoj povis laŭvice iniciiĝi je kaprina prizorgado kaj fromaĝ-farado. Ĉiuj lernis kiel baki panon kaj okazis eĉ E-lecionoj! Vespere oni ludis, kantis, foje rakontis legendojn, kaj la lastan vesperon oni dancis. Mi preskaŭ forgesis la futbalmaĉojn inter la esperantistoj kaj la aliaj infanoj de La Maraude, kaj la varman akcepton de la vilaĝestro, kiu invitis la bosnianojn spekti ĉe sia hejma televidilo la gravan finan mond-maĉon!

Ekestis interesa grupdinamiko: la unuajn tagojn la bosniaj infanoj plezure retroviĝis, post tiuj dekdu tagoj pasigitaj en diversaj familioj, ili babilis kaj restis inter si. Sekve ankaŭ la francoj restis inter si. Sed iom post iom la roloj ŝanĝiĝis kaj knabinoj kiuj amikiĝis dum la familia restado pli kaj pli ofte amuziĝis kune. La apartiĝo estis tiam inter knaboj kaj knabinoj. Tio evidentiĝis kiam la lastan tagon, ĉiuj knabinoj preferis resti kunaj.

Hodiaŭ la bosnianoj foriris, per la sama buseto, kaj atingis bonorde Sarajevon, post tridekhora veturado.

Kio okazos nun? Ĉu la korespondado pludaŭros? La infanoj invitis la familiojn al Sarajevo: ĉu okazos la reciproka vojaĝo? Kial ne, sciante ke ĉi-aŭguste estos “dd en Sarajevo Kataluna E-grupo? Ĉiuokaze Miquela plugvidos E-klubon ku v ernejo Jean Jaurĉs, kun ĉiuj geknaboj kiuj deziras plulerni kaj perfektiĝi,

J korespondi kun pluraj aliaj landoj. Ni sekvu iliajn postajn aventurojn! Jeanne-Marie Cash

IPR 99/1 9 31

— página 18 del PDF —

Pedro M. M.artin: KOOPERATIVA LERNADO: ĈU NOVA PANACEO?

Pro ŝanĝoj en la eduka sistemo ĉe ni, en Hispanio, lastatempe multaj instruistoj devis alfronti tutan novan situacion en siaj lernoĉambroj; precipe mezlernejaj instruistoj, kiuj vidis kiel siajn lernejojn eniris lernantoj pli junaj (nun 12-, antaŭe 14-jaraĝaj) kaj pli diversaj laŭ interesoj kaj konoj. Lernantoj kiuj devas resti tie ankaŭ pli longe (nun ĝis 16-, antaŭe ĝis 14-jaraĝaj), kio ofte kreas kondutajn problemojn de tiuj kiuj tute ne interesiĝas pri lernado sed devas vizitadi lernejon ankoraŭ du pliajn jarojn. Krom plendi pro tiuj novaperintaj malfacilaĵoj, multaj instruistoj klopodas trovi aliajn pedagogiajn teknikerojn por plibonigi sian laboron. Unu el tiuj teknikeroj, kiu nun furoras estas la t.n. Kooperativa lernado. Kooperativa lernado estas iom bombasta nomo por varianto de la konata grupa laboro kiun preskaŭ ĉiu instruisto foje uzas en sia ĉambro. Sed Kooperativa lernado ne estas tamen normala grupa kunlaboro ĉar ĝi celas atingi multon pli ol la simpla sumo de la laboroj de ĉiuj membroj de la grupo. Kutime la celo de grupa laboro estas simple ke la lernantoj praktiku tion kion la instruisto jam antaŭe per tradiciaj teknikoj sciigis al ili, kaj ĝi estas tre libere organizita de la lernantoj mem. Kontraŭe, ĉe Kooperativa lernado la instruisto devige arigas la lernantojn (po 4/5) en heterogenajn grupojn, t.e. bonajn lernantojn kune kun mezaj kaj malbonaj, kaj ne nur laŭ konoj, sed ankaŭ laŭ interesoj, konduto, laboremo, ktp.

Ĉiu grupo prilaboras unu ĝeneralan apartaĵon de la lernota temo, kaj ene de la grupo la instruisto disdonas al ĉiu membro, laŭ ties kapabloj, iun konkretan laboron kaj gvidliniojn pri kie kaj kiel akiri la bezonatajn sciojn (libroj, revuoj, demandoj al fakuloj…). Ĉiu lernanto devas fariĝi “spertulo” pri sia “fako” kaj poste instrui ĝin al siaj kunmembroj. Fininte la laboron, la lernanto ricevas tri notojn: unu de la membroj de la grupo pri sia instru-kapablo; alian de la instruisto pro la ĝenerala laboro de la grupo (la sama por ĉiuj en ĝi) kaj la trian li ricevas post aparta ekzameno pri la temo.

La celo de Kooperativa lernado ne estas nur ke la lernejanoj lernu tra la kooperado, sed ke ili lernu ankaŭ bone kunlabori. Kooperado implicas ke ĉiu membro de la grupo kapablos atingi sian celon nur se la aliaj same atingas siajn; individua sukceso dependas de kolektiva sukceso, kaj inverse. Ankaŭ la fakto ke ĉiu lernanto fariĝas instruisto de siaj kunmembroj plifaciligas la lernadon, plibonigas memfidon kaj konsciigas lernantojn pri la ne ĉiam facila laboro instrui. Dume la instruisto kompreneble ne ferias sed ja devas kontroli la tutan procezon de la komenco. Lernantoj ne multe ŝatas la ideon labori kun aliaj kundisĉiploj de ili ne elektitaj kaj kutime deziras labori nur kun siaj geamikoj, kelkaj eĉ preferas labori solaj. La unua tasko de la instruisto estas do konvinki ilin pri la bono labori en tia maniero. La konstato ke nuntempe preskaŭ ĉiu anonco pri bona

IPR 99/1 9 32

labor-posteno postulas “bonan kapablon labori en skipo” estas argumento kiu ofte povas helpi tiurilate. Laŭ tiuj kiuj ĝin aplikas, la praktikaj rezultoj de Kooperativa lernado estas ĝis nun tre ĝojigaj: la nombro de nekontentigaj notoj malpliiĝis je 6099; geknaboj kun kondutaj problemoj pli bone integriĝas en la lerneja vivo; la rilato lernanto-instruisto pliboniĝis; kaj (ne surprize post tiuj faktoj) nerva streĉiteco ĉe instruistoj reduktiĝis. Ankaŭ la opinioj de la lernantoj mem estas bonaj: ĝenerale ili diras ke la metodo estas pli distriga ol la lecionoj tradiciaj, ili pritaksas sian propran laboron en la grupo kiel tre aktiva kaj alte taksas la socian flankon de la afero, “oni lernas pli bone koni siajn kunulojn”, ili asertas.

[Kompletigaj informoj. Ceterajn detalojn vidu en IPR 98/4 — NdIR]

XLoĝeblecoj: La partoprenantoj povos elekti inter du diversaj kategorioj: hotelo kaj studenta loĝejo. Neniukaze la prezoj ĉi-sube indikitaj inkluzivas la matenmanĝon, kiu estas aparte mendebla kune kun la ceteraj manĝoj. La prezoj estas indikitaj en nederlandaj guldenoj (NLG) por unu persono kaj por unu nokto. – Hotelĉambro kun duŝejo kaj necesejo, SEN matenmanĝo unulita ĉambro NLG 85,00 dulita ĉambro NLG 51,00 trilita ĉambro NLG 40,00 – Studenta loĝejo kun lavpelvo (varma kaj malvarma akvo) kun komuna duŝejo kaj necesejo unulita ĉambro NLG 62,00 dulita ĉambro NLG 40,00 trilita ĉambro NLG 31,00 “Manĝoj: Eblas mendi ĉiujn manĝojn por la konferenca periodo kune por NLG 210,00. Tiu sumo inkluzivas 6 matenmanĝojn, 4. tagmanĝojn (escepto estas la ekskursa tago) kaj 6 vespermanĝojn. Rimarko al la personoj, kiuj aliĝos al la tuttaga ekskurso: en la kotizo por la ekskurso estas jam inkluzivita la tagmanĝo. sko “Ekskursoj, transporto el Berlino Priskribojn pri la ekskursaj celoj vi trovas en IPR 4/98 = Duontaga piedekskurso tra la banloka centro: senpaga – Tuttaga ekskurso al Marianskĉ L4zne: NLG 85,00 Transporto rekte de la berlina UK-ejo al la ILEI-konferencejo en Karlovy Vary Per speciala aŭtobuso kostas NLG 90,00. IPR 99/1 9 33

— página 19 del PDF —

“Informoj: Pliaj detaloj estas riceveblaj de la ILEI-Kasisto, Bertil ANDREASSON kaj de la Sekretario, Atilio ORELLANA ROJAS.

“Konferenca programo: Informoj pri la enhavo de la programo aperos en IPR 2/99. ILEI okazigos kadre de la Konferenco mem seminarion por trejni personojn, kiuj deziras plispertiĝi pri la instruado de Esperanto ĝenerale. La ĉefinstruistoj estos D-ro Ilona KOUTNY kaj Claude GACOND. Pliaj detaloj aperos en IPR 2/99. Dum la Konferenco okazos C-Seminario kaj diplomiga ekzameno por fariĝi Cseh-instruisto. La interesitoj povas ricevi pli da informoj ĉe: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando; telefono 4-31 70 355 66 77, fakso 431 70 358 44 22, «iei001l(Jworldonline.n1»

“Alirebloj al la Konferencejo:

La urbo Karlovy Vary troviĝas en la plej okcidenta parto de Ĉeĥio, ĉe la limo –

kun Germanio kaj ĝi estas bone atingebla de ĉiuj flankoj.

1. Partoprenantoj, kiuj venos al la ILEI-konferenco post sia partopreno

de UK en Berlino: kiuj venos per propra aŭtomobilo, ricevos dum UK en ILEI- giĉeto precizan priskribon de la plej konvena vojo. Kiuj venos al Berlino per publikaj transportiloj, bv. ne forgesi mendi la veturadon per speciala aŭtobuso de la kongresejo al la ILEI-konferencejo. La vojaĝo pertrajna estas pli kosta kaj komplika (kun minimume tri ŝanĝoj de trajno, aŭ multe pli longa kun unu ŝanĝo, se oni veturus al Prago kaj de tie per publika aŭtobuso). Kaj via antaŭaliĝo estas necesa, por povi mendi konvenan grandecon de la aŭtobusoj.

2. Partoprenontoj, kiuj aliĝos al ILEI-konferenco sen antaŭa partopreno de UK: Bonvolu atenti, ke de ĉiuj direktoj krom de proksima okcidento plej taŭgas veturi ĝis Prago kaj de tie daŭrigi per publika aŭtobuso al Karlovy Vary. Se vi planas tiel, bv. indiki tion sur la aliĝilo, ke vi deziras informojn pri la transportebloj de Prago al Karlovy Vary (kaj post apero de nova horaro vi ricevos la informojn rekte de la organizantoj). Vi povas ankaŭ rekte turni vin al la lokaj organizantoj (KAVA-PECH, Stanjo Chrdlova, Anglicka 878, CZ-25229 Dobrichovice, fakso: 420.2.9912126, rete: chrdle(Qkava-pech.cz), precipe se vi deziros mendi tranoktojn en Prago antaŭ aŭ post la ILEI-konferenco (eblas laŭ via plaĉo en diversaj kategorioj de simpla studenta ĉambro ĝis kvarstela hotelo).

La veturantoj de Germanio certe konas la konekton de sia regiono, mi nur faciligu la orientiĝon konsilante, ke oni eltrajniĝu (laŭ la uzata linio) en Usti nad Labem (de Dresdeno) aŭ Marianske Lazne (de Nŭrnberg kaj Regensburg) aŭ en Plzen (el Mŭnchen). Sekvan konekton ni povas sendi al koncernaj interesatoj post la apero de nova horaro (do komence de junio).

Pri la revojaĝo estas precizaj informoj je dispono dum la konferenco.

IPR 99/1 9 34

MENDILO POR LA 33-a ILEI-KONFERENCO

Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj

=; Esperanto — internacia lingvo

Ĉiu aliĝanto uzu apartan aliĝilon, fotokopion aŭ samformatan paperon. Bv tajpi aŭ skribi preslitere.

AE A EKE E NE PON LEN INO Po VIRO/VIRINO (por alfabeta ordigo) MME NN MON… SDA KO sumoo paseon dk G nankeno SOU POI ERR Ld ADRESO (nacilingve en latinaj literoj kun poŝtkodo) ……………………….ŝŝs esee see nees eeennesena e

Mi aliĝas al la Konferenco laŭ la kondiĉoj presitaj sur la sekvaj paĝoj kaj pagas al la ILEI- Mi legis, komprenas kaj akceptas la kondiĉojn de ĉi tiu aliĝilo.

KOTIZO (vd. sekvan paĝon) LOĜADO

MANĜADO

EKSKURSO TRANSPORTADO

KASO DAZZINI KOLEGHELPA KASO FONDAĴO SZERDAHELYI FONDAĴO E. LINS BANKKOSTOJ

ENTUTE (en guldenoj)

Se vi c-a kiel handikapulo, ĉu ILEI jam havas atestilon? jes/mi kunsendas (forstreku unu La Paroj varias depende de la loĝlando de la aliĝanto, laŭ jena grupiĝo: = Ciuj landoj escepte de tiuj ĉi-sekve sub B Li = socialismaj landoj de orienta Eŭropo; ĉiuj landoj de Azio (escepte de Israelo, — Japanio kaj Korca Respubliko), Afriko kaj Latinameriko.

IPR 99/1 e 35

— página 20 del PDF —

La kotizoj estas pagendaj al la ILEI-Kasisto laŭ jenaj vojoj: a) al ILEI-konto ĉe UEA: ilek-a, indikante: ILEI-Konferenco”; | b) al poŝtĝirkonto N? 68 21 17-7, ILEI, Sodra Rorum pl 455, SE-242 94 H6rby, Svedio. Bv aldoni NLG 10,00 por bankaj kostoj; c) per via banka konto al la antaŭa adreso. Bv aldoni NLG 10,00 por bankaj kostoj.

Por elekti la ĝustan kotizon, bonvolu atente legi la sekvajn klarigojn:

32 40

:3:Junulo.: 5 handikapulo. 26 (La prezoj estas indikitaj en nederlandaj guldeno. Difinoj en IPR 98/4.)

LOĜADO, MANĜADO | Mi mendas loĝadon en la sube signita kategorio ekde la …… ĝis la …… de aŭgusto. La prezoj estas indikitaj en nederlandaj guldenoj por unu persono kaj por unu nokto. Bv. cirkli la mendatan kategorion Hotelĉambro unulita ĉambro NLG 85,00 dulita ĉambro NLG 51,00 trilita ĉambro NLG 40,00 Studenta loĝejo unulita ĉambro NLG 62,00 dulita ĉambro NLG 40,00 trilita ĉambro NLG 31,00 Mi dividos la ĉambron kun konferencano……………………….. s.l Mr havas’dieton, nomesas sn ka kp re nne taOo Mi mendas manĝadon (210 NLG): Jes/ne

EKSKURSOJ, TRANSPORTADO

Mi mendas la tuttagan ekskurson: jes/ne (bv cirkli)

Mi mendas transportadon rekte de la berlina UK-ejo al Karlovy Vary per speciala aŭtobuso: jes/ne

SEMINARIOJ Mi aliĝas al la Metodika Seminario: jes/ne Mi aliĝas al la C-Seminario: jes/ne

Pagon de ….. mi faris al ………… en valuto………

IPR 99/1 9 36

SEKCIESTROJ

DE ILEI = Albanio: Bardhyl Se! Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3,

AL-Tirana : Teresita Alaniz, El Ombŭ s/n, AR-5801 Alpa Aŭstralio: Jennifer Bishop, 39 : ishop, Hill Street, Hawthom, Victoria

Belgio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Elvira Fontes, Rua

— Machado de Assis 243, ap. 11,

BR-04106-010 Sao Paulo (SP)

Kubo: H. Jimin€z, Apartado 5120, CU-10500 Ciudad de la Habana

Nederlando: Hans ten Hagen, Middenweg 587,

NL-1704 BH Heerhugowaard Gl: ten. hagen.esperanto(Qwxs.nl

Norvegio: Bjom Thuv, Aro6yveien 33, NO-3135 Torod

Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7.

RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 Bl: ab2928(Qmastak.sitek.ru

Svedio”: Rertil And

Israelo: Murĵan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv Jugoslavio: Radojica Petrovic, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak E: radp(DQemi.yu Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila, B.P. 13, CG-Lukala (Bas-Zaire) Kostariko: Hugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Jose kl: miaumiau(Qsol.racsa.co.cr Koreio: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do KR-499- 900 Rd: so(Qkns.kangnam.ac.kr Litovio: Algimantas Piliponis,

Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby Svislando”: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14, CH-1004 Lausanne Gl: ilei.ch(Qesperanto.nu Usono“: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, US-CA 93111-2521 E:72644.2450(Qcompuserve.com

REPREZENTANTOJ DE ILEI

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, AM-375062 Erevan

Aŭstrio: Mag. Walter Klag, Rudolfinergasse 8/11, AT-1190 Wien E:klag.esperantoQonline.edvg.co.at

Bosnio kaj Hercegovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo

Ĉilio: Hĉctor Campos Grez, Casilla 231, Curico, CL-Sĉptima Region B:strigoQQetereuna.cl

Danio: vakas

Estonio: Helgi Hromova, Pk. 94, EE-3053 Keila

Hispanio: Pedro M. Martin Burutxaga, Ctra. Estacio 2 A-5- 2, ES-17300 Blanes(Katalunio) E pmarti10(Qpie.xtec.es

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut IS-220 Hafnarfjŝrdur

Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, NZ-Wellington 1 E $ir Lancelot(Qcompuserve.com Portugalio: Joŝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande PT-1675 Pontinha Slovenio: Marija Zlatnar-Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana. E :Marija.Zlatnar(Qguest.arnes.si Togolando:A fantchao-B.Yao, B.P. 20225 TG-Lome Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88, UA-253222 Kiev Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS E: eugeny(Qesper.gimli.com Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado VE-70782, Caracas 1071 A

Noto: Asteriksoj indikas la landojn, kie oni ricevas la revuon tra la landa ILEI- sekcio, do kun viaj eventualaj distribuaj problemoj bv. unue kontakti la enlandajn respondeculojn.

— página 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ

Ekzamena: prez.: Atilio Orellana Rojas (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj meza niveloj: Hans ten Hagen, (adreso, kovrilo 3)

Lernej-konkursa: Geza Kurucz, Hitel u.10.fszt.16, HU-6000 Kecskemĉt, Hungario. Rete: kg(Qesperanto.nu

Lernej-projekta: Maŭro La Torre, Jennifer Bishop, Marija Beloŝeviĉ

Terminara: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, IT-00155 Roma, Italio

Elekta: Doroteo Holland – Usono, Agneta Emanuelsson – Svedio, Gwenda Sutton Nov-Zelando

Regulara: Rob Moerbeek, Hans ten Hagen

Kontrola: Membroj: Martha Andreasson, Gertrud Lund kaj vic-membro: Bo Sandelin

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando UNESKO (en operaciaj rilatoj). Reprezentanto de ILEI: Frangois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris, Francio

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto. Kasisto de ILEI: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membrokotizoj en landoj kun sekcio: a) A-kategoriaj landoj (vidu UEA-dividon): 22 NLG al la sekcio aŭ 25 NLG rekte al ILEI. b) B-kategoriaj landoj: 20 NLG al la sekcio aŭ 22 NLG rekte al ILEI. c) En landoj sen sekcio: 20 NLG, pago al ILEI rekte. d) Simpla abono sen membreco (por E-societoj, bibliotekoj k.s.) 30 NLG. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan

konton de ILEI: ilek-a. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago.

REDAKCIAJ INFORMOJ

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE- 8400 Oostende. Redaktejo: NEMETH Jozsef, HU-8500 PAPA, Kilian ltp. 75/9. Retadresoj: nlalt(Qkonyvtar.c3.hu (redaktoro), smidik(Qrik.bdtf.hu (vicredaktoro). Ni ambaŭ povas akcepti faksojn per komputilo, sed avertu nin telefone antaŭ ol vi faksas. Telefon- kaj faksnumeroj: «36-89 315-836 (red.) kaj 36-94 320-313 (vicred.). Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, 88 -32-3- 234 34 00

La nunan numeron ni sendis al la presejo la 1-an de februaro, redaktofino por la sekva numero: la 15-a de aprilo 1999,

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift. Afgiftekantoor: Antwerpen X.

ISSN 1013-2031

INTERN PEDAG

AC 0G

Jarkolekto 29 – trimonata

2/99

— página 2 del PDF —

ENHAVO

Raporto de la Estraro pri la jaro 1998 (A. ORELLANA ROJAS) ………….-.-……….-… 1 Juna Amiko: sukcesa jaro (S. MACGILL, G. KURUCZ) …………….eue esee scene ne enen nne 3 Resumo de la estrarkunsido en Hago (S. MACGILL)……….-.-.–.-«ueuesnenennenennenenonnenos 5 Financa raporto 1998, Financa plano 2000 (BERTIL ANDREASSON) ……………-….- 8 Kompletigaj informoj pri UK kaj la ILEI-Konferenco (A.O.ROJAS, P. CHRDLE) lO SMIDELIUSZ KATALIN: Lingvoplanado kiel pedagogia rimedo… = ………………… 12 Ni kondolencas (77 Oene Hoekstra, 7 Cathy Schulze) …………..-.-«««-«««=====seseacnene. 19 Ebladandgoj kaj sekcioj uu skr a KEM mo, Se DI 22 Parabolo (PEDRO Mo MARTIN) SI E I A A eo SN KONAN AE ezulo 32 CARLA DE LORENZI: Kelkaj gvidlinioj rilate „Mazi-n”………………-..«.«cececscncneneeo 32 Reagoj, recenzoj, nova-redaktara adreso. o omo. sse ps kreuro bo eko eu see 33 ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Terza Universita di Roma, Via del Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, Italio. Tel. 1139-06-4957805, fakso: 4/39-06-4452642. «m.latorre(Quniroma3.it » Interlernejaj projektoj, komunikiloj, terminaro, reprezentado.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. -36 23 364 198. Lerniloj, komunikiloj, eldona agado.

Sekretario: Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag. Tel. 431 70 355 6677, fakso: 431 70 358 4422. «iei001(Qworldonline.nl» aŭ «ilei(Qesperanto.nu» Membraro, ekzamenoj.

Vicsekretario: Jennifer Bishop. 39 Hill Street, Hawthorn, AU-Victoria 3122, Aŭstralio. Tel. 461 3 9818 7358, fakso: H61 3 9905 3668. “esperanto(Qeducation.monash.edu.au» Lernejoj, konferencoj, gimnazio.

Kasisto: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby, Svedio. Tel. kaj fakso (ne-aŭtomata): 446 415 501 52. «bertil.andreasson(Qhorby.mail.telia.com»

Financo, konferencaj financoj. Membraro.

Membro: Carla De Lorenzi, via Boston 65, IT-10137 Torino, Italio. Tel. 439 011 390 787. Trejnado, lerniloj.

Membro: Antonio Leoni de Leon, 1 rue Chandieu, CH-1202 Geneve, Svisio. Tel. 441 22 734 2996. «katina.de-leon(Qties.itu.int» aŭ «leoni8(Qetu.unige.ch»Trejnado. ;

ILEI-bulteno: novaĵoj pri la Ligo: «http://esperanto.nu/ileibulteno/index.htmI» ILEI-hejmpaĝo: bazaj informoj pri ILEI, instruado kaj la projekto Interkulturo: «http://www.uniroma3.it/lps/esp/ilei/»

Raporto de la Estraro pri la jaro 1998

1. Estraro

Ĝis la ILEI-Konferenco en Montpellier la Estraro konsistis el D-ro Duncan Charters, (Prezidanto), S-ro Brunetto Cassini (Vic-prezidanto), S-ino Marija Beloŝeviĉ (Sekretario), S-ro Bertil Andreasson (Kasisto), Prof. Zhang Danchen (Vic-sekretario), S-roj Atilio Orellana Rojas kaj Raymond Wylleman (Membroj). Okaze de la elektoj restis en la Estraro S-roj Andreasson (Kasisto) kaj Orellana Rojas (Sekretario) kaj eniris S-ro Maŭro La Torre (Prezidanto), S-ro Stefan MacGill (Vic-prezidanto), S-inoj Jennifer Bishop (Vic-sekretario), Carla De Lorenzi (Membro) kaj S-ro Antonio Leoni de Leon (Membro). [En IPR 4/98 aperis iliaj biografioj.)

2. Membroj

En 1998 ILEI havis 753 membrojn. Dum la Konferenco en Montpellier estis akceptitaj du novaj sekcioj: Irana kaj Pola. Per tio la nombro de Sekcioj kreskis ĝis 25. Nova Honora Membro iĝis S-ino Nora Moerbeek-Bartels, samjare forpasinta. Sekvas resumaj raportoj nur de la Sekcioj, kiuj liveris tion ĝis la pretigo de ĉi tiu dokumento:

Aŭstralio: La Sekcio raportas pri sukcesaj kursoj en diversaj regionoj de la lando,

interalie en elementaj lernejoj. La projekto “Ekparoli” atingis sian lastan fazon.

La Sekcio konservis la rubrikon ‘nstruista Angulo’ en la revuo Esperanto sub : la Suda Kruco. Okazis simpozioj en la diversaj provincoj ĉe kiuj estas proponitaj

kursetoj kaj la novaj ekzamenoj de AEA, je la baza kaj meza niveloj. La Esperanto-

Somerlernejo okazis por la 14-a fojo en Ipswich januare de 1998 kun ĉeesto de

50 partoprenintoj.

Brazilo: Dum la jaro la sekcia estraro kunsidis 4-foje. La Sekcia Bulteno “Milde” kalkulas je proksimume 100 abonantoj. Estis registritaj 2.373 gelernantoj en diversgradaj kursoj (baza, mezgrada, supera kaj instruista).

Finnlando: ELFI raportis pri diversaj E-kursoj en la lando, krome okazis Eduka Semajnfino en Jyvŝskylŝ en junio kun ĉeesto de 14 instruantoj. Ilia informilo, Interligilo, aperis S-foje en la jaro. La Sekcio helpis en la ILEI-enketo pri uzata lernomaterialo. En ekstera informado la sekcio prizorgis prezentadon de Esperanto en la Universitato de Tampere, en Kuopio kaj Lĉnsi-Orimattilan Laulajat. La Sekcio kunsidis en Rauhalahti, Kuopio.

IPR 992 I

— página 3 del PDF —

Hungario: Februare de 1998 okazis la tradiciaj Pedagogiaj Tagoj en Budapeŝto. Italio: Malgraŭ la momenta krizo la sekcio flegis rilatojn kun la membroj kaj planis strategion por eliri la stagnadon.

Kroatio: Pli ol 100 perkorespondaj kaj 50 ĉeestaj kursanoj partoprenis kursojn tra la lando. Somere okazis porinfana kurso kun la ĉeesto de 100 infanoj el diversaj regionoj de Kroatio kaj Bosnio-Hercegovino. La Sekcio prizorgas la rubrikon “Eduka angulo” en la revuo Kroata Esperantisto. La Sekcio estis reprezentita dum la Znternacia Infana Foiro.

Nederlando: En oktobro okazis la tradicia Studotago, kunlabore kun la Internacia Esperanto-Instituto en Den Haag. La temoj estis “La rolo de la instruisto kaj la varbado de kursanoj”, “La ĝusta kono de radikoj” kaj “Nederlandismoj kaj anglismoj”. La Sekcia Bulteno NGGE Sciigas aperis tri fojojn en la jaro.

3. Financoj kaj Libroservo

Vidu apartajn financajn raportojn. La libroservo de ILEI pretas eniri konsenton kun elektitaj sekcioj kaj komisiitoj de ILEI pri komisia livero de siaj eldonaĵoj, tiel ke multiĝu la nombro de vendopunktoj. Kiu interesiĝas, bv. kontakti la estraranon pri aldona agado. Post konsento, nia laŭeble liveru stokojn kadre de la UK en Berlino aŭ nia posta konferenco. Jen la libroserva inventaro por la

libroj de ILEI en 1998:

Titolo Stoko en Vendoj de | Interŝanĝoj Stokoj 1 jan 99

Budapeŝto | Budapeŝto | Prago; Vendoj | Sume (Bp, Hago,

1 jan 98 kajdomoj. = | BA)

UK/Konf./alia.

Tendaraj tagoj 1 390 184 44 162 (125,21,16 Tendaraj tagoj 2 370 60 38 272 (245,8,19 Tendaraj tagoj 3 750 60 69 621 (511,98,12) | Kantoj kaj fantaz… 650 12 150 488 (408,70,10) | Teorio kaj prakti… 45 8 5 32(20,10,2) | Socilingvistikaj… 2 22 0 0 Ekz. al la Tuta… ( 0 0 100 (100,0,0

4. Konferencoj

La 32-a ILEI-Konferenco okazis en Montpellier (Francio) inter la 8-a kaj la 14- a de aŭgusto 1998 kaj aliĝis al ĝi 64 personoj en 24 landoj. La Konferenca Rezolucio estis tradukita al 6 lingvoj kaj sendita al UNESKO. [Raporto pri la Konferenco aperis en IPR 3/98.) Dum la Konferenco estis akceptita nova teksto por la Statuto kaj Interna Regularo.

IPR 992 e 2

x Ki du sekvaj tekstoj estas = “4 €straro de ILEI antaŭ

5. Eldonaĵoj

ILEI kuneldonis kun ELNA la 64-paĝan verkon Ekzercoj al la Tuta Pasporto d Stefan MacGill kaj ĝi estis lanĉita dum la Universala Kongreso a ose “ la similnoma vidbenda kurso. La financa engaĝiĝo de la Ligo por tio estis minimu . Dum la jaro akurate aperis 4 numeroj de la oficiala organo de ILEI Teman Pedagogia Revuo (IPR). La aspekto de la kovrilpaĝo estis ŝanĝita de la nu L 2/98 dank” al la kontribuo de S-ino Dalen. Juna amiko aperis 4-foje en la jaro

J n (6) ril n por arba celo . [ idu

6. Informado ILEI kontribuadis al la eduka rubriko en Ev Ĵa i

; Tul entoj, interalie per serio de se artikoloj de Stefan MacGill. De julio 1998 ILEI havas sian elektronikan balon ĉe «http://esperanto.nu/ileibulteno/index.htmI», kiun la Sekretario administras

membrojn.

7. Ekzamenoj

La Internacia Rajtigita Ekzamenantaro kreskis kaj nun entenas 57 membroj

UEA represis la verkon Gvidilo al la Internaciaj Ekzamenoj de ILEVUEA ula

[rire laboro de Atilio Orellana Rojas. Okazis en 1998 ses sesioj en talio,

2): Usono, Madagaskaro kaj Togolando. 72 kandidatoj prezentiĝis (49

“ar = meze) 48 sukcesis en la antaŭtesto (27, 21), kaj fine 34 sukcesis „ 18). La plej granda sesio, tiu dum la UK, registris 18 sukcesintojn.

8. Rilato kun UEA

E» IE renco la A-Komitatano kaj Observanto de ILEI ĉe UEA estis S-ino ~i ki E oŝeviĉ. Poste la A-komitatanecon transprenis S-ino Jennifer Bishop “i Eon o Atilio Orellana Rojas. La Prezidanto starigis kaj flegis

nkre atojn kun UEA, Lingua ] ili ] —Paonca TE nom guapax kaj Unesko pro ilia komuna projekto Atilio Orellana Rojas

‘ Sekretario de ILEI Juna amiko: sukcesa jaro

koncizigoj de pli ampleksaj skribaj raportoj liveritaj la kunsidoj en Hago.

IPR 992 e 3

— página 4 del PDF —

Redaktora raporto

La redaktoro deziras danki la estraron de ILEI kiu akceptis mian proponon pri plenkolorigo de la kovrilpaĝoj. Tio konsiderinde levis la kostojn, sed mi opinias ke la elspezoj ne estas vanaj, Juna Amiko ricevis belan eksteran aspekton indan por junulara periodaĵo.

Kreskis la nombro de kunlaborantoj. Aktivaj esperantistoj aliĝis el Tanzanio, Togolando, Honkongo, Kubo, Brazilo, Rumanio. Mia celo vastigi la redakcion al ekstereŭropaj landoj parte realiĝis. Por kunteni la teamon ĉiufoje, kun la redakciaj ekzempleroj mi sendas cirkuleron, en kiu mi skize prezentas niajn problemojn kaj taskojn. Mi ĝojas ke JA altiras multajn talentajn personojn eĉ el la plej malproksimaj anguloj de la mondo.

Problemo fariĝis la troabundo de publikigindaj materialoj, precipe en du ĝenroj: rakontoj/fabeloj kaj enigmoj, kelkajn mi devas ŝovi, ne unufoje, al la sekvonta jaro. Malfermiĝos konstanta rubriko por infanetoj sub la gvido de Stefan MacGill. Mi sopiras al pli alta teknika kvalito por la enaj paĝoj, realigebla se mi havus aliron al lasera printilo anstataŭ la nuna ink-ŝpruca. Ankaŭ sen la plenumo de

mia peto, mi laboros por JA kun la sama energio kaj entuziasmo. Kun alta respekto:

Gĉza KURUCZ, red. de JA Administra raporto 1998: Aperis akurate kvar 24-paĝaj numeroj. Ni dissendis du gazetarajn komunikojn, unu kun kvar-partan rakonton. Numero 98/3 havis plenkoloran kovrilon kaj portis demonstran komputilan diskon kun ludo en Esperanto. La nombro de abonantoj atingis 1771 kompare kun 1150 en 1996 kaj 993 en 1994. Sendiskute Brazilo okupas la unuan lokon kun 723 abonantoj, poste Togolando (180), Francio (73), Italio kaj Litovio (po 60). Surbaze de la ricevitaj spezoj, la financa rezulto “98 estis kontentiga. Se aldoniĝos la ricevendaj spezoj, ĝi estos farinta solidan kontribuon al la financoj de la Ligo.

Abonoj kaj enspezoj (NLG)

Abonoj 98 Enspezoj Abonoj 99 Abonoj 99 Bugetaj ricevitaj 98 is apr 14. | por bugeto sumoj 99

Tarifo 1 414 5150.91 327 380 5472

Tarifo 2 736 | 5354.11 501 700 5040

Tarifo 3-5 621 822.73 408 550 1980 PAGITAJ 1771 11327.75“ 1251 1630 12492 Senpage 300 250

SUME 2071 1880 o

IPR 992 9 4

| | |

Kvantoj kaj kostoj (NLG)

Jaro Ekz. Pagoj | Presado | Afi iaj

ranko | Alia Varbi 1998 11500 96 4101 4835 810. ĉa = 1999 11400 | 136 6040 5700 764 266 12770

; sepo” ŝuldataj spezoj sumantaj je 1331 NLG, do la finsumo povos atingi 12658.75 NLG. L upraj ciferoj diferencas de tiuj en la oficiala financa raporto pro kurzdiferencoj kaj ĉar ĉi tiuj p:

spezojn rilatantaj al 98 (iuj venintaj ilo“ o J (iuj ntaj nur en aprilo “99!), dum la financa raporto traktas spezojn okazintaj

1999: La antologia numero 99/1 aperis en rekorda 52-paĝ iel ĝi postaj numeroj havos plenkolorajn kovrilojn (kaj k—— krema bus -L falon de 1090 en la abon-nombro, pro la kotizaltigoj. En Norvegio Ĉeĥio vino kaj Usono vidiĝis ĝis nun pli grandaj postrestoj. Landoj kie ni povis = 1 li da abonantoj estas Belgio, Germanio, Japanio kaj Latin-ameriko, krom Bra ilo kaj Venezuelo. Landoj malfermendaj estas Bulgario, Danlando jek Israel ; Kanado, Koreio, Luksemburgo, Pollando, Slovakio, Slovenio husdo kaj UŬkinio Afranko en Hungario altiĝis draste (4460 ĝis 25090), la revon ĉin. Ŭilaribiias privata kompanio kun iom pli moderaj tarifoj. La buĝeto antaŭvidas fi ritis preskaŭ ekvilibran jaron. laiidi

Stefan MacGill, administranto de JA

La Ligo refoje dankas al ĉiu peranto, redakciano, subtenanto kaj

kunlaboranto, kiuj kune tenas la revuon kvalite kaj kvante ĉe A

pinto de la esperantaj revuoj. Ni fidas je plia uzado kaj subteno por la revuo en sia nova pli alloga vesto.

Resumo de la estrarkunsido en Hago 16-18 aprilo 1999

Ĉeestis:

kon, pies la Torre (MIT), Stefan MacGill (SMG), Atiljo Orellana Rojas A ; 1 Andreasson (BA) kaj Antonio Leoni de Leon (ALL). Ne povis

parto ennifer Bishop (JB) kaj Carla de Lorenzi (CdL).

Membraro kaj sekcioj

La estrar 0 labora igi ini ] v v S pretigi minimume du petojn por no aj sekcioj, sed ricevis jar-

raportojn el A . komputila “nena E la ekzistantaj. AOR preskaŭ finis la kompilon de plena rolisto. La membronombro ne kreskas, nova varbilo kaj

D panjo provos ŝ lce. ~e ŝ Ŝ J anĝi tion. La komitato ricevos du proponojn pri Honoraj

Oj: ir LO) Cathy Schulze – LE (Usono, Topo L ‘ L ). p p’ nas la estraro) S-To Claude Gacond

IPR 99/2 9 5

— página 5 del PDF —

Lerneja agado

La prezidanto konigis la konturojn de la projekto Interkulturo i.a. per 12-paĝa raporto pretigita por Unesko. La estraro decidis alpreni ĉi tion kiel kernan projekton en la periodo 1999-2001. Jam tridek lernejoj en ĉiuj kontinentoj aliĝis al la Kvazaŭa Lernejo Tibor Sekel, kaj ili eklernos la lingvon kaj interŝanĝos informojn ekde septembro 1999. La projekton subtenos laŭeble simpozioj kadre de Universalaj Kongresoj, kiel en Montpellier. Plej gravas formuli buĝeton por la projekto, kun aliro al FAME, Linguapax kaj Unesko por apogo. Krome, MIT mastrumas elektronan liston de ĉiuj konataj E-klasoj, kun ĉ. 400 enskriboj. ALL proponis ekagadi pri plenumo de edukaj bezonoj de rifuĝintoj kaj estis petita formuli konkretan projekton.

Periodaĵoj

La estraro ĝojas pro la regula kaj akurata aperado de la organo 1PR kaj Juna amiko, kaj faras sugestojn pri iliaj enhavoj kaj stiloj. La estraro pritaksas aliajn ofertojn por la presado de IPR. En 1998 Juna amiko estis modere enspeziga, kun financa amplekso kreskinta ĝis 4096 de tio de la tuta Ligo. La estraro akceptis la proponon fermi la tarifon kvar, fiksis kotizojn en eŭroj kaj konfirmis ke la tarifoj l kaj 2 restos senŝanĝaj por 2000. Ĝi akceptis proponon de la redakcio pri pretigo de simpla E-lingva vortaro por helpi al komencantoj kompreni la legaĵojn.

Eldona agado

La estraro vidis malnetojn de kaj akceptis buĝeton por la verkata lernilo Okulo, kiun ILEI eldonos, interalie por la projekto “Interkulturo”. Tiucele, reeldono de la unua kajero de Tendaraj Tagoj necesos ĝis la jarfino. ILEI antaŭvideble plue kuneldonos la duan kajeron apoge al la vidbendo Pasporto al la Tuta Mondo (kun minimuma financa engaĝiĝo). La rezulto de la enketilo de CdL pri uzataj lerniloj aperos sub la nomo de la kompilinto kun financa apogo de 100.000 ITL de ILEI. La estraro decidis malfermi en Hago duan centron por la Libroservo; stokoj jam transiras tiucele; tio povos porti lu-kostojn. Konsentite malaltigi la stokvaloron de kantlibro eldonita de ILEI.

Financo

La estraro studis la rezultojn por 1998 kaj reviziis la buĝet-proponon de BA por 2000, i.a. aldonante novan rubrikon por la projekto Interkulturo. La estraro invitos al la komitato fiksi novajn kotizojn en eŭroj, kun pli forta diferencigo inter la A kaj B landoj. La estraro rekomendas A-kotizon inter 12 kaj 14 eŭroj, kaj B-kotizon inter 8 kaj 9. Oni decidis starigi apartan kason “Interkultura Edukado” por kolekti monkontribuojn por la interlerneja projekto (konto ĉe UEA “pike-b”).

Konferencoj BA prezentas la staton de aliĝoj por Karlovy Vary. Pliaj aliĝoj estas atendataj. La programo bezonis multan diskuton, precipe kiel kombini la

elstarajn prezentaĵojn de la metodika seminario (Mattos, Koutny, Kovacs, Trenner…) IPR 99/2 9 6

la bezonoj de la komitato, la lanĉo de Interkulturo kaj la kutimaj konferencaj eroj. Gimnazio ne okazos; la estraro provos en 2001 restarigi tion, eble en iom alia koncepto. Tiucele, ĝi proponos paralelan/komunan aranĝon kun Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj (REF). La estraro ĝis nun ne sukcesis havigi sufiĉe solidajn informojn kaj kontaktojn por efektivigi la decidon de la komitato konferenci en Israelo en 2000. La respondeculoj paralele klopodas akiri la

necesan certecon kaj samtempe esploras aliajn eblecojn. Por 2001 oni traktas kun konkretaj organizantoj en Kroatio.

Informado MIT lanĉas interretan diskutejon, E-INSTR, por edukistoj, kiu jam havas cent

aliĝintojn; la provizora administranto (MIT) serĉas anstataŭanton. ALL kaj AOR esploros pri novaj eblecoj por ILEI hejm-paĝoj.

Jura stato

La jura registriĝo de la Ligo en Nederlando proksimiĝas al maturiĝo. La sidejo estos la domo de IEI.

Rilatoj kun aliaj instancoj

La rilatoj inter UEA kaj ILEI rimarkeble boniĝis lastatempe kaj konkretiĝas ĉirkaŭ komunaj aliroj al Unesko kaj la projekto Interkulturo. ILEI estos reprezentata en Fondumo Zamenhof de s-ino Ilona Koutny. Kun la Akademio pluiras diskutoj pri komuna komisiono por la kontrolado kaj aprobado de lernolibroj, kaj pri ekzamenoj (lokaj kaj internaciaj). Kunlabora interkonsento inter ILEI kaj Internacia Esperanto-Instituto (IEI) estas subskribita. S-ro Hans Erasmus, la subskribinto por IEI, prezentis la projektojn NEIGHBOUR kaj RELAIS, kiuj havas kongruajn elementojn kun Interkulturo. La prez. de UEA, s-ro Kep Enderby urĝas ILEI eniri rilatojn kun FIPLV (Federacio Internacia de Instruistoj de Vivantaj Lingvoj) kaj sendi reprezentanton al ĝia konferenco en Parizo en 2000.

Estraro kaj komisiitoj

La lastjare kombinita ekzamena kaj lernejkonkursa komisiono fariĝos du apartaj. Restarigita estos estrara fako Eldonado, kiu kovros la periodaĵojn kaj ĉiujn ceterajn eldonaĵojn.

La estraro kunsidos en Berlino kaj Karlovy Vary. Parta kunsido estas konsiderata samtempe kun intervenoj en la Malferma Tago de la CO en novembro 1999. Estas principa konsento pri paralelaj estrarkunsidoj en marto 2000 de UEA kaj ILEI (en Roterdamo kaj Hago resp.), kun komuna renkontiĝo pri edukaj projektoj.

Kompilis: Stefan MacGill 24 apr 99.

IPR 992 9 7

— página 6 del PDF —

Financa raporto 1998

REZULTKONTO 1998

RIMEDOJ SEK KOSTOJ SEK Membrokotizoj 54.146:60 IPR 43.399:53 Ricevitaj libroj 402:34 Afranko, telefono, fakso 16.257:79 Eldona agado 5.681:00 Estraraj kostoj 5.033:50 Subvencio UEA 12.814:50 Kopiado, materialo 6.786:05 Ekzamenoj 3.852:37 Faka kotizo 1.319:89 Interezo 396:26 Bankkostoj 698:46 Juna Amiko 3.345:89 Oficejaj iloj 10.514:85 Konferenco 1998 6.538:48 Azia agado 655:00 Gajno 2512:31

87.177:44 87.177:44

BILANCO 1998-12-31

AKTIVOJ PASIVOJ En kaso 9:S7 Koleghelpa konto 37:09 Banko: SE 10.852:83 Fond. Szerdahelyi 1.640:65 Frosta | 864:15 Fond. Dazzini 2.918:65 poŝto 3.878:89 Fond. Erika Linz 21:36 UEA. ilek-a 33/613:12 FEL 9.058:11 Debitoroj: HEA 4.200:00 Div. kreditoroj 2.033:35 JA 13.176:77 UEA 340:00 Stoko eldonoj 12.584:00 Stoko ricevitaj libroj 1.000:00 Nepagitaj fakturoj 1.500:00 Oficejaj iloj 10.400:00 Filatelaĵoj 1:00 Propra kapitalo 76.711:12 92.420:33 92.420:33 Konferenco 1998 Fondaĵo Szerdahelyi SEK SEK Kotizoj 1997 1.300:00 Saldo 1997-12-31 9.981:18 Kotizoj 1998 64.995:90 Donacoj 721:26 Kostoj 59.157:42 Interezo 151:30 Gajno 6.538:48 Saldo 1998-12-31 10.853:74

66.295:90. 66.295:90 IPR992 8

Koleghelpa konto Saldo 1997-12-31 5:94

Konferenca kaso Dazzini

Donacoj 1.174:14

Loterio, M’pellier 557:01

Membrokotizoj 1.700:00

Saldo 1998-12-31 37:09

1.73709 1.737:09

Fonduso Erika Linz

Saldo 1997-12-31 135.923:90

Stipendio – 1.540:00

Donaco 21:36

Interezo 6.429:80

Saldo 1998-12-31 140.835:067 142.375:06 142.375:06

Saldo 1997-12-31 840:70 Donacoj 2.077:95 Saldo 1998-12-31 2.918:65

IPR

Redakta laborof 8.119:35

Presado 19.849:62

Ekspedo 2.637:26

Afranko 12.793:30; – 43.399:53

“ Obligacio je nominala valoro 40.000:00; valoro 1998-12-31: 46.416:00.

4 Inkluzivas la kompostadon.

Juna Amiko RIMEDOJ SEK Abonoj 47.691:23 Donaco 240:70 Interezo 677 47.938:70 AKTIVO Banko 349:22 Jino 39,153:34 E… 1.296:19 €pagitaj fakturoj 372:00 41.170:75

KOSTOJ

Afranko 1997 Afranko 1998 Honorarioj 1997 Honorarioj 1998 Honorarioj 1999 Presado Bankkostoj Materialoj Gajno

PASIVO

Kreditoro 98/4 preskostoj

Propra kapitalo

1998-12-31

SEK

4.048:34 19.759:81 779:00 3.419:88 196:50 16.571:50 75:00 94:12 3.345:89 417.938:70

13.176:77 3.800:00

24.193:98 41.170:75

Bertil Andreasson APR 992 e 9

— página 7 del PDF —

Financa plano 2000

Rimedoj SEK Membrokotizoj 60.000:00 Konferenco 1.000:00 Libroj 500:00 Eldonaĵoj 6.000:00 Ekzamenoj 5.000:00 Subvencio UEA 12.000:00 Interezoj 400:00 Diversajoj 2.000:00 Juna Amiko 2.000:00 Deficito 4.100:00 93.000:00 Kostoj IPR 47.000:00 Afranko, telefono, fakso ktp 15.000:00 Estraraj kostoj 10.000:00 Kopiado, materialo 6.000:00 Oficejaj iloj 3.000:00 Faka kotizo, UEA 1.300:00 Interkulturo 10.000:00 Azia agado 700:00

93.000:00 Bertil Andreasson

ILEI ml K: Ta de la Lernejo

Ĉi tiu tradicia ILEI-programero dum la Universala Kongreso ĉi-jare gm la temo “Interkultura edukado”. Dum ĝi la ĉeestantoj konatiĝos kun ja ge me eduksistemo, kiun prezentos Guenter LOBIN; la estro de la projekto Esper “ A Pasporto al la Tuta Mondo”, Lucy HARMON, informos pri la lastaj E produktado de tiu instrufilmo; la Vic-prezidanto de ILEI, S-ro E — ori parolos pri la pedagogiaj helpiloj de ILEI kaj post tio sekvos E le md” instruado sub la gvidado de Paul GUBBINS, Maŭro La TORR J MacGILL. Ĉiuj ILEI-anoj estas varme invitataj.

IPR992 I0

Kompletigaj informoj por la ILEI Konferenco

Asekuro dum la ILEI-konferenco 1999

Ni volas atentigi ĉiujn ILEI-konferencanojn, ke la prezoj de eventuala kuracado en Ĉeĥio estas multekosta, tial nepre vi venu asekurigitaj aŭ vi asekuru vin pere de la organizantoj (tiukaze skribu al Petro Chrdle, Anglicka 878, CZ-25229 Dobrichovice, fakso –420.2.9912126, rete: chrdle(Qkava-pech.cz) ĉe Ĉeĥa ĝenerala asekurigejo. Jen la kondiĉoj de la asekuro de eksterlandanoj por mallongdaŭra restado en Ĉeĥio inkluzive transitajn landojn (krom sia propra). [La prezoj estas en ĉeĥaj kronoj, sed ni jam trakalkulis ilin al NLG]:

La tarifoj estas por unu persono kaj unu tago, por minimume 3 tagoj, maksimume 60 tagoj: Personoj 0 – 69 jaraĝaj: NLG 2.20, ĝis 79 jaroj NLG 4.40, ĝis 99 jaroj NLG 6.60.

La plenumo kaze de bezono estas ĝis: neprokrastebla kuracado post la asekurevento ĝis NLG 61600.- / akuta helpo ĉe la dentisto NLG 304,- / Repatriiĝo ĝis NLG 18480.- / plenumo de unu asekuro entute ĝis NLG 123200.-.

Por prizorgi la asekuron ni devas koni precizan (laŭpasportan) kompletan nomon, naskiĝdaton, daŭran restadadreson, pasportnumeron, ekveturon (la unuan tagon

de la asekuro) kaj forlason de Ĉeĥio aŭ la lasta transita lando (la lastan tagon de la asekuro).

Tiuj, kiuj jam pagis siajn kotizojn kaj ĉiujn ceterajn menditajn servojn povas pagi la asekuron surloke ĉe la akceptejo, kiu ankoraŭ pagos iujn servojn, bv.

aldoni ankaŭ la menditajn asekurtagojn laŭ viaj aĝo kaj daŭro de la celata asekuro.

Atingeblo de la konferencejo:

Plejparto de la konferencanoj certe venos per speciala aŭtobuso rekte de la berlina UK-ejo al la karlovara konferencejo. Tamen kelkaj konsiloj por tiuj, kiuj venos rekte al la konferenco:

La banloko Karlovy Vary situas ekster la ĉefaj fervojaj linioj kaj trajnado tien estas komplika kaj longdaŭra. Sed trafikas ĉiuhore publikaj aŭtobusoj de Prago (aŭtobusa stacidomo Praha-Florenc) kaj malpli ofte de la aŭtobusa stacidomo Plzen (ĉefurbo de la okcidenbohemia regiono). Se vi indikos vian alvenon (tempon kaj stacidomon) al Prago Plzen, iu loka esperantisto povas helpi al vi Orientiĝi en Prago (Plzen), aĉeti la busbileton kaj enbusigi vin en la ĝustan aŭtobuson.

La adreso de la kongreso: DM (Domov mladeze, Domo de junularo), Lidicka 38, Karlovy Vary, urboparto DRAHOVICE. Ĝin eblas atingi de la urbocentro per

IPR 99/229 II

— página 8 del PDF —

urba buso n-ro l aŭ 10. Elbusiĝu en la haltejo NARODNI kaj iru kelkajn metrojn samdirekte kun la veturo de la buso kaj post la angulo vi jam vidos la grandajn konstruaĵojn de la kongresejo. La studentaj ĉambroj kaj la hotelstilaj ĉambroj estas atingeblaj de la sama koridoro malantaŭ la ĉefa enirejo, kie apud la normala akceptejo funkcios la tutan alventagon la konferenca akceptejo.

Se vi planas veni aŭte, petu sendon de la plano de Karlovy Vary kun la indikita vojo al la konferencejo. Estas sufiĉe granda parkejo tie (kaj senpaga antaŭ la konferencejo, kaj gardita 24 horojn tage kontraŭ pago – proks. 10 minutojn piede de la kongresejo).

Eblo de plilongigo de via restado en Prago

Eblas organizi komunan veturadon – ekskurson post la fino de la konferenco de K.Vary al Prago, dum kiu ni vizitus la reĝan bierejon Kruŝovice, konatan burgon Krivoklat, tagmanĝus komune survoje kaj atingus Pragon ĝis 16.00. Laŭ bezono de la partoprenantoj la aŭtobuso veturos unue al la flughaveno, sekve al la ĉefa fervoja stacidomo kaj / aŭ stacidomo Nadrezi Holeŝovice. La prezo inkluzive la biletojn kaj tagmanĝon estus NLG 76.- pagotaj la unuan tagon ĉe la akceptejo.

Por tiuj, kiuj volus resti kelkajn tagojn en Prago, ni povas rezervi laŭdezire tranoktojn en diversaj kategorioj (de kvarstela hotelo ĝis studenta tranoktejo) – pro niaj kontraktoj pli favorpreze ol se vi mendos rekte en la hoteloj. Esperantlingva ĉiĉerono por la postkonferenca restado en Prago je dispono. Kiu planas tian plilongigon, prefere informu nin [adreso supre) pri viaj deziroj, ke ni rezervu la tranoktojn pli frue, la lasta eblo de aliĝo (kaj pago) estos la unuan

tagon de la konferenco ĉe la akceptejo. Petro Chrdle

Katalin Smideliusz

Lingvoplanado kiel pedagogia rimedo en la edukado de filologoj (interlingvistiko vivproksime)

1. La programo de la studobjekto Interlingvistiko Kadre de la universitatranga fako aplikata lingvistiko, kiu estis lanĉita €n Szombathely, en la studjaro 1998/99, la studobjekto interlingvistiko ricevis lokon en la programo. Ĝi estas instruata dum du semestroj.

La celo de la objekto estas: studi lingvopolitikajn demandojn, ekzameni

IPR 992 9 I2

apriorajn kaj aposteriorajn filozofiajn lingvoprojektojn, ekkoni la plej gravajn artefaritajn lingvojn.

Kvankam la fakoj de la plej multo de la studentoj estas la angla aŭ la germana lingvo, estis ĝenerale rimarkebla fakto, ke komence ili posedis tre malmultajn ĝeneral-lingvistikajn konojn. Ili kapablis havi superrigardon nek pri sia gepatra lingvo, nek pri la konataj fremdaj lingvoj, ne povis doni pri ili strukturajn analizojn. Ilia lingvokono konsistis nur el la traduko de konkretaj strukturoj kaj esprimoj.

La temo de la nova studobjekto postulis, ke la studentoj travidu la strukturojn de la lingvoprojektoj, kapablu eltiri proprajn konkludojn, en ili kreiĝu konkretaj pretendoj dum la analizo de la unuopaj lingvoj.

2. La metodikaj paĝoj de la lingvoplanigo

Por faciligi la studojn, tro teoriajn por unuakursano, ni alproksimiĝis al la temo de la praktika flanko, kadre de kiu laboro la agadon de la malgrandaj grupoj ni efektivigis en tri ŝtupoj.

Por la unua provo la studentoj, sen iu ajn antaŭprepariĝo, dum seminaria horo devis skizi la bazon de propra lingvoprojekto.

La projekto prezentiĝis destinita iĝi la nova, komuna lingvo de la Eŭropa Unio. La lingvo devis esti: simpla, regula, facile lernebla kaj la leksiko devis baziĝi sur la eŭropaj lingvoj.

En la dua etapo la grupoj povis labori pri la projekto dum du monatoj, por ellabori la detalan gramatikon de la lingvoprojekto, kaj krei ties bazan vortprovizon kaj modelfrazojn.

La tria fazo estis kiam la grupoj devis prezenti sian lingvoprojekton al la aliaj, argumentis pri la logikeco de siaj solvoj, respondis al la starigitaj demandoj. Ciuj tri fazoj havis siajn lingvistikajn kaj pedagogiajn taskojn (kaj ankaŭ spertojn).

3. La eksperimento

3.1. La skizoj, faritaj dum la unua 90-minuta grupa laboro estis mizeraj. La plej = “pk sperto estis, ke la studentoj tute ne sciis kiel priskribi lingvon. (Ili =“ Zgo ĝi vortkategoria vidpunkto miksitan vortliston, ofte grupigante la onojn en konversaciajn temojn. Troviĝis grupo, kiu opiniis la plej piej la fleksiaĵojn kaj finaĵojn.) = ; kisulanjuuza or plupaŝi necesis doni al ili | igojn pri j ioj ieroj «Tum En ko. ili ampleksajn klarigojn pri la bazaj nocioj, manieroj B o xaj pedagogiaj taskoj de la dua etapo estis: Igi la gestudentojn labori grupe

IPR 99/29 13

— página 9 del PDF —

e studigi al ili lernolibrojn pri lingvoj kaj gramatikoj necesis konigi al ili aron da lingvistikajn terminojn helpi apliki analizon, sintezon (studo de la lingvoj, rimarko de ĝeneralaj reguloj)

e alkutimigi ilin al logika, kreiva pensado (konstruo de la propra sistemo)

e evoluiigi la lingvistikan fantazion (trovo de novaj leksemoj)

e kompili enhave kaj estetike altnivelan laboraĵon pere de komputilo

3.3. Dum la prezentado de la propraj projektoj efektivigitaj taskoj rimarkoj

a) la prezentantaj studentoj

– montris siajn kapablojn prelegi, prezenti balbuta prezentado, ligita al la sciencajn temojn antaŭ publiko paperoj

– la inventitan projekton ili devis koni ili ne ĉiam travidis la propran

tiagrade, ke ili povu respondi al la

demandoj, kapablu argumenti pri la temo

ili esprimis siajn emociojn tre kuraĝe, nature

– la identiĝo kun la propra lingvoprojekto faris la studentojn fieraj

b) la aŭskultantaj studentoj – aŭdante, ene de malmulte da tempo ili komence la studentoj apenaŭ devis travidi la fremdajn strukturojn povis sekvi la prezentadojn, – la studentoj devis rimarki en la lingvoj la poste pli kaj pli ili (ne maloftajn) kontraŭdirojn kaj alkutimiĝis mallogikaĵojn – ili prijuĝis la aŭditajn projektojn, esprimis sian opinion pri tiuj

4. Kiajn pluajn eblojn povas doni la detala analizo kaj komparo de la

lingvoprojektoj?

4.1. Observaĵoj ene de unu lingvo

e fonemsistemo (ĉiu grupo uzis 5 vokalojn — a,e,i,o,u — ; unu donis eĉ fonetikan transskribon.)

e grafikaj sistemoj (TINK: uzis ne nur la kutimajn latinajn literojn € ĜI)

e la tipologia klasifiko de la lingvo (en pluraj kazoj estis donita sed plej ofte

ne la ĝusta) IPR 992 9 14

=

e kiujn vortkategoriojn ili prilaboris detale, finpensis logike (pronomoj, Tabelo.1.) kiagrade ili strebis al la reguleco (substantivoj, Tabelo. 2.) kie rimarkeblis la plej grandaj mankoj (verbosistemo: ekz. estis nur “Trsĝio mankis pluraj verbotempoj kaj modoj, ili simple ne pensis pri ili kreado de la vorttrezoro (abstrakta, sprita, fontoj rekoneblaj) la karakterizaj trajtoj de la donita leksiko (laŭtema, hazarda)

e vortfarado, derivado (UNI DUMI: numeraloj: ei, ze,de, …; tago: ge, lundo eige, mardo: zege…., monato: ufge, januaro ufge ei, februaro ufge ze Tabelo.3.)

e ekzemplofrazoj, ekzemplotekstoj (ili servas por gramatikaj, lingvistikaj celoj, estas amuzaj)

e ĉu estis farita traduko de literaturajo (UNI DUMI: Pet0fi: La amo, la amo)

e. kiujn erarojn ili faris (“ en nia lingvo troviĝas la sekvaj prepozicioj: -dan = ĝis, -deg= jer, -fu = en, ktp. Tiuj staras ĉiam post la vorto. ”)

e. kiujn efikojn havas la lingvoj (laŭfaka, studata/ lernata lingvoj de la studento, aŭ la gepatra lingvo. Pozitiva efiko: estas rekoneblaj la elementoj; negativa: evititaj solvoj)

e sintaksaj priskriboj apenaŭ troveblis en la projektoj

4.2. komparo de la diversaj lingvoprojektoj e similaj solvoj (lingvaj, leksikaj) e. preparo de frekvencolisto laŭbaze de la donitaj vortaroj

e. provo krei pli perfektan lingvon uzante la plej bonajn elementojn de la prezentitaj projektoj

5. Praktika provo de la lingvoprojektoj

La vera provo de la prezentitaj projektoj povos efektiviĝi, kiam ĉiu grupo kapablos traduki al sia lingvo la saman tekston, la lingvajn formojn sisteme listigitajn ekzemplofrazojn. Dum la tradukado la studentoj povas rimarki la mankojn de siaj lingvoprojektoj, la neuzeblecon de la malbone aŭ nekomplete prilaboritaj strukturoj. Tiam la studentoj havos eblon pluperfektigi sian projekton, aldoni la mankantajn elementojn.

Dum la posta analizo la tradukoj de la sama teksto donas pli bonan eblon por la komparo kaj analizo de la projektoj.

6. Konkludo

6.1. Ĝeneralaj spertoj

Planado de lingvo kiel tasko estis nekutima al la studentoj, sed ili komencis la IPR 992 e 15

— página 10 del PDF —

laboron kun granda entuziasmo. (Estas alia problemo, ke unu el la grupoj ne klopodis prepari sistemon plejeble taŭgan, ne povis/volis persiste labori). Dum za 8 Ŝ 2 sleglg la procezo mi sukcesis alkutimigi la studentojn al konscia kaj regula ekzameno E = Jo]z : „ie : : – ĉ de lingvaj sistemoj, al ampleksa struktura analizo de la gepatra lingvo, malkovro =. 5 5 3 E|5 = de lingvaj universalaĵoj kaj instigi ilin al ties kreiva apliko. mdo. kaj LEJ kus Dum la dua parto de la semestro la analizon de la kutime alte taksataj z|g21818 2812 lingvo(projekto)j (Volapuko, Esperanto, Ido, Occidental, Interlingua, hungara Romanid, novaj: Uropi, Klingo, Europanto) ili faris jam laŭ siaj spertoj, «|2|2| 3 2|3 = E komparante, rigardante per aglaj okuloj la diversajn sistemojn, serĉante la = =el e[p(E= . . . . ope. . e je, ĉe . ..: q kij formojn kaj solvojn, konvenajn al iliaj pretendoj. La akiritajn spertojn ili povos -2|s g| 8 E 2 Ŝ 3 g bone utiligi dum siaj filologiaj studoj kaj lingvoinstrua praktiko. Studento jene ĵ = o = = 9 = Ni resumis la esencon: “ Se mi eklernos novan lingvon, mi komencos ne per la z|sl9|s|s|2/8/ 5 lernolibro, irante de unu leciono al la alia, sed mi unue trastudos la gramatikan | . : : sr ve —0-——— Or : 4 ko libron. Kial ne tiel oni instruis nin ĝis antaŭe?” Fakte kial ne? | al’ la = 5 as | | sl 2|5 Slalawlo . . : sx: „l a|p|$ =|=|=|= 6.2. Kiel tiu eksperimento utilis al Esperanto? = o|x|x|7 ele Krom la menciitaj utilaj lingvistikaj spertoj la studentoj vole-nevole havis daŭran i li ~u s|[s|8/$ kontakton kun planlingvoj, alkutimiĝis al la ideo ke tiuj ekzistas, pluraj el inter : E e|5|53(3 2|2|3= ili funkciis kaj eĉ nun funkcias. 8/2/2 = 5 as Fine de la dua semestro dum la ekzameno ili devos profunde koni unu el la dlalslo s[S|s|s pritraktitaj lingvoprojektoj. Literaturon por la prepariĝo mi mem disponigis aŭ ol lo £|..|9 direktis ilin al la reto. Nur unu lingvo estis kiun mi pretis instrui post la devigaj z|o|2|S 3/8/91$ lekcioj, tiu lingvo estis Esperanto. oa. zlalo La fakultativan kurson vizitis pli ol la duono de la grupo kaj multaj sincere laj 9|3 2 EEE ekinteresiĝis pri la lingvo kaj ties movado. Vizitis la studentojn ankaŭ la estro 1 ki » = ki ae de la landa junulara sekcio kaj ŝi rakontis pri la eblaj kontaktoj, sekvaj E-aranĝoj. 2 .|alŜI8 E S 2 La informoj venis tiam de samaĝulo kaj ne de la profesorino, ankaŭ tio multe se ele elE = helpis. Kelkfoje alia juna esperantisto venis kaj helpis ilin en la lernado, S|[s|E =|S|e i ; I 3 3 «|o|o|D s|ale malebligante, ke la lingvo ligiĝu ekskluzive al mi. | sle l ata La funkciadon de E-o la studentoj mem povis sperti, kiam dum unutaga ekskurso ol a|o Slz|$ ni vizitis en Vieno la Internacian Esperanto-Muzeon kaj tie la direktoro de la ji o Jela muzeo s-ro Herbert Mayer en Esperanto prelegis pri la planlingvoj Occidental Te Bs 5 2|8|s kaj Interlingua. Tiam evidentiĝis ke nia internacia lingvo taŭgas ankaŭ al fakaj, GI = sciencaj celoj, tio ŝajnis esti grava argumento por E-o. = z|s(s|5 olslE Al la ekskurso aliĝis ankaŭ nefilologaj junaj esperantistoj, kiuj inter si kaj kun N: = mi parolis daŭre en Esperanto, kion pluraj el la grupo unue nur observis, poste = la ~as alala E iom ankaŭ partoprenis. ko 3 S =ae5 see = Eble el la trideko da filologoj nia movado gajnos “nur” kvar-kvin esperantistojn, La s Ie 2122 5/5/5/E i a o|o|0 a |a |a |i

sed certe ankaŭ en la aliaj restos pozitivaj opinioj pri la planlingvoj, kiujn ili povos transdoni dum la postaj lingvistikaj agadoj.

IPR 9929 I6 IPR 992 9 17

— página 11 del PDF —

La studobjekto daŭre restos en la programo kaj ni volonte akceptos sugestojn, kritikojn, laborkontaktojn kaj librodonacojn kiuj povos helpi pliprofundigi nian laboron.

Tabelo ni. 2. Substantivoj Havajonho Majo Simple Tink Uni Dumi finaĵoj | malregula ĉiam -o ĉiam -e – malregula vokalo ibrik=taso, melkefamo= | kafe= kafo imbra=pano | sasu=

skribo=krajono | penso morne= lebem=akvo | vicpatrino

kanis= hundo zamero= mateno leke=fajro kike= domo bire= biero |pibo=domo | printempo patri=somero pluralo | -I -ta -s – -r (postkonsonanto -e ligvokalo) genroj | ne ekzistas ne ekzistas | ne ekzistas | ne ekzistas ne ekzistas Tabelo nr.3. Numeraloj Havajonho | Majo Simple | Tink |Uni Dumi 0 zon Ui 1 |tam bon on er El 2|tem deg du do Ze 3 | tim tar tre zi De 4 |tom sul fri re Vu 5 |tum pet fro gu Fu 6| tal ses sax lo Se 7 |tel sin on ve Si 8 [til akut fon ho AU 9|tol niet mer bi Ne 10 | deke osol len ne Zi 20 degol du len Zezi 26 degol-ses Zezi se 100 | ceno bosol keko Zizi 113 bosol-osol-tar 1000 | nilo tasa Zizizi 10.000 osbonosol 1.000.000 mille

IPR 992 9 18

Vortfarado

UNI DUMI lingvo

Tago: ge

lundo Eige mardo Zege merkredo Dege jaŭdo Vuge vendredo Fuge sabato Sege dimanĉo Sige

Nomoj da la monatoj: esprimitaj helpe de la numeraloj Monato: ufge

Januaro Ufyge Ei februaro Ufge Ze marto Ufge De aprilo Ufge Vu majo Ufge Fu Junio Ufge Se julio Ufge Si aŭgusto Ufge Au septembro Ufge Ne oktobro UfgeZi novembro Ufge Eizi ei decembro Ufye Eizi ze

Berzsenyi Daniel Tanarkepzo Foiskola, Alkalmazott Nyelveszeti Tanszek, HU-9701 Szombathely, Pf.: 170, Hungario, «smidik(Qrik.batf hu»

Ni kondolencas Elstara kaj ĝisosta esperantisto forlasis nin. La 12-an de marto 1999 forpasis en la aĝo de 75 jaroj, post kelkmonata malsano,

| OENE HOEKSTRA 7 l

[Une Hukstra] Honora Membro de ILEI, UEA kaj la Nederlanda ILEI-sekcio. Esperantisto de 60 jaroj, li dediĉis sian tutan vivon al Esperanto. Li multe instruis Esperanton aŭ, kiel li mem diris, li ne instruis la lingvon, sed faris la lernantojn esperantistoj. Li iniciatis kaj lanĉis kampanjon “Esperanto-100”, en la kadro de la centjariĝo de la lingvo. Li kompilis varbilon por la libro “Esperanto Programita” (tiam ankoraŭ kun gramofondisketoj) kaj forsendis centojn da ekzempleroj. Tiel li gajnis multajn novajn adeptojn. Li tre aktivis por ILEI, precipe por la Nederlanda sekcio. Lin interesis novaj instrumetodoj. Konvinkite de la valoro de la “Esplor-kreiva vojo”, iniciatita de d-ro Knibbeler, li organizis kurson por studentoj en la universitato de Nijmegen kaj studotagon en sia loĝloko Schoorl. Li prezentis la metodon ankaŭ dum studotago en Hago. ji fitebran ceremonion ĉeestis plurdekoj da esperantistoj, reprezentantoj de la 4 grupo, de la landa asocio, de la Nederlanda ILEI-sekcio kaj de UEA. Ni danke rememoros lin.

Hans ten Hagen

IPR 992 9 19

— página 12 del PDF —

| 5 CATHYSCHULZE 57 | Kiu estis Cathy Schulze kaj kion ŝi faris por la Esperanto-movado en Usono? Sen troigo oni povas aserti ke neniu alia individuo havis pli gravan rolon en la progreso de Esperanto en Usono dum la lastaj jardekoj. Eklerninte Esperanton de Doris Tappan Connor en Novjorko kiam Ges. Connor direktis la agadon de la Esperanto-Asocio de Norda Ameriko (EANA), Cathy admiris sian instruiston, sed ideologie kaj spirite rifuzis akcepti la politikan makartismon kiu karakterizis tiun asocion. Pro siaj profundaj homsentoj, ŝi intuiciis ke Esperanto povos progresi nur se ĝiaj adeptoj vivos la principojn de la homamo kiuj por D-ro Zamenhof estis fundamentaj por la sukceso de la lingvo kaj la atingo de ĝiaj homaranismaj celoj. Cathy do aliĝis tutkore al la grupo kiu fondis la nunan ELNA por dece reprezenti Esperanton kaj ĝiajn idealojn al la usona publiko. Mem talenta instruisto de la lingvo, ŝi vaste informis pri la eduka valoro de Esperanto kaj persvadis plurajn elementlernejajn instruistojn kaj lernejestrojn enkonduki Esperanton en lernejojn de la San-Franciska regiono. La kvalitoj kiuj faris ŝiajn prezentadojn tiel allogaj kaj persvadaj estis la tute aŭtentika amo kaj zorgemo kiun ŝi direktis al ĉiuj kunlaborantoj. Oni sentis la sincerecon kaj altan estimon kiun ŝi havis por ĉiuj kiuj laboris por progresigi la homaron, kaj ŝian profundan intereson helpi al ili atingi siajn idealojn.

Post la etapo de disvastigo de Esperanto en la lernejoj, ŝi fondis la Esperanto- Informcentron en sia hejmo en Hillsborough, kie ŝi loĝis ĝis la vivofino. Ankaŭ la sprite grumblema Bill ne povis rezisti la forton de la edzina idealo kiu ĉiam persistis malgraŭ la fojaj aŭ oftaj kapricoj de la esperantistoj mem. Li frue emeritiĝis de bone salajrita administra posteno ĉe la fervojo “Southern Pacific” por aldoni siajn fortojn al tiuj de la edzino per tuta sindediĉo al la laboro. Dum li prizorgis la libroservon de la centro, ŝi daŭrigis la laboron eĉ post la malapero de la Novjorka informcentro kaj la preskaŭ tuta centriĝo de la nacia informado en ilia hejmo.

Cathy havis la talenton profiti bonajn ideojn kaj ilin perfekte adapti al novaj cirkonstancoj. En 1969, Allan Boschen sukcesis aranĝi someran Esperantokursaron en North Adams State College en Massachusetts. Konstatinte ke tiun aranĝon subtenis pli ol dudek esperantistoj el la tuta lando, ŝi tuj reiris al la plej konata universitato apud la hejmo, San Francisco State, kaj post nelonge sukcesis persvadi kaj la dekanon pri humanismaj studoj kaj la direktoron de someraj programoj serioze konsideri la aldonon de Esperanto-programo en 1970. Tiel komenciĝis la fama kursaro kiu restis konstanta ĝis hodiaŭ. Unue, la kursaro dependis sufiĉe multe de lokaj esperantistoj, tamen kiam evidentiĝis ke HU

IPR 99/2 9 20

subteno ne rezultigus sufiĉe konstantan alfluon de kursanoj, ŝi konvinkiĝis pri ideo de la angla instruisto Leslie Hartridge allogi novajn esperantistojn provizante senpagan deklecionan kurson por interesitoj. Dum la jaroj ŝi daŭre disvastigis la senpagan korespondan kurson, prizorgis la plimulton el la lernantoj, sendis kuraĝigajn notojn kiuj montris ŝian sinceran intereson pri ĉiu individua lernanto, kaj per tio varbadis por la kursaro en San-Francisko. Nenio pli ĝojigis ŝin ol konatiĝo kun la lernantoj kiuj unuafoje venis al la kursoj, kaj poste revenis kaj revenis kaj fariĝis aktivaj laborantoj por nia lingvo. Ŝi aparte interesiĝis pri gejunuloj kiuj certigus la estontecon de la Movado, kaj malavare donacadis por subteni ilian ĉeeston.

lom post iom ŝi povis cedi taskojn al aliaj, aparte la Esperanto Inform-centron kiu transformiĝis laŭfunkcie en la Centran Oficejon de ELNA, tamen ŝi ne povis lasi la patrinan zorgemon de la lernantoj kiujn ĝisfine ŝi amis, flegis, kaj prifieris.

Por mi persone la konatiĝo kun Cathy estis unika privilegio. Mi sentis tion kiam oni unuafoje prezentis ŝin al mi en la Pitsburga Kongreso de ELNA en la sesdekaj jaroj. La junulo kiu min prezentis (fajrulo de la tiama JEN – Junularo Esperantista de Nordameriko) esprimis evidentan admiron pri tio kio estis Cathy kaj kion ŝi jam atingis por la Movado. Tuj ŝi ekinteresiĝis pri mi kaj volis helpi atingi la celojn de nova enmigrinto al Usono kiu venis por fari postdiplomajn studojn pri lingvoj kaj daŭrigi la laboron por Esperanto. Kiam ŝi invitis min (post la instruado en North Adams) helpi William Auld fondi la kursaron en San-Francisko en 1970, kiu povis rezisti? Pat kaj mi ĵus geedziĝis, kaj mi ricevis inviton instrui la hispanan en speciala programo en Meksiko tiusomere. Sed kiu povis rezisti inviton de Cathy, eĉ se apenaŭ kuniris salajro? Ŝi malfermis sian hejmon al ni kaj gastigis nin en sia gastĉambro dum la tuta kursaro. Ŝi zorge preparis belajn manĝojn kaj donis al ni malavare ĉion kio necesis. Kio ajn estis la bezono, ŝi kaj Bill rapide kontentigis ĝin. Mi eĉ devis fari iom komplikan aranĝon pri kondukpermesilo, kaj “ĉion ili tiel afable kaj senĝene prizorgis kvazaŭ estis la plej granda plezuro en la mondo solvi ĉies problemojn. En postaj jaroj, ŝi zorgis malpliigi la ĝenojn kaj elspezojn kiam estis malfacile fari aranĝojn por reiri al la programo en San-Francisko kun propra familio, kaj i niaj du esperantistaj filinoj povis multe profiti la sperton de formala ka o de la lingvo ĉe SFSU. Tiu amo, tiu estimo, tiu kuraĝigado, helpis al ĉiuj pli bone prepariĝi por helpi pri la progresigo de la movado. Ŝi ne toleris malbonan

konduton de es alelo feit I-A; . ?’a perantistoj kaj serĉis en ĉiuj la karakteron kaj kvalitoin kiuj ; bone servus la movadon. , jJ kvalitojn kiuj plej

La granda hun homo”. Same

1 sciis valori

gara poeto Julio Baghy ricevis siatempe la karespriskribon “Homa meritas tiun priskribon la vivo de Cathy Schulze. Inspira, dediĉita, gi la homojn kaj ilian laboron por siaj idealoj.

IPR 992 e 21

— página 13 del PDF —

Ŝi tiel fortigis ĉiujn el ni kiuj venis en kontakton kun ŝia larĝanima espero ke la idealo de Esperanto venkos la antaŭjuĝojn de la mondo, individuon post individuo. Modelo kiu konvinkis nin ke se tiel amema kaj konvinkita homo tiel alte taksas la laboron por Esperanto, ĉio kion ni faras por ĝi valoros por honori tiun modelon kaj per tio plibonigi la mondon. Ŝia oferemo ebligis nian oferemon, kaj la spiritan plifortigon kiu malfermis por ni novan horizonton en la servado al la homaro. Kio ebligis la transformon de la usona Esperanto-movado kaj de la usonaj esperantistoj el eta primokita flankgrupo en unu el la plej potencaj kaj respektataj kontribuadantoj al la antaŭenigo de la tutmonda movado.

Duncan Charters

El la landoj kaj sekcioj

Io neordinara La unuan somerkursaron de 1999 en Melburno, Aŭstralio partoprenis 82 esperantistoj el 5 kontinentoj 4 du altuloj: ne nur la prezidanto de UEA, sed ankaŭ Mazi. Atilio Orellana Rojas instruis pri, aŭ per, horoskopoj kaj hipokampoj; Marcel Leereveld alfrontis netransitivajn verbojn; Franciska Toubale [Sian artikolon vidu sube — NdIR) popoldancis kaj aktoris. Eĉ Jaŭ (Amponah Baclu Frimpong) finfine alvenis por instrui, post koŝmara vojaĝo el Ganao. Boi Hoang Ngoc prelegis pri la venonta Azia Kongreso en Vjetnamio.

Aŭstralio

Krom la kutimaj eroj de E-aranĝo, okazis lokaj tradicioj; “sapskatola” vespero (deklamado pri io ajn); daŭrigota rakonto de diversaj verkistoj en la kursara kuriero; arboplantado. Vespere, du junulinoj konkursis pri rapida trinkado (mi ne povas imagi ilian vojaĝon en Ĉinio), kaj fruktovespertoj flugis el arboj. Kelkaj el ni lernis, ke briĝo estas pli ekscita, kiam oni konfuziĝas inter keroj kaj karooj. Lokaj bahaanoj distris nin per muziko kaj dancado. Tutklare – surprize – la movado en Aŭstralio supervivis la Universalan Kongreson… Margaret Furness

Kial somera lernejo estas nur sezona afero!!! Mi akceptis la defion instrui al komencantoj kadre de la somera lernejo en Melburno. Mi konsideras tion defio, ĉar kiam oni instruas E-on, plej ofte, ekzistas nek libro, kiu klarigas kiel uzi la metodon paŝon post paŝo, nek ekzercaro, dum tiu lasta abundas — ekzemple — por instrui la anglan. | Mi elektis “Mazi en Gondolando”, fotokopiis la bildojn de la angle skribita

IPR 99/72 9 22

ekzercaro kaj per tio strebis paroligi la lernantojn, celante ne nur inielektan malkovron de la lingvo, sed ankaŭ konkretan alproprigon. La situacio favoris al tuja uzado de la ĵus lernita lingvaĵo, pro la partopreno de eksterlandanoj. La etoso en la klaso estis vigla, la lernantoj volonte aktivis aktoretis. La progreso evidentiĝis tagon post tago. Ĉe la fino la lokaj, novbakitaj esperantistoj petis, ke mi daŭrigu la kurson. Mi plezure konsentis instrui ilin tri fojojn monate. Sed… kia diferenco! Dum la somerlernejo lerni la lingvon estas Ĉies intereso, la ĉeestantoj vivas Esperante. Poste la ĉiutagaj okupoj venkas. La lernantoj ne donas al si la tempon ekzerci sin inter du kurshoroj. Ili multon forgesas. La ritmo de la progreso malrapidas. Kion fari? Kiel konscienca Instruanto kutime faras, mi instigis ilin korespondadi kun eksterlandanoj, iri al iu eksterlanda aranĝo — eble al la dua Azia Kongreso. Mi certas, ke la entuziasmo marito i L membroj de tiu grupo renkontiĝas pli ofte ol mi renkontas ~i ~i 81 petas helpon de pli sperta esperantisto dum tiuj renkontiĝoj. Iom post Ŝ1ĝIs amikega etoso. La demando estas nun: ĉu ili baldaŭ atingos fluecon

en la lingvo aŭ ĉu ili fariĝos tiui i . io. : draĝa per RO ili fariĝos tiuj eternaj komencantoj,… kiuj tamen trovis amikojn

aŭt : | Uu tiu sperto mia, klaras, ke kiel eble plej longa studperiodo — semajnfine,

ekze ; : ‘

” kup = efikas ol kelkaj horoj da studado intermiksitaj kun laboro, la ĉiutagaj

de la lin persaj okupoj por ke la lernantoj atingu kiel eble plej rapide konon Bvo, kiu ebligas ilin vaste uzi ĝin. Franciska Toubale

IPR 992 e 23

— página 14 del PDF —

Brazilo

TV FILME apogas Esperanton La TV-kabla entrepreno TV Filme, partnero de TVA en Brasilia, Goiania, Belĉm kaj aliaj urboj, apogos la diskonigadon de la novaj bazaj kursoj de Esperanto de EAB: ĉiuj abonantoj de TV Filme loĝantaj en la regiono de Plano Piloto ricevis propagandan folion de EAB, kune kun la marta numero de la revuo kiu prezentas la filmo-programaron kiun oni povis spekti dum marto. Temas pri entute 25.000 ricevontoj (bedaŭrinde EAB ne havas nuntempe strukturon por sendi la propagandan folion al ĉiuj preskaŭ 100.000 abonantoj de TV Filme en Brasilia, sed por la dua semestro ni jam preparas nin por tiom vasta agado.) La folio estas unukolora kaj havas la jenan reklaman frazon: “Com a globalizacdo, o mundo ficou dividido entre os que.falam Esperanto e os que ficam falando sozinhos” (Pro la globaligo, la mondo dividiĝis inter tiuj, kiuj parolas Esperanton kaj tiuj, kiuj restas parolantaj solaj”. Aperas ankaŭ terglobo duondividita kaj ceteraj informoj pri la kurso, kaj ankaŭ la grafika marko de TV Filme sub la devizo “Apoio cultural” (Kultura apogo). Ni pretas sendi specimenon per helika poŝto al ĉiuj petantoj. Gravas ankaŭ informi, ke la instruado de Esperanto ĉe EAB ne estas senpaga, kaj la instruisto rajtas enpoŝigi parton de la enspezo. Fabricio Valle, Direktoro pri Informado de Brazila E-Ligo

Britio Jarkunveno de ETA

Esperanto Teachers” Association (ETA), la brita sekcio de ILEI, ĵus okazigis ĝian jarkunvenon, komence de aprilo. La plej malbona novaĵo estis, ke nur kelkajn tagojn antaŭe mortis ĝia multjara membro kaj kunlaboranto, Joan Dawson. Krom tiu perdo, la tuta komitato kun oficistoj reelektiĝis post plejparte kontentigaj raportoj: prezidas D-ro Paul Gubbins, sekretario estas D-ino Roselyme Edwards, kaj la kason prizorgas s-ro lan Mac Dowall. Ĝuste pro la financaj zorgoj la komitato eksperimente kunvenas malpli ofte ol en la antaŭaj jaroj kaj provas labor(ig)i perpoŝte kaj/aŭ interrete. Precipaj taskoj el la ĵusa jaro, kiuj daŭros en la venonta, estas:

– La laŭebla plivastigo de la publiko pri la porinfana ”Urso-Kurso”: ĉiuj kvar partoj estas ekde pasinta julio haveblaj kaj grade vendiĝas — sed plia, daŭra reklamado endas.

– La ĉiujara semajnfina seminario, fine de januaro, ĉe la Wedgwood Memorial College, Barlaston, kadre de ”Ni festivalu!”. Malgraŭ organizaj problemoj, la seminario okazis komence de 1999, kaj kolegoj tie ekkonsideris la diversajn korespondajn kursojn de E-Asocio de Britio, cele al ilia renovigo.

IPR 992 e 24

– Laborgrupo stariĝis por daŭrigi tiun laboron kaj pretigi novan informbroŝuron por la ĝenerala publiko.

Ŝ- La revuo «Esperanto Teacher” aperis eble por la lasta fojo: la redaktoro dum

15 jaroj, Arnold Pitt, ricevis grandan dankon de la membroj pro sia laborego, sed je lia bedaŭrinda — antaŭanoncita — demisio ne tuj troviĝis anstataŭanto. Se tiel restos, la membroj devos kontentiĝi per bulteneto. la ILEI-sekciestro kuraĝigis anojn membriĝi individue al ILEI por ĝui IPR-n!

La ĉiujara ”Somerlernejo”. ĉe Barlaston bonstatas, kaj denove dum la 39-a eblos fari la mezgradan ekzamenon de UEA/ILEI (la 14-20-an de aŭgusto).

Malcolm Jones

Estonio

; E-Instituto de Estonio (EIE) daŭrigas la laboron En januaro 1998 E-Instituto de Estonio okazigis E-Kulturtagon por estonaj esperantistoj, ĉefe por E-instruistoj. La aranĝon enkondukis la direktoro de EIE, Vjaĉeslav Hromov. Li substrekis la gravecon, ke la E-instruistoj uzu novajn, modernajn metodojn, kiel ekz. Mazi kaj aliajn videbendojn. Aliaj parolantoj ekz. emfazis la propedeŭtikan kaj kulturperan valorojn de E-o. Oni prezentis ankaŭ metodikajn tabelojn uzeblajn dum instruhoroj. En februaro EIE organizis ekspozicion pri E-lernolibroj en la Centra Urba Biblioteko de Tallin.

laŭ Helgi Hromova, sekretariino de EIE, reprezentantino de ILEI en Estonio

Finnlando

Kursoj en 1998 e. En Karis-Billnis Gymansium kaj Hogstadiet finiĝis la kursoj komenciĝintaj en 1997. En Enontekion lukio okazis 38-hora volontula E-kurso, kiun partoprenis 15 gelernantoj kun gvido de Pekka Vilimiki. En Raahe Kaije Liimatainen havis 12 gestudentojn en sia kurso “Jen nia mondo” en la Laborista Instituto. En la Civitana Instituto de Vesanto Kimmo Hakala gvidis 24-horan E- kurson printempe kaj 6-horan kurson aŭtune kun 5-7 gestudentoj. En Orimattila Borje Eriksson gvidis 10-horan studrondon kun 4-6 partoprenantoj. En Tampere Pentti Jirvinen Jam de jaroj instruas en la Laborista Instituto.

En 1998 li havis 5-8 studantojn. Li gvidas ankaŭ pensiulan grupon kun 5 membroj.

IPR 99/2 9 25

— página 15 del PDF —

e En Turku Anna-Liisa Ali-Simola havis (14714) “ 2-horan studrondon por S-6 personoj. e En Tampere 22 skoltoj estis gvidataj al la Internacia Lingvo fare de Sylvia Hamalĉinen. e Por instruistoj kaj instruantoj estis organizita Eduka Semajnfino en Jyvaskyla. Instruis Marta Kovacs el Hungario. Laŭ la Agadraporto de ELFI 1998

Francio Korespondpeto por klasoj Mi gvidas E-kurson ĉe la universitato de Lille (Norda Francio). Tiu ĉiu-semajna, 90 minutojn daŭranta kurso estas malfermata al ĉiuj kiuj deziras lerni la lingvon, do, ne nur al gestudentoj. Ĝi ne estas vere oficiala kurso sed, tamen, ĝi estas subtenata de profesoro pri lingvistiko. Mi dezirus montri al miaj 25 gelernantoj ke Esperanto vere taŭgas kaj utilas kiel internacia komunikilo. Mi do proponis al ili kolektive korespondadi kun aliaj universitataj E-klasoj tra la tuta mondo. Ili tuj entuziasmiĝis pri tiu projekto. Ĉu vi opinias tiun ideon interesa? Ĉu vi havas klason kiu deziras tiel korespondi kun ni? Arnaud Debeurme, rete: «Florianne.Scheers(Qsni.fr»

Germanio

Korespondpeto Mi estas komencanta esperantisto, ĵurnalisto, kiu volonte korespondus kun instruistoj de diversaj landoj. Momente mi laboras pri la analizo de la didaktika lernado de skribado kaj legado. Mi ŝatus interŝanĝi opiniojn ne nur pri la unua

klaso en la lernejo. S-ro Klaus Riemann, Flurstr. 13. DE-54570 Niederstadtfeld, Germanio

Dispanio (Katalunio)

Internacia E-Semajno de la Kulturo kaj Turismo La supra aranĝo okazis jam la sesan fojon, inter la 3-a kaj 10-a de oktobro 1998 en Calafell. El inter la 64 aliĝintoj estis 21 eksterlandanoj. En la inaŭgura festo en la nomo de ILEI la ĉeestantojn salutis nia estrarano, Carla de Lorenzi. Dum la Semajno ŝi gvidis tre sukcesan Cseh-kurson. La sepa E-Semajno okazos en Cambrils (Tarragona — Katalunio) de la 2-a ĝis la 9-a de oktobro 1999 sub la aŭspicio de Hispana E-Muzeo.

Pliajn informojn petu de H.FE.A. Apartado 15027 ES-08080 Barcelona (Hispanio). Retadreso: luis serrano(Jmixmail.com

IPR 9972 9 26

= Zsuzsa

| Kursoj en Sabadell En urbo Sabadell daŭre okazas E-kursoj kun nuna partopreno de entute 15 homoj.

Menciindas la jam kelkjara-tradicia porinfana kurso, en kiu per spektado de Mazi en Gondolando, desegnado de bildoj kaj aliaj distraĵoj tri infanoj lude lernas la lingvon ĉi-jare. Elementa kurso kun 7 partoprenantoj kaj meza kun 5 kompletigas la liston.

Ankaŭ en Tarragona funkcias kurso kun partopreno de dek homoj. Interese estas

ke la kurson organizis sindikato kaj okazas en la loka hospitalo. Ĝin gvidas s-ro Joan Marimon.

Pedro M. Martin

Dungario

Esperanto – denove akceptita dum lingvistika konferenco

Dum la 9-a hungarlanda konferenco de ĝenerala kaj aplikata lingvistiko denove estis lanĉita interlingvistika sekcio. Tio povis okazi danke al tio, ke pasintjare partoprenis la laboron de tiu nova sekcio, per altnivelaj prelegoj, konsiderinda nombro da esperantistoj.

La ĉi-jara konferenco de hungaraj lingvistoj okazis en la urbo Veszprem (8-10 aprilo) kaj inter la 460 partoprenantoj ĉeestis denove ankaŭ pluraj esperantistoj. Dum la unua vespero ĉe la rondtabla diskuto pri la temo: Mondlingvo kaj reĝiohaj lingvoj la gvidanto Gy6rgy Szepe, la prezidanto de la landa lingvista asocio pozitive parolis pri la rolo de Esperanto, prezentante nian lingvon kaj la anglan kiel nurajn realajn kandidatojn por fariĝi mondlingvo kaj klare agnoskante la Jaman (delongan) ekziston kaj ekzistorajton de Esperanto entute. En la Interlingvistika sekcio, kiun estris Ilona Koutny, okazis la sekvaj prelegoj: – Katalin Smideliusz: Lingvoplanado kiel pedagogia rimedo en la edukado de filologoj, interlingvistiko vivproksime; Francesco Felici: La internacia komunikado kaj proponoj de la jarcentfino: eŭroklonoj” kontraŭ logikaj lingvoj; Ilona Koutny: Jnterkultura komunikado kaj Esperanto; ĥ “Michael Farris: La TTT kaj la disvastigo de la internaciaj helplingvoj; = Blazio Wacha: Dulingveco, variantoj, Esperanto; = Varga-Haszonits: La teorio de lingvopriskribo kaj Esperanto.

Prelegojn aŭskultis kaj ~aj ; I Ikiistoj ultis kaj partoprenis en la postaj diskutoj ankaŭ lokaj

IP Ererico estis disdonata la tria volumo de la pasintjara konferenco en FISA prelegoj de D. Blanke, I. Koutny, O. Prytz, A. Ratkai, K. Smideliusz

IPR 992 e 27

— página 16 del PDF —

B. Wacha. La volumon plurfoje trafoliumis dum tiuj tagoj centoj da lingvistoj kaj povis legi en ĝi pri kaj ankaŭ en Esperanto plurajn interesajn artikolojn. Tio estis sendube bona propagando por la internacia lingvo.

Diskutante pri la pluaj paŝoj kaj estonteco la ĉeestantaj samideanoj interkonsentis sekvontjare aliĝi ne al la interlingvistika sekcio, sed prefere disvastigi per siaj prelegoj informojn pri Esperanto kaj ties valoroj en aliaj sekcioj de la konferenco. La ideala solvo, evidente, estus, se partoprenus la altnivelan konferencon tiom da esperantologoj, ke sufiĉu el ili kaj por la interlingvistika sekcio, kaj por partopreno en la laboro de la aliaj sekcioj. Por realigi tiun idealon ni bezonus almenaŭ dek-dekdu prelegojn kaj antaŭan strategian kunlaboron, kiun volonte kunordigos la verkinto de la supra raporto. Interesiĝantoj turnu sin al:

Katalin Smideliusz (redakcia adreso)

Amasa E-instruado en orienta Hungario En februaro komenciĝis nova semestro en KLTE (Scienca Universitato “Lajos KOSSUTH” en Debrecen, Hungario). La gestudentoj ĉi-foje rekordnombre enskribiĝis por la baza Esperanto-kurso, ja 125 gejunuloj komencis lerni nian lingvon. La kursestro estas Tibor PAPP. La kurso finiĝos en junio per t.n. studfina ekzameno.

En TIT (Scienca Populariga Societo) en Nyiregyhaza organizis 120-horan, bazan – mezan E-kurson por 21 personoj, kiuj frekventas plejparte la korespondan sekcion de altlernejoj.

En Agronomia Altlernejo de Nyiregyhaza komenciĝis same 120-hora baza meza E-kurso por 8 gestudentoj. Ni ricevis informon ankaŭ pri la baza E-kurso, kiu ekis en Pedagogia Altlernejo en Nyiregyhaza.

En la tri lastaj kursoj oni lernas por trapasi ŝtatan lingvoekzamenon, ja laŭ la leĝoj estas nepra kondiĉo posedi ŝtatan lingvoekzamenon por ricevi altlernejan aŭ universitatan diplomon en Hungario.

Tibor Papp, «db(Qsatrax.hu»

Kubo

Aperis la unua, 8-paĝa (A/5) numero 1/98 de “Saĝa Sago, la

oficiala organo de Kuba ILEI-Sekcio. Jen du frazoj de ĝia

titolpaĝo: “La lernejoj nialande estas la enirpordo al la E- FA movado. Estas nia respondeco kiel instruistoj teni ĝin GX malfermita.” Kaj la klarigo de la titolo: “Tiel prudente kiel IPR 99/29 28

Oficiala ano de la

Kuba ILEI-Sekcio

saĝuloj, tiel rapide kiel sago, ni semos kaj semos konstante.” Laŭplane, la revuo aperos trifoje jare. Gin eldonas Kuba E-Asocio PF 5120, CU- 10500 Havano, Kubo. Telefonnumeroj: 53 7 40-1364 kaj 53 7 40-4484; fakso:

53 7 338729. Retadreso: kubesp(Qip.etecsa.cu. Ĉefredaktoro: Hector Jimenez Batista.

Latvio

Rigaj studentoj lernas Esperanton Studentoj de Ekonomika kaj Kultura Altlernejo (kie studas ankaŭ studentoj de la Interŝtata Universitato “Ruthenia”), unue en Latvio, lernas E-on kiel devigan studobjekton kun gvido de Alida Zigmunde [sur la foto maldekstre). En 1994 ŝi jam instruis ĉi tie E-on por 9 studentoj, sed tiam ankoraŭ ne devige. La estro de la altlernejo, V. Surkov apogas la instruadon de la internacia lingvo. Oni lernas ĝin dum 40 horoj. (Post ĉiuj 20 horoj sekvas studkontroloj.) Alida Zigmunde instruas ne nur la lingvon, sed parolas ankaŭ pri ĝiaj historio, literaturo, movado. La studentoj ricevas dulingvan diplomon de la Universitato Ruthenia kaj Klerigejo de la Akademio Internacia de la Sciencoj San Marino, ĉar la teksto aperas ankaŭ Esperante. En 1998 la duan studkontrolon sukcese plenumis 67 studentoj. laŭ informoj de Alida Zigmunde, prezidanto de Latvia Esperanto Asocio

IPR 9972 9 29

— página 17 del PDF —

Pollando

Liceanoj lernas en Bielsko E-o estas enkondukita en la liceon “Zeromski”, mezlernejo en la sudpollanda urbo Bielsko-Biata (Silezio). La lernejo estas asociiĝinta en UNESCO. Tie okazis aŭtune sestaga intensa Cseh-kurso por 30 personoj, gvidita de Maria Majerczak, pola ILEI-sekciestrino, instruistino en la fama Jagiellona Universitato en Krakovo. Jam post la unua lerntago la gelernantoj skribis kontrollaboraĵon, post la tria memstare leteron kaj la sesan tagon — poemetojn en Esperanto. Dum la ferma solenaĵo la gelernantoj kantis, deklamis kaj facile konversaciis en Esperanto. Pluraj kursanoj ricevis libro-premiojn kaj ĉiuj, ankaŭ la lerneja biblioteko libro-donacojn el la loka eldonejo “Kleks” de G. Handzlik. Tiu lasta krome koncertis por la kursanoj. Okazis ankaŭ prelegeto pri E-o por la instruistaro de la lernejo. Post la kurso la instruadon daŭrigas Elizabeta Biskup, instruistino de kemio en ĉi tiu liceo, al kiu oni ŝuldas la enkondukon de E-o tie. La lernejo serĉas korespond-kontaktojn individuajn kaj grupajn (i.a. kun proksimaj ĉeĥaj urboj kaj vilaĝoj). Bonvolu skribi al la lernejo: ZI. LO im. S. Zeromskiego, ul. Boh. Warszawy 20, PL-43-300 Bielsko-Biala, Pollando. Adreso de la instruistino: Elizabete Biskup, ul. Wojnaral, PL-43-316 Bielsko- Biala. Fakso: (033) 8 14 46 23.

Elizabete Biskup

IPR 99/229$9 30

Interlingvistikaj Studoj daŭre ĉe UAM La dua sesio de Interlingvistikaj Studoj okazis inter la 8-13-a de februaro 1999 en la Lingvistika Instituto de Universitato Adam Mickiewicz (Poznan, Pollando). La gestudentoj el diversaj landoj – post la ekzameniĝo el la unua semestro – povis aŭskulti prelegojn de kaj diskuti kun: e D-ino hab. Vera Barandovska-Frank (Germanio) pri la problemaro kaj historio de interlingvistiko; e D-ro Blazio Vaha (Hungario) pri la bazaj nocioj en morfologio kaj sintakso; e S-ino Lidia Ligeza pri la dua periodo de e-a literaturo kaj e D-ino Ilona Koutny pri esperanta gramatiko. La sciencan programon kompletigis teatra vespero de Jerzy Fornal, organizita kune kun la loka grupo de PEA. En la sekva studjaro (unua sesio 19-24.09.1999), UAM denove atendas novajn aliĝontojn (aliĝdato: 15-a de aŭg.). Interesiĝantoj turnu sin al: D-rino Ilona Koutny, Lingvistika Instituto, Adam Mickiewicz Universitato, Miedzychodzka 5, PL-60-371 Poznan, T/F (hejme): “48-61 817-28-73, rete: «ikoutny(JQamu.edu.pl»

Usono

Universitato “San Francisco State” [en la urbo San Francisko, Kalifornio]

La mondfama 3-semajna 3-kredita kursaro ĉe SFSU okazos ĉi-somere de la 6-a ĝis la 23-a de julio kaj enhavos 4 nivelojn: baza, meznivela lernado, meznivela instruado, kaj supera.

Infanoj de dek jaroj kaj pli aĝaj ofte partoprenas, kaj proksimume la kvarono de la studantoj venas de aliaj landoj, tial ĉi tiuj kursoj estas mult-nacia socia agado. La instruistoj estos elstaraj esperantistoj el Kanado (Mark Fettes), Argentino (Atilio Orellana Rojas), Usono/Japanio (Joel Brozovsky), kaj Pollando/Kanado (Maria Hopkins).

Vesperaj programoj, gvidotaj de Maria Hopkins, inkluzivos grup-kantadon, popol-dancadon, diapozitivojn, prov-prezentojn antaŭ publiko, temojn por instruistoj, kaj Esperanto-kulturon.

Ofte eblas ke profesiaj instruistoj ricevu 450 USD (la kotizon) per stipendia fonduso. Plej gravas frua peto.

Por pli da informo pri kursoj, stipendioj, loĝado, kaj aliĝiloj, kontaktu: Ellen Eddy, 11736 Scott Creek Dr. S.W. Olympia WA 98512; tel. 360-754-4563; rete: Seddyellen(Qaol.com»

Doroteo Holland

IPR 9972 e 31

— página 18 del PDF —

PARABOLO

Krom senfinajn kapdolorojn por instruistoj, la pograda aplikado de la nova eduksistemo en Hispanio alportas ankaŭ humuron. Kiel sciate, humuro estas ofte sindefenda strategio en malfacilaj cirkonstancoj kaj ĝi multe efikas kiel trankviligilo. Por streĉitaj instruistoj kiuj sentas sin pli kaj pli premataj kaj de malbonkondutaj, pigraj lernantoj unuflanke kaj de nekomprenema, ege postulema administracio aliflanke, humuro estas nura armilo kontraŭ malkuraĝiĝo.

Kiel ekzemplo, jen unu el la ŝercoj kiuj lastatempe furoras inter katalunaj instruistoj:

Vidinte la homamasojn, Jesuo supreniris sur la monton kaj, malferminte la buŝon,

li instruis ilin, dirante:

“Feliĉaj estas la malriĉaj en spirito, ĉar ilia estas la regno de la ĉielo.

Feliĉaj estas la plorantaj, ĉar ili konsoliĝos.

Feliĉaj estas la humilaj, ĉar ili heredos la teron ….”

Petro demandis: “Ĉu ni devas tion parkerigi?”

Kaj Andreo demandis: “Ĉu ni skribu ĉion?”

Kaj Jakobo demandis: “Ĉu vi demandos tion dum la ekzameno?” Kaj Filipo diris: “Mi ne havas kajeron”

Kaj Bartolomeo demandis: “Ĉu tio estas hejmtasko?”

Kaj Johano petis: “Ĉu mi povas iri al la necesejo?”

Kaj Judaso demandis: “Kaj tio por kio utilas?”

Tiam ĉeestanta fariseo petis de Jesuo la instruplanon kaj demandadis lin tiel: “Kiuj precize estas la de vi taksataj efektivigendaj didaktikaj celoj? Kiel vi pritraktas nivelan diversecon en la klaso? Kiujn motivigajn strategiojn vi utiligas?” |

La okuloj de Jesuo pleniĝis je larmoj kaj li tuj formale petis fruan emeritiĝon.

Pedro M. Martin Kelkaj gvidlinioj rilate “Mazi-n”

Ŝajnas al mi superflue memorigi al kelkaj personoj, pli spertaj ol mi, ion pri instruado, sed eble ĝi povas esti utila.

Infanoj lernas duan lingvon tiel kiel ili lernis sian nacian lingvon eĉ sen iri al lernejo. Infanoj estas tre lernemaj: ili tuj klopodas ripeti vortojn kaj frazojn en la nekonata lingvo. Tion oni povas konstati inter infanoj de eksterlandaj gepatroj.

IPR 99/2 9 32

Tiuj infanoj parolas multe pli frue la lokan lingvon ol la gepatroj, krome ili parolas ĝin preskaŭ flue kaj sen prononc-eraroj. Tio ŝajnas esti stranga, sed infanoj havas naturan talenton lerni lingvon per nur rigardo kaj aŭskulto, same kiel ili lernas la patrinan lingvon.

Estas pli malfacile lerni fremdan lingvon, kiam oni fariĝas pli aĝa. Tial estas konsilinde komenci lerni fremdan lingvon kiel eble plej frue. La Mazi-metodo uzas tiun naturan talenton de infanoj: Ĝi estas bazita sur la simpla principo (rekta Cseh-metodo) de rigardi, aŭskulti kaj lerni.

Ankaŭ plenkreskuloj povas utiligi tiun ĉi metodon kun bonega rezulto, ĉar la du 90-minutaj vidbendoj estas registritaj komplete en Esperanto kaj ankaŭ la libro kaj sonkasedo kun la kantoj (tre utila ne nur por infanoj). La interparoloj estas tre simplaj kaj facile kompreneblaj, ĉar ili sekvas precize tion, kion la personoj faras en la filmo. De tempo al tempo sur la ekrano aperas ankaŭ Petro (figuro sur biciklo), kiu klarigas la signifon de gravaj eroj de la nekonata lingvo kaj montras kiamaniere uzi ilin. La lernanto, aŭskultante kaj atente rigardante lernas kvazaŭ ludante nekonatan lingvon.

Kiamaniere uzi “Mazi”?

Plej grave estas, ke vi trovu manieron, kiu plaĉas al la lernantoj, alian por infanoj, alian por plenkreskuloj, ke ili ĉefe amuziĝu. La instruisto devas sanĝi la prezentadon laŭ la situacio en la grupo, laŭ la aĝo de la partoprenantoj.

Estas grave, ke la instruisto rigardu kaj aŭskultu la tutan filmon antaŭ ol komenci ĝin instrui. Tio helpas respondi al la demandoj de la lernantoj. Estas bone, ke ili mem demandu unu la alian: por iom ekzerci praktike la lernitan tekston, ludante rolojn de Silvja, Karlo, Korvaks, Mazi. Gravas ankaŭ, ke je la komenco kaj je la fino de ĉiu leciono la lernantoj mem demandu inter si, kion ili lernis kaj rilatigi ĝin al sia tuttaga vivo, en realo.

Carla De Lorenzi

Reagoj al…

M. La Torre: Ĉu la instrufaka terminaro estas sufiĉe matura? — en IPR 98/4

Mi rilatigas al la utila kaj urĝeca artikolo de Maŭro La Torre en IPR 4/98 paĝe 5-9. Mi tute samopinias kun li, speciale kun lia klarigo (paĝe 7), ke la

IPR 992 9 33

— página 19 del PDF —

signifigado ante certajn (multajn) vortojn ate de P.V. kaj de P.I.V. estas konfuza, ĉar tro multsenca. Ofte ilia klarigo de fakaj (kaj eĉ de ĉiutagaj) vortoj estas interesa kaleidoskopo de diversaj kulturoj, sed neutila por fidebla lingvo internacia, eĉ malutila kiel normaro por komputila laboro.

Mi do konsentas, ke speco de fakvortaro pri edukado estas bezonata, kaj estos pli valora ol P.I.V./P.V., ĉar pli fidebla. Mi esperas, ke Maŭro kaj aliaj trovos la tempon kaj energion kompletverki (verki kompleta) tian vortaron. Mi bedaŭras ne povi helpi multe, pro tro da konstanta laboro organizi la aŭstralian E- ekzamenadan sistemon. Mi tamen proponas du malgrandajn helpojn miajn: l) Ĉi-sube doni kelkajn konsilojn por la intencita verkado, kaj 2) kritikhelpe studi la proponotajn terminojn tuj, kiam ĉiuj aŭ kelkaj estos faritaj, kaj proponeti, kie necesas, aliajn terminojn aŭ signifigojn.

Jen do miaj kelkaj bazaj reguloj, kiujn mi trovas necesaj:

A) Se vortradiko jam oficiala havas en la vortaroj du aŭ pli da malsamaj signifoj (ne temas pri metaforaj signifoj), unu el ili elektatu kiel la nura signifo, kaj la vorto ne plu uzatu kun la aliaj signifoj. Por la aliaj signifoj serĉatu novaj aŭ jam uzataj vortoj aŭ frazoj.

B) Serĉante novajn vortojn, oni uzu nur oficialajn radikojn, ne neologismojn.

C) Kreante (novajn) kunmetojn bezonatajn, oni uzu nur oficialajn radikojn (kaj afiksojn), kaj obeu la gramatikajn regulojn koncerne permesitajn kaj malpermesitajn kunmetojn (vidu mian libron “Por ĝuste uzi Esperanton”).

Ĉ) Ni ne hezitu uzi analizajn frazojn (kiel ofte faras la franca kaj la angla) anstataŭ kunmetaĵoj, se la kunmetaĵo estas tro longa aŭ nepermesita aŭ neklara. Ekz. “porinfana gazeto” anstataŭ “infangazeto”, kiu lasta vorto povas signifi ankaŭ “gazeto de infanoj”, kaj “blanka tabulo” anstataŭ la neĝusta ““blanktabulo”, kaj “parole ekzameni” anstataŭ ““parolekzameni”. Ekzistas tendenco inter leksikologoj kaj verkistoj uzi nur solajn vortojn por unuopaj nocioj, kvazaŭ la analizaj formoj estas malĝustaj.

D) Ni uzu pli-malpli arĥaikajn vortojn por similaj nocioj nuntempaj, aŭ laŭ metafora signifo (“polucio” por la nun ĝenerala signifo) aŭ pro modernigo de la afero (“kaleŝo” por la aŭtobusoj longdistancaj aŭ nehoraraj). En la maloftegaj kazoj, kiam ni celas la originan nocion (“polucio” por spermelfluo, kaj “kaleŝo” por ĉevaltirata ‘aŭtobuso”), ni facile povos plispecifi la nocion, uzante frazon, se necese.

Marcel Leereveld, Melburno, Aŭstralio

IPR 99/2 9 34

DU DAKONTOJ DOD INFANOJ

Mirindaj aventuroj de metilernanto Hlapiĉ (1913), Ivana Brliĉ-Maŝuraniĉ (1974-1938). Trad. Maja Tiŝljar. Kroata Esperanto-Ligo, Zagreb,1998.11 lp.19 cm. ISBN 953-96918-2-6.

La brulanta kastelo, Leopold Vermeiren. Trad. Ivo Durwael. Flandra Esperanto- Ligo, Antverpeno,1997. Ilus.: J. de Simpele. 48p. 20 cm. ISBN 90-71205-71-1.

Jen du infan-libroj el foraj tempoj, kie ĉefrolas virto, honesteco kaj kuraĝo. Bona ago farita iame rezultas en pli granda oportunaĵo longe poste. La unua havas infanan heroon; eta Hlapiĉ forlasas sian botfaristan mastron pro ties kolerego kaj mistrakto. Kun minimumaj rimedoj, li tamen helpemas al tiuj, kiujn li renkontas en sep-taga aventuro. Ne mankas heroino, nek ŝtelistoj kaj malbonuloj.

La verkistino, ”la kroata Andersen”, uzas freŝajn parolturnojn, ekzemple: “domo tiom alta, ke ĝiaj supraj fenestroj ankoraŭ rigardas la lunon.” kaj “ĉio estis malhela kiel en fermita skatolo”. Ŝi klare konceptis la verkon por laŭt-legado, foje rekte alparolante la aŭskultanton. Tiel ni “eltestis” ĝin, kiel seria vespera rakonto por ok-jara knabino.

Dekon da tagoj post la finlego, Karina pruvis, kiom la rakonto impresis ŝin, rakontante: “Mi ĝuis la rakonton, ĝi estis tre interesa. Mi havas unu ŝanĝ-proponon – jen ĝi: Kiam Hlapiĉ kaj Gita eniris la cirkan tendon kaj vidis la ĉevalon de Gita, kial ili ne forportis ĝin? Tiam ili povus rapidi. Tiam, tamen, ili ne renkontiĝus kun la korboplektisto kaj tiu ne avertus pri la fosaĵo… tiam ili enfalus la fosaĵon, krom se la ĉevalo estus tiom saĝa eviti ĝin. Sed la ĉevalo ne povus teni [rakonto-fine] tri homojn, ĉar Majstro Mrkonja kaj Hlapiĉ kaj Gita estas tro pezaj por la ĉevalo. Tamen,

estus bona ideo kunpreni la ĉevalon.” kok k

La heroo de la dua libro estas plenkreska. Sur ĉevalan turniron eniras kaŝite la

Tuĝa kavaliro. Li gajnas, sed en forfuĝo estas kaptita. Helpe de fajlilo enĵetita de

ko fojni Konrado, li eskapas. Li triumfas en ambusko kontraŭ kvino. Venĝe

ĵ rardo de Arbarejo bruligas la kastelon de mastro Uroldo, kiu krome bezonas SINON. – Teknike, ambaŭ libroj estas presitaj sur bona papero, Kastelo kun “Karakontaj nigra-blankaj ilustraĵoj. Hlapiĉ kun plenkolora kovrilo, bindita kun “SPINO, klara granda litertipo, sed iom tro da preseraroj. Kastele, koboldoj kvante

IPR 992 9 35

— página 20 del PDF —

modestas, sed kvalite elstaras (p. 33): ”Baldo atendis longe, ĝis la gardisto sur la kastela muro estos preterpisinta.” En ambaŭ, la lingvo-uzo estas bunta, elvokiva kaj certe larĝigos la vort-trezoron de aŭskultanto. Ambaŭ estas taŭge aranĝitaj en mallongaj sekcioj, bone dozitaj por po-vespera legado, kun konvena ekscito-punkto por dezirigi pli. Se mankas tio, oni tamen tentas, ekzemple fine de la dua aventuro-tago: “Hlapiĉ ne scias, kiom da bono kaj malbono atendas lin dum la vojaĝo. Se li tion scius, li ne dormus

tiom trankvile.”

La komencaj linioj de novaj sekcioj ripetas informojn, ebliganta

rebildigon de la antaŭ-taga legado. Ni rekomendas ilin ambaŭ.

LA KNADO. FDENEZETA

LA KNABO FRENEZETA

k | |

~I MALI Ŝ Ag ker Ld PISI ! ) 1

Karina kaj Stefan MacGill

Ziraldo = NUR ĈAR PANJO HALTU PLENDI, PAĈJO! ur” ERAS LA VOJON:

ne troviĝas inter la Furoraĵoj de la Kongresa Libroservo “98

nur ĉar la 10-ekzemplera(!) stoko elĉerpiĝis tuj post la malfermo de la libroservo en Montpeliero. Se estus disponeblaj libroj, mi firme kredas, ke ĝi troviĝus minimume ĉe la 2-a loko. Temas pri aventuroj kun desegnaĵoj (ne bildstrio) de petolema aminda knabaĉo. (vd.: Esperanto n-ro 1105 jul-aŭg 98 p. 139).

Mi havas kelkajn bildstriojn pri ĝi, kiujn mi povos sendi (laŭ peto) al E-redakcioj. La tradukinto vojaĝis 48 horojn, restis 24 horojn en Salvadoro, nur por ne maltrafi la aŭtograf-vesperon dum la lasta Brazila Kongreso de Esperanto. Tamen la libroservo portis NENIUN ekzempleron. Tre bonŝance la famega aŭtoro Ziraldo lastmomente ne povis iri.

laŭ Roberto Resende, «roberto(desperanto.nu?

Nova adreso de la Redaktoro:

Nemeth Jozsef, HU-8531 IHASZ, F6 u. 41/5 Hungario. Telefono kun respondaparato kaj komputila fakso: 436-89 /356-050. Funkcias ankaŭ la malnova adreso. Ampleksajn sendaĵojn prefere sendu tien.

IPR 9972 e»

36

Jozefo Nemeth

SEKCIESTROJ

Albanio: Bardhyl Selimi, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, AL-Tirana

Argentino: Teresita Alaniz, El Ombu s/n, AR-5801 Alpa Corral

Aŭstralio: Jennifer Bishop, 39 Hill Street, Hawthorn, Victoria AU-3122 QB: esperanto(a) education.monash.edu.au

Belgio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP)

Britio: Malcolm Jones, l Regent Avenue, Skipton, GB- North Yorkshire BD23 1AZ

Ĉeĥio: Jana Melicharkova, CZ-696 02 RatiSkovice 938 E: mmelicharek(Qiol.cz

Ĉinio: Zhang Danchen, General Foreign Languoges Dept., 29-34 North Part, Huazhong Normal University, = CN-430070 Wuhan B:zdchenm(dpublic.wh.hb.cn = Finnlando: Raita Pyhilĉ,

Jykyrintie 3, FI-69440 Lestijŝrvi, 8: raita.pyhala(Qlestijarvi.fi Francio“: Marie Malezieux- Hunninck, Grand rue, FR-86410

Germanio“: Michael J.

Von Thŭrheimstr. 47, DE-89264 Weissenhorn

Hungario“: Jozsef Nemeth. Kilian ltp. 75/9, HU-8500 Papa

nlaltQkonyvtar. c3.hu

o 17765-184, IR-Teheran : ilei irQĝesperanto org

Masumi Suzuki,

ra 3-S-12, Mitaka-shi, 81-0001

Ivan Bekavac-Basiĉ, 59,

HR-10000 Zagreb Kubo: H. Jimin€z, Apartado 5120, CU-10500 Ciudad de la Habana SB: kubesp(Qip.etecsa.cu Nederlando: Hans ten Hagen, Middenweg 587, NL-1704 BH Heerhugowaard SB: ten.hagen.esperanto(Qwxs.nl Norvegio: Bjorn Thuv, Aroyveien 33, NO-3135 Torod GB: bthuv(Qc2i.net Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7. RO-1900 Timisoara Rusio: Irina Gonĉ arova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 EI: ab2928(dmastak. sitek.ru Svedio“: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby B:bertil-andreasson(a) horby.mail.telia.com Svislando“: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14, CH-1004 Lausanne 9: ilei.ch(Qesperanto.nu Usono“: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, US-CA 93111-2521 E:72644.245((wcompuserve.com

REPREZENTANTOJ

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, AM-375062 Erevan

Bosnio kaj Hercegovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo

Ĉilio: Hĉctor Campos Grez, Casilla 231, CuricO, CL-Sĉptima Region U:strigo(Dctcreuna.cl

Danio: vakas

Estonio: Helgi Hromova, Pk. 94, EE-3053 Keila

Hispanio: Pedro M. Martin Burutxaga, Ctra. Estacio 2 A-5- 2, ES-17300 Blanes(Katalunio) SpmartiIO((wpie.xtec.es

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1, IS-220 Hafnarfj6rdur Israelo: Murj an Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv Jugoslavio: Radojica Petrovic, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak 9: radp(Qemi.yu Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila, B.P. 13, CG-Lukala (Bas-Zaire) Kostariko: Hugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Jose 9: miaumiau(2pop. racsa.co.cr Koreio: So J in Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do KR-499- 900 M: so(Qkns.kangnam.ac.kr Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, NZ-Wellington 1 EsSir. Lancelot()Qcompuserve.com Portugalio: Joŝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande PT-1675 Pontinha Slovenio: Marija Zlatnar- Moe, Miliĉ inskega 66, SI-1000 Ljubljana. E) :Marija.Zlatnar(dguest.arnes.si Togolando:Afantchao-B.Yao, B.P. 20225 TG-Lome Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88, UA-253222 Kiev Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS QI: eugeny(Qesper.gimli.com Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado VE-70762, Caracas 1071 A

Noto: Asteriksoj indikas la landojn, kie oni ricevas la revuon tra la landa ILEI-sekcio. Adres-ŝanĝojn, petojn pri nericevitaj numeroj kaj simile, bv sendi al la adreso de la Sekretario en Nederlando ne al la presejo aŭ al la Redaktoro.

— página 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ

Ekzamena: prez.: Atilio Orellana Rojas (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj meza niveloj: Hans ten Hagen, (adreso, kovrilo 3)

Lernej-konkursa: Gĉza Kurucz, Hitel u.10.fszt.16, HU-6000 Kecskemeĉt, Hungario. Rete: kg(Qesperanto.nu

Lernej-projekta: Maŭro La Torre, Jennifer Bishop, Marija Beloŝeviĉ

Terminara: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, IT-00155 Roma, Italio

Elekta: Doroteo Holland – Usono, Agneta Emanuelsson – Svedio, Gwenda Sutton — Nov- Zelando

Regulara: Rob Moerbeek, Hans ten Hagen

Kontrola: Membroj: Mĉŝrtha Andreasson, Gertrud Lund kaj vic-membro: Bo Sandelin

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando : UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando UNESKO (en operaciaj rilatoj). Reprezentanto de ILEI: Francois Lo Jacomo, 21 rue Juliette Dodu, FR-75010 Paris, Francio

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ

La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto. Kasisto de ILEI: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-242 94 Horby, Svedio; poŝtĝirkonto 682117-7 (Stokholmo). Membrokotizoj en landoj kun sekcio: a) A-kategoriaj landoj (vidu UEA-dividon): 22 NLG al la sekcio aŭ 25 NLG rekte al ILEI. b) B-kategoriaj landoj: 20 NLG al la sekcio aŭ 22 NLG rekte al ILEI. c) En landoj sen sekcio: 20 NLG, pago al ILEI rekte. d) Simpla abono sen membreco (por E- societoj, bibliotekoj k.s.) 30 NLG. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago kaj la internan konton de ILEI: ilek-a. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago.

REDAKCIAJ INFORMOJ

Respondeca eldonato (vcrantw. uitgever) R. Wyllcman, A. Vermeylenstr. 65, BE- 8400 Oostende. Redaktejo: NEMETH Jozsef, HU-8531 IHASZ, FO u. 41/5. Por ampleksaj sendaĵoj: HU-8500 PAPA, Kilianm ltp. 75/9. Retadresoj: nlalt(Qkonyvtar.c3.hu (redaktoro), smidik(wrik.bdtf:hu (vicredaktoro). Ni ambaŭ povas akccpti faksojn per komputilo, scd avertu nin telefone antaŭ ol vi faksas. Telefon-numeroj: 1-36-89/356-050 aŭ 315-836 (rcd.) kaj 136-94/320-313 (vicrcd.) Presado: Flandra Espcranto Ligo, Frankrijklci 140, BE-2000 Antwerpen, 87 -32-3-234 34 00.

La nunan numeron ni sendis al la presejo la 3-an de majo, redaktofino por la sekva numero: la 27-a de aŭgusto 1999.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift. Afgiftekantoor: Antwerpen X. 3/ ĝ0 ISSN 1013-2031 Jarkolekto 29 – trimonata

ee 5 E feren i “ano, LI “ipe

ETO

Redaktoro:

cc Jozefo Nemeth ; A = = Kunlaborantoj: = Stefan MacGill, su Johano Kirsch, Francoise Noireau, Atilio Orellana Rojas,

Franz-Georg Rossler

— página 2 del PDF —

ENHAVO

La 33-a ILEI-Konferenco (GBEGLO, CIBULEVSKIJ) ………..-.-.«s.ueseeeneeneeneneennetn o 1 Kezolucio dedi Konferenco = = sus men lon ens aood aba eaeat smekads elas tostesee S Decidoj de la Komitatkunsido en Karlovy Vary (S. MACGILL)……………………… 6 Biografieto de Boo Mee Kim-Linblom……………–.——–.—. Maŭro LA TORRE: Multaj klasoj — unu kvazaŭlernejo Rudolf FISCHER: Responde al “Propede…kio?” de Renato Corsetti…………….. 10 Dimitar HAGIEV: Eseo pri Esperanto laŭtlegita antaŭ klaso ………………………. 12 Nian’karan al la infanoj (Valdas BANAITIS) ~os eres se sus oeesuessaseoesnseeseenieesso 12 Ulrich MATTHIAS: Instruistaj seminarioj ĉe popolaj altlernejoj ………………….. 13 Por via notlibro (LA TORRE, MALEZIEUX-HUNNINCK, IEI, RAUHAMAA) …………… 15 Recenzoj (Stefan MACGILL, Ulrich MATTHIAS)………………….es..tessseeeseeeeseeeeei 20 El la landoj kaj sekcioj (AL, BA, CN, FI, FR, DE, ES, HU, IR, IT, YU, HR, NP, NO, PL,

SIBS IAS US IUZIZIW) i ieo sive ka So arsena dO Mao pN o VIN oaj oe daek deaseeo 21

El niaj metiejoj LI WEILUN: Rolo de ludoj en instruado La sorto mokas (Dieter BERNDT)…………………. oj IN OEGALGIVIINĴEONTIO] on o LIO, pk apena konia apo sa dS l Sed ribe aude

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Terza Universita di Roma, Via del Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, Italio. Tel. 39-06-4957805, fakso: 39-06-4452642. «m.latorre(Juniroma3.1t » Interlernejaj projektoj, komunikiloj, terminaro, reprezentado.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. 436 23 364 198. «stefan.macgill(Qgalamb.net- Lerniloj, komunikiloj, eldona agado.

Sekretario: Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag. Tel. 131 70 355 6677, fakso: 431 70 358 4422. «iei001(Qworldonline.nl» aŭ «Kilei(Qesperanto.nu» Membraro, ekzamenoj.

Vicsekretario: Jennifer Bishop. 39 Hill Street, Hawthorn, AU-Victoria 3122, Aŭstralio. Tel. 461 3 9818 7358, fakso: 761 3 9905 3668. «esperanto(Qeducation.monash.edu.au» Lernejoj, konferencoj, gimnazio.

Kasisto: Boo Mee Kim-Linblom, Stenbockensgata 102, SE-136 62 Haninge; tel. 746 8 777 4115, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se»

Membro: Carla De Lorenzi, via Boston 65, IT-10137 Torino, Italio. Tel. 439 011 390 787. Trejnado, lerniloj.

Membro: Antonio Leoni de Leon, 1 rue Chandieu, CH-1202 Geneve, Svisio. Tel. 141 22 734 2996. «“katina.de-leon(Qties.itu.int» aŭ «leoni8(Qetu.unige.ch» Trejnado.

LA 33-a ILEI-KONFERENCO

De la 7-a ĝis la 13-a de aŭgusto 1999 okazis en KARLOVY VARY (Ĉeĥio) la 33- a ILEI-konferenco. Ĝin partoprenis 52 esperantistoj el 22 diversaj landoj reprezentantaj ĉiujn kvin kontinentojn. La tagoj konferencaj estis ne nur laboraj sed ankaŭ iom distraj, kio ebligis al ĉiuj partoprenantoj ĝui la etoson. La kvin enskribiĝintoj (el kvin landoj) ne partoprenintaj la konferencon, ties ĝuintoj kaj aliaj esperantistoj interesiĝantaj pri la agado de ILEI povas, tra sekvaj linioj, vidi filmon de la aranĝo.

Post longa vojaĝo perbusa, proksimume seshora, la konferencanoj, kiuj jam partoprenis en la UK, atingis la kongresejon, kiam devus jam komenciĝi la interkona vespero. Tuj post la vespermanĝo, ĉiuj konferencanoj ricevis la dokumentojn pri la partoprenado en la konferenco. La tralego de la konferenclibro montris du ĉefajn partojn de la programo, kion pruvis la efektivigado de la programeroj en la sekvaj tagoj. Ĉiu el la du partoj labora kaj distra allogis multajn konferencanojn.

La prelegoj “Instruo de la lingvo kaj de gramatiko” de Geraldo MATTOS la prezidanto de la Akademio de Esperanto, “Projekto Interkulturo” de la ILEI-

Unu el niaj ekskurs-celoj: la kastel-palaco de Loket IPR 99/3 9 I

— página 3 del PDF —

prezidanto Maŭro LA TORRE, “Uzo de vortaroj en la instruado” de Ilona KOUTNY, “Netradicia lernolibro de Esperanto” de Petro CHRDLE, “Antonimoj kaj falsaj sinonimoj en Esperanto” de Lawrence MEE kaj “Pasporto al la tuta mondo” de L. HARMON klerigis la konferencanojn, kiuj vere deziris ion lerni dum la aranĝo de ILEI. La trejnaj sesioj “Eduko al paco” de Mireille GROSJEAN, “Komputilaj helpoj al la instruado” de Marta KOVACS kaj “La fremdeco en ni: ekkoni la antaŭjuĝojn kaj ilin perlabori” de Sabine TRENNER lernigis al la partoprenantoj la regadon de konfliktoj. Ne forgesindas la prezentaĵoj de Ton VERWOERD: “Instruhelpiloj” kaj de Mihai TRIFOI: “Kiel naskiĝis nova sperto?”.

La CSEH-metodo devigis kelkajn konferencanojn plulerni kaj ekzameniĝi: C-seminario, ekzamenoj B kaj C pri la CSEH-metodo okazis. Ĉiuj tri kandidatoj sukcesis la B-ekzamenon, kaj ĉiuj kvar kandidatoj la C-ekzamenon.

La komitato kaj la estraro de ILEI ne estis senlaboraj. Okazis kunsidoj komitataj

– dum 12 horoj kaj estraraj dum ses horoj. Do preskaŭ ĉiutage tiuj instancoj de

ILEI kunsidis por pripensi la evoluigon de la asocio. Akcepto de ILEI-sekcioj en

Togolando kaj Katalunio kaj elekto de nova kasisto de ILEI estas inter la decidoj

faritaj. Post pli ol dek sep jaroj da financaj laboroj por ILEI, Bertil ANDREASSON retiriĝis, cedante la lokon al samloĝlandanino KIM-LINDBLOM Boo Mee.

La promeno tra la banloka centro de Karlovy Vary, du aliurbaj ekskursoj, baniĝo en la baseno kun termala akvo, videofilmo pri tradiciaj ceremonioj en Togolando, loterio kaj kultura vespero ebligis al la konferencanoj iel distri sin post longaj horoj da laborado. En Loket la ekskursanoj povis vidi iaman kastel-palacon reĝan, kaj en banurbo Marianske Laznĉ, la muzikan fontanon. Ne pretervidita estu la loterio, kiu enspezigis 3500 ĉeĥajn kronojn al la kaso de ILEI kaj ricevigis diversajn valoraĵojn al la partoprenantoj.

Kvankam distingiĝis du partoj en la programo, oni povas tamen noti, ke estas iom malfacile taksi iujn programerojn laboraj aŭ distraj. Tiel okazis pri la prezentadoj de Mattos, La Torre, Grosjean, Kovacs, Trenner, Chrdle kaj Verwoerd, kiuj tiom interesis la homojn pri siaj aferoj, ke la etoso estis ege plezurdona. Flanke, la tre grava temo “Antonimoj kaj falsaj sinonimoj en Esperanto” estas prezentita en etoso iel dormiga.

Simile, la C-seminario, almenaŭ en sia unua sesio dormigis preskaŭ ĉiujn partoprenantojn. La rapideco en la ekzamenado kaj publikigado de la rezultoj de la ekzamenoj B kaj C kontraŭas la admonon de la prezidanto kaj sekretario de IEK, kiu postuladas, ke rezultoj estu publikigitaj multajn tagojn post la ekzamenado. Jen ili mem surtretas tiun regulon. Eble ILEI devus havi kvazau-

IPR 99/3 9 2

inspektorojn por kontroli kiel okazas tiuj seminarioj C nomataj METODIKAJ kaj la kurso B pri CSEH-metodo kaj ankaŭ la ekzamenoj. La prezento Harmon havis karakteron ankaŭ reklaman, kio ege interesis la partoprenantojn pri la nova instruilo “Pasporto al la tuta mondo”.

Tute aliajn menciojn havas la malfermo kaj fermo de la konferenco. Dum la unua, kiun prezidis la prezidanto de ILEI, la konferencanoj ekhavis superrigardon pri la tuta aranĝo, kaj aŭdis salutvortojn de la estraro de UEA.

Sub la gvidado de la vicprezidanto Stefan MacGILL fermiĝis la konferenco Raporto pri la konferenco, publikigo de la rezultato de la ekzamenoj B kaj C ari la CSEH-metodo, dankvortoj al la organiza komisiono, kaj sciigo pri la konferenca rezolucio estas kelkaj el la eroj de tiu ferma ceremonio. La precipa punkto de la rezolucio estas “regado de konfliktoj”: ILEI proponas, ke estu enkondukita en lernejojn la lernado pri “regado de konfliktoj”.

Por agrabligi la etoson, folklora grupo de la urbo Karlovy Vary prezentis muzikon kaj dancon ĉeĥecajn, dancigis la konferencanojn, kaj finfine amuzis ĉiujn Stefan per siaj spritaĵoj kaj Steve WAGENSELLER per siaj kantoj.

ILEI estas vere tutmonda organizaĵo. La partopreno de esperantistoj el ĉiuj kvin kontinentoj en la konferenco atestas pri tiu tutmondeco, kaj samtempe devigas la gvidantojn de la ligo vere kunlabori kun ĉiuj tra la mondo, kaj provi

demokratiigi la instruadon de Esperanto. La 33-a ILEI-konferenco jam fariĝas historiaĵo.

Kvankam plensukcesa, tamen ne mankas malglataĵoj: ekzemple: samtempeco de pluraj programeroj, ĉiuj partoprenindaj; metodika seminario en ĉambro sen tabulo por skribi kaj sen lecionoj antaŭe preparitaj de la seminarigvidanto ktp Nenio dubigas, ke la 34-a ILEI-konferenco estos eĉ pli sukcesa ol tiu ĉi, La organizantoj certe uzos la spertojn de la pasintaj por plibonigi la venontajn.

GBEGLO Koffi

FETOJ La Cseh seminario estas organizata de Internacia Esperanto-Instituto, al EI laŭ interkonsento disponigas lokon en la konferenco. Sed IEI estas

Sendependa de [LEI kaj ĝiaj ek : jj giaj ekzamenoj, do ne estas devigata ri cti iliaj Dostulojn aŭ rekomendojn. i respekti iliajn

IPR 993 e 3

— página 4 del PDF —

La konferenco per okuloj de observanto (elĉerpaĵoj el pli kompleta raporto)

Min persone pleje impresis la prelego de Geraldo MATTOS el Brazilo “Instruo de lingvo kaj instruo de gramatiko” kaj prezento de aktiviga programero de Sabine TRENNER el Germanio. Kompreneble, tio ne signifas, ke la ceteraj prelegoj aŭ programeroj estis maltaŭgaj por tiom impona Konferenco.

Ankoraŭ en 1967 mi estis partoprenanta Internacian Pedagogian E-Seminarion, en la hungara urbo Szeged. Tie inter la instruistoj, kiuj spertigis la kursanojn pri la historio de la E-movado, E-literaturo kaj metodiko estis Istvan Szerdahelyi. Mi plezure vizitadis liajn lecionojn kaj ĝis nun bone ilin memoras. Komparante, mi povas konstati, ke la tiama Seminario estis pli riĉa kaj rezultodona ol la nuna. Sed tiu ĉi Konferenco donis jenan pozitivan rezulton: ĉiuj 4 pretendantoj pasi C-ekzamenon, sukcesis tion fari. Tio estis reprezentantoj el Hispanio, Francio, Usono kaj Litovio. Ni nur povas aplaŭdi al kresko de la vicoj de Cseh-instruistoj!

Plie pri la aktiviga programero de Sabine, kiun mi komence opiniis ordinara prelego. Mi estis ĉarmigita pri la enhavo de tiuj “lecionoj”, pri aktivigo de ĉiuj ilin partoprenintoj, pri neordinara etoso dum la aranĝoj…. Kaj jen estas opinioj pri tio de esperantistoj, aktive ĉeestintaj:

– Se la Konferenco ne havus similajn programerojn, ĝi multon perdus;

– Similaj aranĝoj (programeroj) amikigas la ĉeestantojn;

– Esti en simila medio signifas trovi novan Patrion!

~= Mi opiniis, ke du sinsekvaj prelegoj povos esti tedaj, feliĉe mi eraris!

– Anstataŭ ne okazinta interkona vespero, ni efektivigis interkonan aranĝon dum tiu programero…

Ŝatus mi substreki ankaŭ tre altan lingvan nivelon de la partoprenintoj. Unue, preskaŭ tute ne estis aŭdeblaj “krokodilaj” paroloj. Kaj ĉe parolantoj preskaŭ ne estis sentebla iu nacia akcento – oni apenaŭ povis diveni, el kiu lando venis tiu aŭ alia esperantisto. Kaj jen estas ankaŭ esprimo de domaĝo, ke la Konferencojn ne partoprenas esperantistoj el tiel nomataj nepagipovaj landoj. Sed ni esperu, ke tiu situacio daŭros ne longe…

Dmitrij CIBULE VSKIJ Ĥarkiv, Ukrainio

IPR 99/3 e 4

Rezolucio de la Konferenco

Ci tiu dokumento, akceptita de la Komitato, estas du-parta. La unua parto turnas sin al la ekstero, la dua parto al esperantistoj.

“La 33-a konferenco de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj, kunveninta kun 52 partoprenantoj el 22 landoj de la 8-a ĝis la 13-a de aŭgusto 1999 en

Karlovy Vary, Ĉeĥio, traktinte por pacedukado i.a. metodojn regi (grup)egoismon, timon, agresemon kaj konfliktojn,

forte rekomendas al Unesko, registaroj kaj aliaj decidaj instancoj

progresigi la instruadon kaj utiligon de la egalrajtiga Lingvo Esperanto por internaciaj kaj interetnaj rilatoj,

enkonduki en la instruadon kiel fiksan programeron lecionojn pri konfliktoregado,

instigi al produktistoj de (kinaj, televidaj, videaj, interretaj) filmoj krei kaj disponigi filmojn pri la regado de konfliktoj por kontraŭpezi la inundon de filmoj prezentantaj superfluan perforton

stimuli ankaŭ filmfestival-estrojn en 2000 aparte pacpremii filmojn konvinke satirantajn falsan heroismon kaj konsciigantajn pri konfliktregaj metodoj,

eventuale memore pri tiaj pacistoj kiel Anatole F rance, Gandhi, Martin Luther King

invitas esperantistojn individue aŭ grupe

a) kontribui al la pacigo de la mondo tradukante kaj publikigante verkojn traktantajn metodojn kiel regi konfliktojn, kaj mem praktikante tiujn

metodojn,

subteni la ILEI-projekton Interkultura Edukado, varbante por ĝi pliajn

lernejojn en evoluintaj landoj, mem interagante kun partoprenantaj grupoj

= Precipe en landoj aŭ regionoj ekonomie malpli bonfartaj – per monhelpo

materialoj aŭ konsiloj laŭ la bezonoj.”

IPR 993 e 5.

— página 5 del PDF —

La Komitato de ILEI en Karlovy Vary:

— Akceptis du novajn sekciojn en Togolando (la unua en Afriko) kaj Katalunio.

– Akceptis du novajn honorajn membrojn: Cathy Schulze (Usono) kaj Claude Gacond (Svislando).

— Akceptis la ĝeneralajn. kaj financajn raportojn pri 1998 kaj senŝarĝigis la tiaman estraron.

— Re-elektis senopone estraraninon Jennifer Bishop.

— Elektis novan kasiston: Boo Mee Kim-Lindblom (adreso, p.2).

— Akceptis ligan buĝeton por 2000 kune kun detaligo por “Juna amiko”.

— Akceptis estraran proponon, ke ekde 1 jan 2000, financaj dokumentoj de la ligo aperu unuavice en eŭroj.

— Fiksis kadre de tio novajn kotizojn, distingante pli klare inter la A- kaj B- landoj (vidu la kvaran kovrilon).

— Akceptis principe restarigon de gvida komitato por IPR por erigi kaj pritaksi fakajn artikolojn.

— Akceptis la lokon kaj daton de la sekva konferenco (kovrilo 4) kaj aŭdis pri planoj por 2001.

— Ricevis raporton, ke ILEI estas nun jure registrita senprofitcela asocio en Nederlando.

Smg

Biografieto de Boo Mee Kim-

Lindbloms

e estas naskita en la jaro 1941 en Koreio

e post universitata studado pri koreaj lingvoj kaj literaturo fariĝis instruisto en mezlernejo en 1962

e en 1964 esperantistiĝis kaj fondis rondon Stelaro, kiu bone aktivis en Seulo

e fariĝis E-instruisto (1966) kaj gvidis E- kurson en Y.M.C.A. kaj ankaŭ por lernantoj inter 13-15 jaraj

e estis sekretario de Korea E-Instituto (1967- 72)

e pli studis pri koreaj lingvo kaj literaturo, pedagogio kaj ricevis rajton kiel gimnazia instruisto (1978-80)

e plue esploris en sama fako kaj fariĝis magistro en Yonse Univ. En Koreio

IPR 99/3 9 6

e postan jaron studis librotenadon en New Brunswick Comm. College en Kanado (1983)

daŭre studis librotenadon en Stokholmo en Svedio (1987)

de 1986 ĝis nun instruas en baza lernejo kaj gimnazio

en Stokholma universitato studis pri interlingvistiko (1991)

inter 1993-98 instruis E-on por lernantoj 11-14 jaraj

estrarano de SEF (1998)

ricevis diplomojn kiel instruisto de paperfaldado por.komencantoj (1997) kaj por progresantoj (1998)

Maŭro La Torre Multaj klasoj ~ unu kvazaŭlernejo

Karaj gekolegoj,

antaŭ unu jaro, en Montpeliero (Francujo), dum la simpozio (kolokvo) Lingvopolitiko kaj interkultura edukado, ni lanĉis la lernejan eduk-projekton Interkulturo. Laŭplane, la pasinta sezono estas dediĉita al la pretigaj laboroj: varbado de klasoj, konstruo de la interreta kvazaŭlernejo, serĉado de kun-

laborontoj, kontaktado de Unesko-instancoj por oficiala aprobigo de la projekto, fortikigo de la kunordiga grupo.

Gis la mezo de julio jam aliĝis pli ol 60 klasoj el pli ol 20 landoj. Rimarku ke ne temas pri la kutimaj okcidenteŭropaj landoj, kiuj apenaŭ aperas, sed male, temas precipe pri Orienta Eŭropo, Afriko, Ameriko, Azio kaj Oceanio.

En iu servilo (komputilo rete konsultebla) laŭgrade estas pretigata la “kvazaŭlernejo”, tio estas la elektrona ŝelo, kiu gastigos la diverslandajn klasojn, kvazaŭ ili renkontiĝus ie sub unu sama tegmento. Inter la aliĝintaj klasoj multaj ne jam havas ret-aliron en la lernejo mem, sed ili provizore atingos la kvazaŭlernejon tra la ret-adreso de instruisto (aŭ de klasano), aŭ eĉ per nura tradicia papera poŝto.

Aliflanke, dum la pli frua vintro (norda vintro “97/98”) per la helpo de ILEI- aktivuloj ni starigis en Interreto TI T-paĝaron pri e-lernejoj (mallonga esprimo

Tej n. . .” . . . . LI n “POT ĉiugradaj lernejoj, kie okazas io ajn pri esperanto, eĉ se nura ĉeesto de

MT parolanta instruisto). Tiu paĝaro konsistas el tabeloj, laŭlandaj kaj aŭtipaj, kie registriĝis ĉirkaŭ 400 lernejoj, tre proksimume jene distribuitaj:

IPR993 9 7

— página 6 del PDF —

kun e- kun nura ĉeesto de laŭŝtupaj instruado | e-parolanta instruisto sumoj bazaj kaj mezaj lernejoj 100 100 200 universitatoj kaj altlernejoj 100 100 200 laŭpenetraj sumoj 200 200 400

Kvankam la datumoj ja bezonus revizion kaj aktualigon, supozeble la subtrahoj pro ĉesoj kaj la adicioj pro novaj ekestoj pli-malpli balanciĝos, esence havigante la samajn rezultojn. Do ni havas rondnombre almenaŭ centon da klasoj, kie oni instruas la Internacian Lingvon (aŭ iel traktas pri ĝi), plus alia cento da registritaj instruistoj e-kapablaj (sed mi taksas ke ili estas almenaŭ kvaroblo de tio). |

Ekstermovada preterpasanta naivulo, komprenanta niajn celojn, rajtus demandi: kial tiu tuta cento da e-koncernataj klasoj ne aliĝas en la mondan Kvazaŭlernejon “Tibor Sekelj”? Eble en multaj kazoj sufiĉus informi kaj inviti la respektivajn instruistojn. Verŝajne en kelkaj aliaj kazoj necesus aldoni iom = konvinkado kaj subtenado (morala kaj materia!). Sed ĉu ne indus klopodi? Kompreneble tio postulas – flanke de landaj organizaĵoj de ILEI kaj UEA – iom da pacienca kontaktado, korespondado kaj flegado.

IPR 993 e 8

T

Poste, konsiderindas la ceteraj centoj da e-parolantaj instruistoj. Por ili

penseblas du kanvasoj:

— iuj, eksciante kaj ekkomprenante la projekton Interkulturo, povus ekpensi proponi al siaj kolegoj kaj estroj ian partoprenigon en ĝi de siaj klasoj;

– aliaj (multaj el kiuj estas ne plu deĵorantaj instruistoj) povus iĝi senklasaj kunlaborantoj de la kvazaŭlernejo, kontribuante per inter-kulturaj materialoj, tradukoj, menciado de interesaj utilaj ekzistaĵoj, ktp.

Nuntempe ILEI, la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj, estas potenciale

granda asocio (vidu kiom da instruistoj agas en esperanto-movado, ofte kun

respondecaj funkcioj, kaj aldonu la milojn da neprofesiaj esperanto-instruantoj),

kun objektive malforta organizaĵo! Ĝi estas tiel malforta, ke multaj e-instruistoj

kaj e-instruantoj tra la mondo, eĉ ne scias pri ties ekzisto, aŭ, kvankam sciante,

ne konsideras sufiĉe utile membriĝi en ĝi. Eble prave. Sed ĉu ni povas renversi

tiun tendencon? ;

Ĉu tiu diabla inventaĵo de la Kvazaŭlernejo ne povas esti ankaŭ okazo por:

l) proponi konkretajn (kaj interesajn) farendaĵojn al multaj marĝeniĝintaj esperantistoj;

2) aliri neesperantistajn instruistojn kaj lernejestrojn kun diskutbazo, kiu povas interesi ilin, eĉ sendepende de esperanto.

Ne miskomprenu min. Mi ne volas detrui la ĝisnunajn valorajn agadojn de ILEI- respondeculoj; male mi volas apogi ilin per vastigo de nia bazo. Ni pensu ekzemple pri niaj periodaĵoj. Juna Amiko, nia plej disvastigita organo por elernantoj, kiu — nur en Brazilo — havas signife pli da legantoj ol la tuta ILEI- membraro, estos ankaŭ la oficiala organo de Projekto Interkulturo, ankaŭ por kunligi la laboron de la klasoj en Sekelja Kvazaŭlernejo kun tiu de la ceteraj eklasoj en la mondo. Krome aliaj gazetoj, interesaj por niaj klasanoj — laŭ la aĝoj ekde la Krokodileto ĝis Kontakto — estos iel atingeblaj de la kvazaŭlerneja Gazetejo. Memkompreneble IPR (Internacia Pedagogia Revuo) estos la plej ŝatata revuo por la Sekeljaj instruistoj. Krome ne forgesindas ke en la nuna Septembro ekmarŝos la interreta diskutlisto e-ins (Esperanto-Instruado), Je dispono ne nur de ĉiuj e-instruantoj, sed eĉ de ĉiaj interesiĝantoj pri problemoj de e-instruado (aŭtoroj, redaktistoj, instru-teknologiistoj, ktp.).

Simile estas forte koncernata nia lernil-produkta kaj eldona agado. Niaj valoraj fakuloj (Stefan MacGill. kaj Monika Molnar) estas fulmrapide verkantaj lernokajeran serion, specife taŭga por 8-jaruloj (Okulo).. Aliaj lernomaterialoj Jam ekzistas paperaj (kia la 3-voluma serio Tendaraj Tagoj, aŭ la vortareto Ovo), aŭ filmaj (kiaj Mazi en Gondolando kaj Pasporto al la tuta mondo). Sed aliaj

nvenus, kiel ekzemple bazaj vortaroj (vortoftecaj).

IPR 99/3 e 9

— página 7 del PDF —

o. nto, ankaŭ la 2) Ĉu propedeŭtika valoro de Esperanto por Germano, lernante la Anglan? Ĉ istema lerneja instruado de esperanto, Espereble, per relanĉo de sis

l ‘ ; N i idas tian valoron (kaj la leganto emas ĝeneraligi, ke tiu do ne siste «umis sela havo kaj strukturo pli S-ro Corsetti ne vi aj la lej = enas ; kunmetado de niaj konferencoj kaj seminarioj iĝos laŭ enhavo kaj j ekzistas kaj eble ankaŭ ne en multegaj aliaj situacioj). Tiu demando meritus plian profesieca kaj celkonforma. lim emletaĝo kaj lisvindazo dela kadicla NEE studadon. Tamen spontane mi menciu kelkajn aferojn, kiujn havas Esperanto Cetere, ĝuste nun ni clokuas = “7 kuniiaj. Bin kun IK (ufeniodia Infana | kaj la Angla kontraste al la Germana: mw sm | gimnazio: ĉu transformi E. a l = de Esperantaj Familioj)? Sed ĉu tia staĝa ~ neniu “Auslautverhŝrtung” (prononco de “t anstataŭ “d” ktp. silabofine) ŭ nkontigo ; i ; i ] Kongreseto) aŭ kun REF ‘| “ekzemplo de (kvazaŭlerneja?) klaso, kies klasanoj | neni gramatika genro I ss. klaso ne jam estas escepta «iem | – markitaj adverboj, derivitaj de adjektivoj reale kunestas, eĉ se nur dum unu semajno?! ~ vorttrezoro: pli da romanidaj vortoj (kiujn do oni tuj rekonas en la Angla « ideo” kaj i i- danke al Esperant Konklude, ĉu interkultura edukado estos samtempe nova “interna ideo” kaj inerci sun oE Lo ;

| Certe oni trovus multe pli. rado por la ILEI-a lokomotivo?

3) Ĉu Esperanto havas ĝeneralan, propedeŭtikan valoron? S-ro Corsetti prave diris, ke

UUI Jes, ĉar ĉiuj lingvoj havas tian. Ĉu tamen Esperanto interesa temo, kiun IPR (re)lanĉis en numero 97/4, kaj kiu havas ion apartan, kontraste al (multaj) aliaj lingvoj? Mi asertas, ke jes! Mi nur SEK =lan ——=~~— Eij nte grandan eĥon ankaŭ tie: skizas mian rezonadon: Kiam oni lernas la unuan fremdan lingvon, tio okazas aperis pere antas an Replnjo, lrovanis $ surbaze de la gepatra lingvo. Propedeŭtika lingvo helpas, analizi la lingverojn . . – ; de la gepatra lingvo, por poste kompreni, kiel ili realiĝas en la fremda lin VO. Responde al “Propede…kio?”” de Renato ege ) Rigardu ekzemple la vortklasojn. Por multaj lingvaj paroj Esperanto fmi “uko interpretata kiel pli ĝenerala koncepto por ambaŭ lingvoj. En tiuj situacioj — =~—————————— normalkaze — Esperanto havas pli grandan propedeŭtikan efikon ol iu alia lingvo.

La artikolo de Renato Cor

ŝ 1 mia vidpunkto. Tamen mi ŝatus iom (Esceptoj ekzistas ĉe tre similaj lingvoj kiel la Ĉeĥa kaj la Slovaka.)

aktivulo. Grandparte ĝi estas ankaŭ trafa el mia vidp Mi jes konscias, ke la supra skizo validas pli por la gramatiko ol por la aldoni, korekti kaj komenti. Vorttrezoro kaj ke — teorie — povas ekzisti alia ĝenerala koncepto (ekz. sen ? vortklasoj) de planlingvo, kiu estus pli efika propedeŭtika lingvo, por lerni kiel 1) “Mitoj” en E-propagando Le l LI E) Japano la Indonezian. Sed tio estas pli granda mito ol ĉio, kion ni tiuteme diradas Lastatempe iĝis modo, paroli pri “mito” de Esperanto-propagando, svede o PR Esperanto. lute vera. Ekzemplo de s-ro Corsetti: “Esperanto estas saĝe acioj»! ne estas abso “Esperanto ne estas propedeŭtika por ĉiuj lingvoj en ĉiuj situ sci

| EER mi gradon de ĝenerala vereco por ĉio, kion ni rajtas diri varba

–

Eg) Esperanto kaj aliaj kandidatoj IR. Aliaj kandidatoj de prop

3 „ v l ĉar la to, tiam “Esperanto estas lernebla lingvo” ankaŭ estas mito, «udi o MI asertas, ke kompare kun ili Esperanto havas pli altan efikon (Vidu 3). Ke por Esperan TI E ĉiu situacio kapablas lerni Esperanton estas sen Nederlandano profitas pli per la Angla ol per Esperanto lernante la negativa formo “Ne ĉiu en Nanan, tio estas pruvenda, laŭ mi duba. vera. a le sup.“ : h me em ES : tas ĝenera j | ume: Varba ĵ Konkludo: Ĉiu devus scii, ke iuj varbaj asertoj pri io ajn neniam estas ĝ S. aj sloganoj

validaj aŭ science pruvitaj aŭ pruveblaj. Se ni volus limigi amaj JA

ordinarajn aktivulojn, kiuj ne estas lingvistoj) al lingvike oJ stand rezentante tuj ĉiujn seojn kaj sedojn al iu surstratulo antaŭ nia i

mi (malprave!) nur rikoltus nekomprenon kaj mokojn.

are kun la Angla kaj la Latina mi asertas — ĝeneralan — superecon de eranto kiel Propedeŭtika lingvo.

«MI pluasertas: “Esperanto havas propedeŭtikan valoron.” ei:

Rudolf Fischer, «fischru(Quni-muensterde=»

IPR 99/3 e 11 IPR 99/3 9 10

— página 8 del PDF —

Dimitar Hagiev

Eseo pri Esperanto laŭtlegita antaŭ klaso

En februaro de 1998 la instruisto de angla lingvo, s-ro Iskren Iskro gimnazio Aleksander S. Puŝkin en Sofio donis al la gelernantoj de la 9 kiel hejme farotan taskon verki eseon pri la ŝatata de ili lingvo. Mi Veronika V. Haĝieva sciigis la instruiston, ke ŝi deziras verki eseon pri E-o aldoninte, ke ŝia avo scipovas tiun ĉi lingvon. La instruisto bonvenigis siaj

proponon. La sekvan tagon ŝi laŭtlegis antaŭ la klaso anglalingvan eseon pri E o.

-A klaso

En la eseo, en kvar tajpitaj paĝoj, preparita miahelpe, ŝi prezentas mallonge la historion de la ideo pri la kreo de artefarita internacia lingvo. Poste ŝi rakontas kiel D-ro L.L. Zamenhof venis al la ideo inventi sian internacian lingvon. Plue en la eseo estas donitaj la karakterizaj trajtoj de la lingvo kaj informoj pri ties diverscela aplikado.

Por pruvi la taŭgecon de E-o por verkado de beletra literaturo Veronika montris al la aŭskultantoj la Antologion de Esperanta poezio, la novelkolekton de la eminenta ĉina verkisto kaj pensulo Lu sin kaj la E-an tradukon de la romano Bofilino de la elstara bulgara verkisto Georgi Karaslavov. La eseo estis aŭskultita kun granda intereso kaj la montro de la libroj ege impresis la gelernantojn. La instruisto prenis la eseon.

Tiu ĉi okazo generis ĉe mi la ideon, ke la instruistoj esperantistoj de etna kaj fremdaj lingvoj povas doni al la lernantoj taskojn verki eseon pri E-o aŭ pri la neceso de komuna neŭtra lingvo por interkomunikado de homoj parolantaj malsamajn lingvojn. Ja kiel konate, en Korea respubliko delonge estis enkondukita en la programon de la korea lingvo por la sesa klaso leciono pri E- o. La landaj E-asocioj devas starigi al si la taskon klopodi por la enkonduko de

– leciono pri E-o en la programon de la etna lingvo por la respektiva klaso de la elementaj lernejoj kaj en la programojn de la instruistaj institutoj.

Dimitar Hagiev, Komplekso Javorov, bloko 4, BG-1124 Sofio, Bulgario

Nian karan -— al infanoj!

La sola planlingvo, nur unu projektomilono, kiu efektiviĝis kiel viva lingvo— pu

a : : ea = SIUN nia

la ĉefa fonto de tiu relativa sukceso estis ĝia origino — intuicia verko de ge

infano. Tamen en la socio de plenkreskuloj ĝi restis marĝena fenomeno. cani Eble la plej perspektiva vojo en la socion kondukas tra la animo de inia

IPR 99/3 e 12

J

a Nepino

kiel infana lingva ludilo — la plej potenca varbilo, kun sia tuta pio senfina provizo por improvizo. Rimarku, kiel beba ika aa ĵongli kun sia denaska — tamen en la lernejo neniu fremda ~s instruisto permesas tion. Esperanto ebligas fari lernadon de = | p ~as ntanea ludo, kaj oni ankoraŭfoje povas lerni senpere ludante ~ o traludi tutan gramatikon en apliko al leksiko. Eble en la rolo lingvolerna ekzercilo, Esperanto enradikiĝos antaŭ ĉio en la elementa Tiam ĝi ne plu restos nur ĝismorta hobio de kelkaj ĝisostuloj. I

; apaci nian karan lingvon al infanoj necesas daŭre kaj zorge poluri ĝin. n komencis la unua hobiulo – Zamenhof mem – ekde La Dua Libro kun 2a j kaj fabeltraduko ĝis plena fabelaro de Andersen. Kaj fine de la jarcento la jarmilo ni, hobiuloj, zorgu ne tiom pri niaj veteranaj bezonoj, kiom pri l infanoj.

p ME e Valdas Banaitis Pergalis 26-35, LT-2041 Vilnius, Litovio

Matthias truistaj seminarioj popolaj altlernejoj

aj instigoj

nte Esperanto-kursojn ĉe popolaj altlernejoj, mi jam ofte ricevis invitojn ruistaj seminarioj. Tamen, kiel multe okupita homo, mi kutimis neglekti “Sed kiam la ĉefino de la popola altlernejo en Hanau pretis akcepti Esperantonur sub la kondiĉo, ke mi partoprenos en enkonduka seminario por sstruistoj, mi fine cedis kaj aliĝis. La seminario okazis dum du semajnfinoj Inhausen, kaj la popola altlernejo transprenis ĉiujn kostojn inkluzive de

toj kaj manĝoj escepte de dufoje 50 DEM. Kaj efektive mi ne pentis mian prenon.

Z ersacia ludo: Cocktail party

Seminarioj unu el la du gvidantoj, Rainer Helling-Thiele, instruis al ni la Ki lingvon en moderna, modela maniero. Oni komencis per tio, ke ĉiuj kaj ĉirkaŭiris, salutante unu la alian en la cellingvo. (“Saluton! Mi estas Gis!”) Tiu ĉi simplega ludo, kiu en la germana (?) nomiĝas Cocktail party, de tempo al tempo, post kiam oni lernis ion novan. Helpe de kartoj, sur stis gluitaj eltranĉaĵoj el prospektoj de supermerkatoj, ni parolis pri ŝatataj

IPR 99/3 9 13

— página 9 del PDF —

manĝoj kaj trinkaĵoj (“Ĉu vi ŝatas karotojn?”), kaj helpe de malplenaj kartoj Rainer instruis al ni la nombrojn (“Ĉu vi povas desegni “unu”? … Kiu volas havi “unu”? … Mi havas “unu”. Kion vi havas? … Ĉu ni ŝanĝu la Kartojn?” ktp.) Post trifoje 30 minutoj, en la Cocktail party jam abundis la babilado: “Saluton! Mi estas Uli. Kiu vi estas? El kiu lando vi venas? Kie vi loĝas? Kie vi naskiĝis? Kie vi laboras? Kiujn lingvojn vi parolas? Ĉu vi ŝatas katnutraĵon?” ktp. La lernantoj (t.e. ni) unuanime konsentis, ke tiamaniere ni vere ŝatus lerni la svedan.

Bazaj reguloj

Kvankam ni ne multe teoriumis, ni tamen notis diversajn “bazajn regulojn” por la lingvoinstruado, ekzemple la jenajn:

La kursanoj sidu en cirklo; ili ne havu fiksan sidlokon, sed ankaŭ moviĝu; la instruado okazu laŭeble nur en la cellingvo, la kursanoj kiel eble plej multe parolu, la instruisto nur malmulte korektu. Rainer eĉ korektis la kursanojn ĉiam nur de malantaŭe, metante sian manon sur ilian ŝultron (kio por mi montriĝis malfacile praktikebla).

Esperanto-kurseto

Fine de la unua semajnfino niaj gegvidantoj proponis, ke nun kelkaj seminarianoj gvidu kurseton de sia lingvo. Tuj mi deklaris min preta instrueti Esperanton, dum alia viro decidis oferti kurseton de la hispana. Je mia surprizo pli ol duono de la 20 aliaj seminarianoj (aŭ, pli precize, seminarianinoj, ĉar krom ni du ĉiuj estis Virinoj) volis elekti Esperanton; nur danke al la peto de Rainer (“Ne iru ĉiuj al la Esperanto-kurso!”) ni fine sukcesis formi du preskaŭ same grandajn grupojn. Kvankam montriĝis ege malfacile imiti la bonegan instruadon de Rainer (kiu ofte intervenis en la Esperanto„-instruado por atentigi min pri eraroj), la lernantoj ege ĝuis la kurson. Mi lernis ĉefe, ke en unulingva kurso por komencantoj oni ne klarigu per vortoj, sed aktoru, ĉar nur tiam oni estas komprenata.

Plia seminario en Frankfurto

„ Surbaze de la pozitivaj spertoj el Gelnhausen, mi aliĝis ankaŭ al la unua semajnfino de la instruista kurso de la popola altlernejo en Frankfurto. Tie la partoprenantaro estis simila al tiu en Gelnhausen (temis ĉefe pri instruistinoj de latinidaj lingvoj, ĉar instruistojn de la angla oni ne invitis), sed anstataŭ la svedan oni instruis tie la finnan. Kaj ĉio estis malpli perfekta, sur malpli alta nivelo.

Komparo de lernolibroj

En Frankfurto ni jam dum tiu unua semajfino unue en grupetoj kaj poste en la

IPR 99/3 9 14

granda rondo komparis diversajn lernolibrojn. Kiel Esperanto-lernilon la popola altlernejo posedis nur (aŭ eĉ?) “Tesi, la testudo”. Kvankam mi iom hontis pro ĝia mizera aspekto kompare kun la plej modernaj lernolibroj de la franca aŭ itala, mi klopodis dum la prezentado elstarigi kelkajn pozitivajn flankojn de ĝi.

En la dua semajnfino en Gelnhausen la aliaj kursanoj jam bonvenigis min per “Saluton!”. Ankaŭ tie mi havis la okazon prezenti lernolibrojn de Esperanto, sed tien mi mem kunportis ilin. Tre pozitivan resonon trovis tie la kolora bildvortaro “Mil unuaj vortoj en Esperanto”. Ĝi estas ne nur same bela kaj bonkvalita kiel

ĝiaj nacilingvaj ekvivalentoj, sed ankaŭ ege bone taŭgas por instruado laŭ modernaj, konversaciaj metodoj.

Diskonigi Esperanton

Resume, mi travivis entute tri belegajn semajnfinojn, el kiuj mi povis ĉerpi multajn valorajn instigojn por mia Esperanto-instruado. Kaj plie, en la seminarioj mi bonege povis diskonigi Esperanton. En Gelnhausen unu partoprenantino tuj aĉetis de mi ĉiujn kvar lernolibrojn, kiujn mi kunportis; alia sendis al mi poste retleteron kun multaj Esperantaj frazoj, kaj tria rakontis, ke inter la du semajnfinoj ŝi jam interesigis amikinon pri nia lingvo. Certe mi ankaŭ estonte ankoraŭ partoprenos en tiaj seminarioj, kiujn preskaŭ ĉiu popola altlernejo ofertas al siaj instruistoj – kaj, se restas liberaj lokoj, kontraŭ kompleta repago de la kostoj eĉ al ĉiu ajn interesato. (el Esperanto aktuell 8/98)

| Ulrich Matthias Ohmstr. 13, DE-65199 Wiesbaden, Tel. 0611-46 67 12,

rete: Ulrich.Matthias(Qt-online.de

Por via notlibro

Serĉado de ekzere-produktantoj

En la Pedagogia Eksperimentejo de Tria Roma Universitato ni estas konstruantaj Interretan Lingvan Laborejon (LIL), por trejni la lingvajn kapablojn de esperanto- Instruistoj (kaj estonte uzebla ankaŭ por aliaj celoj, kiel projekto Interkulturo). Nun ni planas la strukturon de LIL, kiu antaŭvidas multajn ekzerco-tipojn pri la Parola kaj la skriba lingvo, krom konsultejoj de lingvaj materialoj. Temas interalie

pri: teksto-kompreno priskribado, diktado, teksto-kompletigo, signi : ; ; ; – „ signif-elekto, Sintaksa transformado, ktp. riii; E

IPR 99/3 9 15

— página 10 del PDF —

Por ĉiu ekzerco-tipo ni mem pretigos kelkajn prototipojn por provi la sistemon. Poste, por starigi la instruan kaj komputan strukturon de LIL, ni bezonos taŭgan nombron da aliaj divers-nivelaj lingvaj ekzercoj por ĉiu tipo. Tio ja superas niajn modestajn homajn fortojn. Ĉu troviĝas kunlaboremuloj, kapablaj pretigi kromajn ekzercaĵojn laŭ donita modelo?

Rimarkindas ke la enhavo de LIL estas ĉiom esperantlingva; tial ne gravas la denaska lingvo de la ekzerc-aŭtoroj. Eĉ male: bonvenos alilandaj kontribuoj. Por tia kunlaboro, retaneco preferindas, sed ne nepras. Fidante la mondan

solidarecon, amike: Maŭro La Torre

«m.latorre(Quniroma3.i$

Pri KVINPETALO

La ejo de nia sekva konferenco

Kvinpetalo estas la staĝejo, kulturcentro kaj studocentro de Societo Yvonne Martinot (SYM). Ĝi kuŝas en piktova regiono je 38 kilometroj de Poitiers. Eblas atingi ĝin ĉu trajne tra Poitiers [puatie] aŭ Lussac-les-Chateaux ĉu aŭte por malkovri la regionon. La centron estras Georges Lagrange kaj Suzanne Bourot.

IPR 99/3 9 16

Jen historieto pri la deveno de Kvinpetalo: Kiu estis Yonne Martinot, la instiginto de Kvinpetalo? Si estis virino kripligita kiam 2 jara, kiu havis fortan volon. Ŝi konatiĝis kun Suzanne Bourot okaze de Freynet-renkonto. Ŝi eklernis = uua en 1971, su trapasis ekzamenon «kapableco».. En 1984, dum kunveno pro preparo al “Altaj studoj” iĝi E ino A Emo o breuj de Suzanne Bourot, kreiĝis Esperanto-centro i Ŝi forpasis la 4an de Januaro 1985, sed jam la bazo estis firma. Per la kapitalo Mi 2 vore Martinot postlasis, Suzanne Bourot instaligis jam tranoktejon, = ~a a eĉ duŝejon en iama bovinejo, kuŝanta en la sama korto kiel ŝia E e KaPeiadoj eblaj, tiutempe kaj 20 membroj proviziis 2 somerajn staĝojn. LM ru ii AO fariĝis Societo, laŭ franca leĝo 1901 kaj komencis granda A KI ; oficiala inaŭguro de Gaston Waringhien kaj la staĝejo daŭre l pedo 3 staĝanoj, pli da staĝoj, kaj pli komfortigo de la staĝejo, nun nomita faj ~A ost aĉetado de aliaj dometoj en la korto, aranĝado, plikomfortigo = ILo Estas Jena: 25 tranoktadoj eblas, 15 staĝoj disvolviĝas, kun 250 “eio er kiuj pli ol 159 dumvivaj. Sume por 1998, 200 staĝanoj, 1100 oj, kaj 3000 manĝo-preparoj. Ĝi estas vizitita de multaj alilandanoj,

kaj ĝi riĉiĝi re-aruo Mikrara 8IS pere de heredo de bibliotekoj de Gaston Waringhien, kaj Roger

IPR 993 9 17

— página 11 del PDF —

La celoj de la societo estas (laŭstatute):

– instruado kaj praktiko de esperanto, – preparado pro internaciaj kaj francaj ekzamenoj, – organizado de staĝoj kaj lingvaj restadoj por la formado de esperantistaj kadroj, – partopreno al promocio de Esperanto, eventuale kunlabore kun aliaj asocioj aŭ kulturaj organizoj. Spegulante tiun statuton, staĝoj diversaj okazis, de ABC ĝis PIVo, de baza lernado ĝis preparo al ekzamenoj, de historio de la lingvo ĝis historio de Zamenhof, de literaturo ĝis konatiĝo kun eminentaj verkistoj, de redaktado de jurnalo ĝis hispana poezio, de flaŭristoj jogantaj ĝis ornitologoj piedmigrantaj, ĉiu povas elekti sian preferatan temon. Ĝi organizas perkorespondan kurson kvarnivelan. La unua nivelo taŭgas por komencantoj, la dua por progresantoj. La aliĝintoj ricevas lecionojn kaj taskojn, la taskon ili devas resendi por korektado. Staĝoj daŭras 5 tagojn, vi povas peti programon pere de adreso: Kvinpetalo, Esperanto-centro, rue du lavoir, FR-86410 Bouresse, Francio aŭ pere de interreta adreso: «members.aol.com/yannick.dum/kvinpetalo.html»

Marie MALEZIEUX-HUNNINCK el Bouresse, Francio

Kompletigu vian kolekton de ““La Praktiko”!

Ili estas plenaj je interesaj legaĵoj en modela stilo, taskoj por lingva ekzercado kaj kontrolo, ŝercoj, anekdotoj kaj enigmoj. Ili ilustras interesan kronikon de la tiutempa tutmonda Esperanto-Movado. Ili estas nepre legindaj! La prezo de binditaj jarkolektoj estas NLG 18,00. En stoko estas ankoraŭ ekzempleroj de la jaroj 1933, 1934 kaj 1950. Ni havas je dispono ankaŭ kelkajn nebinditajn jarkolektojn de la jaroj 1939, 1940, 1941, 1946, 1948, 1949, 1951, 1952, 1953, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1963 kaj ili kostas po NLG 15,00. Haveblaj estas ankaŭ lozaj numeroj de diversaj jaroj kaj ili kostas po NLG 2,00. Al ĉiuj netaj prezoj aldoniĝas 1090 pro sendokostoj. Minimumaj sendokostoj estas NLG 5,00.

Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando. Tel 31 70 355 66 77. Fakso = 31 70 358 44 22

IPR 99/3 9 18

Interesa SEK-statistiko

Unu el la plej laboremaj instruantoj en la anglalingva senkosta E-kurso (SEK) sendis al mi sian statistikon de la jaro 1998. Ĝi helpas al ni taksi la efektivan sukceson de la SEK-oj:

Leciono Ĉesigis (96) Faritaj(90o) Fortimigas(90) 0 64,5 100

l 9 35,5 65 2 4,5 26,5 26 3 2,5 22 17 4 2 19,5 12 5) 3 17,5 10 6 25 14,5 17 M 0 p] 17 8 0 12 0 9 l 12 0 10 ll ll 8

“A

Legu la statistikon jene: La kolumno “ĉesigis” montras, ke 64,590 el tiuj, kiuj ricevis la kursmaterialon, ne sendis eĉ unu ekzercaron al la instruanto. Naŭ procentoj sendis precize unu ekzercaron. Unu procento sendis precize naŭ ekzercarojn. La kolumno “Faritaj” montras, ke 35,59o el tiuj, kiuj ricevis la kursmaterialon, sendis almenaŭ unu ekzercaron al la instruanto. La kolumno “Fortimigas” montras, ke ok procentojn el tiuj, kiuj sendis la ekzercojn de la naŭa leciono, fortimigas la fifama deka leciono.

Do, ŝajnas, ke triono el tiuj, kiuj petas la kurson, efektive komencas ĝin. Kaj triono el tiuj, kiuj efektive komencas la kurson, finas ĝin. (Aktuale la kurson petas po 70 homoj ĉiusemajne.) Kompreneble, ĉi tiu statistiko montras la nombrojn de nur unu instruanto, sed oni rimarku, ke la nombro 35,596 tute ne dependas de la instruanto, ĉar la instruanto ne kontaktas la kursanon antaŭ la unua ekzercaro.

La sama instruanto raportas, ke la finintoj bezonis de 1 ĝis 259 tagojn (meze 68) por fini la kurson.

Marko Rauhamaa

«marko.rauhamaa(Qiki.fi-

IPR 99/3 9 19

— página 12 del PDF —

Urso-kurso – ampleksa lern-kolekto

Nia brita sekcio, ETA, faris solidan

kontribuon al la instruado de Esperanto

al junaj angla-lingvanoj per-aperigo de

ĝia Urso-Kurso. Tio konsistas el

laŭdinda gamo da lerniloj kuntenata en

praktika plasta dosierujo. Ene troviĝas

| ses grand-formataj lerno-kajeroj,

instruista gvidilo, son-kasedo, glob-

krajono, puzlo kaj urso-familia, lud-

kartaro. Tiu lasta estis prezentita en Juna

amiko 98/1, p. 12-13. La lerno-kajero inkluzivas koloran preson, kun tondeblaj

kartonaj kartoj, kolorigendaj bildoj, memor-fiksigiloj kaj ekzercetoj, kiuj postulas fizikan plenumon. :

La leksika kaj gramatika ŝarĝo estas malmulta kaj prezentita per grandliteraj, simplaj ekzemploj. Instrukcioj aperas angle, kiel ankaŭ la komenco de seria rakonto pri la vivo de Zamenhof. Aperas presite la tekstoj de la sonbendaj dialogoj, kun anglaj tradukoj. La instruista gvidilo prezentas (angle) ne nur teoriajn konsilojn, sed pli da labor-folioj kun kruc-enigmoj, paper-faldaĵoj, aktivec-kartoj, konstrueblaj ludiloj ktp.

Temoj de la unua kajero estas la koloroj, bestoj, la numeroj kaj familiaj rilatoj. La kurso estas destinita por infanoj sub gvido de gepatro aŭ instruisto, sed funkcias ankaŭ kiel koresponda kurso; eblas sendi la faritajn ekzercojn por kontrolado, post kiu oni ricevas la sekvan lern-kajeron. En la sekva numero de IPR aperos detala recenzo pri la kompleto kaj specife pri enhavo de la unua

kajero. Stefan MacGill

Esperanto-kvarteto — Por paroligi komencantojn

Antaŭ kelkaj monatoj aperis nova kartludo por paroligi komencantojn. Gi nomiĝas “Esperanto-kvarteto” kaj konsistas el 28 koloraj kartoj. Sur Ĉiu karto troviĝas desegnaĵo (ekzemple de seĝo) kun la esperanta nomo de la konce objekto. Krome oni trovas en la supra dekstra angulo de ĉiu karto la nomojn = tri aliaj objektoj (ekzemple “pordo”, “tablo” kaj “fenestro”), kiuj formas kun

IPR 99/3 9 20

kun tiu karto kvaropon (“kvarteton”). Oni disdonas ĉiujn kartojn. La ludantoj (laŭnombre prefere inter 3 kaj 7) faras inter si demandojn laŭ la skemo “Ĉu vi havas tablon?” por akiri kiel eble plej multajn kvartetojn.

Laŭ miaj spertoj el Esperanto-kursoj ĉe germanaj popolaltlernejoj kaj dum la Internacia Junulara Festivalo en Rimini la ludo elstare bone sukcesas kaj ofte vere amuzas la kursanojn. Ĝi estas pli simpla kaj multe pli bela ol ĝia antaŭulo “Ludi kaj lerni” de Malte Markheden. La “Esperanto-kvarteto” eĉ taŭgas por rektmetoda kurso por komencantoj sen ajnaj antaŭscioj. Ankaŭ por pli spertaj lernantoj, por kiuj la frazmodelo “Ĉu vi havas …”” jam ne estas io nova, la ludo havas sencon, ĉar ili lernas per ĝi la nomojn de diversaj objektoj kaj ekzercas la akuzativon. Por ili eblas krome uzi la malnovan ludon de Malte Markheden, eldonitan jam antaŭ ĉirkaŭ 15 jaroj, ĉar surbaze de ĝi eblas ankoraŭ pli multe interparoli.

Ĉiukaze mi rekomendas transpreni unu ludregulon de la “antaŭulo”, nome ke kiam iu ne havas la petitan karton, daŭrigas la demandito (kaj ne la najbaro), kio foje pliigas la amuziĝon.

Mendante la ludon, oni estu avertita, ke oni ne ricevas ĝin en preta formo, sed kiel paperajn foliojn, kiujn oni devas eltranĉi kaj glui sur (aldonitan) kartonon. Por tio kaj la rekomendinda surgluado de travidebla plasta folio oni bezonas depende de la lerteco kaj perfektemo inter 90 minutoj (kiel skribas la aŭtorino Beatrice Huber) kaj kvar horoj (kiel bezonis mi). Sed la peno ege indas, ĉar tiamaniere oni povas doni al la lernantoj tre bonan ŝancon por – eventuale eĉ unuafoje – sperti Esperanton kiel funkciantan lingvon.

La ludo haveblas por DEM 10, – — DEM 3, – por la sendokostoj ĉe Munkena E- Junularo, Postfach 20 07 12, DE-80007 Mŭnchen, M: anasol(Daol.com. Ulrich Matthias

El la landoj kaj sekcioj Albanio

Terminaro pri matematiko Lastatempe s-ro Bardhyl Mezini kompilis dudirektan, malgrandan fak-vortaron Pri matematiko, surbaze de ekzistanta terminaro bulgara-rusa-esperanta de s- Ino Daniela Deneva, eldonita en Sofio 1985. La venontan lernojaron s-ro Mezini Intencas starigi E-kurson en Fakultato de Naturaj Sciencoj. Tiel krom ekzistantaj

Jj Poralbanaj E-lernolibroj ties studentoj ekposedos ankaŭ fakvortaron sian.

IPR 99/3 9 21

— página 13 del PDF —

Ĉu vi provos verki similajn aliajn fakvortarojn laŭ via studkampo? Ne hezitu! laŭ Zamir Gjurgji, el la Bulteno de Albana ILEI-Sekcio, junio 1999

Bosnio kaj Hercegovino (Serba Respubliko)

La 3-a Somera Esperanto-Lernejo Tesliĉ La tria sesio de Somera Esperanto-Lernejo, en julio 1999, signifas ĝian pluan progreson, kun 25 diplomoj kompare kun 10 pasintjaraj kaj 12 partoprenantoj en 1996. Sep partoprenantoj pasis A-ekzamenon, 14 finis A-progresigan kurson kaj 4 ricevis B-diplomon. La kursojn gvidis Miodrag Kociĉ kaj Radojica Petroviĉ el E-Instituto Beograd kaj Vukaŝin Ĉutiĉ el Banja Luka. Dutagan porinstruistan seminarion gvidis Radojica Petroviĉ kaj partoprenis 5 instruistoj kaj kvar novuloj, kiuj ankaŭ faris provlecionojn en la A-progresiga kurso. […] La lernejo daŭriĝis kaj finiĝis per dutaga 4-a esperantista renkontiĝo de Serba Respubliko kun ĉeftemo “Praktika uzado de Esperanto en la mondo”. Aparte ĝojiga estis partopreno de 16-membra grupo de mezlernejanoj el Pale ĉe Sarajevo, kiun gvidis la instruistino Nada Ĉvoro. Ilia apero signifas revivigon de tiu Esperanto-centro, iam konata pro la somera Esperanto-lernejo en Stambulĉiĉ ĉe Pale. Post rondotabla diskuto pri Esperanto-instruado kaj pri la projekto Interkulturo, s-ino Ĉvoro decidis proponi al la direktoro de la mezlernejo en Pale aliĝon al Interkulturo.

Radojica Petroviĉ

«€radp(Qemi.yu»

Cinio

E-kurso en Tianjin En la lastaj jaroj aktivas ĉinaj membroj de ILEI en la havenurbo Tianjin. Ili gvidas diversajn elementajn, progresigajn, superajn kaj konversaciajn kursojn. Inter la lernantoj aperas novaj esperantistoj. Ĉi-jare funkcias tri E-kursoj. S-ro Han Zuwu, delegito pri instruado de UEA, membro de ILEI, gvidas kurson por ekzerci membrojn de Tianjin-a E-Asocio kaj delegitojn ĉeestantajn la 2-an Azian Kongreson en Hanojo, Vjetnamio ĉi-aŭguste. 20 diversaĝaj (de 13 ĝis 72) gelernantoj studas kaj praktikas ĉiudimanĉe. En la kurso s-ro Han uzas videobendon “Mazi en Gondolando”, kiun donacis al li s-ino Mila v.d. Horst Kolinska de Nederlando dum renkontiĝo en Lodzo, Pollando.

S-ro Paul Desailly de Aŭstralio laboras nun en Tianjin-a Komerca Universitato kaj gvidas kursojn inter instruistoj kaj studentoj. Pli ol 30 junuloj lernas E-on diligente. Paul kaj liaj studentoj ofte vizitas la Esperanto-salonon de Tianjin-a E-Asocio.

S-ino Liu Jun gvidas kurson en Guohuangzi-mezlernejo de Tianjin. Si instruas

IPR 99/3 9 22

Esperanton al dudekkvin 13-15-jaraĝaj lernantoj. Unu el iliaj lernomaterialoj

estas Juna Amiko. La junajn lernantojn ofte vizitas alilandaj esperantistoj, inter

ili estas Natalie Schuchert kaj Paul Desailly. Ili ankaŭ korespondas kun amikoj de diversaj landoj.

Han Zuwu, ĉina sekcio de ILEI

Wan Xin Cun 5 Qu, 21 Lou 1 Men 501, CN-300 162 Tianjin, Ĉinio.

Telefono kaj fakso: 86-22-8476 5557 (H)

Finnlando

Lu Someraj kursoj En julio hungara d-rino Smideliusz Katalin invitite gvidis 2 kursojn en Finnlando. Unue okazis trejniga 12-hora “Edusem” por instruistoj kaj poste 20-hora progresiga kurso kun la temo “Finnlanda kulturo” por studantoj.

Samtempe okazis komencanta kurso gvidata de la sekci-estro surbaze de la Ĵus-aperinta finna traduko de la lernolibro “Egaleco kaj paco per Esperanto” de Lars Forsman. Ciuj kursoj havis vesperajn programerojn, kie oni lernis kaj amuzis sin per Esperanto: la kursanoj i.a. vizitis parkon, ekologian ekspozicion “Mola teknologio”, lernis fari florojn el papero, aŭskultis raporton pri la nuna vivo en Hungario. La kursanoj ankaŭ ekspoziciis siajn plej novajn kaj interesajn E- librojn. La kursanoj ricevis atestilon pri sia partopreno. Estus bone, se ILEI havus internacie uzeblan modelon por tia atestilo, kie estu menciataj ankaŭ la nombro de la instruhoroj, la nivelo kaj enhavo de la kurso.

“D-rino Smideliusz tre lerte gvidis la kursojn en vigla rekta metodo. Ŝi multe uzis aktualajn bildojn kaj artikolojn el la gazetaro, tradukigis aŭ resumigis tagajn novaĵojn, konversaciigis.

Forpasis dumviva membro S-ro Hemmo Tietti, origine germano Helmuth Dibelius naskiĝinta en 1911, dumviva membro de ELFV/ILEI, forpasis la 20an de majo 1999. Siatempe li multege agadis en la finnlanda kaj internacia E-movado, korespondante telefonante, prelegante, instruante. Unu el liaj fakoj estis stenografio, ala unitarismo. En la lasta jaro li ne plu havis forton mem skribi sed diktis la leterojn. Lia nomo restos en memoro pro la Tietti-instituto en Togolando, kiel mencias [peglo Koffi en “Esperanto” (junio 1999).Tombon aŭ nomŝildon li nenie volis av, sed pro sia firma vivofido li ankoraŭ en decembro 1998 diris: “Sufiĉas ke MI pensu unu pri la alia silente… Mi ekzistos plu, iel kaj ie. Ion mi faros.”

Raita Pyhdlŭ, sekciestro

IPR 99/3 9 23

— página 14 del PDF —

Finnlando-Pollando

Kunlaboro de pola kaj finna lernejoj La 6-an kaj la 7-an de junio per la ret-radio Pola Radio aŭdigis intervjuon kun Jorma Ahomdki el Piispanristi (Finnlando) pri la kunlaboro inter Kultur-centro de Milanowek kaj lernejo de Piispanristi en la suda Finnlando. Temas pri interŝanĝo de infandesegnaĵoj. La interŝanĝo efektiviĝis per Esperanto.

La finna ekspozicio funkciis en Milanowek dum la tuta majo, aliflanke la ekspozicio de la desegnaĵoj de polaj infanoj same en majo estis prezentita en la lernejo de Piispanristi. Poste oni montros ĝin en Hyvinkŝŝ — suda Finnlando.

En Milanowek ĉi-monate, nome la 20-an de junio oni malfermos grandan ekspozicion de infandesegnaĵoj el 19 landoj. Temas pri ĉ. 400 desegnaĵoj, pentraĵoj kaj aliaj artaĵoj je la komuna titolo “Mia malgranda patrujo”. Ĝi ankaŭ realiĝis per Esperanto.

A. Pettyn, «pettyn(Qradio.com.pb» (el Ret-Info)

Francio

Korespondpeto I. “Kiam mi gluas la markojn, mi amare pripensas… Imagu, ke por la Esperanta infanklubo, kiun mi estras, de 10 jaroj mi ne sukcesis trovi korespondantojn eĉ en unu el la 15 landoj de Eŭropa Komunumo. Mi tre facile trovas alie en la mondo. Ni havis en 1999 fruktajn interŝanĝojn kun 15 landoj, sed neniun ĉe niaj proksimaj najbaroj. Mi vane serĉis en Germanio, Italio, Hispanio, Britio… Mi mendis ĉe Mondskala Servo, en la gazetoj mi gvatas. Nur unufoje estis anonceto de infangrupo en Italio, al kiu ni rapide faris allogan prezentadon de nia klubo kaj regiono, sed sen respondo… .Tamen, se ni deziras Esperanton, kiel komuna lingvo, ni nepre devas komenci kun la infanoj!

Do, mi alvokas pere de IPR, favore al 12 gelernantoj inter 11 kaj 14 jaroj.

Nia adreso: Esperanto-klubo, College Yolande d’ Anjou, FR-49490 Noyant,

Francio Madame Paulette Naulet

Korespondpeto II.

Mi estas franca instruistino en antaŭelementa lernejo (infan-lernejo) nomata “Les

4 vents -Martin Luther King” en la urbo Chateauroux (centra parto de Francio).

De kelkaj jaroj ni korespondas kun diversaj klasoj en la mondo, sed pro projekto

SOCRATES ni nepre bezonas plurajn korespondantajn klasojn eŭrope. Ne gravas

se la infanoj de la korespondantaj klasoj estas pli aĝaj ol la niaj. Skribu al Maryvonne Houviez rete: Maryvonne.houviez(Qwanadoo.f».

IPR 99/33 9 24

Katarina Bodndrovd

Germanio

| | PSI — Denove Mazi Mazi en la filmo – Mazi-pupoj — Mazi-kantoj — Mazi en scenoj — Mazi-aĵoj — ĉio ĉi dum la 15-a PSI (Printempa Semajno Internacia) okazinta inter la 3-a kaj 10-

a de aprilo 1999 en Germanio. En la rekorda b j = Teamoj, nombro de partoprenantoj (159)

estis infanoj.

Mazi-n elektis po 2- foje tage la pli etaj el ili, ĝis proksimume 10-jarulo. Kompreneble la nivelo de la lingvoposedo de infanoj ege diversis.

Malgraŭ tio la Mazifabelo tenis la atenton de la etuloj kaj inspiris ilin al agrabla kunludado.

[la apuda foto fariĝis dum la ĉi-jara PSN)

Hlavnd 63, SK-07631 Streda nad Bodrogom, Slovakio

NdlR ~ 1 ; a sekva, 16-a PSI okazos en St. Andreasberg (montaro Harz, Germanio)

inter la stios 3» 4 ven rz 24-a aprilo 2000. Aliĝoj, informoj: Wolfgang Bohr, Johannesstro: iou tr ll, DE-53474 Bad Neuenahr-Ahrweiler.

esperanto.de, http://www. esperanto.de/psi

IPR 99/3 9 25

— página 15 del PDF —

Instruista Seminario

De la 5-a ĝis 7-a de novembro 1999 okazos en Wiesbaden seminario pri “Komunika Esperanto-Instruado”. Ĝin gvidos – ĉefe surbaze de spertoj el instruistaj seminarioj de popolaj altlernejoj — d-ro Ulrich Matthias, Ohmstr. 13, DE-65199 Wiesbaden, rete: «Ulrich.Matthias(Qt-online.de»

Hispanio

Nova porkomputila kurso Post sufiĉe peza kaj longa laboro ĵus aperis surdiskede Elementa Kurso de Esperanto en la kataluna por enkomputila uzado. La kurso, kiu enhavas entute 14 lecionojn kaj 7 kromajn simpligitajn tekstojn pri la kulturo kaj movado esperantistaj, estas rezulto de la kunlaboro inter Kataluna Esperanto-Asocio, el kies perkoresponda kurso ĝi estas adaptado, kaj katalunaj membroj de ILEI. La grafika aspekto de la kurso estas ja teknike tre modesta, sed post daŭra plibonigado oni jam planas eldoni ĝin CD-ROM-forme kun aldono de son-bendo. Krom tio estas ankaŭ planata la apero de iom pli baza versio de la kurso en oficiala prieduka interreta paĝaro.

Pedro M. Martin

Kurso pri Esperanto en la Universitato de Valencia

Dum la nuna lernojaro, 1998/1999, okazis denove, jam por la kvara jaro, kurso de Esperanto en la Fakultato pri Filologio de la Universitato de Valencia (Hispanio). Kiel dum la antaŭaj tri jaroj la problemo estis, ke deziris aliĝi pli da gelernantoj ol da sidlokoj estas en la lingva laboratorio, kie okazas la kurso.

Ĉi-jare, por ebligi aligi pli da homoj, oni disdividis ilin en du grupojn. Entute partoprenis kaj ricevis diplomon de la Universitato 93 gestudentoj.

La diplomo de la kurso de Esperanto havas oficialan akademian valoron je tri kreditoj de “Libera Elekto”, kaj ĝi estas parto de la universitata kariero, ene de la stud-plano, tutsame kaj kun la sama valoro kiel iu ajn alia studobjekto. Aliĝis ne nur gestudentoj de la Fakultato pri Filologio, sed ankaŭ de aliaj fakultatoj, kondiĉe ke ili apartenu al la sama valencia universitato. La profesoro de la kurso estis Augusto Casquero, kaj la direktoro D-rino Berta Raposo.

Por la oficiala fermo prelegis kiel honoraj gastoj s-ro Gian Carlo Fighiera (Italio), pri la temo “Praktika uzo de Esperanto”, en Esperanto kaj hispana lingvoj, kaj s-ro Jorge Camacho (Hispanio-Belgio), akademiano de Esperanto, pri la temo “Verki en du lingvoj samtempe: hispana kaj Esperanto”, ambaŭ kun grandega sukceso inter la ĉeestantoj, kiuj vere ĝuis tiujn belajn kaj interesajn prelegojn, tre alloge prezentitaj. Tuj poste ĉiuj ricevis diversan Esperantan materialon, kaj oni enmanigis al ili la atingitajn diplomojn.

Augusto Casquero

IPR 99/33 9 26

Hungario

155 kursfinintoj – someraj kursoj en orienta Hungario La 4-an de junio 1999 oni aranĝis ŝtatajn lingvo-ekzamenojn pri Esperanto en TIT (Scienc-populariga Societo) en la urbo Nyiregyhaza, Hungario. Al la ekzameno aliĝis 70 personoj. La 3-an kaj 7-an de junio 1999 entute 85 gestudentoj de KLTE (Scienca Universitato “Lajos KOSSUTH”) en la urbo Debrecen, Hungario trapasis sukcese la t.n. studfinan ekzamenon pri Esperanto (post 40- hora kurso).

koko En la unua semajno de julio komenciĝis pluraj E-kursoj en Orient-Hungario, la baznivelaj kursoj estas 60-horaj, la meznivelaj estas 120-horaj, ĉiuj gekursanoj (korespondaj altlernejanoj) strebas sin pretigi por sukcese trapasi en oktobro ŝtatan lingvoekzamenon pri Esperanto, ja ili bezonas ĝin por sia faka diplomo en altlernejo. La kursoj estas en TIT en la urbo Nyiregyhaza [Ny.], 29 gestudentoj en kurso gvidata de Tibor PAPP; studenthejmo de DOTE (Medicina Universitato de Debreceno), Nyiregyhaza, 24, PAPP; Altlernejo GATE (Agrarscienca Universitato de Godo1l6), Nyiregyhaza, 16, PAPP; Altlernejo GATE, Nyiregyhaza,14, d-ro Attila SALGA; Altlernejo de DOTE, Debreceno, 10, Pal GAJDOS. La organizanto de la unua estas TIT, tiu de la aliaj “Studio LONDON”. Do, jen novaj ĉirkaŭ cent Esperanto-gekursanoj ! laŭ informoj de Tibor PAPP, db(Qsatrax.hu

Irano

E-kurso en irana ĵurnalo Fine de la pasinta jaro komenciĝis E-kurso en la monata gazeto “Pesaran Va Doĥtiran” [= gefraŭloj]. La kurson aranĝis juna Ĵurnalisto Akbar Fekri, kiu mem eklernis Esperanton antaŭ du jaroj de s-ino Ĵila Sedighi en la kulturejo “Sana Urbo”. (Tio estas projekto de la Monda organizo pri Sano de UN.)

[Sur la foto de Naser Asgar- Zadegan vi vidas ekzemplerojn de la menciita ĵurnalo.) laŭ informoj de Mojtaba Kheir-Khah

IPR 99/3 9 27

— página 16 del PDF —

Italio

Deviga Esperanto instruado En Cupramarittima (provinco Ascoli Piceno) la estro de la Mezlernejo “Dante Alighieri” akceptis la proponon de Raffaela Cantalino (profesorino pri literaturo de tiu lernejo) instrui Esperanton en la klaso II/B al 18 gelernantoj 12-jaraj. Cantalino estas unu el tiuj dekdu lernantoj, kiuj sukcese finis la duagradan kurson de Lina Gabrielli en marto 1998.

En Cupramarittima ne temas pri kurso, sed pri deviga instruo sur la sama nivelo de la angla lingvo. La instruisto de la angla lingvo kunlaboras. La junuletoj estas tre entuziasmaj kaj la instruisto de la angla ne estas jaluza, se ili preferas la pli facilan Esperanton, eĉ pli facilan ol la itala lingvo. Ili avidas la Esperantoinsignojn por meti ilin sur la brusto. Bonvolu sendi leterojn kun belaj poŝtmarkoj al ilia adreso: Klaso II/B de la Scuola Media “Dante Alighieri” di

Cupramarittima, Ascoli Piceno. Laŭ informoj de Lina Gabrielli

Influo de Esperanto sur metalingvaj kapabloj En junio 1999 studentino de la Unua Roma Universitato “La Sapienza” doktoriĝis pri psikologio, pridiskutante la “tezon”, ke la kono de la Internacia Lingvo povas pliigi la “metalingvajn” (=lingvopripensajn) kapablojn de la infanoj, eĉ pri sia denaska lingvo. Tiucele ŝi prilaboris la rezultojn de instru-eksperimento ESP?, aranĝita de la Tria Universitato en specimeno da italaj bazlernejoj. Laŭ la disertaĵo de tiu studentino el Napolo – kaj laŭ ŝia referanto, prof-ino Pinto – la statistikaj datumoj konfirmas tiun tezon: la klasoj, kie oni lernis Esperanton dum unu jaro kaj duono, montris rimarkinde pli bonajn rezultojn en la testoj pri metalingva kapablaro, kompare kun ceteraj klasoj. La eksperimento jam ekvekas intereson

ĉe psikolingvikaj kaj instru-sciencaj medioj.

Mauro La Torre, Pedagogiscienca Laborejo, Tria Roma Universitato «m.latorre(duniroma3.i$

Jugoslavio

Eksperimenta kurso en Zajeĉar Esperanto-societo en Zajeĉar, orienta Serbio, organizis en la lernojaro 1998/99 publikan kurson en la societejo, kun 9 partoprenantoj en la komenca A kaj daŭriga B gradoj, kaj eksperimentan kurson por lernantoj de la 4-a klaso de elementa lernejo (11 jaroj) kun 15 partoprenantoj. La publika kurso okazas ĉiujare, kun malmultaj kursanoj, sed el kiuj plejmulto fariĝas kaj restas seriozaj membroj de la societo.

IPR 99/3 9 28

Unu el tiaj pasintjare estis Jadranka Miriĉ, diplomita filologo, instruistino de la angla lingvo.

Ĉi-jare s-ino Miriĉ gvidis la eksperimentan kurson en la Elementa lernejo “Ljuba Neŝic’”, surbaze de la programo kiun aprobis la Konsilio por edukado de Serbio en la jaro 1982. Si-uzis la lernolibron “Esperanto por ni” de Jozefo kaj Helena Mikulas, Budapeŝto 1989, kaj aplikis la aŭd-vidan metodon. En la unuaj semajnoj la lernado estis bazita sur nur buŝa lingvouzo kaj ludoj, kun memorado sen skribado. Pro malofteco de la instruhoroj (nur unu semajne) montriĝis ke la memorado sen surpaperaj notoj ne sufiĉas por havi kontinuecon de la lernado. Skribado estis enkondukita kaj la rezultoj pliboniĝis. La lernantoj ŝatis la konversaciajn ludojn, skeĉojn, recitadon, kantojn. Publikaj prezentaĵoj por gepatroj estis aranĝitaj, precipe en la jarfina solenaĵo. Sed la vera fino kun ekzamenoj por la kursoj estas prokrastita al aŭtuno, pro la bombado de Jugoslavio. Oni esperas je nova kurso. Grupo de pli aĝaj lernantoj (13 — 15 jaroj) de la sama lernejo partoprenos en la projekto Interkulturo.

Radojica Petroviĉ, radp(Qemi. yu

Kroatio

Nederlanda kaj kroata lernolibroj de Esperanto En Zagreb aperis la oka kroatlingva eldono de la zagreba Lernolibro de la Internacia Lingvo. En Maribor (Slovenio) samtempe aperis la nederlanda eldono. La eldonistoj de la zagreba eldono estas Kroata Esperanto-Ligo kunlabore kun Izvori kaj de la nederlanda Inter-Kulturo Maribor. Kompare kun la antaŭaj eldonoj la oka estas riĉigita per ilustraĵoj de Teodora Kuĉinac. La kroata eldono aperis en mil ekzempleroj.

Por la nederlanda eldono, kiun aŭtoris grupo de zagrebaj aŭtoroj Zlatko Tiŝljar, Spomenka Stimec, Ivan Spoljarec kaj Roger Imbert, kunlaboris Roel Haveman, Marceline van Leewen-Burg, Marjet Erasmus-van Zadelhoff, Piet Uittenboogaart Jan Hut kaj Rob Moerbeek.

Spomenka Ŝtimec, «esperanto(Dzg. tel. hr»

Nepalo

“an E-Asocio organizas la trian Internacian Himalajan Renkontiĝon de la

“iii de februaro ĝis la 7-a de marto 2000. Aliĝoj kaj pliaj informoj ĉe: s-ro arendra Bhattarai, vic-prezidanto de NespA, G.P.O. Post Box 10518,

Kathmandu, Nepal aŭ s-ro L. P. Agnihotri, prezidanto de NespA, SSosierra(Qwink.com.np» !

, IPR 99/3 9 29

— página 17 del PDF —

Norvegio Kursoj dise en la lando En 1998 kvindek homoj konatiĝis kun Esperanto per la aŭtunaj kursoj organizitaj de NEL kaj pliaj 18 per kursoj gvidataj de lokaj fortoj (en Hamar, Stavanger, Tromso kaj Oslo). Por la sesa sinsekva jaro okazis kursoj profesinivelaj de Atilio Orellana Rojas el Argentino, ĉi-foje por komencantoj en Oslo, Tonsberg, Trondheim, Tromso kaj Sansvik. En Oslo kaj Tonsberg li gvidis ankaŭ po unu kurson por komencintoj en kiuj partoprenis 12 gelernantoj. (Laŭ la Jarraporto de Norvega Esperantista Ligo)

Pollando

Polaj E-instruistoj renkontigis en Krakovo Dum la tagoj 24 – 25 de aprilo 1999 okazis en Krakovo Esperantologia – Didaktika Konferenco de la Pola Sekcio de ILEI. La Konferencon partoprenis pli ol 30 personoj. Ĉeestis ĝin polaj instruistoj kaj gestudentoj de la Scienca Studenta E- Rondo en Krakova Jagielona Universitato. La partoprenantoj solene honoris la 140-an naskiĝdatrevenon de la kreinto de Esperanto – L. L. Zamenhof kaj 50- jarigo de ILEI. La inaŭguron de Konferenco faris s-ino Maria Majerczak. La abundan programon de la Seminario plenumis multaj interesaj prelegoj: – Dorota Szczygiel (Krakovo) parolis pri efikeco de la lernado dum kiu estis tuŝitaj koncentriĝo kaj memorkapablo – kun praktikaj atentigoj kaj ekzercoj. – Maria Majerczak – kadre de metodiko de instruado de Esperanto priparolis diversajn faktorojn favorantajn atingi bonajn sukcesojn en tiu ĉi kampo. Gvidita de si praktika leciono kun gestudentoj de Jagielona Universitato vekis grandan interesiĝon de partoprenintoj. – Eva Bondar – tre interese prelegis je la temo: Kiamaniere instrui por sukcesi? Dum la prelego ŝi prezentis uzatajn metodojn kaj montris praktikajn ekzemplojn de sia instruado. ‘- Jadwiga Gibczynska (Krakovo) – dividis siajn spertojn kun partoprenantoj pri utiligo de aktorado en la lingvoinstruado. Interesa prezento de la temo vekis grandan intereson de aŭskultantoj. – Lidia Ligeza (Krakovo) – paroladis pri problemoj de esperantigado de la nuntempa pola poezio. Multaj ekzemploj bone spegulis la ekzistantajn tradukproblemojn. – Bozena Pietrzyk (Siedlisko) – interese babilis pri siaj spertoj koncernantaj praktikaj problemoj de E-instruado.

Dum la renkontiĝo elpaŝis la koruso de E-Rondo “Sub la Verda Stelo” en Tychy, gvidata de s-ino Danuta Tudaj (Katowice). La aŭskultantaro honoris la aktorojn

IPR 99/3 9 30

per tondraj aplaŭdoj. La promenado tra la urbo kaj vizitado de historiaj lokoj de Krakovo donis al ni ĉiuj neforgeseblajn impresojn. Dankante al ĉiuj organizantoj ni atendos la venontjaran renkontiĝon.

Antoni Beyga, «antobe(Qfriko.onet.pDE-

Svedio-Ukrainio

Junulara projekto Kadre de la sveda-ukraina junulara interŝanĝa projekto Julja Hordijenko kaj Lovisa Gustafsson 16-21 de majo laboris en Poltava, 22-28 de majo – en Ĥarkov. La knabinoj renkontiĝis plejparte kun studentaro, lokaj junularaj Esperantaj kluboj. En ambaŭ urboj oni organizis konferencojn por gazetaro kaj filmis la projektantinojn por televidaj novaĵoj.

Impresoj pri laboro: interesoj kaj opinioj de junularo en Svedio kaj Ukrainio pri Esperanto estas ne la samaj. En Svedio oni pli interesiĝis pri mem lingvo, ĝiaj gramatikaj principoj. En Ukrainio junularo pli interesiĝas pri novaj eblecoj, kiujn kunportas Esperanto. Ukrainiaj gejunuloj post prelegoj ofte esprimas . ekinteresiĝon pri la lingvo, petas kie aŭ kiumaniere eblas lerni Esperanton.

En lasta dimanĉo de majo la projektantinoj helpis al klubo “Ora Pordego”, kiu organizis sinprezenton dum festo “Tago de Kievo”. Ĝis la 8-a de Junio ili laboris en Kievo, inter 9-13 de junio en Luck.

Konstantin Demjanenko, Berdjansk, Ukrainio aznauka(Qberdyansk.net (laŭ SEJM-VIRT-INFO, n-ro 17)

Usono

Esperanto-klasoj por infanoj en Usono En sia jarraporto al ELNA kiel Komisiito pri Edukado, Kent Jones raportis ke en la lerneja jaro 1998-99 35 instruistoj en 21 ŝtatoj en Usono instruis Esperanton al 1312 infanoj dum entute 13102 stud-horoj.

(El AAIE-Bulteno, junio 1999)

Uzbekistano

koi La unua E-studlibro por uzbeklingvanoj Finfine, subtitole “ESPERANTO HALKARO TILI” (“Internacia Lingvo Esperanto”) aperis la unua uzbeklingva E-studlibro. Pri ties apero raportis lokaj kaj tutlandaj amaskomunikiloj. Tiun ĉi, ĉirkaŭ 230-paĝan, longe atendatan en Uzbekistano libron aŭtoris samarkandaj esperantistoj Anatoli Ionesov (direktoro de la Internacia Muzeo de Paco kaj Solidaro) kaj Bahodir Habibov (profesia

IPR 99/3 9 31

— página 18 del PDF —

lingvoinstruisto). La libro enhavas 12-lecionan E-gramatikon, Esperanto- Uzbekan kaj Uzbeka-Esperantan vortaretojn kaj Uzbeka-Esperantan konversacilibreton. Krom tio enestas kurta esperantlingva priskribo de la uzbeka lingvo, ties gramatiko kaj prononcreguloj, kio faras la libron interesa kaj praktike uzebla ankaŭ por alilandaj esperantistoj, kiuj interesiĝas pri la uzbeka lingvo kaj al vojaĝontoj al Uzbekistano. La libro aperis ĉe moskva E-eldonejo “Impeto” danke al financa subteno de la Eduka Fondaĵo Carson. La eldono estas dediĉita al la Internacia Muzeo de paco kaj Solidaro, kies naskiĝo okazis en Samarkando antaŭ ĉio danke al la internacia lingvo Esperanto. La unua E-studlibro por uzbeklingvanoj haveblas ĉe Libroservo de UEA.

A. Ionesov (el Ret-Info)

Zimbabvo

11 klasoj el Zimbabvo aliĝas al Interkulturo Oliver Mazodze, direktoro de la Zimbabva Esperanto-Instituto el Masvingo, komunikis la decidon de 24 zimbabvaj instruistoj partopreni la internacian edukan Projekton “Interkulturo” kun siaj 11 klasoj de mezgradaj kaj bazaj lernejoj el diversaj urboj. Jam pli frue 3 klasoj (300 lernejanoj) el Lomeo petis aliĝon je

la sama aranĝo, gvidataj de sia instruisto Gbeglo Koffi. laŭ informoj de Maŭro La Torre «m.latorre(Quniroma3.i$

El niaj metiejoj Li Weilun

Rolo de ludoj en lingva instruado

Ĉu ludoj apartenas nur al la infanoj? La respondo estas nea. Psikologio montras, ke ludi estas instinkto de la homo. Ludoj estas necesaj ne nur por infanoj, sed ankaŭ por plenkreskuloj. Por garantii psikan sanon kaj plene disvolvi kreivon oni bezonas ludojn. Moderna pedagogio prenas ludadon kiel gravan rimedon transdoni sciojn, kulturi kapablojn kaj eduki homojn.

Instruaj ludoj estas diversaj:

1) Fonetikaj ludoj. Ekzemple: noti vokalojn el ĉiu vorto, noti nombron de silaboj de ĉiu vorto ktp.

2) Vortaj ludoj. Ekz.: formi vorton per donitaj literoj, sinsekve diri vortojn, diveni objektojn en la sako ktp.

3) Gramatikaj ludoj. Ekz.: ludi per ciferoj, formi frazojn per donitaj vortoj ktp.

IPR 99/3 9 32

4) Aŭdaj ludoj. Ekz.: serĉi bildojn aŭskultante vortojn, desegni bildon aŭskultante tekston ktp.

5) Parolaj ludoj. Ekz.: doni konsilojn, priskribi samklasanojn ktp.

6) Legaj ludoj. Ekz.: legi frazojn montritajn de instruisto en mallonga tempo, legi tekston skribitan sur la tabulo kaj forviŝitan iom post iom ktp.

7). Skribaj ludoj. Ekz.: kolektive verki artikolon (ĉiu lernanto skribu unu frazon sur la nigra tabulo) ktp.

8) Tradukaj ludoj. Ekz.: sinsekve traduki frazojn (unu lernanto naci-lingvigu, alia esperantigu…) ktp.

9) Sciaj ludoj. Ekz.: diri la nomon de kanto laŭ ĝia melodio, ligi landon kaj ĝian ĉefurbon (famulon kaj lian naciecon, verkiston kaj lian verkon, historian eventon kaj jaron…) ktp.

10) Intelektaj ludoj. Ekz.: diveni objekton aŭ personon per demandoj, diveni la finon de rakonto ktp.

11) Rolaj ludoj. Ekz.: ludi diversajn rolojn kaj interparoli ktp.

La rolo de ludoj montriĝas en jenaj flankoj:

1). Ludoj estas utilaj por forigi lacecon kaj vigligi la etoson de la klasĉambro. Psikologia studo pruvis, ke la atento de la homo estas la plej bona nur en la komencaj dudek minutoj. Poste ĝi fariĝas pli kaj pli malbona. En tiu momento ludado povas ne nur forigi lacecon, sed ankaŭ levi aktivecon de la lernantoj. Ili diras, ke lude lerni estas tre interese kaj la tempo pasas nerimarkite.

2) Ludoj povas venki psikologian obstaklon de la plenkreskuloj en la lernado de fremdlingvo. Unu el la plej grandaj psikologiaj obstakloj de la plenkreskuloj en lernado de fremdlingvo estas manko de fido kaj kuraĝo. Ili timas fari erarojn kaj ”perdi vizaĝon’. Pro tio ili ne kuraĝas paroli. Tamen dum ludado ili sentas sin senĝenaj kiel infanoj. En tiu psikologia stato ili lernas aktive, forgesante timon kaj honton.

3) Ludoj utilas al atingo de la plej bona instrua efiko. Eksperimento de psikolingvistiko pruvis, ke interesaj formoj kaj enhavoj povas altigi la memoron je faktoro de 1.5. Ludoj estas interesaj kaj postulas streĉitan atenton kaj absorbitecon. Tial la materialoj, kiujn la lernantoj lernas dum ludado, bone restas en ilia memoro.

4) Ludoj estas diversformaj. Ĉiufoje la instruisto povas uzi kelkajn novajn ludojn. Tiel la lernantoj ĉiam atendas lecionon kun granda scivolemo kaj senĉese sentas freŝecon. Pro tio ili ĉiam ricevas sciojn kun granda intereso.

5) Ludoj povas ekspluati intelekton kaj lertecon de la lernantoj. Dum ludado la lernantoj devas uzi sian komprenpovon, juĝpovon, imagpovon, rezonpovon ktp. Pro tio ludoj ne nur helpas al la lernantoj posedi lingvajn sciojn, sed ankaŭ altigas iliajn diversajn kapablojn.

IPR 99/3 9 33

— página 19 del PDF —

6) Ludoj estas utilaj por kulturi kolektivismon de la lernantoj. Ludado estas kolektiva aktivado. Dum ludado la rilatoj inter la lernantoj fariĝas pli intimaj. Multaj ludoj povas esti farataj per konkurso inter grupetoj. Ĉiu grupetano devas batali por la kolektiva honoro.

Aranĝante instruajn ludojn, oni devas konsideri la jenajn punktojn:

1) Ludoj devas kunordiĝi kun la instruo. Ekzemple, dum lernado de fonetiko oni povas fari fonetikajn ludojn. Post lernado de la numeraloj oni povas fari ciferajn ludojn ktp.

2) Ludoj devas konveni al la lingva nivelo de la lernantoj. Ludoj povas esti facilaj aŭ malfacilaj. Oni devas elekti ludojn laŭ la nivelo de la lernantoj.

3) Ludoj devas esti farataj de ĉiuj lernantoj. Tio estas, ĉiu lernanto devas partopreni en la ludado.

4) Ludoj devas esti farataj en oportuna tempo. Kiam la lernantoj komencas senti lacecon, ludoj povas vigligi ilin.

La prepozicioj kun kaj per kaŭzas problemojn ĉe multaj nacioj. Nun ni prezentas tekston, kiu taŭgas al ekzercado aŭ kontrolo – NdlR

La sorto mokas

Estis malvarma aŭtuna vespero. La vento . . forta blovo skuadis la arbojn en la parko. Petro … malgaja koro sidis sur la benko kaj … malsekaj okuloj rigardis al la ĉielo. Petro estis malfeliĉa. Li tiris … siaj frostantaj manoj la ĉapelon sur la orelojn kaj … timo li pensis pri tio, ke post kelkaj tagoj komenciĝas malbona vetero … frosto kaj pluvo kaj ke li ne povos plu dormi dum la noktoj sur benkoj en la parko. Petro, … kiu ni konatiĝas en tiu ĉi rakonto, vidis iam pli bonajn tagojn, kiam li ankoraŭ vivis … sia familio. Li estis eĉ riĉa. Sed … kartludado … siaj amikoj li perdis sian havaĵon kaj fariĝis vagabondo. La ĉiutagan panon li akiradis . almozpetado kaj la noktojn li pasigadis sur benkoj en la parko … samsortaj amikoj. Nun la malvarma vetero atentigis lin, ke li devas serĉi vintran loĝejon. Sed li ne havis monon ĉar … sia lasta mono li aĉetis eluzitan ĉemizon … du kolumoj. Fine li ekhavis ideon. Ekzistas bonega hotelo, en kiu oni povas loĝi … ĉiu komforto kaj kie la gastoj pagas ne … mono, sed … malbonfaroj. Estas la malliberejo. Petro, do, decidis klopodi … ĉiuj fortoj, trovi eblecon por loĝi tie dum la tuta vintro. … la manoj li glatigis sian eluzitan vestaĵon, en kiu li iam dancis … belaj sinjorinoj, kaj ekiris … fortaj paŝoj. N Dum la irado li parolis … duonlaŭta voĉo … si mem: Petro, nun vi iros … kuraĝo

IPR 99/3 9 34

Lu

en bonan hotelon. Tie vi manĝos supon … kolbaso, anason … legomo kaj kukon

kremo. Post tio vi trinkos vinon … minerala akvo. Fine venos la kelnero … la kalkulo. Tiam vi diros al li … mallaŭta voĉo, ke vi ne havas eĉ unu moneron. La kelnero … telefono vokos policiston kaj vi veturos … li … aŭtomobilo al la malliberejo. Sed en la hotelo la unua kelnero, … kiu li komencis paroli, … siaj spertaj okuloj tuj ekkonis en li la vagabondon kaj … forta puŝo elĵetis lin el la manĝejo. Petro elflugis … sia granda apetito sur la straton. Li volis proponi monon al la policisto, kiu staris … gumbastono ĉe stratangulo por ke li arestu lin. Sed li ja ne havis monon. Li faris kelkajn paŝojn … siaj lacaj piedoj, kiam li ekvidis montrofenestron … horloĝoj kaj valoraj ornamaĵoj. Venis al li nova. ideo. El la stratpavimo … iom da klopodo li elprenis grandan ŝtonon kaj … ambaŭ manoj kaj … kolera vizaĝo ĵetis ĝin en la fenestron. La granda fenestro … forta bruo disfalis. Baldaŭ alkuris granda homamaso. Alvenis tuj … aŭtomobilo ankaŭ policistoj … hundoj. Petro … trankvila animo restis antaŭ la vendejo kaj … esperplena koro diris al unu el la policistoj, kiu skribis ion … krajono: “Sinjoro policisto, mi lerte rompis tiun fenestron … la ŝtono, ĉu ne?” “Sinjoro, ne forprenu mian tempon … nematura ŝerco”, respondis la policisto … severa vizaĝo. En tiu momento iu … forta voĉo ekkriis: “Tie kuras la fiulo … du horloĝoj! Kaptu lin!” La popolamaso rapide forkuris kune … la policistoj kaj Petro restis sola … siaj malgajaj esperoj. Kion li faru? Li faris ankoraŭ malgrandan promenon … siaj malfortaj kruroj kaj kiam en alia strato li renkontis policiston, li komencis … la plej malbelaj vortoj insulti la policiston, la registaron kaj la ŝtaton. En tiu momento haltis proksime granda aŭtomobilo … aktoroj kaj filmaparato. La policisto … granda trankvileco diris al si mem: Belan aferon ili filmas … tiu aparato. Mi rigardos tiun filmon … mia edzino, por ke ŝi vidu min … tiu ĉi fama aktoro. La aŭtomobilo … granda bruo forveturis kaj Petro denove restis sola. Li iris pluen … malespero. Sed … larmoj en la okuloj li reiris al sia hejmo kaj decidis … honesta laboro rebonigi siajn faritajn erarojn. Li direktis sin … forta volo al la gepatra domo, kiam subite policisto kaptis lin … fera mano kaj … laŭta voĉo diris: “Ne estas permesite vagadi tie dum la nokto! Venu … mi al la policejo! Vi estos punota … malliberejo!” Kaj Petro iris! Ĉu li estis feliĉa aŭ malfeliĉa?

Laŭ “La Praktiko” adaptis Dieter Berndt (Germanio)

Kontrolu, ĉu viaj solvoj ĉiam koincidas kun la niaj: per forta blovo, kun malgaja koro, i olsekaj okuloj, per siaj frostantaj, kun timo, kun frosto, kun kiu, kun sia familio, per udado kun siaj amikoj, per almozpetado, kun samsortaj amikoj, per sia lasta mono,

IPR 99/3 9 35

— página 20 del PDF —

kun du kolumoj, kun ĉiu komforto, per mono, sed per malbonfaroj, per ĉiuj fortoj, Per la manoj, kun belaj sinjorinoj, per fortaj paŝoj, per duonlaŭta, kun si mem, kun kuraĝo, kun kolbaso, kun legomo, kun kremo, kun minerala akvo, kun la kalkulo, per mallaŭta voĉo, per telefono, kun li per aŭtomobilo, kun kiu, per siaj, per forta puŝo, kun sia granda, kun

– gumbastono, per siaj lacaj, kun horloĝoj, kun iom, per ambaŭ, kun kolera vizaĝo, kun forta bruo, per aŭtomobilo, kun hundoj, kun trankvila, kun esperplena, per krajono, per ŝtono, per nematura ŝerco, kun severa, per forta voĉo, kun du, kun la policistoj, kun siaj malgajaj, per siaj malfortaj, kun aktoroj, kun granda trankvileco, per tiu aparato, kun mia edzino, kun tiu ĉi fama, kun granda bruo, kun malespero, kun larmoj, per honesta laboro, kun forta volo, per fera mano, per laŭta voĉo, kun mi, per malliberejo.

Resumo pri instruiloj

En 1998, laŭ komisio de la Komitato de ILEI, estraranino Carla de Lorenzi pretigis enketilon por ekscii, kiujn lernilojn uzas niaj membroj. La rezultoj aperis en presita raporto, sendita al sekciestroj kaj reprezentantoj de la Ligo, krome al ĉiu respondinto. Se iu havas korekton aŭ aldonon por tiu verko, bv. sendi ilin (en klare legebla formo!) al la komisiito pri eldonado, Stefan MacGill (adreso, sur la dua kovrilpaĝo) cele al pli kompleta katalogo de instruiloj.

Fakaj retkursoj

Venis al la Komitato de ILEI propono de Hideg Sandor (HU) ke ILEI starigu aŭ aŭspiciu strukturon por reta kursaro uzante Esperanton por instrui plej diversajn fakajn stud-temojn. La Komitato aprobis tiun principon, sed neniu tuj ofertis sin fariĝi ties kunordiganto. Necesus starigi elektronikan bazaron, kune kun ĝiaj lud-reguloj. Tio povus esti en hejmpaĝo de

“ILEI aŭ aliloke. Al tiu foiro anoncus sin lernemuloj kaj instruemuloj. Tiel, iom post iom kursoj lanĉiĝus. Iuj uzus ekzistantajn kurstekstarojn, en aliaj kazoj la gvidanto kreus tiujn. Tio povos liveri utilan fonton da eldoninda materialo. La proponinto ne havas tempon mem organizi tion, sed volonte akceptos reagojn, proponojn pri studado aŭ gvidado, kaj precipe de iu preta kunordigi la projekton nome de ILEI.

Reagoj al: sxanjicxjo(QJesperanto.nu aŭ hidegs(Qdrotposta.hu..

REDAKCIAJ INFORMOJ

Respondeca eldonanto (vcrantw. uitgever): K. Wyiieman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, 9$: 132-3-234 34 00.

Redaktejo: NEMETH Jozsef, HU-8531 IHAsz, F6 u. 41/5. E: nlalt(dhkonyvtar.c3.hu (redaktoro), smidik(Qrik.bdtf.hu (vicredaktoro). Ni ambaŭ povas akcepti faksojn per komputilo, sed avertu nin telefone antaŭ ol vi faksas. 8: 436-89/ 356-050 aŭ 315-836 (rcd.) kaj 736-94/ 320-313 (vicred.). ?

La nunan numeron ni sendis al la presejo la 31-an de aŭgusto, redaktofino por la sekva numero: la 31-a de oktobro 1999.

IPR 99/3 9 36

— página 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ Ekzamena: prez.: Atilio Orellana Rojas (adreso, kovrilo 2). Sekretario de elementa kaj meza niveloj: Hans ten Hagen, (adreso, kovrilo 3) Elekta: Doroteo Holland (US), Agneta Emanuelsson (SE), Gwenda Sutton (NZ) Kontrola: Bertil Andreasson, Martha Andreasson, Bo Sandelin Lernej-konkursa: Geza Kurucz, Hitel u.10.fszt.16, HU-6000 Kecskemet, Hungario. Rete: kg(Qesperanto.nu Projekto Interkulturo: Marija Beloŝeviĉ, Jennifer Bishop, Stefan MacGill, Maŭro La Torre Regulara: Rob Moerbeek, Hians ten Hagen Terminara: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, IT-00155 Roma, Italio » KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando UNESKO (en operaciaj rilatoj). Reprezentanto de ILEI: Frangois Lo Jacomo, 42 quai de la Loire, FR-75019 Paris, Francio

MEMBKIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ ILEI estas jure registrita ĉe la komerca ĉambro en Den Haag sub numero 27.181.064. La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto. Kasisto de ILEI: Boo Mee Kim-Linblom, Stenbockensgata 102, SE-136 62 Haningc; tel. (146 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se» Membro-kotizoj: A-landoj (laŭ UEA-divido): 14 EUR, B-landoj: 8 EUR. Simpla abono sen membreco: 18 EUR. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago. Kontoj ĉe UEA: ilek-a (ĝenerala), juna-| (Juna amiko) kaj pike-b (Projekto Interkulturo). Detala listigo de pagmanieroj al UEA aperas sur p. 37 de Jarlibro 1999. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago.

Estontaj konferencoj: 2000: 15-21 julio, «Kvinpetalo», Bouresse, Francio (temo anoncota) 2001: Kroatio ILEI-bulteno: novaĵoj pri la Ligo: http://esperanto.nu/ileibulteno/index.html ILEI-hejmpaĝo: bazaj informoj pri ILEI, instruado kaj la projekto Interkulturo: http://www.uniroma3.1/lps/esp/ilei/ Juna Amiko: www.banyai-kkt.sulinet.hu/esperanto, «junaamiko(Qesperanto.nu» Tendaraj tagoj: www.hungary.net/esperanto/tend-tag.htm (angla priskribo)

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

ISSN 1013-2031

INTERNA “IPEDAGO

CIA GIA

Driemaandelijks tijdschrift. Afpiftekantoor: Antwerpen X.

Jarkolekto 29 – trimonata

EVU

Redaktoro: Jozefo N€meth

Vicredaktoro: Katalin Smideliusz

Kunlaborantoj: Stefan MacGill, Johano Kirsch, Francoise Noireau, Atilio Orellana Rojas,

Franz-Georg R0ssler

4/99

— página 2 del PDF —

ENHAVO

Katalin SMIDELIUSZ: Indiĝenaj dialogoj…………..-….–.-..-…«ee cese ees eeseennneeeeneeneio noo 1 Sabine TRENNER: Traktado de malŝatata ĝenaĵo: vivu la konflikto…………………. 8 Marta KOVACS: Interretaj helpoj en la instruado de Esperanto ……………………. 15 INON BEIA NNO hO[KOMETICOJ „sim. «ma sese s esee openebescesespnsensetsescenerotseŝsesctseesnesesetsenmeni 18 INEN KON SERGIO] (AU EN BI) sevo s slo sss oi, MAS spenenenenteerasenreaeieastaeottan 24 A RUNO NA EME EK AN NN NNN UNII] 25 Eŭropa Kalendaro (Dr. Vera BARANDOVSKA-FRANK)……………………………. 2 nm a ina eD E E E AP IS ENDEN ESOS GIA] 26 PLUPO kaj la gruoj…. (Katalin SMIDELIUSZ) ………………esseeeecenoseeeee senes io 26 IIIN SOE NE E A uran oran Sasovo pin ak e sdapeco iga snseplsatastsessastkeksntas 27 Ursokurso: lernokajero 1 (Stefan MACGILL)…………………….ie ise eie ese eso iniii, 28 ILEI proksimiĝas al la Infanaj kongresetoj (Stefan MACGILL)…………………….. 30 Kasistaj informoj (Boo Mee KIM-LINDBLOM, Bertil ANDREASSON)……………… 31 E-INS diskutlisto; ILEI-paĝaro en la reto (Maŭro LA TORRE)……………………… 32 I IG ID VOKON IDOPO[EO HIOBEAND)….. smsss ri eke disa ee edeukeoeoteneevebseuteesenteeremsenenii sto 33 Informoj kaj aliĝilo de la 34-a ILEI-Konferenco ……………………….s.e suono ene neeneneo 34 “ankaa eno A E E E NNN 36 ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Universita Roma Tre, Via Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, Italio. Tel. 439-06-4957805, fakso: -39-06-49385673. «m.latorre(Quniroma3.it » Lernejoj, komunikiloj, terminaro, reprezentado.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. -36 23 364 198. «stefan.macgill(Jgalamb.net- Lerniloj, komunikiloj, eldona agado.

Sekretario: Nova oficanto serĉata! Intertempe, bonvolu direkti korespondaĵojn pri financaj temoj al la kasisto, al aliaj estraranoj konforme kun iliaj laborterenoj, kaj pri ceteraj demandoj al la prezidanto.

Vicsekretario: Jennifer Bishop. 39 Hill Street, Hawthorn, AU-Victoria 3122, Aŭstralio. Tel. 61 3 9818 7358, fakso: -61 3 9905 3668. «esperanto(Qeducation.monash.edu.au» Lernejoj, konferencoj, gimnazio.

Kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockensgata 102, SE-136 62 Haninge; tel. –46 8 1771 4115, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se»

Membro: Carla De Lorenzi, via Boston 65, IT-10137 Torino, Italio. Tel. –39 011 390 787. Trejnado, lerniloj.

Membro: Antonio Leoni de Leon, 1 rue Chandieu, CH-1202 Geneve, Svisio. Tel. 441 22 734 2996. «katina.de-leon(Qties.itu.int» aŭ «leoni8(Qetu.unige.ch» Trejnado.

DA AN ”w 2 ~w Indiĝenaj dialogoj Fluo de libera komunikado inter Indiĝenaj Popoloj

Tlingitoj, ŝoroj, brunkoj, mapuĉoj, bribrioj, garasioj, manipuroj, tuaregoj, batvuoj, toaripoj, amazigoj, komioj, sameoj, kakĉikeloj … Cu vi scias kie loĝas tiuj homoj? Ĉu vi scias kiom malfacile estas por ili konservi siajn kulturon, lingvon kaj batali por la homaj rajtoj?

Pere de Esperanto mi havis okazon lerni pri tiuj aferoj kaj helpi ilin por senti sin ne solaj

en siaj bataloj. Kadre de la grandioza projekto Indiĝenaj Dialogoj (ID) okazis veraj mirakloj.

IPR 99/4 e Il

— página 3 del PDF —

Indiĝenaj Popoloj estas la kuratoroj de netrotakseblaj naturaj kaj kulturaj valoroj. Ili estas ankaŭ la portantoj de esencaj saĝo kaj scio. Kaj tamen tre malmultaj registaroj konsideras ilin egalrangaj partneroj, aŭ eĉ nur respektas iliajn elektojn aŭ apogas iliajn aspirojn. La daŭranta ruinigo de iliaj vivmedioj, iliaj lingvoj kaj iliaj mondoj, domaĝas al ni ĉiuj. La Jardeko por la Indiĝenaj Popoloj, proklamita de UN (1995-2004) ŝajnas ne bremsi tiun negativan evoluon.

Malgraŭ tio, la Organizoj de Indiĝenaj Popoloj atingis rimarkindajn rezultojn dum la pasintaj jaroj!

Indiĝenaj Popolaj devis ĉiam batali por siaj rajtoj. Ĉie en la mondo, ili staras antaŭ similaj viv-minacaj defioj. Multaj Organizoj de Indiĝenaj Popoloj nun kunlaboras por teksi tutmondan reton, por inversigi la tajdon de detruo. Ili konscias, ke pli intensa interŝanĝo de informoj, scioj kaj spertoj grave akcelus la divastigon de kreemaj kaj efikaj alternativoj kaj tiel grave utilus al ili ĉiuj. Tamen, libera komunikado inter Indiĝenaj Popoloj estas ankoraŭ limigita.

Antaŭhistorio de la ID-projekto

Joses Carlos, brunka indiano matenmanĝas kun Bessie Schadee kaj Sylvain Lelarge en Wassenaar (Nederlando) en la belega salono de ilia privata lingvolernejo.

B.: Kiu povus esti la plej granda helpo por la indiĝenaj popoloj?

J.C.: Se ni havus komunan lingvon, ni multe pli bone povus kunagadi….

Kaj tiam kiel vizio aperis la bildoj de la ID-projekto….

Farendaĵoj:

Krei fonduson, kontakti la koncernajn instancojn, sendi centojn da leteroj, faksoj kaj telefonvokoj, serĉi okazon renkonti la indiĝenojn, elekti el inter ili reprezentantojn por la trejnado, trovi lokon, tempon, instruistojn, komputilojn, sponzorojn, ellabori la programojn, studmaterialojn, pretigi la instruhelpilojn, ekkrei la hejmpaĝojn, trovi…….. monon, aĉeti flugbiletojn, serĉi bonvolajn eksterajn kunlaborantojn, tradukigi kantojn kaj tekstojn al la pontolingvoj, aranĝi la lingvolernejon kaj trejni la kunlaborantojn, prepariĝi por la interkulturaj difenecoj… manĝi kaj ripozi antaŭe …. iri al la flughaveno…. ja alvenas la unuaj partoprenantoj…

Kion ni celas? La projekto ID celas fortigi la Organizojn de Indiĝenaj Popoloj, disponigante al ili la

IPR 99/4 e 2

rimedojn por plena kaj rekta komunikado inter ili.

La kombino de Esperanto kaj modernaj komunikadaj sistemoj malfermos vojon por optimuma uzo kaj solida vastigo de internaciaj indiĝenaj retoj.

Por atingi altkvalitan komunikadon je malaltaj Indiĝenaj Popoloj devus lerni:

e paroli kaj skribi Esperanton flue

e uzi retpoŝton kaj la ID-TTTejon efike o enkonduki la uzon de tiuj kapabloj interne de siaj Organizoj.

kostoj, la kontaktpersonoj de Organizoj de

Por ebligi tion, la projekto ID ofertas tri-semajnaj : = ‘ a | ijnajn kursojn kun util ; instrumetodoj. J J utiligo de la plej bonaj

ID esperas trejni 250 delegitojn antaŭ la Jaro 2005.

dede

La unua kurso por 22 partoprenantoj okazis en Nederland ; ĉi o de la 29a d ĝis la 19a de septembro 1999. a de aŭgusto

La programojn estris la iniciintoj: Bessie Schadee kaj Sylvain Lelarge, instruistoj estis: Antonio Leoni, Aleksandro Melnikov, Katalin Smideliusz kaj Atilio Orellana

Rojas, kaj senlace helpis en la ĉiutagaj taskoj | i sneji : ; j la kunlaborantoj de N kaj lokaj volontuloj. ) SE-Nargal instituto

Alvenis lernemuloj el Papuo Nov-Gineo, Maroko, R. i e x I „Ruando, Burkino, Usono (Al Rusio, Kosta-Riko, Gvatemalo, Cilio, Barato. likoj

La ĉefa celo de la unua semajno estis la lernad la partoprenantoj lernis uzi kom kaj diskutis pri diversaj serioz problemojn.

Dum la dua semajno ili jam kontaktis siajn onklojn (geesperantistoj el Danio “indo, Francio, Gvatemalo, Hungario, Kanado, Katalunio, Kosta-Riko, Nederlanda, “aus Svedio, Usono) kiuj el la ekstera mondo helpis traduki iliajn studojn pri propraj

ulturoj, kaj poste entreprenis sekvi ilian progreson, amikiĝi kun ili tra la reto.

T E nto de la informletero, sendita fine de la unua semajno al la geonkloj: etoso jam de la komenco estas multe pli bona ol ni antaŭvidis.

ai Aesonoj estas tiom afablaj, malfermiĝemaj kaj amikiĝemaj, ke ili relative rapide sukcesis simiĝas unu al la aliaj, kaj

o de Esperanto, dum la aliaj du semajnoj putilon, korespondi per la reto, krei hejmpaĝojn, aj temoj, kiuj rilatis ilian kulturon, indiĝenajn

ila hejmajn kutimajn moralaj iciojn, li

| yn X jn tradiciojn, libere alprok grlonte intermiksiĝas dum la paŭzoj, individuaj laboroj, ktp… Estas mirinde vidi kiom ili klopodas interkomuniki en Esp

; ĝ eranto, eĉ tiam, kiam ili evidente MAvus alian, pli bone konatan komunan pontolingvon.

IPR 99/49» 3

— página 4 del PDF —

Multe kontribuis al tio la kurskomenca Sankta Fajro, ĉe kiu ĉiu salutis la grupon en sia nacia lingvo, sen traduko, kun multe da emocioj…

Ĝenerale la matena instruado komenciĝas je la 9a horo, ofte ni estas kune ĉiuj, en kvar lingvogrupoj, okazas komunaj sesioj, kelkfoje por (mal)etaj taskoj ni formas grupetojn, ĉiam ĉeestas tradukistaj instruistoj por ĉiu lingvo, kiuj kunlaboras, kunagas, se necese interpretas en la kvar pontolingvoj; angla, franca, hispana, rusa. Por ĉiu tago ili havas 5-8 paĝan tekston en Esperanto kaj paralele en la pontolingvo, kiun ni prilaboras laŭ la sugestopedia metodo, la esperanta versio estas laŭtlegata (ofte kun muziko) kaj ili povas ŝtelrigardi la tradukojn por sekvi la enhavon, kiu lingve tute ne estas simpla, kaj enhave estas kaj morala, kaj instrua, temas pri saĝoj, pri la vivo de indiĝenaj popoloj, ktp… Okazas ankaŭ formala instruado, sed ĉio per tre aktiviga metodo, eĉ ne unu minuton ili povas resti senatente.

La forfuĝantaj rigardoj je la unua metro certe alfrontas iun gramatikaĵon, iun dekoraĵon, per kiuj ni plenigis la murojn, kaj ĉiun liberan spacon. La po-paraj dialogoj estas tre ŝatataj de ili, kiam post la preparoj ili mem elektas partnerojn kaj ekzercas laŭte la tekstojn en granda brua ĥaoso. .

Ili tre ŝatas ankaŭ la kantojn, kaj ĉi tie mi danku vin pro la helpoj, ja havi la tekstojn en E- o kaj en ĉiuj lingvoj estas ankaŭ via merito. La liston de la plej popularaj kantoj (ĉu POP-olisto?) estus ankoraŭ tro frue anonci, sed en la unua loko staras Gvantanamera….

Okazas instruado ankaŭ posttagmeze (sed fakte ĉie kaj ĉiam dum la tago kaj nokto) kun iom da paŭzoj.

Vespere ni havas naciajn vesperojn, lunde tiu de la franceparolantoj, marde la hispaneparolantoj, merkrede la ruseparolantoj kaj ĵaŭde la angleparolantoj. Mi travivis dum tiuj vesperoj la plej belajn horojn kiujn mi ĝis nun spertis en internacia medio.

Ĉu vi povas imagi…KIEL..

e dancis nia Don Ĥuano, la junulo el Maroko por plaĉi al la junulinoj, kaj kiom embarase li montris sian multekostan subpantalonon por la ĉeestantoj prezentante sian kostumon?

e kortuŝe estis aŭskulti la klarigon pri la tri goriloj (blindaj surdaj kaj mutaj se temas pri afrikaj problemoj kaj genocido) de la ge-ruandanoj,

e ĉarme kaj lerte ludis per ostetoj la bele vestitaj, tre inteligentaj tuaregaj junulinoj el Burkina Faso, en kies landoj la analfabetismo de inoj estas pli granda ol 90 procenta,

e emocie parolis el Centra Ameriko majaoj, kaj el inter ili kakĉikeloj; Loida klarigis la motivojn de sia vestaĵo, Ruben bonege gitarludis kaj deklamis poemon, kiun ĉiu plene komprenis kaj travivis danke al la emociplena prezentado kaj la universala temo (amo)

e la brunkoj rakontis pri tio, kiel iliaj gepatroj estis punataj se ili provis paroli sian patrinan lingvon en la lernejo…,

e samioj (en norda Rusio) kiuj inventis la skiojn, havas 6-8 monatojn neĝon kaj malvarmon, dum ses monatoj nur sunon kaj poste nur malhelon, kiel ili montris vestaĵojn, faritajn el la felto kaj de boaco kaj la afrikanoj tute ne komprenis kiucele ili bezonas tiujn aferojn

IPR 99/4 9 4

e belan robon havis kaj dancis ŝor-ino, kiu venis el la proksimeco de Mongolio,

e komio reprezentanto prezentis legendon kaj desegnaĵon pri la origino de la popolo, aŭdigis muzikon kaj ĉion akompanis belega ekspozicio de man-artaĵoj

e kortuŝe povas esti partopreni b(H)aratan vesperon kun kandeloj, preĝsalutoj al la gravuloj (Bessie, Sylvain kaj la maljuna kaj respektata persono el Garasio) kaj rita dancado de manipuroj, el kiuj la fraĝila virino ĉarme kaj inteligente parolis pri la indiĝena movado en Hindio/Barato

e konvinkite, ke temas pri nur sia nacia kanto, Siddaraj en la garasia lingvo kantis al ni la kanton “Ni venkos….” We shall overcome..”

e la geviroj el Papuo Nov-Gineo preskaŭ fortimigis la publikon, Ja Snam enkuris la ĉambron kun forta ĉas-krio, kun sagoj pafpretaj, preskaŭ nuda, pentrita, ornamita per hunddentoj (montras riĉecon, kontraŭ kiu li povus aĉeti plurajn edzinojn, sed havas nur unu!!! kaj ne volas pli), konkoj, el arba ŝelo farita “jupo”, plumaro sur kape; Sarah same en manefarita vestaĵo, el-ŝnura jupo, surkape plumaro… Ili dancis, kaj rakontis interesajn aferojn pri siaj vestoj, kutimoj, respondis al la tre scivolaj demandoj de la publiko,

e imprese sonis la :”Ekstere kanto” (kantita de ekstero) de la malpli kaj malpli silentema tlingita indiano, kiu tute solviĝis parolante pri sia kulturo, la vivo kaj leĝoj de la alaskaj triboj, pri sia “Korvo-triboklano”, kiom bongustaj estis la de Alasko kunportitaj salitaj salmoj kaj konfitaĵo (ne salita!!),

e Krom jam uzi la lingvon, ili pritraktas multajn gravajn demandojn, kunlaboros

kunkreados….

Kelkaj klaĉoj:

e. Clotilde (el Ruando) unuan fojon en la vivo provis bicikli, sed ŝi bezonas ankoraŭ trejnadon

e El Makhtar el Maroko, kiu opinias ĉiun virinon tre bela, elektis publike la blondan altan samean junulinon la plej bela. Raymond (el Alasko) sendis unuan fojon ret-mesaĝon (respondo atendadas) Tingloj el Barato unuan fojon vidis videobendon (Goriloj en la nebulo – Diana Fossey) Clotilde ĉi-vespre elkuris el la salono kaj konsternite diris al mi: Katalin, malnova persono… kun longaN malnigra barba” L Halimatou (el Burkina F.) ekscite atendas la unuan renkontiĝon kun la maro… Katalin (mi) ricevis inviton al Papuo N.G. kaj mi vere ne devas timi, ja oni manĝis (kaj » A om Nus = blankulojn…. , kaj eble hundojn… a F.) sopira ] ] ] ]

rpa eia s je SIA dezerto kaj bone (eble la plej bone) scias la diferencon Gaspard (El Ruando) havis dentodoloron, Sylvain akompanis lin al la dentisto, sed traktadon fine bezonis ne la lernanto, sed nia kolego . Gaspar ne havas hejme fridujon (ne necesas en Ruando laŭ li) kaj bedaŭrinde ne havas

IPR 99/4 9 5

— página 5 del PDF —

televidilon, sed lerte majstras komputiladon kaj en la malmultaj liberaj minutoj volonte sidas apud El Mokhtar kaj helpas lin lerni kiel uzi tiun misteran aparaton.

e Enla najbara ĝardeno oni kultivas kukurbojn kaj havas azenon, kiun Fati provis rajdi, sed la azeno estis obstina kaj ne ekmarŝis …….. Je granda ĝojo de Fati

e Ruben (kakĉikelo el Gvatemalo) ŝatus vivi en norda Rusio ĉe sameoj, sed nur dum la vintro, ja li tre ŝatas dormi.

Veterprognozo:

Ĝis nun senpluva, sed ja morgaŭ ni havos ekskurson (per bicikloj!!) al la dunoj kie ni vizitos la naturon (antaŭ ol vidi Hagon kaj la laŭdirite civilizitan mondon sekvontsabate), do ni esperas, ke ankaŭ tiam ne pluvos!!!!

Cetere por Siddharaj, Snam kaj Sarah, Fati, …. estas malvarme, necesas puloveroj, dum kelkaj ĝuas la varman veteron kaj eĉ ŝtrumpetojn ne bezonas.

Kelkaj aliaj programoj:

Tuttaga bicikla ekskurso ĉe la dunoj kaj maro kun lokaj helpantoj, vizito de Hago, dutaga studprogramo ĉe komputila centro, gastigo de esperantistoj kaj sponzoroj, komunaj kantadoj, vizito de televida stabo, filmistoj, altrangaj gastoj, senfinaj noktaj babiladoj, matenaj meditadoj ĉirkaŭ la sankta fajro …….. amikiĝoj, spert- kaj adresinterŝanĝoj, …. plorplenaj adiaŭoj ….. je unu semajno post la finiĝo de la kurso dekoj da leteroj unu al la aliaj …..kelkaj skribiĝis per la kursfine ricevita portebla komputilo.

Kaj tiu ĉi estis nur la unua kurso, ĝin sekvos ankoraŭ pli malpli 20 ĉar la kompleta vizio estas ke en 2005 jam reprezentantoj de 250 indiĝenaj popoloj povus havi komunan lingvon, havos inter si amikan rilaton, povos komuniki ene de la kunkreita hejmpaĝo kaj ĉion pere de ESPERANTO.

La grandioza projekto por ni ĉiuj donis neimagitajn spertojn surkampe de kunlaboro, interkulturaj diferencoj kaj pedagogiaj spertoj, larĝigis nian mondrigardon kaj konojn pri la mondo, evoluigis niajn, empatiajn sentojn.

Por ĉiuj partoprenantoj estos poreterne neforgesebla ero de la lasta vespero:

La partoprenantoj formis cirklon kaj ili ricevis fadenbobenon, kies finon ili fiksis je sia fingro. Ĉiu devis alvoki iun en la cirklo kaj ĵeti al li/ŝi la bobenon. Tiu same faris kaj pluĵetis ĝin… Ene de du minutoj formiĝis fadenreto kiu trateksis la tutan cirklon. Sarah el Papuo Nov-Gineo alvokis ankaŭ sian onklinon kaj same faris ankaŭ la aliaj, image kontaktante siajn e-istajn helpantojn. Tingoj el Barato prenis la libron, ricevitan donace de Osmo Buller, alkuris al la mezo de la reto kaj desube levis alten la maldikan eldonon de “Homaj Rajtoj”. Estis kortuŝe kaj simbole tre grave vidi kiel ili povos

IPR 99/4 9 6

kontaktiĝi en la estonteco helpe de la moderna tekniko, tra la komputila reto. Kaj en novembro venos indiĝenoj el i.a. Barato, Indonesio, Maroko, Kosta-Riko, Meksiko, Niĝero, Peruo…………………

Por pli da informoj kaj helpproponoj por la sekvaj kursoj bonvolu kontakti: Sylvain

Lelarge, tel: 00 31 70 51 77 523, fakso: 00 31 70 51 766 82, retpoŝto: sylvain.lelarge(Qusa.net aŭ Katalin Smideliusz: smidik(Qfsd.bdtf.hu Katalin Smideliusz

IPR 99/49$9 7

— página 6 del PDF —

NdlR: Kiel mi povas trakti konfliktojn produktive kaj senstreĉe en mia laboro kiel instruisto, edukisto aŭ pedagogo? Kiel mi povas uzi konfliktojn en la klaso aŭ en la grupo kiel pedagogian ŝancon por ŝanĝi la konfliktan konduton ĉe infanoj kaj junuloj? Kiel povas ekesti nova konflikta kulturo en lernejoj aŭ pedagogiaj ejoj? La sekva kontribuo estas la unua artikolo de planita serio, kiu traktos la kampon de konstruiva konflikta prilaboro. La nuna donas bazajn informojn pri konfliktoj. La posta kontribuo traktos la metodon mediaciado. La tria parto priskribos projekton, en kiu oni edukas infanojn en lernejoj, por ke ili estu perantoj en konfliktoj. Ekzercojn, kiujn oni uzas en diversaj programoj por bredi konflikt-perantojn, vi trovos en la kvara parto. Sabine Trenner, social-pedagogo, verkas tiujn kontribuojn. Ŝi specialiĝis pri konflikta manaĝerado kaj mediaciado. Ĝuu la konfliktumadon dum la sekva jaro! Ek, ni konfliktu!

Sabine Trenner: Traktado de malŝatata ĝenaĵo: Vivu la konflikto!

KVERELO kaj PERFORTO estas multe diskutataj temoj en la nuna tempo. Aŭdeblas ne malofte la riproĉo, ke en la lernejoj oni ne sufiĉe faras por eviti postajn violentajn agojn. Peri formojn de konstruiva konflikta prilaboro postulas la moderna edukado. Tial necesas kaj havas sencon por la nuntempa pedagogia profilo okupiĝi pri konstruiva konflikta kulturo. Konfliktojn ni ofte rigardas kiel minacan, detruivan, dolorigan ĝenaĵon. Sekve multaj klopodas eviti ilin. Sed se ĝi ne solviĝas, ĝi povas finiĝi en grumblaĉoj aŭ/kaj fortojn postulanta batalo. Tia kverelego plifirmigas la negativan rigardon al konfliktoj. Sed aliflanke normalas, ke tie, kie kunas homoj, aperas konfliktoj. Mondo sen konfliktoj estas utopio. Kia enuo! Imagu la tombejan trankvilon! La elira tezo de tiu ĉi kontribuo estas jena: ne la konfliktoj estas la veraj problemoj, sed la maniero, kiel trakti ilin. Konflikto estas signo, ke io ne plu estas en ordo, ke necesas ŝanĝo. Ĝi estas ŝanco por evoluo kaj plibonigo de interrilatoj. Ĉu tiun ŝancon oni uzas, dependas de tio, kiel oni solvas la konflikton. Sed ni ja scias, ke por la koncernitaj konfliktuloj tre malfacilas trovi per interparolado la solvon por la kverelo; tro multe ilin regas emocioj aŭ ilin bremsas la timo perdi la vizaĝon. Ĉu sak-strata situacio?! Antaŭ ol prezenti formojn de konflikta prilaboro ni iomete teoriumu.

Konfuzo pro konflikto

Sociala konflikto estas interago inter agantoj (…), en kiu almenaŭ unu el la agantoj travivas malakordiĝon en pensado/imago/perceptado kaj/aŭ sentado kun la alia(j) aganto(j), kaj dum la kunagado okazas malhelpo farata de unu aŭ pluraj aliaj agantoj. [laŭ Glasl, p. 14/15]

IPR 99/4 9 8

ĝuDetruiva konflikta traktado

Konata afero: kvereletoj komence, poste personaj insultoj: jen ĝi kreskas, la konflikto. La diversaj rigardo-perspektivoj pri certaj problemoj iĝas riproĉoj kontraŭ la alia persono kaj donas informojn pri ĝia karaktero, ĝiaj intencoj kaj motivoj. Anstataŭ trakti la komunan problemon, oni vidas en la alia persono la problemon.

bildo 1: La alia persono estas rigardata kiel problemo (grafikaĵo de Mathias Neumann)

En la plej multaj konfliktoj la enhavoj ŝanĝiĝas, kiam la konflikto plifortiĝas. Komence estis nur unu problemo, sed pli multaj kaj aliaj aperas. La interparoladoj pri la problemoj iĝas pli senkonkretaj kaj ĝeneralaj. La problemoj prosperegas donante senton de konfuziĝo kaj sensolveblo. Finfine la komunikado iĝas pli nerekta kaj neakurata. La kontraŭuloj ne plu havas tiom da kontaktoj unu kun la alia, sed pli kun homoj, kun kiuj ili interkonsentas. Kun la kreskanta intenso kaj la emocia konfuzo kunas la malaperanta kapablo aŭskulti kaj

komuniki. Kontentigajn rezultojn oni ne plu atingas. La konflikto finas en sak-strato, neelirebla por la kontraŭuloj sen helpo de ekstere.

Konstruiva konflikta traktado bildo 2: De nekontentiga al kontentiga konflikta sistemo — laŭ Ury

POTENCO

— página 7 del PDF —

Konstruive traktadi konfliktojn signifas serĉi solvon por la problemo sen ataki la personon de la alia flanko. Ĉiuj koncernuloj transprenas kune la respondecon pri la problemo kaj komune serĉas solvon.

bildo 3: La problemo estas ekkonata kaj ili kune solvas la komunan problemon.

Same kiel diferencendas inter homo kaj persono validas diferenci inter pozicio kaj intereso. Pozicio, aŭ pli konkrete la firmiĝintaj imagoj kiel oni solvu la problemon, ofte ne kongruas. Interkonsenti tial ŝajnas esti ne ebla. Sed la bazaj interesoj – kaj tiuj finfine gravas – povas esti solvataj diversmaniere. Kiam ĉies interesoj estas videblaj ili eble generas solvojn, kiuj plenumas la interesojn de ĉiu flanko.

Du fratinoj kverelas pri oranĝo. Ambaŭ volas havi ĝin. Finfine ili interkonsentas duonigi la frukton. Unu prenas sian duonon, manĝas la fruktaĵon kaj forĵetas la ŝelon. La alia forĵetas la enaĵon kaj uzas la ŝelon, ĉar ŝi volas baki kukon helpe de ĝi.

La anekdoto montras, ke ne ĉiam el arbitracia decido sekvas kontentiga solvo. Ĉe tiu ekzemplo montriĝas, ke eĉ el diversaj interesoj povus sekvi optimala solvo, se la pozicioj MI VOLAS LA ORANĜON ŝanĝiĝus al esprimo de interesoj MI VOLAS MANĜI LAFRUKTAĴON; MI VOLAS LA ŜELON POR BAKI. Sciante la interesojn pli facile eblas trovi komunan solvon, pli bonan. La procedo de konstruiva konflikta prilaboro kontentigas ambaŭ flankojn kaj tial plibonigas la interrilatojn.

Ofte en konfliktoj temas ne pri la surfaca, videbla temo, sed pri io, kio jam pasis, sed ne estis prilaborita. Eble temas pri miskomprenoj, bataloj por akiri potencon ktp. el antaŭa tempo. Necesas akrigi okulojn, orelojn kaj sentojn por percepti la verajn fonojn de tiuj akutaj konfliktoj. Tamen ni ne traktu la personecajn problemojn (tion ni prefere lasu al terapiistoj kaj psikologoj), sed nur la konfliktajn fonojn, kiujn ni povas solvi per konstruiva konflikta prilaboro. Iliaj ĉefaj fonoj estas jenaj:

IPR 99/4 9 I0

— diversaj interesoj kaj bezonoj (vidu la oranĝo-ekzemplon)

– vunditaj sentoj, emociaj interesoj (ekz. deziro akiri aprobon, laŭdon)

— ĝenitaj interrilatoj (ekz. pro dependecoj aŭ diversaj potencoj)

— Intrapersonaj problemoj (ekz. troa ordemo, troa hontemo, timoj)

— diversaj valoroj (ekz. pri libereco)

— miskomprenoj, komunikaj miskomprenoj, mankantaj informoj kaj el tiuj sekvaj diversaj rigardo-perspektivoj

— strukturaj kondiĉoj (ekz. distanco, mediaj kondiĉoj, politika subpremo, ekonomia maljusteco).

bildo 4: Multaj kialoj kunas (kaj la videblaj kaj la fonaj), sed videblas ofte nur tiuj, kiuj akutas.

videbla konflikto akuta konflikto/ afera konflikto

IPR 99/49 IIl

— página 8 del PDF —

La diversaj fonoj interrilatas kaj influas reciproke unu la alian. Tiel miskomprenoj kreas negativajn sentojn, generas aferajn konfliktojn, malhelpas al normalaj interrilatoj. Tial ofte la elira kialo por la videbla konflikto estas nura duagradaĵo, ankaŭ aliloke ĝi en aliaj cirkonstantoj verŝajne iam videblus. Sed aliflanke necesas ĝin trakti, ĉar ĝi esprimas akutan problemon, kiu bezonas solvon.

Tiun reciprokan influon kaj dependecon de la konfliktaj faktoroj ni ofte spertas kiel “diablan cirklon”. Ĝi tamen enhavas la ŝancon, per ŝanĝo de unu aŭ pluraj faktoroj

pozitive influi la aliajn problemojn. Do, ŝanĝo de unu komponento influas la tutan

konstruon de la sekva modelo (vd. bildon 5): konduto

konflikto

sinteno/

situacio percepto De batalo de la argumentoj al kreo de novaj solvoj Ĉu la problemo solvendas tuj sur ĝia videbla tereno aŭ ĉu necesas trakti unue la fonajn kialojn dependas de tio, kiam la solvo de la afera konflikto ne plu prokrastigeblas. Normale, dum diskutoj/argumentadoj pri la pro aŭ la kontraŭo de iu afero, aperas jena malavantaĝo: poluseco de la konflikto. Sekve unu flanko gajnas, la

alia malvenkas. ‘Sukcesas la pli forta pozicio, ne nepre la pli bona.

La metodo de argumentado kreas: plifirmiĝon de ĉiuj frontoj, eviton de novaj ideoj, malsamaj al tiuj, kiuj estas en la kverelo jam diritaj, uzadon de tempego, energio, kostoj, kreemo por malplifortigi la ideon de la alia poziciulo, anstataŭ investi en plibonigon de ideoj.

Ebla alternativo estas la intertraktado. Ofte tiu intertraktado finiĝas en iu kompromiso. Oni moviĝas ene de iuj donitaj limoj anstataŭ krei novajn. Nu, intertraktadi pli taŭgas ol kvereli, sed ekzistas pli bonaj alternativoj. Unu el ili estas la problemsolvado. La kialojn oni izolas, ŝanĝas aŭ malaperigas. Sed en kompleksaj situacioj ekzistas multaj alternaj faktoroj, kiuj kune kreas la problemon. Ce tiu metodo danĝeras, ke oni traktas nur unu kialon, ĉar ĝin oni facile povis identigi, kaj ne plu atentas la aliajn.

IPR 99/49 I2

Disvolvado de solvoj estas metodo por krei novecajn solvojn por kompleksaj problemoj. Dum argumentado, intertraktado kaj problemsolvado fokusas kio jam ekzistas, disvolvado de solvoj rigardas antaŭen al tio, kio kreendas. Naskiĝos solvo, kiu antaŭe ankoraŭ ne estis. Dum la procedo de tiu metodo povas okazi devojiĝoj, provokoj, neregula evoluigado. Gravas, ke la rezulto estas malferma, ke la vojo al la celo ne estas barita pro daŭraj logikaj pravigoj kaj kontroloj. Gravas, ĉu la rezulto plenumas sian celon aŭ ne. Tiu ĉi metodo konformas kun la celo de konstruiva konflikta prilaboro. Jen flankon ĉe flanko la kontraŭuloj kune serĉas solvon por la komuna problemo kaj eblas por ili trovi eĉ novajn, nekutimajn solvojn.

Mediaciado: ĝiajn bazojn kaj regulojn mi prezentos en la sekva artikolo. La aliajn konfliktsolvajn metodojn, kiuj estas arbitrecaj, ni ne traktos en tiu ĉi kunteksto. Povas esti, ke vi nun grumblaĉas al mi dirante, ke tamen juĝejoj havas siajn rajtojn ekzisti kaj ke arbitra solvo certe ne malofte trovas bonan solvon. Nu, estu tiel.

Por ŝpari argumentojn kaj tempon mi proponas elprovi/fari jenan ekzercon/ rolludon, | ) kiu daŭros dudek minutojn kaj pli klarigas ol kvindekpaĝa skriba teksto: |, Kreu grupon konsistantan el tri personoj. Du (A kaj B) estas geedza paro, kiu divorcas. p C estas persono, kiu decidas en via kverelo, respektive en la dua etapo helpos al vi trovi solvon.

Dum la unua etapo C ne rajtas demandi, ne komentas, ne klarigas, nur aŭskultas kaj post la aŭskultado de la argumentoj de A kaj B decidas. Ankaŭ poste C ne klarigu, kial li/ŝi tiel decidis. Sed C devas decidi kaj finfine doni la pravon (kaj la vitrinon) al unu el la du kontraŭuloj! Vi (A) kaj via partnero (B) eble dum la geedziĝa vojaĝo al Romo aĉetis kune belegan, malnovan vitrinon. Vi volas eksedziĝi. Ĉiuj aferoj jam estas klarigitaj, la aĵoj disdonitaj, infanojn kaj domon/monon, riĉaĵojn vi ne havas … nur pri la vitrino vi ne trovis interkonsenton. A kaj B nun dum kvin minutoj provu

l argumentante konvinki C, ke tiu donu al li/ŝi pravon kaj la vitrinon. Dua etapo. Restu en viaj roloj. La problemo estas la sama. Denove dum kvin minutoj ; VI argumentu, sed nepre kun la celo, trovi komunan solvon. Diferenco: C nun rajtas

demandi (sed ne komenti!) kaj ebligas al ambaŭ la samrajtan ŝancon diri la

argumentojn. Poste C iom retiriĝas el la diskuto kaj donas al A kaj B la eblecon, trovi propran solvon. C nepre ne havu iun ajn ideon, kiel solvi la problemon, nek donu

konsilojn, nek faru proponojn!

l etapo: kune diskutu la manieron, laŭ kiuj la decidoj estis faritaj. Traktu jenajn

1 “Kio al vi en la unua etapo plej plaĉis, kio plej ĝenis?

Kiaj estis la diferencoj inter la dua kaj la unua etapoj?

$. Cu ĉiu havis la saman ŝancon prezenti siajn argumentojn?

IPR 99/49 I3

— página 9 del PDF —

Kio helpis, kio malhelpis? |

Kiajn sentojn vi havis, kiam post la unua etapo estis farita la decido? Kiajn sentojn vi havis, kiam vi en la dua etapo serĉis komunan solvon? Kiel sentis C, kiam li/ŝi ne povis demandi aŭ komenti en la unua etapo? Kiel vi trovis decidon en la dua etapo?

e LLSOL

Uzita literaturo:

C. Besemer: Mediation – Vermittlung in Konflikten. Freiburg 1995

E. De Bono: Konflikte. Neue Losungsmodelle und Strategien. Disseldorf 1989.

F. Glasl: Konfliktmanagement. Ein Handbuch fir F’ iihrungskrdfte und Berater. Bern/ stuttgart 1994 ĵ lu

K. Faller, W. Kerntke, M. Wackmann: Konflikte selber l6sen – Mediation fir Schule und Jugendarbeit. Milheim 1996 | R. Fisher, W. Ury: Das Harvard-Modell. Sachgerecht verhandeln – erfolgreich verhandeln. Frankfurt a. M.- New York 1984

C.R. Mitchell: The structure of international conflict. London 1 981 | W.L. Ury, J.M. Brett, S. Goldberg: Konfliktmanagement. Wirksame Strategien fur den sachgerechten Interessenausgleich. F’ rankfurt/New York 1991

Surfote: Sabine Trenner gvidas mediaciadon en Berlino 1997

IPR 99/49 14

Marta Kovacs: Interretaj helpoj en la instruado de Esperanto

Materialo de kunveno dum la Metodika Seminario, ligita al la 33a Konferenco de ILEI, Karlovy Vary (Cehio) la 9-an de aŭg. ’99

Teoria enkonduko Interreto estas speciala kanalo por peri informaĵojn (ĉiuspecajn dokumentojn: leterojn, lernmaterialojn, vortarojn, gazetojn ktp.). Ĝi ebligas rapidan traktadon de granda kvanto da informoj por granda publiko kaj relative malmultkoste. Ĝia plej simpla uzo estas la elektronika poŝto. TIT (TutTera Teksaĵo) kunligas diverstipajn informfontojn kaj peras ne nur tekstojn, sed ankaŭ bildojn, movbildojn kaj sonojn. En la instruado de Esperanto korespondado ĉiam estas grava motiviga elemento, kaj trovi partnerojn estas ĉiam granda problemo. Sur la reto ekzistas pluraj lokoj, kie korespondemuloj sin anoncas. Estas eble korespondi tradicie kaj intime aŭ aliĝi al iu novaĵgrupo, diskutrondo. Tiuj servoj estas atingeblaj per abono je elektronika poŝto. | Kompleta interreta abono ebligas aliron al TTT, kie estas jam prezentitaj trideko da | kursoj pri Esperanto por diverslingvanoj. La temo de la Metodika Seminario dum la | ĉi-jara konferenco estis la analizo de tiuj kursoj por instigi aŭtorojn je plua laboro. Kial estas gravaj tiuj interretaj materialoj? Unue, ĉar ili estas senkostaj reklamiloj por la lingvo: speciala publiko de gejunuloj en senlima nombro povas renkonti ĝin tiel. Due, se tiu unua renkontiĝo estas agrabla, tuj post la informiĝo oni povas komenci la alproprigon de la lingvo, ne necesas iri al la kursorganizantoj, atendi ekon de nova kurso, ktp. Dum la lernado oni povas profiti el la tradiciaj eroj de la materialo: tekstoj, bildoj, movbildoj, sonmaterialoj, vortaroj, ŝlosiloj — sen la koste limiga kaj amplekse fortimiga trajto de la papera formo. Al tio aldoniĝas eventuale perkomputilaj teĥnikoj

aŭretpoŝta konsultiĝo kaj ĉiukaze la avantaĝoj de la teleinstruado, nome iam ajn, laŭ [ propra ritmo, el propra hejmo/laborejo estas sekvebla la kurso. Fine, paralele kun la lernado, oni povas tuj ekuzi la lernitaĵojn, kio plumotivas: per la sama fonto — : interreto — eblas informiĝi pri aranĝoj, korespondi, legi retgazetojn, partopreni

diskutrondojn. Eĉ kvazaŭparola korespondado povas okazi en Virtuala E-Kongresejo, p: kie oni skribe “konversacias” kun la tiumomentaj ĉeestantoj. ĝi. Do la efiko de interreta kursmaterialo povas esti granda, tial estas ege grava la bona E. kvalito de tiuj materialoj. Estas ĝojige, ke multnombraj esperantistoj malŝparis jam z tempon kaj energion por prezenti Esperanton per la reto. Alvenis la tempo, ke profesiaj pu stoj, metodike klerigitaj personoj studu tiun teĥnikaĵon, kaj eventule helpe de p tilistoj, kreu teĥnike kaj metodike altnivelajn paĝarojn. 19F veki la atenton de la instruistaro estis elstara okazo la Metodika Seminario kadre de la Konferenco de ILEI. Danke al la estraraj kaj lokaj organizantoj, la ĉeestantoj –

IPR 99/4 9 15

— página 10 del PDF —

havis la eblon studeti la interretajn instrumaterialojn per lerneja komputilaro. Estas grava paŝo konatiĝi kun la jam ekzistantaj eroj, analizi, pritaksi ilin unue, kaj poste ekverki pliajn, altkvalitajn kaj altirajn lernmaterialojn. Estu nun instigo tiu artikolo por ĉiuj legantoj de IPR. Ek al recenzado kaj kreado!

Kelkaj proponoj je prijuĝaj vidpunktoj L. Teĥnika pritakso 1. Korespondaj kursoj per retpoŝto — estas la nepaperaj formoj de klasikaj korespondaj kursoj, proponas la tradician ligon de instruistolernanto sed eluzas la rapidecon de la elektronika poŝto. 2. Kompakt-diskaj aŭ premforme elŝuteblaj kursoj, ekz. Vindoza Kurso de Esperanto verkita de Adonis Saliba (v. recenzon en la sekva numero). 3. Rekt-retaj kursoj e ĝenerala aspekto (bildoj, movbildoj, koloroj, kadroj ktp.) e strukturiteco de la paĝaro e ekrano-bildo kaj internaj ligoj e ekzercoj/korektoj — uzo de komputilaj teĥnikoj

e leter-ligo — eblo je sendo de ekzercoj por korektado e .Zip-formato (kunpremo) II. Enhava pritakso 1. “Por prezenti Esperanton” (gramatiko, ekzemploj, eventuale ekzercoj, tekstoj) 2. Esperanto por vojaĝantoj – konversacia helpilo 3. Helpmaterialoj (vortaroj, ludoj ktp.) adresojn vidu: “E-rilata programaro kaj “KILL 4. Didaktike prilaboritaj materialoj e Nivelo (por komencantoj aŭ progresantoj) e Por memlernado aŭ kun tradicia ekstera helpo de korespondaj kursoj e Ĉefa metodo e Prezentado de gramatiko e La rolo, kvanto kaj kvalito de tekstoj e Ekzercoj: tipoj, formoj e Kultura fono e Ĉu ĝi eluzas la avantaĝojn de la teĥniko (ekz. ligoj al fonaj datumbazoj, instigo je tuja ekuzo de la lingvo, aliaj komputilaj teĥnikoj) e Ĉu ĝi estas interesa, vivproksima, laboriga ktp.? e Kiuj helpmaterialoj estas aldonitaj? (Resumoj, listoj, vortaroj, interretaj adresoj ktp.) IPR 99/49 I6

= ==

Kiel trovi interretajn materialojn por la instruado/lernado de Esperanto?

La interretaj programoj trovas paĝarojn laŭ la URL-linio. Kolekti kaj grupigi tiujn “adresojn” estas grava volontula laboro de fanatikuloj. Feliĉe ankaŭ inter esperantistoj ekzistas tiaj homoj, dank”al kiuj oni havas kelkajn bone uzeblajn elirpaĝojn.

Ĉefaj informpaĝoj: http://www.esperanto.net, http:/www.esperanto.nu http./www.webring.org, http:/www.cs.chalmers.se/\~martinw/fla-pa

Utilaj paĝoj: La retpaĝaro de ILEI: http:/www.uniroma3.it/lps/esp/ilei/ Adresaro de rete atingeblaj esperantistoj kaj e-organizoj: http//home.wxs.nl/~lide/esperanto-adresaro.htm] Koresponda servo: http://members.aol.com/enrike/ekseo.htm http://www.esperanto.nu La angulo Diskutrondoj:http.//www.webring.org/cgi-bin/webring?ring=kunvena;list news:soc.culture.esperanto “ http://ford.zait.uni-bremen.de/Esperanto/VEK

Kalendaro de E-aranĝoj: http://hungary.net/esperanto

am de pigi akt

(“ montras aliajn sonajn atingeblajn de tiu ĉi paĝo) Lu E emoj de Esperanto kompilita de KIM Hiongun “ Esperanto-rilata programaro ”http:/www.rano.demon.co.uk/kill.html “http:/www.cl.cam.ac.uk/users/etg10/kill.html http:/www.webcom.com/\~donh/eaccess/eaccess.courses.html

Kovics Marta HU-1221 Budapest, Ady E. u. 23-25/c. Hungario kovacsm(A5s2.berzsenyvi.isk.tvnet.hu

IPR 99/49 I7

— página 11 del PDF —

Blazio Vaha (n.s. Wacha): Fabel-komencoj

Oni scias, ke fabeloj havas variantojn. Estas sciate ankaŭ, ke iam oni tradukas la samajn fabelojn, eĉ en la saman lingvon, plurfoje; oni scias, krome, ke diversaj fabeloj de la sama regiono aŭ lando ofte havas tre konstantajn kliŝojn de komenco, fino kaj de turnopunkto.

Oni povas ankaŭ rimarki, ke etnolingvajn fabelkliŝojn de vilaĝaj rakontistoj siatempe ne nur registradis folkloristoj, sed transprenadis ankaŭ majstroj — verkistoj kun popolarta inspiro.

Kiam aperas fabeloj en Esperanto, oni kreas kliŝojn strebante al simile plaĉa formo, kian oni havas en la originalo; sed, kelkfoje, oni faras tion konante la Esperantan tradicion nur supraĵe. Tio sama validas ankaŭ pri titoloj klasikaj: sama rakonto aŭ similaj rakontoj kun identa titolo povas fariĝi en Esperanto neĝojinde plurtitolaj. Surbaze de la ĵus tajpitaj magraj ideoj, mi volus kontribui a) al la konsciigo de la jama tradicio de kliŝoj kaj titoloj b) al disvolviĝanta esplorado de la kulturhistorio de Esperanto, per la sube-sekvanta kolekto, enhavanta nenion alian krom fabelkomencajn frazojn aŭ frazo-fragmentojn, kaj – titolojn. La suba laboreto do havas tute rimedan karakteron: mi prezentas ĝin kiel simplan helpilon por diversaj pli fajnaj laboroj — krom esploradon de la historio de la lingvo, mi konsideras, kiel kampon de eventuala utiligado ankaŭ kompiladon aŭ redaktadon de vortaroj. Eble ankaŭ verkadon de fabeloj novaj — iel, iam — ĝi povos influi.

Unue mi prezentos ĉiufoje la komencofrazon, tuj poste, parenteze, la titolon de la fabelo, laŭ la skemo: la komenca propozicio/frazo de la fabelo (La titolo de la fabelo).

Sekvu do la fabelkomencoj el Elektitaj fabeloj de Jacob kaj Wilhelm Grimm, en traduko de Kabe el 1906, laŭ la teksto reaperinta en la jaro 1985a, eldonita tiufoje de Artur E, Iltis, Sarbrŭcken:

Estis antaŭ jaroj reĝo… (Ora birdo); Estis iam maljuna kaprino… (Lupo kaj sep kapridoj); Estis iam fiŝkaptisto kaj lia edzino… (Fiŝkaptisto kaj lia edzino); Estis iam tajloro, kiu havis tri filojn… (Tablo kovru vin, orazeno kaj bastono el sako); Estis iam homo maljuna kiel la mondo… (Maljuna avo kaj nepo); Estis iam granda milito, kaj postla milito multe da soldatoj estis eksigitaj… (Kamarado Gaja);. Estis iam du fratoj, unu riĉa, alia malriĉa… (Du fratoj); Estis iam maljuna reĝo… (Fidela Johano); Estis iam malriĉa virino, kiu naskis filon… (Tri oraj haroj de l” diablo); Estis iam homo, lerta en multaj metioj… (Sesope oni trairas la tutan mondon); Estis iam malriĉa kamparano, nomata Kankro… (Doktoro ĉioscia); Estis iam juna homo kiu sin dungis kiel soldato… (Ursa felo); Estis iam homo, kiu havis tri filojn… (Tri fratoj); Estis iam malgranda knabineto, sen patro…(Steloj, talaroj); En dezerto inter montoj estis Mul malgranda domo… (Paŝtistino de anseroj apud puto); En la tempo jam de longe pasinta

IPR 99/449$ 18

vivis reĝo… (Reĝo rano aŭ fiera Henriko); Apud granda arbaro vivis malriĉa lignohakisto… (Joĉjo kaj Margenjo); Ĝi okazis iam en la mezo de l’vintro… (Neĝulino); Tajloreto sidis en somera mateno sur sia tablo ĉe la fenestro kaj ĝoje kudris per ĉiaj fortoj… (Kuraĝa tajloreto); Foje vespere malriĉa kamparano sidis ĉe la fajrujo kaj miksis la karbojn… (Knabo-Fingro); La edzino de riĉa homo ekmalsanis | (Cindrulino); Malriĉa vidvino loĝis en izolita dometo… (Neĝulino kaj Rozulino); Patro havis du filojn… (Fabelo pri unu kiu migris por ekkoni la timon); Kiam Dio, | kreinte la mondon, volis difini la longecon de l’ vivo de ĉiuj kreaĵoj, la azeno venis ; (La longeco de l” vivo); Vidvino havis du filinojn… (Maljunulino Holle); Homo havis azenon… (Bremenaj muzikistoj). Joĉjo, servinte sep jarojn ĉe sia sinjoro, diris “Sinjoro, mi volus reveni al mia patrino…” (Feliĉa Joĉjo). En tempoj malnovaj migris foje grandegulo sur granda vojo… (Senditoj de l” morto). Diference de la “stumbladinta” Ludoviko Lazaro Zamenhof, Kabe neniam uzas artikolecan unu: li elplumigis formojn kiel estis reĝo, estis maljuna kaprino, … homo .. malgranda knabineto ktp. Oni povas trovi en dek kvin komencofrazoj la simplan T preteriton de la plej simpla verbo (estis). Mi estas trovinta en du lokoj la verboformon = vivis, same en du lokoj la simplan preteriton de alia simpla verbo: havis. Sekvas, nur po unu-dufoje, verboformoj kiel okazis, sidis, ekmalsanis, volis (difini), venis, diris, migris.

En la jaro 1966a aperis tre leginda libro de Julio Baghy, kun titolo: Ĉielarko (antologio [ de fabeloj, originale en verso reverkitaj — laŭ difino de la aŭtoro). Ankaŭ ĝiajn — alitipajn — fabelkomencojn mi trovas citindaj: “Kara edzo, Alo Dino, kion vi preĝpetas?… (Dino kaj la edzina ruzo); En ĝangalo muĝe bruis… (Mvajnun kaj Nandar); La laga lazuro lante lulante balancas lotuson Uu? uman… (Mewng Ĉiang kaj Van); Ĉe mara bord’ de Estonio, sur Muhu, insulet’ . oksima… (Knabinoj de Muhu); Mahadeva, la pradio, tre tedita de l’ nenio post piko kreon ludis: la malpleneon li plenŝutis… (Mahadeva kaj la unua virino); Vivis au neniam / diras la fabelo — / brava, paca kaj sagaca |! reĝo en kastelo. / Sur si non, sub si tronon / li ja reĝe havis, / ĝis limlando de la lando / lia leĝo gravis…

a knabino).

meritas la suban apartan alineon la sekva fabelkomenco: nfanoj karaj, nun vin forte tenu, ! ek al fablomondo kun mi migri venu! / Ni ; kuros [ans cent montojn, marojn, / retro en la Tempo eĉ pli ol mil jarojn; / laj paŝoj miaj botoj saltas, / post momento, vidu, ni ĉe celo haltas..!

8 pli strikte: Pro stelpovo brilas vesto kaj ŝuplando; mi zigzage vagis tra l’ lando ? [i emhari kaj Zatovo): Kiam la Temp’ ne havis nomon, / komencon, „ / la Dio kreis — nigran homon / dirante la destinon (Kiel fariĝis la

IPR 99/4 9 19

— página 12 del PDF —

blanka homo?); Petro estis grasa knabo / kun pomvangoj, dika kapo; post satiĝo li senage / ronke dormis nokte, tage… (Pigra Petro); Dun konsiligo en divano / ekstaris grandveziro: / Indulge donu, ho sultano / permeson por foriro! (Deziro de grandveziro); En fora foro fabellanda / afliktis reĝon kaj popolon / malica SOFĈO, plage granda… (Minsrelo kun ĉongurio).

En 1970 aperis La sep reĝidoj, fabelo de Bela Balazs. Ĝin tradukis Eva Farkas-Tatar. La fabel-komenca frazo en ĝi estas: Jam antaŭlonge vivis reĝo kaj reĝino.

En 1972 aperis rakonto-kolekto Trans la fabeloceano… de Francisko Szilagyi (pr. sila:dji). Liaj tekstoj, verkitaj de li sola kaj nomataj de li parte noveloj, parte modernaj fabeloj, imitas, plurrilate, fabelojn popolajn. Jen li transprenas tutan historieton kaj modifas, modernigas nur la rolantojn en ĝi: jen la historio estas biblia aŭ alifonta. La kliŝoj plej ofte estas popolfabelecaj. Memorigas popolfabelojn ankaŭ la simpleco de la stilo tra la tuta kolekto.

Fabelkomencoj de la modernaj fabeloj de Szilagyi estas jenaj:

Ĉu estis, ĉu ne estis, eble trans la Fabelmaro, estis eta birdo… (La arbetaĉo kaj la eta birdo). Ĉu estis, ĉu ne estis, eble trans la Fabelmaro estis tre-tre alta monto, sur la supro de la monto estis tre-tre bela kastelo, la belega kastelo havis tre-tre nigrajn kamentubojn… (Pri la distra profesoro). Ĉu estis, ĉu ne estis, eble trans la Fabelmaro vivis kokideto… Ĝi skrapis, skrapadis sur la malpurejo… (Pri la ruza advokato). Ĉu estis, ĉu ne estis, trans la granda fabelmaro vivis bona eta knabo, – li estis Adamo kaj bona eta knabino, ŝia nomo estis Evo. Adamo kaj Evo loĝis en la paradizo… (Adamo kaj Evo). Ĉu estis, ĉu ne estis… sed pardonu min, ĉi fabelo komenciĝas alimaniere. Ankaŭ la ĉu estis… sekvos, sed nur poste. La afero komenciĝis tiel, ke la eta Georgo ricevis tri brilajn, orkolorajn helerojn de sia paĉjo…. (La vojaĝo de Geoĉjo). Cu estis, ĉu ne estis, eble trans la fabelmaro vivis eta koko kaj kokineto… (Pri la malsata kokineto). Ĉu estis, ĉu ne estis, eble trans la Fabelmaro vivis eta birdo… (Pri la malkontenta eta birdo). Ĉu estis, ĉu ne estis, eble trans la Fabeloceano estis grandega monto. Sur la monto estis tre alta roko, sur la roko estis seka arbo, sur branĉo de la arbo pendis jupo. La jupo havis sepdeksep faldojn, En unu de la faldoj estis longa letero: sur la letero estis skribita la sekvonta fabelo: (Bedaŭrinde la fabelo ne estas finita, kvankam mi estus tre scivola pri ĝia fino.) “Ĉu estis ĉu ne estis, trans la vitromontoj vivis potenca reĝo … (Fabelo pri malgaja reĝidino).

El la komencofrazoj de liaj ne-fabelecaj rakontoj, noveloj, mi citu nur du: La sortotragedio de Florian estas tre melankolia historio… Sed eble vi ne konas mian amikon: Florian estas unu el la plej simpatiaj buboj…. (La sortotragedio de Florian). La Esperantisto, vojaĝante tra la mondo kompreneble per la plej moderna komunikilo – stratosfera balono – ekvidis en la kapturna alto grandegajn lumliterojn Literatura Mondo! (Terura vizito)

IPR 99/4 9 20

En la jaro 1983a aperis Ukrainaj popolaj fabeloj de N. H. Andrianova. Ni vidu ankaŭ la komencoj-frazojn de ĉi tiuj fabeloj:

Fabelkomencoj kun la verboformo vivis:

Vivis iam geedzoj kaj havis ili kapron kaj virŝafon…. (Kapro kaj virŝafo); Vivis iam erinaco…. (Erinaco kaj leporo), Vivis iam en iu vilaĝo maljunaj geedzoj… (Kaprinobravulino); Vivis iam vulpino kaj gruo… (Vulpino kaj gruo); Vivis iam maljunaj geedzoj… (Rulkuketo); Vivis iam unu homo… (La konsiloj de la najtingalo); .Vivis iam maljunaj geedzoj… (Anasineto-lamulineto); Vivis iam en iu vilaĝo maljunaj edzo kaj edzino… (Lupa kanto); Vivis iam maljunaj geedzoj… (Fabelo pri la tilieto kaj pri la avida virino) Vivis iam en unu vilaĝo geedzoj… (La monujo) ; Vivis iam tri fratojorfoj… (La adopta patro); Vivis iam geedzoj, kaj havis ili tri filojn… (La fluganta ŝipo). Vivis iam en iu vilaĝo mallriĉulo laŭnome Mikola… (Kiel Mikola estis bovino). Vivis iam juna viro (Vivo kaj morto).

Kun aliaj verboj:

Iris iam maljunulo tra arbaro (La pugnoganto); lam en la arbaro loĝis urso… (Kiel sciureto helpis al urso). Zu aglo alkutimiĝis kaptadi la idojn de la juna kuniklo… (Kiel la kunikloj punis aglon); Jam, antaŭ longa-longa tempo, alkutimiĝis unu terura drako flugvenadi al iu vilaĝo… (Ivano Forta mano); /am, antaŭ longa-longa tempo, invitis Marto al si gaste Aprilon… (Kiel Aprilo al Marto veturis).

ŜO Enlajaro 1983a oni povis enmanigi al si la unuan fojon la volumon Hungaraj fabeloj SO deElekBenedek. Elektis kaj tradukis ilin Mdria Benczik. Fabelkomencoj en tiu kolekto

lam lupo kaj vulpo vivis en granda, profunda amikeco… (Lupo kaj vulpo); Vivis iam » maljuna tajloro kiu havis tri filojn… (La ora bastono); Ĉu estis, ĉu ne estis, trans L sepdeksep landoj, vivis… (La soldato kaj la tajloro); Ĉu estis, eble trans la Fabeloceano vivis maljunulino… (La maljunulino kaj la morto) Ĉu estis, ĉu ne estis, trans la oceano vivis iam reĝido… (La filino de la bovpaŝtisto); Ĉu estis, ĉu ne estis, ie la suno subiras, vivis iam reĝo… (La reĝidino sunsubirlando); tis, Ĉu ne estis… vivis iam juna servisto… (La rano). Nun mi rakontos fabelon al – (La brava peltisto). 1986 aperis la unuan fojon la kolorbilda libro de Siw Widerberg kaj Cecilia Torudd:

L ino kiu ne volis iri al la infanejo. Ĝia komenco estas: Estis iam knabineto, kiu lis iri al infanejo.

[20 en Svidniko el-komputiliĝis fabelkolekto de Doko: Rakontoj de niaj

; (aJ oj. La aŭtoro-esperantisto celis krei kvazaŭ deven-legendojn de esperantaĵoj, laŭ li strebis al atmosfero plejeble esperanteca. Jen liaj fabelkomencoj:

IPR 99/4 9 21

— página 13 del PDF —

Antaŭ multaj jarcentoj, kiam la mondo estis juna, kaj kiam estis drakoj en Eŭropo, kaj kiam estis gigantoj en Azio, venis ŝipoj el ĉiuj partoj de nia Esperantujo al la ĉefurbo… (KNA ĤOĤŜVEŬPSCEG). Antaŭ multaj jarcentoj, kiam la mondo estis juna, kaj kiam estis drakoj en Eŭropo, kaj kiam estis gigantoj en Azio. loĝis en nia Esperantujo sorĉisto, kiu nomiĝis Cogo-Hojoso… (La magiaj povoj de COGO- HOJOSO). Antaŭ multaj jarcentoj, kiam la mondo estis juna, kaj kiam estis drakoj en Eŭropo, kaj kiam estis gigantoj en Azio, regis nian Esperantujon la fama reĝo Kiko… (Tri princinoj). Antaŭ multaj jarcentoj, kiam la mondo estis juna, kiam estis drakoj en Eŭropo, kaj kiam estis gigantoj en Azio, nian Esperantujon vizitis du famaj vojaĝantoj el la orienta lando Kvazaŭĥinio… (Spagetoj). Antaŭ multaj jarcentoj, kiam la mondo estis juna, kaj kiam estis drakoj en Eŭropo, kaj kiam estis gigantoj en Azio, nian Esperantujon regis la bona reĝo Kuni I, “La Grandioza”, savinto de nia lando en la militoj kontraŭ la drakoj, kaj kontraŭ la gigantoj kaj kontraŭ la najbaraj volapukistoj… (Igo kaj la reĝino). Antaŭ multaj jarcentoj, kiam la mondo estis juna, kiam estis drakoj en Eŭropo, kaj kiam estis gigantoj en Azio, la reĝo de nia Esperantujo estis la fama Topiro II, “La Stulta”. (La fratoj Erudi kaj la druida krizo).

Tomasz Chemielik kun Gerd Bussing tradukis kaj Tomasz Chemielik aperigis libron de Peter Bichsel: Rakontoj por infanoj. En ĝi oni trovas jen kiajn fabelkomencojn:

Viro, kiu havis nenion por fari, ne plu estis edzo, havis nek infanojn, nek laboron, pasigis sian tempon, repripensante, kion li sciis… (La tero estas globa). Mi volas rakonti pri maljunulo, kiu diras eĉ ne unu vorton pli, havas lacan vizaĝon, tro lacan por rideti kaj tro lacan por koleri….. (Tablo estas tablo). Mi havas la historion pri viro, kiu rakontas historiojn….. (Ameriko ne ekzistas). Inventado estas profesio, kiun oni ne povas ellerni, tial ĝi estas malofta, verdire ĝi ne plu ekzistas hodiaŭ… (La inventisto). Mi konis viron, kiu sciis la tutan horaron parkere, ĉar nur trajnoj vekis ĉe li ĝojon, kaj li pasigis sian tempon en la stacidomo, li vidis la trajnojn alveni kaj forveturi. (La viro kun memorkapablo). Pri onklo Jodok mi scias preskaŭ nenion krom tio, ke li estis onklo de mia avo. (Jodok salutas vin). Mi deziras nenion plu scii – diris la viro, kiu deziris nenion plu scii…. (La viro, kiu deziris nenion plu scii).

Verdire, la fabelo Ameriko ne ekzistas havas pli longan komencon, ol mi tion ŝajnigis. Jen la kompleta komenco:

Mi havas la historion pri viro, kiu rakontas historiojn. Multfoje mi diris al li, ke mine kredas liajn historiojn.

– Vi mensogas – mi diris. – Vi blagas, vi fantazias, vi trompas.

Tio ne impresis lin. Li plu rakontis kviete, kaj kiam mi kriis: Vi, mensoganto! Vi,

IPR 99/4 9 22

blagulo! Vi, fantaziulo! Vi, trompanto! – tiam li gapis longe al mi, skuis la kapon, ridetis kun malĝojo, kaj poste li diris tiom mallaŭte, ke mi preskaŭ ekhontis: – Ameriko ne ekzistas.

Mi promesis al li, por konsoli, ke mi notos lian historion:

Cio komenciĝas antaŭ kvincent jaroj sur la reĝa kortego, sur la kortego de la reĝo hispana…. (Ameriko ne ekzistas).

Nu, ni vidis, ke popolaj fabeloj komenciĝadis pli simple kaj pli mallonge.

Kelkfoje parencaj aŭ samfontaj fabeloj havas diferencajn titolojn kaj komencojn: Grimm-Kabe: Estis iam tajloro, kiu havis tri filojn (Tablo kovru vin, orazeno kaj bastono el sako); Benedek – M. Benczik: Vivis iam maljuna tajloro kiu havis tri filojn. (La ora bastono).

La formulo Cu estis, ĉu ne estis…, vidita ĉe F. Szilagyi kaj ankaŭ en la kolekto de Maria Benczik, klare, estas provo imiti la hungaran kutiman fabelkomencon Ho! volt, hol nem volt. (laŭvorte, kaj iom malklare ankaŭ por hungaroj: la partecan demandon pri loko ”Kie estis, kie ne estis” en Esperanto anstataŭas tuteca demando: ĉi tiu propozicio (Cu estis, ĉu ne estis) eble estas subordita al ia imagata ĉefa propozicio: “mi ne scias”. La lok-difinoj de Szilagyi (trans la fabelmaro, trans la Fabeloceano) imitas la hungaran formulon az Operencids tengeren (is) tul. Kiel la mezepokaj monahoj tradukante malfacilan latinaĵon uzis plurajn hungaraĵojn, ankaŭ Szilagyi prezentis ĉi-okaze du solvojn de unu tasko. Sed li uzis la du formojn alterne, ne en la sama loko.

La fabelkomencoj de Kabe, kiel dirite, estas kortuŝe kaj klasike simplaj, senartikolaj kaj senartifikaj, plej ofte laŭ la modelo estis/vivis (iam) iu.

La celo de Doko evidente estis meti en ĉiun fabelkomencan frazon vorton kun la radiko esperant-. Krome li bone imitas tradiciajn, popolfabelajn komenco kliŝojn. Bichsel ofte serioze karakterizas la ĉefan figuron de la fabelo jam en la unua frazo. Malgraŭ kaj preter ĉio, plej bele kaj ŝajne sendepende de rekta modelo povis komenci fabelon Julio Baghy — rememoru la ekzemplon el la fabelo Sagaca knabino: Vivis lam aŭ neniam | — diras la fabelo — | brava, paca kaj sagaca | reĝo en kastelo. Sur si kronon, sub si tronon | li ja reĝe havis, | ĝis limlando de la lando | lia leĝo gravis |

Post fabelkomencoj — jen (ne la unuan, nek, supozeble, la lastan fojon) mia ŝatata

„ fabelfino: jen la fino, venu vino!

Literaturo

; Andrianova N. H., 1983: Ukrainaj popolaj fabeloj. Kiev = Balŝzs, Bela 1970: La sep reĝidoj. Ilustris: Adam Wirtz. Tradukis: Eva Farkas-Tatar.

IPR 99/4 9 23

— página 14 del PDF —

Hungara Esperanto-Asocio. Budapest.

Benedek, Elek 1983: Hungaraj fabeloj. Elektis kaj tradukis: Maria Benczik. Budapest Bichsel, Peter 1991: Rakontoj por infanoj (Kindergeschichten). Esperantigis: Gerd Bussing, Tomasz Chemielik. Svidniko.

Doko 1990: Rakontoj de niaj prapatroj. Falsfloraj ekzercoj pri nia lando antaŭ multaj jarcentoj kiam okazadis mirindaj aferoj. Rakontis: Doko. Redaktis kaj korektis: Tomasz Chemielik. Svidniko.

Grimm, Jacob kaj Wilhelm 1906/1985: Elektitaj fabeloj, trad. Kabe .eldonita de Artur E. Iltis, Sarbrŭcken

Szilagyi, Francisko 1972: Trans la fabeloceano…, Ingemannsvej — 8230 Aabyhoj

Dansk Esperanto – Forlag.

El la landoj kaj sekcioj =

Somer-kursaro, kongreso en Aŭstralio Inter la 15-a kaj 25-a de januaro 2000 okazos apud la Universitato de Sidney la 16-a Aŭstralia Esperanto Somer-kursaro kaj 3-a Kuna Aŭstralia/Nov-Zelanda Kongreso. La Somer-kursaroj havos malsamajn nivelojn por komencantoj, por mezniveluloj kaj por progresantoj. Dum la kongreso efektiviĝos kunvenoj, prelegoj, prezentadoj, teatraĵoj, muzikoj, la pupteatro de Dennis Murphy kaj multaj aliaj aferoj. Dum la aranĝoj okazos agrablaj ekskursoj al la Nordaj Plaĝoj, Kangarua Valo, Olympia Parko. Pliaj informoj kaj aliĝo ĉe: S-ro Terry Manley 143 Lawson St, Redfern, NSW 201 6, Aŭstralio, rete: esperfed(dans.com.au

Aŭstralio

IPR 99/4 9 24

Eŭropa Kalendaro

Finnlando Ĉu unika kurso? Dum la unua semajnfino en septembro okazis 16-hora fulmokurso por 13-persona entuziasma grupo en arbara nordfinnlanda municipo Taivalkoski. La aĝoj de la grupanoj variis de 10 ĝis 55. La plej junaj studis helpate de siaj patrinoj. La etoso estis unika. La kurson gvidis prezidanto de ELFI, kiu loĝas tro fore por regule instrui. Post novaĵo en Ret-info la grupo jam ricevis kuraĝigajn mesaĝojn el 9 landoj, kaj tial ili decidis daŭrigi memstare per ĉiusemajnaj sesioj. Neniu vera instruisto haveblas, sed retpoŝtan aŭ telefonan helpon ili havas de ELFI. Kiel lernolibrojn ili uzas “Egaleco kaj paco per Esperanto” de L. Forsman, “Ludu kun ni” de E. Formaggio, “Dek Demandoj” de C. Kohrs, spicite de Mazi-filmaĵoj. Ili jam trovis ankaŭ kelkajn retkontaktojn, kio bone instigas ilin. Loka civitana instituto disponigas la klasejon kaj honorarion al la gvidanta membro. Raita Pyhdlŭ, prez. de ELFI

Pollando

Korekto “Mi afable informas, ke en la raporteton en IPR 99/3 “Polaj E-instruistoj renkontiĝis en Krakovo” enŝoviĝis — ne kulpe de la Redaktoro — neprecizaĵo: la Esperantologian — Didaktikan Konferencon de la Pola Sekcio de ILEI partoprenis ne pli ol 30, sed pli ol 60 personoj”.

Maria Majerczak, sekciestro

NdIlR — La sekva konferenco okazos la 28-30-an de aprilo, lige kun la renkontiĝo de Interkulturo-klasoj. Detaloj en IPR 00/1. Por havi favorprezan hotelĉambron kontaktu: Lidia Ligeza, ul. Bronowicka 51/2, PI-30-091 Krakow Tel. (448-12) 637 6081, antaŭ

la 12-a de januaro. Eldonaĵoj

instruhelpilo ne nur por la lingvo-orientiga instruado [pri LOI kaj la Eŭropa Kalendaro vidu artikolon en IPR 96/3 — NdIR]

dua eldono de Eŭropa Kalendaro por la jaroj 1999-2000 aperis en 1998. Sed – kiel

e – ne estas problemo fabriki bonkvalitan varon, sed surmerkatigi ĝin! Kvankam Jam longe propagandas ĝin diversloke en Esperantujo, vendiĝis proksimume duono e nia stoko. Kvincent ekzempleroj ankoraŭ kuŝas en nia storejo. Ĉiu lingvoinstruisto vus uZi ĝin por klarigi la lingvan diversecon de Eŭropo, por eduki al luneŭropeco. Ĉiu lernanto povus posedi ĝin por montri al la gepatroj, al la IPR 99/4 9 25

— página 15 del PDF —

konatuloj. Ĉiu esperantisto povus havi ĝin por vidi, kiom la Internacia Lingvo similas aŭ malsimilas al aliaj eŭropaj lingvoj, por informiĝi pri la landoj de EU kaj pri neŭtrala lingvopolitiko. Ciu neinstruisto kaj neesperantisto povus aĉeti ĝin por ekscii ion eŭrope aktualan.

“Eŭropa Kalendaro“ reduktigis sian prezon al 4 eŭroj, pageblaj al UEA-konto aŭ al bankkonto en Germanio. La varon kun la fakturo volonte sendos: Dr. Vera Barandovska-Frank, Kleinenberger Weg 16, DE – 33100 Paderborn, Germanio. Mendoj ankaŭ telefone: -49-5251-163522, fakse: —163533, rete: bbaral(Qunipaderborn.de

Kalendaro por la jaro 2000

kun citaĵoj en esperanto pri la Konvencio de UN pri la infanaj rajtoj akceptita en 1989. Ĉiun monaton akompanas ĉarma foto pri infanoj el diversaj partoj de la mondo. La simpla belaspekta, kajerforma kalendaro en grandeco A4 pendigeblas ekzemple super vian skribotablon por ke vi daŭre memoru pri ĝiaj mesaĝoj (inter aliaj): Artikolo 3 : La bono de la infano ĉiam havu la unuan prioritaton.

La kalendaron sveda esperantista grupo kreis por apogi la agadon de Pacamanta Esperanto-Rondo en Mwanza, Tanzanio, kie helpe de la enspezoj oni instalos sunenergian kuirilon kaj donas laboreblojn por pluraj esperantistoj.

Mirinda kunlaboro, apoginda projekto. Se ankaŭ vi volas helpi, kontaktu la eldonistojn: LUNDS ESPERANTOKLUBR, c/o Lange, Bredgatan 27, SE-222 21 LUND, Svedio, aŭ rete: Kalle.Kniivila(Jsydsvenskan.se

Bona donaco jarfine por la membroj de via klubo kaj asocio. Unu ekzemplero kostas 5 respondkuponojn (plus 1 por la sendokostoj) aŭ egalvaloran landan valuton.

PLUPO kaj la gruoj, lupo, ursidoj, la maro kaj la grandarbaro (recenzo)

“Plupo estas eta “nevido”, kiu povas paroli kun bestoj. (li estas nevidebla por ĉiuj homoj -krom por vi kaj mi.) Plupo loĝas ie malproksime en la nordo inter altaj montegoj. Tie li havas sian loĝejon, etan torfan kabanon,ĉe la lago La Bluakvo.”

La etulo vizitas siajn amikojn en la Marĉolando, kaj faras mirindan vojaĝon kun la gruoj; en la Arbarlando renkontas ties loĝantojn kaj ekkonas ilian vivon kaj problemojn pro la malapero de la arboj, ja homoj havas ĉion ĉirkaŭ si el ligno. Li vizitas ankaŭ la maron per sia floso kaj dum tiu vojaĝo malfermiĝas antaŭ li la naturo de la akvo; en alia libreto li pasigas tutan someron kune kun ursofamilio kaj partoprenas ilian vivon. Same instrua estas ĉiuj frazoj de la volumo Plupo kaj la

IPR 99/4 9 26

TOR, porti -on, doni -on al -o ktp) kies E SIgnifon infanoj povas bone ekzerci ; Pere de fizikaj movoj. Ene estas kanto,

lupo.

La kvin libretoj tradukiĝis en bona esperanto. La simplaj frazoj estas kompreneblaj por infanoj, ĝueblaj je vesperaj enlitigaj rakontoj, eble ankaŭ dumkursaj lecionoj. Multaj bestonomoj, leksiko pri la naturo povas facile enkapiĝi al la infanoj, la rakontetoj edukas al la etuloj la internajn leĝojn de la naturo, ties komprenon kaj estimon. La firma bindado certigas ke la libroj eltenas la oftan trafoliumadon, la belaj ilustraĵoj tion, ke la infanoj volonte faros tion.

La ĉarmaj infanlibroj de Inga Borg, tradukitaj al Esperanto kaj eldonitaj antaŭ pli ol 10 jaroj de la Eldonejo Progreso haveblas ankoraŭ kontraŭ favora prezo.

Mendu la kompletan serion de kvin libretoj nun kontraŭ entute 100 SEK (ĉ. 25 NLG) inkluzive la afrankon ĉe:

LUNDS ESPERANTOKLUBB, c/o Lange, Bredgatan 27, SE-222 21 LUND Aŭ rete ĉe: Kalle.Kniivila(Qsydsvenskan.se

Katalin Smideliusz

Ni anoncas la aperon de NOVA LERNILO por la projekto INTERKULTURO:

OKULO

Jen abunde ilustrita internacia lernolibro por junaj komencantoj, kun multaj plenkoloraj bildoj. Celataj estas ne nur “Ok-uloj” – sed “uloj” de sesĝis dek. La verko estas tute en Esperanto kaj kuraĝigas dialogadon pere de simplaj frazoj, tuj de la komenco.

Unuapaĝe, oni salutas, tuj renkon-tante transitivan verbon kaj la akuzativon: “Li salutas min.” La kajero enhavas 280 Tadikojn, el kiuj 40 estas verboj – transitivaj kaj ne, sed precipe konkretaj kaj aktivaj, (preni -on, levi -on, montri

IPR 99/4 9 27

— página 16 del PDF —

poemo, modelaj letero kaj ret-letero kaj komenco de bild-stria serio “Mira – aventuroj de detektivo”. Oni renkontas diversnaciajn rolulojn, la kontinentojn kaj komputilojn, esencaj partoj de la interkultura projekto. Prononc-helpiloj troveblas.

La 8-forma figuro “Okulo” estas la gvidanto. Aperas ankaŭ Zumplo: strangforma ekstertera gasto (kun kvar oreloj, kvin kruroj, ses brakoj, vidu la bildon apude) Kajero-fine troveblas alfabeta vortlisto kaj enhav-tabelo de bezonataj vortoj kaj prezentitaj strukturoj. Aperos en la komputila biblioteko de la kvazaŭa lernejo “Tibor Sekelj”, tabelo kun detala skemo de la libro (gramatiko kaj komunikaj celoj), kune kun suplementaj ekzercoj kaj ideoj por la instruistoj. La libro estas rekomendata kaj speciale verkita por la pli junaj lernantoj en la projekto “Interkulturo”.

Okulo, kajero 1, Stefan MacGill, ILEI, Budapest, 1999. Ilustris Monika Molndr, kun plen-koloraj pagoj. 22cm. 44p. Prezo ĉe UEA kaj ILEI: 4,50 EUR. Sesona rabato ekde 3 ekz. La prezo ĉe ILEI inkluzivas surfacajn sendokostojn. Ĉe UEA aldonu 1099. Lernejoj en la projekto Interkulturo ricevas minimume trionan rabaton (prezo: 3.00 EUR) mendante de ILEI. Trionan rabaton ILEI donas al libroservoj kaj al la propraj sekcioj. Skribaj mendoj: ILEI, pf. 193, HU-1368 Budapest, Hungario. Rete:

stefan.macgill(Qgalamb.net

Urso-kurso: La unua kajero (recenzo)

La kajero estas A4-formata kaj celas lernantojn inter 6- kaj 10-jaraj. La kovrilo estas el flava plastumita kartono kun tutpaĝa urso. Grandlitera tabelo resumas la 36-paĝan enhavon. Sekvas registro-paĝo, kie kursano kaj tutoro skribu siajn nomojn, adresojn kaj “Urso-numeron”. La tria paĝo klarigas en la angla la signifon de simbol-bildetoj uzataj tra la kurso (ekzemple, ke iu teksto estas laŭtlegita sur la akompana sonbendo). Emfazindas, ke tradukoj en Esperanto akireblas por ĉiuj angla-lingvaĵoj en la kursmaterialo. Sube sur tiu paĝo aperas la stel-grupo de la granda urso, kun lokoj alglui ses liveritajn verdajn stelojn por signi sukcesan kompletigon de ĉiu leciono. Bende prezentita kanto ekzistas por ĉiu leciono, iliaj tekstoj aperas sur aparta paĝo. Aperas prononc-gvido por la vokaloj: “simile kiel en la angla frazo ARE THERE THREE OR TWO” kaj “KAJ rimiĝas kun “EYE” kaj “naŭ” kun “NOW”. Je kio mi aldonos, ke ne se aŭstraliano, nov-zelandano, amerikano aŭ nenorma brito eldiras tiujn vortojn! Prefere havu fidindan instruiston aŭ aŭskultu la bendon. Nun tra la lecionoj:

IPR 99/4 9 28

eN,

Leciono 1: Koloroj

Instruaĵoj (18 leksemoj): Saluton, mi estas urso blua, verda la, kaj, (mal)granda.

Kolora presado uzita. Kolore oni elstarigas la adjektivan finaĵon. Literkompletigaj kaj krucenigmecaj ĉ ekzercoj postulas aktivan uzon de la E ) materialo. Fine aperas la apuda z ~= papago, kolorigenda laŭ numeroj, mn, kvankam la numer-nomoj ekaperas nur en la sekva leciono.

(Sum

Leciono 2: Bestoj

Instruaĵoj (15 leksemoj): besto-nomoj, substantiva finaĵo, numeroj 1-5. Plurala finaĵo kaj ĝia adjektiva akordigo: “Estas kvar bluaj kaj ruĝaj testudoj”.

Leciono 3: Numeroj

Instruaĵoj (13): sidas, kuŝas. Numeroj 6-10. Sur, sub. Dom-partoj. Kiom da. Kalkulekzercoj. Memor-mapo por dek unu bestoj. Kajero-meze sur kartono estas aro da koloraj eltondeblaj kartoj kun numeroj, koloroj kaj bestoj, taŭgaj por domen-ludado. Poste, la komenco de serio “La Rakonto de Zamenhof”.

Leciono 4: Formoj

Instruaĵoj (14): jes, ne, ĉu, staras, geometriaj formoj, aŭ, en. Oni devas kolorigi bildojn laŭ instrukcioj, legeblaj kaj aŭdeblaj, poste tespondi al jes/ne demandoj. En la formoj, laŭ tangrama maniero, oni povas formi bestojn. Fine, memor-mapo pri la numeroj.

Leciono 5: La korpo

Instruaĵoj (22): adjektivoj, de, ĝi, ili, korpo-partoj, vi, desegnu, mia, tre. Laŭ aŭdeblaj/ legeblaj instrukcioj, oni devas desegni robotojn, kies korpopartoj estas geometriaj, koloraj kaj grandaj/malgrandaj, longaj, dikaj ktp, elektante la ĝustan formon el kolekto. Identigi beston laŭ korpo-priskriboj. Memor-mapo pri formoj.

“Leciono 6: La familio

Instruaĵoj (14): parenco-vortoj, -in-, objekto-nomoj, “de” por indiki apartenon. Ekz: Okulvitroj estas sur la nazo de avino-urso.

IPR 99/4 9 29

— página 17 del PDF —

Impresoj? Grandliteraj tekstoj, malmulta materialo sur la paĝo. Aktiviga, instiga. Eluzas maksimume ĉiujn eblajn kombinojn de koloroj/numeroj/formoj/bestoj ktp. Sed prezentas nur kvar verbojn el 96 leksemoj entute. Strebindas en novaj lerniloj superi 1090. La utilega imperativo aperas nur en unu titolo. La finaj dialogoj (unu por ĉiu leciono, teksto en Esperanto kun angla traduko) uzas pli da verboj kaj elementoj ol estis prezentitaj ne nur en la leciono sed ankaŭ en la tuta kajero (rigardu, vidu, scias, havas -on, desegnis -on, ktp.) donante esperon, ke la postaj kajeroj estos pli verbo-centraj. Dorskovrile aperas atestilo plenskribebla por atesti sukcesan finstudon

de la kajero. Utila aldono al nia lernilaro. Stefan MacGill

ILEI proksimiĝas al la Infanaj kongresetoj

La venonta Internacia Infana Kongreseto okazos en Hadassim, Israelo, samtempe kun la Universala Kongreso, de mardo 25 julio ĝis la unua de aŭgusto. Ĝi sendube estos malpli granda ol la lastaj en Germanio kaj Francio, sed deko da interesiĝantoj estas konataj. Varia kaj alloga programo estas preparata, kun uzo de skeĉoj, rol-ludoj kaj aktorado.

Post deksesjara zorga flegado, retiriĝis Kristoforo Fettes el Irlando el la gvidado de la infanaj kongresetoj. En Berlino, UEA nomis novan respondeculon: Stefan MacGill el Hungario. Tiu, kune kun la respondeca LKK-ano, Gavriel Zeevi kaj aliaj helpantoj, gvidos la programon suroloke.

Hadassim estas 40-hektara junulara vilaĝo kaj lerneja centro 30 km-ojn nord-oriente de Tel Avivo, apud Netanjo. Buso portos la infanojn de kaj reen al la UK-kongresejo, ankaŭ al tut-taga ekskurso kaj vizitoj al la maro kaj al akvo-parko.

La INIK-ejo mem estas internacia lernejo, kun propraj manĝejoj, dormejoj por 550 lernantoj, biblioteko, amfiteatro, gimnastikejo, ekstera infan-ludejo, gardata naĝejo kaj komputila ĉambro. La averaĝa temperaturo estas inter 28 kaj 31 gradoj tage kaj 22 gradoj nokte.

Do, ILEI estos pli proksime ligita al la IIK — ni ekzemple serĉos sinergiojn inter la kongreseto kaj la partoprenantoj de nia projekto “Interkulturo.” Ni malfermos hejmpaĝon por IIK, kadre de tiuj de UEA, kie interesiĝantoj povos anonci sin kaj ligos ĝin al la paĝoj de ILEI. Estos tie babilejo por la gepatroj kaj instruistoj kun alia por la infanoj. Aperos freŝaj informoj pri la programo kaj ejo de la venonta(j) IIK.

IPR 99/4 9 30

Aperos raportoj kaj bildoj de antaŭaj kongresetoj, kaj aliro al taŭga leg-materialo kaj aktivaĵoj. Gepatroj aŭ instruistoj kun E-parolantaj infanoj inter 6- kaj 13-jaraj bonvolu anonci sin, por ricevi aliĝilojn kaj informojn, ĉu elektronike, ĉu papere. (Ret-)adreso sur la dua kovril-paĝo.

Stefan MacGill

Milenian donacon al estontaj esperantistoj!

ILEI semas diligente kaj venas ĝermoj kun gaja krio: “Saluton! Mi parolas Esperanton!” Ni devas prizorgi ilin. Donacon vi povas sendi al la konto “pike-b” ĉe UEA (por Interkulturo) aŭ al la kasisto de ILEI (por Infankongresa kaso), Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge, Svedio, Sveda postĝirkonto: 682117-7. Boo Mee Kim-Lindblom, La kasisto de ILEI

Donacoj al fondaĵoj

Dum la jaro 1999 ILEI ricevis donacojn por diversaj fondaĵoj kaj kasoj de pluraj personoj kaj grupoj. Ni korege dankas la donacintojn:

“Fondaĵo Szerdahelyi:

Sylvia Hamalĉinen (Finnlando ) Entute: EUR 18,20

Koleghelpa kaso:

Jennifer Bishop (Aŭstralio), Hans ten Hagen (Nederlando), Bill Maxey (Usono), Lawrence Mee (Britio), Partoprenantoj en loterio

Entute: EUR 124:64

Konferenca kaso Dazzini:

Ron Glossop (Usono), Hans ten Hagen (Nederlando), Kaltagiruna E-grupo, Luise kaj Vittorio Madella, Esperantisti Veronesi, Guiliana Bastogi Rosocci, Gruppo Esperantista Massese, Itala Esperanto Federacio (Italio)

Entute EUR 385:08

Pro jekto Interkultura Edukado: Raita Pyhala, ELFI, Finna sekcio de ILEI (Finnlando), Maŭro La Torre (Italio) Entute EUR 336:03

Bertil Andreasson, la (eks)kasisto de ILEI IPR 99/9 31

— página 18 del PDF —

E-INS = Esperanto-Instruado

Malfermiĝis nova retpoŝta diskutejo pri Esperanto-Instruado (mallonge: E-INS) kun cento da partoprenantoj.

La diskutlisto precipe celas helpi la partoprenantojn, por:

– ekkoni la homojn, kiuj iel okupiĝas pri instruado de Esperanto (instruantoj, aŭtoroj de lernmaterialoj, kurs-organizantoj, didaktikistoj, lingvistoj, edukistoj, edukfakuloj); – renkonti profesiajn instruistojn kaj instrufakulojn, kiuj konas Esperanton, kaj interesiĝas pri ĝia enkonduko en la lernejaj sistemoj;

– publike diskuti pri la diversaj aspektoj kaj problemoj, kunligitaj kun E-instruado (edukceloj, motivigo, instruplanoj, rimedoj, lernotaksado, ktp.);

– aparte priatenti pri la rolo la Internacia Lingvo en lernejaj institucioj, en la teknologiaj, instrusistemoj, kaj ĝenerale ĉe edukinstancoj;

– konkrete pritaksi la ekzistantajn lernilojn por la I.L. kaj pridiskuti la ecojn de eventualaj dezirindaj aliaj lernorimedoj;

– kontribui al interlanda kunlaborado, ankaŭ per planado kaj realigo de plurnaciaj lernejaj (kaj universitataj) projektoj.

Sugestata diskuttemaro legeblas ĉe: http://lps.uniroma3.it/eins/diskuttemaro.htm La nova diskutejo gastas en la Pedagogiscienca Laborejo de la Tria Roma Universitato.

Interesatoj povas peti anigon.

ILEI-paĝaro en la reto En la lastaj tempoj niaj materialoj konsulteblaj en Interreto ade kreskas. Por faciligi nian memoron, ĉiam pli ŝarĝita per diversspecaj komputilaj adresoj kaj pasvortoj, ni kunigis ĉiujn TTT-paĝojn nin-koncernajn en unu sola servilo, ĉe Pedagogiscienca Laborejo (lps) de Tria Roma Universitato. Tajpante ĝian adreson, http://lps.uniroma3.it, vi povas – tra la menuoj – atingi ĉion (ILEI, E-INS, E-LER, IK). Sed, se vi preferas, jen la rektaj adresoj de la unuopaj paĝaroj: — pri ILEI: http://lps.uniroma3.i/ilei — pri diskutlisto E-INS (“Esperanto-Instruado”): http://lps.uniroma3.it/eins — pri adresaro E-LER (“Esperanto en lernejoj”): http://lps.uniroma3.it/eler — “Projekto Interkulturo” (Kvazaŭlernejo “T. Sekelj”): http://lps.uniroma3.it/kler

Cetere, se iu ILEI-sekcio ekhavis/os sian TTT-paĝon (ni jam scias delonge pri la finna kaj la brita), bonvolu informi nin, por ke ni ligu ĝin al la internacia paĝaro.

Maŭro La Torre (prezidanto de ILEI) «m.latorre(Quniroma3.ib

IPR 99/4 9 32

ax KE

NESRKGKIRx RU

Me

Pro la lastatempa demisio de ILEI-sekretario Atilio Orellana Rojas,

necesas trovi novan sekretarion kiel eble plej baldaŭ! Tiurilate la Elekto-

Komisiono petas vian tujan helpon. Bonvolu komuniki antaŭ la 31-a

de decembro 1999 al Doroteo Holland (ret-poŝte

72644.2450(Qcompuserve; helik-poŝte 5140 San Lorenzo Dr., Santa

Barbara CA 93111-2521 Usono) viajn sugestojn por kandidato(j) por

tiu posteno, kies ĉefaj taskoj estas:

e Pretigi tagordojn por kunsidoj de la komitato kaj estraro.

e. Protokol(ig)i tiujn sesiojn kaj senprokraste distribui la rezultojn.

e Administri la membraron kaj komitaton de la Ligo, liverante ekspedo-listojn por IPR.

e Administri la liston de estraranoj, sekcioj kaj reprezentantoj, ĝisdatigante tiujn informojn por IPR.

e Verki aŭ kompili la jarraportojn de la Ligo

e Respondi aŭ redirekti poŝton venanta al la Liga adreso kaj solvi problemojn de la membroj kaj sekcioj.

Tiu sekretario prefere havu la jenajn kapablojn: Kapablo labori precize kaj akurate. Kapablo ĉeesti la konferencon kaj estrar-kunsidojn; Esti dum la plimulto de la jaro atingebla en fiksa aŭ konata loko. Kapablo uzi komputilon por korespondado kaj administrado, kun ret-konekta aliro. Laŭ la ĝeneralaj kondiĉoj de estraraneco, oni repagos la vojaĝ- kaj restadkostojn por unu estrarkunsido, kaj la kostojn plenumi la taskaron, kondiĉe ke tiuj falas ene de la Liga buĝeto. LIR Doroteo Holland, Estrino de Elekto-Komisiono

IPR 99/4 9 33

— página 19 del PDF —

34-a ILEI-KONFERENCO

ESPERANTO-CENTRO KVINPETALO FR- 86410 Bouresse, FRANCIO

Konferenca programo

La Temo: Lingvo-lernado serve al interkultura edukado. Informoj pri la enhavo de la programo aperos en IPR2/00 Intertempe prelegproponoj estas avide invititaj. Unue bonvolu kontakti Jennifer Bishop, ĝis la 15-a de januaro ĉe 20 Park House Gardens, E. Twickenham, TWI 2DE, Anglio; daŭre e-poŝte: esperanto(Qeducation.monash.edu.au

Dum la Konferenco okazos “C” Seminario kaj diplomiga ekzameno por fariĝi Csehinstruisto. La interesitoj povas ricevi pli da informoj ĉe Internacia Esperanto Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando: telefono 7 31 70355 66 77. Fakso: 431 70 358 44 22, «iei001(dworldonline.nl

Surfote: grupo de (eks)estraranoj dum la 33-a Konferenco (C.D.Lorenzi, A.O.Rojas, S.MacGill, B.-Andreasson, B.M.Kim-Lindblom, J.Bishop, M.L. Torre) NdIR: la rezolucio de tiu konferenco estas tradukita al la franca, itala, korea, litova kaj rusa. Tiujn tekstojn povas disponigi laŭpete la Prezidanto de ILEI.

IPR 99/4 9 34

1 MENDILO POR LA 34-a ILEI-KONFERENCO)

34a ILEI-Konferenco

15a – 21a de julio 2000 Esperanto-Centro KVINPETALO, Francio konferenca numero:

Temo: Lingvo-lernado serve al interkultura edukado

Ĉiu aliĝanto uzu apartan aliĝilon, fotokopion aŭ samformatan paperon. Bv tajpi aŭ skribi preslitere.

Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj

IE MIBIANOMO 3. SI e sa ra ka va IN NES UKATAN VIRO/VIRINO (por alfabeta ordigo) (forstreku unu) IERSONAŬ) NOMOJ); „IA OJ mi sebo dea EP kn rs love aa odo os ADRESO (nacilingve en latinaj literoj kun poŝtkodo)……………………………

EIU NO KuRDTolkso cs resuma ual ku o uo o NION, es sel nv la a aĵ EII BESIOJBAKO VS UJ mno Vo ae SK o Pa evo l luo,

Mi aliĝas kaj akceptas la kondiĉojn de ĉi tiu aliĝilo.

La kotizoj kaj pagoj por loĝigo estas pagendaj al la ILEI-Kasisto laŭ jenaj vojoj: a) alILEI-Konto ilek-a ĉe UEA: indikante: “ILEI-Konferenco” b) al poŝtĝirkonto Nol 68 21 17-7, Stokholmo, Svedio, nome de “ILEI” Bv aldoni EUR 5 por bankaj kostoj c) per via banka konto al la antaŭa adreso. (– EUR 5 por bankaj kostoj)

Por elekti la ĝustan kotizon, bonvolu atente legi la sekvajn klarigojn:

kotizaj validaj: ĝis 00 03 31 ĝis 00 06 30 ekde 00 07 01 1-a periodo 2-a periodo — 3-a periodo aliĝkategorio: A/B A/B A/B 1. Membro de ILEI 15/13 18/15 20/17 2. Ne ILEI-ano 19/16 22/19 26/22 3. Junulo, handikapulo 12/10 15/12 17/14

Informoj pri loĝado, manĝado kaj ekskursoj ktp. aperas dorsflanke. Bonvolu samtempe mendi tiujn.

IPR 99/4 9 35

— página 20 del PDF —

Loĝeblecoj. La partoprenantoj havos kvar loĝeblecojn: en dividita ĉambro: ĉe Kvinpetalo mem, en dividita ĉambro ĉe vilaĝanoj, ĉe hotelo je 6 aŭ 12 km for de Kvinpetalo aŭ ĉe la tendumejo (prezoj de la du lastaj estas anoncotaj en IPR 1/00). La prezoj estas indikitaj en Eŭroj. Tranokto: 19 EUR/nokto. Manĝoj: 22 EUR/tago. (Estas kalkulita por partoprenantoj dum la tuta Konferenco, ses vespermanĝoj, 6 matenmanĝoj kaj kvin tagmanĝoj.)

Tuttaga ekskurso al FUTURSCOPE inkluzivas tagmanĝon (32 EUR).

FUTURESCOPE estas giganta altteknologia temparko situante 8 km norde de Poitiers. Ĝi provizas kolekton de kvazaŭaktualaj veturoj kiuj altiras la spektantaron en la agon sur la ekrano, tiel ke oni havas la senton flugi, esti fulme ĵetita laŭ skideklivo aŭ kvazaŭ katapultita tra la sunsistemo dum vertiĝindukta 3-D koŝmaro. Ne rekomendita por tiuj kun malforta temperamento.

La futurismaj kinejoj kuŝas en pluraj hektaroj de verdaĵo ĉirkaŭ serio de lagoj. Por viziti ĉiun el la 15 ekranoj necesas sufiĉe multe marŝi. Krom la filmoj, ĉiuj en la franca, troviĝas ankaŭ laserdistraĵo, “La Symphonie“des Eaux”, spektaklo de muziko, koloro kaj efektoj enfokusigitaj en la dancantaj fontanoj.

Pli da detaloj estos riceveblaj post januaro de la ILEI-Kasistino, Boo Mee KIM LINDBLOM kaj de la estraranino respondeca pri konferencoj, Jennifer BISHOP.

LOĜADO: Mi mendas loĝadon en la sube signita kategorio ekde la ………………… ĝis Moslo. de julio. La prezo estas indikita en Eŭroj por unu persono kaj por unu nokto. Bv. striketu la mendatan kategorion: 1/2/3/4

1. Lito ĉe Kvinpetalo/ĉe esperantistoj en la vilaĝo………………………l9 EUR

2. Lito ĉe vilaĝanoj neesperantistoj (prefere por francparolantoj)….. 19 EUR

3. Hotelo 6-12 km for de Kvinpetalo, (prezoj haveblaj komence de februaro)

4. Tendumejo en Bouresse, (prezoj por persona tendo aŭ surloka karavano haveblaj komence de februaro)

pkskurnso al’“PuINSCODE” oro ĝaso takes pako aebpiko se cubiaodolbo, ease 32 EUR.

Mi mendas manĝadon: Jes/ne

REDAKCIAJ INFORMOJ Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, 18: -32-3-234 34 00. Redaktejo: NEMETH Jozsef, HU-8531 IHAsZ, F6 u. 41/5. E: nlalt(Qkonyvtar.c3.hu (redaktoro), smidik(Ofsd.bdif.hu (vicredaktoro). Ni ambaŭ povas akcepti faksojn per komputilo, sed avertu nin telefone antaŭ ol vi faksas. 8: –36-89/ 356-050 aŭ 315-836 (red.) kaj 136-94/ 320-313 (vicred.). La nunan numeron ni sendis al la presejo la 16-an de novembro 1999, redaktofino por la sekva numero: la 15-a de januaro 2000.

IPR 99/4 9 36

nio: Bardhyl Selimi, liq Muco, Pall. 50, ap. LA

i no: Teresita Alaniz, s/n, AR-5801 Alpa

o: Jennifer Bishop, 39 Hawthorn, Victoria E: esperanto(a) „monash.edu.au

: Raymond Wylleman, lenstr. 65, BE-8400

: Elvira Fontes, Rua de Assis 243, ap. 11, 6-010 Sao Paulo (SP) Malcolm Jones,

nt Avenue, Skipton, GB-

rkshire BD23 1AZ Jana Melicharkova,

blic.wh.hb.cn Raita Pyhalŝ,

Katalunio: Pedro M. Martin Burutxaga, Ctra. Estacio 2 A-5- 2, ES-17300 Blanes, Hispanio S.pmarti10(Qpie.xtec.es

Kroatio: Ivan Bekavac-Basiĉ, Kuŝlanova 59,

HR-10000 Zagreb

Kubo: H. Jiminĉz, Apartado 5120, CU-10500 Ciudad de la Habana E: kubesp(dip.etecsa.cu

Nederlando: Hans ten Hagen, Middenweg 587,

NL-1704 BH Heerhugowaard SB: ten.hagen.esperanto(Qwxs.nl

Norvegio: Bjorn Thuv, Aroyveien 33, NO-3135 Torod B: bthuv(Qc2i.net

Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7.

RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 9: ab2928(Qmastak.sitek.ru

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294′ Horby B:bertil-andreasson(a) horby.mail.telia.com

Svislando: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14,

CH-1004 Lausanne B: ilei.ch(Qesperanto.nu

Togolando: Attiogbe- Agbemadon B., Mensah, T. I. E. To, B.P. 13169, Lome-TOGO, 9: esp.togo(Qcafe.tg

Usono: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, CA 93111-2521 (US) 9:72644.2450(Qcompuserve.com

REPREZENTANTOJ de ILEI

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, AM-375062 Erevan

Bosnio kaj He ovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo

Ĉilio: Hector Campos Grez, Casilla 231, CuricO, CL-Sĉptima Region B:strigoQctcreuna.cl

Danio: vakas

Estonio: Helgi Hromova,

Pk. 94, EE-3053 Keila Hispanio: Pedro M. Martin Burutxaga, Ctra. Estacio 2 A-5-

2, ES-17300 Blanes SpmartilO(Qpie.xtec.es

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1,

IS-220 Hafnarfjordur

Israelo: Murĵan Josef,

P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv

Jugoslavio: Radojica Petrovic, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak 9: radp(demi.yu

Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila,

B.P. 13, CG-Lukala (Bas-Zaire)

Kostariko: Hugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Josĉ E: miaumiauQpop.racsa.co.cr

Koreio: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do KR-499- 900 E: so(Qkns.kangnam.ac.kr

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93,

LT-2044 Vilnius

Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, NZ-Wellington 1 E Sir Lancelot(Qcompuserve.com

Portugalio: Joĝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande, PT-1675 Pontinha

Slovenio: Marija Zlatnar-Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana.

E: Marija. Zlatnar(Qguest.arnes.si

Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88,

UA-253222 Kiev

Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS HB: eugeny(Qesper.gimli.com

Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado VE-70782, Caracas 1071 A

— página 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ

Ekzamena: Atilio Orellana Rojas (prezidanto), Hans ten Hagen (sekretario de elementa kaj meza niveloj)

Elekta: Doroteo Holland (adr. kovr. 3), Agneta Emanuelsson, Gwenda Sutton

Kontrola: Bertil Andreasson, Martha Andreasson, Bo Sandelin

Lerneja: Marija Beloŝeviĉ, Jennifer Bishop, Renato Corsetti, Stefan MacGill, Geza Kurucz, Maŭro La Torre, Raita Pyhilŝ

Regulara: Rob Moerbeek, Hans ten Hagen

Terminara: Maŭro La Torre

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotierdam, Nederlando ~ UNESKO (en operaciaj rilatoj). Reprezentanto de ILEI: Francois Lo Jacomo, 42 quai de la Loire, FR-75019 Paris, Francio

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ ILEI estas jure registrita ĉe la komerca ĉambro en Den Haag sub numero 27.181.064. La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto.

Kasisto de ILEI: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge; tel. (146 8)777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se», postĝirkonto: 682117-7.

Membro-kotizoj: A-landoj (laŭ UEA-divido): 14 EUR, B-landoj: 8 EUR. Simpla abono sen membreco: 18 EUR.

Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago. Kontoj ĉe UEA: ilek-a (ĝenerala), juna-l (Juna amiko) kaj pike-b (Projekto Interkulturo). Detala listigo de pagmanieroj al UEA aperas sur p. 37 de Jarlibro 1999. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago.

Interreto http://lps.uniroma3.it/ilei Bazaj informoj pri ILEI kun ligoj al aliaj paĝoj http://lps.uniroma3.it/eins La diskutejo E-INS pri Esperanto-instruado http://lps.uniroma3.it/eler Tabelo de Esperanto en lernejoj (E-LERnejoj) http://lps.uniroma3.it/kler Kvazaŭlernejo «Tibor Sekelj» por la Projekto Interkulturo. www.banyai-kkt.sulinet.hu/esperanto, junaamiko(Qesperanto.nu Juna Amiko

www.hungary.net/esperanto/tend-tag.htm Tendaraj Tagoj (angla priskribo)

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Driemaandeijks tijdschrifi. Afoiftekantoor: Antwerpen X. 1 100 Jarkolekto 30 – trimonata

e kler ISSN 1013-2031

Organo de internacia igo de!

[PEDAGOG

INTERNAC

o ke», Stefan MacGill, , E kea TA. Johano Kirsch, 3 Francoise Noireau, TA Atilio Orellana Rojas, | Ena», Franz-Georg Rossler „ide

A REVUO

Redaktoro: Jozefo Nemeth

Katalin Smideliusz

= Kunlaborantoj:

— página 2 del PDF —

ENHAVO

— Maŭro LA TORRE: Memrigarde …………. IE TENNONENO PPI. = 2 mo uperieeniin 1 Stefan MACGILL: Internacia Infana Kongreseto – pliaj informoj ……….. «eem emen nn 6 Grazina OPULSKIENE: Prilaboro de antaŭjuĝoj (pri la seminario de Trenner) ………… 7 =MEKWOED’L iala A i A I em o 9 Sabine TRENNER: Media – kio? Mediaciado! GI

Katalin SMIDELIUSZ: Aktuala raporto pri la ID-projekto El la landoj kaj sekcioj (FR, DE, NO, PL, PE e mk o LT A NN 195. Geraldo MATTOS: Jnstruo de lingvo kaj instruo de gramatiko (1) … Amold PITT: Demandaro pri lingvolernado

Carla DE LORENZO: Ĉu vojo irenda? ss mn mmm 33 Atilizo ORELLANA ROJAS: Novaj Gsemansingistoj Essmann k o 33 Informoj kaj aliĝilo de la 34-a VEGON ELENCOVS TS e p ro US a 34 ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell”Educazione, Universiti Roma Tre, Via Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, Italio.

Tel. -39-06-4957805, fakso: –39-06-49385673. «m.latorre(Quniroma3.it » Lernejoj, komunikaloj, terminaro, reprezentado.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. –36 23 364 198. Sstefan.macgill(dQgalamb.net- Lerniloj, komunikiloj, eldona agado.

: Sekretario: Nova oficanto serĉata! Intertempe, bonvolu direkti korespondaĵojn pri financaj temoj al la kasisto, al aliaj estraranoj konforme kun iliaj laborterenoj, kaj pri ceteraj demandoj al la prezidanto.

Vicsekretario: Jennifer Bishop. 39 Hill Street, Hawthorn, AU-Victoria 3122, Aŭstralio. Tel. 461 3 9818 7358, fakso: 61 3 9905 3668.

Sesperanto(Qeducation.monash.edu.au» Lernejoj, konferencoj, gimnazio.

Kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockensgata 102, SE-136 62 Haninge. Tel. -46 8 777 4175, «boomec.kimlindblom(Qswipnet.se»

Membro: Carla De Lorenzi, via Boston 65, IT-10137 Torino, Italio. Tel. 39 011 390 787. Trejnado, lerniloj.

Membro: Antonio Leoni de Leon, I rue Chandieu, CH-1202 Geneve, Svisio.

Tel. –41 22 734 2996. «“katina.de-leon(Qties.itu.int- aŭ «leoni8(Qetu.unige.ch» Trejnado.

Karaj gekolegoj kaj geamikoj, == Mu komenco de nova jaro sugestas bilanci pri la stato kaj agado de nia Ligo. Cu ni klopodu fari tion kune? Mi tuj komencos per mia vidpunkto, kaj bonvenigos kompletigojn, kritikojn kaj ĝustigojn ĉiuflankajn.

1. MEMBRARO Mu | = Ĝuste nun ni estas aranĝantaj komputilan datumbazon pri nia anta, inta kaj (ĉu?) onta membraro. En ĝi jam troviĝas ĉirkaŭ 1000 adresoj, ne nur de ILEI-anoj kaj IPR-abonantoj, sed pli ĝenerale de e-instruistoj, e-instruantoj, kaj de aliaj interesiĝantoj pri e-instruado. Se niaj landaj sekcioj kaj reprezentantoj (kaj eĉ simplaj aktivuloj) volos kunlabori kun ni en tia esplorado, verŝajne ni povos registri duoblan nombron da homoj. Fakte, dum pri kelkaj landoj ni havas tre klaran kaj detalan bildon, pri aliaj – eĉ en centra Eŭropo! – ni apenaŭ scias ion. Ĉu ni dediĉu ĉi tiun finan jaron de la 20’a jarcento al popolnombrado (=registrado) de ĉiaj esperanto-instruantoj en niaj respektivaj regionoj, sendepende ĉu ili estas (aŭ ne) membroj de ILEI?

2. LERNEJA AGADO AA A

Dum la lastaj jaroj ni malkovris ducenton da lernejoj kaj universitatoj, kie esperanto estas instruata en ia formo. Pluse ekzistas almenaŭ sama kvanto da instruejoj, kie deĵoras e-parolantaj instruistoj. | a.

Kadre de projekto Interkulturo ekis la Kvazaŭlernejo “Tibor Sekelj „ kie kunlaboras pli ol 90 klasoj. Nun okazas la unua lingvo-baza laborperiodo kaj en marto oni komencos la 2’an periodon, kiam la klasoj grupiĝos en temaj “ringoj, por interŝanĝi materialojn pri elektita aspekto de sia kulturo: nutrado, vestado,

REDAKCIAJ INFORMOJ Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, mM: –32-3-234 34 00. Redaktejo: NEMETH Jozsef, HU-8531 IuAsz, F0 u. 41/5. B: nlaltQykonyvtarc3.hu (redaktoro), smidik(Qrik.bdtf.hu (vicredaktoro). Ni ambaŭ povas akcepti faksojn per kompulilo, sed avertu nin telefone antaŭ ol vi faksas. 88: -36-89/ 356-050 aŭ 315-836 (red.) kaj –36-94/ 320-313 (vicred.). La nunan numeron ni sendis al la presejo la 17-an de januaro 2000, redaktofino por la sekva numero: la 15-a de aprilo 2000.

IPROWI” 1

— página 3 del PDF —

lernado, lingvo, komunikiloj, muziko, sano, klimato, tradicioj, ktp.

Dum por la lernejanoj tia kunlaborado celas kontribui al ties interkultura edukiĝo, samtempe por ILEI la Kvazaŭlernejo (interreta kaj eksterreta) povas roli kiel komuna tegmento por ĉiuj e-klasoj en la mondo. En ĝi la klasaj instruistoj povas pli facile interkoniĝi kaj pridiskuti siajn spertojn pri instruado de la Internacia Lingvo, dum aliaj senklasaj instruistoj kaj kulturaj fakuloj povas kontribui per e-lingva diskonigo de siaj kulturaj specifaĵoj.

Utilas memorigi ke, kvankam la kvazaŭlernejo jam ekfunkciis ekde la pasinta septembro, novaj klasoj ĉiam povas peti aliĝon al la sistemo, eĉ se nur de la 2’a, 3”a aŭ 4a jarduono.

3. UNIVERSITATA AGADO

Tio ne estas tradicia kampo por ni. Tamen, kiel mi diris ĉi-supre, dum la pasintjara esplorado pri Esperanto en lernejoj (E-LER) ni renkontis centojn da uloj (profesoroj, sciencaj esploristoj, ktp.), kiuj pritraktas esperanton je universitata nivelo per prelegoj, kursoj, disertaĵoj, enketoj, instrueksperimentoj, ktp. Mi opinias ke – kunlabore kun CED kaj AIS laŭ siaj respektivaj kompetentoj – ankaŭ ILEI devas sisteme ek-okupiĝi pri instruado de esperanto en la superaj (3a-ŝtupaj) instrusistemoj. Konsiderante la proverbon, kiu diras ke «inter diro kaj faro estas maro», ni devas komenci ekagi, serĉante en niaj vicoj homojn kapablajn kaj pretajn eklabori en tiun direkton. Kiu anonciĝos por tio?

4. TREJNADO, EKZAMENADO

En asocio de lingvo-instruistoj, kia estas ILEI, grava bezono estas klerigado kaj trejnado de novaj profesiecaj instru-kapabluloj. Je internacia nivelo tiun bezonon ni de tempo al tempo kontentigis per seminariecaj iniciatoj: la lasta ekzemplo estas tiu de la pasint-aŭgusta ILEI-konferenco en Karlovivaro, kie okazis iuj prelegoj – bone aprecataj – pri instruaj problemoj. Samtempe – je landa skalo – kelkaj landaj sekcioj aŭ institutoj aranĝas regulajn bonkvalitajn seminariojn: mi nun pensas pri la hungara, la finnlanda, la serb-bosnia, usona (?), sed eble ekzistas aliaj, per kiuj mi volonte kompletigus la liston. Krome menciindas la koresponda Perfektiga Kurso de la pola Poznan’a Universitato.

Mi kredas ke, por grandskale alfronti la trejnan bezonaron, oni ankaŭ devas ekkpensi pri ia internacia malĉeesta sistemo, kiu precipe ekspluatu Interretajn rimedojn (komputilajn), kun helpo de iamaj kaj ieaj ĉeestaj seminariaj renkontiĝoj. Malverŝajne en sia nuna stato ILEI kapablos mem aranĝi ion tian, sed tio povus realiĝi kunlabore kun teknike kaj finance pli fortaj institucioj. Ĉu iu havas ideojn tiusence? ;

Instruado de ajna lingvo bezonas ankaŭ sistemon por certigi la atingatajn lingvokonojn (kaj por kontroli la kvaliton de instruiloj kaj instruejoj). Almenaŭ

IPR OVI e 2

por la unua celo ni havas ILEIJUEA-ekzamen-sistemon, kiu jam estas grava atingaĵo. Sed ĝia nuna limo estas ke ĝi havas nur la unuajn du gradojn (por komenculoj kaj por progresantoj). Ĉu ni povas pensi pri trejnado de e-instruistoj sen instru-kapabla ekzameno? Kiel ankaŭ diskutiĝis en nia lasta estrarkunsido, ni nepre devas plani kaj realigi ankaŭ tian internacian 3’a-nivelan ekzamenspecon! Kompreneble, tio ne estas simpla afero, ĉar oni devas konsideri kaj la flankon de lingva majstreco kaj la instrupraktikan flankon.

5. ELDONADO

Ĉi-kampe la plej salutinda evento de la “99-a jaro estas la apero de Okulo, la unua kajero de serio, speciale planita por la projekto Interkulturo. Kiel povas sugesti la titolo, ĝin naskis la intenco disponi je lernilo taŭga por 8-jaruloj, sed konstateble la materialo utilas eĉ por pli aĝaj lernantoj. Samtempe evoluas la mezlerneja kajerserio Tendaraj Tagoj, je kiu aldoniĝas porinstruistaj gvidiloj, baldaŭ eĉ rete atingeblaj.

Ankoraŭ konindas la utila vortlisto de “Juna amiko”, kiu cetere pruvas la leksikan kontrolatecon de nia por-lernejana gazeto.

Fakte inter la eldonaĵoj, kiuj plej eluzas niajn eldonajn fortojn, nepre menciindas ambaŭ niaj paperaj periodaĵoj: la ĵus elvokita Juna Amiko, bonkvalita eduka periodaĵo, kiu estas tre legata ankaŭ fare de plenkreskaj e-kursanoj (900 abonoj el Brazilo!), kaj la por-instruista Internacia Pedagogia Revuo (mallonge IPR), kiu kolektas multajn interesajn kontribuojn kaj informojn pri la surplaneda instruado de la lingvo, tiom abunde ke eble ĝi meritus novan veston, pli klare strukturitan. Nekredeble – en nia e-movado – IPR kaj JA aperadas terure akurate. Ni bedaŭras nur tion, ke la plej multo de la esperanto-instruistoj ne ricevas ilin, ofte pro nia tro alta membro-kotizo kompare kun la enlandaj salajroj, aŭ iam ankaŭ pro nekonateco de ILEI en la ĝenerala movado. Kion fari?

La minimumon kiun ni povas fari estas produkti novan informilon (varbilon), kiu klare montru niajn celojn, agadojn kaj konkretajn servojn. Due, jam en Karlovivaro ni komencis ataki la barilon de la kotiza sistemo, per plidiferencigo inter A- kaj B-kotizoj, kaj per ekplanado de ĉirkaŭvojoj por landoj, por kiuj eĉ la B-kotizo tro altas.

6. INTERRETA KOMUNIKADO

Papera komunikado (tradiciaj leteroj, gazetoj, libroj, vortaroj) ja ankoraŭ necesas, kaj ofte tiu estas la plej konvena komunikkanalo. Tamen evidente en la nuna socio ĉiutage pli disponeblas ankaŭ elektronikaj rimedoj enlokaj kaj interretaj. Nia pragmatika sinteno (nek sanktiga nek diabliga) estas uzi tiajn rimedojn, kiam eblas kaj kiom oportunas. Jen la ĉefaj ekzemploj, kies referencojn vi povas mem legi en la 4a kovrilpaĝo de IPR.

IPROVI e 3

— página 4 del PDF —

Retpoŝto estas jam vaste uzata, ne nur por interpersona korespondado de nia membraro, sed ankaŭ por kolektiva informado kaj diskutado. Tiukadre menciindas:

– la retpoŝta diskutejo E-INS (mallongigo de Esperanto-INStruado), kie ekde 4 monatoj partoprenas 110 interesatoj pri instruado, traktante instruikajn demandojn;

– kaj la naskiĝanta diskutejo ILEI-KAD por ILEI-aktivuloj (sekciestroj, landaj reprezentantoj, komitatanoj, komisionanoj, redaktistoj, estraranoj, aliaj kunlaborantoj), por diskutato de la organizaj problemoj de la asocio.

En la tutmonda komputila Araneaĵo (TTT) ILEI aperas per pluraj paĝaroj, ĉiuj atingeblaj el la ekpaĝo: http://lps.uniroma3.it/ilei

Apartan paĝejon havas ankaŭ nia gazeto Juna Amiko.

Specialan lokon okupas nia Kvazaŭlernejo 7! Sekelj, en kies TTT-paĝoj aperas datumoj pri ĉiu partoprenanta klaso, informoj pri (kaj por) la kunlaborantaj instruistoj, kaj kie ekspoziciiĝos la esploraj laboraĵoj de la lernantoj pri interkulturaj temoj. Tie instruistoj simulas konsilantaron per propra diskutlisto SEKELJ-INS, kaj baldaŭ la infanoj povos mem uzi ankaŭ sian aŭtomatan Afiŝejon.

7. KONFERENCOJ KAJ KONGRESAJ EVENTOJ

Kiel vi jam povis legi detale en la pasinta numero de IPR (4/99), ni estas laborantaj por okazigi la kutiman ILEI-konferencon, kiu ĉi-jare realiĝos ĉe la Kvinpetalo en franca vilaĝo Bureso meze de julio 2000-a. Poste, dum la Universala Kongreso de esperanto en Telavivo (Israelo), ni adaptos la tradician Tagon de la Lernejo al la specifa mezorienta situacio kaj al sperto de komputila kontakto kun la interkultura kvazaŭlernejo.

8. EKSTERAJ RILATOJ

La bezonoj de ena reorganiziĝo, ĝis nun ne lasis al ni multe da tempo por la ekstera rilatado, malgraŭ ĝia urĝa neceso. Tamen du kontaktoj havas nian prioritaton.

ILEI decidis laŭeble aliĝi je FIPLV (Internacia Federaĵo de Lingvo-Instruistoj), kaj reprezentiĝi ĉe ilia monda konferenco, venontjulie en Parizo.

Krome ni klopodas plifirmigi niaj rilaton kun Unesko ankaŭ per ampleksigo de nia reprezentantaro, kunlige kun tiu de UEA.

Kadre de eksteraj rilatoj oni konsideru ankaŭ nian kunlaboradon kun Akademio de Esperanto, -kies celoj kaj bazoj meritas pli bonan flegon.

9. FINANCO Kiel vi supozeble jam scias, leginte nian budĝeton, niaj financaj rimedoj esta$ tre sub la nivelo de niaj bezonoj. Aliaj similcelaj organizaĵoj ja ne vivas nur p€f

IPR OVI e 4

la kotizoj de siaj membroj, multaj el kiuj, cetere, jam liveras al la asocio sian laboran kontribuon.

Generale asocioj kun agnoskata eduka celo plurmaniere ricevas helpojn, precipe kunlige kun konkretaj projektoj, kies rezultoj estas objektive kontroleblaj. Tial ni starigis financan komisionon, kun taskoj, unuflanke de eltrovado de oportunaj monfontoj kaj sekvado de la priaj petprocedoj, aliflanke de kribrado de la helpopetoj alvenantaj de la unuopaj instru-situacioj. Por teknike simpligi la transpagajn problemojn, oni decidis malfermi novajn pagvojojn kaj difini ĉiujn prezojn laŭ la nova komun-eŭropa valuto (eŭro). Alia problemo plejparte solvota estas tiu de la aliĝo de sekcioj kaj individuoj el landoj ekonomie tre malfortaj.

10. ASOCIAJ ORGANOJ

Laste ni konsideru la staton de nia ena strukturo. Kvankam ni estas internacia asocio, la plej grava nivelo de nia organizo konsistas el la landaj sekcioj. Kelkaj sekcioj relative bone vivas kompare kun siaj kondiĉoj, dum iuj aliaj organize apenaŭ ekzistas aŭ vivetas enfermite. Do ie ni devas solvi problemojn de komunikado kaj ena demokratigo. En kelkaj landoj jam grupoj de e-instruistoj volus fondi ILEI-sekcion, sed oni devas solvi financajn aŭ formalajn problemojn. Se ni volas iel superi tiujn barojn, ni povus dum la jaro 2000 ekhavi 4 aŭ 5 novajn landajn sekciojn.

Alia solvenda problemo estas la aktivigo kaj restrukturigo de la komitato. Laŭ la nunaj normoj kaj moroj ĝi funkcias preskaŭ nur dumkonference, kaj tial ĝia fakta konsisto tre dependas de la personaj vojaĝeblecoj (ekz-e landoj for de

Grupo de ILEI-anoj dum la 33-a Konferenco IPR 00/1 e 5

— página 5 del PDF —

Eŭropo aŭ malriĉaj apenaŭ tie reprezentiĝas). Ni esperas plioftigi kaj plivastigi la komitatecajn diskutadojn ankaŭ per la starigo de la menciita perreta diskutejo ILEI-KAD, kie krom elektitaj komitatanoj, estos invititaj aliaj aktivuloj, kiaj komisionanoj, estraranoj, reprezentantoj, k.s. Memkompreneble ankaŭ eksterretanoj povos interdiskuti paperletere, sed tio postulas kroman organiziĝon. Ni havas plurajn laborkomisionojn (lerneja, ekzamena, financa, elekta, regulara, kontrola, …) kaj la estraro proponas starigi ankaŭ novajn komisionojn, kiel la eldonan. Kelkaj el tiuj komisionoj bezonas ioman vigligon kaj sistemigon. Fine nia estraro, kiu momente laboregas lame. Ĝi bezonas almenaŭ rapidan kompletigon, sed verŝajne ankaŭ ioman vastigon, por povi atingi siajn (ĉu tro ambiciajn?) celojn. Kiel aludite, taskoj, kiaj la aranĝado de trejnkursa sistemo, la starigo de porinstruista ekzameno, la kunordigo de universitata agado, la nestartinta terminara laboro, por ne paroli pri la plenumo kaj evoluigo de nia projekto Interkulturo, postulos multe da kunlaborado, ne nur en la estraro, sed ankaŭ kadre de respektivaj komisionoj. Tial ni varme alvokas kunlaboremulojn, anonci al ni sian disponeblon.

Karaj gekolegoj, sendube mia revuado de ILEI estis nekompleta kaj ne sufiĉe ekvilibra, ĉar ankaŭ mi, kiel ĉiuj, havas miajn interesojn kaj gustojn nekaŝeblajn. Bonvolu do interveni, proponante solvojn aŭ starigante nemenciitajn problemojn, per kontribuoj aŭ leteroj al ĉi tiu gazeto kaj al mi mem. Mi klopodos laŭeble reagi, kvankam bedaŭrinde ankoraŭ multaj viaj korespondaĵoj atendas pritrakton. Espereble la nova jaro alportu al ni ĉiuj la necesan entuziasmon kaj forton!!

Via prezidanto Romo, 2000.01.09

Internacia Infana Kongreseto (IIK) – pli da informoj

Depost la raporto en la antaŭa IPR (p. 30), la prezoj por la IIK en Israelo estas fiksitaj. Ĝis la fino de marto la kotizo estos 215 EUR, ĝis la 15a de majo 235 kaj poste 250. Aliĝo definitiviĝas per antaŭpago de minimume 100 EUR al la CO de UEA; la cetero estas pagebla surloke en la UK. Infanoj post la unua en familio ĝuas rabaton de 1590. Aperis aliĝilo kaj “Unua KomunIIKo”. Ni havas dekon da konataj partoprenontoj kaj valorajn proponojn por gvidantoj. Sed ni bezonas pliajn infanojn por certigi la okazigon. La kongreseta hejmpaĝo estas embrie starigita kadre de tiu por la UK, kaj estas alirebla tra la kongresa sekcio de la hejmpaĝo de UEA: «www.ura.org». Petu informojn de la subskribinto, (ret)adreso sur kovrilo 2. Stefan MacGill

IPR OVI 9 6

Prilaboro de antaŭjuĝoj

La ILEI Konferenco en Karlovy Vary enhavis multajn interesajn kaj utilajn programerojn: prelegojn, kunsidojn, diskutojn kaj seminariojn. Dum tiu semajno en bona kaj amika etoso mi travivis multajn momentojn, kiuj por ĉiam restos el miaj memoro kaj koro, sed nun mi volas rakonti kelkajn impresojn pri la seminario de Sabine Trenner: “La fremdeco en ni: ekkoni antaŭjuĝojn kaj ilin prilabori”.

Mi devas konfesi, ke al salono, kie devis okazi la seminario, mi venis gvidata de anataŭjuĝo: dum la fermo de UK mi vidis energian, spritan kaj simpatian virinon, kiu venis kun ĉarma teamo el infana kongreseto kaj mia germana amiko tiam laŭdis Sabine… Do, mi antaŭsentis, ke la seminario ne estos teda!

Mi kredas, ke el 20 partoprenantoj, kiuj venis al la salono, almenaŭ la duono sincere kredis, ke ili ne havas antaŭjuĝojn, Ja ni estas esperantistoj malfermitaj al la mondo kaj diverse de la homoj. Tamen jam la unuaj minutoj pruvis, ke ĉiuj ni senkonscie transprenas la stereotipojn dum la socialiiĝo, ke ni havas anatŭjuĝojn kaj ili forte influas niajn pritaksojn de homoj. Komence ni havis tre simplan taskon: ni devis krei paron kun alia persono ĝis la seminario tute ne konata, kaj nur rigardante la partneron respondi al la demandoj de enketo, fantazii kiu povas esti nia nova konato. Stereotipoj, kiuj estis en nia kapo, tuj diktis al = respondojn dependantajn nur de la aspekto de la partnero: de kia lando li/ŝi venas, kiun profesion havas, kiun muzikon ŝatas, al kiu politika partio apartenas k.t.p. Poste ni povis kontroli kiom nia fantazio koincidas kun la realo. Ni komprenis, ke la unuaj impresoj, kaŭzitaj nur de la ekstera aspekto, sufiĉe grave influas nian pensadon, sed ili ne koincidas kun la realo.

Seminario de Sabine Trenner en Karlovivaro 1999

IPROOVIe 7

— página 6 del PDF —

Dum la seminaria laboro ni ekkonis ne nur unu la alian, sed ankaŭ nin mem. Ni havis la okazon pripensi tiajn aferojn, kiel “ĉiutaga rasismo”, malamo al eksterlandanoj, ni eklernis ĉiam dubi pri la aŭtoritatoj, eĉ pri la gvidantino de nia seminario! La laboro estis ege bonetosa, ni sentis nin pli kaj pli proksimaj kaj malfermitaj, ni parolis sincere pri niaj timoj, sento de fremdeco kaj ni kune serĉis respondojn kaj solvojn. Inter la partoprenantoj estis esperantistoj de diversaj landoj: Hungario, Kubo, Svedio, Rumanio, Usono, Argentino, Ukrainio, Togolando, Mongolio, Nederlando k.t.p. Ni povis kompari dum la ekzercoj kaj grupaj laboroj kiajn kliŝojn, nekonsciajn stereotipojn ni havas sendepende de geografia diverseco: nigra koloro por ni ĉiuj estis koloro de morto, de tristo, ni ĉiuj same suferas, kiam ni sentas nin fremdaj, ni same maltrankviliĝas, kiam ni timas.

Sabine lerte devigis nin ne nur ekkoni tiujn aferojn en ni, sed ankaŭ trovi komunajn solvojn. Ekzemple, ni devis rekoni timojn kaj esperojn rilate al fremda situacio. Kiel memoraĵo pri tiu parto de la seminario venis kun mi al Litovio bona amiko, kies nomo estas Frederiko. Ni laboris en grupo de dek personoj kaj ni pentris Frederikon, simpatian hometon, kiu baldaŭ havos ekzamenon kaj timas tiun por li novan situacion. Unue ni listigis la timojn, kiujn Frederiko havas kaj la listo estis sufiĉe longa: manko de memfido, dubo pri memoro, nervoziĝo, ebla antaŭjuĝo de ekzamenantoj, malfacilaj taskoj, perdo de fadeno, doloro en la stomako, malbona voĉo, manko de tempo por respondo k.t.p. Poste ni kune skribis sur la pentrita Frederiko kiel venki tiujn timojn kaj la listo denove estis longa: bone prepari la temon, sugesti sin ne timi, laŭnorme aspekti, akcepti kuraĝigojn de amikoj, fari planon, lerte elturniĝi, havi horloĝon, preni pilolon… kaj ni eĉ listigis ne tre “instruistajn” rimedojn kiel kompliciĝo kun la ekzamenatoj, subaĉeto kaj ŝtelrigardo. Jam la duan tagon post la seminario mi povis persone elprovi kiel venki la ekzamenan febron kaj Frederiko vere helpis al mi ne tro nervoziĝi dum la ekzameno pri instruado laŭ Cseh-metodo.

Tiamaniere mi povas diri, ke scio ricevita dum la seminario estas valora laŭ pluraj vidpunktoj:

— ni eksciis multon pri antaŭjuĝoj;

=. ni tre bone, utile kaj interese pasigis la tempon;

— ni eklernis dubi;

-— ni amikiĝis kaj ekkonis niajn komunajn kaj diversajn vidpunktojn;

— ni praktikis kiel trovi solvon kiam aliuloj havas aliajn valorojn kaj normojn;

– ni volas veni al la venonta ILEI Konferenco, ĉar Sabine Trenner preskaŭ promesis seminarion pri kreado;

= ni produktis unikajn pentraĵojn, kiujn Jennifer Bishop promesis aŭkcii en la venonta ILEI Konferenco, kaj, espereble, gajni grandan sumon por la kotizoj de instruistoj el nepagipovaj landoj…

IPROVWVI 9 8

Do, post la seminario ni sentas grandan dankemon al Sabine, kiu kapablis enigi nin al interesa kaj grava temo, kiu prezentis materialon en tre altira formo de kunlaborado kaj kiu instruis al ni vere gravan aferon: “ni prijuĝu niajn antaŭjuĝojn”.

Grazina Opulskiene, Tylioji 32-22 Mazeikiai LT-5503, Litovio, grazina(Qrac.maz.soros.lt

Ton Verwoerd:

Lerni ludante (1)

Dum la sukcesplena ILEI-Konferenco en Karlovivaro inspiris min prelegoj kaj novaj ideoj de konferencanoj kaj antaŭ ĉio la dediĉo de geamikoj al “nia afero”. Jam stimulis min la laciga vizito al la Internacia Infan-kongreso en Postdamo [vidu sur la foto la geedzojn Trifoi, kiuj — helpe de s-ro Verwoerd — akompanis kvar rumanajn infanojn al la kongreso NdlR), kies stabo altrudis al ni, eksinfanoj, dancadon, teatrumadon kaj komunan kantadon. Tamen efike, ĉar ne nur studante, sed ankaŭ ludante ni lernas, kaj progresas al plena posedo! Ĝuste pro tio mi kunportis al Karlovivaro plurajn instruhelpilojn, kiujn mi ekspoziciis dum la suneklipso, kaj nun mi volas prezenti ilin ankaŭ al la neĉeestintoj. Temas pri ludoj, kantoj kaj aliaj ruzajoj, per kiuj mi kutime aktivigas, amuzas kaj instruas la anojn de nia infanklubo “La Azenetoj” en Heemskerk (NL). Tiel mi finplenumas miajn promesojn kaj intencojn faritajn dum la tiama ekspozicio, esperante, ke ili plaĉas ankaŭ al pliaĝuloj.

1. Publika domenludo

Laŭ la modelo de la hungara Esperanta lingva ludilo “Domiling” mi konstruis 24 grandformatajn (7×14 cm) domenbrikojn el ligno, kun ĉiutagaj bildoj kaj nomoj. Samtempe mi faris serion de kartoj, kiuj havas unuflanke bildon kaj dorsflanke ties nomon. — Por surstrata demonstracio (ekz. inter bazarbudoj) mi metas la brikojn ĥaose sur la pavimon, kaj invitas infanojn ordigi ilin kaj kompletigi kvadraton. Se oni ne scias la konforman nomon de iu bildo, oni povas konsulti la kartaron. — Ĉiu demonstracio sukcesas kaj logas publikon. Ankaŭ alilandaj infanoj, vizitante nian urbeton, bone plenumas la taskon, dum iliaj gvidantoj ne kapablas komuniki kun nederlandanoj.

2. La LEKO-skatolo

Interesa, kaj ofte uzata en lernejoj, estas la memkontrola LOCO-skatolo, kiun mi

: Ea tigis al LEKO-skatolo (= Lerni / Ekzerci / „Kontroli / Ordigi). La platan LAI

olon plenigas 24 samformataj kvadrataj pecoj numeritaj de 1 ĝis 24. Mi

IPR OVI 9 9

— página 7 del PDF —

adaptis la sistemon al lernado de Esperanto, metante sur la fundon paperfolion kun 4×6 bildoj, aldonante instrukcion kun numeroj kaj konformaj nomoj. La tasko estas lerni la novajn E-vortojn, meti la numeritajn pecojn sur la konformajn bildojn, kaj mem kontroli la kompleton, renversinte la fermitan skatolon. Ĉar la dorsa flanko de la kompleto montras tri similajn simetriajn figurojn: bluan, ruĝan kaj verdan, oni tuj vidas eraron kaj povas noti ĝin por des pli bone lerni parkere la malfacilan vorton. — Tre simple oni povas adapti la ludilon al alilingva uzo, al matematiko aŭ geografio.

3. La Diktafono

Unuafoje mi vidis diktafonon en la manoj de Ron Glossop, kiam li iam aŭdigis al

konferencanoj la kasedon “Kantu Esperante kun Janico kaj Johano” (eldonitan

de Infanoj Ĉirkaŭ la Mondo, San Diego). Ĝi estas kasedofono kun mikrofono.

Mi tuj pensis: «Ĝuste tiun mi bezonas” kaj aĉetis diktafonon. Ofte mi uzis ĝin en

nia E-klubo por:

– registri la prononcadon de infano laŭtleganta tekston por ke li/ŝi aŭdu sian voĉon (kaj erarojn);

– aŭdigi registritan elsendon de la Pola Radio, aŭ instrui novan kanton;

– komuniki kun blindaj esperantistoj (anstataŭ per letero);

– reprodukti sonojn de bestoj, muzikiloj, aparatoj kaj sporto por ke oni divenu la produktanton;

– registri la tekston de infanlibro por ke la infano, samtempe legante la tekston, aŭdu la ĝustan prononcon kaj pli facile legu la historion.

4. Pupetoj

Diversajn pupetojn oni povas aĉeti en butikoj, trovi en la ludilkestoj de la genepoj aŭ fari mem: ventroparolanta pupo, marioneto, gantpupo, fingropupo, masko k.t.p. Mi invitas la infanojn prezenti dialogojn, kiujn mi mem verkis, aŭ stimulis ilin mem verki kaj prezenti dialogon inter geedzoj, amikoj aŭ bestoj. Tial oni povas ĉizi en la cerbon stereotipajn frazojn kaj reagojn, aŭ elvoki spontanean paroladon. Kial ne dialogus la instruisto mem kun lernanto per pupoj? S-ino Vilma Sindona Eichholz iam instruis Esperanton per pupo eĉ al studentoj de ĉina universitato!

Mi estas konscia, ke la moderna teknologio produktas pli interesajn programojn, kiujn mi, tro aĝa instruisto ne regas, eĉ ne volas regi. Ankaŭ por komputilanalfabetoj restas sufiĉe da ebloj kaj ŝancoj instrui kaj lerni ludante.

(daŭrigo en la sekva numero — NdIR) Ton Verwoerd, Heemskerk, Nederlando

IPR 0019 I0

ili

i “kaj pli ili kreas rektan ligo:

(NdlR: La artikolo de Sabine Trenner, “Traktado de malŝatata ĝenaĵo: Vivu la konflikto!“ en 4/99 donis superrigardon pri konfliktoj, fokusis iomete la detruivan kaj la konstruivan manierojn trakti ilin. En la sekva teksto estas prezentata unu el la konstruivaj metodoj, mediaciado.)

Media – kio? Mediaciado!

perado per neŭtrala tria persono inkludas ĉiujn, kiuj

estas koncernataj en — MEDIACIADO LJ -uiĝei la konflikto ; sksterinĝoje

U

libervole, memdecide, celas konsentojn

(Sur la bildo: mediaciado — ĉefaj trajtoj)

Mediaciado estas metodo por solvi konfliktojn. Kiel metodo ĝi evoluiĝis dum al 60- aj kaj 70-aj jaroj en USONO. Ĝi estas uzata en multaj sferoj de la ĉiutaga vivo. Mediaciado signifas PERADON. Perado en konfliktoj pere de neŭtrala tria persono, aceptata de ĉiuj koncernitaj konfliktuloj.

La perantoj helpas al la kontraŭuloj trovi ilian propran solvon. Tasko de la mediaciisto ne estas arbitre decidi aŭ juĝi. Estas tasko de la konfliktuloj mem ellabori solvon, kiu plenumas iliajn interesojn optimale. Ciuj gajnu per tiu interkonsento.

Tiu ĉi konstruiva konflikta solvo estas sekvo el mediacia procedo. Ĝi eĉ ankoraŭ

eblas, se la kontraŭuloj sidas jam en ŝajne ne plu elirebla sakstrato, kies eliron

ne plu sole trovas respektive kiam ili jam ne plu parolas unu kun la alia.

a IIi raj kiekultas la dezirojn de la ĉeestantoj, elparoligas iliajn sentojn kaj sprimigi la ofte ne tuj videblajn bazajn interesojn de la unuopuloj. Pli

1 inter la kvereluloj. La kontraŭuloj spertas per la

IPROOVWI e Il

— página 8 del PDF —

procedo la verajn problemojn, sentojn kaj interesojn de la aliflankulo. Kadre de tiu intima interparolado (aŭ protektita kadro, kiun donas la interparolado, pri kies enhavo la ĉeestintoj nenion portos eksteren), ili reakiros novan komprenemon kaj novan fidon al la kontraŭulo, ĝis ili finfine prilaboras kune solvojn por iliaj problemoj. uu La celo estas interkonsento, kiu valoras kiel kontrakto, valida por la konfliktaj partneroj.

Uzado

interpersonaj kvereloj,

familiaj konfliktoj,

divorco,

internajbaraj kvereloj,

en entreprenoj,

en lernejoj,

en internaciaj konfliktoj,

en mediaj debatoj = | | en komunumoj inter reprezentantoj de diversaj interesaj grupoj

Ecoj de mediaciado

ĉeesto de mediaciistoj, |

inkluzivi ĉiujn konfliktajn partnerojn, kiujn koncernas la konflikto, eksterjuĝeja procedo,

libervola partopreno en la procedo, rdo

la decidon pri la solvo la konfliktaj partneroj mem trovos, ne iu tria instanco decidos. La solvo tiom longe ne validas, kiom longe ĉiuj koncernuloj ĝin ne konsente akceptas.

La plej gravaj paŝoj en la mediacia procedo

antaŭfazo: igi la konfliktajn partnerojn partopreni

procedo: li enkonduko VA rigardoj de la konfliktuloj al la konflikto | 3. “pliheligo“: kaŝitaj sentoj, interesoj, fonoj 4. problemsolvado: kolekti kaj evoluigi solvoeblecojn 9; interkonsento

realiga fazo: kontrolo kaj — se necese — korektado de la interkonsento

IPR O01 ? I2

Kio estas malbona?

Kion eblas fari?

32a paŝo – plano

2a paŝo – analizo Kio povus-esti ebla

iagnozi la problemon:

zi la pr : receplo, strategio? kategorigi la simptomojn; Kiaj teoriaj helpoj nomi la eblajn kialojn; estas eblaj? konstati, kio mankas; Krei abundajn

skribi, kio eble malhelpos ideojn, kio povus solvi la problemon okazi.

TR la paŝo – problemo =

Kio estas malbona, kio estas maljusta?

Kiaj nedezirataj faktoj malhelpas atingi la deziratan situacion?

4a paŝo – ideoj por realigi Kion oni povas fari?

Krei la unuopajn necesajn paŝojn por solvi la problemon.

realeco

La mediacia cirkla diagramo [fonto: R. Fisher/W. Ury/ Bruce Pattonj Procedo 1. Elira situacio

La kvereluloj aŭ ne plu volas aŭ ne plu povas rekte interparoli.

Fortaj negativaj sentoj malebligas ĉiun provon de interkompreniĝo kaj finas en detruiva kverelo.

2. Komenci la mediacian interparoladon La mediaciisto informas pri la procedo, kreas fidan etoson kaj rakontigas la konfliktulojn pri ilia ĝis nuna traktado de la kverelo. Al neŭtrala kaj akceptema, peranta persono eblas priskribi la okazaĵojn sen tro grandaj atakoj, (kiujn, kaze ~S 3 Z ke ili aperas, la mediaciisto vorte transformas

elprenante la amaron kaj akrecon kaj neŭtraligas). Interrompoj kaj eskaligaj obĵetoj de la alia flankulo povas esti evitataj, ĉar la kontraŭuloj ne rekte estas envolvataj en la

IPR OVI e 13

— página 9 del PDF —

paroladon, sed komence nur aŭskultu. La rakontantan personon la peranto emocie malŝarĝigas, dum la aŭskultanta kontraŭulo ion novan povus ekscii. 3. Paŝon post paŝo krei rektan komunikadon

La mediaciisto ebligas unuajn nedolorigajn

€— rektajn kontaktojn, donante la ŝancon por = klarigaj demandoj. Gravajn frazojn por komprenigi la kontraŭulojn la peranto

“spegulas“’.

La mediaciisto kiel modelo instigas la kontraŭulojn aktive aŭskulti. Ili lernas la aŭskultaĵon respeguli sen doni alian sencon aŭ valoron al la diraĵo. Per tiu sen-alian-valorondona traktado ili povas reakiri fidon al la aliflankulo.

VI

4. Pli kaj pli rektaj paroloj Ju pli da fonoj de la konflikto heliĝas, des pli interkompreniĝo por la kontraŭuloj eblas.

== Sub gvido kaj helpe de la mediaciisto la rekta NZ

interparolado iĝas pli fruktedona.

5. Flankon ĉe flanko serĉante solvojn 2)

IPR 00/1 9 l4

El la “nepacigebla kverelo“ iĝis “komuna problemo“. Ĝin oni nun volas kune solvi. Ne plu kontraŭe, sed apude oni solvos. La mediaciisto donas metodan helpon kaj igas la kverelulojn pli kaj pli paroli rekte kune. Tio kunlaboro por la alterna utilo generas novajn pozitivajn sentojn kaj plifirmigas la bazon por fidi.

6. Sen fremda helpo kune interagi kaj komuniki pace Post kiam estas farita interkonsento We retiriĝas la mediaciisto. La bazo por estonta paca intertraktado kreiĝis. Nur kaze, ke la €— interkonsentoj bezonas plian korektadon/ konkretigadon aŭ por ekscii, ĉu la interkonsentoj funkcias, la mediaciisto reagas.

Kriterioj por bonaj rezultoj el la intertraktado

) lojala efika —Bp | PROBLEMSOLVO prudenta, ; ! 7 ferkonforma stabila

Iloj kaj teknikoj

La ĉefaj teknikoj, kiujn mediaciisto regu, estas jenaj: Mi-informoj: La propraj sentoj estas prezentata per frazoj, kiuj ne uzas la malpersonan “oni“ aŭ “ni“, sed mi. Ili havas kaj informan kaj emocian parton. Speguli aŭ parafrazigi: per propraj vortoj diri, kion la alia diris. Ĝi estas la plej grava rimedo por kontroli, ĉu oni ĝuste komprenis. | ; Aktiva aŭskultado: estas kunsentema aŭskultado, oni provas kompreni, kion la alia persono sentas kaj volas esprimi. hi Aliformuli eldirojn: malamike diritaj frazoj sekvigas, ke la alparolito volas defendi sin aŭ kontraŭatakas. Tiam normale la kerno de la informo perdiĝas. En kverelado tiu formo de detruiva komunikado oftas. La mediaciisto transformigas tiujn provokajn, atakajn frazojn al neŭtrala, akcepta lingvo. Tz Koncizigi: ordigante, strukturante kaj koncize redoni la enhavon de la k:. parolado. Propradecide la mediaciisto forigas malgravaĵojn. Tio helpas al la

ki I sttuloj ne perdi la fadenon kaj donas strukturon en ilian haosan pensadaj sento-mondon.

IIO Brocedo de la mediaciado aldoniĝas ankoraŭ multaj aliaj komunikaj = J, kiuj devenas ekz. el psikoterapio, teme-centrita-interagado de Ruth

IPR 001 9 15

— página 10 del PDF —

Cohn, komunikado por klariga helpo, teatro de la subpremitaj de Augusto Boal. Nomitaj estu jen kelkaj: demanda tekniko; silentado; drastifigo; paradoksigi per kontrasugesto; supoz(ig)i; fantazi(ig)i; laŭdi; normaligi; pozitivigi eldirojn; distancigi; provoki; uzi analogiojn, bildojn, parolturnojn; duobligi (la mediaciisto saltas en la rolon de unu el la konfliktuloj kaj el tiu perspektivo parolas al la alia per komunikadon-subtenantaj vortoj. Poste la mediaciisto demandas la duoblitan personon, ĉu estis tio, kion li/ŝi volis diri. Tiu tiam povas aldoni aŭ konkretigi la diritaĵon.); diagnozi la interparoladon; interŝanĝi kernajn frazojn; rolludoj; statua teatro…

Certe vi povas imagi, ke ne eblas nur legante akiri tiujn kompetencojn. Mi elektis malgrandan ekzercon por la trejnado de aktiva aŭskultado. Sed antaŭe legu pri tiu ilo iom da teorio.

“Mi volas provi vidi la aferon per viaj okuloj, mi volas eniri vian mondon tute sendepende de tio, kion mi opinias, pensas, sentas pri ĝi. Tiomgrade, kiel mi sukcesas enveni en vian eksterordinaran mondon kaj kompreni viajn enajn reagojn, tiomgrade vi vin sentas komprenata kaj ricevas pli kaj pli da kuraĝo, rigardi ankaŭ tiujn erojn de via ena mondo, kiujn vi ĝis nun opiniis hontendaj, ridindaj aŭ minacaj.“

La metodo aktiva aŭskultado devenas el la kliento-centrita-parolada teorio laŭ Carl Rogers. La aŭskultanto elfiltras el la diraĵoj la emocie gravan kaj respegulas tiun akceptante.

Kiomgrade la parolanto sentas sin komprenita li/ŝi malfermiĝas kaj pretas sentime plukomuniki. Tiu formo de aŭskultado aprobas la valoron de la persono, (en la senco: estas tute en ordo, kion vi opinias, pensas).

Ĉu la aŭskultanto vere kaj ĝuste komprenas li/ŝi pruvu per posta konciza resumo.

Per la maniero kiel ni aŭskultas, ni do esprimas akcepton aŭ neakcepton. Mi mencias jen la nomon Thomas Gordon. Lia elirpunkto estas, ke komunikado nur tiam sukcesas, se la aŭskultanto montras sian akcepton al la parolanto. Li elsendas la mesaĝon “Vi-estas-en-ordo“. Gordon konstatas, ke la tielnomitaj “lingvo de akcepto“ aŭ “lingvo de neakcepto“ kreas antaŭvideblajn sekvojn en la komunikado. Lingvo de neakcepto montriĝas jene: prijuĝo, antaŭjuĝo, kritiko, fari al iu predikon pri moroj, admoni, komandi, enmiksiĝi, ĝeni, interrompl, kontroli, ordoni, direktivi, …

Tiuj signaloj de neakcepto ĉe la partnero efikas sekvajn reagojn:

e timo (ĉar la partnero opinias sin atakita; defendajn agojn oni atendu);

e malagrableco (la partnero nun atendas la ŝancon, mortpafi la malamikon);

IPR OVI 9 16

l e malkomforteco; e sentoj de kulpo; e sentoj de “ne-esti-en-ordo“; e sentoj esti atakita.

Cu tiam estas miraklo, se la partnero retiriĝas kaj fermiĝas? Multaj opinias, ke manko de kritiko same validas kiel laŭdo. Sed ofte estas inverse: malcerta komo opinias kritiko la mankon de laŭdo. Tion evitas la lingvo de akcepto, donante etajn, sed gravajn verbalajn karesojn, ekzemple per aŭskulti speguli «pozitivaj rimarkoj.

—w

Do, sufiĉas. Ek al praktikado! Serĉu al vi partneron. Unu el vi ambaŭ rakontu epizodon dum kvin minutoj. La

alia provu aktive aŭskulti. Post kvin minutoj ŝanĝu la rolojn. Finfine diskutu viajn spertojn.

Jenaj demandoj helpu al vi: e. Cu la aŭskultato spertis la rimarkojn de la aŭskultanto pozitive aŭ negative?

e Ĉu la aŭskultato sin sentas komprenata? e. Kiuj esprimoj, reagoj helpis al vi? | e. Kio malhelpis? ki e Faru liston de esprimoj, kiuj subtenis vin rakonti pli detale kaj de tiuj, kiuj o bremsis vin. E. Ripetu la ekzercon uzante la subtenaĵojn, evitante la malhelpaĵojn. 3 Sabine Trenner

Ni Notoj: ki : Speguli- per propraj vortoj ripeti, kion la alia diris. “citita laŭ: C. Thomann, F. Schulz von Thun: Klŝrungshilfe — Handbuch fir Therapeuten

prachshelfer und Moderatoren in schwieri d ~ ! erigen Gi C Vi e b Ges li Krum, WI en esprachen. Rowohlt aschenbuch V, rlag Gm A;

a Ieicon – Vermittlung in Konflikten. Freiburg, 1995 i oukenbihl: Kommunikationstraining: zwi 1 i i i

L nis A E teon ining: zwischenmenschliche Beziehungen erfolgreich gestalten. 5 on: Familienkonferenz: Die Losung von Konflikten zwischen Eltern und Kind. Hamburg, 1972

: entationen der Heinrich-Bo1l-Stiftung, Nr. 10: E i ĝi lati D log ĉa dO joj Boll-Stiftung, Nr. 10: Expertinnengesprŝch Mediation. Bestandsaufnahme- Ti R isher, W. Ury, B. P. : Frankfury Ne o ĉe “x= Das Havard-Konzept. Sachgerecht verhandeln – erfolgreich verhandeln. €. : Thomann, C ?

F. Schulz von Thun: Klarungshilfe — Handbuch fur Therapeuten, Gesprichshelfer und

n in schwierigen Gesprichen. Hamburg, 1997

IPR OV/1 e 17

— página 11 del PDF —

Aktuala raporto pri la ID-projekto

Inter la 22-a de novembro kaj 12-a de decembro finiĝis la dua kurso de la projekto Indiĝenaj Dialogoj. Ĝin partoprenis 11 kursanoj el Maŭritanio, Nigero, Maroko, Barato, Nepalo, Peruo kaj Gvatemalo. Kompare kun la unua kurso okazis multaj pozitivaj ŝanĝoj (pli da skribado, legado, prononcekzercoj, memstaraj stud-horoj kaj komputilaj lecionoj) en la programo, kiuj bone montriĝis ankaŭ en la kursfinaj rezultoj.

La duan kurson vizitis ankaŭ pluraj gravuloj de nia movado: inter aliaj R. Corsetti, H. Tonkin, M. Lipari, H. Bakker., H. Erasmus, H. Ten Hagen, Osmo Buller, kiuj estis ĉiuj impresitaj de la atingitaj rezultoj kaj parolkapablo de la partoprenantoj.

Kun la nun trejnitaj kursanoj la ID-reto nun havas 33 anojn, kiuj helpe de Esperanto kaj la reto povus (kaj multaj jam faras) komuniki inter si, kun ni instruistoj kaj kun la ekstera mondo.

Ili partoprenas retan diskuton pri diversaj temoj (nun la ĉefa estis: La efiko de turismo al la indiĝena kulturo) kaj povas ankaŭ studi plu la internacian lingvon.

La teamo nun klopodas organizi por ili kursojn ankaŭ en la koncernaj landoj: en februaro Atilio vizitas plurajn el ili en Nepalo, Barato, kaj poste ankaŭ en Mez- Ameriko. En la jaro 2000 la organizantoj planos havi tri pliajn kursojn por aliaj ĉ. 60 indiĝenoj.

La planoj estas grandiozaj, la rezultoj bone servas la fluan komunikadon kaj kunlaboron inter la indiĝenaj popoloj, kaj tio ĉi danke al Esperanto.

Kion vi povas fari por evoluigi la projekton?

Se vi samopinias pri la graveco de la projekto, bonvolu disvastigi la informojn pri ĝi, prezentu ĝin en viaj kluboj, amikaj rondoj kaj helpu al ni trovi pliajn rimedojn por povi daŭrigi la komencitan laboron. (Pliaj infomoj en IPR 99/4 kaj Esperanto 99/ decembro)

Tradukhelpo, monhelpo, (libro)donacoj, trovo kaj resumo de nacilingvaj artikoloj kiuj koncernas la temon de la projekto, la vivon de la indiĝenaj popoloj; korespondado kaj surloka helpo al la partoprenintoj… Ĉio el tiuj povas utili al la celo.

Por informiĝi pri la maniero helpi, bv. kontakti la organizanton Sylvain Lelarge : svlvain.lelarge(Qusa.net, Telefono: 43 1-70-51-77-523, Fakso: 31-70-51-766-82

Katalin Smideliusz

teamano de ID-projekto

IPR OV1 9 18

—

El la landoj kaj sekcioj

Francio

Praktika staĝo de parolata Esperanto La 16-17-an de oktobro 1999 mi partoprenis la 46-an praktikan staĝon de orientfrancaj esperantistoj en Plainfaing kun kvindeko da aliaj interesatoj. Dum la staĝo laboris 5 grupoj: A infanoj, Al komencantoj, B konversacia kurso, C Esperanto per videobendoj kaj muziko, C seminario “Cu ekologio iĝos vivstilo en la tria jarmilo?”. En la grupo A partoprenis la gefiloj de la gepatroj kaj ilin okupis kaj ludigis Ginette Martin. Ili serĉis verdajn steletojn en la naĝbaseno, lernis etan teatraĵeton por la distra vespero kaj amuzis sin, ne ĝenante siajn gepatrojn. La grupo Al pli serioze laboris por lerni la elementojn de la internacia lingvo, gvidate de Catherine Gallego. La grupo B, gvidata de Andre Grossman, legis kelkajn erojn de la Laŭta Vekhorloĝo kaj diskutis surbaze de la enlibraj demandoj. Aŭskultante ilin mi pensis, ke la libro tre bone povus esti uzata ankaŭ inter jam flue parolantaj esperantistoj humuremaj, ĉar ĝi elvokas reagojn, kiujn t.n. progresantoj ne ĉiam kapablas esprimi. En la grupo C ni legis japanajn hajkojn. Kvankam ĉiu hajko konsistas nur el 3 linioj (17 silaboj), la enhavo kvazaŭ eksplode plilarĝiĝas kaj diversiĝas, se oni klopodas reesprimi ĝin per prozo. Tio estigas pridiskutadon kaj interŝanĝon de opinioj kaj impresoj. Ni aŭskultis ankaŭ E-kanzonojn, la gvidanto demandadis, kion ni kaptis el la aŭditajo, kaj poste li disdonis la kanzonvortojn kaj reaŭdigis la kanzonon. Same li uzis kelkajn surbendigajojn el la E-elsendoj de Pola Radio kaj rekomendis la lernomaterialon “Cu vi aŭdis ke” de K. Smideliusz. La grupo provis ankaŭ esperantigi la ĉefajn punktojn de la franclingva Manifeste 2000, UNESKa manifesto pri la kulturo al la paco. La tradukproponoj estigis interesajn demandojn kaj etan malsamopiniadon, kio estis ja la celo de la grupgvidanto. La grupanoj en la ekologia seminario de Manfred Westermayer vidis kaj pridiskutis liajn diapozitivojn pri vojaĝo tra Ĉeĥio, Pollando, Irano, Uzbekio k. a. Estis cirkuligita ankaŭ tutmonda petiticio por la malaperigo de nukleaj armiloj, kaj ni preskaŭ unuanime subskribis ĝin. […] Saliko

Germanio

Lu… Subtenu informagadon ce OK jaroj nia grupo en Rottweil vane provas konvinki la lokajn respondeculojn

io nigi la urban inform-prospekton ankaŭ en Esperanta versio. La nova turistoficeja

estrino patis pli eksperimentema. Si atendas pruvon, ke vere ekzistas iuj ajn, ie ajn, “ana interesiĝas pri E-lingva urba informilo. Bonvolu helpi al ni! Skribu al la “en «aj en iu ajn lingvo kaj petu de ili la urban inform-prospekton; -enhavontan ka US kfalion. Dankon pro via helpo! La adreso de la oficejo: Stadt a I prmation, DE-78628 Rottweil, Germanio. Tel 741/49 42 80, 943 55. Dr. Lothar Mahn, germana ano de ILEI

IPR OVI1 9 19

— página 12 del PDF —

NMorvegio

Kursoj de Atilio Ĉi-jare Atilio Orellana Rojas denove gvidis kursojn en Tonsberg, Oslo, Trondheim kaj Tromso. En ĉiuj kvar urboj okazis kursoj por komencantoj kaj — escepte de Tromso — ankaŭ por daŭrigantoj. Aldone li instruis dum unu semajno en la popola altlernejo de Svanvik apud la rusa landlimo. La grupon konsistigis junaj norvegoj, polo kaj rusoj. Laŭ la informoj de Norvega Esperantisto 5/1999

Pollando I-a Renkontiĝo de INTERKULTURO-klasoj en Krakovo La sekvan Esperantologian-Didaktikan Konferencon de la Pola Sekcio de ILEI (29-30.04.2000 en Krakovo, Pollando) akompanos la Internacia Renkontiĝo de Gelernantoj el INTERKULTURO-klasoj. Ambaŭ aranĝoj okazos samtempe kun la Pola Esperanto-Kongreso (28.04.-3.05.2000), en Krakovo. Dum la konferenco okazos prelegoj pri metodikaj kaj lingvaj aspektoj de E-instruado, renkontiĝoj kaj debatoj de instruistoj partoprenantaj Interkulturo”. Kontribuoj de eksterlandaj gekolegoj al la programo bonvenas. La gejunuloj el Interkulturoklasoj interkonatiĝos la unuan tagon, dum dancvespero. La duan kaj trian tagon, la gelernantoj kune vizitados la urbon, pasigos posttagmezon kun ludoj kaj konkursoj, vespere vidos artprogramojn. La du lastajn tagojn ili partoprenos nur la Kongreson.

Por ILEI-anoj kaj gelernantoj la Pola ILEI-Sekcio aranĝos malmultekostan loĝadon en 6-8-litaj ĉambroj en la junulara gastejo “Oleandry”, proksime al la urbocentro kaj la kongresejo. Ni proponas manĝadon en malmultekostaj restoracioj. Proksimumaj prezoj: gastejo – 12 PLZ por poloj, por eksterlandanoj — laŭ landoj – 16 – 22 PLZ por unu nokto/unu persono; restoracio 10 PLZ tage. La nombro de malmultekostaj ĉambroj estas limigita, bv. tuj mendi la hotelĉambrojn, sendante antaŭpagon: 10 PLZ por ĉiu persono. Bv. sendi ankaŭ la kotizon por partopreni la Renkontiĝon de Interkulturo-klasoj (10 PLZ por unu persono), al: s-ino Lidia Ligeza, vic-prezidantino de la Pola Sekcio de ILEI, ul. Bronowicka 51/2, 30-091 KRAKOW; tel (–48 12) 637 60 81.

La gejunuloj partoprenantaj la Kongreson, pagos krome la kongresan kotizon. La instruist(in)o venu kun la mono kolektita de ĉiu lernanto: loĝ- kaj manĝokosto por ĉiu tago: muzeo(j), dancvespero (kun frandaĵoj) – 10 PLZ, 15 PLZ por aĉeli tuj post la alveno semajnan bus- kaj tram-vojaĝkarton (polaj gejunuloj – 5090). Se vi mendas hotelon, bv sendi la aliĝilon al Lidia Ligeza. Se ne – al Maria Majerczak; program-proponojn same al ŝi.

IPR OVI e 20

La ILEI-anoj kaj gelernantoj povos mendi ankaŭ ĉambrojn tre proksimajn al la kongresejo kun ĉiuj manĝoj (sume 50 PLZ tage) aŭ sen manĝoj (30zlotoj/3ODEM). Tiujn mendu, pri la kotizoj informiĝu kaj aliĝu al la Pola E-Kongreso ĉe s-ino Grazyna Maszczynska – Gora, ul. Armii Krajowej 2/14, PL 30-150 KRAKOW, tel/fakso (–48 12) 637 53 90. Limdato 30.03.2000. La konferencaj kaj la kongresa aliĝiloj (por instruistoj kaj klasoj), troviĝas en la TTT-paĝo de s-ro Antoni Beyga: http:// republika.pl/antobe. Plena ĝisdatigita informo troviĝas en la TTT-paĝo de Kvazaŭlernejo Tibor Sekelj: http://lps.uniroma3.it/kler/

Maria Majerczak pola ILEI-sekciestrino svislando

Plurnivela internacia kursaro (PIK) duobliĝos Post la sukceso en somero 1999, Kultura Centro Esperantista en Svislando decidis organizi dusemajnan PIK en aŭgusto 2000: de la 8a ĝis la 13a la plej alta nivelo traktos didaktikon, de la 15a ĝis la 20a ĝi traktos literaturon. Paralele, en ambaŭ semajnoj funkcios la kursoj por la unua kaj dua gradoj. Fine de la 3a PIK oni antaŭvidas la Svisan Ekzamensesion.

El “Heroldo Komunikas N-ro 030.”

[la nova retadreso de KCE: kce.esperanto(Qbluewin.ch — NdIR]

= Lingvopolitiko Pri lingvoinstruado en Svislando regas nuntempe esplorema kaj diskutema etoso pro du kaŭzoj: Unue la registaro de la zurika kantono decidis enkonduki la instruadon de la angla lingvo por ĉiuj lernantoj jam ekde la elementa instrunivelo. Tio rompis la “tabuon, kiu en la instrumedioj kvazaŭ malpermesis diskuti pri la lingvoekvilibro en Eo Svislando. Due kaj reage al tiu fakto la Svisa Konferenco de la Kantonaj Instru- LAN Direktoroj (EDK/CDIP) petis profesoron G. Lŭpi kaj aliajn verki ĝeneralan raporton se pri la lingvinstruado en Svislando. ier La Svisa ILEI-Sekcio skribis al tiu instanco kaj al profesoro LUDI mem por informi Win pri la ebloj de esperanto. “la paŝo favora al esperanto estis farita la 28an de majo 1999 en Neuchŝtel. Mireille JROSIEAN rajtis instali standon pri esperanto en tutsvisa unutaga kongreso, dum kiu ; anda Instituto pri Pedagogia Esploro (IRDP = Institut de Recherche et de Docu- . tion Pedagogique) prezentis la eblajn sekvojn al la Lŭdi-raporto. Tiu stando tiS el afiŝo (100×70 cm) pri la propedeŭtika valoro de esperanto kaj el tablo Multaj malsamaj varbiloj eldonitaj de SAT en la franca lingvo. Partoprenis la reson proksimume 200 fakuloj pri lingvo-instruado. El “Svisa Esperanto-Societo informas 4/1999”

IPR 0V1.» 21

— página 13 del PDF —

Surfote: Rigaj studentoj lernas Esperanton

Geraldo Mattos: Instruo de lingvo kaj instruo de gramatiko

(Parto I.)

Se ni prenas bonan manlibron por la instruo de la unua lingvo al landlingvanoj aŭ de dua lingvo al alilingvanoj, ne estas surprizo vidi, ke tie estas ordinare samtempe instruataj kaj la lingvo kaj ties gramatiko kun diversaj proporcioj inter tiuj du temoj, sed estas tre malofta la nenia apero de ia gramatikaĵo. Tio portas

nin al grava demando:

— Instruo de lingvo kaj instruo de gramatiko: ĉu ili sin interimplicas?…

La respondo al tiu demando produktigos diversaspektajn librojn, kiujn ankaŭ la instruistoj elektos depende de siaj individuaj respondoj. )

La nuna referato intencas raporti mian penson pri lingvoinstruo, bazitan sur miaj spertoj en lernoĉambroj de la pluraj gradoj. de la brazila eduksistemo dum

mia longa pli ol kvardekjara profesorado. =:

1. Lerno de unua lingvo.

kaj pasive

i ikilo, kiun li uzanto devas mastri aktive Lingvo estas komunikilo, kiun lingvo ea

sen ia hezito, kvazaŭ li tute ne bezonus pensi por sendi kaj ricevi mesaĝoj

IPR 00V/1 9 22

faras longan prelegon, aŭ verkas ĉu sciencan esploron, ĉu estetikan tekston, la cerbon li devas rezervi multe pli por la enhavo, kiun li traktas, ol por la lingvo, kiun li praktikas. La familian lingvon, ĉu patran, ĉu patrinan, ĉu gepatran, normala infano tute posedigas al si tiel rapide kaj tiel mirinde perfekte, ke li povas krei absolutajn novaĵojn en la lernata lingvo, kies akiron li finos nur en la lasta sekundo de sia vivo. Kaj bonvolu permesi, ke mi mem estu okula, pardonu! orela atestanto de la nun prezentata okazaĵo: mi estis kondukanta al la lernejo Kajan (tri jaroj kaj duono) kaj Lukas (ses jaroj kaj duono), miaj ĝis nun lastaj genepoj, kaj ludanta kun ili buson (gajnas tiu, kiu kalkulas pli da viditaj busoj), kaj mi perdis, ĉar mi stiris… Lukas kriis, ke li gajnis. Mi do direktis la dekstran brakon al la malantaŭa sidloko (neniu policano proksima por monpuni min), kaj diris al li en Esperanto, la sola lingvo, kiun mi uzas kun ili:

— Mi pinĉos vin, Lukas.

Kaj mi tuj sentis, ke mi ludopinĉas Kajan, kiu do komencas ridi, sed mi plu pinĉis, kaj ripetis, ke mi pinĉos lin. Si do ridodiris al mi en la portugala:

— Avo estava me pinĉindo [avŭiŝtava mipinĉindu: Avo estadis min pinĉanta].

Kompreneble, la portugala lingvo tute ne havas la verbon pintchir [pinĉir”], kiu donus la gerundion pintchindo [pinĉindu], sed nur la verbon beliscar [biliŝkar”], kiun ŝi bone konas. Ŝi tamen prenis la Esperantan radikon kaj ĝin transformis en verbon de la tria konjugacio, kiu estas nur historia, ĉar nur la unua konjugacio estas viva, kaj plu naskas verbojn.

Tio signifas, ke trijara infano jam perfekte mastras minimume la 27 simplajn verboformojn de la popola portugala lingvo de Brazilo (76 en la formala), kaj povas improvizi vorton kaj uzi ĝin en ĉiu el ĝiaj multoblaj fleksioj…

Kion tio vere signifas?

| Tio vere signifas, ke ĉiu infano en la mondo faras la miraklon lerni lingvon ‘sen studi ĝin! Sekve de tio, ŝajnas al mi, ke la plej bona metodo por lingvoinstruo

€stus la manko de metodo en la senco, ke la natura metodo de la familia lingvoinstruado

= Konsistas nur el tio, ke la lernanto estas elmetata al la patra, patrina aŭ gepatra lingvo

4

“ekde la fetotempo! Ni devas tamen diskuti, ĉu estas eble refari en la artefarita medio “de la lemejo tian naturan etoson de la hejmo, sed certe estas eble proksimigi: la

«nejan instruon al la familia, kvankam la granda avantaĝo de la familia instruo 19 tute neebla en ia lernejo: po tuta tago da instruo en la tagoj de la sinsekvaj jnoj kaj monatoj… Ni devas kompreni, ke infano lernas la tutan lingvon, sekve leksikon kaj ĝian organizon, krom la konvencia lingva konduto dum la dialogado,

IPR 0V/1 9 23

— página 14 del PDF —

kaj tio implicas la lertecon analizi sian celon en difinita situacio kaj transformi sian bezonon en vortoĉenon, per kiu la aŭdanto estu atingata en fruktodonaj kondiĉoj por la parolanto. Vortoj kaj strukturoj estas malkovrataj per la sama proceduro dugrada: unuagrada asociado de teksto al difinita kultura cirkonstanco, kaj poste duagrada asociado de teksto al alia teksto, kiu konsistigas komparadon de du tekstoj kun egalaj kaj malegalaj partoj. Tio faciligas la akiron de la lingva artikulacio, jam plene disvolviĝinta antaŭ la tria vivojaro.

Asociante difinitan bruon al difinita konduto en difinita situacio, la infano vidas la bruon transformiĝi en signon:

Komenca bruo Rilato Eksterlingva mondo /kisumin/ asociita al kultura situacio signifanto

signifanto | asociita al koncerna konduto signifato

signo

El tiu tabelo ni konkludas, ke signo estas aĵo, kiu validas por alia aĵo: lingva signo ĉiam reprezentas ion ekstere de la lingvo, dum metalingva signo reprezentas ion interne de la lingvo. La signifanto estas la materia parto de la signo, dum la signifato estas la rilato inter la signifanto kaj la tuta kultura situacio, en kiu ĝi aperas.

Asociante ion jam antaŭe asociitan al io alia jam antaŭe asociita, nome komparante tekston al alia teksto, la signifanto dividiĝas en strukturajn erojn, kaj aperas la lingva artikulacio:

Kultura situacio enspira lipobruo enspira lipobruo egalaj eroj

Signifanta teksto

kisu min

kisu lin

egalaj eroj | malegalaj eroj

la parolanto alia homo malegalaj eroj

Per la komparado estas nun asociataj egalaj eroj de la teksto al egalaj eroj de la situacio kaj malegalaj eroj de la teksto al malegalaj eroj de la situacio: per tio, la teksto dividiĝas en plurajn teksterojn.

Asociado kaj komparado lernigas la pasivan uzon de la lingvo: la infano tiam scipovas dekodi la lingvon, kaj li fariĝas racia, kiam li transpaŝas la unuagradan asociadon, kiun ankaŭ la bestoj kapablas, kaj li fine malkovras la artikadon de la lingvaj elementoj. En tiu stadio, la infano aliras al la aktiva posedo de la lingvo, kiun donas al li la analogio, kiu estas la samtempa apliko de la asociado kaj de la komparado por la estigo de malplenaj strukturoj, kiujn li kompletigas laŭ sia momenta neceso, tre ofte kun apero de novaĵo, ĉar li ankoraŭ ne estas prigurdita de la adoltaj lingvaj ŝablonoj kaj malpermesoj. Vortoj, lokucioj (aro de vortoj), sentencoj (aro de lokucioj) restas fiksitaj en la menso de la lingvano pere de malplenaj strukturoj:

IPR OVI 9 24

[Plenaj strukturoj: Kisu min prenu lin 2 ilin banu Malplenaj strukturoj:

Tiu analogio, kiu egalas al logika proporcio, estas la procedo, kiu puŝis Kajan al la invento de la portugala verbo pintchir:

Se dormi de Esperanto egalas al dormir en la portugala, pinĉi de Esperanto egalas do al pintchir en la portugala. Se dormir iras al dormindo,

pintchir iras do al pintchindo.

La tri procesoj de asociado, komparado kaj analogio lernigas la tutan lingvon kun la ĉiutaga vortostoko de la hejma vivo kaj kun la interna gramatiko, kiu regas la sintaksajn kaj la semantikajn aspektojn de la lingvokapablo. Trijara brazila knabeto povas kodi kaj dekodi la sekvantajn frazojn:

Eu estou contente [eŭ iŝtoŭ kontenĉi: mi estas kontenta].

Eu estou certo [eŭ iŝtoŭ sErtu: mi estas certa].

Eu sou bonito [eŭ soŭ bonitu: mi estas bela].

Eu sou prudente [eŭ soŭ prudenĉi: mi estas prudenta].

Kaj la infana trijareco tre bone distingas la verbon estar [troviĝi en situacio kun antaŭvideblaj komenco kaj fino] de la verbo ser [esti en situacio sen antaŭvideblaj komenco kaj fino]. Krome, li rekonas, ke la interŝanĝo de la verboj produktas nur unu akceptindan frazon, kiu estas tiu ne markita per asterisko:

“Eu sou contente. “Eu sou faminto. Eu estou bonito. “Eu estou prudente.

Kaj mi ĉiam trovis admirinde konstati, ke alfabetizitaj kaj nealfabetizitaj homoj havas nenian malfacilecon decidi pri la uzota verbo, kvankam neniu gramatiko sukcesas doni regulojn por la uzado de tiuj du verboj. Cetere, kiam mi estis verkanta mian porinfanan vortaron (Mattos, 1995), mia sekretariino Doriane’ Rossi kaj mi konsumis pli ol kvindek sep horojn por la difino de tiuj du portugallingvaj Monstretoj… dum pluraj tagoj da tre freneza laborado.

Estas evidente, ke tiajn subtilaĵojn ĉiu lingvo posedas, kaj la lingvoakirado de denaskulo estas en la tuta mondo egale rapida kaj perfekta.

IPR 0011 9 25

— página 15 del PDF —

La Esperantaj denaskuloj estas aparta afero: treege malmultaj estas infanoj de aliaj denaskuloj, kaj mi dubas, ĉu estas nepoj de verdaj denaskuloj… Sekve de tio, la lingva perfekteco de niaj denaskuloj ne necese estas tiel alta, kiel tiu de la etnolingvaj denaskuloj, kiuj antaŭ si havas multe nombrajn generaciojn: la fakto estas nur tio, ke infano lernas la lingvon, kiun li aŭdas!

2. Instruo de dua lingvo.

La lerno de dua lingvo devus sekvi la etapojn de la akiro de la unua lingvo, kaj tio estas ne malfacila, kiam temas pri infanoj: eble tio okazas nun al miaj Lukas kaj Kaja, al kiuj mi ne instruas Esperanton, ĉar mi simple parolas al ili nur en Esperanto. Se tre malofte mi forgesas, kaj parolas al ili en la portugala, unu el ili tuj avertas min, kaj mi do viŝas al mi la buŝon per la mandorso… por ilia ridado! Sekve de tio, inter ridoj kaj bridoj, la afero iras al prospero!

Ne nur en la kampo de la lingvokono, sed ankaŭ en ĉiu alia, se okazas lerno sen instruo, la sukceso estas absolute certa, kaj nenio estas malfacila. Ni tamen bone komprenu, ke lerno sen studo ege diferencas de memlernado, kiu rezultas el intensa studado. Per tia senpera metodo niaj gefiloj lernas stiri kaj komputili, kaj ofte superas la lertecon de siaj gepatroj… Per instruo kaj studo novajo iras al la lernanto, sed per la lerno sen studo la lernanto iras al la novajo, kiun li ne akceptas de alia, sed mem malkovras por sia propra plezuro kun la sekvo, ke ĝin li neniam plu forgesos, ĉar la ĝojo malkovri pagas al li la penon malkovri! Kaj per tio ni devas konfirmi tre strangan fakton: ni facile forgesas tion, kion ni lernas malfacile, sed ni malfacile forgesas tion, kion ni lernas facile.

Efektive, la plej granda obstaklo por la instruo de dua lingvo estas la unua, kies interferoj konstante malhelpas la sekuran evoluon de la lernado, sed Esperanto estas speciala lingvo kun difinitaj karakteroj, kiuj devigis min komenci per la sekvantaj vortoj mian lastan esploron pri niaj abundaj participoj substantivaj, adjektivaj kaj adverbaj (Mattos, 1999b, p. 5):

La verba sistemo de Esperanto estas tiel originala, ke ĝi profunde diferencas de tiuj de ĉiuj etnolingvoj kun la malagrabla rezulto, ke ĝi estas senescepte malfacila por ĉiuj esperantistoj, kvankam en diversaj gradoj.

Kaj mi aldonas en posta paĝo (Mattos, 1999b, p. 18):

Ni devas do akcepti, ke la estinta verboformo de Esperanto estas per si mem dusenca, kaj tio validas por ĉiu verbo de la lingvo. Se etnolingvo posedas apartajn verboformojn por la imperfekta kaj perfekta estintecoj, ties parolantoj facile distingas la du okazojn en Esperanto, ĉar ili tion per simpla aŭtomatismo distingas en sia denaska: avantaĝo de la

IPR 0V1 » 26

latinidlingvanoj, kiuj tamen ege suferas fronte al la akuzativo, kiun ili ne posedas…

Kaj aperas kurioza paradokso: ju pli proksimaj ni tenas nin al la natura familia lingvoakiro, kiu funkcias per hazardaj kuntekstoj streĉe ligitaj al okazantaj cirkonstancoj, des malpli estas necesaj la konsideroj pri la apartaj strukturoj de la lingvoj kontaktiĝantaj en la instrua medio. Estas do lamentinde, ke la regula instruado de unuaj kaj duaj lingvoj ignoras la sugestojn devenantajn de la natura lingvoakiro,

kiujn ĝi povus utiligi kun profito, kaj ne nur pro la ebla ilia nekono, sed precipe pro

la ordinaraj malfacilaĵoj, kiujn trudas la aĝo de la lernantoj post la mirakla periodo de la infaneco.

Eble pro tio, krom kelkaj eksterordinaraj esceptoj, la kursoj pri Esperanto disvolviĝas kun konstanta perdo de lernantoj, sed mi tamen konscias, ke la Esperanta komunumo estas ia promesita tero, kiu postulas de la enmigrintoj certajn specifajn kondiĉojn, kies senhaveco baras al ili la eniron, en ebla postpruvo de la evangelia frazo (Mateo, 22.14):

ĉar multaj estas vokitaj, sed malmultaj estas elektitaj.

Mi mem ĉiam pensis, ke ne ni elektis Esperanton nia lingvo, sed nin elektis Esperanto en tia maniero, ke ni ne plu kapablas rezigni ĝin… kaj sekve de tio, niaj kursoj efektive ne havas forlasintojn, sed nur forsenditojn.

Kun mia peto pri pardono por mia digresio, mi revenu al la antaŭzorgoj, al kiuj nin devigas ĉia perfekta preparo por la instruo de dua lingvo.

La unua postulo estas la plena posedo de la du lingvoj, sed precipe de Esperanto, ĉar ni ne devas esti pravigo de la ofta riproĉo al la agantoj de la lernigo: kiu scias, konstruas, kaj kiu ne scias, instruas… Kaj mi kompletigu: … kaj kiu nek konstruas, nek instruas, tiu kritikas! Evidente, estas eble havigi al la klaso alilandan kaj alilingvan instruiston, sed tiu devas konatiĝi kun la strukturo de la unua lingvo de la estontaj lernantoj por povi antaŭvidi, kaj sekve eviti iliajn malfacilaĵojn.

La dua estas la komparo de la du lingvoj, kiu devos informi nin pri tri

“punktoj, kiuj estas esencaj por la ekiro al la lerniga programado:

1. Kiuj estas la egalaĵoj de la du lingvoj? 2. Kiuj estas iliaj similaĵoj? 3. Kiuj estas iliaj malsamaĵoj?

q Por faciligo kaj rapidigo de la lernado, la skribaj kaj la parolaj materialoj lingvoinstruo devas sekvi la neeviteblan vojon de la egalaĵoj tra la similaĵoj al la ŝamaĵoj, se nur la metodo ne estas la senmetoda familia procedo. Kaj tio validas «la pluraj aspektoj de la transdonataj lingvaj scipovoj: fonologia, morfologia, MAaksa kaj semantika. Sekve de tio, mi honeste trovas malfacile fari bonan

IPR OWIl 9 27

— página 16 del PDF —

lernolibron por internacia publiko, ĉar la adapto de la lecionoj al la atendataj malfacilaĵoj de la lernantoj ne povas ekzisti ĉe pluraj diversaj kaj malsamaj unuaj lingvoj.

La tria estas jam la konstruo de la uzenda programo, kies unua eco devus esti la ebleco tute forigi de la lernoĉambro la unuan lingvon. Mi ege admiras la laboradon de la membroj de la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj, kies renkontiĝon en la pollanda Limanovo (junio 1994) mi havis la honoron partopreni kaj tie ekzempli miajn ideojn per la prezento de la unua leciono de Esperanto al infanoj kun duopa gvidado de Maria Mattos, mia edzino, kaj de mi: instruanta geparo ege faciligas jam post la unuaj minutoj la enkondukon de la triapersonaj pronomoj, kiuj estas nemalhaveblaj por fekundaj dialogoj. Neniu el la provaj lecionoj estis faritaj en la unua lingvo, sed lertaj rimedoj estis uzataj por la estigo de perfekta interkompreno. La posttagmezoj estis tiam rezervataj por la diskuto de la matene prezentitajn provajn lecionojn

La programo devas detale konsideri la diferencojn inter la unua kaj la dua lingvo, kaj pere de trafe elektitaj tekstoj de la dua lingvo proponi al la lernantoj la necesajn elementojn por la konstruo de la interna gramatiko. La malsamaj fenomenoj de la instruata lingvo meritas specialan konsideron, ĉar ilia foresto (ne manko!) de la unua lingvo jam per si mem konsistigas veran malfacilaĵon, kiun ni devas prezenti en tia maniero, ke ĝi povos esti internigata de la lernanto. Sekve de tio, kelkaj paŝoj devas esti sekvataj:

1. Analizi la fenomenon de la dua lingvo.

2. Vicigi ĝiajn konsistigajn erojn.

3. Komenci per la plej facila.

4. Daŭrigi per la dua plej facila.

5. Miksi la du jam prezentitajn.

6. Rekomenci kun alia ero de sinsekva grado de facileco. 7. Miksi la tri jam prezentitajn.

8. Pluigi per denovaj komencoj kaj miksoj.

Ni prenu la plej grandan malfacilaĵon de Esperanto, kiu tute ne estas ia enigmo, sed rompas al ni la kapon nur pro tio, ke ĝi estas apartaĵo de Esperanto: niaj participoj.

La analizo de la participa fenomeno en Esperanto estis jam multe esplorita, sed per malbona aliro al la problemo, ĉar la esploraŭtoj akceptis, ke la participoj estas verbaj formoj, sed ili neniam estas verbaj formoj, sed respektive substantivaj, adjektivaj kaj adverbaj.

La vicigo de la participoj estas facila pro la klaraj sinsekvoj de tri ordoj de sufiksoj:

IPR 0V/I 9 23

1. La tri vere tempaj sufiksoj de la responda verbo, kiuj markas la epokon de la manifestata fakto sub la dependeco de la momento de la dialogo:

/-a-/: dum la dialogo.

/-i-/: antaŭ dialogo.

/-o-/: post la dialogo.

2. La du sufiksoj de rilato, kiuj estas respektive la sufikso de rilato al la subjekto kaj la sufikso de rilato al la objekto:

/-nt-/: rilata al la subjekto de la koncerna verbo (subjekta participo: aktiva participo).

/-t-/: rilata al la objekto de la koncerna verbo (objekta participo: pasiva participo).

Kaj estas ege kurioze, ke la morfemo /nt/ konstruas participojn, kiuj apudas al substantivoj, kiuj ligiĝas al la respektiva verbo sen la morfemo TA dum la morfemo // konstruas participojn, kiuj apudas al substantivoj, kiuj rekte ligiĝas al la respektiva verbo kun la morfemo /n/. Si non ĉ vero, ĉ bene trovato!

(La duan parton de la artikolo vi trovos en la sekva numero de IPR – NdIR)

Ak

Kursoj en Karlskoga: 4-nivela somera kurso en Lesjofors, ankaŭ kurso por

Li ipo: 23.07-02.08.2000. 17-semajna kurso en la Altlernejo: 20.08-18.12. 2000. FOGO. po E-fako Karlskoga Popola Altlernejo, SE 691 24 Karlskoga, Svedio, er sorsman(Qfhsk.karlskoga.se. (Surfote: la aŭtuna kurso en 1998.)

IPR OVIl 9 29

— página 17 del PDF —

La Kvinpetalo, nia konferencejo Demandaro pri lingvolernado

Bonvolu plenigi spacojn aŭ encirkligi la taŭgan respondon 1) Bonvolu nomi via(j)n denaska(j)n lingvo(j)n:……………… 2) Krom tiu(j), pri kiu lingvo vi estas la plej kompetenta…………. (Ĉiuj aliaj demandoj en la demandaro estas pri tiu lernita lingvo.) 3) Dum kiom da tempo vi studis ĝin: …… Jarojn……horojn po semajno 4) Je kia nivelo: lernejo/bakalaŭro/universitato/ alia bv NOMI:……… 5) En kiu jaro vi ĉesis formalan studon de tiu lingvo:………:.. 6) Ĉu vi vizitis lokon, kie oni uzas la lingvon: neniam / nur kelkajn semajnojn / malpli ol 6 monatojn / 6 ĝis 24 monatojn / pli ol 2 jarojn

Tes 7). Per la elektita lingvo ĉu vi povas / ĉu vi fakte iam faras (povas | faras) p /Ŝ a) mendi trinkaĵon jes/ne | jes/ne pl b) kompreni menuon kaj mendi manĝaĵon jes/ne | jes/ne L ‘d c) kompreni direktojn al iu loko jes/ne | jes/ne E d) konsulti libron por informoj jes/ne ! jes/ne I e) legi libron por plezuro jes/ne ! jes/ne ŝ f) konversacii jes/ne | jes/ne 8) spekti filmon aŭ TV programon (sen suba traduko) jes/ne | jes/ne h) aŭskulti diskuton aŭ prelegon per radio Jes/ne | jes/ne 8) Ĉu vi trovis amikojn per tiu lingvo? jes/ne a Bonvolu traduki la suban tekston en la lernitan lingvon: “Najbaro mia en la tria etaĝo, Demandaro pri lingvolernado |

okaze de mia naskiĝtago donacis al mi surmuran horloĝon; novan, kun ornamita kadro, agrablan por la okulo. Ĝuste tian, kiun mi antaŭ du jaroj donacis al alia najbaro en la unua o. Mirinde, ke ankaŭ tiun oni aĉetis samtage kiel tiu.”

Esperantistoj ofte asertas, ke la lernado de fremdaj etnaj lingvoj estas “aruas ne-utila kaj multe malpli valora ol lernado de konstruita lingvo kiel mam Esperanto. Male, edukistoj ĝenerale multe kredas en la valoro de tiu lernado. Ili insistas, ke infanoj uzu multajn horojn de sia lerneja tempo por la lernado de tiuj lingvoj. Sed fakte ne ekzistas statistikoj pri la rezultoj de tiu lernado. Cu ĝi sukcesas? Je kiu nivelo? Kiujn spertojn havas plenkreskuloj, kiuj lernis ingvo(j)n? k 4A PIGA, trovos demandaron pri lingvo-lernado. Mi petas vin, traduku ĝin vialingven, multobligu kaj disdonu ĝin al viaj familianoj, kolegoj, amikoj ktp. . Vi havos sufiĉajn ekzemplerojn, plenigu la folion pri rezultoj kaj sendu ĝin a

1 ĝi alvenu antaŭ la 1-a de januaro 2001. |

= Bi o mondskalan statistikon pri la sukceso aŭ malsukceso de lingvo instruado. ;

Ss, por tiuj, kiuj lernis Esperanton aŭ alian planitan lingvon: eblas, I respondantoj plenigu du demandarojn (unu pri la planita lingvo, la = he lingvo). Se vi ne havas eblecon por multobligado, mi pretas multoblig nacilingvan demandaron je £3 po 100 ekzempleroj. e mieson Kun sincera antaŭdanko al ĉiuj, kiuj pretas helpi: EL A, Arnold Pitt i

IPR 0V1 e» 30

b) gramatiko (jes/ne) Om tiu lingvo helpis vin:

a) en via kariero: tute ne / iomete / iom / multe

b) en via persona vivo: tute ne / iomete / iom / multe valoris POr vi lerni la lingvon: tute ne / iomete / iom / multe Vi kredas, ke valoras, ke infanoj devige lernu tiajn lingvojn en la 21-a jarcento: lomete / iom / multe Nvolu doni argumentojn(j)n por tiu lasta respondo: ~-

c) vortprovizo (jes/ne)

IPR 001 e 31

— página 18 del PDF —

Rezultoj de demandaro pri lingvolernado En ĉiuj malgrandaj spacoj skribu la nombron de respondantoj

l) «Wangvoj.:…….. Oj ER posma 1. („UTIS PE, (…) en krampoj donu la nombron de respondantoj.

2) 1 bINBVOP, = sz E om Vo Ms Kees kou a mo iiio ĝo raco (2) A IT (..) (En Esperanto, bonvolu!) (Sekvu ĉiujn per nombro de respondantoj!)

3) Meza nombro de jaroj ……. ; Meza nombro de horoj ……

4) Lernejo ….. : Bakalaŭro ….. ; Universitato ….. ; Alia …. Listigu aliajn!

5) Malpliol 5 ….; 5 ĝis 10 ……. ; pli ol 10 …… jaroj post fino de studado

6) Neniam …..; nur semajnojn …..; € 6 monatojn …; 6 ĝis 24 monatojn …..;

2 jarojn ;…… TD povas faras a) mesi DESS Jes mipr ci b) des va NOY AGOS Sk, a TAS. tj ) JESIS NBN Li Jest ume d) JESTOlo ez… JESE E E: A. e) VES S2- e TOS, JEST mer rd) ges”. one: xe ESL ANAO pis g) JES A NOJ a, JES NO h) TAGI o IEA. TESPA 8)) jess’4. he 9)jes. nei. 10) a) Jesze.s mec. „ii BD) jess mu 67,2. C)’]es:’5. MES pu. 11) a) tute ne: … iomete: .. iom: … multe: … b) tute ne: … iomete: … iom: … multe: … 12) tute ne: … iomete: … iom: … multe: … 13) tute ne: … iomete: … iom: … multe: …

Y4) Ivistigu la OMA NATI MAMEDIOJN: uano lline do, lutan KELO Ero IA SL OS Nota J sl Soe Polo ses zesneess

Se necesas, uzu kroman paperon. La rezultojn, kaj se eblas, ankaŭ la demandarojn, sendu al Yew Tree Publishers, Ivington Road, Leominster, Britio, HR6 SQD. Dankon por via helpo.

IPR 0V1 9 32

Carla De Lorenzi

Cu vojo irenda?

Jen praktika vojo popularigi Esperanton. Dum la 7-a Eŭropa Vegetarana Kongreso, “Vegetarian, to the Future” en Widnau, Saint Gallen (Svislando) en julio 1999 okazis unuafoje kurso de Esperanto en anglalingva medio. Mi estis invitita instrui la Internacian Lingvon por komencantoj, kiuj interesiĝis danke al la informa agado de vegetaranaj esperantistoj. Mi ricevis instruĉambron, lokon por ekspozicio de E-libroj kaj revuoj kaj tie mi pendigis ankaŭ grandajn kolorajn afiŝojn montrantajn la strukturon de E- gramatiko. Tio montriĝis la plej ofta allogilo al la kurso, ĉar la plej multaj demandoj rilatis la logikecon de la lingvo.

La kongreson partoprenis proksimume 300 personoj el pluraj landoj. Estis du laborlingvoj: la angla kaj germana. En mia kurso ĉeestis proksimume po 20 personoj, kiuj parte ŝanĝiĝadis. La instrumetodo estis tiu de Andreo Cseh, la instrumaterialo laŭ Mazi… kaj aktualaj temoj, kiel ekzemple manĝo-produktoj, fruktoj, legomoj k.s. (ĉio helpe de bildoj).

La intereso estis granda, sed al mi mankis la informoj pri E-o en naciaj lingvoj. Mi petis tiujn de UEA, sed bedaŭrinde mi ne ricevis ilin. Tio, kion mi donacis al la kursanoj estis E-poŝkalendaroj kaj ŝerc-bildkartoj. Al tiuj, kiuj montris intereson daŭrigi la lernadon, mi donis laŭlandajn informojn el la Jarlibro. Konsiderante la sukceson mi kuraĝas proponi al aliaj esperantistoj en organizitaj grupoj agi simile, do, esplori kaj enpenetri tiujn mediojn proponante similan eksperimenton. Tiu vojo estas laborplena, sed irenda, laŭ mia opinio (al mi helpis en ĝi s-ro Christopher Fettes, Prezidanto de Tutmonda Esperantista Vegetarana Asocio, TEVA). Interesas min la opinio de la legantoj, do, mi atendas reagojn.

Novaj Cseh-instruistoj

Kadre de la ILEI-Konferenco okazinta en Karlovy Vary (Ĉeĥio) 5 kandidatoj el

5 landoj ekzameniĝis por esti Cseh-instruistoj. El ili 4 sukcesis: S-ro Bill MAXEY

el Usono, S-ino Grazina OPULSKIENE el Litovio, S-ro Thierry SALADIN el

Francio kaj S-ino Luz VASQUES SOUTO el Hispanio.

Per tio la nombro de diplomitaj Cseh-instruistoj kreskis al 36. Aktuala listo estas

havebla ĉe Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den

Haag, Nederlando, «cseh(Qiei.nI». Atilio ORELLANA ROJAS

«iei001(Qworldonline.nl»

IPR 001 e 3:

— página 19 del PDF —

ESPERANTO-CENTRO KVINPETALO FR- 86410 Bouresse. FRANCIO

Temo: Lingvolernado serve al Interkultura Edukado

Nova jarmilo! Nova jaro! Nova estraro! Nova temo! Ni instruistoj injektu ankaŭ novan entuziasmon, novajn ideojn, kaj novajn celpunktojn en la programon de la jarkonferenco!

Por servi plej efike al instruistoj estas proponata ne nur formala programo de Komitataj Kunsidoj kaj prelegoj sed aktiviga programo de diskutado kaj kunlaborado rekte pri la temo sed ankaŭ pli ĝenerale, pri la grandaj ŝanĝoj tutmondaj. Ĉu en via lando la rilato inter instruisto kaj lernanto estas same kiel antaŭ dek jaroj? Se ne, kia kaj kial ĝi ŝanĝiĝas? Kiajn bezonojn havos la lernantoj en la nova jarmilo? Ĉu instruistoj ankoraŭ bezonatos? Ĉu kulturo rolas? Ĉu sama situacio por ĉiu fako? Kiel reagi al ŝanĝoj?

Ĉiuj instruistoj de iu ajn fako estas kore invititaj partopreni eĉ antaŭ ol forflugi al Telavivo. Efektive la temo de la Konferenco povas antaŭprepari vin por la partopreno en la Tago de la Lernejo temanta ”Interkulturo”, la nomo de la nova projekto de ILEI. La prezidanto de ILEI, Maŭro La Torre tiam prezentos la plej lastajn evoluojn de la projekto al kiu jam aliĝis pli ol 100 grupoj de infanoj kun gvidanto el ĉiu kontinento. Ankoraŭ en la komenca fazo ĉiu grupo nun prezentas sin aŭ perpoŝte aŭ interrete ĉe Kvazaŭlernejo Tibor Sekelj.

Se vi estas instruisto interesata pri evoluoj tutmondaj, venu al la Konferenco kaj helpu al la organizantoj krei viglan, kunlaboran kaj instigan etoson por allogi pli da partoprenontoj al Konferencoj kaj membroj al ĉi tiu tre grava organizo. Atendas vian pluan enketon,

Jennifer Bishop, respondeculo pri konferencoj, 39 Hill Street, Hawthorn, Victoria 3122, Aŭstralio; e-poŝte XEsperanto(Qeducation.monash.edu.au»

NdlR – Dum la Konferenco ne okazos ‘C’ Seminario kaj diplomiga ekzameno por fariĝi Cseh-instruisto. Pardonu pro nia erara informo en IPR 99/4.

IPR 0V/1 9 34

uu“

(“MENDILO POR LA 34-a ILEI-KONFERENCO )

Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj

34a ILEI-Konferenco

15a – 21a de julio 2000 Esperanto-Centro KVINPETALO, Francio konferenca numero:

Temo: Lingvo-lernado serve al interkultura edukado

Ĉiu aliĝanto uzu apartan aliĝilon, fotokopion aŭ samformatan paperon. Bv tajpi aŭ skribi

preslitere. MAAUNIINOMOS 5.5 kp LO ra a E p VIRO/VIRINO (por alfabeta ordigo) (forstreku unu) MAS IAIMEINOMOJ spo koneksa ta kos ee ier e NM o ne aL ao ADRESO (nacilingve en latinaj literoj kun poŝtkodo)………………………… AA pn Sj EANDOS).. 2 6. MO TEN o ar

MANI KON PIENKSOJ. mesos stie sas bors 8 os dee ro Sas en p INTA Evo… MA IOFPAKOS su LAT MS DOES KIED IKESA

Ĉiuj prezoj estas indikitaj en EUR.

Informoj pri la kotizo, loĝado, manĝo kaj ekskursoj ktp. aperas dorsflanke.

Kotizo Loĝado Manĝo Ekskurso Kaso Dazzini Eo ephella:kaso ss o Santana Fonduso Szerdahelyi Fonduso Erika Lins Bankkostoj

BRUIS CI A to Puna Mao

IPR 0V1 9 35

— página 20 del PDF —

Loĝ ado:

l) Lito ĉe Kvinpetalo, ĉe esperantistoj en la vilaĝo: 19 EUR/nokto. 2) Lito ĉe vilaĝanoj por francparolantoj: 19 EUR/nokto. 3) Hotelo LES 2 PORCHES (ĉiuj ĉambroj estas 2-litaj, kun duŝo): – por unu persono: 39 EUR /nokto; – por du personoj: 40 EUR /nokto; – se estas tria persono (infano), aldonu 8 EUR/nokto; – matenmanĝo: 5 EUR /tago 4) HOTELMONTESPAN (12 km for de Bouresse): – 2-lita ĉambro kun duŝo: 40 EUR /nokto; – 2-lita ĉambro kun bano: 43 EUR /nokto; – matenmanĝo: 6 EUR /tago 5) HOTEL DE LA PAIX (duŝoj en la koridoro, 12 km for de Bouresse): – unu-lita ĉambro: 21 EUR/nokto; – 2-lita ĉambro: 31 EUR/nokto; – matenmanĝo: 3 EUR /tago 6) Tendumado: bone ekipita kun duŝoj, necesejoj ktp., sed kun propra tendo: 5 EUR/ tago Manĝo: – inkluzive lunĉon, maten- kaj tagmanĝon kun kafumado: 22 EUR/tago. – lunĉo, tagmanĝo kun kafumado (sen matenmanĝo): 18 EUR/tago.

Ekskurso: inkluzive lunĉon kaj veturon al FUTURESCOPE”: 32 EUR. (“Detalojn vidu en IPR 99/4 p. 36.)

La kotizoj kaj pagoj estas pagendaj al la ILEI-Kasisto laŭ jenaj vojoj:

a) alILEI-Konto ilek-a ĉe UEA: indikante: “ILEI-Konferenco”

b) al poŝtĝirkonto No 68 21 17-7, Stokholmo, Svedio, nome de

“ILEI”. Bv aldoni 5 EUR por bankaj kostoj.

c) per via banka konto al la antaŭa adreso. (– EUR 5 por bankaj kostoj)

Por elekti la ĝustan kotizon, bonvolu atente legi la sekvajn klarigojn:

kotizaj validaj: gis 0003 31 gis 00 06 30 ekde 00 07 01 1-a periodo 2-a periodo 3-a periodo aliĝkategorio: A/B A/B A/B 1. Membro de ILEI 15/13 18/15 20/17 2. Ne ILEI-ano 19/16 22/19 26/22 3. Junulo, handikapulo 12/10 15/12 17/14 MENDOJ: Mi mendas loĝadon ekde la ………………… ĝis,la.»;.i;… ago aj de julio. Bv. streketu la

mendatan kategorion: 1/2/3/4/5/6 (la kategoriojn vidu supre!) Mi partoprenas la ekskurson al “Futurscope”: Jes /ne

Mi mendas manĝadon: Jes/ne

Se jes: kun matenmanĝo / sen matenmanĝo

IPR 001 » 36

LABORKOMISIONOJ ena: Atilio Orellana Rojas (prezidanto), Hans ten Hagen (sekretario de elementa kaj meza niveloj) Doroteo Holland (adr. kovr. 3), Agneta Emanuelsson, Gwenda Sutton pla: Bertil Andreasson, Mŝrtha Andreasson, Bo Sandelin ja: Marija Beloŝeviĉ, Jennifer Bishop, Renato Corsetti, Stefan MacGill, Geza Kurucz, “Maŭro La Torre, Raita Pyhĉla egulara: Rob Moerbeek, Hans ten Hagen inara: Maŭro La Torre

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ ternacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando ] Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando KO (en operaciaj rilatoj). Reprezentanto de ILEI: Francois Lo Jacomo, 42 quai la Loire, FR-75019 Paris, Francio

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ jure registrita ĉe la komerca ĉambro en Den Haag sub numero 27.181.064. mbreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa iu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu sto. de ILEI: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge; 8)7774175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se», postĝirkonto: 682117-7. kotizoj: A-landoj (laŭ UEA-divido): 14 EUR, B-landoj: 8 EUR. Simpla abono banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita lej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176,3015 im, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de ntoj ĉe UEA: ilek-a (ĝenerala), juna-I (Juna amiko) kaj pike-b (Projekto uro). Detala listigo de pagmanieroj al UEA aperas sur p. 37 de Jarlibro 1999. rmu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. rifoj por IPR: 180 EUR por plena, 110 EUR por duona kaj 70 por kvarona paĝoj. bazan grafikan pretigon; kostojn de ekstra pretigo oni rajtas fakturi. Sekcioj edukajn projektojn rajtas peti trionan rabaton.

Interreto

niro ma.3.iV/ilci Bazaj informoj pri ILEI kun ligoj al aliaj paĝoj iVeins La diskutejo E-INS pri Esperanto-instruado

iVeler Tabelo de Esperanto en lernejoj (E-LERnejoj)

iVkler Kvazaŭlernejo „Tibor Sekelj“ por la Projekto

aamiko(Qesperanto.nu Juna Amiko vesperanto/tend-tag.htim Tendaraj Tagoj (angla priskribo)

[] esperanto jun

— página 21 del PDF —

SEKCIESTROJ de ILEI

Albanio: Bardhyl Selimi, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, AL-Tirana

Argentino: Teresita Alaniz, El Ombu s/n, AR-5801 Alpa Corral

Aŭstralio: Jennifer Bishop, 39 Hill Street, Hawthorn, Victoria AU-3122 QB: esperanto(Q) education.monash.edu.au

Belgio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP)

Britio: Malcolm Jones,

1 Regent Avenue, Skipton, GB- North Yorkshire BD23 1AZ

Ĉeĥio: Jana Melicharkova, CZ-696 02 Ratiakovice 938 M: mmelicharek(Qiol.cz

Ĉinio: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., 29-34 North Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan MB: zdchen(Qpublic.wh.hb.cn

Finnlando: Raita Pyhalĉŝ, Jykyrintie 3,

FI-69440 Lestijĝrvi, M: raita.pyhala(Qlestijarvi.fi

Francio: Marie Malezieux- Hunninck, Grand rue, FR-86410 Bouresse

Germanio: Michael J. Scherm, Von Thŭrheimstr. 47, DE-89264 Weissenhorn

Hungario: Jozsef Nemeth, Kilian ltp. 75/9, HU-8500 Papa B: nlalt(Qkonyvtar.c3.hu

Irano: Hamzeh Ŝafii, P.O. kesto 17765-184, IR-Teheran MN: ilei.ir(Qesperanto.org

Italio: Maŭro La Torre, Viale Bardanzellu 117, IT-00155 Roma E: m.latorre(duniroma3.it

Japanio: Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, Mitaka-shi, Tokio, JP-181-0001

Katalunio: Luz Vazquez, Apartat 553, ES-43200 Reus B: ilei-cat(Qesperanto.nu Kroatio: Ivan Bekavac-Basic, Kuŝlanova 59, HR-10000 Zagreb Kubo: H. Jiminĉz, Apartado 5120, CU-10500 Ciudad de la Habana MB: kubesp(Qip.etecsa.cu Nederlando: Hans ten Hagen, Middenweg 587, NL-1704 BH Heerhugowaard B: ten.hagen.esperanto(Qwxs.nl Norvegio: Bjorn Thuv, Aroyveien 33, NO-3135 Torod B: bthuv(Qc2i.net Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7. RO-1900 Timisoara Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 9: ab2928(dmastak.sitek.ru Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby B:bertil.andreasson(0 horby.mail.telia.com Svislando: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14, CH-1004 Lausanne B: ilei.ch(desperanto.nu Togolando: Attiogbe- Agbemadon B., Mensah, T. I. E. To, B.P. 13169, Lome-TOGO, MB: esp.togo(Qcafe.tg Usono: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, CA 93111-2521 (US) 9:72644.2450(Qcompuserve.com

REPREZENTANTOJ de ILEI

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, AM-375062 Erevan

— ta Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo

Ĉilio: Hĉctor Campos Grez, Casilla 231, Curico, CL-Sĉptim Region B strigo Qctcreuna.cl

Danio: vakas

Estonio: Helgi Hromova,

Pk. 94, EE-3053 Keila Hispanio: Pedro M. Martin Burutxaga, Ctra. Estacio 2 A-5-

2, ES-17300 Blanes E :pmarti1O(Qpie.xtec.es

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1,

IS-220 Hafnarfjordur

Israelo: Murĵan Josef,

P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv

Jugoslavio: Radojica Petrovic, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Cacak RB: radp(Qemi.yu

Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila,

B.P. 13, CG-Lukala (Bas-Zaire)

Kostariko: Hugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Josĉ 9: miaumiauQpop.racsa.co.cr

Koreio: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do KR-499- 900 E: so(Qkns.kangnam.ac.kr |

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius

Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, NZ-Wellington l E:Sir Lancelot(Qcompuserve.com

Portugalio: Joŝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande, PT-1675 Pontinha

Slovenio: Marija Zlatnar- Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana.

E: Marija.Zlatnar(Qguest.arnes.si

Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88,

UA-253222 Kiev

Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ1 700000 Taŝkent, CIS B: eugeny(Qesper.gimli.com

Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado VE-70782, Caracas 1071 A

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

ISSN 1013-2031

1 -T Driemaandelijks tijdschrift. Afpiftekantoor: Antwerpen X.

INTERNA PEDAGO

C| GI

Instruistoj

igo de Esperantistaj

gano de Internacia Li

a

Jarkolekto 30 – trimonata

Redaktoro: Jozefo Nemeth

Vicredaktoro: Katalin Smideliusz

Kunlaboris: Stefan MacGill Blazio Vaha

2/00

— página 2 del PDF —

“ENHAVO

Geraldo MATTOS: Instruo de lingvo kaj instruo de gramatiko (II.) …….v eme ue neon. 1

Nova sekretario ekagos (SMB)..:.-……..e meme menemmeememmrremnneen eee 7 Eroj el la Jarraporto de ILEI 1999.

Por via notlibro (ĉeftemo: ekzamenoj)… enmense mem mmeemnnnnnmo 21 Ii o likanp dle ILEN „ma mmmmo senrensnnenennnennnepnnne eene inneemnentesnten enen ene nnna nmen LAS 24 Ana-Maria PINTER: Fabela rakonto pri MK TION) suo ST A Su 24

.28

Vigla infana kongreseto AEA ENA «= PREEN KERANA E I MANO A Kompletigu viajn kolektojn de IPR ……………..«ŝŝme neneeese neme rnrnnnnnn emanar El la landoj kaj sekcioj(IN, GB, ES. BUO PIE 3 A DK va Ideoj kaj proponoj pri la evoluigo de Esperanto (Janos PETIK) Instruista trejnkurso en KCE ……… eene vems mne enmense Rezultoj de la estrarkunsido de UEA por ILEI Hejmpaĝo por VIII ON SLA A SS TEmo] Etan seed eke eso e tene Ene donabanges son erenat oio

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Universita Roma Tre, Via Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, Italio. Tel. (39) 06 4957805 aŭ 06 49 57805, fakso: (739) 06 49385673. «m.latorre(ĝuniroma3.15; http./lps.uniroma3.it Interlernejaj projektoj, komunikiloj, terminaro, reprezentudo.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. (36 23) 364 198. «stefan.macgill(Qgalamb.nev Lerniloj, komunikiloj, eldona agado.

Sekretario (aganta): Mariana Evlogieva, Drujhba-2, PK 18, BG-1582 Sofia, Bulgario. Tel. (359 2) 24-33-78. Sintrpres(Qusa.net” aŭ «amuze(Qpoboxes.com» http:/Avww.poboxes.com/amuze; http.//www.webalias.com/amuze Membraro, sekcioj, komitato

Vicsekretario: Jennifer Bishop. 39 Hill Street, Hawthorn, Victoria 3 122, Aŭstralio. Tel. (61 3)9818 7358, fakso: (761 3) 9905 3668. «esperanto(Qeducation.monash.edu.au» Lernejoj, konferencoj, gimnazio.

Kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockensgata 102, SE-136 62 Haninge. Tel. (7468) 7774175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se»

Membro: Carla De Lorenzi, via Boston 65, IT-10137 Torino, Italio. Tel. (739) 011 390 787. Trejnado, lerniloj.

Geraldo Mattos

INSTRUO DE LINGVO KAJ INSTRUO DE GRAMATIKO [daŭrigo de artikolo en IPR 00/1, p. 22-29]

3. La tri sufiksoj de vortoklaso:

/-o/: sufikso de substantivo, kiu manifestas estajon. /-a/: sufikso de adjektivo, kiu manifestas priskribon. /-e/: sufikso de adverbo, kiu manifestas cirkonstancon.

| La kombino de tiuj tri ordoj de sufiksoj estigas niajn participojn substantivajn, adjektivajn kaj adverbajn, sed la gramatikistoj ne observis, ke la sufikso de vortoklaso retiris ilin de la klaso de la verboj, kaj ili do ne plu povas rilati al la dialogo, sed devas rilati nur al la fakto, kiun la verba radiko manifestas. Kaj tio estas facile pruvebla:

laboras: dum la laboro nur en la nuna tempo: dum la dialogo. laboranto: | homo dum la laboro en la nuna tempo: dum la dialogo. laboranto: | homo dum la laboro en la pasinta tempo: antaŭ la dialogo. laboranto: | homo dum la laboro en la venonta tempo: post la dialogo.

verkis: dum la verko en la pasinta tempo (imperfekto): antaŭ la dialogo. verkis: post la verko en la pasinta tempo [perfekto]: antaŭ la dialogo. verkinto: | homo post la verko en la nuna tempo: dum la dialogo. l verkinto: | homo post la verko en la pasinta tempo: antaŭ la dialogo. verkinto: | homo post la verko en la venonta tempo: post la dialogo.

Ni povas pruvi tion saman ankaŭ per indukto. Efektive, se ni konsideras la koherecon de Esperanto, ni povas starigi regulon bazitan sur malmultaj ekzemploj, sed ĉi tie mi tion faras per unu sola. Esperanto distingiĝas de aliaj lingvoj per severa imperativo: kio validas por unu, tio validu por ĉiu! Kaj ni do pensu nun pri la sekvantaj propozicioj:

La vino estas bongusta. La vino estis bongusta. La vino estos bongusta.

iki La vorto bongusta konservas sian plenan kaj tutan signifon en ĉiu el = mlao ĉar la ŝanĝo de la verbo ne povas ŝanĝi la signifon de aliaj vortoj. €e tio, la sekvantaj frazoj prezentas ripetitan participon ĉiam kun la sama

kazanta unue en la estanteco te l ] l ; p pos en la estinteco ka fine

= vino estas trinkata [restas vino en la glaso]. e vino estis trinkata [restis vino en la glaso]. a vino estos trinkata [restos vino en la glaso].

IPR 00/2 61

— página 3 del PDF —

Kaj per simila komparo inter adjektivo kaj adjektiva participo ni povas malkovri ne tre maloftan eraron ĉe la apero de tempaj cirkonstancoj. Ni do sekvigas du akceptindajn propoziciojn, al kiuj mi aldonas trian, gramatike neakceptindan:

La domo estas preta ekde la pasinta jaro. La domo estis preta en la pasinta jaro. “La domo estas preta en la pasinta jaro.

Tio sama devas do okazi al participoj:

La letero estas skribita ekde la pasinta jaro. La letero estis skribita en la pasinta jaro. “La letero estas skribita en la pasinta jaro.

La tuta vero estas tio, ke adjektiva participo estas adjektivo, kaj devas “konduti kiel ĉiu alia adjektivo de la lingvo! Post la faritaj analizo kaj vicigo, ni devas elekti la plej facile uzeblajn participojn por trovi iliajn bazajn signifojn. Cetere, la elekto de participo obeas al la sama kriterio, per kiu ni elektas substantivon, adjektivon kaj adverbon:

Substantivo: | Pri kiu estaĵo mi volas paroli? Adjektivo: Kia mi volas priskribi la estajon, kiun mi citos? Adverbo: Kiel mi volas karakterizi la fakton, kiun mi eldiros?

Neniu el ili estas do elektataj per rigardo al la verbo, sed nur al la signifoj, kiujn ili prezentas.

La elekto de la participo ne dependas do de la verbo, en kies propozicio ĝi aperas, sed nur de ĝia signifo, kiu estas unusenca. Mi opinias, ke la plej facile uzataj participoj estas la adverbaj, kiam ili rilatas al la tuta propozicio, ne nur al ĝia verbo, kaj povas esti rekonataj per la granda ordolibereco, kvankam plej ofte ili okupas la unuan pozicion de la eldiro:

Skribonte la leteron, li iras / iris / iros al la komputilo. Skribante la leteron, li tajpas / tajpis / tajpos furioze. Skribinte la leteron, li kuras / kuris / kuros al la poŝto.

Ni povas facile konstati, ke ĉiu participo povas aperi kun ĉiu el la verboformoj, kaj do estas multe pli facile reagi al la sola signifo de la propra fakto, kiun manifestas la verba radiko en la participo, ol rigardi al la finitiva verboformo, ofte distanca. Sekve de tio, por la kompreno de la supraj participoj gravas ne la dependeco al la propozicia verbo, sed nur la elektita tempo de la fakto skribi, nome la tempo de la skribo de la letero:

Antaŭ la skribo de la letero, li iras / iris / iros al la komputilo. Dum la skribo de la letero, li tajpas / .tajpis / tajpos furioze. Post la skribo de la letero, li kuras / kuris / kuros al la poŝto.

2 $ IPR 00/2

Kaj estas do evidente, ke ankaŭ la participoj substantivaj kaj adjektivaj devas havi sian signifon de antaŭeco, dumeco kaj posteco. Anstataŭ pensi pri la priparolata tempo, ni pensu nur pri la tempo de fakto: antaŭ la skribado ni parolas pri skribonta kaj skribota, dum la skribado pri skribanta kaj skribata kaj post la skribado pri skribinta kaj skribita.

Se nun ni direktas nin al la du vere problemaj participoj, ni povas esperi, ke la lernantoj adaptos la difinojn de la adverbaj participoj ankaŭ al la substantivaj kaj adjektivaj:

Venkanto / venkato: | homo dum la venko: sen decido. Atakanto / atakato: | homo dum la atako: sen decido. Venkanta / venkata: | dum la venko: sen decido. Atakanta / atakata: dum la atako: sen decido.

Venkinto / venkito: | homo post la venko: kun decido favora al la unua.

Atakinto / atakito: homo post la atako: ne plu atakanta / ne plu atakata. Venkinta / venkita: | postla venko: kun decido favora al la unua. Atakinta / atakita: post la atako: ne plu atakanta / ne plu atakata.

La esenca diferenco kuŝas do en tio, ke ni pensu pri la cirkonstancoj de la tempo dum la faktoj venki kaj ataki kaj post la faktoj venki kaj ataki, kiuj donos al ni la verajn signifojn de tiuj formoj. Kaj tio sama validas por ĉiuj participoj. Se ni alkutimiĝos al tia rezonado, ni neniam plu parolus pri interesita homo, ĉar tio vere aludus homon post lia intereso, sekve jam seninteresan homon, jam ne plu interesatan homon… kaj en protokolo de okazinta kunsido neniam ni legus, ke la tagordo estis komunikita al la ĉeestintoj en la komenco de la kunsido…

En la sekvo de la instruo, estas necese unue prezenti la substantivajn participojn, kies signifo estas tre neta, kaj nur poste aliri la participojn rekte ligitaj al substantivoj, kaj lasi por la fino la participojn en la funkcio de predikativoj. Kaj nun la planado de la instruo de la participoj estas jam finita, kaj la instruisto plej trankvile povas iri al la lernoĉambro.

La plenumo de la programo estu farata per dialogoj, en kiuj la lernantoj minimume parolu tiom, kiom la instruisto, kaj per lingvaj, ne metalingvaj dialogoj. Dum la tuta kurso, ĉiu leciono havos la saman sistemon por la aktiveco de la lernantoj: unue aŭdi, poste paroli, tiam legi kaj fine skribi! Tia sinsekvo devas esti tenata dum la tuta kurso, sed kompreneble ne ĉiu leciono bezonas atingi la kvaran kaj finan ŝtupon: dum relative longa tempo la lernantoj restos kun la parolata lingvo, sekve nur en la unua kaj la dua ŝtupo.

3. Instruo de gramatiko.

Plej bona estus la akcepto, ke la gramatiko devas servi al la instruisto mi ne al la lernanto, ĉar la kono de la gramatiko ne transformiĝas en konon de Imgvo, kaj la kono de lingvo ne transformiĝas en konon de gramatiko: lingvo kaj

IPR 00/2 $€3

— página 4 del PDF —

gramatiko sin ne interimplicas, se ni pensas pri la ekstera gramatiko kun reguloj kaj esceptoj kun lingvistikaj doktrinoj, kiuj ne ĉiam spegulas la realajn fenomenojn de la lingvo. Mi ekzemplu nur per la terminoj aktiva participo, pri kiu mi povus honeste demandi:

— ĉu la participo fariĝinta estas vere aktiva?…

Mi scias, ke la vortoj aktiva kaj pasiva estas nur nomoj, sed estus pli bone, se la elektita nomo iom pli vere priskribus la efektivan taskon de la nomito: mi mem parolas pri subjektaj kaj objektaj participoj, ĉar la signifo de la tri participaj paroj estas la sama kun la sola diferenco de la sintaksa klaso de substantivoj, al kiuj ili devas esti ligataj.

La propraj difinoj de la gramatikaj terminoj estas grandparte fuŝaj, ĉar ili konfuzas vortojn kaj eksterlingvajn estaĵojn (Waringhien kaj aliaj, 1981, p. 24): “aktiv/a […] Esprimanta agon aŭ staton plenumatan de la gramatika subjekto […].

Mi ne multigos la kritikojn: 1. Kia aktiveco ekzistas en stato?… 2. Kian agon povas fari gramatika subjekto, se ĝi estas nur aro da vortoj kun difinita funkcio en la propozicio?… 3. Kiamaniere stato povus esti plenumata?…

ĉiu instruisto devas bone tamen koni la gramatikon de la unua kaj de la dua lingvo, kaj tio estas nepra bezono por la instruo de Esperanto, kiu ordinare neniam estas la unua lingvo de la instruisto, kaj do tre facile la mislingvaĵoj de la instruisto estas adoptataj de la lernantoj. Mi lamentas diri, sed instruistoj kaj lernolibroj (Tommy, 1995, p. 22) disvastigas la eraran demandon:

“Kio estas via nomo?

Tio certe estas anglismo, kaj pravigus, ke ni fingromontrus al pluraj libroj sur breto de proksima etaĝero, kaj demandus ekzemple de nia akompananto, kiu ĵus verkis romanon:

“Kio estas via libro?

Kaj se la alia homo estus Edmond Privat, li povus respondi per la nomo de sia bonega kaj fama libro: — Maa libro estas Karlo.

Efektive, nur la singulara formo de la adjektiva demanda vorto servas por indiki unu el multaj estaĵoj, kiuj apartenas al la sama klaso, ĉar la substantivo estas la subjekto de tiu propozicio, kaj la pronomo estas la predikativo, spite de la opinio de gramatikistoj:

El la multaj nomoj, kiu estas via nomo?

El la multaj libroj, kiu estas via libro?

La gramatiko helpas al la instruisto ĝuste por pasigi gramatikan informon pere de ekzemploj de la instruata lingvo sen ia parolo pri la koncerna regulo: la tasko de la instruisto konsistas en tio, ke li faciligu al la lernanto la konstruon de ties propra interna gramatiko (Szanser, 1992, p. 38), kiu estas ĉiam multe pli preciza kaj taŭga ol ĉiu gramatika manlibro. Mi ja koncedas, ke ni ne

4 € IPR 00/2

bezonas esti ekstremismaj, se ni tamen plene konscias, ke la gramatiko estas nur skafaldo, kiun masonisto malmontas post la konstruo, nur lambastono, kiun akcidentito ĝoje forĵetas, kiam li jam povas paŝadi senĝene… Gramatikon ni utiligas, dum ni lernas, kaj poste ni povas ĝin tute forgesi, sen ia plej malgranda perdo!

La gramatiko de lingvo estas necesa nur por la teknika kono de.la lingvo, sed ne por ĝia utiligo, kaj ĝi do estas ne la celo de la lingvoinstruo, sed nur unu el la eblaj rimedoj. ĝi valoras nur en la okazo, ke ĝiaj reguloj efektive permesas la kontrolon de tekstoj produktitaj kaj produtaktaj per la garantio de ilia konformeco al la tradicio kaj al la kohereco de la lingvo. Se mankas al ĝi tia fideleco al la lingvouzo, ĝia apliko dum la instruo fatale portos la lernanton al malfacile forsarkeblaj eraroj.

La horo de la aperigo de gramatikaj reguloj dependas de la adoptita metodo kaj de la graveco atribuata al ĝi de la instruisto:

1. La gramatiko antaŭas al la lingvoinstruo. 2. La gramatiko samtempas kun la lingvoinstruo. 3. La gramatiko postas al ĉiu punkto de la lingvolerno.

La instruo de la latina sekvis la unuan momenton: multaj bonaj latinistoj unue parkeris la deklinacion, kaj poste estis ekzercataj per tekstoj. La homa cerbo estas tamen mirinda maŝino, kiu kapablas lerni eĉ per mizera metodo, se nur ĝia posedanto volas alproprigi al si novan scion: eĉ per la laciga sinsekvo de parkerenda gramatiko por postaj lego kaj traduko. La dua momento de la gramatiko aperas en la bonega materialo de la Internacia Esperanto- Instituto (Tommy, 1995), kvankam la lingvo prezentas kelkajn erarojn: temas pri samtempa gramatika, ĉar tuj post kelkaj linioj da teksto venas gramatika instruo kaj en la filmo kaj en la libro’. La tria momento de la gramatiko devas aperi tre malfrue, kiam la lernanto ne plu bezonas ĝin, ĉar li jam perfekte scias la uzon de difinita lingvero. En tiu fazo de la instruo, la gramatiko estas vere utila, ĉar ĝi estas plifirmigo de la jam havata lerno. (Fino)

Aldonoj:

1. Teksto de la unua leciono por brazilanoj en koresponda kurso (Mattos, 1999a, p.l3):

Mi estas fraŭlino Maria Baena.

Mi loĝas en la bela urbo Brazilio.

1 La kurso, apogata en la novelo pri Mazi en Gondolando, estas adapto de angla Originalo, kiu korekte prezentas unue la substantivojn en la funkcio de rekta objekto kaj nur poste la personajn pronomojn, kiuj havas apartajn sintaksajn variantojn. En Esperanto, la sinsekvo devus esti alia: unue, la pronomoj en la funkcio de rekta objekto kun siaj sintaksaj variantoj, kiujn multaj lingvoj posedas, kaj nur poste la substantivoj.

IPR 00/2 $5

— página 5 del PDF —

Mi skribas al multaj amikoj ekster Brazilo. Mi skribas al ili en Esperanto.

Ili demandas min pri mia lando.

Mi demandas ilin pri ilia lando.

Unu el ili estas Doktoro Asajiro Oka. Doktoro Asajiro Oka loĝas en Tokio.

Li nun venas al Brazilo.

Li venas al Brazilo por viziti min.

2. Vortareto, parolekzerco kaj teksto de parto de la unua leciono de kurso pri la latina por brazilanoj (Mattos, 1989, p. 7-9):

Inventio vocabulorum:

Virgilius Nomen masculinum Caecilia Nomen femininum Sponsus Promptus ad matrimonium Sponsa Data ad matrimonium Agricola Agricultor vel colonus Vicinus Proximus

Valde Multa quantitate Homines Entes rationales Caecilia Homo et mulier Virgilius Homo et vir

Casa Virgilius est VirgiliiCasa proprietariusCaecilia Caeciliae proprietaria est

Exercitium sermonis:

1. Quid est sponsus? — Sponsus est promptus ad matrimonium. 2. Quis laborat ein campo? — Vir laborat in campo. 3. Ubi laborat vir? — Vir laborat in campo. . Quid est sponsa? . Quis laborat in sua casa? . Ubi laborat mulier? . Ubi agricola laborat? . Ubi habitat familia?

oo IOU BL

Recitatio textus:

Virgilius Romanus est. Caecilia Romana est.

6 6 IPR 00/2

Virgilius sponsus Caeciliae est. Caecilia sponsa Virgilii est. Virgilius et Caecilia sponsi sunt. Virgilius altus est.

Caecilia alta est.

Virgilius et Caecilia alti sunt. Casa Virgilii in campo est. Virgilius agricola est.

Casa Caeciliae vicina est. Virgilius in campo laborat. Caecilia in casa laborat. Virgilius et Caecilia valde laborant.

Bibliografio

LA NOVA TESTAMENTO. Londono: Brita kaj Alilanda Biblia Societo, 1984. 225 p.

MATTOS, G. Iter Latinum. Chapeco: FONTO, 1989. 211 p.

MATTOS, G. Dicionario Junior. Sŝo Paulo: FTD, 1995. 559 p.

MATTOS, G. Metodo Mattos de Esperanto. Chapeco: FONTO, 1999a. 240 p.

MATTOS, G. Apartaj mondoj: verboj kaj participoj, dua eldono. Chapeco: FONTO

1999b. 88 p.

PRIVAT, E. Kurlo. Rio de Janeiro: Brazila Ligo Esperantista [nuna Brazil

aO g p [ razila Esperanto-

SZANSER, l. Teorio kaj praktiko de lingvo-instruado. Budapeŝto: Internacia Ligo de $ Esperantistaj Instruistoj, 1992. 170 p.

TOMMY. Mazi en Gondolando. Den Haag: Internacia Esperanto-Instituto, 1995. 159 p.

WARINGHIEN, G. kaj aliaj. Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, represo de la dua

eldono. Paris: Sennacieca Asocio Tutmonda, 1981. 1303 p.

Geraldo Mattos, Rua Dr. Joao Motter, 98, BR 81210-260 Curitiba PR, Brazilo

mattos(Qsuper.com

Nova sekretario ekagos

A komisiono anoncas la rezulton de la voĉdono por sekretario de ILEI. lae Gidatoj prezentis sin: Charles Donoghue (Usono), Mariana Evlogieva E IN ao Peng Zhengming (Ĉinio). La komisiono ricevis 17 validajn Elkao estis por Mariana Evlogieva, kiu estas elektita.

p dankas al ĉiuj kandidatoj, kaj kore invitas al la neelektitoj aboro de la Ligo. Ni invitos ilin ekesti komisiitoj por fakoj pri .mpetentas. La estraro ricevis kritikon de la nederlanda sekcio pri la es ~ E: kiu laŭstatute devas esti sekreta. Ili opinias, ke tiu sekreteco : €ĉ la estron de la elekto-komisiono, kiu nombras kaj kontrolas la

IPR 00/2 67

— página 6 del PDF —

validecon de la voĉoj. Sekve, la estraro akceptas, ke Mariana estu nomita «aganta» sekretario, kaj ŝia nomigo estu konfirmita per refoja voĉdono de la komitato en Kvinpetalo, kune kun la ceteraj elektoj tie okazontaj. Se en Kvinpetalo la komitato ne estos kvoruma, la elekto-komisiono organizos ĉiujn necesajn estrar-elektojn per sekreta fizik-poŝta baloto, organizota laŭ du-koverta sistemo, laŭ proceduro anticipe konsentita kun la nederlanda sekcio kaj la elektokomisiono.

En februaro demisiis estrarano Antonio Leoni de Leon, kiu pro profesiaj kaj familiaj kialoj, ne plu havas tempon plenumi estrarajn taskojn. Estrarano Carla de Lorenzi anoncis, ke ŝi retiriĝos el la estraro en Kvinpetalo. Sekve, estas jam nun unu vaka estrara loko, kaj estos dua. Unuavice serĉataj estas kandidatoj kapablaj okupiĝi pri instruista trejnado, metodikaj seminarioj kaj/aŭ universitata agado.

La (ret)adreso de la nova sekretario aperas sur la dua kovril-paĝo. Kiel eble plej urĝe ĉiu sekcio bonvolu sendi al Mariana sian membro-liston por 2000. Tio estas bezonata por plenumi la ekspedon de ĉi tiu numero de IPR. (Smg)

Eroj el la Jarraporto de ILEI 1999 Ekzamenoj

En 1999 aliĝis 8 novaj ekzamenantoj al la Internacia Rajtigita Ekzamenantaro (IRE), kaj en 2000 jam 5. IRE nun nombras 61 ekzamenantoj en ĉiuj kontinentoj. Ni daŭre strebas al pliaj ekzamenantoj, precipe en landoj, kie ne troviĝas tiuj.

Jen la rezultoj: la unua numero montras la nombron de la kandidatoj en la antaŭtesto, la dua la nombron de la ekzameniĝintoj kaj tria la nombron de la sukcesintoj.

Libro-eldonado

Virika rtas Dumjaraj | Ven- Donace, | Jarfina Stokvaloro stoko (Bp) ricevoj doj varbe stoko (Bp) EUR Tendaraj tagoj l 162 (125) 35 8l 12 104 (26) 66.20 Tendaraj tagoj 2 272 (245) – 39 24 209 (156) 175.56 Tendaraj tagoj 3 621 (Sil) – 34 45 542 (418) 487,80 Okulo: Berlina — | „ 125 63 33 29 (29) 20,30 eldono Okulo l – 675 139 40 496 (496) 446,40 Rommesmo 488 (408) – 9 36 443 (403) 354,40 Szanser 32 (20) 30 10 2 50 (2) 70,00 Pasporto Ĥ 8 5 (1-4) 100 l l 81 (71) 72,90

Nivelo: elementa meza Loko, lando San Francisko, Usono (SFSU) 1 1 1 los hai Castellon, Hispanio (HEK) l.e, I » l Berlino, Germanio (LIBE-k.) 1 1 1 Zeb 2 Berlino, Germanio (UK) O ;9..4 Ŝ, 164-76 Antananarivo, Malagasio 4. 1.0 22 2 Lome, Togolando (sep.) 2! dur Lome, Togolando (dec.) lii; sxliuri 54 3 El 7 sesioj en 5 landoj 34 20 16 1916 15

Hans ten Hagen

8 $ IPR 00/2

Sekve, ni vendis de la Budapeŝta libroservo 393 librojn, kompare kun 346 en la antaŭa jaro, fakturinte ĝis ronde 570 EUR. La suma stokvaloro de niaj libroj jarfine estis 1693.56 EUR. La plimulto de tiu stoko kuŝas en Hungario (1574 el 1907 libroj). En 1999 la Ligo pagis al IEI 450 EUR por stoki librojn kaj malnovajn numerojn de IPR. Tiun pagon ni plue ne povos permesi al ni. IPR estos forigita, IEI fariĝas komisia vendanto de niaj libroj, ricevanta makleraĵon kontraŭ la stokado.

Nova libro: La 44-paĝa unua kajero de nova lernilo por junuloj Okulo estis nia nova eldonaĵo en 1999. Ĝi estis verkita serve al „Interkulturo”. La plimulto de la stoko, 2206 ekz., estis liverita en januaro 2000. Aperis ankaŭ provizora versio (nur 30 ekz.) de ekzercoj por lecionoj 5 kaj 6 de la vidbendo “Pasporto al la tuta Mondo”, kiu ne eniris nian inventaron. |

Necesas emfazi, ke prizorgi la ligan libroservon ne estas tasko, kiu nepre aŭ ofice apartenas al la estrarano respondeca pri eldonado. Gi bezonas pli da flegado kaj tempo ol la nuna plenumanto povas dediĉi. Sekve, bonvenas sinpropono de iu preta stoki, prizorgi, kaj inventari la stokojn (nun ĉ. 250 kg), reklami la librojn, akcepti, fakturi kaj postkontroli mendojn, pakante kaj sendante la librojn. La nuna prizorganto ripetas sian atentigon, ke kvankam li evidente zorgadas kiom eble pri la sekureco de la stokoj, li ne povas persone akcepti financan respondecon pri tio. Prizorganto: Stefan MacGill

Juna amiko

La jaro 1999 estis rekorda por nia tutmonda lernejana gazeto. Feste al la 25- jara jubileo de la revuo, la unua numero de la jaro havis duoblan amplekson kaj kiel antologio prezentis aparte bonajn erojn el la antaŭa kvaron-jarcento. Tiun numeron vendas la libroservoj de UEA kaj ILEI kiel aparta eldonaĵo.

IPR 00/2 69

— página 7 del PDF —

Spite signifan kotiz-altigon komence de 1999 okaze de transiro al plenkoloraj kovriloj, la nombro da abonoj kreskis ĝis 1936, la plej alta sumo de post 1990, kiam forfalis la socialisma amas-merkato. Feliĉe, nova amaso anstataŭis la antaŭan: Brazila Esperanto-Ligo faris kuraĝan decidon kaj abonigis ekde 1997 sian tutan membraron. Sekve, la plimulto de la legantoj troviĝas ekster Eŭropo. Tion spegulas kreskanta vario en la enhavo de la revuo. Kiel ĉiam, sub gvido de redaktoro Geza Kurucz, la eroj estas mallongaj, ilustritaj kaj en facile legebla lingvaĵo. Dum la jaro la IĈLM-rubriko por etuloj ricevis novan nomon “La unua etaĝo.” La revuo havas hejmpaĝon, kiu interalie prezentas liston de la senglose uzataj vortoj, kun tradukoj en kelkaj naciaj lingvoj. Vizitu la TTT-ejon: www.banyai-kkt.sulinet.-hu/esperanto

EVOLUO DE PAGITAJ ABONOJ por JUNA AMIKO 1994 – 1999

2500 2000 1500 O Plentarifaj HE Brazilo lu $ ORabataj 500 0 1994 1995 1996 1997 1998 1999 Plentarifaj (Tl) 405 363 463 403 401 365 Brazilo 36 II 118 808 723 1041 Rabat-tarife 5932 666 569 615 647 530 SUME 993 1140 1150 1826 1771 1936

La dek elstaraj landoj de 1999 estis: Brazilo (1041), Togo (80 averaĝe, varias tra la jaro), Ĉinio (66), Italio (65), Hungario (60), Kroatio (50), Francio (49), Usono (42), Litovio (35), Svedio (33). Meze tricent pliaj ekzempleroj estas distribuataj varbe, ofice, reciproke aŭ senpage. La gazeto eniras 82 landojn, al multaj landoj ni liveras ĝin je aŭ sub la kost-prezoj.

Pro tiu rekordo, la administra laboro kreskis multe; certe nia estas la plej granda E-gazeto prizorgata sen profesia stabo kaj oficejo. Dum 1999 la rilatado kun perantoj grandparte transiris al komputila mesaĝado, kaj eĉ la elektrona transigo de abonmendoj. La distribuon nun plenumas privata kompanio, kostante meze 1299 malpli ol la poŝto, kaj prenante la gazetojn de la pakejo. Dum la jaro okazis 27 forportoj kun sume ĉ. 450 kg. Pro limigitaj laborfortoj, unu ekspedo daŭras inter 3 kaj 5 semajnoj.

10 € IPR 00/2

La sekva tabelo resumas la administrajn laborojn, indikante, kiel tio estonte povus esti plenumita per eta teamo. Se iu opinias sin kapabla kaj preta prizorgi parton de la laboro, bonvolu anonci sin, ĉar tiu laboro ne ofice devas aparteni al la estrarano pri eldonado.

Tasko Tempo (horoj/jare) Disdivido Varbado Min 20; dezirinde 50 A

Rilatoj kun perantoj 40 B

Adresara prizorgo 80 B Eksped-pretigo 30 G Eksped-plenumo 200 C–helpantoj

Pro la neatendita kresko en la abonoj, kaj la kostoj kaj la enspezoj kreskis kompare kun la buĝeto. Feliĉe, la revuo liveris utilan netan enspezon por la Ligo.

La sekvaj tabeloj prezentas ronde la kostojn kaj enspezojn rilatantaj al la kotizkaj eldonjaro 1999. Ili diferencas de la oficiala financa rezulto, kiu registras spezojn okazintaj en 1999 (ekzemple tio inkluzivas numeron 98/4 sed ne inkluzivas 99/4). Kelkaj el la enspezaj sumoj indikitaj sube restas ŝuldataj. Nebuĝetitaj kaj agrablaj surprizoj rezultis el la 1041 abonantoj en Brazilo, kaj el la donacoj, ĉefa el kiu (mil dolaroj) alvenis kadre de testamento. Ni kore dankas al la familio de Alice B. Harris pro tiu korvarmiga kaj kuraĝiga faro.

Kostoj (EUR) Buĝeto (K.Vary) Rezulto Presado 2741 3116 Afranko 2587 3758 Materialoj/transporto 150 66 Honorarioj 197 194 Varbilo/varbado 121 114 SUME 5795 7247 Enspezoj Buĝeto Rezulto Tarifo 1 2483 2730 Tarifo 2 2287 4470 Tarifo 3 898 736 Donacoj 965 SUME 5668 8901 Rezulto -I27 — 1654

E kore dankas al ĉiuj perantoj, kontribuintoj, ilustristoj, pak-helpantoj kaj aliaj, uj kontribuis al ĉi tiu elstare sukcesa jaro.

Stefan MacGill, administranto

IPR 00/2 611

— página 8 del PDF —

Kursoj

En Widnau (Svisio) dum la sepa kongreso de la Eŭropa Vegetarana Unio de la 13a ĝis la 23a de julio 1999, okazis, por la unua fojo, kurso de Esperanto gvidata de Carla De Lorenzi laŭ la rekta Cseh-metodo kaj la vidbenda kurso Mazi. La oficiala lingvo estis la angla, kun traduko en la germana. Partoprenis 300 personoj el 30 landoj. En la fino, ankaŭ la organizantoj, ne nur la partoprenantoj, montris entuziasman intereson kaj pere de la «Jarlibro» oni povis informi pri la lokoj, kie ili povas daŭrigi la studadon.

En Cambrils (Tarragona) Katalunio, Hispanio, de la 2a gis la 9a de oktobro okazis la «Sepa Esperanto-Semajno de la Kulturo kaj Turismo» (sub la aŭspicioj de la Hispana Esperanto-Muzeo). Carla De Lorenzi gvidis paroligajn kursojn: por komencantoj laŭ rekta Cseh-metodo kaj Mazi, kaj por progresantoj per la libro «Kunvojaĝu» de Paul Gubbins. Carla de Lorenzi

Financa raporto

Rimedoj Kostoj EUR EUR Membrokotizoj 5487:00 IPR 5628:00 Eldono 232:00 Afranko, tel, fakso 1080:00 Libroj 269:00 Kopiado, materialo 563:00 Konferenco 918:00 Ekzameno 26:00 Juna Amiko 1419:00 Ĉambroluo 454:00 Interezo 19:00 Fakaj kotizoj 143:00 Div. 630:00 Estrarkostoj 1002:00 Bankkostoj 78:00 8974:00 8974:00 Bilanco 1999-12-31 Aktivo Pasivo Kaso – 28:00 Koleghelpa konto 131:00 Banko: 2713:00 Fonduso Szerdahelyi 359:00 SEB, Spar, PG UEA, ilek-a 2249:00 Fonduso Dazzini 738:00 JA – junal-l 438:00 Fonduso Erika Linz 514:00 Fondusoj 2362:00 Interkulturo 257:00 Nepagitaj fakturoj 81:00 FEL 620:00 Kredito 5208:00 Stoko eldonoj 580:00 Stoko libroj 3998:00 Oficejaj iloj 607:00 Propra kapitalo 15589:00 18208:00 18208:00

12 6 IPR 00/2

l | ‘

Fonduso Erika Linz SEK

Saldo 1998-12-31 140835:06 Donaco 21:36 Interezo 4400:00 Interezo 427:89 Stipendio – 5162:81 Bankkosto – 166.99 Saldo 1999-12-31 x140333:15 140333:00 x Nominala valoro de obligacio 40000:- Fonduso Szerdahelyi SEK Saldo 1998-12-31 10853:74 Donaco 3076:99 Interezo 88:46 Suldo de ILEI 1998 – 1640:65 Korekto – 1278:00 Eldono de lernolibro – 3920:00 Bankkosto – 10:96 Saldo 1999-12-31 7169:58 7170:00 Kaso Dazzini SEK Saldo 1998-12-31 2918:65 Donacoj 3376:97 Interezo 28:92 Saldo 1999-12-31 6324:54 6325:00 Koleghelpa Konto SEK Saldo 1998-12-31 37:09 Donacoj 271:86 Loterio, Karlovy Vary 817:30 Saldo 1999-12-31 1126:25 1126:00 Juna Amiko Rimedoj Kostoj : EUR EUR oj 9708:00 Presado 2760:00 to de ILEI 5208:00 Afranko 3235:00 Materialo 41:00 Honorario 170:00 Transporto 12:00 Bankkosto 30:00 Gajno 1419:00 Saldo 7249:00 14916:00 14916:00

IPR 00/2 613

— página 9 del PDF —

Konferenco 1999 SEK

Kotizoj 90796:84 Kostoj – 83068:12 Gajno 1728:72 90796:84 90796:84 90797:00 90797:00 IPR 1999 EUR Presado (1/3-99), 98/4 131431 (23/1-00), 99/1-3 2489:07 Ekspedo(23/1-00) 1257:39 Honorario(15/11-99) 504:00 Kompenso (17/4-99) 25:05 (29/4-99) 38:20 Sumo 5628:02 5628:00 Rezulto de Interkulturo 1999 Rimedoj Kostoj EUR EUR Buĝetita sumo 1168:00 Okulo-presado 1257:00 Donacoj(piek-b) 594:00 Administrado 35:00 Cirkulero 213:00 Saldo 257:00 1762:00 1762:00

Listo de donacintoj

Interkulturo pike-b: Raita Pyhili, Jenny Bishop, Nederlanda sekcio de ILEI Kaso Dazzini: Bertil Andreasson, Jenny Bishop

Koleghelpa kaso: Bertil Andreasson

Fonduso Szerdahelyi: Bertil Andreasson

Membreco: Bertil Andreasson, Boo Mee Kim-Lindblom

Dankon, al ili! Boo Mee Kim-Lindblom

Konferencoj 33a en Karlovy Vary 7-13/08 /99. Temo: Edukado al la Paco. 57 partoprenantoj el 24 landoj ĝuis amikan etoson kreita de Stanjo kaj Petro Chrdle kaj ilia bonkora teamo ĉe la domo de la junularo en Karlovy Vary, Ĉeĥio. La programo konsistis Xl du partoj: unue la prestiĝa Metodika Seminario kun prelegoj de spertaj pedagogoj, Geraldo Mattos, Ilona Koutny kaj Marta Kovacs, sekvita de Cseh seminario C. En Cseh seminario C gvidita de Atilio Orellana Rojas sukcese diplomiĝis 4 instruistoj el 4 landoj . En la programo paralele okazis enkonduko

14 € IPR 00/2

al ILEI-Projekto Interkulturo de Maŭro la Torre kaj ĝuitaj aktivigaj sesioj de Mireille Grosjean kaj Sabine Trenner.

Marde la tuttaga ekskurso sperte prizorgita de lokaj esperantistoj gvidis al la ĉarma mezepoka Kastelo Loket kaj poste al la bela banurbo Marianske Laznje. Vespere eblis aŭ baniĝi aŭ rigardi videobendojn de Togolando kaj Aŭstralio.

La Komitato konsistante el 12 reprezentantoj sukcese pritraktis la plej gravajn tagorderojn sed por ebligi tion la estraro ofte devis kunsidi malfrue nokte.

En la lastaj tagoj partoprenantoj aŭskultis la spertojn de tre interesaj kaj diversaj kolegoj, Petro Chrdle pri E-lernolibro en la ĉeha lingvo, Mihai Trifoi pri la defioj de instruisto en Rumanio kaj Lawrence Mee pri antonimoj kaj sinonimoj.

Je la fino, antaŭ tre amuza anekdoto de Stefan MacGill kaj belega folklora festdancado ĉiuj bone festmanĝis kaj poste ĝuis oficialan prezentadon de diplomoj kaj donacoj kaj bonvenigon al nova Kasistino de ILEI, Boomee Kim Lindblom. Sekvis aparta prezento de donaco al estimataj Bertil kaj Lisbet Andreasson post la longa kaj sindediĉa dejorado de Bertil kiel Kasisto.

Nun, jam preskaŭ unu jaro post tiu neforgesebla evento, ĉiuj partoprenintoj, legante ĉi tiun raporton nepre rememoros la gajan personecon de Stanjo Chrdlova kiu trapenetris la tutan periodon de la Konferenco. Kun granda sento je perdo al Esperantio pro ŝia forpaso frue ĉi-jare ni denove kondolencas al Petro kaj al iliaj familioj.

34a Konferenco ĉe Kvinpetalo, Bouresse, Francio, 15-21/07/00 ankoraŭ akceptas pli da aliĝontoj. Bonvolu sin anonci al la kasisto antaŭ la fino de junio. La alloga temo, Lingvolernado serve al Interkultura Edukado certe invitas partoprenadon. 35a Konferenco en Kroatio: kiel normale la konferenco okazos tuj post 86a UK en Zagrebo kaj situos en bela regiono apud la maro. Pliaj detaloj haveblos dum la Konferenco ĉe Kvinpetalo sed menciindas ke plejverŝajne okazos samtempe gimnazio/staĝo por gejunuloj. Dum tiu periodo estas ankaŭ planitaj en la sama regiono Konferenco de la Akademio kaj Renkontiĝo de Internacia Rondo Familia.

Por la 36a Konferenco propono espereble prezentiĝos dum la 34a Konferenco ĉe Kvinpetalo. Intertempe se landa sekcio, speciale brazila konas taŭgan lokon kun konferencejo kaj deziras sin proponi kiel organizanto de nia Konferenco, bonvolu skribi al Jennifer Bishop. Jennifer Bishop

Sekciaj raportoj Aŭstralio ‘ La plej grava evento, Aŭstralia Esperanto Somerkursaro, okazis januare kaj allogis por dusemajna restado pli ol 80 aliĝintojn el ĉiuj kontinentoj kaj el 7 landoj. Instruis Atilio Orellana Rojas de Internacia Esperanto Instituto, AR/NL, Marcel Leereveld, NL/AU, Franciska Toubale, FR/AUS, kaj (Jau) Frimpong

Badu (GH). Vizitis por varbi partoprenantojn al 2-a Azia Kongreso en Hanojo, Boi Ngoc Hoang (VN).

IPR 00/2 615

— página 10 del PDF —

Sukcesis en la ekzamenoj de AEA ekzamenkomitato je la baza nivelo – 6, je la elementa nivelo – 2, je la meza nivelo — 9, je la supera nivelo – 1, je la alta nivelo – 2 kaj je la klereca nivelo – 0. Krom dumjara lernado ĉe la 13 diversaj kluboj kaj grupoj, aktivas Korespondkursa Servo de AEA. 7 homoj aĉetis 9 korespondkursojn. Plejparte enketoj venis rete kaj kelkaj lernantoj utiligas la kurson de Ilan Fantom (GB) «www.esperanto.org/espviva». Interretkurso senpaga enkondukita de la Esperanto-Societo de Suda Aŭstralio ĉe www.ozemail.com.au/\~esperanto allogis 10 homojn el ses landoj inter kiuj tri finis la 10 lecionojn.

Nova videokurso estis haste preparita por montri unue en komunuma televidkanalo en Okcidenta Australio. Ties rezulto aperos en la venonta raporto. Instruado ankaŭ al grupoj de infanoj troviĝas ĉe la Universitato de Suda Kvinslando kaj ĉe Montessori lernejo en Nov-Sud-Kimrio. Tiel montriĝas, ke kvankam ne grandnombre, instruistoj tre ruze serĉas la plej efikajn manierojn oferti lecionojn de Esperanto en Australio.

Por informi la asocion de lingvoinstruistoj de Viktorio pri Esperanto, Melburna Esperanto Societo pagis komercan sumon por munti buntan ekspozicion ĉe Kongreso de Lingvoinstruistoj. Krom ricevi informon kaj rigardi diversajn librojn eblis ankaŭ rigardi la bonajn videokursojn, ‘Mazi en Gondolando’ kaj «Esperanto – Pasporto al la tuta mondo’. Interese ke instruistoj petis informon por siaj propraj infanoj, kiuj ofte demandas pri Esperanto!

Belgio

La sekcio havas 29 membrojn (inter ili 7 estas franclingvanoj kaj 22 nederlandlingvanoj). Kursoj okazis en Bruselo, Antverpeno, Gent, Kalmthout kaj Oostende. Jen la plej gravaj de ili: En Bruselo deko da personoj partoprenis la perkorespondan kurson „Dek rendevuoj kun Esperanto” kaj 4 kursanoj sekvis paroligan kurson surbaze de la lernolibro de „Gubbins: Vojaĝu kun ni”.

En Antverpeno — kun 3 kursgvidantoj — okazis oficiala kurso en la urba vesperlernejo, kursoj por infanoj kaj pliaĝuloj, semajfina kurso, kaj Maratona Konversacio dum 2 tagoj. En Gent okazis intensa vesperkurso kun 10 partoprenantoj surbaze de la kursmaterialo „Praktiku kun ni Esperanton”, kaj paroliga kurso kun 4 personoj surbaze de la kursmaterialo „Gerda malaperis”. En Kalmthout oni organizis 15-semajnan kurson kun la lernolibro „Esperanto snel assimileren”. En Oostende, en du bazlernejoj lernas E-on 27 geknaboj kun la gvido de Else Huisseune kaj Raymond Wylleman. Okaze de la Tago de Internacia Amikeco oni organizis renkontiĝon kun la lerneja grupo de Monique Noel el Boulogne, Francio. La du menciitaj lernejoj aliĝis al la virtuala lernejo Tibor Sekelj. En Oostende, krome, okazas 4-persona kurseto por mezlernejanoj, kaj kelkaj kursoj por plenkreskuloj.

16 6 IPR 00/2

Brazilo

La sekcio havis 26 plenaĝajn kaj 5 junulajn membrojn. Okazis kvar kunsidoj, ĉiu dividiĝis en du partojn: a) ILEI kaj Esperanto, b) malfacilaĵoj en la Esperanta gramatiko. La Eldonejo Amikoj de Esperanto daŭre eldonas la sekcian bultenon Milde. La sekcio helpas la spiritisman movadon en la instrua kampo. Kurso-finintoj en 1999 (inter krampoj vi vidas, kiom da personoj komencis la kursojn): baza: 956 (1348), mezgrada: 689 (869), supera: 103 (147), instruista: 21 (42). La kursoj okazis en E-societoj, spiritismaj societoj, privataj lernejoj kaj en universitato. Escepte de unu privata kurso, ĉiuj kursoj estas nedevigaj.

Britio La agado de Esperanto Teachers” Association (ETA, la brita sekcio de ILEI) dum 1999 multrilate estis influata de tiu de la Esperanto Asocio de Britio, nome multaj homoj estas membroj de ambaŭ asocioj kaj la du organizoj dividas la saman oficialan adreson. Dum 1999 EAB realigis sian longe pripensitan decidon vendi la oficejon/vendejon/bibliotekon en Londono por liberigi kapitalon por povi pli bone plenumi ĝiajn statutajn devojn. Ne plu validas la adreso en Holland Park Avenue, sed nun por ambaŭ asocioj oni uzu la provizoran adreson: 207, Felixstowe Road, IPSWICH, IP3 9BJ. Kiel dum la antaŭa jaro, multe de la agado rilatis al “Urso-Kurso ‘: krom la daŭraj taskoj rilate al reklamado kaj vendado, iom kreskis la bonvena tasko de korektado kaj dissendado de materialo. Novaĵo estas la nun regule aperanta bulteneto por lernantoj/gepatroj, “Bear Facts ‘, kiu servas kiel ligilo inter tiuj kaj la organizantoj de la kurso, kaj ankaŭ donas regulajn eblecojn al la infanoj partopreni en premiotaj konkursetoj. Trian fojon okazis dum januaro seminario ĉe Wedgwood Memorial College, Barlaston. Pri tiu seminario jam aperis raporto en IPR 99/2, kiel ankaŭ pri la maja jarkunveno. Bedaurinde, la prognozoj de tiu kunveno realiĝis dum la jaro: ja mankis (kaj daŭre mankas) nova redaktoro de la revuo, tiel ke la prezidanto devis simple prepari novajleterojn, kiuj laŭ lia propra pritakso ne bone servas al la membroj. Komitatkunvenoj ne sukcese okazis, precipe pro la troa tempopremo kiun spertis la komitatanoj pro profesiaj kaj aliaj esperntistaj devoj. Du sukcesoj el 1999 meritas mencion: unu nova iniciato — semajnfina kurso dunivela okazis dum februaro en la apudmara Felixstowe, Suffolk. La Organizantoj, Angela Tellier kaj Roy Simmons, multege laboris por sukcesigi tre AI perenton sub la titolo “Kontrabandistoj”; la instruistoj, Malcolm Jones kaj lokaj ra] „un amikan etoson kaj la defion prezentitan de la kadra temo; o Li aj radio informis la publikon pozitive. La dua sukceso estas nun – jam la 39a Somerlernejo ĉe Barlaston kun internacia

art Eg . ŝ i l partoprenantaro kaj instruistaro. Planata jam estas la jubilea, 40a Somerlernejo n aparta, festa semajnfino.

IPR 00/2 617

— página 11 del PDF —

La brita movado esperas trovi daŭran hejmon ĉe tiu longe uzata kursejo, kaj la sekcio esperas pri novaj energio kaj forto, kiam ĝi havos stabilajn cirkonstancojn. Por la baldaŭ estonteco tamen, ŝajnas, ke la mankoj de tempohavaj homfortoj kaj de financaj rimedoj bedaŭrinde bremsos agadon.

Cehio

La I2an – la 14an de marto la sekcio organizis en Prago paroligan kurson por gelernantoj de korespondaj kursoj. Partoprenis 12 esperantistoj, kiuj laboris en du grupoj. Kvin komencantojn gvidis Stanislava Chrdlova, sep progresintojn gvidis Lucie Kareŝova kaj Petr Chrdle. La progresintoj havis eblecon konversacii ankaŭ kun la anoj de Praga E-klubo, kiuj vizitis nian kurson. Pro sukceso oni daŭrigos tiun agadon en tiu ĉi jaro.

Ĉar malnova versio de koresponda kurso ne taŭgis, la aŭtoro Josef Cink jesis, ke li reverkos ĝin. Li uzis komputilon kaj laboro progresis sufiĉe rapide, ĉar li povis konsulti la tekston kun kunlaborantoj rete. Pro tio oni povis jam dum la jaro 1999 sendi al gelernantoj novan korespondan kurson. Bedaŭrinde aliĝis malmultaj interesiĝantoj, la kurso bezonas pli da reklamado.

En la kunlaboro kun profesia kongresa kaj kleriga entrepreno de Petro Chrdle KAVA – PECH laboris kelkaj anoj dum la konferenco ILEI en Karlovy Vary kiel helpantoj.

Finnlando

ELFI havas 29 membrojn. Kunsido okazis nur unu fojon, gravas la retpoŝtaj kaj telefonaj kontaktoj. La ĉefa kontaktilo, kiu atingas ĉiujn membrojn, estas la informbulteno /nterligilo (1-2 folioj), kiu aperis 4-foje.

La sekcio okazigis edukan semajnfinon por instruantoj kun d-rino K. Smideliusz kiel instruisto. Partoprenis 6 instruemuloj, sed el ili nur 2-4 daŭre instruas. La kursoj ĝenerale estas mallongaj kaj klubecaj, ofte vesperaj. Okazas pluraj kursetoj, kies instruantoj estas ne-ELFI-anoj, tamen ELFI helpadas kiam ajn kaj kiun ajn. Ekzemple la plej novaj interesiĝoj pri E-o okazis ekster ELFI: Interkulturo-klaso en Enonteko kaj fervora studrondo en Taivalkoski. ELFI helpadas ilin per konsiloj, materialo kaj tradukado.

La sekretario partoprenis Tagon de la lernejo en Berlino kaj reprezentis ELFI-n en Informa seminario de EAF. Si redaktas kaj enpoŝtigas la Interligilon. La sekciestro finnigis la lernolibron 4/ paco kaj egaleco per Esperanto de Lars Forsman, uzatan en Karlskoga sed taŭgan por memlernantoj kaj studrondoj. La publikigon ebligis EAF, la tamperea klubo Antaŭen, kaj la favora sinteno de la aŭtoro. Estas daŭre haveblaj nia konsilkajereto por progresantoj kaj listo pri la prunteblaj libroj de ELFI. La konsiloj troveblas ankaŭ en interreto, sur la hejmpaĝoj de EAF. Ili sukcesis aperigi artikolon pri Interkulturo en la tutlanda finnlingva revuo Opettaja („ Instruisto”). Unu membro okazigis ekspozicion pri mondaj epopeoj en du bibliotekoj en Turku kaj klopodis por ke esperantistoj petu

18 € IPR 00/2

—

esperanto-muzikon de la bondezirkoncertoj de radio kaj tiel reklamu la lingvon. Alia membro aranĝis turneon de du katalunaj gitaristoj en Finnlando. La sekciestro prizorgis Lingvoangulon en la bulteno de EAF, aperinta 6-foje jare.

Kadre de la ege.modesta buĝeto la sekcio donacis simbolajn sumojn al la projekto Interkulturo, al la memorfonduso de Joel Vilkki kaj al membro, kiu kompilis finnlingvan Esperanto-gramatikon. Ilia kapitalo malpliiĝas, kvankam parto el la agado estas pagita «el propra poŝo».

Francio

ILEI havas entute 25 membrojn en Francio. 4 el inter ili pagas sian membrokotizon pere de la sekciestro, la ceteraj pere de la asocio GEE (grupo de esperantistaj instruistoj), kiu reviviĝis antaŭ la kongreso en Berlino.

Hungario

La sekcio havis 45 membrojn, plejmulto de ili estas instruistoj de bazaj kaj mezgradaj lernejoj. Krom la kunorganizado de la landa pedagogia tago fine de februaro, la sekcio ne havis komunan agadon. Pluraj sekcianoj partoprenis la prepar-laborojn de Juna Amiko kaj IPR, verkis artikolojn aŭ/kaj instruis en diversaj kursoj.

En Hungario malkreskis la E-instruado en la bazaj kaj mezgradaj lernejoj. Sed ĉiujare plurcent studentoj de superaj lernejoj trapasas oficialan ŝtatan lingvoekzamenon pri Esperanto, ĉar la mezgrada lingvoscio estas antaŭkondiĉo por rivevi diplomon en hungaraj universitatoj. La gvidantoj de tiuj sukcesaj kursoj ofte plendas, ke la granda plimulto de la ekzamenintoj restas ekster la movado. (Same, kiel la plimulto de iliaj E-instruintoj restas ekster ILEI.)

Katalunio

Plej grava okazaĵo por la sekcio lastan jaron estis ĝia oficiala kreo mem. Post organizaj prepar-laboroj kaj oficiala peto la 12 membroj estis akceptitaj kiel sekcio dum la Komitatkunsido en Karlovy Vary. Poste sekvis aprobo de statuto kaj elekto de la unua Estraro kun S-rino Luz Vazquez kiel Sekciestro.

Dum la jaro la membroj kunlaboris en projekto «Kvazaŭ-lernejo Tibor Sekelj» de ILEI per provizo de tradukoj galega, kataluna kaj okcitana de ties informa prezentado. La sekcianoj daŭre kontribuis ankaŭ al IPR per publikigo de 5-6 novaĵoj kaj artikoloj.

En la instrua kampo, kunlaboro inter ILEI-Cat kaj Kataluna Esperanto-Asocio rezultis en la apero de por-komputila elementa kurso de E-o. Nombro de tradiciaj

“klubaj kursoj en Katalunio iom malpliiĝis, sed okazis du oficialaj kursoj en

mezlernejoj kaj ankaŭ pliaj l i ) ili izitaj kaj = XACJOJ, pliaj du en universitato, plejparto el ili organizitaj kaj 8vidataj de Pedro M. Martin, Neus Moly kaj Ramon Perera.

IPR 00/2 619

— página 12 del PDF —

Inform-cele oni kreis en oficiala pri-eduka servilo sekcian TTT-paĝon kiun vi povas viziti ĉe la adreso http:/Avwww.xtec.es/~pmarti 10/ilei-cat. htm kun informoj pri ILEI, pri la Sekcio, kurso de E-o en la kataluna, instruaj ludoj, ktp. En decembra numero de pedagogia revuo Escola Catalana Abel Montagut aperigis artikolon kun tre interesa konkreta propono pri oficiala instruado de E-o en lernejoj ne kiel anstataŭanto de la angla, sed kiel komplementa helpilo dank” al ĝia propedeŭtika valoro.

Krom per ĝenerala kunveno la 3lan de oktobro, la membroj de la Sekcio restis en kontakto per la redaktado kaj dissendado de kvar cirkuleroj dum la jaro.

Nederlando

La sekcio en 1999 havis 47 membrojn. La estraro kunvenis unufoje por antaŭprepari la Jarkunvenon kaj la estraran ŝanĝiĝon. La Jarkunveno okazis en marto en Hago. En tiu kunveno eksiĝis la prezidanto, Nel Overwater, kaj la sekretario Hans ten Hagen. Ne estis membro, kiu pretis transpreni funkcion. Rob Moerbeek deklaris sin preta esti provizora prezidanto. Hans ten Hagen sendis cirkuleron al pluraj membroj ne ĉeestintaj la kunvenon, kun la peto akcepti estrarfunkcion. Karel Klein pretis fariĝi kasisto, sed pro sanproblemoj li post kelkaj monatoj devis rezigni. Tiam Hans ten Hagen denove (provizore) transprenis la kasistan funkcion.

NGGE aperis trifoje. Bedaŭrinde atingas la redakcion nur malmultaj artikoloj de la membroj. La ILEI-Konferencon en Karlovy Vary ĉeestis kiel komitatanoj s-roj Moerbeek, Verwoerd kaj Ten Hagen.

Pollando

En kelkaj lernejoj E-o aperis en 1999 unuafoje aŭ reaperis post longa paŭzo. Tamen ege mankas instruistoj. La ĉefa tasko de la sekcio aktuale estas trovado de instrukapablaj kaj instruemaj esperantistoj en la tuta lando. Kreskas la procento de instruaktivaj ILEI-mebroj kaj ne-membroj iel kunlaborantaj kun la sekcio. Samtempe la sekcio zorgas pri esperantistigado de aliaj personoj. Preparas sin al E-instruado kelkaj diplom/it/ot/inoj de la krakova Jagiellona Universitato.

Deko da lernejoj partoprenas Interkulturon. E-o estas instruata ankaŭ en aliaj lernejoj (plej ofte oficiale). Plia deko preparas sin por starti venontjare. Ciuj polaj Interkulturo-lernejoj havas retan aliron kaj en teknikaj aferoj la instruistoj estas helpataj de s-ro Antoni Beyga.

Printempe en Lodzo estis prezentita ekspozicio pri ILEI en Lodzo. En aprilo denove okazis la Esperantologia Didaktika Konferenco en Krakovo. En 1999 aperis 4 numeroj de la sekcia bulteno „Ligilo”. Krome la sekcio estas enketanta por prilabori landan statistikon pri E-instruado kaj pri E-lingva instruado de aliaj fakoj.

20 6 IPR 00/2

Togolando La jaro 1999 estis laborplena por TIETo (Tietti-instituto de Esperanto): instruado al homoj, formado de instruantoj, ekzamenado, redaktado ktp. En aŭgusto la instituto fariĝis la sekcio de ILEI en Togolando. | Kursoj por komencantoj okazis en ĉiuj kluboj de la lando per la Zagreba Metodo. Perkorespondan kurson sekvis 13 lernantoj laŭ la kurso FEREZ. 3 lernantoj finlernis ĝin kaj ricevis siajn diplomojn. Kurso por progresantoj okazis de la 23-a ĝis la 27-a de decembro en Lome kaj Aneho. 19 lernantoj en Lome, kaj 5 en Aneho. Inter tiuj ĉi estis ankaŭ 5 niĝerianoj, 2 ganaanoj, | burkinafasano kaj 2 kotivuaranoj. De januaro ĝis marto TIETo, ĉiusemajnfine organizis kursojn por disponi pri novaj instruistoj. Tial entute 6 novaj instruantoj aldoniĝis al la tri ekzistantaj. La iama reprezentanto de ILEI fariĝis aldona instruisto de la instituto. Ekzamenoj: A: okazis la 28-an de marto en Lome kaj Glidji. Kvin kandidatoj el 12 sukcesis. B: la unua okazis la 8-an de septembro 1999. Tri el kvin kandidatoj sukcesis. La dua okazis kadre de la aranĝoj de decembro en Togolando. 7 el 17 kandidatoj sukcesis. C: Okazis fine de decembro dum la sepa TEK. 3 el 5 kandidatoj sukcesis. Aliaj aktivadoj: Okazis tri kunvenoj de la prizorgantoj: la 13-an de marto, la 24- an de aprilo kaj la 13-an de septembro. Okazis ankaŭ aliaj kunvenoj, sed ili kombiniĝis kun tiuj de la laborgrupo pri la Afrika agado. Plian laboron signifis la redaktado de OVo: la periodaĵo aperis kvarfoje en la jaro kun la numeroj 22 kaj 23 kombinitaj.

Laŭ la sekciestraj raportoj kompilis: Jozefo Nemeth

Por via notlibro Ekzamenoj dum la Konferenco en Bouresse

Partoprenontoj de la ILEI-konferenco en Bouresse, kiuj deziras partopreni la Internaciaj Ekzamenoj de ILEI/UEA bonvolu anonci sin antaŭ la unua de julio 2000 ĉe la sekretario de la Internacia Ekzamena Komisiono, Middenweg 587, NL-1704 BH HEERHUGOWAARD, Nederlando; tel. “31 72 5717918, fakse 131 72 5747670, «ten.hagen.esperanto(Qwxs.nI» Membroj de IRE (Internacia Rajtigita Ekzamenantaro), kiuj partoprenos la ILEI- konferencon kaj pretas ekzameni, bonvolu same anonci sin.

Hans ten Hagen, sekr. IEK

Internaciaj ekzamenoj

La Internacia Ekzamena Komisiono (IEK) strebas al okazigo de la Internaciaj Ekzamenoj de ILEVUEA en kiom eble plej multe da landoj en la tuta mondo.

IPR 00/2 621

— página 13 del PDF —

Kiel sekretario de IEK mi spertis, ke en multaj landoj Esperantistoj ne havas scion pri la internaciaj ekzamenoj. Por funkciuloj de E-organizoj kaj certe ankaŭ por instru/ist/antoj de la lingvo estas grave, ke ili povu informi studintojn de la lingvo pri la ekzameniĝg-ebloj. Internaciaj Ekzamenoj jam ekzistas dum dekoj da jaroj kaj estas prizorgataj de IEK, komisiono kies konsisto estas aprobata de la Komitatoj de UEA kaj ILEI. IEK konsistas el sep personoj: prezidanto, sekretario, kasisto (kiu estas tiu de ILEI) kaj reprezentantoj por Azio, Ameriko, Afriko kaj Eŭropo. IEK mem organizas Internaciajn Ekzamenojn dum ĉiu UK kaj (eventuale) dum Konferenco de ILEI. Cetere, ĉiu landa asocio, E-organizo aŭ -institucio povas proponi organizi sesion de la ekzamenoj dum iu (inter)nacia aranĝo (kongreso, seminario, festivalo, k.s.).- Tiukaze oni petu la t.n. ‘petilon’ ĉe la sekretario de IEK. En tiu petilo ili mencias la datojn de la sesio, la nivelon de la ekzamenoj (momente ekzistas elementa kaj meza niveloj), proponas lokan Ekzamenan Komisionon (EK), kiu konsistu el membroj de Internacia Rajtigita Ekzamenantaro (IRE). La ekzamentestojn ĉiam prizorgas IEK. Ĝi liveros ilin al la prezidanto de la surloka EK. EK kontrolas la faritajn testojn kaj aljuĝas poentojn laŭ la koncerna skemo. Poste ĝi resendas ĉiujn testojn al IEK, kiu trarigardas la testojn kaj la aljuĝon de poentoj. Por la sukcesintoj ĝi produktas la ‘Atestilo»-jn, subskribitajn de la prezidanto kaj sekretario de IEK, kiuj post subskribo de la prezidanto de la surloka EK estas sendataj al la sukcesintoj. IEK strebas al multlokaj kaj frekventaj ekzamensesioj dum la jaro. Unu el la koncernaj problemoj estas manko de ekzamenantoj. Prefere surloka EK konsistu el diversnaciaj ekzamenantoj, sed tio ne estas severa postulo. Momente IRE (la Internacia Rajtigita Ekzamenantaro) konsistas el ĉ. 60 ekzamenantoj. Sed ne en ĉiuj landoj estas IRE-membroj. Pro tio mi apelacias al tiuj instru/ist/antoj, kiuj opinias sin kapablaj ekzameni kandidatojn, ANONCI sin. Ni petas de vi biografion pri via Esperanta vivo, precipe rilate instruadon. Se IEK akceptas vin, vi estas aldonita al IRE por trijara mandato. Post fino de la mandato ni ĉiam petas renovigon de la mandato. Oni do ne ‘ĝismorte’ estas ekzamenanto. La tasko de ekzamenantoj estas kontroli ĉu ĉio iras laŭregule, sinsekve disdoni la testojn, repreni la faritajn testojn kaj kontroli ilin, aljuĝi poentojn (ĉe ĉiu tasko estas menciita la aljuĝota poentaro) kaj plenigi kaj subskribi la ekzamenan protokolon. Se la testo enhavas demandojn, la respondoj estas jam donitaj por la La internaciaj ekzamenoj konsistas el tri partoj:

1. gramatika antaŭtesto;

2. skriba ekzameno;

3. parola ekzameno. Nur kandidatoj, kiuj atingis aŭ superis la sukceslimon de la gramatika antaŭtesto, rajtas partopreni la skriban ekzamenon. Nur kandidatoj, kiuj atingis aŭ superis la

22 $ IPR 00/2

sukceslimon de la skriba ekzameno, rajtas partopreni la parolan ekzamenon. Per la gramatika antaŭtesto ni kontrolas la gramatikan konon de la kandidato.

La skriba ekzameno (por elementa kaj meza niveloj) konsistas el la sekvaj partoj (laŭ alfabeta ordo): Aŭskulta kompreno-1, aŭskulta kompreno-2, eseo, kulturaj konoj kaj lega kompreno, kaj, nur je elementa nivelo, diktaĵo.

La parola parto konsistas el buŝa priskribo de desegno, foto, k.s., respondi demandojn de la ekzamenantoj pri la movado, historio kaj kulturo de Esperanto kaj interparolo pri ĝeneralaj temoj.

En la «Gvidilo al internaciaj ekzamenoj de ILEI/UEA» la postuloj por la ekzamenoj estas vaste priskribitaj. En tiu gvidilo troviĝas ankaŭ la ekzamena regularo. Cetere tiu broŝuro enhavas modelojn de ĉiuj testoj de la ekzamenoj.

Ju pli da sesioj de la Internaciaj Ekzamenoj okazas, des pli ni bezonas «stokon» de testoj, ĉar ĝenerale por ĉiu ekzamensesio estas novaj testoj bezonataj.

AL VI, instruistoj kaj aliaj kleruloj ni urĝe petas helpi nin kaj mem kompili ekzamentestojn laŭ la modeloj de la Gvidilo. Vi komprenas, ke IEK. ne kapablas ĉiam mem verki ĉiujn testojn. Ne necesas, ke vi verku kompletan ekzamenon (se vi volas fari tion, bonege!), ankaŭ testoj por kelkaj ekzamenpartoj estas tre bonvenaj!

La «Gvidilo» estas havebla ĉe UEA, ĝi kostas 3 eŭrojn. (Se tiu sumo estas financa problemo por vi, skribu al mi).

Mi esperas, ke lavango da mesaĝoj de sinproponaj kandidatoj atingos min kaj ke

mia (reta aŭ fizika) poŝtkesto pleniĝos de testoj. Mi anticipe tre dankas vin pro Via atento kaj helpopreteco.

Hans ten Hagen, sekr. IEK

Middenweg 587, NL-1704 BH HEERHUGOWAARD, Nederlando

telefono 3172 5717918, fakso “31 72 5747670

ten.hugen.esperanto(Qwxs.nl

EKZAMENO de INSTRUKAPABLO de UEA/ILEI

Delonge oni sopiras superan nivelon de niaj lingvo-ekzamenoj. Tamen, frapa komento de Miroslav Malovec en la reta diskutejo E-INS spronis nin labori pri io alia. Li komentis, ke apenaŭ kredeble estas, ke ILEI ne ofertas ekzamenojn pri Instru-kapablo. Ni konsentas, kaj opinias tion pli grava por ILEI ol supera lingva ekzameno, kies pretigon ni provos transigi al UEA. » [sin sed plej eta paŝo, estas farita. Ni havas regular-proponon, distribuita al kE vig komisiono, al la estraroj de UEA kaj ILEI, al la Akademio kaj al J pliaj koncernatoj. La estraro de UEA traktis ĝin en sia aprila kunsido, cele ? Ei priono de la UEA komitato somere. “ila ida emfazas praktikajn devojn. Kandidato ricevas tutoron kaj havas Jn devojn: verki kaj publike defendi disertacion pri E-instruado, partopreni

IPR 00/2 $23

— página 14 del PDF —

aprobitan instru-kurson, plani kaj realigi modelan lecionon kaj sukcesi en mallonga skriba kaj parola ekzamenoj. La teksto de la regularo riceveblas papere de la verkinto kontraŭ 3 IRK. Gi estas rigardebla komputile en la ILEI-Bulteno (vidu la hejmpaĝan adreson sur la tria kovril-paĝo).

Komentoj bonvenaj ĉe la sekretario de la ekzamenoj aŭ la verkinto de la regularpropono: stefan.macgilQgalamb.net (poŝta adreso, p.2)

NOVA LIBRO DE ILEI:

Valoraj konsiloj en konciza volumo

ILEI anoncas la aperigon de didaktika konsilaro, verkita de sia longtempa rusa membro, s-ro Aleksandro S. Melnikov, sub titolo «La ĉefaj principoj de fremdlingvo-instruado». La libron kuneldonis ILEI, kun la Rostova Stata Pedagogia Universitato. Ĝi ampleksas 96 paĝojn (14 x 20 cm) kaj estas komplete en Esperanto. Ĝia dorskovrila teksto bone resumas la verkon:

«La ĉefa atento de la libro estas donita al praktikaj konsiloj por Esperantokursgvidantoj. Ofte ili estas bazitaj sur la prora sperto de la aŭtoro, gvidinta aron da kursoj en deko da landoj. Specialan emfazon ricevis rimedoj por maltedigi E- lecionojn. Ili estas aplikeblaj dum instruado laŭ ajna metodo, inkluzive tiun de Andreo Cseh. La libro enhavas abundajn distrajn materialojn, uzeblajn ne nur dum E-kursoj, sed ankaŭ dum lingvo-ekzercigaj E-klubkunvenoj.»

Komence, la verko resumas kelkajn instru-metodojn, ĉefe sugestopedion de Lozanov, poste ĝi skizas bazajn didaktikajn principojn. La ĉefa parto prezentas praktikaĵojn. Eĉ sperta instruisto trovos valoraĵojn inter la lavango da sugestoj

kaj ideoj. Ĝi valoras ankaŭ por neprofesiaj instruistoj, sur kies ŝultrojn falis la .

tasko gvidi vesperan aŭ someran kurson.

ILEI disponas je nur cent ekzempleroj de la libro, kiu do baldaŭ elĉerpiĝos. Prezo: 9 EUR. Mendu ĉe UEA, aŭ ĉe ILEI, pf. 193, HU-1368 Budapeŝto, rete: stefan.macgill(Qgalamb.net

“Fabela” rakonto pri IIK

Motto: “Ni sidis sur la sojlo / kaj la solo soris / en altojn, en altojn. /

Sube pitiĝis / la tronoj, / la turoj — / kvankam ni estis / la plej malgrandaj /

kaŭrsidante sur la sojlo…. Ni verkis, ni kreis — / kaj ni eksentis / la manojn de

Dio / sur la ŝultro. / Ni aŭdis zumon diafanan / de la sferoj.” (Imre Szabo — Soraj sojloj)

La fermitaj okuloj imagas al si la nedireblan senton esprimatan de la poemo.

La pensoj flugas en la tempon, antaŭ kelkaj monatoj, rememorante la pasintjaran

24 6 IPR 00/2

IIK, la belajn iamajn momentojn pasigitajn kune kun la 37 infanoj el 14 landoj kaj kun nia gvidanta ĉarmega teamo. Kune, unu helpe de la aliaj, ni kreis fabelan mondon, kiu sendube restos por ĉiam kaj por ĉiuj, kiuj travivis ĝin, nekredeblaĵo de la vivo.

Mi ofte pensis pri la plej taŭga maniero paroli kaj rakonti pri la pasintjara NK. Kelkfoje mi tutsimple diris al mi ke ne havas sencon tion fari, ĉar la vortoj ofte detruas la magion de iu travivaĵo. La sentoj estas la verko de la nedireblaĵo, estas plej intima afero kiu ĝojigas la koron kaj la animon. Klopodo de materialigi la sentojn per paroloj estas ofte frakaso, speciale, ĉar mi daŭre diris al mi ke, eĉ se mi ion rakontas, la aliaj tutsiample ne komprenos kion ni kune, fabelece travivis.

Fabeloj eniris realecon

Pro tio mi petis la helpon de la mirakla, fabela mondo, kiu ĉirkaŭas nin kaj atendas pacience nian malkovron. Mia ĉefa instiganto al la rakonto estis, kompreneble, la ĉarmega Villi Abelo, kiu maltrankvile vizitis min iun nokton kaj klarigis ke la magio ne plu vivos en la mondo se ni ne rakontos pri ĝiaj efikoj. Sekve, la fabela voĉo malsupreniris sur la teron, pere de la abeleto, kiu „spionis, kion la olduloj preparis kaj planis” kaj kiu „zum-di-ŝvup povis doni al la organizantoj kelkajn konsilojn” dum la pasintjara IIK. Ĉu ĝi sukcesis? Ni kune analizu tion…

Komenco kaj preparado

Oni povas facile aserti ke la kongreseto estis granda pedagogia kaj psikologia verko, miksaĵo inter la homaj klopodoj kaj la nevidebla helpo de la fabela mondo. Ekde la komeco ni klopodis eniri kaj enirigi la infanojn en magian

etoson, kies ĉefa personeco estis nia Villi Abelo. Ĝi fariĝis la simbolo mem de la

tuta kongreseto kaj ludis gravan rolon, ĉar, sendube, ĝi estis la enirvojo al la mirakla mondo de la fabeloj, kiu servis kiel identigilo de infaneco. La ideo ke Villi prezentu la programon, forme de tre alloga kongreslibreto, kvazaŭ ĝi estus “spiono” de la granduloj, plifortigis la sugeston ke ĉio estis iel fabelece kreita. Ne plu estis plenkreskuloj kiuj diktis ion, sed aperis kaŝita ligo inter la infanoj kaj la „olduloj” pere de tiu ĉi ludema, fabeleca personeco.

Formado de teamo

Sed la voĉo de Villi sentiĝis eĉ antaŭ la kongreseto, dum la elekto de la teamo. Helpantoj de ĝi estis „ses frenezaj” personoj, kies ĉefaj roloj estis subteni la jam ekekzistantan magion. Grava tasko! Estis postulitaj antaŭkondiĉoj: kapablo rezigni pri la seriozeco de plenkreskuloj, fariĝi denove infanoj kaj krome, havi empatiajn kaj pedagogiajn kapablojn, gvidi laborgrupojn, kaze de bezono. La tuta teamo kunigis diversajn aĝojn kaj naciecojn, miksis sukcese Proprajn spertojn kaj kapablojn. Ĝi estis preparita jam kelkaj tagoj antaŭ ol la

IPR 00/2 $€25

— página 15 del PDF —

kongreseto komenciĝu, por ke la teama unuiĝo kaj identeco aperu kaj por ke la kunlaboro estu efika. Cio evoluis sub magia influo.

Kadraj kondiĉoj kaj celoj

La zumo de Villi gvidis nin en belegan pejzaĝon, ejo de la kongreseto. La arbaro, la floroj kaj la herboj, la kanto de diversaj birdoj kaj la ĉeesto de bestetoj en eta zoologia ĝardeno kunformis la naturan kadron, kvazaŭ transprenita el oldaj legendoj kaj alportita en la nuntempojn. Al tiu ĉi natura kadro aldoniĝis la fakto ke la regiono mem estis natura rezervejo, kiu protektis centron por infanoj, bone organizitan kaj ekipitan. La eblecoj de la ejo por krei situaciojn kiuj similu al nerealeco, al ekzistado kiu interrompis la ligojn kun la vera, reala mondo, estis senfinaj. Kaj por pli facile eniri la legendon ni eluzis ankaŭ la lokan proksimecon de la lago, kies ekzisto estis ombrita de iu olda legendo, tiel ke ĝi akiris la nomon de „Diabla Lago”. Ĝi kaŝis trezoron, garditan forte de iu diablo, kiun la laga feino instruis cedi la trezoron nur al tiu kiu neniu en sia tutas vivo mensogis.

Jen belega motivo (eĉ kun moralaj radikoj!) starigi komencon de belega semajno, kiun ni projekciis ne nur kiel frukte donan frandadon de Esperanto, sed ankaŭ kiel edukan semajnon. La ĉefaj celoj estis:

a) ke la infanoj bonege interkonatiĝu, tiel ke ili fariĝu grupo, t.e. bonaj kaj speciale longdaŭraj amikoj;

b) ke la infanoj plibonigu siajn lingvajn konojn, ĉar ofte la lingvo povas esti limo inter ilia komunikado kaj kunlaborado. Sekve, ni klopodis krei en ili la senton de grupa identeco, kvazaŭ ili estis partoj de granda familio, ni strebis konstrui la certecon ke tute ne gravas la fakto ke unu konas pli bone la lingvon ol la alia;

c) ke ni prezentu al ili lokajn kulturajn akiraĵojn;

d) ke ni kreu la intereson de kunagado, tiel ke la infanoj ĝuu ripozegan tempon por ke ili havu belajn memoraĵojn kaj aventurojn.

Programo kaj metodarto

La fabela mondo estis la ideala kondiĉo por ke ĉiuj tiuj celoj estu efike realigataj. La programo kaj la metodaro subtenis forte la materialigadon de ili. La programo, realigita konforme al la propraj deziroj de la infanoj, jam antaŭe pridemanditaj pere de la informbultenoj de Ville, estis alloga, diversa kaj interesa. La unuan tagon, ni organizis interkonatigajn ludojn. La rolo de tiuj ĉi grupigaj ludoj (per pilko, per la granda paraŝuto, ktp.) estis grava, ĉar ili varmigis la etoson kaj donis la impreson ke oni povas komuniki eĉ senvorte. Ni pli proksimiĝis unu al la alia silente, ridante sub la fascina ŝirmo de la ludo. Ciu el nia teamo havis precizan rolon, gvidi grupeton da infanoj kaj poste la grupetoj estis interŝanĝataj, tiel ke ĉiu havu la eblecon preni kontakton al la alia.

Dum la samtaga posttagmeza akvobatalo ne plu estis plenkreskuloj kaj infanoj, sed granda grupo da infanoj kiuj ĝojege kunludis, kunagis kaj

26 6 IPR 00/2

kunstultumis. Laŭ mi, unu el la sekretoj proksimiĝi al la infanoj estas ankaŭ la kapablo de la teamo agi infanece, detruante kaŝe kaj silente, sen granda „bruo” la barilojn inter „ni” kaj „vi”.

La trezorserĉado ĉe la „diabla lago“, kiu okazis la saman vesperon, plifortigis per grupiga procezo la komencantajn rilatojn inter la infanoj. Per la sama evento ili profunde eniris la mondon fabelecan, la alian realecon, kiu per sia ĉarmo kaj magio kreis fortajn ligojn. Jam el la unua tago ĉiu el la gvidanta teamo havis sian rolon, enkorpante la personecojn de la legendo: la laga feino, la diablo, ktp. Montriĝis la kapablo de ni — kiel plenkreskuloj — krei taŭgan etoson por kapti efike la atenton, antaŭvidi la dezirojn de la infanoj. La internacia vespero, organizita dum la sama tago, estis ebleco por infanoj pezenti sin, laŭ ilia plaĉo, laŭ ilia maniero. La ĉi tie donita libereco daŭris la sekvontajn tagojn, kiujn ni : komplete realigis kun la helpo de ili. Kompreneble ke ekzistis antaŭstarigita programo, sed tiu ĉi programo estis adaptita spontanee kaj flekseme al la deziroj de la infanoj. Gravis por niaj metodaj principoj doni liberecon al ili, instigi ilin al ideo, al propra esprimiĝo, enplekti ilin en la programan kreadon. Pridemandante iliajn dezirojn kaj atendojn, decidante uzi iliajn spertojn ekestis la freneza olimpiado kun tre strangaj pasendaj ŝtupoj en kiu kompreneble ankaŭ la gvidantoj partoprenis. Estis ĉio organizita nur de ili! Tiu ĉi kuniga tasko ofertis unue al infanoj la transprenon de respondeco, kiu alportis memfidon: „mi povas, mi kapablas tion fari”, sed ankaŭ la senton ke ili estas en la centro de la tuto, ke ĉio estas farita kun ili kaj por ili. La aventuroj daŭris per rajdado kaj vizito de vera indiano el Kanado, kiu dancis kaj montris al ni diversajn ritualajn objektojn.

La pinto de la magio estis kiam ni preparis la maskojn por bonvenigi la gepatrojn. Ĉiuj havis strangajn, belajn maskojn kaj ĉiuj, kune kun la gepatroj teatrumis por prezenti, plej realisme eble, la legendon de la „Diabla Lago”. Eĉ la bestaro de la ejo partoprenis nian fabelan mondon kaj kunludis dum la tuta semajno. La bestoj ankaŭ akiris fabelecajn, miraklajn trajtojn, tiel ke ordinara porko fariĝis princo, enamiĝinta lagan feinon. Naskiĝis Porki — princa porko kiu estis la plej ofte al la gepatroj montrita besto.

La lasta tago estis plorema tago por ĉiuj, signo ke fortaj ligoj kaj sentoj ekestis. La celo pliprofundigi la homajn rilatojn estis tiel atingita.

,

Malfacilaĵoj

Gravis multaj aspektoj, kiujn ni priatentis, sed ankaŭ kelkaj kiujn ni preteratentis aŭ aliaj kiuj montriĝis kiel malfacilaĵoj.

Mi jam bonege substrekis la sekretojn (kiuj, espereble nun ne plu estas sekretoj!!) de la sukcesa rezulto de kunlaboro inter homoj kiuj kreis fortan teamon, diversaĝa kaj diversseksa. Estis ankaŭ kelkaj fuŝoj, aspektoj kiuj ne tiom bone sukcesis, kiom ni intencis. Temas pri la malkapablo komplete kaj efike fari la grupigon, ĉar malgraŭ ĉiuj niaj klopodoj oni ne povis haltigi la krokodiladon. Alia punkto sur la listo de “fuŝaĵoj” estas ke pro vetero aŭ pro troa laciĝo kelkaj

IPR 00/2 $27

— página 16 del PDF —

programeroj el la antaŭe starigita programo ne realiĝis. Tamen, aliaj saminteresaj anstataŭis ilin. Malfacilaĵo problemhaviga estis ankaŭ la granda aĝa diferenco de 12 jaroj inter la infanoj, kiu verŝajne iom kontribuis ankaŭ al la nekompleta sukceso de la grupiĝo.

En mia orelo, Villi, kiu daŭre akompanis min kaj ion flustris kelkfoje, senpacience atentas ke mi ne forgesu rakonti pri mirakloj. Estis multaj fabelaj mirakloj okazintaj dum la pasintjara IIK, sed unu el la plej grandaj (ĉar plej multe tuŝas la realecon!) estis ke eĉ ne unu infano kiu aliĝis, pro financaj kialoj estis malakceptita. Mirakloj tamen okazas, ĉu ne?

Necesus skribi romanon pri ĉio, kion ni travivis, faris, sentis…Necesus horoj klarigi la miraklan ĝojon per kiu plenigis nin ĉiujn Esperantujo. Tamen la rigardo direktiĝas nun al la nova, ĉi-jara kongreseto, kiun ni esperas samsukcesa. Restas en niaj animoj sendube belegaj, nekredeblaj memoraĵoj pri la jam pasinta IIK, sed ekfloras la pensoj pri novaj aventuroj, novaj mirakloj…..Ĉar mirakloj daŭre okazas, ĉu ne?

Ana-Muria Pinter RO-2400 Sibiu, Str. Hategului, Nr. 1, Sc. C, Et. 3, Apt. 38. Rumanio.

anamaria(Qmagicnet.ro

VIGLA INFANA KONGRESETO ATENDATA

Ĝis nun aliĝis al la 33a Internacia Infana Kongreseto dek sep infanoj, kiuj kuniĝos en la junulara vilaĝo Hadassim, 30 km de Tel Avivo. La infanoj vizitos la kongresejon en vendredo 28a julio, kadre de tut-taga ekskurso al la kongresurbo. Ili partoprenos en ero de la Tago de la Lernejo.

Gvidantoj estos Ankica Jagnjic (organizonto de IIK en 2001) kaj Stefan MacGill (la konstanta komisiito). Helpanto estos Anna-Maria Pinter kaj tri el la infanoj (signitaj sube H). Partoprenontoj ĝis nun aliĝintaj aĝas inter 6 kaj 16-jaraj, averaĝe 12. Laŭlande: Belonia (H) kaj Ideal (H) Gabalda (Fra.), Michaela Frank, Elisabeth Binanzer (Ger.), Karina kaj Hajnal MacGill (Hun.), Tali (H), Maya kaj Ran Wandel kaj du pliaj (Isr.), Julia Yamato (Jap.), Tina Tisljar (Kro.), Kristine (Nor.), Zsuzsa Szocs, Anabella Jugvert, Krisztina Bartos, Csaba Kerekes (Rum.). Partopreno de kelkaj dependos je ekstera subteno. Manke de ĉi-jara gimnazio, fondaĵo de ILEI kontribuis, kiel ankaŭ aliaj amikoj de IIK. Donaco al la Gepatra Kaso de la UK helpos ilian kuneston.

La partopenontoj jam prezentas sin kaj siajn familiojn kaj mondojn per desegnaĵoj, rigardeblaj en la hejmpaĝo de IIK. Vizitu tion tra la paĝoj de UEA, (Servoj/Kongresoj) aŭ ĉe la rekta adreso: www.geocities.com/amik99 19998:8: En la programa sekcio de la hejmpaĝo vi trovos kvizeton pri bestoj, taŭga por etuloj (5-9-jaraj), kun kaŝ-vortoj troveblaj per solvado. Ni aperigos pliajn, kaj dum la IIK okazigos grandiozajn kvizojn (infanoj pretigos kelkajn). Hejmpaĝe ni antaŭprezentas komunan ludon kiun realigos la pli aĝaj partoprenantoj en IIK; la

28 6 IPR 00/2

grupo ricevas urbocentran konstruaĵon kaj monsumon. Ili rajtas starigi magazenon kun ses fakoj, restoracio kaj amuzejo. Ili kune planos la tuton, decidante nomon kaj sloganon por la vendejo, desegnante uniformojn, elektante varojn kaj fine aktorante televidan reklamon. Aldone al tiaj pli formalaj eroj ni lasos liberan tempon por ludi, sporti kaj naĝi. Ni ekskursos unu tagon al la akvoparko Sfajim. Multaj partoprenontoj estas muzikemaj kaj teatremaj. Do, ni atendas instigan semajnon kune! (Ilustraĵo:Karina MacGill)

Stefan MacGill

Kompletigu viajn kolektojn de IPR

Post presado de nia revuo restas rezerva stoko, tenata ĉe Internacia Esperanto- Instituto en Hago. Kuŝas proks. 4000 ekz. (280 kg.) el la jaroj 1986 ĝis 1998. Nia ligo eniris luan aranĝon kiun nia nuna financa stato devigas nin fermi, kio implicas forigi la plimulton de tiu stoko. Kvankam nefreŝaj, tiuj numeroj entenas ankoraŭ aktualajn fakajn artikolojn kaj raportojn de historia intereso. Unue, ni demandas ĉu iu scias lokon, kie ni povos deponi parton de la stoko, kaj kiel eblos transporti ĝin de Hago al tiu loko. Due, se iu deziranta ricevi ekzemplerojn de la sube listigitaj numeroj povos persone viziti IEI (post klara interkonsento kun Atilio Orellana Rojas) tiu rajtos senkoste ilin forporti. Trie, ni ofertas tiujn revuojn al niaj sekcioj, al bibliotekoj, kolektejoj, lernejoj ktp. kontraŭ sendokostoj. Minimuma mendo: 6 ekz. (480g.) kaj mendojn en obloj de ses ekz (samaj aŭ malsamaj numeroj).

Prezo por ses ekz. al Eŭropo estas 2 euroj/dolaroj (4 irpk), ekstereŭropen 4 euroj/dolaroj (8 irpk). Pagon faru per respondkuponoj kun la mendo aŭ poste al nia konto ilek-a ĉe UEA aŭ al nia kasisto en Svedio (aŭ surloke en nia konferenco). Mendi elektrone: stefan.macgilkQgalamb.net aŭ letere: S. MacGill, Bethlen G. u 2, HU-2030 Erd

IPR 00/2 629

— página 17 del PDF —

Jen resumo de la stokoj

(La ciferoj 1-2-3-4 indikas la numeron en la koncerna jaro. La signoj post la numero indikas la kvanton de ekzempleroj: 30-49 ekz: – ; 50-99 ekz: sen indiko; 100-199 ekz: “; pli ol 200: 7”)

1986: -35 1987: (2-3 duobla numero); 1988: 3- 4- 1989: 1 2 3 4, 1990: 84194″; 1991: 3 4 1992: 1 4-; 1993: 27,4; 1994: 35 4x 1995: .l 2″ 3€,45, ‘wW096:,2 35 4; loo. 2 xx e qa

1998:: «2X28€ 4; M99:,..

El la landoj kaj sekcioj

Barato

Longtempe dezirata revo fine ektrovis ian vojon al realiĝo, kiam decembre de la pasinta jaro mi babiladis kun unu el miaj gelernantoj en la koridoroj de la Lingvoinstituto «Narwal» dum E-kurso tie kadre de la projekto «Indiĝenaj Dialogoj» (ID). Li, S-ro Jebra MUCHAHARY, direktoro de elementa lernejo en la ŝtato Assam (orienta Bharato) invitis min instrui tie E-on. Li tuj komprenis, ke reveninte de Nederlando post lernado de Esperanto, se li ne praktikas la lingvon, se li ne parolas; skribas, aktive uzas ĝin, li simple malpliigos siajn konojn iom post iom. Lia strategio estis, do, esperantigi la lernejon, tiel, ke li havu ĉiuangule kun kiu uzi Esperanton! La unua paŝo estu, do, instrui al la instruistaro tiel ke ili siaflanke poste daŭrigu la laboron kun la lernantaro. Certe kun mikso de entuziasmo kaj la espero dissemadi Esperanton ankaŭ en tiu mondoparto, mi planadis la alvenon al lia regiono.

La projekto estis elpensita tiel, ke mi kunvenigu la jam lernintojn de la 2 antaŭaj ID-kursoj loĝantaj en Bharato kaj Nepalo por plueniri la vojon en nia lingvo kaj ke mi ĉefe instruu Esperanton al la stabo de la lernejo por tiel krei Esperantoneston en Assam. La lernejo de Jebra troviĝas en la malgranda vilaĝo Bijni, atingebla post plurhora veturado meze de fascina pejzaĝo, plena je verdo kaj spicita per la tre buntaj koloroj de la kamparanaj vestaĵoj. Ne granda distanco apartigas tiun vilaĝon de la landlimo al Butano.

La entuziasmo de la instruistaro de la lernejo St. John’n Mission vere impresis min profunde. Plurhora instruado ĉiutaga ne lacigis ilin. Male, ili estis ĉiam pli kaj pli avidaj kaj aktivaj, kiam ili paŝadis tra la gramatiko kaj nura kanto kaj ritma dancado sufiĉis por refreŝigi la klasanojn.

Jam en la unua tago ili petis al mi, ke mi ne limigu mian instruadon al la lingvo Esperanto, sed ke mi priparolu ankaŭ didaktikon kaj metodikon, ĉar se ili volas instrui la lingvon, ili akiru ankaŭ iajn bazojn por la prilingva instruado. 25 instruistoj, do, sekvis tian trejniĝon kaj nun ili kapablas komuniki en nia lingvo. Nia laboro inkluzivis eĉ tradukadon!

30 6 IPR 00/2

Komence de la kurso, Lakhi, la instruistino pri muziko por bonvenigi min, kantis ĉarman kanton en la boroa lingvo (la lingvo de la popolo tie loĝanta) dum kelkaj el la lernantinoj dancadis ĝin. Min tre emociigis tiu ritmo kaj ĉiutage ni provis eltrovi la ĝustan tradukon kaj akordigi ĝin al la muziko de la origina verko. La kanto, «Eksidu, hej», estis kantita de ni ĉiuj dum la fermo de la kurso. Certe granda laboro estas semi, inspiri, entuziasmi kaj tute alia estas plu konservi tian torĉon, kiam multaj aliaj okupoj kaj problemoj bezonas atenton. Tial, mi petas al vi, leganto, provu dediĉi momenton por skribi karton al ili, tio certe sentigos al ili, ke pliaj personoj en la mondo ja volas uzi, komuniki per Esperanto; se en via biblioteko estas kromaj ekzempleroj de iu E-libro, sendu al ili tiujn. Ili nepre bezonas ĉian helpon kaj subtenon de nia E-parolantaro! Ci tiu vojaĝo estis mirinde inspira al mi kaj profunde dankas al ĉiuj instruistoj en St. John’s Mission, pro ties nelacigebla simpatio, pro tiom da entuziasmo en la lecionaj horoj kaj ĉefe por sentigi al mi, ke Esperanto ja utilas por venigi la mondon ankaŭ al tiom foraj lokoj kaj doni al ili esperon pri amikaj kaj pacaj kontaktoj. Atilio ORELLANA ROJAS Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag; Nederlando. Tel “3170 355 66 77, Fakso = 31 70 358 44 22, «iei001(Qworldonline.nI=

NdlR — Adreso de la lernejo: Shri Jebra Ram Muchahary, St. John’s Mission, BINJI, P.O. Binji, Dist, Bongaigaon (Assam) India.

Britio Ludante… (pri Urso-Kurso) Esperanto estas tiel facila, Zamenhof diras, ke oni povas ellerni ĝin ludante. Ja tiel facila estas Esperanto. Alie, ĝi ne povas postvivi du-fojan jarcento-turnon. Tamen — nu — estas diversaj ludoj. Bone planitaj ludoj donas bonan efikon. ‘Urso-Kurso’, verkita de Malcolm Jones kaj Angela Tellier, liveras idealajn ludojn por infanoj. La aŭtoroj montras sufiĉe da lerto en kompilado. La kurso konsistas el kvar kajeroj por infanoj (Esperanta traduko de la angla teksto estas havebla por neangla-parolantoj) kaj tri gvid-kajeroj por parencoj/instruantoj. La tekstoj gvidas la infanojn lerni kantante (estas kantoj — kaj sonbendo-kasedoj), kolore (estas koloraj kaj kolorigendaj bildoj), dialoge (estas model-dialogoj) kaj per multaj aliaj amuzaj ludoj (kiuj sendube favoras al evoluo de pensado de la infano). Se vi dubas pri la valoro de E-lernado en pedagogio, legu la multlingvan vorto-liston je la fino de la kajeroj kaj via dubo foriĝos. La listo montras Esperantajn vortojn kontraŭ ties egalajojn en diversaj lingvoj. Danke al la genio = Zamenhof, Esperanta vortaro kovras komunan parton de plejparto de eŭropaj mgvoj. Lernado de Esperanto faciligas la lernadon de aliaj lingvoj. Tio estas oma profito de lernado de Esperanto: via infano ne nur mastros internacian

IPR 00/2 $31

— página 18 del PDF —

lingvon (kompreneble, sen-pene), li/ŝi ankaŭ facile lernos aliajn lingvojn. La kurso estas admirinda kaj rekomendinda! Informoj kaj mendoj ĉe ETA, Malcolm Jones, 1 Regent Avenue, Skipton, BD23 1AZ. Britio WEN Jingen,

J. WENQLAMP.AC.UK Hispanio (Katalunio) Universitat Autonoma de Barcelona (UAB) oficiale agnoskis kurson pri Esperanto inter la libere elekteblaj por la studentoj. La kurso okazis inter la 4-a de novembro 1999 kaj 3-a de februaro 2000 kun 8 studentoj kaj ĝi estis kunorganizita de Kataluna Esperanto-Asocio kaj Klubo Unesko de Barcelona. La instruistoj estis anoj de la Kataluna Sekcio de ILEI (Neus Moly kaj Ramon Perera). La kurso titoliĝis «Introduccio universitaria a l’Esperanto» (Universitata Enkonduko al Esperanto), daŭris 30 horojn kaj valoras tri kreditojn ĉe la Universitato. Neus Moly kaj Ramon Perera

La „8-a Internacia Esperanto-Semajno de la Kulturo kaj Turismo” okazos de la 30-a de septembro ĝis la 7-a de oktobro en urbo Blanes, provinco Girona (Katalunio). En la kultura kadro okazos ankaŭ ILEI-ekzamenoj de elementa nivelo, gvidataj kaj sub la kontrolo de Carla de Lorenzi.

Pliajn informojn petu de H.F.E.A. Apartado 15027, ES-08080 Barcelona. Tel: 937275021 aŭ 937253421. Fakso: 937836511. Rete: luis serrano(Qmixmail.com

Hungario

Helpopeto por PhD-laboro Ivan Bujdoso «vaganto(Dbuli.net» lekcias en ELTE en Generala kaj Aplikata Lingvistiko ekde 1999 kiel scienca helpkunlaboranto. Por lingvistoj li prizorgas la studobjektojn: «Enkonduko en la komputikan lingvistikon», «Uzo de komputilo por komencantoj», kaj «Internacia lingvopolitiko»; por studentoj de esperantologio Ĉe Esperanto-fako: kurso por komencantoj kaj progresantoj, metodologio, stil- kaj parolekzercoj. Li vizitas dujaran PhD-kurson. Li volonte akceptas ideojn, kunlaboron, sugestojn por sia PhD-temo, sube montrata:

Instruado de la planita lingvo Esperanto I. La celo de la esploro – Trarigardo de la hipotezoj pri la procezo de lingvoalprogrigado. – Konkludoj rilate al la lingvoinstruado. – La interdependo de la kompetento kaj la plenumo en la lernprocezo. II. La terenoj de la esploro 1. La ĉefaj komponentoj de facileco de Esperanto: – La simpleco de la tuta lingva sistemo.

32 6 IPR 00/2

– La reguleco de Esperanto. – La notiteco de la vortspecaj kategorioj kaj ties efiko pri la parolkompreno. ; – Libera kombineblo de la fiksformaj morfemoj kun fiksitaj signifoj. – La dinamika (porokaza) vortfarado, ĝia efiko pri la plenumo. Terminologiaj problemoj. – La libera vortordo kaj ties sekvoj en la lernprocezo. – La proprecoj de la Esperanta elparolo. 2. Trarigardo de la nuntempa E-instruado: – La praktiko de instruado de Esperanto: kion, kiel, per kio, por kio, ĉe kio, al kiu. = Ĉula intensaj metodoj estas pli efikaj? – Esplora ekzamenado de la metodoj: superintensa, Zagreba, kaj Cseh. INI. Proponoj por la evoluigado de metodoj surbaze de la esploro: = perkomputile helpata lernado la uzado de audvidaj materialoj a eblecoj de Interreto la eblecoj de malĉeesta instruado Dr. Varga-Haszonits Zsuzsa (temgvidanto), Bujdoso Ivan (PhD-aspiranto)

l

Italio

Kiel amuze instrui esperanton? Dum la sukcesa junulara aranĝo IJF fine de aprilo en Cavallino (Italio) la instruista sekcio de la italaj esperantistoj iniciatis metodikan seminarion por instruemuloj kaj instruistoj. La titolo de la seminario estis: Kie! amuze instrui esperanton? La 16-horan aranĝon gvidis Katalin Smid€liusz el Hungario, kaj partoprenis ĝin 12 personoj el Italio, Israleo, Usono, Germanio kaj Norvegio. La partoprenintoj verŝajne kontente kaj kun belega atesto iris hejmen, riĉaj je novaj spertoj kaj ideoj. Laŭdindas la iniciato de kelkaj landaj asocioj, kiuj similforme deziras altigi la nivelon de la instruado de Esperanto, certe ne sensukcese. Katalin Smideliusz

Pollando

Nekrologo Kun doloro ni sciigas pri la forpaso de s-ino Zuzanna CWIKLINSKA IS.VIIL191] – 24.12000, Krakovo, Pollando, juristino, inspektorino pri laborsekureco, instruistino de E-o, fidela ILEI-ano, persono ĉiam aktiva kaj tre sindona al E-o. Pola Sekcio de ILEI

IPR 00/2 $33

— página 19 del PDF —

Lernu la polan en Pollando per Esperanto! La renoma Somera Lernejo de la Polaj Lingvo kaj Kulturo, plej longe ekzistanta, plej grava en Pollando laŭ grandeco kaj spertaro, funkcianta en Jagiellona Universitato en Krakovo, unu el la plej malnovaj eŭropaj universitatoj, decidis akcepti somere 2000, inter siaj multegaj gestudantoj, grupo(j)n de esperantistoj. Instruos Maria Majerczak, kiu lastatempe diplomiĝis ankaŭ pri instruado de la pola kiel fremdlingvo. Bonvolu peti informilon (german-, angla- aŭ pollingvan) ĉe: UNIWERSYTET JAGIELLONSKI SZKOLA LETNIA KULTURY I JEZYKA POLSKIEGO, ul. Garbarska 7a, 31-13] Krakow, tel. r48(12) 421-3692 fax 1-48(12) 422-7701, email: plschool(Qjetta.if.uj.edu.pl aŭ viziti la retpaĝon: www.if.uj.edu.pl/UJ/SL/. Bonvolu baldaŭ sendi la aliĝilon, en kiu vi indikas viajn preferojn pri dato, studdaŭro (3, 4 aŭ 6 semajnoj), lernintensiveco ktp. Datoj: 3.07 – 23.07, 3.07- 30.07, 3.07- 13.08 aŭ 28.07 – 18.08.2000. Lernado neintensiva (koncernas nur 4- kaj 6-semajnajn kursojn): 2-3 horoj tage; intensiva: 5-6 horoj tage, dum 5-6 tagoj semajne. La grupo ekfunkcios, se aliĝos minimume 8 partoprenantoj kun samaj preferoj. Por faciligi la formiĝon de la grupo, bv. indiki, se eble, pli ol unu akcepteblan por vi daton k.a. cirkonstancojn. Ne forgesu sendi jam nun vian retadreson, se vi ĝin havas. La lingvolernadon akompanos prelegoj de specialistoj pri polaj lingvo, kulturo (i.a. arto, literaturo, filmo), historio, ekonomio, sociaj aferoj, samkiel riĉa kultura kaj turisma programo. Oni povos ricevi atestilon pri lingvolernado kaj studentoj de superaj lernejoj – post antaŭa interkonsento kun sia lernejo – kreditpoentojn. En 2000 Krakovo estas unu el la Eŭropaj Kultururboj. Venu ĝui do ankaŭ la koncernajn multajn interesajn kulturaranĝojn. Bonvolu nepre aldoni, ke vi estas eperantisto.

Ideoj kaj proponoj pri la evoluigo de Esperanto

En la Pedagogiaj Tagoj de la Hungara sekcio prelegis s-ro Janos Petik. Sekve de tio, li sendis tri-paĝan artikolon por IPR kun la supra titolo: La Komitato de ILEI en Tabor decidis, ke IPR ne aperigas artikolojn kun kontraŭfundamentaj reformproponoj. Tial, por ne silentigi membron de la Ligo, ni aperigas resumon kaj inviton:

La unua alineo motivigas la decidon lanĉi la temon per IPR; unuflanke «pro manko de ceteraj kaj pli kompetentaj forumoj ofertantaj la povon pridiskuti ankaŭ TRGVISUKAĵi demandojn de E» kaj pro manko de reeĥo el la Akademio. Aliflanke, ĉar «de la instruistaro oni povas la kleritecon kaj konscion […] pri lingvistikaj aferoj atendi.»

Ĉu la evoluigo de E-o estas necesa? Demandas la dua alineo. S-ro Petik respondsas jese, asertante, ke erare estas atendi, ke E-o evoluu kiel etnaj lingvoj, kaj ke ĝi bezonas konscian evoluigon.

34 € IPR 00/2

Kiel evoluigi E-on? Demandas la tria alineo: «Akademio devas ne malhelpi sed fermenti la evoluon de E.» Ĝi decidu «Ĉu E estos lingvo nur Eŭropa, nur hindoeŭropa aŭ universala?» La akademio kolektu kaj diskutu ĉiujn proponojn kaj publikigu siajn opiniojn kaj konsilojn pri ĉiuj problemoj, tiel kontrolante sed ne malhelpante la lingvo-evoluon.

La aŭtoro fine listigas 5 leksikajn kaj 16 gramatikajn proponojn. Inter la leksikaj: aboli finaĵon «-aŭ», vortojn du-etimajn (ŝanĝi, ŝarĝi, forgesi) kaj malsufiĉe internaciajn (dungi — emploji; ŝajni — sembli; kaj — et) kaj forigi la supersignojn. Inter la gramatikaj: kreo de ne-difinita artikolo, afiksoj -ag, kon-, novaj vort-ordaj principoj, limigo de la uzoj de ig/iĝ, abolo de «ne plu», kreo de ‘ nova emfaza formo de genetivo, ekz. «Mi vidis Karloz amikon», aparta pronomo por la dua persono plurala kaj «kelkgrada apliko de la sistemo de verba transitiveco en kelkaj (precipe la angla) lingvoj.»

Kiu volas ricevi la plenan tekston de la artikolo, sendu leteron kun 2 irkp al la aŭtoro. Eblas diskuti kun li la temojn kaj proponi tiajn lingvistikajn kaj reformemajn forumojn kie tiaj artikoloj kaj diskutoj bonvenos.

Janos Petik, Szontagh P u 9/7, HU-2660 Balassagyarmut, Tel (736-35) 301-479

Instruista trejn-kurso denove Anstataŭ instruista trejn-kurso, ILEI organizis en 1999 metodikan seminarion kadre de la Konferenco en Karlovy Vary. Ĉi-jare estas ofertata unu-semajna kurso pri didaktiko, kadre de la Plurnivelaj Intensivaj Kursoj (PIK) en Kultura Centro Esperantista (KCE). Tio okazos de la 8a ĝis la 13a de aŭgusto 2000 kun la gvido de Stefan MacGill. Bonvenaj estas instru-istoj aŭ -antoj aŭ personoj ligitaj kun edukado. La emfazo estos sur cel-lingva instruado, plej vaste interpretate. Inter la temoj: Survoje al nia propra didaktika gramatiko

e Ĝisnunaj klopodoj kaj atingoj

=. La kernaj kaj unikaj ecoj de Esperanto

= Optimuma ordigo de instru-temoj

= Ligado de gramatiko kun situacioj kaj teknikoj Praktikaj konsiloj kaj spert-interŝanĝo

2. Teknikoj kaj aktivecoj en la cel-lingva instuado

= Prezento kaj pritakso de nuntempaj instruiloj (libroj, vidbendoj)

= Kiel rapide evoluigi parol-kapablon Stato kaj perspektivoj por E-instruado

= Projekto «Interkulturo»

= Oficialigo de instruado kaj instruistaj trejnado

= Starigo de ekzameno pri instru-kapablo.

IPR 00/2 $€35

— página 20 del PDF —

La kursanoj ricevos taskojn prepari kaj prezenti model-lecionojn. Aliĝontoj aŭ

interesatoj rajtas kontakti la gvidonton rekte/rete (vidu la duan kovrilpaĝon) por

klarigi siajn instru-kondiĉojn, bezonojn kaj atendojn, por ke la kurso spegulu tiujn. Ĉiujn praktikajn demandojn pri aliĝado, kostoj, loĝigo ktp. bv. direkti al

KCE, C.P. 311, CH-2301 La Chaux-de-Fonds, Svislando,

rete: kce. FEPONNENMO ch

Rezultoj de la estrarkunsido de UEA por ILEI

Tiu kunsido okazis en Roterdamo fine de aprilo 2000 kun observanto de ILEI. Jen resumo

de la atingoj:

Strategio: Edukado restas ŝlosila kampo en la strategio de UEA.

Unesko: Klopodindas, ke UEA kaj ILEI altigu la rilat-nivelon ĉe Unesko de operaciaj ĝis

konsultaj.

UK: UEA konsentas disponigi la necesajn komputilajn faciligojn por prezento de la

kvazaŭa lernejo dum la Tago de la Lernejo en Tel Avivo.

Internacia Infana Kongreseto: Gia okazigo en Israelo estas konfirmita kaj regularo pri IIK

estas akceptita.

Centra Oficejo: Akceptiĝis plano pri modernigo de la komputila sistemaro de CO por ke

ĝi i.a. kapablu trakti dosierojn kaj datumojn senditaj de membroj kaj organizoj kiaj ILEI.

Ekzamenoj: La komisiono IEK venas al fino de sia mandato julie. UEA kaj ILEI devas

arigi kandidatojn por akcepto en Bouresse kaj Ten Avivo.

Ekzameno pri instrukapablo: La regularo proponita de ILEI estas akceptita kaj post

trastudo kaj eventuala modifo, estos donita al la komitato de UEA en Tel Avivo

Firmigo de la eduka laboro: La estraro, aŭdinte pri la stato de ILEI, akceptis la principon

ke ekestu kompensata laboro por plenumi edukajn celojn. Konkreta propono estis

prezentita kun du ĉefaj celoj:

o rapidigi la plenigon de la kvazaŭa lernejo per la kontribuoj de la aliĝintaj klasoj

o permesi al estraranoj de ILEI pli gvidi la laborojn anstataŭ mem devi plenumi ilin. Komencitaj estas intensaj diskutoj kiel realigi la planon kadre de la buĝeto de UEA por 2001, inkluzive de fondajaj rimedoj.

F REDAKCIAJ INFORMOJ Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, Tel: –32-3-234 34 00. Redaktejo: NEMETH Jozsef, HU-8531 IHASZ, F0 u. 41/5. Rete: nlalt(Qkonyvtar.c3.hu (redaktoro), smidik(Qrik.bdtf. hu (vicredaktoro). Ni ambaŭ povas akcepti faksojn per komputilo, sed avertu nin telefone antaŭ ol vi faksas. Tel/fakso: –36-89/356-050 aŭ 315- 836 (red.) kaj -36-94/ 320-313 (vicred.). La nunan numeron ni sendis al la presejo la 9-an de majo 2000, redaktofino por la sekva numero: la 15-a de aŭgusto 2000.

Hejmpaĝo por IPR: www.nl-papa.hu/ipr/

36 6 IPR 00/2

— página 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ

Ekzamena: Atilio Orellana Rojas (prezidanto), Hans ten Hagen (sekretario de elementa kaj meza niveloj)

Elekta: Doroteo Holland (adr. kovr. 4), Agneta Emanuelsson, Gwenda Sutton

Kontrola: Bertil Andreasson, Mĉrtha Andreasson, Bo Sandelin

Lerneja: Marija Beloŝeviĉ, Jennifer Bishop, Renato Corsetti, Stefan MacGill, Geza Kurucz, Maŭro La Torre, Raita Pyhalŝ

Regulara: Rob Moerbeek, Hans ten Hagen

Terminara: Maŭro La Torre

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando UNESKO (en operaciaj rilatoj). Reprezentanto de ILEI: Francois Lo Jacomo, 42 quai de la Loire, FR-75019 Paris, Francio

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ

ILEI estas jure registrita ĉe la komerca ĉambro en Den Haag sub numero 27.181.064. La membreco inkluzivas ricevon de kvar numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto. a Kasisto de ILEI: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge; tel. (“46 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se», postĝirkonto: 682117-7. Membro-kotizoj: A-landoj (laŭ UEA-divido): 14 EUR, B-landoj: 8 EUR. Simpla abono sen membreco: 18 EUR. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago. Kontoj ĉe UEA: ilek-a (ĝenerala), juna-l (Juna amiko) kaj pike-b (Projekto Interkulturo). Detala listigo de pagmanieroj al UEA aperas sur p. 37 de Jarlibro 1999. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago.

“Reklamtarifoj por IPR: 180 EUR por plena, 110 EUR por duona kaj 70 por kvarona paĝoj. Tio inkluzivas bazan grafikan pretigon; kostojn de ekstra pretigo oni rajtas fakturi. Sekcioj reklamante edukajn projektojn rajtas peti trionan rabaton.

Interreto

http:/lps.uniroma3.it/ilei Bazaj informoj pri ILEI kun ligoj al aliaj paĝoj http://lps.uniroma3.it/eins La diskutejo E-INS pri Esperanto-instruado http://lps.uniroma3.i/eler Tabelo de Esperanto en lernejoj (E-LERnejoj) http://lps.uniroma3.it/kler Kvazaŭlernejo «Tibor Sekelj» por la Projekto

Interkulturo. www.banyai-kkt.sulinet.hu/esperanto Juna Amiko www.hungary.net/esperanto/tend-tag.htm Tendaraj Tagoj (angla priskribo)

www.nl-papa.hu/ipr/ Internacia Pedagogia Revuo

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

SB | Driemaandelijks tijdschrift. Afgiflekantoor : Antw rerpen X. 3/ 00 ISSN 1013-2031 Jarkolekto 30 – trimonata

PEDAGOcIA REVUO NU J” Siu EZO

Q

ZENO

Ne

Jennifer Bishop Boo Mee Kim-Lindblom Stefan MacGill

Mauro La Torre

“ Organode Intemacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj

— página 2 del PDF —

ENHAVO

Bapme [BENNER Vojoj al pli paca lernejo …………s….ŝŝsessesrecsesskspeneŝabaoataianeeseeie l Nan E WOPRO LErni IUdOnte (2), 53… „e ssegso mere eceso rinenauooosebosk o So ekos gadoespedesussnooo 8 Maŭro LA FORRE: Kion ni bezonas pol kio? …………..s esi iese oseo on ooSein icon esas snnnenos 10 Detlev BLANKE: Esperanto en germanaj universitatoj …………… su ŝee esenee nonoi ini 13 Kelkaj najoj pri ILEF en UK (Mauro LA TORRE)………….. veco senee ee state penete rise ee 18 Infana Kongreseto subtenita de ILEI (Stefan MACGILL) ……………………. ee… 20 34-a ILEI Konferenco (Jennifer BiSrOP, Boo Mee KIM-LINDBLOM)……………… 21 Leonardo PAMPALONI: Mallonga filmo en Interkulturo …………………….. eseo. 26 Radojica PETROVIĈ: Interkulturo — post unu jaro… 2j, BI la lanio) kaj sekcioj (ALGO, JP, SE, CH, US)……….osos sevo ise seido emanado enon 29 Juna -dmiko= bona amiko (KURUCZ'(G6Za) ….:…. sese ecese eniencesecesetesaviavonoto oseo opoee 34 Anoncoj (Katalin SMIDELIUSZ, Janos SARKOŬZI) ……………… use see se sseeee neneeese 36 Postparole, redakciaj informoj (Yozsef NEMETN)………………. esee ciei 36 ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Universita Roma Tre, Via Castro Pretorio, 20, [T-00185 Roma, Italio. ; Tel. (439) 06 44 62 092 aŭ 06 49 57 805, fakso: (44-39) 06 49385673. «m.latorre(Quniroma3.i6 http://lps.uniroma3.it Interlernejaj projektoj, komunikiloj, terminaro, reprezentado.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. (436 23) 364 198. «stefan.macgill((Qgalamb.net- Lerniloj, komunikiloj, eldona agado.

Sekretario: Mariana Evlogieva, Drujhba-2, PK 18, BG-1582 Sofia, Bulgario. Tel. (359 2) 24-33-78. «intrpres(Qusa.net» aŭ Samuze(dpoboxes.com» http//www.poboxes.com/amuze; http://www.webalias.com/amuze Membraro, sekcioj, komitato

Vicsekretario: Jennifer Bishop. 39 Hill Street, Hawthorn, Victoria 3122, Aŭstralio. Tel. (1-61 3) 9818 7358, fakso: (161 3) 9905 3668. «esperanto(Qeducation.monash.edu.au» Lernejoj, konferencoj, gimnazio.

Kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockensgata 102, SE-136 62 Haninge. Tel. (146 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se»

Membro: La estrara loko vakas, kun respondeco pri lerneja kaj universitata agado.

Membro: La estrara loko vakas, kun respondeco pri instruista trejnado kaj scienca esplorado.

Pri la kompletigo de la estraro vi trovos detalojn sur la 12-a paĝo de IPR!

Sabine Trenner Vojoj al pli paca lernejo

Ĉiam denove pedagogoj kaj lernantoj havas problemojn pro mankanta konflikta kompetenteco. Necesas pedagogiaj konceptoj kaj personoj, kiuj kaze de konflikto kapablas krei pozitivajn konflikto-solvojn. La nuna kontribuo traktas la ĝeneralajn antaŭkondiĉojn kaj necesajn flankajn agadojn, por enkonduki la tielnomitan PEER-MEDIATION (grupana mediaciado aŭ interperado) en lernejojn. La artikolo ne proponas kompletan koncepton (kiel antaŭe planite). Pli detalan priskribon, kiel instali mediaciadon, mi liveros nur en la sekva numero de IPR.

Mediaciado en lernejoj

Kiu tion ne konas: kverelado inter gelernantoj estas interrompita pere de instruisto, tiel evitante plian danĝeron. La kvereluloj — por la momento — ne plu kverelas, pardonpetas duonkore aŭ puniĝas la evidente kulpa persono eble pere de gvidaro de la lernejo. Per tio la incidento laŭforme estas pacigita, sed la baza konflikto, kiu kaŭzis la malpaciĝon, ofle restas nesolvata. Jen povus helpi mediaciado.

Tiu metodo celas trovi justan kaj realigeblan solvon por la estonteco, dum oni prilaboras la ekzistantan problemon. Ĉar la konfliktuloj helpe de mediaciisto ellaboras mem siajn solvojn, ili traktos estonte verŝajne serioze la interkonsentojn. Ekde la fruaj okdekaj jaroj ekzistas en USONO klopodoj enkonduki mediaciadon en lernejoj. Intertempe evoluis larĝa pedagogia movado sur tiu kampo kaj miloj da lernejoj enkondukis «peer mediation programs» [Cohen 1995, p. 44]. Intertempe la movado instali tiajn programojn en lernejoj plivastiĝis ankaŭ eksterusone.

Gravege por la lerneja mediaciado estas, ke ĝi povas esti uzata kaj de gelernantoj kaj de geinstruistoj. Por instruistoj la perado en konfliktoj ja nepre apartenu al la pedagogia taskaro, sed ofte malpli gravas la lernado de socialaj kompetencoj ol la lernado de (lernej-)faka kompetenco dum ilia kvalifiko.

La rolo de mediaciisto grave diferencas de la tradicia rolo de instruisto, ĉar la mediaciisto rajtas nek prijuĝi, nek taksi, nek doni solvproponojn.

Ĉe «peer mediation» la gelernantoj mem funkcias kiel perantoj. Kungelernantoj, kiuj kune havas problemon, povas uzi la servojn de la junaj mediaciistoj. Tiamaniere lernas reguli inter si konfliktojn gejunuloj, kiuj pro sia aĝo kaj siaj pli fruaj spertoj kapablas pli bone kompreni siajn samklasanojn ol tion kapablas fari plenkreskuloj. Krome, ili lernas de la «peer mediator» aŭ «konflikto-piloto» (rekte tradukita el la germana: Konfliktlotse) novajn kompetecojn rilate al konflikta traktado.

IPR 00/3 6 1

— página 3 del PDF —

Celo: kreo de kuna agado estonte, ne pritraktado de la estinteco

Enkonduko de «Peer Mediaton Program» Aliaj, flankaj akompanantaj agadoj en la lernejo necesas, por stabiligi la enkondukon de ia tia programo.

konstruiva ko nflikta prilaboro

akom panantaj programoj

preventaj agadoj kaj lernejaj programoj

socia lernado 3 )dum instruado

malfermo de la

trejnado de lernejo

geinstruistoj

La pedagogia heksagono [laŭ Faller, 1998]

Tiuj ses elementoj estas memstaraj, do ilin oni unuope prilaboru, sed samtempe ili reciproke influas unu la alian kaj la tutan sistemon lernejan.

Celo estas krei sistemon de konflikta prilaborado, kiu plej atentas la interesojn de ĉiuj koncernuloj kaj kiu baziĝas sur metodo de mediaciado. Krome

la pozitiva traktado de konfliktoj speciale al gejunuloj kaj infanoj donas potencon, kiun eblas pedagogie uzi.

Kial gelernantoj kiel mediaciistoj? La aliro de «Peer Mediation» ne nur traktas la efikon de la mediacia metodo,

sed opinias, ke gelernantoj kiel perantoj havas pli da sukceso ĉe siaj samaĝanoj, ol ekz. plenkreskuloj. Kial do?

2 $ IPR 00/3

= Ĉu vi opinias, ke la gelernantoj pri ni (kompare al ili pli oldaj pedagogoj kaj instruistoj) pensas, ke ni havu la kompetentecon, iliajn specifajn junulajn problemojn pritrakti kaj vere kompreni? Cu la gelernantoj opinias, ke ni interesiĝas pri iliaj problemoj? Cu la viktimoj de niaj klopodoj ne pli bone estas komprenataj de samaĝuloj, kiuj konas samajn problemojn kaj tial pli facile povas kompreni la konfliktulojn?

= La gelernantoj devas timi, ke ni ne juste povas diferenci inter traktado de konflikto kaj instruado (kaj vere, malfacilas plenumi samtempe du rolojn!), ke ni poste en la instruado ilin maljuste traktas. Eĉ niaj asertoj je neŭtraleco vanas. Gelernantoj inter si en tiu rilato povas interagadi sentime.

2 Gelernantoj kiel mediaciistoj povas krei la procedon „taŭga laŭ la aĝo”. Kontraŭe al plenkreskuloj, kiuj devas klopodi ne tro multon postuli de la adeptoj, samaĝaj junuloj el propraj spertoj scias, kio estas konvena.

= En la rilato inter instruistoj kaj gelernantoj la unuaj sendube havas la pli fortan pozicion. Ankaŭ se ili klopodas demeti ĝin, ilia profesia rolo tion malebligas. Tiaspeca klara formala maljusteco ne ekzistas inter la gelernantoj. Ni povas esti certaj, ke gelernantoj, kiuj lernis tiun metodon, ne havas intereson, ekzemple per premo atingi potencon super la konfliktemuloj.

Akompanantaj programoj por la socia procezo en klasoj kaj grupoj

La atento de la socia procezo en klasoj kaj lerngrupoj estas la dua elemento de la pedagogia heksagono. Ne sufiĉas konstati obstaklojn kaj problemojn kaj reagi en unuopaj situacioj. Necesas sisteme kaj prevente prilabori la sociajn procezojn. Per metodoj, ekzercoj, trejnado, kiuj celas la kunan pritakson de socia procezo en la klaso aŭ grupo. Kiel formi klasan kolektivon? Kiel interagadi? Kion fari kaze de konfliktaj situacioj?

Tiuj demandoj prilaborendas kaj kun la geinstruistaro kaj kun la gelernantoj.

Multaj problemoj estas kaŭzitaj ne nur pro infanoj kaj gejunuloj; ilin povas same generi la „sistemo lernejo”. Ni nur pensu pri la kunmetado de novaj klasoj post la baza lernejo, kiam trapasendas por la lernantoj la sojlo al la meza lernejo. Novaj edukaj stiloj, novaj studfakoj, novaj grupoj, novaj roloj en la klaso … ĉio tio sterkas la grundon por postaj konfliktoj en la klasoj.

Ĉu jen ne indus pripensi, kiel regule kun la gejunuloj kaj infanoj trejni socialajn kompetencojn? Tio ja ŝanĝus la atmosferon en la klaso. Kaj fojfoje eble ekaperas ĉe la gelernantoj la imago, ke io povus esti alia. Konfliktaj, kverelaj kaj interparolaj kulturoj ne falas de sur la ĉielo, ĉion tion la koncernaj klasoj mem kreas. la tia programo helpu al sin nove formantaj klasoj trovi la propran manieron interrilati. Ĝi subtenu la kunkreskadon de la unuopaj klasanoj kreante kunlaboran, konstruivan interagadon. Kondiĉo por tio estas, ke kaj la gelernantoj kaj la geinstruistoj konsciiĝu pri la specifaĵoj en la propra klasa kosmo.

IPR 00/3 €3

— página 4 del PDF —

Rekomendendas por instruistoj antaŭa partopreno en seminario(j) pri konstruiva konflikto-prilaboro, por ke ili kapablu analizi la problemojn en la klasoj kaj krei la trejnadan programon por la sekva lernojaro.

Elementoj povus esti:

= interkonatiĝo;

= kunlaboro kaj komunikado;

e problemojn prilabori, peradi en konfliktoj, krei kunajn regulojn; u

Sociaj lernceloj en la instruado: lerni kvereli ;

Memoru la bazan tezon por konstruiva konflikta prilaboro: Konflikto estas pozitivaĵo, signo, ke io ne plu estas en ordo, ke io devas esti ŝanĝita. Konstruive trakti konfliktojn signifas pozitive plifortigi la konfliktulojn kaj tiamaniere helpi al ili sin mem ekkoni, do, per atento kaj postulo pedagogie labori.

Aktive aŭskulti, sen ataki la alian, pledi por la propraj interesoj sen damaĝi al aliulo, havi komprenemon por aliaj pozicioj kaj personoj estas bazaj sociaj kompetencoj, kiujn oni povas eklerni kaj kiuj lernendas.

Ili ne estas unuaĵoj en la eduka procedo, sed ili staras en la centro de aktuala lerneja debato. Komuniki, labori en teamoj, toleremo kaj kontaktemo nomiĝas la kapabloj, kiujn postulas hodiaŭ kaj estonte la profesia vivo.

Kiel bazaj formoj de lernado staru:

= projektorientita lernado; = agadorientita lernado; = lerni en grupoj: kunlabora kaj socia lernado.

Trejnado de instruistoj

Estas konate, ke dum konfliktoj ne nur la koncernuloj envolviĝas, sed same la spektantoj kaj perantoj. Tio speciale validas por pedagogoj. Problemoj kaj intervenoj en klasoj aŭ grupoj kaŭziĝas pro la plej diversaj kialoj. Ĉu tiuj malfacilaĵoj facile solviĝas aŭ ĉu ili restas eternaj ĝenaĵoj, dependas de la konduto de la instruisto. La «klason gvida kompetenteco» de la unuopa instruisto estas gravega faktoro por ŝanĝo de la konflikta kulturo en la lernejo kaj briko por krei sistemon de konstruiva konflikto-prilaboro.

Konfliktojn frue ekkoni, ilin por lerni uzi, la konfliktulojn envolvi en la solvprocezon, interkonsenti pri reguloj kun la klaso, kaj helpi ilin realigi, la socian procezon de la klaso konscie stiri, trejnadojn kaj instruadojn pri bazaj komunikaj kapabloj kaj socia kompetenco gvidi, en tiu tuta procezo bone kunlabori kun gekolegoj: ĉiujn tiujn kapablojn kaj teknikojn necesas lerni. Ĝis nun ili tro malofte rolas en la «instruista bredado».

Kiuj unuopaj perendaj scioj jen bezonendas dependas de la antaŭaj spertoj kaj konoj de la unuopaj pedagogoj, ĉu oni trejnas instruistojn nur de unu lernejo

4 $ IPR 00/3

aŭ el diversaj lernejoj, kiujn programojn ili volas instali en la lernejo, kiom da tempo oni havas ktp. Perataj enhavoj en tiaj trejnadoj povus esti:

= rolo kiel instruisto kaj kiel mediaciisto;

= analizo kaj pritaksado de situacioj;

= mempercepto;

= komunikadaj bazaj teknikoj,

e procedoj en grupoj;

= roloj kaj funkcioj en grupoj;

= kreado de teamo;

e analizi kaj prilabori konfliktojn;

Ne konvenas al mi jen doni kompletan superrigardon pri la prilaborenda kaj studenda temaro, mi nur volas atentigi, ke ne funkcias instali ion, kio estas komprenita nur per la kapo. Ke necesas por ĉiu mem ekkoni siajn limojn, timojn kaj dubojn pri la diversaj roloj kaj postuloj por poste peri scion en konfliktoj.

Malfermi la lernejon

Kreu pontojn por ke la vivo povu eniri la lernejon! Multaj konfliktoj havas sian devenon en la socia, loka, familia ĉirkaŭo. Sed ili montras siajn efikojn en lernejo kaj tie devas esti prilaboritaj. Ofte montriĝas, ke la institucio, lernejo tiujn postulojn ne povas plenumi. Necesas tiam kunlabori kun aliaj institucioj kiel urba oficejo pri junularaj aferoj, psikologia servo por lernejoj, polico …

Nu, bedaŭrinde en akrigitaj konfliktoj ne estas tempo longe «diplomate» diskuti pri sferoj de kompetenteco inter la unuopaj institucioj. Agendas rapide kaj tuj. Tial havas sencon en «pli trankvilaj tempoj» kontinue krei kunlaborajn strukturojn. Kaze de krizo klaras tiam, kies sferon koncernas la konflikto kaj de kiu (institucio) oni povas atendi rapidan helpon kaj subtenon.

Ne nur dum akutaj intervenoj konvenas tiu kunlaboro, sed ankaŭ por preventaj agadoj kadre kaj eksterkadre de la lernejo. Nomita jen estu nur la ilo de «ronda tablo» kie kunvenas institucioj, kiuj iel laboras kun gejunuloj kaj infanoj. Per tio eblas ekkoni aperontajn problemojn frue, interŝanĝi spertojn kaj oni povas survojigi kunajn, preventajn agadojn en la urbdistrikto, en la urbo, en la regiono.

Preventado kaj lerneja programo

Ligi la diversajn elementojn de konstruiva konfliktprilaboro al sistemo kaj ĝin firme ankri en la lerneja kulturo estas ĉefa tenoro de la sesa elemento de la heksagono por pacigita lernejo.

Longtempecon kaj kontinuecon en la konflikta kulturo oni atingas nur se tiuj elementoj estos realigitaj en la lerneja organizado. Kompreneble ne sufiĉas havi nur la bonan ideon fari tian projekton. Por kontinueco kaj daŭreco gravas envolvi

IPR 00/3 6 5

— página 5 del PDF —

—

ĉiujn kolegojn, personojn kaj grupojn de la lernejo. Tiuj procezoj postulas tempon kaj ne malofte estas penaj.

Kelkaj bariloj aperas, kiuj naskiĝas el la lerneja konstelacio de diversaj roloj de unuopaj iniciantoj de tiaj programoj. Povas malhelpi malnovaj konfliktoj en la kolegaro, ne klara disdivido de kompetentecoj, necertaj opinioj de la lerneja estraro ktp. …

Kontinueco signifas, daŭre flegi la projekton, ĝin plifirmigi per pluaj flankaj agadoj. Jen povus stari ekzemple regulaj kursoj (dum pluraj jaroj) por instruistoj por trejni socialan lernadon; eduko de lernantoj por esti mediaciisto, dum la sekvaj jaroj regule novajn eduki; iniciati projektojn kiuj pritraktas interkulturan lernadon (ekz. kun interŝanĝoj dum la sekvaj jaroj); enkonduko de grupigaj semajnfinoj por nove kunmetitaj grupoj …

Prilaborado de konfliktoj estas tasko, kiu postulas de la lernejoj pli kaj pli da atento. Temas pri la evoluo de nova konflikta kulturo — ankaŭ inter la instruistaro. Tial havas sencon, konsideri ankaŭ pri tiu fakto kaj tiun daŭre prilabori. Kiaforme kaj kiomgrade tio okazas, dependas de la unika situacio de la lernejo.

Sufiĉas la seka teorio! La skribota kontribuo por la sekva IPR traktos unu el la konceptoj por eduki konfliktajn perantojn. Por doni al vi jam antaŭe la guston, mi invitas vin elprovi jam nun la proponitajn ekzercojn. Ek, ni praktiku!

Grupo estas grupo, se ĝi kiel grupo kunlaboras

Tiu ĉi ekzerco taŭgas por montri kiom malfacilas kunlabori, se oni ne atentas la aliajn. Ĝi same povas taŭgi kiel varmigilo (en la komenco de seminario, instruhoro) aŭ kiel vekilo:

— partoprenantoj: almenaŭ du; – aĝo: ekde dek jaroj; — tempo: 5 — 20 minutoj.

Kreu unue parojn. Tiuj sidu dorson ĉe dorso sur planko. Ili interkrucigu la brakojn kaj provu kune levi sin. Post iom da klopodoj tio verŝajne funkcias. Post la unua sukceso la grupo pligrandiĝas al tri personoj. Sama tasko, sama proceduro. Ĉiam aldonu kroman personon. Ĉu sukcesos, ke la tuta grupo kune ekstaru?

2 Kiom bone la korpajn signalojn kaj movojn de la aliaj vi kaptis kaj uzis por via planita movigo?

a Ĉu malfacilis por vi esti en harmonio kun aliaj kaj integri novajn personojn?

= Pro kio vi finfine sukcesis solvi la taskon?

= Kio helpis?

= Kion vi devis fari por ne malhelpi al aliaj?

= Kion vi povis akcepti, kion faris aliaj kun vi?

= Kiom da forto vi devis uzi?

= Kiel vi pritaksas vian grupan kunagadon?

6 6 IPR 00/3

Kroma ekzerco, kiu trejnas la sentemon por aliaj personoj, estas jena: — partoprenantoj: almenaŭ du – aĝo: ekde ok jaroj = tempo: 10— 15 minutoj

La partoprenantoj staru pare (laŭeble la paroj estu samaltaj), vid-al-vide je distanco de braka longeco. La gamboj estu iom disigitaj. Ambaŭ levu la manojn je alteco de ŝultroj kaj metu la manplatojn kontraŭ la manplatoj de la partnero (dekstran manon kontraŭ la maldekstra de la partnero kaj inverse). Eku atenta ludo, kies evidenta celo estas, la partneron elekvilibrigi per puŝado, ŝovado, cedado, rezistado, … Dume spertiĝas multaj diversaj perceptoj de la korpaj movoj. Se la partnero perdas la ekvilibron, ŝanĝas la staron de la gamboj aŭ se aliaj korpaj partoj krom la manoj puŝiĝas/tuŝiĝas, intervenu la ludon. Reiru al la baza pozicio kaj rekomencu!

Ofte komence oni uzas premon kaj forton. Tial post la unua provo konsilendas, ke ili kun malpli da forto kaj pli da sentemo por si mem kaj por la partnero denove provu.

» Kiel vi spertis la propran korpon?

= Kiel vi sentis la korpon de la partnero?

= Kion vi elprovis krom perfortaj agoj kaj kiujn efikojn vi rikoltis?

= Kiujn efikojn vi spertis dum la kunagado?

u Literaturo Cohen, Richard: Students Resolving Conflict. Peer Mediation in Schools. Glenview, Good Year Books, 1995 Faller, F./Kerntke, W./Wackermann, M.: Konflikte selber l6osen. Mediation fir Schule und Jugendarbeit. Mŭhlheim/Ruhr, Verlag an der Ruhr, 1996 Faller, K.: Mediation in der pidagigischen Arbeit. Ein Handbuch fir Kindergarten, Schule und Jugendarbeit. Mŭhlheim/Ruhr, Verlag an der Ruhr, 1998 Hagedorn, O.: Konfliktlotsen. Lehrer und Schŭler lernen die Vermittlung im Konflikt. Stuttgart, Klett, 1995 Walker, J.: Gewaltfreier Umgang mit Konflikten in der Grundschule. Frankfurt/M., Cornelsen Scriptor, 1995 Walker, J.: Gewaltfreier Umgang mit Konflikten in der Sekundarstufe 1. FrankfurM., Cornelsen Scriptor, 1995

IPR 00/3 $7

— página 6 del PDF —

Ton Verwoerd Lernu ludante (2)

En la antaŭa artikolo (IPR 00/1) mi klarigis la publikan domenludon, la LEKO-skatolon, la diktafonon kaj miajn pupetojn, per kiuj mi ŝatas instrui E-on al infanoj. Dum mia aktiva periodo kiel instruisto en baza lernejo mi ofte sentis enuon kaj naŭzon kontraŭ la kutimaj instru-paperaĵoj. Nur post mia pensiiĝo mi

eksperimentis per aliaj helpiloj, kiujn mi publike kaj plezurplene prezentas al vi. Jen pliaj modeloj.

5. Simplaj Objektoj

Oni ne bezonas valizon plenplenan de libroj, skribopapero kaj plumoj, por efike instrui E-on. Simpla cigareda papereto sufiĉas. En Nederlando fumantoj lerte permane rulfaras cigaredon el cigaredaj tabako kaj papero. Tia papero estas malgranda kaj maldika, pezas preskaŭ nenion. Ĝi taŭgas por instrui pli ol dudek transitivajn E-verbojn. Oni nur disdonu al ĉiu lernanto unu papereton por manipuli ĝin laŭ peto de la instruisto: fuŝu, ŝovu, prenu, turnu, metu ĝin; kaŝu, trovu, levu, blovu, portu ĝin; montru, faldu, svingu, kisu, leku ĝin; frapu, kovru, mezuru, prezentu, tenu ĝin; ŝiru, tranĉu, tondu, ĉifu, manĝu ĝin!

Por 5 NLG mi aĉetis belan ruĝan poŝtukon en la butiko por konversacie instrui Esperanton: Ĉu la tuko estas blua, seka, bonodora, nova, granda, ronda, pura, lana, dika, bela?

Montru kiel ĝi servas por viŝi la larmojn, ornami la kolon, bandaĝi vundon, purigi la nazon, kunligi bastonojn, kovri la kapon, ĵeti ŝtonon, porti objektojn, ludi blindulon / piraton / pupon!

Jen aliaj manipuleblaj objektoj: ĵetkubo, pilko, ŝnuro, gazeto aŭ skatolo da alumetoj.

6. La Paroliga Skatolo

Dufoje ĉiujare Esperanto-Nederland organizas E-studsemajnfinon. En la kurso ege gravas paroligi la kursanojn Esperante, ĉar inter samlingvanoj oni facile krokodilas. Por tiu celo la gvidanto prezentas aktualan revu-artikolon, aŭ unu el la kursanoj proponas interesan temon. Kutime mi kunportas mian paroligan skatolon. Ĝi havas formaton de videokasedo, kaj en ĝi troviĝas la plej diversaj objektoj: turbo, lenso, peniko, sapo, tintilo, kandelo, korko, najlo, ĵetkubo, pinĉilo, horloĝo, muskaptilo, figuro de Asterikso, modelo de origamo, poŝtmarko, laĉo, bebo-pupeto k.a. En la studrondo mi malfermas la skatolon kaj ekspozicias la objektojn sur la tablo. Mi proponas elekti unu kaj laŭvice respondi du demandojn: Kion vi elektis (Esperantlingve); Kial vi elektis ĝuste tiun objekton?

8 $€ IPR 00/3

Montriĝas, ke oni plejofte elektas objekton gravan por si mem, pri kiu oni tiel volonte, emocie kaj longdaŭre pretas paroli, ke ne facilas haltigi la vortfluon!

7. Kartludo | N h El inter la kartludoj, kiuj cirkulas tra la mondo, pleje plaĉas al mi „La Vero

aŭ la Vergo”. La ludo konsistas el 24 „Vero”-kartoj kaj 40 „Vergo”-kartoj -t ekspliko. =. — | La Vero-kartoj aludas kaj elvokas, per demandoj, informojn pri la kunludantoj:

= Kiuj el la ludantaro iam veturis per helikoptero?

– Kiom da ludantoj scipovas naĝi?

– Kiom da ludantoj kunportis kombilon aŭ broson? Se oni ĝuste respondis, oni donas al la dekstra najbaro Vergo-karton, kiu enhavas specialan taskon por tiu:

=. Saltetu al la apuda ĉambro unukrure!

– Nomu ses Aziajn landojn!

– Balancu libron sur via kapo! Dum la ludo oni diskutas pri la Vero (aŭ Malvero) de la respondoj aŭ ĝuas la demonstracion de la najbaro, kiu plenumas sian taskon (kisi siajn piedfingrojn, deklami rimaĵon, mimi sporton, fajfi melodion, diri la alfabeton inverse aŭ eligi teruran krion.) Se vi konas la ludon, vi konas samtempe la karakteron de la aŭtorino: Jenny Goddard el Britio.

8. Kantoj

La kantkasedo „Kantu Esperante”, kiun en 1988 senpage dissendis la usona asocio „Infanoj Ĉirkaŭ La Mondo”, jam montris la vojon al varia prezentado. En la kanto „Skuu, rulu, streĉu” la kantistoj montris kaj movis la membrojn; en la kanto „Kiu li estas” la infanĥoro alivestis sin; en la kanto „Saluton, amiko” oni dialogis kaj teatrumis. En la kantaro „Vivu la kanto”, kiun mi eldonis kun la profesia muzikisto Bram Hijmans, mi ne nur publikigis nekonatajn didaktikajn kantojn (ekz. de Irena Lowinska el Pollando), sed ankaŭ aldonis sugestojn por vigligi la prezentadon de kantoj: atributojn, pantomimon, frapadon per manoj aŭ piedoj. Oni pristudu la strukturon de la kanto por trovi interesan eblecon: alternan kantadon de strofoj; enŝovon de dialogo, danco aŭ teatraĵo; ornamon per ĉapelo aŭ ŝminko; komunan kantadon kun la publiko. Tiel oni promocias la kanton al ludo.

9. La Alfabet-horloĝo

lam, tute senkonsila, ĉar mia instru-programo estis elĉerpita, mi spertis, ke post bona dormo venas bona konsilo.

IPR 00/3 €9

— página 7 del PDF —

Mi esploris mian sakon kaj trovis ĵetkubon. Mi kalkulis la flankojn kaj rigardis al mia horloĝo: jen dekoble ses minutoj! Mi desegnis cirklon kaj dividis ĝin en ses sektorojn: ĉiu sesono por unu flanko de la ĵetkubo. Ankaŭ la Esperanto-alfabeton mi dividis en ses partojn kaj skribis la literojn sur la horloĝan randon: en ĉiu sektoro kvar aŭ kvin literoj. Jen la sistemo:

-. jetu la kubon kaj elektu vian horloĝan sektoron kun la literoj;

– konstruu frazon, en kiu malsamaj parol-elementoj komenciĝas per unu el viaj elektitaj literoj;

– por ĉiu nova parol-elemento vi gajnas tri poentojn (verbo / artikolo / / substantivo / adjektivo / adverbo / pronomo / numeralo / prepozicio / konjukcio / interjekcio), do vi gajnas maksimume 30 poentojn;

– substrahu ortografiajn kaj gramatikajn erarojn;

– kiu kolektas kiel eble plej multajn poentojn?

Ekzemple mi elektis la literojn A-B-C-Ĉ-D, kaj mi konstruis la Jenan frazon: Ciun jaron Ilza aŭ Roza alterne akompanas min al amika domo, por instrui Esperanton duope.

10. Hajko-arto: diskut-arto

Verki hajkojn estas mia hobio. Jen unu ekzemplo laŭ la mondfama germana hajko (Der Rettichzieher / den eg mit einem Rettich / zu zeigen pflegte): La instruisto / kutimas per la kreto / montri la vojon. Tiun poemon mi gluas sur grandan kartonon, kaj mi aldonas interesajn bildojn, kiuj aludas aŭ rilatas kun la poemo: foto pri instruisto kaj lernanto, bildo pri klasĉambro, la Biblio, mapo, vojkruciĝo, kariergrafiko, eltondaĵoj el gazetoj k.s. Per tiu artaĵo mi kunvokas homojn kaj provokas al diskuto, demandante: „Ĉu tio estas arto? Ĉu vi komprenas la poemon? Ĉu tiuj bildoj rilatas unu kun la alia? Kio estas via opinio, via komento?”

Bedaŭrinde ĉi-jare ni ne instruas E-on al infanoj, ĉar mankas al ni taŭga instruloko. Tial mi nun havas la tempon raporti pri miaj spertoj. Ĉu tio plaĉas al vi?

kkk

Maŭro La Torre Kion ni bezonas por kio?

Dum la venontaj monatoj en Esperantujo oni diskutos pri la nova Strategia Plano de UEA, fin-aprobota dum la venontjara Universala Kongreso en Zagrebo.

Tiu plano volas daŭrigi multajn celojn kaj realigojn de la ĝisnuna Kampanjo 2000, tamen repripensante ilin en pli bone strukturita sistemo.

10 6 IPR 00/3

La mez-perspektiva plano analizas la agadon por esperanto laŭ 3 tavoloj: komprenigo, paroligo, utiligo de la Internacia Lingvo. La plano ankaŭ identigas 3 strategiajn prioritatojn: profesiiĝo, plijuniĝo, tutmondiĝo.

kolonoj

tavoloj profesiiĝo juniĝo tutmondiĝo

komprenigi Esperanton

paroligi Esperanton

utiligi Esperanton

Evidente ni, kiel instruista asocio, estas grave koncernataj de tiaj tavoloj kaj prioritatoj!

Ekzemple, por bone “komprenigi” — en la instrueja medio — kio estas Esperanto kaj kia ĝia eduka valoro, ni devas almenaŭ plani nian informan agadon, elektante plej taŭgajn informkanalojn kaj konvenajn enhavojn. Simile por “paroligi” Esperanton, ni devas disponigi allogajn kaj efikajn lernilojn, kaj aranĝi oportunajn lern-okazojn. Se temas pri instruista “utiligo” de Esperanto, ni devas helpi la uzadon de la lingvo por interkultura edukado kaj por faka scienca kunlaborado, k.t.p.

Krome en tiuj samaj tavoloj ni devus prioritati la aspektojn de profesieco, tutmondeco kaj juneco.

Kompreneble ni ne povas nun elĉerpi la analizon de niaj celoj, prioritatoj, kaj bezonoj. Tio bezonas iom da tempo kaj ĝi estos la unua tasko, kiu okupos nin dum la venontaj monatoj je ĉiuj asociaj niveloj: en la estraro de ILEI, en ĝiaj komisionoj, en la landaj sekcioj kaj en la komitato.

Sed simpla diskutado pri laborplano kaj ĝeneralaj celoj povas resti abstrakta ekzerco de niaj mensaj kapabloj, se ĝi ne tradukiĝas en konkretaj kaj realismaj decidoj kaj plenumaj agoj.

Samtempe ni devas fortikigi niajn organojn, komencante ĉe nia internacia estraro kaj daŭrigante ĉe la lokaj estraroj kiuj regas la landajn aŭ regionajn sekciojn.

Tamen elekti estraranojn ne signifas nur trovi ajnajn bonvolemulojn, ial pretaj kunlabori en la tiradon de la ĉaro. Se ni volas agi celkonscie kaj provizante nin per la necesaj rimedoj, ni devas klare esprimi niajn plej urĝajn bezonojn, ni devas publike difini niajn taskarojn kaj konsekvence serĉi homojn kiuj kapablas kaj povas surpreni almenaŭ parton de la plej urĝaj taskoj.

Kiel vi legas en la dua kovrilpaĝo de IPR, nun ILEI disponas je nur 5 estraranojn: M. La Torre (prezidanto), S. MacGill (vicprezidanto), M. Evlogieva (sekretario), J. Bishop (vicsekretario), kaj B. Kim Lindblom (kasisto). La plenumindaj estraraj taskoj (kiuj post la difino kaj precizigo de nia Strategia

,

IPR 00/3 6 11

— página 8 del PDF —

Plano certe kreskos) jam abunde superas la fortojn de tiu kvinopo, kiu konsistas — ni ne forgesu tion — el volontuloj, jam ŝarĝitaj per siaj profesiaj okupoj.

Do ni nepre bezonas tuj ekpensi pri la kompletigo de la internacia estraro, kiu laŭstatute povas konsisti el 7 homoj. Alivorte ni povas tuj malfermi kampanjon por kolekti kandidatigojn por 2 estraraj lokoj. “Bone, sed por kiuj taskoj?” vi demandos. Pri tio la jamaj estroj kaj kunlaborantoj jam plurfoje plurforme diskutis, alvenante al la konkludo ke la taskaroj, por kiuj ni prioritate bezonas respondeculojn estas: lerneja kaj universitata agado, trejnado instruistoj, eksteraj rilatoj, kaj instruscienca esplorado.

Tial ni serĉas kandidatojn por kompletigi la estraron en tiuj sektoroj. Kompreneble por ĉiu taskaro oni povos poste ankaŭ starigi apartan laborgrupon (aŭ komisionon), kiu kunlaboru kun la koncerna estrarano; sed por ĉiu taskaro ni bezonas respondecan estraranon aŭ komisiiton.

| ALVOKO POR KANDIDATIGOJ ]

1) ILEI serĉas kandidatojn por la elekto de novaj (aldonaj) estraranoj, kiuj estas pretaj okupiĝi (kaj respondeci) pri unu (aŭ pluraj) el la jenaj laborkampoj:

— lerneja agado;

— universitata agado;

— trejnado de Esperanto-instruistoj; — instruscienca esplorado;

— flegado de eksteraj rilatoj.

La sekcioj, la komitatanoj kaj eĉ unuopaj membroj bonvolu sendi kandidatigojn antaŭ la 20-a de oktobro 2000 al la sekretario, Mariana Evlogieva.

Krom la nomo de la kandidato bonvolu kunsendi etan vivprotokolon (biografieton), kie evidentiĝu la rilatoj de la proponata homo kun la supre menciitaj sektoroj.

2) La balotado por elekti la du novajn estraranojn okazos dum venontaj oktobro kaj novembro, post la diskonigo de kolektitaj kandidatecoj.

ATENTU!

Homoj, kiuj interesiĝus eventuale kunlabori em la estraro (aŭ kun la estraro!) en la diritaj kampoj, kaj kiuj kompreneble deziras pli detalajn klarigojn pri la koncernaj farendaĵoj, bonvolu korespondi pri tio kun la prezidanto aŭ vicprezidanto, ankaŭ per la diskutejo /LE7-kad, plej baldaŭ reaktivigota.

Koncerne nian rolon en la aprobota Strategia Laborplano de UEA, tre bonvenos leteraj kaj artikolaj kontribuoj por la venontaj numeroj de IPR, krom en niaj internaciaj retaj diskutejoj, en la landaj bultenoj, kaj en ĉiaj renkontiĝoj.

12 e IPR 00/3

Detlev Blanke | | | | Esperanto en germanaj universitatoj | | (Okaze de kelkaj lastatempaj spertoj el Humboldt-Universitato, Berlin)

Pro tio, ĉar ekzemple en Hungario la spertoj pri la universitata instruado de interlingvistiko kaj Esperanto estas verŝajne la plej riĉaj, legantoj informitaj pri la hungaraj spertoj eble ne trovos ion novan en la artikolo. Sub la impreso de aparte sukcesa prelegaro en Berlin, mi tamen klopodas skizi kelkajn principajn problemojn laŭ germanaj spertoj kaj poste venos al la vintra semestro 1999/2000

en Humboldt-Universitato.

1. Tipoj de universitataj aranĝoj

Bedaŭrinde nur malofte en la kadro de germanaj universitatoj aŭ aliaj altlernejoj oni trovas aranĝojn pri Esperanto-rilataj temoj. Parolante pri universitatoj mi subkomprenas ankaŭ alitipajn altlernejojn, kie oni povas akiri universitatnivelajn diplomojn (Faka Universitato, Faka Altlernejo, Teknika Universitato ktp.)

En germanaj universitatoj oni ĉefe povas distingi jenajn aranĝojn lige al interlingvistiko kaj Esperanto (1):

a) lingvokursojn pri Esperanto

b) sciencajn seminariojn pri interlingvistiko kaj esperantologio

c) sciencajn prelegojn pri interlingvistiko kaj esperantologio.

Krome: ĉ) Fojfoje studentoj rajtas prelegi en la kadro de lingvistikaj kursoj, aŭ interlingvisto estas invitita kaj donas gastprelegon en la kadro de lingvistika kurso (siatempe sufiĉe ofte en GDR).

Malsame al Hungario (Budapeŝto, Szombathely) kaj Nederlando (Amsterdamo) en Germanio ne ekzistas establitaj fakoj «Esperanto» aŭ «interlingvistiko» en iuj universitataj strukturoj.

La komparoj de universitataj situacioj kaj rezultoj krome malfacilas, ĉar tre malsamas la universitataj strukturoj, fako-disdividoj, akademiaj titoloj kaj postenoj.

Aparta memstara instituto pri interlingvistiko/ esperantologio, kie plenbuĝete kaj plentempe laboras katedra profesoro, havas asistantojn, prelegas kaj esploras ktp., kiel kutime ĉe establitaj fakoj, ĝis nun nenie ekzistas en la mondo.

La universitataj aranĝoj plej ofte okazas dum du semajnhoroj (do dufoje 45 minutoj). Se ili regule okazos laŭ la tuta semestro, oni havos 13 — 16 semajnojn, depende de la longeco de la semestroj kaj eventualaj festotagoj kaj aliaj «tempo-

IPR 00/3 6€ 13

— página 9 del PDF —

perdoj». Mi havas la impreson, ke la vintro-semestraj prelegoj estas pli forte frekventataj ol la somero-semestraj. Malfacilas prijuĝi, kiu aranĝo-tipo estas la plej konvena. Dependas de la vidpunktoj kaj celoj.

En la lingvo-kursoj oni konatiĝas pli profunde kun Esperanto, sed apen aŭdos pri sciencaj aspektoj.

En la seminarioj kaj prelegoj temas ĉefe pri sciencaj aspektoj, kio ne ekskludas etan enkondukon en la strukturon de Esperanto, almenaŭ tiom, ke la studentoj povus ekhavi intereson okupiĝi pli profunde pri la lingvo aŭ ne. Oni tamen ne instruas la lingvon. Kadre de la seminarioj eblas pli forte aktivigi la studentojn, kiuj eble prelegetos, diskutos aŭ ellaboros hejmstudaĵetojn. La prelegoj ebligas pli sisteman kaj pli riĉan materialprezenton, sed la studentoj ĝenerale estas relative pasivaj aŭskultantoj. Prelegojn kaj seminariojn oni kvitancas en la studentaj libretoj kaj/aŭ disdonas atestilojn kun diversaj valoroj k.s.

aŭ ion

Lingvokursoj (a) kelkfoje okazas. Ilin aranĝas membroj de universitatoj, foje ankaŭ studentoj kun la subteno/permeso de iu profesoro. Kvankam mi klopodas sekvi la universitatan pejzaĝon en Germanio [rilate al a) — c)) laŭ mia superrigardo jare (aŭ dum unu semestro) okazas ne pli ol 2-3 kursoj, foje eble neniuj. Tio estas bedaŭrinda, des pli, ĉar ja ekzistas kelkaj tre spertaj esperantistoj, kiuj studas filologiojn aŭ/kaj fremdajn lingvojn, havas kaj foje eĉ konservas iujn ligojn al universitatoj.

Sciencaj seminarioj (b) fojfoje okazis en la universitatoj de FrankfurYMain (drino Alicja Sakaguchi), Leipzig (d-rino Sabine Fiedler) kaj Paderborn (tie enkadrigita en pedagogiajn-kibernetikajn programojn: d-rino Vera Barandovska- Frank).

Sciencaj prelegaroj (c) okazadas pli malpli regule en la universitatoj de Hamburg (d-ro Werner Bormann), Rostock (d-rino habil. Cornelia Mannewitz) kaj Berlin (Humboldt-Universitato: Dr. sc. Detlev Blanke). Sciencajn prelegojn rajtas prezenti nur habilitiĝintaj sciencistoj (2) aŭ nomumitaj «Iinstru-komisiitoj».

Post la habilitiĝoj de d-rinoj Sabine Fiedler (Leipzig) kaj Alicja Sakaguchi (Poznan/Pollando) ankaŭ ili rajtos prelegi (tion jam faris d-rino habil. Sabine Fiedler dum la vintra semestro 1999/2000 en Leipzig).

Foje eblas ligi al sciencaj prelegoj iujn aldonajn kursojn, ekzemple, semajnfinajn intensivajn kursojn en aŭ ekster la ejoj de la universitato.

2. Celoj kaj eblecoj de la universitataj aranĝoj La ĉefa celo de la universitataj aranĝoj, almenaŭ laŭ la germanaj spertoj, ne estas

la bakado de novaj esperantistoj per altruda varbado. Se oni provus fari tion, | . A : e = ar“ ) rezulto ne nur estus negativa ĉe la studentoj mem, sed la prestiĝo de la arangoj

14 6 IPR 00/3

dro de la universitatoj falus kaj ekestus la «ŝanco», ke la universitato ne

la ka ; LA, Ji » EAutkus tiajn aranĝojn. La ĉefa valoro estas, ke studentoj kontaktiĝas kun U « c c = … . Vbleriaro antaŭe ofte komplete aŭ grandparte nekonata por ili. Ili krome p AS

konatiĝas kun ĝeneralaj lingvistikaj problemoj el iom nekutima vido-direkto, tra la prismo de interlingvistikaj ideoj. Eble nur malmultaj studentoj vere interesiĝos pri Esperanto. Ne gravas. Ili aŭdos ion seriozan (espereble !) pri problemaro, ofte prezentita eĉ inter lingvistoj ne nepre serioze. Car multaj studentoj estos la intelektaj aktivuloj de la estonteco, ilia baza scio pri la interlingvistika problemaro ĝenerale, kaj pri Esperanto aparte, povas havi pozitivajn sekvojn (ekz. En eldonejoj, redakcioj de gazetoj, eĉ en la universitatoj mem ktp.). Mi tion jam spertis sufiĉe ofte. UJ | | | ] | Do, oni ne juĝu la universitatajn aktivecojn ethorizonte laŭ la kvanto de novaj adeptoj por Esperanto. | = | AJ Nur malofte studentoj aŭ diplomitoj uzas la eblecojn verki disertaĵojn pri rilataj temoj kaj akiri akademiajn titolojn. Ankaŭ en Germanio principe eblas verki diplomigajn, magistrigajn, doktorigajn kaj eĉ habilitigajn disertaciojn pri interlingvistikaj aŭ/kaj esperantologiaj temoj. Tio kompreneble tre dependas de la kandidato mem, de la scienca medio kaj de tio, ĉu oni trovos aprobon ĉe kelkaj profesoroj en difinitaj universitatoj.

3. Lastatempa germana rikolto

Seminarioj aŭ prelegoj dum la vintra semestro 1999/2000 laŭ mia superrigardo okazis en jenaj universitatoj :

a) Berlin (Humboldt-Universitato, prelegaro: Detlev Blanke)

b) Hamburg (prelegaro: Werner Bormann [3]),

c) Leipzig (prelegaro: Sabine Fiedler [4)),

ĉ) Paderborn (seminarioj: Vera Barandovska-Frank [5)).

Tio ne estas granda rikolto. Pri lingvo-kursoj ŝajne nenio okazis. Almenaŭ mi nenion eksciis ĉi-rilate. Laŭ miaj ĝisnunaj spertoj la kvanto de la studentoj tre varias. Foje estas 40, foje 20, sed plej ofte inter 10 — 15. Ŝajne similajn spertojn havas ankaŭ la aliaj koleg(in)oj. Sed mi jam prelegis eĉ antaŭ nur du (tre talentaj

kaj interesitaj) studentoj. Multas inter la studentoj eksterlandanoj, foje el ĉiuj kontinentoj.

4. En Humboldt-Universitato: Surprizo dum la vintra semestro 1999/2000

4. La studentoj

Mia lasta prelegaro en Humboldt-Universitato de Berlin estis aparte sukcesa. Dum la semestro mi havis 16 semajnhorojn (po 90 minutoj). Dum la unuaj prelegoj (l — 4.) venis inter 75 kaj 60 studentoj. Mi estis tute konfuzita pro la

IPR 00/3 6€ 15

— página 10 del PDF —

grandega neniam antaŭe spertita intereso kaj demandis, ĉu ili eventuale eraris en la prelegejo. Ne, ili volis ion scii pri Esperanto… Kompreneble la kvanto reduktiĝis iom post iom kaj la kurso stabiliĝis tiel, ke ĝis la fino mi havis ĉ, 35. 40 diversajn studentojn. Sed entute per la unuopaj prelegoj mi supozeble atingis pli ol 100 studentojn, almenaŭ peris por ili bazajn sciojn. Konscia, ke ne ĉiuj restos ĝis la 16-a semajno, per la unuaj 3 prelegoj mi donis tri malsamkarakterajn enkondukojn en la kadran temon, tiel, ke ĉiuj, kiuj venis nur al tiuj prelegoj, havu sufiĉe da informoj pri interlingvistiko ĝenerale kaj pri Esperanto aparte.

4.2 Kial la intereso?

Mi ne komplete sukcesis ekscii la kialojn de la subita intereso. Laŭ miaj singardaj enketoj la intereso vekiĝis i.a. pro

a) informoj en la gazetaro (lige al la 84-a UK en Berlin),

b) la vorto Esperanto ligita al la muzikgrupo «Amikeco», kiu sufiĉe furoris en Germanio, i.a eldonis kompaktdiskon kun la nomo «Esperanto»

c) la pli forta interesiĝo pri la lingva demando ene de Eŭropa Unio, relative forte stimulita per la diskutoj lige al la sinteno de la finna prezidento pri la allaso (ne/allaso) de la germana lingvo en la EU-rilataj aranĝoj en Finnlando (la gazetaro raportis kaj lige al tio ja menciis fojfoje Esperanton).

ĉ) Ankaŭ gravis, ke la «Instituto pri germana lingvo kaj lingvistiko» de Humboldt-Universitato (kie multaj eksterlandaj studentoj studas krom iujn aliajn lingvojn ankaŭ la germanan, krome ĝeneralan kaj germanan lingvistikon) donis bonan statuson al la certe iom ekzotika prelego (ĝi estis libere elektebla elemento de baza instruado pri lingvistiko). La aparta libreto kun la studo-ofertoj de la instituto enhavis trionpaĝan prezenton de mia prelegaro. Krome la prelegaro estis indikita en la kompleta prelego-libro de la universitato (dufoje, ĉar ankaŭ sub «Studium generale»).

Studentoj foje venis ankaŭ el aliaj universitatoj de Berlin (Libera Universitato, Teknika Universitato). Ĉi-foje partoprenis eĉ rusa germanisto, kiu havis laborstipendion de Deutscher Bundestag. luj venis laŭ EU-programoj (ekz. Sokrates). o Inter la studentoj troviĝis iuj el almenaŭ la jenaj landoj: Aŭstrio, Ceĥio, Cinio, Francio, Georgio, Islando, Kanado, Kroatio, Pollando, Rumanio, Rusio kaj, kompreneble, Germanio. Ĉar mi nur hazarde eksciis pri la landoj kaj ne sisteme -enketis (sekvan fojon mi faros) la listo certe ne estas kompleta. | Kelkaj studentoj uzis la oferton de la diplomita matematikisto Ferdinand Louis von Wunsch-Rolshofen kaj partoprenis semajnfinan intensivan kurson; bedaŭrinde ne venis ĉiuj el la unue anonciĝintaj 25 studentoj. | | Mi rimarkis kun kontento, ke ĉiuj studentoj estis tre interesitaj, min foje interrompis per demandoj (tion mi ĉiam permesas), venis post la prelego kun demandoj kaj materialpetoj. La ĉinino tralaboris du ĵus aperintajn ĉinlingvajn librojn (traduko de «Historio de la Mondolingvo» de Drezen kaj libro pri la

16 6 IPR 00/3

historio de la ĉina Esperanto-movado). Ĉiuj “studentoj ricevis diversajn materialojn, (i.a. bibliografion, skemojn, tekstojn ktp.). La turka studento interesiĝis pri Solresol, ĉar li volas fariĝi filmreĝisoro kaj eluzi la ideon de la muzika lingvo. Aŭstra studento bezonis kvalifikan noton kaj pro tio verkis tre bonan eseon pri la motivo de la persekutoj de Esperanto sub la naziismo.

Ĉar mi kutimas prelegi preskaŭ sen manuskripto mi prezentas abundon da aparte preparitaj folioj (por projekciilo), kiuj sumiĝis por la tuta prelegaro je ĉ. 700 folioj.

4.3 Pri la enhavo de la prelegaro

La kadra temo de la prelegaro estis «Esperanto: Kiel el projekto fariĝis vivanta lingvo». :

Jen la temoj de la unuopaj semajnaj prelegoj:

1. Unua renkontiĝo: malfermo de la prelegaro, prezento de la ĉefa enhavo

2. Enkonduko en la prelegaron (resuma anticipo de 2. – 15.)

3. Pri la fenomeno «planlingvo»: Aspektoj de lingvoplanado kaj lingvopolitiko 4. Survoje al universala lingvo: Projektoj kaj tipologio

5. De projekto al lingvo: Etapoj de enkondukiĝo de planlingva projekto en la praktikon

6. Pri planlingva praktiko: Prezento de vidbenda kaj sonbenda materialoj

7. Ekesto de Esperanto: Motivoj kaj strukturprincipoj

8. Lingvistika karakterizo de Esperanto I. (morfemaro, morfologio, gramatiko) 9. Lingvistika karakterizo de Esperanto II. (vortfarado, karakterizo de la leksiko, evoluo-problemoj) :10. Simpla teksto: Traduko kaj lingvistika komento

11. Esperanto en la internacia praktiko: Superrigardo pri komunikaj sferoj

12. Esperanto kiel faklingvo

13. Esperanto kiel lingvo de literaturo

14. La lingvo-komunumo de Esperanto: Historio |

15. La lingvo-komunumo de Esperanto: Aktuala strukturo kaj evoluproblemoj 16. Teoriaj kaj sciencorganizaj problemoj: Pri Esperantologio

Kvankam en la pasinteco mi prezentis prelegojn dum entute almenaŭ 20 semestroj, la menciita prelegaro verŝajne estis mia ĝis nun plej sukcesa kaj stimula. Mi forte esperas, ke estonte pli da kolegoj uzos siajn eblecojn kaj ofertos diverstipajn aranĝojn en la universitata medio, ĉar tie troviĝas perspektivo-havaj ŝancoj, verŝajne ne sufiĉe aprezataj. Mi pretas pri spertinterŝanĝo.

Notoj: (1) Pri la temo kp. ankaŭ la ĉapitron «Akademia instituciiĝo» en mia eseo «Esperanto kaj

lingvistiko – sciencpolitikaj aspektoj», en: Esperanto-Dokumente 2, Osnabriick: Deutsches Esperanto-Institut, 1995; p. 11 ~ 12.

(2) Post la habilitiĝo (1985, Dr. sc. = Dr. habil.) en la jaro 1988 en GDR mi estis nomumita «Honoraria docento pri interlingvistiko» kaj ricevis la universitatan instrurajton

IPR 00/3 e 17

— página 11 del PDF —

«Facultas docendi» (resp. nun: «Venia legendi»). Laŭ la kontrakto pri la germana unui?

akiritaj titoloj estas transpreneblaj. Post la unuiĝo la universitato konfirmis kaj s konadi mian GDR-tipan habilitiĝon (1995). Do, mi daŭre rajtas prelegi en Humboldt-Universirate kaj tion faras ekde 1988, kun kelkaj interrompoj. Cetere, mi sporade prelegis en i universitato jam post 1977. 1

(3) Verŝajne la universitato de Hamburg havas la plej longan tradicion rilate al la temo. D- ro Werner Bormann estas «Instrukomisiito pri interlingvistiko», en la kadro de la Instituto pri fonetiko, ĝenerala lingvoscienco kaj hindogermanistiko.

(4) En la kadro de la Instituto pri angla filologio.

(5) En la kadro de la Instituto pri kibernetiko.

Detlev Blanke, Otto-Nagel-Str. 110, DE-12683 Berlin Tel.: -49-30-5412633, Fakso: 449-30-5456742. E-poŝto: blanke gil(Qsnafu de

skokok

Kelkaj notoj pri ILEI en la Universala Kongreso de Esperanto

l) En la UKE (Telavivo, julio 2000-a) partoprenis milo da homoj, sufiĉe «motivitaj»: bedaŭrinde la prave timataj varmego kaj altkosteco forte selektis la partoprenemon. Relative granda ono de la kongresanoj estis ILEI-anoj kaj/aŭ instruistoj. |

2) Dum preskaŭ la tuta kongresa daŭro funkciadis nia ILEI-budo, danke al la malavara sindonemo de niaj aktivuloj: unuavice Boo Mee Kim-Lindblom (SE) (kiu kunordigis la deĵorplanon kaj mem longe deĵoradis), sed ankaŭ pluraj aliaj (Mireille Grosjean (CH), Mihai Trifoi (RO), Luisa Oberrauch (IT), Doroteo Holland (US), H. Green (AU), Agneta Emanuelsson (SE), k.t.p.

Multaj kongresanoj haltis, informiĝis, aliĝis, interbabilis …

En la Libroservo estas prezentita nia nova lernolibro OKULO.

3) Tre utila estis la ĵus bakita alloga varbilo pri ILEV/Interkulturo, mirakle alveninta el Budapeŝto zorge de Stefan MacGill, spite de ĉiaj malhelpoj.

4) Dum la inaŭgura tago okazis la ILEI-kunsido en solena salono kun bona partopreno, kie ni resume prezentis la ecojn kaj farojn de nia asocio, kun intervenoj de divers-landanoj.

Ĉefe oni interesiĝis pri la kunligado de lernejoj kaj universitatoj kie oni instruas aŭ iel traktas esperanton, pri niaj konferencoj pasinta kaj venonta.

Aparte oni tuŝis la problemon de «Euroskola». Mi opinias ke tia tradicia kunsido estas utila kaj necesa, sed ĝi bezonas pli da tempo ol la nuna 1,5 horoj. Ĉu ni postulu almenaŭ unu horon plian aŭ ĉu ni distingu prezentan kunsidon por eksteruloj disde faka kunsido por la membroj? 5) La «Tago de la Lernejo» ĉi-jare havis je dispono nur 3,5 horojn.

18 € IPR 00/3

o estis precipe nia (kaj de UEA) projekto INTERKULTURO: la nuna

Im kaj la perspektivoj. Pri tio oni povas legi artikolon de Radojica

de la laboro E kevit en ĉi-sama kajero de IPR. = W Ankaŭ la TAGO DE LA LERNEJO ricevis bonan atenton: —la Kvazaŭa Lernejo «Tibor Sekelj» estis prezentata grand-ekrane; — intervenis kelkaj instruistoj partoprenantaj en IK el pluraj landoj (RO, TG, JP, IT); = ss — iam envenis ankaŭ la etuloj de la Infana Kongreseto, kiuj prezentis siajn kantaĵojn; £ ) h h — oni ricevis aliajn kontribuojn pri lernejaj temoj (ekz. la israela instrusistemo kaj pri nova eblo por esperanto en Japanujo. | | Niaimprese la «Tago» estis sukcesa, kaj espereble ĝi vekis novan apogon al nia agado. | 6) Ankaŭ dum Komitatkunsido de UEA ni prezentis la laborstaton de nia komuna projekto, kaj ricevis iometan subtenon. Tie ankaŭ definitive aprobiĝis la nova konsisto de IEK (Internacia Ekzamena Komisiono), la regularoj por instru-kapabliga ekzameno kaj por la IIK. 7) Malgraŭ ke en la strategiaj planoj de UEA edukado kaj instruado ĉiam menciiĝas kiel tre gravaj, dum la oficialaj inaŭguro kaj fermo, oni tute malmemoras alvoki la saluton de ILEI. Tio verŝajne estas kroma signo de la kontraŭdiro inter «diro kaj faro», kiu pro inercio ankoraŭ regas. 8) Tre grava branĉo de la kongresumado estas la maloficialaj (koridoraj) kontaktoj. Ankaŭ ĉi-jare tiu grundo estis plugata, semata kaj liveris rikolton. Pri tio mi skribos iom post tiom dum la tagoj, sed jam mi povas aludi pri iuj

kazoj:

— kunlabor-interkonsento kun la budapeŝta ELTE-universitato pri Interkulturo; — ebla eksolvo de la germansekcia problemo; — konkreta kaj solida pretigo al starigo de korea sekcio; — reveko de la itala sekcio; ekiro al solvo de nia reprezentiĝo ĉe Unesko kaj partopreno en EJL (Eŭropa Jaro de Lingvoj); — eble trovo de novaj kontaktoj kun rusoj kaj armenoj; = diskuteto kun homoj de amerikaj UEA/LA pri ILEI en tiu kontinento kaj interkunlaborado de niaj hispanlingvaj sekcioj (per komuna materialoj) kaj eltrovo de reprezentantoj en «novaj» amerikaj landoj; — parta ekdiskuto por la kompletigo de nia estraro. 9) Post la ILEI-kunsido okazis tuja telefona intervjueto ĉe Radio Varsovia. Alian tagon okazis longa magnetofona intervjuo por la sama Pola Radio pri Projekto Interkulturo, pri ILEI, pri la estonta LIL, kaj pri kial la Tria Roma Niversitato interesiĝas pri Esperanto. Maŭro La Torre

IPR 00/3 6 19

— página 12 del PDF —

Infana Kongreseto subtenita de ILEI

Ja ekzistis programo por la ĉi-jara Infana Kongreseto, feliĉe la gvidantoj pretis devii de ĝi, kiam indis. Ekzemple, tuj post alveno en la varma Hadassim, anstataŭ kutimaj ŝablonaj sinprezentoj, eblon tuj plonĝi en naĝejon oni kun danko akceptis. Ciuokaze, la infanoj jam en Tel Avivo interkonatiĝis, eĉ amikiĝis. Naĝado oftis dum la semajno, kiel atestas la unua foto.

La 18 infanoj venis el tiom da landoj, ke krokodilebloj malmultis; pluraj el la nedenaskuloj faris herkulajn strebojn interparoli en Esperanto. La manlaboraj aktivaĵoj sub gvido de Ankica (farbado de tolaĵoj, kunmeto de kolĉenoj, plektado de pojno-rubandoj) pruviĝis tre popularaj, kaj kvankam en si mem ne-lingvaj, postulis alt-gradan aŭskult- kaj kompren-kapablon kaj spronis multan babiladon.

Pli rekte lingva estis komuna ludo plani magazenon, aktiveco jam priskribita en la hejmpaĝo de IIK (vidu ĉe www.uea.org ĉe Servoj/Kongresoj/IIK). Sur la dua foto [vidu dekstre), de dekstre: Csaba, Karina, Zsuzsa kaj Krisztina montras afiŝon, kiun ili kune desegnis por tiu magazeno.

Tri el tiuj infanoj, kaj unu plia, povis partopreni en IIK pere de subteno el fondaĵo de ILEI. Unuflanke, ili ĝuis unikan inter-nacian kaj inter-amikajn

20 € IPR 00/3

spertojn; aliflanke ili kontribuis aktive kaj valore al la komuna etoso. Entute, neforgesebla semajno!

Informilo por la 34a IIK jam aperis, kun speciala inkluziva prezo de 109 EUR ĝis 30 sept. 2000. Poste validas 129 EUR ĝis la jarfino; plie laŭ ŝtupoj ĝis 179 EUR por lastmomenta aliĝo. Aliĝu tra la NIK-hejmpaĝo, aŭ petu informilon/ aliĝilon de la subskribinto (adreso, p. 2.)

Stefan MacGill

~A eb), 7? geeedaj

34-a ILEI-Konferenco, 15-21-a de julio 2000

Esperanto-Centro Kvinpetalo, Francio

Prelegoj kaj rekomendoj

Ĉeestis 23 partoprenantoj el 10 landoj. La etoso kaj bona prizorgado de la teamo ĉe Kvinpetalo certigis amikan kaj fruktodonan kunlaboradon dum kontentiga programo. Bedaŭrinde — pro manko de sinproponoj antaŭ la konferenco — ne eblis publikigi ĝin por varbi pli da partoprenantoj. Tamen (jam dum la antaŭa konferenco) la estraro ne antaŭvidis grandan nombron pro tio, ke ĝi ne okazis tuj post UK kaj ne en la sama lando, Israelo.

IPR 00/3 621

— página 13 del PDF —

Programo

Post la afabla bonvenigo de Suzanne Bourlot kaj Georges Lagrange, la prizorgantoj de Kvinpetalo, la fina programo kunmetita realiĝis nur post interdiskutado kun la alvenantoj. Kelkaj bonkore proponis programeron, inter aliaj Lagrange mem, kiu estas vaste konata verkisto. Aparte profitdona estis la neatendita prelego de Jean Berbaum pri «psikologio en lingvolernado” rekte tradukita el la franca de Gaston Riste, reprezentanto de GEE (la instruista fako de UFE), kaj de Maria Majerczak, nia pola sekciestrino. Robert Moerbeek kaj Georges Lagrange diversmaniere kaj tre trafe pritraktis gramatikaĵojn per eraroj de lernantoj. Dum la konferenco alvenis ne nur tre bonvenaj amikaj salutoj de la prezidantoj (kiuj pro diversaj aliaj farendaĵoj, bedaŭrinde ne povis partopreni), sed ankaŭ informoj kaj sugestoj, kiuj fondis la bazon por fruktodona komitata kaj grupa interdiskutado.

Tra la tuta semajno troviĝis ankaŭ sufiĉe da tempo por ripozi kaj distri sin. Dufoje oni manĝis specialaĵon de la regiono ĉe loka restoracio kaj interalie ĝuis prezentaĵojn tre diversajn de pluraj kulturoj, inkluzive de paperfaldadon el Koreio, kantojn, poemojn kaj prelegeton de aliaj landoj. Je la komenco Georges gvidis ekskurseton ĉirkaŭ Bouresse mem kaj en merkredo la plimulto vizitadis la antikvan urbon, Poitiers, dum grupeto pluen veturis al «Futuroscope”.

Komitata Kunsido

Konsentis prezidi s-ino Agneta Emanuelsson, kune kun Boo Mee Kim-Lindblom

(kasistino), kaj Jennifer Bishop (estraranino pri konferencoj).

La komitato konsistis el 14 elektitaj komitatanoj. Post kalkulo estis konfirmita,

ke ĉeestis kvorumo, kio ebligis al la komitato akcepti raportojn, fari proponojn

kaj la jenajn decidojn: malŝarĝi la estraron kaj Kasiston de la laboro de 1999

2. IPR — por malaltigi la koston, esplori eblojn presi ĝin en Bulgario, kondiĉe, ke tio ne estu kontraŭ kontrakto

3. konfirmis la planon kunlabori kun Orbis Pictus por okazigi la 35-an ILEI-Konferencon 2001 en Savudrija, Kroatio, tuj post UK en Zagrebo. (Informiloj pri Brazilo, kiel ebla loko por la 36-a ILEI-Konferenco estas trarigarditaj.)

4. konfirmis elekton de s-ino Mariana Evlogieva (Bulgario), kiel Sekretario de ILEI.

5. akceptis la demision de Carla de Lorenzi, apogas proponon akcepti kandidatigojn de Charles Donoghue kaj Peng Zheng Ming por la vakaj estraraj lokoj kaj — por stabiligi la estraron — akceptas, ke aliaj estraranoj ne estu devigataj demisii je la fino de sia deĵorperiodo dum 2000-2001.

6. elektis elektokomisionon: kunvokanto — Gwenda Sutton plus Maritza Gutierrez (Kubo) kaj Joseph Catil (GEE, Francio)

22 $ IPR 00/3

7. Lars Forsman (Svedio) estu anstataŭanto en la financa kontrola komisiono post la forpaso de Martha Andreasson.

8. plibonigi la eksterajn rilatojn — inter aliaj — kun UNESKO, Freinet kaj daŭrigi la laboron al eventuala membriĝo en FIPLV.

9. Mireille Grosjean fariĝu reprezentanto de ILEI ĉe Internacia Asocio de Instruistoj Pacen.

10. Rezolucio: ĉiuj helpu pri la ĉefaj kulturaĵoj de sia lando: ideala temo por nova lernolibro kaj peni havi ILEI-sekcion en ĉiu lando.

Aldonaĵo — pri la elformata Strategia Plano de UEA, la Komitato aprobas la

vortumojn proponitaj de ILEI, precipe pri ĝiaj edukaj partoj.

Raporto de Studgrupoj Rekomendoj:

1. Konferenca programo estu antaŭe publikigita.

2. En Francio eblas instrui Esperanton per ”loka kontrakto pri edukado — (france: CEL) en mezlernejoj. GEE preparis modelan leteron por sendi al la estro, ni instigu francajn instruistojn fari tion.

3. Okazu kunlaboro inter sekcioj en diversaj regionoj de la mondo por okazigi profesinivelajn trejnseminariojn por instruistoj, kun interkonsento de ILEI.

Georges Lagranges kun Monique Arna

ud (fone Rob Moerbeek)

IPR 00/3 6 23

— página 14 del PDF —

4. Kuraĝigu delegadon kiam sekciestro multe aktivas ankaŭ por aliaj E- organizoj.

5. Sekcioj kreu bonajn rilatojn kun landaj asocioj pri lingvolernado.

6. Gimnazio dum ILEI-Konferenco estu nomata “kolegio”, por 13-17

jaruloj, se konsentos la iniciatinto. Ĝia programo komenciĝu malfrue

matene kaj inkluzivu sporton kaj muzikon.

Dimanĉ-matene ne estu programo dum Konferenco.

Invitu ne-esperantistajn instruistojn al malferma procedo dum

Konferenco en Brazilo.

9. Penu konvinki instruistojn nek pri facileco” nek pri ”simpleco” de Esperanto, sed pri ”reguleco” kaj ”precizeco”.

10. Dum trejnado de instruistoj akcentu ankaŭ lertecon pri la informado pri Esperanto.

11. Starigu fonduson por helpi al seminarioj por instruista trejnado — por pagi vojaĝkostojn, materialojn, honorariojn k.t.p. — eventuale altigi la kvaliton.

12. Anoncu trejnseminarion pli ol unu jaron antaŭe.

13. Okazu daŭrigo de programeroj por gejunuloj 13-18-jaraj dum UK.

14. En IPR invitu al la membraro prezenti ion dum la Konferenco.

15. Disvastigu informojn pri projekto Euroscola en Esperanto.

16. Malgraŭ grandaj ekonomiaj problemoj, strebu al disvastigo de instruado de Esperanto, ĉar la sperto montras, ke lernado de Esperanto povas helpi al pli granda bonfarto de la lernantoj!

Jennifer Bishop, estrarano pri konferencoj

=

Taglibro de kasisto — ne nur pri financo

Dimanĉe, la prelego de Georges Lagrange «Pri gramatikaĵoj» estis bona. Li preferas modifi la vicon de la kutima fraz-sintakso: subjekto -F verbo – objekto. Li daŭre klarigis pri cel-akuzativo kaj mov-akuzativo tute klare. Vespera programo, diapozitiva prezento de Marij Daenen pri «Renkontiĝo en Nepalo» estis interesa. Ni konatiĝis kun ne-kutima kaj fora kulturo.

Lunde, Rob Moerbeek prezentis pri «La eraroj de la eraroj». Multaj ĝuis lian prezenton. Antaŭtagmeze, ne atendite ni trovis tradukitan prelegon pri «Psikologio de lernado» de Jean Berbaum. Tre interesan sperton kaj eksperimenton li prezentis. Tra mem-organizado kaj mem-ordigado, lernantoj lernas plej efike. Vespere Nijl el Usono gvidis distran programon en kulturdiverseco.

Marde: du grupoj diskutis intense. La temoj de la unua grupo estis «La nuna stato de E-instruado en la lernejoj: „normoj kaj faktoj” kaj “La rolo kaj disvastigo de E-instruado en universitatoj.” Abunde prezentiĝis faktoj pri instruado en baza lernejo en Francio, en gimnazio en Svedio, en universitatoj en

24 6 IPR 00/3

Pollando kaj Koreio, eĉ infanvartejo/antaŭ-lerneja klaso en Francio, por plenaĝuloj en lernejoj en Kubo. Diskuto «Kiel veki interesojn de lernantoj pri E- o» naskis konvinkigajn taktikojn kaj rekomendojn. Interalie oni parolis pri utiligo de la reto strategie. Kiam la informo pri la projekto «Euroskola» prezentiĝis, la diskuto pli entuziasme profundiĝis. La partoprenantoj sentis la gravecon de E- instruado kaj realigon de la praktiko tra la projekto.

Mi diskutigis niajn financojn, ĉar la kosto de IPR superas la ILEI-rimedojn el kotizoj. Miaj proponoj estis:

a) Altigi la membrokotizon diversmaniere,

b) Uzi novan presejon en malmultkosta lando: ekz. en Bulgario,

c) Eldoni nur 3 numerojn anstataŭ 4 jare.

Leviĝis kontraŭstaroj al a) kaj c); necesus esplori praktikajn eblojn antaŭ ol decidi pri b).

Merkrede okazis la tuttagaj ekskursoj. Multaj ĝuis tion kaj laciĝis sufiĉe. Vespere ni manĝis en restoracio, kaj poste ludis Esperanto-bingon, kiu estis miksaĵo de kvizo kaj bingo.

Ĵaŭde la programo inkluzivis E-kartludon kaj aliaj promenis. Tombolo antaŭ vespermanĝo estis amuza. La rezultoj de tombolo kaj E-bingo enspezigis kune 113 EUR al la Koleghelpa Kaso, kiu altiris ankaŭ donacojn de 37 EUR. Fine, preskaŭ ĉiuj (kelkaj pli frue foriris) ĝuis bongustan adiaŭan vespermanĝon.

Dum la konferenco ILEI akiris kvar novajn membrojn. La gajno de la konferenco estos proksimume mil euroj, kiu tre pozitive kontribuos al la financa stato de la Ligo. Boo Mee Kim-Lindblom, kasisto

Parto de la konferencanoj sur la korto de Kvinpetalo

IPR 00/3 e 25

— página 15 del PDF —

Leonardo Pampaloni

Mallonga filmo en Interkulturo

Prato estas urbo en centra ltalio, kaj, laŭ dia plaĉo, instruisto de elementa lernejo de tiu urbo povis iniciati antaŭ kelkaj jaroj Esperanto-lernejan grupon. La nomo de la grupo estas LA HERBEROJ, ĉar Prato, itallingve, signifas herbaro-n.

La „herberoj” lernas Esperanton per kantoj, rol-ludoj kaj internacia korespondado. Dum la lernojaro 1998/99 la grupo korespondis kun elementa lernejo de Limeyrat, malgranda vilaĝo de Dordogne en Francio, kaj la du lernejoj faris kune ĉen-rakonton. La „herberoj” verkis kaj desegnis la unuan parton, francaj geamikoj la duan, la „herberoj” la trian, k.t.p… La rakonto finiĝis en junio 1999 kaj entenas ses partojn.

Dum la lernojaro 1999/2000 la korespondado plivastiĝas per partopreno al Projekto Interkulturo kaj per financado de Eŭropa Unio. Fakte, kadre de ago I de Programo Comenius, tri eŭropaj bazaj lernejoj (de Prato, de Limeyrat, de Bixad en Rumanio) preparis projekton LUDEŬREJO, t.e. daŭra korespondado pri komuna temo INFANLUDOJ kaj LUDILOJ.

Plie, la „herberoj” faris, dum la ĵus pasinta lernojaro, mallongan filmon. Ĉiu instruisto bone scias kion signifas daŭra internacia korespondado: ĝi estas stimula rimedo de la lernado, sed kiom da tempo kaj laboro estas bezonata por vere profiti de ĝi! Ciu instruisto bone imagas kion signifas preparado de filmo, eĉ mallonga filmo, en lernejo: kiom da kapabloj ĝi metas en ludon kaj antaŭenigas, kiom da problemoj kaj malfacilaĵoj ĝi naskas.

La titolo de la filmo estas LA PERDITA HARMONIO, ĝi daŭras 14 minutojn kaj ĝia temo venas el la ĉen-rakonto. En la historio estas vilaĝo, kiu nomiĝas Smeraldo, estas verda kvinpinta stelo, kiu feliĉigas, estas reĝo, reĝino kaj princo, kiu volas retrovi la stelon mistere malaperintan, estas roboto kaj du geturistoj, kiuj helpas la princon, kompreneble estas monstroj; en la filmo eĉ estas teruraj scenoj, sed la historio feliĉe finiĝas.

Laŭ mi estis 5 fazoj gravaj, laŭ didaktika vidpunkto, dum la filmpreparado:

1) laborado pri la rakonto al dialoga teksto, taŭga kiel rolaranĝo;

2) preparado de la kostumoj kaj de la scen-aranĝoj;

3) rol-ludado kaj atribuo de la roloj;

4) elekto de muzikaĵoj kaj kunmeto de kanto pri reveninta harmonio;

5) filmado kaj vidado de la bildoj.

Laŭ la celoj de ĉi tiu revuo, mi opinias, ke valoras iomete paroli pri la unua kaj la tria fazoj.

La verkado de rol-aranĝo estas malfacila lingva laboro, eĉ en nacia lingvo. Kelkaj partoj de la rakonto teatrumiĝis, okaze de lernejaj festaĵoj en la jaro 1999. Sed prepari rol-aranĝon por filmo estas pli malfacila, ĉar oni devas ŝanĝi multajn detalojn por simpligo de filmado kaj por limigo de la scenoj. Tial la rol-aranĝo estis malfermita ĝis la film-muntado kaj ĉiuj lernantoj ludis ĉiujn rolojn ĝis la

26 € IPR 00/3

atribuo de roloj okazis malmultajn tagojn antaŭ la unuaj filmadoj

filmado. A laŭ la jena lerneja regulo: tiu, kiu plej multe bezonas, plej multe

kaj, ĝeneral

TAS la herberoj” lernis Esperanton per la preparado de la filmo? Sendube ili

lernas multajn objektojn, mi opinias ankaŭ Esperanton; ĉefe ili, ludante, lernis em

iĝi kaj elturniĝi. engaĝiĝi kaj elturniĝ Leonardo Pampaloni, Elementa lernejo LA CASTELLINA, via Gino Capponi, IT-59100 Prato, Italio

Radojica Petroviĉ | Interkulturo — post unu Jaro

Onte al la projekto Interkulturo depost la UK en Adelaido 1997 kaj ekde ĝia oficiala lanĉo en la simpozio/kolokvo «Esperanto en lernejoj» dum la UK en Montpeliero 1998, iuj povis supozi ĝin ankoraŭ unu ne tre promesa provo disvastigi esperanton tra enlerneja instruado. La ĝisnuna evoluo de la projekto kun vico da renkontiĝoj sine de Interkulturo (Pale en decembro 1999, Caĉak en januaro kaj julio 2000, Bjalsko-Bjala en januaro, “Krakovo en aprilo/majo, Kopaonik en julio), aliaj agadoj kiujn interkulturanoj entreprenas kaj reeĥo en eksteresperantujaj medioj atestas ke ĝi eliris la kadron de lerneja edukprojekto kaj fariĝis pli vasta agadkampo inspiranta al novaj programoj kaj projektoj. Tio pliigas ĝiajn ŝancojn kaj riskojn. | | |

Esence, Interkulturo estas bone gvidata kampanjo pli ol projekto en rigora senco. Krom bone difinitaj celoj kun ĝeneralaj gvidlinioj kaj agadtrajtoj, en la projekta dokumentaro mankas detalaj agadplanoj kun precizigitaj plenumontoj kaj necesaj rimedoj, procedaroj, priskriboj de esplor- kaj agadmetodoj k.s. Sed, pli grave, rezultoj ne mankas, rezultoj de investitaj energio, scio, volo kaj motiviĝo de la teamo kiu formiĝis en ILEI kaj ĉe la Laboratorio por Eksperimenta Pedagogio de la Tria Roma Universitato kun kunlaborantoj dise en la tuta mondo. Ĝia ĉefcelo — kontribui konkrete al interkultura edukado en lernejoj = altiris al la projekto entute 97 klasojn el 28 landoj, de la plej riĉaj ĝis la plej malriĉaj, el ĉiuj partoj de la mondo, el diversaj kulturoj kaj kun diversaj civilizaj radikoj. En la unua projektojaro ili lernis esperanton kiel rimedon por realigi la ĉefcelon, prezentis sin en la Kvazaŭlernejo «Tibor Sekelj» — la ĉefa komunikejo en la projekto kaj elektis interkulturajn esplortemojn en la esplorkampoj de nutrado, vestado, lernado, lingvo, muziko, komunikado, klimato, sano, bestaro, tradicioj, medio aŭ eble io alia, pri kiuj ili interŝanĝos esplormaterialojn kun aliaj klasoj en formotaj temringoj. ; Dume en iuj landoj la projekto gajnis konkretan materian subtenon de koncernaj Ministerioj. Ĝi estis prezentita dum EEU-Kongreso en Ostendo kaj altiris indan alenton de aro da eminentuloj el provincaj kaj urbaj instancoj en EU, kiuj

IPR 00/3 6 27

— página 16 del PDF —

promesis subtenon. Ĝi produktigis novan lernolibron kaj inspiris aŭ ensorbis aliajn interkulturajn agadojn.

Entute, la projekto fariĝis iom pli ampleksa ol origine planita kaj tial malpli rapide evoluanta ol estis esperate kun problemoj kiuj i iom ombrigas la komencan vervon. Malfruas kompletigo de la elektotabeloj pri interkulturaj esplortemoj kaj funkciigo de la temringoj kiel kerna agado en la projekto. Prokrastiĝis eko de la iam anoncita kultur-geografia sliparo kun revata spektakla rezulto en formo de siaspeca kulturgeografia enciklopedio.

Pluraj klasgvidantoj deklaris, ke iliaj klasoj disfalis, aliaj ne anoncis sian elekton pri esplortemoj kaj tre malmultaj respondis al invito de la prezidanto de ILEI raporti pri stato de sia agado fine de la unua projektojaro.

Ciuj cititaj problemoj kaj relativaj malsukcesoj ne malpliigas la gravecon de la projekto kaj ĝiajn palpeblajn efikojn, sed pruvas kiom grave estas aktivigi novajn agantojn kaj certigi seriozan materian subtenon al la projekto por ĝia dua laŭplana jaro kaj por ĝia daŭrigo post la planita dujara periodo.

Unue planita kiel dujara projekto, Interkulturo en tiuj du jaroj fakte travivas sian provperiodon. Pluraspekte ĝi ekfluis alie ol unue konceptite. Iuj celoj montriĝis pli seriozaj kaj praktike nerealigeblaj sen adekvataj materiaj rimedoj kaj homaj fortoj. Samtempe aliaj, neprojektitaj celoj kaj ŝancoj aperis. Pro sia amplekso kaj ne egala preteco de ĉiuj partoprenantoj, Interkulturo bezonos du jarojn ne por plene efektiviĝi, sed por almenaŭ atingi plenan funkciivon. Multe da energio kaj pacienco necesis, ekzemple, por aranĝi la paĝaron de Kvazaŭlernejo «Tibor Sekelj» aŭ, aliflanke, por konvinki iujn esperantistojn kaj neesperantistojn pri la graveco de la projekto, pri la ŝancoj kiujn ĝi naskas, pri la neceso akcepti ĝin. Estus domaĝe forlasi ĉion tion jam post du jaroj. Prefere ĝi fariĝu longdaŭra agadformo, kun nove aliĝantaj klasoj, kun ĉiam novaj ideoj, vervo kaj enhavoj, des pli ĉar ĝia naturo kaj ĝiaj celoj plene korespondas al la celoj de Kampanjo 2000 kaj al la ĉefintencoj de nove preparata strategia plano de UEA.

Nekompleta projektoteamo sen taskigitoj por ĉiuj projektaj agaderoj kaj sen sufiĉa financa subteno povas esti la ĉefa obstaklo al plena realigo de la projektitaj celoj de Interkulturo, des pli al efektivigo de novaj instigaj ŝancoj kiujn la projekto kreis. Ĉiukaze nun gravas, ke en la sekva studjaro realiĝu la ĉeffluaj elementoj de la projekto: plena funkciado de la paĝaro de Kvazaŭlernejo «Tibor Sekelj» kaj interkultura esplorado laŭ elektitaj temoj kiun la partoprenantaj klasoj faros en difinotaj temringoj per interŝanĝo de interkultura esplormaterialo kolektota kaj kreota. Tiucele la estraroj de UEA kaj ILEI devas kunlabore kaj senprokraste mobilizi kompetentan teamon de kunordigantoj laŭ difinitaj taskoj kaj esplortemoj. Okazigo de regionaj IK-seminarioj povas, per reala renkontigo de IK-klasoj, pliefektivigi ilian kunlaboron en la virtuala lerneja medio de «Tibor Sekelj». Esence grava povas esti efektiva funkciigo de la nun formale ekzistanta Scienca Komitato por aldifini sciencajn esplorcelojn de la projekto, esplormetodojn, kriteriojn kaj mezurilojn. Komunikado de la tiel

28 6 IPR 00/3

atingotaj rezultoj al neesperantistaj simpozioj kaj revuoj pri, ekzemple, moderna instruado kaj edukado, estas mallasenda ŝanco por levi la prestiĝon de esperanto en la sciencaj rondoj. Fine de la planita dua jaro de la projekto estas necese organizi ĝeneralan simpozion aŭ interkonsiliĝon (ĉu: kongreson de interkulturanoj kun festivalo de ties atingoj) kiel memstaran aranĝon, ekster UK kaj ILEI-konferenco, por resumi rezultojn, analizi mankojn kaj problemojn kaj plani pluan disvolviĝon de la projekto.

Radojica Petroviĉ, rad, tt.yuo

El la landoj kaj sekcioj

Albanio

Kompletigo de la ILEI Jarraporto (IPR 00/2)

La albanan sekcion de ILEI oni fondis komence de la 90-aj jaroj, kune kun Albana Esperanto-Ligo kaj la albana TEJO-sekcio. En la lastaj tri jaroj la junulara movado iom malaktiviĝis. Escepto estas tiuj 30 studentoj, kiuj lernas Esperanton ĉe Monda Turismo en Bydgoszcz. La ILEI-sekcio restas iom pli organizita, ĉar ankaŭ ĝia laboro estas pli evidenta. Jen kelkaj kapablaj anoj de la sekcio: s-ro Vasil Pistoli (77 j.), aŭtoro de la unua plena E-lernolibro por albanoj, s-ro Zef Mjeda (77 j.), verkinto de E-lernolibro (bedaŭrinde li nun estas duonparalizita), s-ro Gjergji Gusho (60 j.), instruisto de la rusa kaj itala (pro manko de mono, lia lernolibro ĝis nun ne aperis), s-ro Zamir Gjurgji, ĵurnalisto, ĉefredaktoro de la ĵurnalo Flamuri, s-ro Saimir Neqiraj, universitata instruisto, fino Rita Permeti, la kasistino de la sekcio, s-ro Shaban Hasani, inĝeniero pri konstruado, s-ro Nehat Sokoli, instruisto pri biologio, s-ro Agim Peraj, pentristoinstruisto, prezidanto de AEL, f-ino Enkela Xhamaj, instruistino pri la angla, sino Heide Martha Otto, instruistino de fremdlingvoj. Ĉi-jare funkcias lernokursoj en Vlora, Kukes, Pogradec kaj Lezhe. Ĉiun duan monaton la sekcio eldonas plurpaĝan sekcian bultenon. Agim Peraj estas nun pretiganta fakan vortaron. Bardhyl Selimi revizias sian lecionaron (laŭ la Zagreba Metodo) kaj finpretigas duvojan vortaron surbaze de PIV. Krome li, kune kun s-ro Pistoli kompilas grandan Albanan-Esperantan vortaron surbaze de la granda Albana-Albana vortaro. La laboron de la sekcio malfaciligas, ke — pro la konataj ekonomiaj kialoj — ili ne povas mem pagi sian membrokotizon en la diversaj internaciaj organizoj, eĉ la akiro de vizo — ekzemple al Italio — ofte signifas nesolveblan problemon. La sekciestro nun ne havas retan aliron, sed vi povas atingi lin laŭ la adresoj: Shhasani(QJalbmail.com; sbokshi(Qbankofalbania.org; star(Jalbmail.com; pcipo (Juptal.tirana.al. Iam, eble ekfunkcios ankaŭ lia propra adreso: bardhylselimi(9) Yyahoo.com. Lia telefono: 44355 4 238 558.

Laŭ la sekciestra raporto kompilis Jozefo Nemeth

IPR 00/3 629

— página 17 del PDF —

Britio

Kiu helpas? Kiu ne jam aŭdis pri Urso-Kurso, la ampleksa, porinfana instru-kompleto – moderna, plenkolora, amuza? Certe ne anoj de la brita sekcio de ILEI, ĉar multaj tre malavare finance subtenis la projekton, entuziasmas pri ĝi kaj helpas en la disvastigado kaj korektado. Sed kio pri anoj de niaj aliaj landaj sekcioj? Kion VI scias pri la projekto? Britio troviĝas en malfacila situacio rilate Esperanton. Se la angla ja fariĝas la nova internacia lingvo — kaj ni permesas al ni tie ĉi diri, ke ni forte kontraŭstaras la ideon — kian esperon havos Esperanto en nia lando? Anstataŭ plendi pri ĝi tamen, ni faris ion. Ni verkis bonegan kurson, celante infanojn kaj sukcesas enretigi tutajn familiojn. Ĉar temas pri koresponda kurso — ĉar ni estas realismaj kaj konscias, ke mankas homforto tie ĉi por daŭre aranĝi kursojn — ni devis inkluzivi iom de la angla lingvo por kelkfoje klarigi. En la porinfanaj kajeroj troviĝas malmulte de anglaj vortoj, kaj ĉiuokaze ni provizas Esperantan tradukon por tiuj, kiuj ĝin deziras. La porgepatraj libroj, kiuj inkluzivas plenajn klarigojn, aldonajn laborfoliojn, aktivigajn kartojn por “Mil Unuaj Vortoj”, kompreneble aperas anglalingve. La kromaĵoj, kart-ludoj kaj kvizkartaro estas ĉiuj eldonitaj en Esperanto. Ne, ni ne plendas pri la situacio en Britio rilate la anglan lingvon, ni ne plendas pri la sinteno de la registaro kaj infanoj rilate fremdajn lingvojn, ni ne plendas pri la manko de homforto por antaŭenigi Esperanton, ni faris ion por ĝi. La rekomendo ĉi-jare en la ETA-jarkunveno estis malfondi la britan sekcion, kaj fordoni ĉian monhavon. Kial? Ĝuste pro tio, ke mankas homforto kaj ege malmultaj deziras aŭ nun povas kunlabori. Sed malgranda teamo akceptis la respondecon kaj savis ĝin…ni plulaboros. Ĝuste pro tio, ke ni, en hejmlando de la nova internacia lingvo, faras ion pozitivan, strebas allogi novajn membrojn kaj instrui, ĉu ni ne rajtas je iom da subteno flanke de nia gepatra organizo, ILEI? Ĉu ne ĉiuj niaj sekcioj havas la saman celon? Ni povas facile kompreni, ke mankas subteno de la diversaj naciaj organizoj en Britio mem, sed kio pri nia internacia gekolegaro? Kial la estraro de ILEI ŝajne subtenas nur siajn proprajn eldonojn? Kial akcepto kaj kuraĝigo kaj aktiva subteno mankas? Cu ĉar nia kurso enhavas iom da anglaj vortoj? — iom stulta kialo por kontraŭstari kurson, kiu nepre devas esti koresponda, kaj kiu jam kaptis ĉirkaŭ 70 familiojn en Britio, infanojn KAJ gepatrojn. Ĉu ĉar ĝi ne sekvas la ŝajnan ILEI-an instru-metodon, kaj ne estas plenplena je verboj en la unuaj du-tri paĝoj? Iom netolerema, ĉar ekzistas pluraj diversaj instru-metodoj kaj ĉi tiu nia tute taŭgas por kaj koresponda kaj ĉeesta instruo, kaj verb-forta ne nepre estas la pli bona. Ĉu ne diverseco gravas? Cu ĉar ni ne sciigis al ILEI pri niaj unuaj planoj kaj petis kunlaboron? Sed ni ne havis tempon atendi…la angla vaste disvastiĝas kaj Esperanto mortas en Britio, kaj ĉu unu el la celoj de ILEI ne devus esti kuraĝigi sekciojn sendepende agi, aŭ ĉu

30 $€ IPR 00/3

ILEI havas la homforton por ĉion fari mem? Sufiĉas la admonetoj — ni ne plu mencios la strangan mankon de subteno flanke de nia gepatra organizo, ĉar ni deziras esti pozitivaj. Do por tiuj, kiuj ja interesiĝas jen mallonga ĝisdatigo. Ĉio progresas bone. Ĉijare ni espereble sukcesos pritrakti pli grandskalan reklamadprogramon, sed, malgraŭ la ĉi-jaraj problemoj, ni ne estis neaktivaj! Ni disponas je granda ligna urso, kiun ni uzas kiel reklamilon, kaj «li» troviĝas ĉe kongresoj kaj en bibliotekoj. Ĉiu EAB-anoj ricevis du el niaj reklamaj fiŝ- -poŝtkartoj kun peto sendi ilin al konataj infanoj. Atendas familioj, kiuj nun sekvas la kvaran parton de la kurso, jam preparita de ni laborkajero (en la angla lingvo!) por akompani «Tendaraj Tagoj l». Novajletero, «Bear Facts» aperas sezone kaj estas bona sukceso. Pere de ĝi ni retenas kontakton kun la gepatroj kaj iom post iom enkondukas ilin en la Esperantan mondon. Infanoj havas ŝancon partopreni konkursojn kaj tiuj ankaŭ estas tre popularaj kaj helpas reteni intereson. La orienta federacio de EAB «adoptis» urson kaj dissendas la ricevitajn senpagajn enirbiletojn al konkurs-gajnintoj. Ni organizas nun porinfanan semajnfinon, kiu okazos dum la oktobra trimestromeza ferisemajno, kaj jam vekis grandan intereson flanke de la infanoj kaj gepatroj — ege malofta okazaĵo en Britio. Nu, eble la ĉefa afero estas, ke tiuj, kiuj ja aĉetas kaj tralaboras la kurson ŝajne estas tre kontentaj pri la prezentmaniero kaj la akompana materialo kaj fariĝas Esperantistoj. Eble, fine, nur tio gravas.

Angela Tellier, en la nomo de Esperanto Teachers’ Association

Japanio Esperanto en lernejoj kaj universitatoj En Japanio antaŭ 2 jaroj komenciĝis unuafoje normala leciono de Esperanto kiel unu el fremdaj lingvoj en supera mezlernejo. La lernejo, kies nomo estas Nippa, troviĝas en la gubernio Kanagaŭa. Laŭ enketo oni instruas Esperanton en 15 universitatoj kaj 2 superaj mezlernejoj. Kiel unu el ekster-klasaj aktivadoj lernantoj lernas Esperanton en 3 superaj mezlernejoj kaj 2 elementaj lernejoj. En Kvazaŭlernejo Tibor Sekelj partoprenas 2 elementaj lernejoj kaj | mezlernejo. Informis: NAKATSUKA Kimio nakatsuka(Dmig.biglobe.ne.jp

Svedio

Mirtha Andreasson forpasis Post kelkjara kormalsano mortis sinjorino Mĝrtha Andreasson la 8-an de majo 2000, 73-jara. Ŝi vivis en Gotenburgo, Svedio, kaj eklernis E-on en 1953. Kiel tre agema homo ŝi baldaŭ mem instruis, kaj dum la sekvaj jardekoj ŝi gvidis multajn kursojn de diversaj specoj. En la lastaj jaroj oni kadre de tiuj kursoj ofte okupiĝis pri tradukoj. La lasta rezulto estas Esperanta versio de la libreto

IPR 00/3 $€31

— página 18 del PDF —

«Ekonomio sen rento kaj inflacio» de Margrit Kennedy, kiu baldaŭ estos publikigita. Mirtha estis talenta precipe kiel organizanto. Ŝi faris grandan laboron por organizi la seminariojn de Sveda Esperanto-instituto kaj estis membro de ties direkcio kaj ekzamena komisiono ĝis la morto. Antaŭe ŝi estis estrarano ankaŭ de diversaj aliaj organizaĵoj kaj dum kelka tempo komitatano de UEA. Per ŝia morto la E-movado perdis tre sindediĉan kaj aprecatan laboranton.

Bo Sandelin

Svislando Instruista kurso denove en KCE Post multjara paŭzo, la tradicio pri porinstruistaj kursoj gvidataj de ILEI en Kultura Centro Esperantista, Svislando, restariĝis aŭguste. Oko da partoprenantoj frekventis la trian nivelon de la tria sesio de PIK (Plurnivelaj Intensivaj Kursoj) kies unua semajno dediĉiĝis al didaktiko. La emfazo estis je teknikoj rapide evoluigi parol- kaj kompren-kapablon en lernantoj, per starigo de situacioj postulante aŭ invitante je komunikado. Kursanoj mem plenumis plurajn taskojn por sperti mem la teknikojn. Leviĝis la ideo, ke ILEI refoje okazigu instrukurson en KCE; eventuale en aprilo 2001 ĉirkaŭ pasko, ĉar la aŭgusta periodo ŝajnas jam plenigita de aliaj aranĝoj. Se la nova ekzamena nivelo (instru-kapableco) estos sufiĉe preta, la kurso povos prezenti tion kaj partopreno povus validi kiel unu el la kondiĉoj por la ekzameno. Smg

Usono Instruado de Esperanto en Usono 1999-2000 ; (Kompletigo de la Jarraporto en IPR 99/2) Dum la pasinta somero, okazis ĉe la San Franciska Stata Universitato la bone konata intensiva, tri-semajna, por-kredita kursaro je tri niveloj. Ceestis entute 55 kursanoj (24 el Usono, 11 el Japanio, 3 el Svedio, po 2 el Britio, Kanado, kaj Kostariko, kaj 1 el Meksiko) sub la lerta gvidado de Mark Fettes (Kanado), Atilio Orellana Rojas (Argentino/Nederlando), Joel Brozovsky (Usono/Japanio), kaj Maria Hopkins (Pollando/Kanado). Ci-somere la instruistoj estis same elstaraj: Grant Goodall (Usono), Spomenka Stimec (Kroatio), Dennis Keefe (Usono/Francio), kaj Reza Kheir-khah (Irano). Dum la ĵusa lerneja jaro, la aŭdaca 15-leciona vidbenda projekto de ELNA (Esperanto-Ligo por Nord-Ameriko) «Pasporto al la Tuta Mondo» daŭre progresis. La dek du lecionojn kiujn oni jam filmis, kaj kiuj estas laŭ rekta metodo, la kursanoj ĉe SFU uzos ĉi-somere. La lecionaro instruas ne nur la lingvon Esperanto sed samtempe ĝian kulturon. Pasintan junion, verŝajne por la unua fojo en usona historio, usonanino diplomiĝis ĉe universitato en la fako Esperanto. Temas pri Jennifer Korp, kiu

32 6 IPR 00/3

atingis tion ĉe «Principia College» en Elsah, Illinois, sub la gvidado de D-ro Duncan Charters, kiu en julio 1999 gvidis tri-tagan instru-seminarion ĉe la sama lernejo, kun 11 partoprenantoj. Lastjare ses esperantistoj sukcese ekzameniĝis per la usonaj ekzamenoj, kies tri niveloj celas parolantojn de la angla; kaj en majo 2000 sukcesis ses aliaj, ĉi-foje dum la ELNA Esperanto-kongreso. La ekzamenoj estas sub la aŭspicio de ELNA kaj AAIE (Amerika Asocio de Instruistoj de Esperanto). Pasintjare aliĝis al la ELNA perkoresponda E-kursaro nur 4 novaj kursanoj, kaj finstudis nur 6, kvankam estas entute 155 aliĝintoj. Nuntempe multaj usonanoj lernas E-on per la reto. Laŭ Marko Rauhamaa, kiu administras per-retan 10- lecionan kurson por angle parolantoj, en septembro 1999, 31 instruantoj gvidis 100 studantojn; kaj ĉiumonate 300 volas aliĝi (mankas sufiĉe da instruantoj) kaj 20. finstudas. Tamen, multaj ne indikas sian landon; do, temas ne nur pri usonanoj. En Usono almenaŭ unu E-klaso (tiu de Bill Maxey, en Powhatan, Virginia) ĉi-jare partoprenas la ILEI-projekton «Interkulturo». Infanoj Cirkaŭ la Mondo (ICLM), kiun fondis usonanino Charlotte Kohrs, nun estas parto de ELNA, sub la gvido de Komisiito pri Edukado, Kent Jones, kun Darlene Evans kiel kunordiganto (7 AAIE-anoj helpas ŝin). IĈLM ankoraŭ senpage poŝtas siajn libretojn kaj kasedojn al infanoj kiuj tion petas, kaj nun serĉas desegnojn pri ideala mondo por infanoj. Ci-jare AAIE jarkunsidis la 21-an de majo en Atlanta, Georgia. Prezidis prezidanto Ron Glossop (ILEI vic-prezidinto), reelektiĝis kasisto Jim Droege, kaj elektiĝis Kent Jones kiel Eduka Sekretario. Oni faris rezolucion, kiu celis membrigi en AAIE novajn instruistojn de E-o, kiuj raportis pri siaj klasoj. Aperas en la septembra numero de la AAIE-Bulteno statistikoj pri E-klasoj en Usono kiujn kompilas la Eduka Sekretario de AAIE. Tamen, multaj instruantoj ne sendas siajn informojn. Malgraŭ tio, lastjare oni raportis entute 38 klasojn kaj 1206 kursanojn, el kiuj 149 estis plenaĝuloj, 196 junuloj, kaj 861 infanoj. En lernejoj lernis 28 klasoj, 12 el kiuj estis por-kreditaj, 15 oficialaj, kaj 5 devigaj. Laŭ la statuto de AAIE, ĉiu AAIE-membro estas aŭtomate ano de ILEI, kaj tiucele parto de la AAIE-kotizo kovras la ILEI-kotizon. Kvankam nun estas nur 34 AAIE-membroj, nia kasisto pagis al ILEI kotizojn por 60, ĉar multaj antaŭaj AAIE-anoj poste realiĝos, kaj ankaŭ, ĉar ni volas tiel subteni ILEI. Ciu AAIE-membro ricevas fian Bulteno-n kvar fojojn ĉiujare. Kutime ekzemplero de IPR estas kun la Bulteno, kiu estas parte anglalingva kaj parte en Esperanto. Ĝiaj rubrikoj regule inkluzivas la jenajn: ILEI-Aferoj, Volas Korespondi, De kaj pri niaj membroj, Legindaĵoj, Kalendaro, Instruado, kaj Esperanto Alilande.

Doroteo Holland, ILEI-Sekciestro por Usono

IPR 00/3 6€ 33

— página 19 del PDF —

— BONA AMIKO

Ĉiu el ni, kiuj okupiĝas pri varbado kaj instruado spertas, ke () estas pli facile alvarbi al lingvo-kurso ol daŭre teni la

varbitojn. Tio estas vero malnova kaj ĝenerala. Tiu konstato estas valida por la angla, germana, franca lingvoj kaj dekoble por Esperanto, kiu nuntempe havas nur centonon de praktika utilo kompare al furoraj mondaj lingvoj. Konsciu, ke precipe la infana entuziasmo velkas rapide.

Kaj se la kursano ne spertas la praktikan utilon de la studado, li baldaŭ perdas sian elanon, sen kiu ne ekzistas sukcesa lingvolernado.

Konsciaj pri la supraj aferoj, niaj antaŭuloj jam en la komenco de la 20-a jarcento sentis la bezonon de gazeto kun relative facila lingvaĵo, kiun post du-tri monatoj da diligentaj studoj komencanto povas pli-malpli kompreni (vd. La Juna Vivo, La Praktiko). La unua sukceso rezultigas neforigeblan impreson. Probable ankaŭ vi gardas ie, en la profundo de la koro rememoron pri la unua rakonto, novelo, libro, kiun vi sola, sen helpo de instruisto, povis ĝui en fremda (!) lingvo. Tio estis kaj restis la tago de triumfo.

Juna Amiko volas liveri la senton de tiu triumfo al viaj kursanoj, al ĉiuj komencantoj, kiuj sopiras pri praktika utiligo de lingvolernado, ĝi volas helpi donante plusenergion por plua diligenta laboro.

La revuo kolektis ĉirkaŭ si kunlaborantojn el ĉiuj kontinentoj, de Aŭstralio ĝis Islando, de Brazilo ĝis Honkongo; entute 26 homojn el 18 landoj. Tio, per si mem, garantias buntecon, varian enhavon. En la revuo aperas kontribuaĵoj, verkitaj de homoj, vivantaj en tiu sama loko, kiun koncernas la prezentita evento. Pere de tiaj artikoloj vole-nevole senpere tuŝas vin la spirito de indiĝeneco. Ni neniam mistraktas eventojn pro politikaj aŭ aliaj subintencaĉoj, nenio estas kosmetikita, retuŝita. La redaktoro atentas nur pri tio, ke neniu etno, raso aŭ religio estu negative, tendence prezentita, ĉar ni konscias ke homaj kvalitoj dependas ne de aparteneco al certa homgrupo, ja ĉiu el ili havas kaj bonajn kaj abomenindajn individuojn. Ni volas trovi, kompreneble, en ĉiu homgrupo la valoron, la pozitivan flankon: tion, kio servas al la ceteraj kiel ekzemplodona imitindaĵo.

La pereo de La Krokodileto en la pasinta jaro klare pruvis, ke nia komunumo ne povas ankoraŭ vivteni gazeton, kiu celas tro malvastan tavolon, kiel la menciita periodaĵo infanojn de 8-12 jaroj. Ni volas helpi ĉiujn, kiuj antaŭ nelonge renkontis Esperanton, kiuj ankoraŭ havas lingvajn problemojn, kies vortprovizo estas relative malriĉa, kiuj bezonas la etenditan manon de bonvolaj samideanoj, koncize: ni celas ĉiujn, kiuj estas junaj laŭ sia esperantisteco.

Juna Amiko uzas lingvaĵon simplan, sed ne primitivan. Ni evitas longajn, malsimplajn frazostrukturojn. Nia baza vortprovizo, la plej oftaj 1500 radikoj garantias leksikan facilecon kaj ebligas relative fruan praktikan utiligon de la lingvo. Tio ne signifas ke ni fermas nin en kaĝo de leksika malriĉeco. Verdire, la

34 $€ IPR 00/3

tuta vortstoko de Esperanto estas uzebla per klarigoj helpe de la elektita minimumo. La glosoj donas al la lernanto modelojn pri tio kiel ĉirkaŭskribi nekonatajn vortojn (komencantoj ofte devas komprenigi nociojn), aliflanke, ili instigas al la uzo de fidindaj unulingvaj vortaroj.

Oni trovas en la 28-paĝa, kolore presita gazeto verkojn diversajn laŭ lingvostila nivelo kaj amplekso. Mallongaj anekdotoj, kuriozaĵoj, versaĵetoj, ŝercoj, fabeletoj logas komencantojn al legado. Enigmoj ekscitas la scivolemon de pluraj legantoj, melodiaj kantetoj povas vigligi la etoson de kursoj. La revuo havas ankaŭ alian vizaĝon, pli seriozan. Ĝi instigas al plia fortostreĉo per konstanta kvizo, kies tasketoj celas kaj komencantojn kaj progresintojn. “Lingva doktoro” donas konsilojn al kursanoj kaj kursestroj pri tiklaj gramatikaj problemoj. Por instruistoj ni havas apartan rubrikon: “Por kursgvidantoj”, kiu volas instigi al novaj metodikaj vojoj por vivigi studhorojn.

Prezento de diversaj landoj kaj kulturoj, skribosistemoj, elstaraj personoj, belaj rakontoj larĝigas la spiritan horizonton kaj amikigas kun popoloj najbaraj kaj malproksimaj. Serio de Baldur Ragnarsson “Bildoj el la historio de la Esperanta literaturo” regalas per “frandaĵoj” el nia kultura heredaĵo. Informoj pri aktualaj temoj, okazaĵoj intencas konduki en nian komunumon. Medioprotektado kaj informatiko altiras la atenton de multaj esperantistoj. El nura listigo de la konstantaj rubrikoj vidiĝas la praktikaj utilo kaj valoro de la revueto.

La redakcio konscias, ke revuo ne povas ŝvebi en vakuo. Bona periodaĵo devas mobilizi kaj ligi la legantojn al ekzistantaj aktivadoj kaj pere de ili al la komunumo. Jam en la unua periodo de sia ekzistado Juna Amiko estis firme ligita al la agado de Kastora Klubo, tre aktiva tiutempe. Nun ĝi flegas kontakton kun “Infanoj Ĉirkaŭ La Mondo” kaj precipe kun la projekto INTERKULTURO (ni redaktas por la klasoj apartan kromfolion). Ni sekvas la principon: “La aferoj interdependas”. Sukcesa agado en unu direkto fortigas alian kaj inverse, ju pli oni kroĉas sin al funkciantaj aktivadoj, des pli forta fariĝas la efiko.

De du jaroj nia revueto havas hejmpaĝon en Interreto (www.banyaikkt sulinet. hu/esper-anto), kie vi trovas fragmentojn el la aktuala numero de Juna Amiko. Krom la plena redaktistaro tie troviĝas la listo de la perantoj por la revuo kun adresoj kaj abontarifoj. Vi povas konsulti la liston de niaj 1500 bazaj vortoj uzataj sen piednotoj, la tutan liston de la legantoj, kiuj partoprenas en la kvizokonkurso, la solvon de la lasta kvizo kaj la novajn tasketojn kies solvojn vi povas sendi ankaŭ retpoŝte al la kompilinto, kiu ĉiu-humere venas el alia lando. Nia TTT-ejo estas atingebla ankaŭ pere de la hejmpaĝo de UEA (www.uea.org).

Mi povus ankoraŭ longe paroli pri diversaj aspektoj de nia 27-jara internacia revuo, kiu superis laŭ vivodaŭro ĉiujn siajn antaŭajn fratetojn (mi scias pri ne malpli ol kvin el ili), sed gravas ne la pasinteco, sed la futuro. Mi estas profunde konvinkita pri tio, ke reciproka interagado gravas: se niaj instruistoj kaj kursgvidantoj, kompreninte la signifon de internacia revuo por komencantoj, plu apogos nin kiel ili faris ĝis nun, tiuokaze ankaŭ ni povos efike helpi, pli kaj pli

IPR 00/3 $ 35

— página 20 del PDF —

kontentigi la bezonojn, postulojn de la kolegoj. Por atingi tiun idealan staton, mi petas vin ĉiujn sincere eldiri vian opinion, doni utiligeblajn konsilojn, pro kiuj anticipe dankas:

Geza KURUCZ, redaktoro de Juna Amiko

Anoncoj Tradukistoj serĉataj

ID-projekto serĉas tradukistojn, denaskajn en iu de la sekvaj lingvoj: angla, franca, hispana, rusa, kiuj kapablas traduki tekston el Esperanto al unu el tiuj lingvoj kaj/aŭ ankaŭ el ili al E-o. La nivelo de la tradukoj devas esti bonega, ja ili aperos en la ttt-ejo de la projekto. La laboro povas esti farata kiel subtena agado por la projekto, sed eblas ricevi pagon (4 eŭrojn popaĝe) tra via UEA-konto. Laborŝarĝo laŭ viaj ebloj, limdatoj laŭ interkonsento. Necesas reta aliro kaj word(-simila) tekstoprilaborilo.

Interesatoj turnu sin al Katalin Smideliusz smidik(Q(sd.bd(£.hu

NdlR — Al la legantoj, kiuj volas sekvi la okazaĵojn kaj rezultojn de la ID- projekto, ni konsilas viziti la hejmpaĝon www.idnetwork.nl.

Lernolibro pri optiko

Janos Sarkozi, hungara ano de ILEI verkis lernolibron pri optiko. La aktuala varianto de la libro troviĝas en la TTT-paĝo: www.esperanto.hu/libroj. Li tre volonte ricevus viajn reagojn, komentojn, kritikojn por ke li povu korekti,

plibonigi la libron. Lia retadreso: sarkozi32(dfreemail.hu okok

Postparole Nia redakcio daŭre serĉas provlegantojn, prefere kun reta aliro kaj kapablo malfermi Word-dosierojn. Alia: pro la ne-fidinda funkciado de la centra komputilo, la TTT-paĝoj de IPR ankoraŭ ne perfekte funkcias. Pardonu! Laŭ niaj planoj, sur tiuj paĝoj aperos la kompletaj variantoj de tiuj artikoloj, kiujn en IPR ni devas mallongigi.

Jozefo Nemeth, redaktoro

LABORKOMISIONOJ Ekzamena: Atilio Orellana Rojas (prezidanto), Hans ten Hagen (sekretario) Elekta: Gwenda Sutton (kunvokanto), Maritza Gutierrez, Joseph Catil Kontrola: Bertil Andreasson, Lars Forsman, Bo Sandelin Lerneja: Marija Beloŝeviĉ, Jennifer Bishop, Renato Corsetti, Stefan MacGill, Geza Kurucz, Maŭro La Torre, Raita Pyhĉli Regulara: Rob Moerbeek, Hans ten Hagen Terminara: Maŭro La Torre

KUNLABORANTAJ INSTEKUCIOJ IEI: Internacia Esperanto-lnstituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando UNESKO (en operaciaj rilatoj). Reprezentanto de ILEI: Frangois Lo Jacomo, 42 quai de la Loire, FR-75019 Paris, Francio

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POK ALIAJ SERVOJ ILEI estas jure registrita ĉe la komerca ĉambro en Den Haag sub numero 27.181.064. La membreco inkluzivas ricevon de 4 numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio,

= kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto.

Kasisto de ILEI: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge; tel. (1468) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se», postĝirkonto: 682117-7. Membro-kotizoj: A-landoj (laŭ UEA-divido): 14 EUR, B-landoj: 8 EUR. Simpla abono sen membreco: 18 EUR.

Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago. Kontoj ĉe UEA: ilek-a (ĝenerala), juna-I (Juna amiko) kaj pike-b (Projekto

Interkulturo). Detala listigo de pagmanieroj al UEA aperas sur p. 37 de Jarlibro 1999.

Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago.

Reklamtarifoj por IPR: 180 EUR por plena, 110 EUR por duona kaj 70 por kvarona paĝoj. Tio inkluzivas bazan grafikan pretigon; kostojn de ekstra pretigo oni rajtas fakturi. Sekcioj reklamante edukajn projektojn rajtas peti trionan rabaton.

REDAKCIAJ INFORMOJ Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, Tel: 432-3-234 34 00. Redaktejo: NEMETH Jozsef, HU-8531 IHASZ, F0 u. 41/5. Rete: nlalt(Qkonyvtar.c3.hu, tel: –36-89/ 356-050. La retadreso de nia vicredaktoro: smidik(Qrik.bdtf-hu. Ŝi povas akcepti faksojn per komputilo (7-36-94/ 320-313), sed avertu ŝin telefone antaŭ ol vi faksas. La nunan numeron ni sendis al la presejo la 8-an de septembro, redaktofino por la sekva numero: la 31-a de oktobro 2000.

Interreto

http://lps.uniroma3.iVilei Bazaj informoj pri ILEI kun ligoj al aliaj paĝoj http://lps.uniroma3.if/eins La diskutejo E-INS pri Esperanto-instruado httip//lps.uniroma3.iVeler Tabelo de Esperanto en lernejoj (E-LERnejoj) http:/Aps.uniroma3.iVkler Kvazaŭlernejo «Tibor Sekelj» por la Projekto

Interkulturo. http://www.esperanto.nu/ileibulteno/index.html /LEI-Bulteno www.banyai-kkt.sulinet.hu/esperanto Juna Amiko www.hungary.ne/esperanto/tend-tag.htm Tendaraj Tagoj (angla priskribo)

36 € IPR 00/3

www.nl-papa.hu/ipr/ Internacia Pedagogia Revuo

— página 21 del PDF —

SEKCIESTROJ de ILEI

Albanio: Bardhyl Selimi, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, AL-Tirana

Argentino: Teresita Alaniz, El Ombu s/n, AR-5801 Alpa Corral

Aŭstralio: Jennifer Bishop, 39 Hill Street, Hawthorn, Victoria AU-3122 9: esperanto(D education.monash.edu.au

Belgio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP)

Britio: Malcolm Jones,

1 Regent Avenue, Skipton, GB- North Yorkshire BD23 IAZ

Ĉeĥio: Jana Melicharkova, CZ-696 02 Ratiŝkovice 938 BM: mmelicharek(diol.cz

Ĉinio: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., 29-34 North Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan 9: zdchen(Qpublicwh.hb.en

Finnlando: Raita Pyhalŭ, Jykyrintie 3,

FI-69440 Lestijĉrvi, B: raita.pyhala(alestijarvi.fi

Francio: Marie Malezieux- Hunninck, Grand rue, FR-86410 Bouresse

Germanio: Michael J. Scherm, Von Thŭrheimstr. 47, DE-89264 Weissenhorn

Hungario: Jozsef Nemeth, Kilian ltp. 75/9, HU-8500 Papa 9: nlalt(Qkonyvtar.c3.hu

Irano: Hamzeh Ŝafii, P.O. kesto 17765-184, IR-Teheran 9: ilei.ir(Qesperanto.org

Italio: Luigia Oberrauch Madella, via Prampolini 8, IT-43100 Parma R: vmadella(Qiin.it

Japanio: Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, Mitaka-shi, Tokio, JP-181-0001

Katalunio: Luz Vazquez, Apartat 553, ES-43200 Reus 9: ilei-cat(desperanto.nu

Kroatio: Ivan Bekavac-Basiĉ, Kuŝlanova 59,

HR-10000 Zagreb

Kubo: Il. Jimin€z, Apartado 5120, CU- 10500 Ciudad de la llabana 9: kubesp(Vdip.etecsa.cu

Nederlando: llans ten Hagen, Middenweg 587,

NL-1704 BH Heerhugowaard B: ten. hagen.esperanto(Qwxs.nl

Norvegio: Bjorn Thuv, Ar6yveien 33, NO-3135 Torod M: bthuv(Vc2i.net

Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow, 18: (148 12) 638 14 49

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7.

RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 9: ab2928(wmastak.sitek.ru

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby S:bertil-andreasson(0 horby.mail.telia.com

Svislando: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14,

CI1-1004 Lausanne M: ilei.ch(desperanto.nu

Togolando: Attiogbe- Agbemadon B., Mensah, T. I. E. To, B.P. 13169, Lome-TOGO, 9: esp.togo(dcafe.1g

Usono: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, CA 93111-2521 (US) 9:72644.2450(Qcompuserve.com

REPREZENTANTOJ de ILEI

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, AM-375062 Erevan

Bosnio kaj Hercegovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo

Ĉilio: Hector Campos Grez, Casilla 231, Curico, CL-Sĉptima Region B:strigo(Qctcreuna.cl

Danio: vakas

Estonio: Ilelgi Hromova,

Pk. 94, EE-3053 Keila

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1, 1S-220 Hafnarfjordur

Israelo: Murjan Josef,

P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv

Jugoslavio: Radojica Petroviĉ, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Ĉaĉak B: radp(demi. yu

Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila,

B.P. 13, CG-Lukala (Bas-Zaire)

Kostariko: lugo Mora = Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Josĉ 9: miaumiau(dpop. racsa.co.cr

Koreio: So Jin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do KR-499- 900 B: so(Vkns.kangnam.ac.kr

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius

Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, NZ-Wellington 1 B:Sir Lancelot(dcompuserve.com

Portugalio: Joŝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande, PT-1675 Pontinha

Slovenio: Marija Zlatnar- Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana. B:Marija.Zlatnar(Oguest.arnes.si

Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88,

UA-253222 Kiev

Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS PB: eugeny(Vesper.gimli.com

Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado VE-70782, Caracas 1071 A

Nei

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift. Afgiftekantoor: Antwerpen X. 4/ 00 ISSN 1013-2031 Jarkolekto 30 – trimonata

INTERNACIA PEDAGOGIA

Klei

Redaktoro: Jozefo Nemeth

Vicredaktoro: Katalin Smideliusz

Kunlaboris:

Boo Mee Kim-Lindblom Mauro La Torre

Stefan MacGill Franz-Georg Rossler

SL L. Uj La

rgeno de Intemacia Ligode Esperantistaj Instruistoj |

a

— página 2 del PDF —

ENHAVO

Maŭro LA TORRE: Proverbante, … oni lernas ……… 3 m— merce e = so, = jm] l Memore «~[BARCSAY Zsuzsa (KOVACS Marta). -……….. severas Semo sene sene iann soo oo. 15 JOMLBERDAIM LORO KILUISNUE (92 soso eks boko oe enon omo vaprerecr deesosverenana A 18 Interkultura julio en Jugoslavio (Radojica PETROVIĈ)………………. uten ses seeooo, 22 Eb la(landoj kaj sekcioj (AEGB, CN; FL. DE HU CU, PL) peuso nono, 26

DONNIERONDNO 3 e OM UT NN A LOL kuk ia deves Serĉata: Varba direktanto por»Juna Amiko ”(smg) ILEI-Bulteno: aperas 365-foje jare! (SM) …….-….-.«vst«eeceees sceno eeeneeneseonosnnnio, ILEI kontribuis ekzercoj al Pasporto (smg) ……………..e eee eee

Aliĝilo por la 35-a ILEI-Konferenco en Lovran (Rijeka) ……………………………. 33 Senpaga E-kurso por anglalingvanoj………. lU Pte Er lS SELI 3A IREK SE ME e SE os UNI VI sar =. Donacintoj por ILEI en 2000 (BM)

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Universitd Roma Tre, Via Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, Italio. Tel. (4439) 06 44 62 092 aŭ 06 49 57 805, fakso: (439) 06 49385673. «m.latorre(Quniroma3.i6; http://lps.uniroma3.it Interlernejaj projektoj, komunikiloj, terminaro, reprezentado.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. (736 23) 364 198. «stefan.macgill(Dgalamb.net» Lerniloj, komunikiloj, eldona agado.

Sekretario (aganta): Mariana Evlogieva, Drujhba-2, PK 18, BG-1582 Sofia, Bulgario. Tel. (359 2) 24-33-78. Sintrpres(Qusa.net» aŭ Samuze(Dpoboxes.com» http//Avww.poboxes.com/amuze; http://www.webalias.com/amuze Membraro, sekcioj, komitato

Vicsekretario: Jennifer Bishop. 39 Hill Street, Hawthorn, Victoria 3122, Aŭstralio. Tel. (761 3)9818 7358, fakso: (1461 3) 9905 3668. «esperanto(Qeducation.monash.edu.au» Lernejoj, konferencoj, gimnazio.

Kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockensgata 102, SE-136 62 Haninge. Tel. (146 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se»

Membro: La estrara loko vakas, kun respondeco pri lerneja kaj universitata agudo.

Membro: La estrara loko vakas, kun respondeco pri instruista trejnado kaj scienca esplorado.

Pri la kompletigo de la estraro vidu detalojn en IPR 00/3!

Maŭro La Torre Proverbante, … oni lermas

Nin instruas eraro, kiun faras najbaro

1. Enkonduko | Ĉu proverboj ankoraŭ uzatas kaj utilas? Cu proverboj ankoraŭ helpas instruadon? Kion oni povas lerni el proverboj?

Proverbo estas sperto, proverbo estas averto En la nuntempaj kulturoj la proverboj konsistigas literaturan ĝenron relative malmodan. En multaj landoj (ĉu en ĉiuj?) videble la proverbo-kono de la homoj malpliiĝas de generacio al generacio. Sed ankaŭ pro tio ili meritas apartan atenton, simile kiel oni emas protekti malaperriskajn bestojn kaj plantojn. Cetere, en la transformiĝo de socioj el kampara stadio al industria kaj postindustria, ĉu la iaman lokon de proverboj ne prenas la komercaj sloganoj kaj la entreprenaj devizoj? Cu do la ĉiutaga refreneca ripetaĵo de populara televida aktoro, ĉu la devizo regule reproponata de partiestro aŭ de ideologia in(luulo, ĉu la slogano ŝose-rande legadata en reklam-afiŝegoj ne estas modernaj versioj de iamaj proverbecaj diraĵoj? [Sube: parto de pentraĵo de Pieter Bruegel, «Nederlandaj proverboj», 1559 — la originalo entenas pli ol 100 proverbojn.)

IPR 00/4 »]

— página 3 del PDF —

Se plaĉus al vi esti regalata kiel Reĝo… (Austrian Airlines, 1992) Flugu pli proksimen al la vera Finnlando (Finnair, 1995)

Nacia lingvo en hejma rondo – Esperanto en tuta mondo

Por kulturo de paco kaj senperforto

Esperanto, la dua lingvo por ĉiu

Simpla, facila, belsona, ……

2. Difino

La respondoj memkompreneble dependas de tio, kion ni vere celas per la vorto proverbo. Klara, malimplica difino de tiu termino estas defio eĉ por plej famaj proverbistoj “). Tamen ni povas provi jene listigi almenaŭ iujn ecojn plimalpli tipajn de la proverboj.

a) Proverboj estas fiksitaj diraĵoj, kies frazeroj kutime ne estas anstataŭigeblaj per aliaj formoj. Se oni en ili ŝanĝas vorton aŭ vorteron, la rezulta frazo ĝenerale ne estas alia proverbo. Tial proverboj parencas je aliaj kliŝaj diraĵoj, kiaj la sentencoj, la devizoj, la frapfrazoj, la aforismoj, la t.n. “idiomaĵoj”.

Libereco, egaleco, frateco

Unu homaro, unu lingvo

Negoco estas negoco (Seneko)

La praktiko, kiu instruas kaj amuzas

Poltroneco estas scii, kion mi faru, kaj ne fari tion (Konfuceo)

b) Proverboj parencas ankaŭ je la aŭtoraj citaĵoj. Fakte en la parolo oni kvazaŭ “eliras” el sia dira rolo, por mencii aliulan (onian) diron, iam eĉ ŝanĝante sian paroltonon, kiel oni kutimas en citoj. Onidire infanoj, frenezuloj kaj filozofoj diras la veron: Tial la infanojn oni batas, la frenezulojn oni enfermas en institutojn kaj la filozofojn oni ne komprenas. (Paganini)

c) Tamen, dum citaĵoj kaj aforismoj havas plimalpli konatan patrecon, la proverbojn oni konsideras “verkitaj fare de la popolo”. Memkompreneble ĉiu proverba frazo iam kaj ie devis esti naskata de iu, sed tiu aŭtoro estas ne plu konata.

La loto estas ĵetita (Cezaro)

Unu hirundo ne faras printempon (Aristotelo?)

Instruante, ni lernas (Seneko)

Proletoj de ĉiuj landoj, unuiĝu (Marks/Engels)

Komenco bona, laboro duona (-)

2 X IPR 00/4

ĉ) Enhave la proverboj plej ofle esprimas veraĵojn “ĝenerale” akceptatajn cn iu kultura komunumo. Pri tiu aspekto ili similas la sentencojn kaj la aforismojn. Laŭ mateno oni juĝas la tagon Du militas, tria profitas Plibono estas malamiko de bono Sana menso en sana korpo (Sokrato)

d) Sed dum sentencoj kaj aforismoj rekte esprimas sian signifon, la proverboj oblikve atingas sian celon per metaforoj. Alimaniere dirate, la situacion rekte esprimatan de la vortoj mem de la proverba frazo ni devas reinterpreti figure sur alia signi(-ebeno.

Cun aŭdu, mem decidu rekte Neniam prokrastu ĝis morgaŭ tion,

kion vi povas fari postmorgaŭ (Vwain) rekte La ludo kandelon ne valoras oblikve

Kiam la kato promenas, la musoj festenas. oblikve

e) Figureco estas tipa de ankaŭ aliaj literaturaj ĝenroj: ni pensu ekzemple pri la fabloj. Cikado kaj formiko Vulpo kaj vinberoj Lupo kaj ŝafido lamen, kontraste je fabloj, proverboj estas treege koncizaj. Ili konsistas maksimume el dupropozicia frazo; ofte ili estas eĉ pli mallongaj rezignante ĵe sintakse gravaj vortoj kiel la ĉefverbo(j). Mu Lundo bojas, pasanto vojas | Kia la patro, tia la filo Tempo estas mono Mano manon lavas Cio havas finon Al ĉiu la sia Hunda vivo Lupe malsati . ka uploj Ea i la proverboj emas. prezentiĝi per poemecz i eka aj ofte kun rimo. Ci tiu eco evidente helpas plaĉon kaj Belaj rakontoj el trans la montoj Neniu estas profeto en sia urbeto Nuda kaj kruda, sen groŝo en poŝo Ne prenis pastro la donon, rekaŝu sako la monon.

IPR 00/4 73

— página 4 del PDF —

Aldoneblus aliaj konsideroj, precipe pri la sociklasa popoleco de la uzado — Venas proverbo el popola la cerbo — kaj pri la ofta spriteco de la retorika figuro; sed suspekteble temas pri ecoj malpli esencaj kaj ĝeneralaj, kaj krome malpli objektive takseblaj.

Fliku truon dum ĝi estas eta

Se vi faros vin ŝafo, la lupoj vin manĝos

Avarulo kaj porko estas bonaj post la morto

Kie diablo ne povas, tien virinon li ŝovas

Kiel ni vidis, ĉiu el la supre menciitaj ecoj ne estas tipa de proverboj, sed ĝi povas aparteni je aliaj specoj de diraĵoj. Tamen la kunaĵo de la diritaj ecoj verŝajne karakterizas la specon de ni konsiderata. Alivorte, kvankam ofte oni hezitas atribui iun frazon je iu diraĵo-speco aŭ je alia, nur proverboj kontentigas samtempe ĉiujn tiujn ecojn:

O forma fikseco,

O citeco,

O senaŭtoreco,

O akcepteco,

O figureco,

O koncizeco,

O poemeco.

3. Socia kaj eduka rolo

Ĉiam la proverboj kondensigis la sciojn en formoj facile memoreblaj kaj transdoneblaj. Similan rolon ludas nun la frapfrazoj kaj sloganoj, kvankam ĉilastaj estas intence kaj industrie planitaj, ekspluatante ankaŭ psikosciencajn kaj sociologiajn rimedojn. Jam ekde la antikveco sentencoj kaj proverboj estis grava parto de instruado, aŭ almenaŭ ili estis maniero por longe memori la instruojn, iel ajn ricevitajn. lam eĉ sciencajn principojn oni lernis sentenco-forme.

Proverbo estas restaĵo de prafilozofio, konserviĝinta inter multaj ruinoj

pro sia mallongeco kaj oportuneco (Aristotelo)

Via nutraĵo estos via kuracilo (Mipokrato)

Ekstremaj malbonoj, ekstremaj rimedoj (Hipokrato)

Por ke lingvo estu tutmonda, ne sufiĉas nomi ĝin tia (Zamenhof)

Ankoraŭ en renesancaj lernejoj oni abunde lernadis latinlingvajn tradiciajn diraĵojn. Kaj, konsiderante, ke tiam la latina ne estis la gepatra lingvo de la lernantoj, oni povas facile imagi kiel tiuj parkeraj diraĵoj vole-nevole rolis ankaŭ kiel modelaj frazoj pri la lernata lingvo E.

4 « IPR 00/4

Mano pekis, dorso pagas [OAS,O AS]

Ofta festo, malplena kesto [AO,AO] Barbo potenca, sed kapo sensenca [O A, sed O A] Dirite, farite (E; B]

For de l’okuloj, for de la koro Bovidon ni atendis, infanon dio sendis Edzigu filon kiam vi volas, edzinigu filinon kiam vi povas

Tial el la kleriga vidpunkto oni povas distingi du gravajn valorojn de proverbolernado:

1) la eduka, t.e. la transdonado de kulturaj tradiciaj principoj;

2) la lingvoinstrua, t.e. la alproprigo de lingvaj modeloj.

La duan valoron bone konas ankaŭ pluraj aŭtoroj de Esperantaj lernolibroj, kiuj laŭdinde farĉis siajn lecionojn per Zamenhofaj proverboj 9. Tiel oni povas atingi samtempe du celojn: lernigi ekzemplajn frazmodelojn kaj liveri facile memoreblajn literatur-erojn.

Aliflanke neeŭropaj legantoj povus prave kontraŭdiri, ke la Zamenhofa internacieco estas tiu tipa de la deknaŭa jarcento ), spegulita tra la lingvoj rusa, pola, germana kaj franca, kaj revestita per dignaj Esperantaj vestoj, kio nun al ni aspektas unuflanka, ne tutmonda. Kredeble, se la du Zamenhofoj replanus sian kolekton nun, komence de la tria jarmilo, ili ne limiĝus je la lingvoj kaj kulturoj ĉirkaŭ Varsovio.

Fakte nun, kiam pasis preskaŭ unu jarcento de la unua eldono (1905a) estus bela defio por niaj “tutmondemaj” verkistoj realigi ampleksigon de la Zamenhofa Proverbaro per ekzemplaj aldonaĵoj el la ceteraj kontinentoj. Ĉu komenci kompili ian Afrikan Aldonon al la Zamenhofa Esperanta Proverbaro, Azia Aldono al la Z.P., Mezorienta Proverbaro Esperantigita, ktp.

4. Interkultura komparado

Ofte okazas inter du malsamlandaj interparolantoj (A kaj B) ke la alparolanto A provas uzi iun sian proverbon, demandante la aŭskultanton B, ĉu li komprenas

ĝin, ĉu li havas ion similan en sia lingvo, aŭ kiel oni esprimus la samon ĉe li. La rezultoj povas esti diversaj, laŭ la kulturoj de la du interparolantoj kaj laŭ la konsiderata proverbo.

Povas okazi ke:

= La aŭskultanto B bone komprenas la proverbon, ĉar en lia lingvo oni diras same (t.e. en la lingvo de B ekzistas proverbo, kiu estas la laŭvorta traduko

de la proverbo en la lingvo de A).

IPR 00/4 75

— página 5 del PDF —

2. La aŭskultanto B ne trovas en sia lingvo proverbon, kiu estas laŭvorta traduko de la proverbo de A, sed post ioma cerbumo li trovas alian proverbon, kiu esprimas “la samon” per figuro iom alia (ekvivalento).

3. La aŭskultanto B ne trovas en sia lingvo proverbon, kiu havas la saman valoron de tiu de A.

Verŝajne ĉiu el vi spertis similajn okazojn kaj estus interese kolekti tiajn. Eĉ bele indus aranĝi plurkulturan eksperimentan enketon pri tio.

Se ni interesiĝas precipe pri la kulturaj diferencoj, la komparo povas okazi per iu ajn ponta lingvo, ekzemple per la Internacia Lingvo.

Supozeble se la homoj A kaj B apartenas al tre proksimaj kulturoj (kiel la itala kaj la hispana, la ĉeĥa kaj la pola), ripetante la saman “eksperimenton” kun diversaj proverboj, imageble oni trovos multajn kazojn “1″, kelkajn “2″ kaj malmultajn “3″. Inverse, se la kulturoj estas tre malsimilaj, kiel la franca kaj la Japana, apenaŭ troviĝos kazoj je tipo “Il», kaj verŝajne eĉ ne multos la tipo “2″, dum abundos la kazoj 3-a-tipaj.

Evidentas do, ke tia komparado konsistigas fekundan grundon por malkovri la

kulturajn diferencojn je pluraj niveloj: kion la homoj pensas pri iuj aspektoj de

la vivo, per kiuj bestoj aŭ aĵoj ili simboligas la homajn (mal)virtojn kaj ecojn, – kiel ili strukturigas la metaforojn, ktp.

Tial en nia diskutejo E-INS (“Esperanto-Instruado”) antaŭ kelkaj monatoj ekestis la ideo kunlaborigi pri tiu temo kelkajn lernejajn klasojn de Projekto Interkulturo.

La ideo estis fokusigata kaj iom priplanata okaze de la pasintjulia Internacia Seminario “Interkulturo”, kiu okazis en Ĉaĉako (Jugoslavio), inter la diverslandaj instruistoj tie partoprenantaj.

Ni vidu pri kio temas, unue esenc-resume (par. 5), kaj poste detale (par. 6).

5. La ĝeneralaj trajtoj de subprojekto PROVERBEJO

5.1 La “ludon” povas partopreni klasoj aŭ lernanto-grupoj. Ju pli da landoj partoprenos, des pli bone por la rezultoj. Kvankam la “ludo” estas elpensita por lernejanoj, verŝajne allaseblas “serioz-intencaj” unuopuloj (ekzemple senklasaj instruistoj), kiuj akceptas la ludregulojn.

5.2 La praludiloj estas la diverslingvaj proverboj, sed la peranta labora lingvo estas Esperanto.

6 « IPR 00/4

Por unuopa grupo A:

5.3 Partoprenanta klaso (aŭ grupo) komencu kolekti proverbojn de sia kulturo, prefere el vivaj fontoj (ekz-e de la geavoj); manke de tio oni ĉerpu el sia memoro, el skribaj verkoj, ktp.

5.4 Prefere oni ne tro diskutu pri la difino de proverbo, sed elektu kriteriojn (eĉ elastajn) laŭ kiu kolekti proverbojn.

5.5 Oni klopodu iel klasigi la kolektitajn proverbojn eĉ plurmaniere (laŭ menciaĵoj, laŭ celo, laŭ strukturo, …).

5.6 Cele de komparo kun alilingvanoj, oni laŭvorte traduku sian proverbkolekton en la Internacian Lingvon, aldonante — se necese — laŭsencan tradukon kaj klarigojn pri fonaj konoj por kompreno.

5.7 Surbaze de taŭge elektita areto el la Esperanta Proverbaro la klaso provu trovi sialingvajn ekvivalentojn, se ili ekzistas. Eble ili trovos plurajn, sed kun diversa proksimeco.

5.8 Por la propra proverbkolekto (tiu menciita en 5.3 – 5.7), oni provu trovi ekvivalentojn en la Zamenhofa Proverbaro. Kompreneble por ĉiu proverbo oni menciu, ĉu la trovita ekvivalento estas laŭvorta traduko, similvorta traduko, alia metaforo, ktp.

Por duopo da klasoj A kaj B:

5.9 Ciu klaso ordigas en tabelon sian proverbkolekton kun originaloj, laŭvortaj tradukoj, eventualaj kulturaj klarigoj, eventualaj ekvivalentoj en Esperanta Proverbaro (aŭ alia literatura fonto).

La du klasoj interŝanĝas siajn tabelojn.

5.10 Ciu klaso laŭeble klopodas kompletigi la tabelon ricevitan de la partnera klaso, serĉante sialingvajn ekvivalentojn, se ili iel ekzistas.

La klasoj reinterŝanĝas la rezultojn.

5.11 Se tio interesas kaj plaĉas, kromaj “matĉoj” (5.9 – 5.10) povas esti ludataj per aliaj proverbkolektoj.

slo La tiel kompletigitaj tabeloj estas sendataj al la kunordiga centro (la Kvazaŭlernejo).

IPR 00/4 »7

— página 6 del PDF —

Por la tuta ludantaro kaj por la “publiko”:

5.13 En la Kvazaŭa Lernejo Tibor Sekelj, kiu estas la interreta projekcio de Interkulturo-Projekto, oni konstruas apartan ejon, nomata PROVERBEJO.

Tie oni prezentas la ludregulojn kaj aliajn utilajn informojn, ekzemple indikojn por trovo de PROVERBAROJ paperaj kaj komputilretaj.

5.14 En la Proverbejo oni aperigas ĉiujn alvenantajn rezultojn, t.e. la kompartabelojn, kaj eventualajn aliajn materialojn.

5.15 Oni konstruas plurlingvan datumaron, nutrata iom post iom per la alvenantaj kompartabeloj. Pli precize temos pri datumbazo (rikordaro), en kies rikordoj (datumeroj) lokiĝos proverboj kun diverskulturaj ekvivalentoj en Esperantlingva prezento.

6. Didaktika skiza laborplano

Oni supozas ke la lernantoj almenaŭ intucie iom scias kio estas proverbo. Se komence ili ne bone distingas inter strikta proverbo kaj parencaj proverbecaj formoj, ne gravas, ili komprenos poste. Se ili tute ne scias, verŝajne sufiĉas montri al ili kelkajn ekzemplojn plej konatajn …

6.1. PROVERBA KOLEKTADO

La infanoj kolektas proverbojn aŭdatajn en ilia medio. Prefera informfonto estas la geavoj, la vilaĝaj maljunuloj, izolitaj kamparanoj aŭ paŝtistoj, ktp. Povas esti ke la informonto – en malvarma situacio – ne tuj memoras la ĝustajn

diraĵojn. Tial por instigi lin/ŝin oni pretigu ian enketan skemon: “kion vi diras pri.

… avaruloj, pri vetero, pri malsaĝaj kaj malprudentaj gejunuloj”, ktp. …

La infanoj skribu la aŭditajn proverbojn kaj tradiciajn diraĵojn, kaj poste kune klopodu iel ordigi kaj klasigi ilin, eventuale diskutante pri la plej oportunaj kriterioj.

Manke (aŭ malsufiĉe) de lokaj “saĝuloj”, la lernantoj povas helpi sin per taŭgaj libroj: frazaroj, vortaroj, enciklopedioj, ktp.

6.2. LAŬTEMA KLASIGO Oni disponas je listo de 20 proverboj en sia propra (aŭ bone konata) lingvo. Ofle

la plej bona lingvo estas la loka (aŭ geava) dialekto. Prefere en la listoj troviĝu diroj diverstemaj kaj diversspecaj. La tasko estas klasigi la proverbojn (kaj

8 X IPR 00/4

eventuale similaĵojn) laŭ temo kaj celo (ek-e: mono, sano, feliĉo, naskiĝo/morto, geedzeco, amikeco, laboro, religiemo, ktp.)

Verŝajne malkovriĝos la distingo inter supraĵa temo (ekz-e oni parolas pri kato kaj muso), kaj esence celata temo (kion oni volas reale esprimi per tia diro: homaj virtoj, potenco-rilatoj, realo/ŝajno, agmanieroj, ktp.)

Kia la abato, tia la monaho

6.3. RETORIKAJ ASPEKTOJ

luj proverboj (ĉu pli ĝuste “sentencoj”?) esprimiĝas rekte kaj eventuale abstrakte:

Tuso kaj amo ne estas kaŝeblaj

Ŝajno trompas. Aliaj esprimiĝas per iaj tipaj figuroj:

En put’ la rano ne scias pri la oceano

Tajloro krimis, botisto pendas

Oni povas kompari la proverbajn formojn, selekti la figurajn dirojn, kaj klasigi la figur-specojn (metaforoj, analogioj, …… )

Tio plej bone funkcias, se oni trovas grupon da dirajoj pri sama temo aŭ en sama temaro, kie ĉiu grupano malsamas ĝuste pro la literatura formo. Memkompreneble ĉi tiu estas agado por pli aĝaj kaj motivitaj lernantoj ……

6.4. LAŬVORTA TRADUKO

Ni imagu ke la klaso jam kolektis liston da proverboj plimalpli tipaj de sia kulturo, kaj intencas iel konigi ilin al samaĝuloj de alia lando kun alia lingvo. Kion fari?

‘ Rekte traduki siajn diraĵojn en la lingvon de la aliuloj, eĉ se oni iom konas ĝin,

estas malfacila tasko! Ni provu uzi la internacian lingvon Esperanto, kiel ponton, kiel pivoton.

“La klasanoj tradukas ĉiun elektitan proverbon, laŭvorte en Esperanton.

Se necesas, ili aparte aldonas klarigon pri kulturaj aspektoj, ne mem-evidentaj. Se, ekz-e, mi tradukas laŭvorte italan proverbon tiel:

Tiom da fojoj la katino iras al la lardo, ĝis kiam ĝi tie lasas sian piedeton. Tio estas klara nur por homoj, kiuj kutimas havi hejme katojn kaj kaptilojn kun lardo, kiuj kaptas la “manon” de la lardoprenanto.

IPR 00/4 79

— página 7 del PDF —

Konvenas fari tian laboron kaj pri proverboj supozeble internacie konataj, kaj pri aliaj pli loke karakterizaj, kiuj estas malfacile kompreneblaj de ali-kulturanoj. (Pensu ekzemple pri azianoj aŭ afrikanoj.)

6.5. SERĈADO DE EKVIVALENTOJ EN SIA LINGVO (de alikulturaj proverboj)

La instruisto proponu areton da esperantaj proverboj (ekz-e el la Zamenhofa Proverbaro), prefere pri iu difinita temo (ekz. AMIKECO/MALAMIKECO).

La lernantoj legu tiujn proverbojn, komprenu ilin laŭvorte, interpretu ilin laŭcele; se eblas, trovu ekvivalenton en sia lingvo.

Du militas – tria profitas.

Melki virkapron.

Gasto kiel fiŝo baldaŭ fariĝos malfreŝa.

Rusto manĝas feron, kaj zorgo la homon.

Se brulas nenio, fumo ne iras.

Nedeviga aldona ago: ni trovis ekvivalenton, sed kiuspeca estas la ekvivalento? (laŭvorta traduko, paralela esprimaĵo samcela, similcela diraĵo, ktp.)

6.6. SERĈADO DE EKVIVALENTOJ EN LA CELLINGVO (por siaj proverboj)

Por proponita proverb-kolekto (eble tiu konstruita de la klasanoj mem en agado (6.1) aŭ tiu laŭvorte tradukita en (6.4)) la klasanoj serĉu internaciajn ekvivalentojn en la ESPERANTA PROVERBARO.

Tia laboro realiĝas iom diverse, laŭ la formo kaj materieco de la E-a Proverbaro, Je kiu oni disponas: papera/elektrona; kiel ordigita, kun kiaj serĉ-rimedoj, ktp.

6.7. KLAS-DUOPA PROVERB-INTERŜANĜO Du diverslingvaj klasoj (A, B) pariĝis.

Ĉiu klaso el la paro agas jene.

7a. ĝi kolektas almenaŭ 10 proverbojn de sia kulturo;

7b. ĝi tradukas la proverbojn laŭvorte al Esperanto;

Te. ĝi serĉas eventualajn ekvivalentojn en la Esperanta Proverbaro; 7ĉ. se necese, ĝi aldonas kulturajn klarigojn;

7d. per la dirita materialo kompilas tabelon jenan:

10 « IPR 00/4

N- |ORIGINALA | LAŬVORTA | eventuala eventuala ESPERANTA ro [PROVERBO | TRADUKO LAŬSENCA |KULTURA || PROVERBARO (nacilingva (en Esperanto) | TRADUKO KLARIGO l (internacia formo) (en Esperanto) ekvivalento)

tu

10

7e. La du klasoj interŝanĝas la respektivajn tabelojn.

7£ Klaso A, ricevinte la proverban tabelon de B, klopodas trovi A-lingvajn ekvivalentojn por tiu B-landaj proverboj;

7g. Ĝi metas la trovitajn ekvivalentojn (laŭvorte tradukitaj Esperanten) en nova kompara tabelo:

N-ro | LAŬVORTA TRADUKO de A-proverbo

ESPERANTA PROVERBARO (internacia ekvivalento)

LAŬVORTA TRADUKO de B-proverbo

10

7ĝ. Fine la du klasoj reinterŝanĝas la novajn tabelojn tiel kompletigitaj; 7h. Memkompreneble ili sendas kopion al la internacia KVAZAULERNEJO Tibor Sekelj, kiu publikigas ĉiujn ricevitajn kopiojn.

6.8. MULTLINGVA KOMPARADO (multkultura) Per la tabeloj kolektitaj el la diversaj landoj en la Kvazaŭlernejo Tibor Sekelj oni konstruas iom post iom grandan proverban datumaron, kiu havos la jenan

aspekton (imageble en tiu tabelego restos multaj “truoj” — kaj en la ESP-a vertikalo, kaj en la etnaj vertikaloj):

IPR 00/4 711

— página 8 del PDF —

N-ro || ESP SRB [RUM [EVE [JAP [FIN [BRA [ITA

1000

Bela ludo estos klopodi ŝtopi kelkajn truojn. Je tia ludo ni povos inviti ankaŭ eksterajn … beletremulojn.

6.9 LUDO lu mimas per gestoj proverbon, la ceteraj devas diveni. La diveninto mimos alian proverbon, ktp.

7. Referencoj kaj laborrimedoj

La ĝenerala bibliografio pri proverboj kaj diraĵoj de la diversaj kulturoj estas praktike senfina. Ĉiujare aperas centoj da novaj eseoj teoriaj kaj praktikaj 9

Ĉi tie mi menciu nur iujn Esperantlingvajn materialojn; ceterajn referencojn ni povos gastigi en la reta Kvazaŭlerneja Proverbejo.

7.1 Esperantaj proverbaroj (krozeblaj TTT-paĝaroj)

e Proverbaro Esperanta (LINDSTEDT Jouko, IHelsinko) [http/Avww.helsinki.f/~jslinds/proverbaro.html]

e Zamenhofa Proverbaro (DURER Iolger, Bremeno)(antaŭparolo de 11. Laine, 1983)

e [http/Avww.pc-labor.uni-bremen.de/Esperanto/prov/prov.html]

e Proverbaro Esperanta (HIROTAKA Masaaki / YAMASAKI Motohiro, ĉe MIJOŜI Cutomu)

e [http://mylab.ike.tottori-u.ac.jp/\~mijosxi/eo-/dokumentoj.html\]

e Proverbaro Esperanta (PEJNO Simono) [http//ourworld.compuserve.com/homepages/profcon/e prov.htm]

12 « IPR 00/4

7.2 Esperantaj proverbaroj (dosieroj elŝuteblaj el Interreto)

Arkivejo de Esperanto (IIROTAKA Masaaki) [http:/Avww2.saganet.ne.jp/vastalto/esp/arkivo.html]

Historiaj Esperanto-dokumentoj (WEICHERT Martin, Virtuala Esperanto-Biblioteko) [http:/Avww.cs.chalmers.se/~martinw/esperanto/veb/doku.html] Esperanta proverbaro (LUIN Franko, por Makintobuloj) [http/Avww.esperanto.se/html/espro.html ]

Konsiloj por la kursfinintoj (JEFO)

[hu p:/rafale.worldnet.net/~mjb/gerda/u/konsiloj. htm] Proverbaro Esperanta-Portugala (BEL, br) [http/Avww.esperanto.org.br/arquivos.htm ]

Tekstara arkivo [fip/71p.staek.nl/pub/esperanto/esperanto-texts.dir/proverbo.txt.gz] Tekstara arkivo [skynet.stack.nl/pub/esperanto/essperanto-textes.dir/]

7.3 Esperantaj proverbaroj (libre eldonitaj)

1910, Zamenhof L.L., Proverbaro Esperanta, Parizo, 82 p.

1922 (1983), Minor, Karl, Deutsche Redensarten in Esperanto, Germana-Esperanta esprimaro laŭ la proverbaro esperanta de d-ro L.L. Zamenhof, Berlino 1922 (reeld. Saarbrucken 1983)

1961, Zamenhof L.L., Proverbaro Esperanta, ved. Rogister C., ENK. VVafineklen, Stafeto 1964, Zamenhof — Fernandes, Esperanta-portugala proverbaro, Amo per proverboj, Rio de Janeiro, 170 p.

1974, Zamenhof, L.L., Proverbaro Esperanta, Gutenberg, 2a eld., 167 p-

1976, Zamenhof, k.a. (laŭ), Proverbaro, Tesaloniko, Tamtama eld. 1976, Zamenhof, Ludwik Lazar, Proverbaro, Goteburgo

1980, Zamenhof, Marko, Proverboj de Marko Zamenhof kaj de Lazaro Zamenhof, red. Adolf Holzhaus, Goteburgo

1987?, Mitroviĉ, Slobodan, Oĉi su prozor srca – Okuloj estas fenestro de l’ koro, (100 proverboj), Ŝid?

1991, Bourgois, Lucien, Proverbaro franca-esperanta – Esprimoj sankciitaj de Vuzado, Beauville 19917, Bourgois, Lucien, Esprimaro franca-esperanta, Beauville,

1992, Tvarojek, Eduard, Aforismoj, Esprima, Bratislavo 1995 (1996), Wiersch, Hans — Wiersch, Kerstin, Parolturnaro germana — Esperanto (Internacie kompreneblaj tradukoj de 21 000 germanaj

IPR 00/4 713

— página 9 del PDF —

frazoj, frazeroj, sintagmoj, dirmanieroj, idiotismoj, proverboj), Leuven, Esperanto 2000, ISBN 90-71205-59-2,414p.

e 1999, Rontynen, Erkki, Proverbaro — Nia Komuna Heredaĵo, Oulu, 1999 (Pli ol 3700 proverboj el la tuta mondo kolektitaj kaj tradukitaj)

e 2000, Kalĉiĉ, Sergije, Popolaj proverboj (el la regiono Timoĉka Krajina), Zajeĉaro, 2000 (enestas 657 prov.)

7.4 Eseoj en Interreto

Ĵerom Vaŝe, “Proverbaro de Zamenhof: vort- provizo pri korpo en komparo kun franca frazaro”

Ĵerom Vaŝe, “Proverbaro de Zamenhof: bestoj”

Ĵerom Vaŝe, “Proverbaro de Zamenhof: paralelaj frazoj” (TTT-ejo Frazeologio kaj vortstatistiko (http://frazeO1 .free.fr/]

5 Presitaj artikoloj Riĉigota listo da interesaj esperantlingvaj eseoj pro proverboj kaj frazeologio ekaperos en la kvazaŭlerneja Proverbejo.

Venis fino de mia latino

Rimarkoj

(1) Vidu ekz-e Taylor A., The Proverb, 1931, Cambridge, Mass.

(2) Interesan statistikan esploron pri proverbaj frazstrukturoj vidu en: Ĵerom Vaŝe, “Proverbaro de Zamenhof: paralelaj frazoj”, en ĉi-supra bibliografio (7.4). (3) Vidu, ekzemple:

– KOLKER Boris., Lernolibro de la lingvo Esperanto. Baza kurso [http/www.esperanto.mv.ru/Lernolibro/UTF8/index.htm\]]

– POPOVIĈ Bojidar « TRIFUNJAGIĈ Radmila, Udjbenik medjunarodnog jezika esperanto u 40 lekcija, 1982, Beogrado

– GBEGLO Koffi, Prenu plu, 1995, Beaŭville, SAT/Laŭte

– VAN DAMME Emile, Gramatika ABC-mempraktikilo, FEL, 1993

(4) La bazan kolekton faris Marko Fabianoviĉ Zamenhof (patro de Ludoviko Lazaro), naskita en 1837a

(5) Vidu en la Interreta paĝo je adreso [http://lps.uniroma3.iVeins\]

(6) Vidu ekzemple la bibliografiojn aperantajn en la reta periodaĵo De Proverbio [http/Avww.deproverbio.com/]

La interesatoj je kunlaborado en projekto Proverbejo bonvolu kontakti la aŭtoron Maŭro La Torre «m.latorre(Quniroma3.it

14 « IPR 00/4

Mi batalis la bonan batalon, mi finis la kuradon, mi gardis la fidon… 11. Timoteo 4.7.

Memore al KBARCSAYX ZSUZSA

Post plurmonata, nekuracebla malsano, la 29-an de septembro 2000, en Budupeŝto forpasis kolegino BARCSAY Zsuzsa.

Ni funebras pedagogon, kiu estis pedagogo ne nur laŭprofesie, sed en la tuta personeco. Per sia tuta vivo ŝi instruis: gelernantojn, kursanojn — kaj nin, ĉirkaŭvivantojn, kunlaborantojn. Ŝi instruis al ni per propra ekzemplo, kiel labori, organizi — kaj kiel zorgi pri aliaj, kiel rimarki ke iu bezonas nian helpon, kiel havi forton por okupiĝi pri alies problemo.

Ni ricevis ekzemplon, kiel esti forta en strebado — kaj kiel akcepti la destinon; kiel esti obstine aktiva — kaj kiel cedi al la volo de la plej Potenca.

Ŝi havis tre klarajn vivprincipojn, kaj same klarajn principojn por sia laboro. Ŝi plentempe laboris en mezlernejo (dum 30 jaroj en la sama!), instruinte komence la rusan lingvon kaj la hungaran, poste ŝi iĝis bibliotekistino. Ekde 1971 ŝi okupiĝis pri Esperanto.Ŝi edukis sian filinon denaska esperantistino.

La plej vasta kampo de ŝia enlanda agado estis la prizorgo de la lerneja instruado, la egalrajtigo de Esperanto kun la aliaj instruataj lingvoj. Ŝi sukcesis atingi, ke Esperanto restu instruebla je ĉiu nivelo, ĝiaj lernantoj havu samajn eblojn kiel la aliaj ĉe konkursoj kaj abiturientiĝo. Tial ŝi akceptis diversajn funkciojn en ŝtataj institutoj. Ŝi multon faris por la formado kaj perfektigo de instruistoj (metodikaj kursoj ĉe Hungara Esperanto-Asocio, helpo al pedagogiaj altlernejoj por fondi aŭ vivteni Esperanto-fakon, la iniciado kaj organizado de Pedagogiaj Tagoj en Budapeŝto). Majstra en la konceptado de programoj kaj en

IPR 00/4 715

— página 10 del PDF —

la gvidado de diskutoj, la nivelon de tiuj fakkunvenoj ŝi influis ankaŭ per elstare bona lingvouzo, kaj ekzemplodonaj prelegoj kaj prezentoj. Ŝia granda merito estas la kunligo de porinstruistaj kaj porlernantaj programoj, danke al kio la pedagogiaj trejnadoj proponis lingvan praktikadon kaj amikan kunestadon al niaj lernantoj, kaj al la instruistoj vivajn pedagogiajn situaciojn. Ĉiuaŭtuna “lukto” estis redakti kaj sendi cirkuleron al la gekolegoj. La fama slipar-adresaro enhavis eĉ 600 adresojn en la glora tempo. Ŝi respondis la leterojn de gekolegoj, vizitis ilian lernejon, prelegis, instruis la lingvon kaj metodikon.

Ankaŭ internaciskale ŝi klopodis disvastigi la “hungaran modelon” gvidante metodikajn kursojn, iniciatinte kaj kunorganizinte Internaciajn Metodikajn Seminariojn en Meza Eŭropo. En la estraro de ILEI same ŝi eklaboris por lernantoj kaj fondis por ili la t.n. Gimnazion. La tre konscie akceptitaj taskoj do ege multis. Ŝi tion plenumis, tiom, kiom la malsano ebligis tion. lom post iom ŝi disdonacis ilin inter ni, pluraj kunlaborantoj dum multaj jaroj. Ja ŝi havis ankaŭ la talenton labori en teamo kaj esti la estro tiel, ke oni sentu sin apude egalrajta, oni kuraĝu iniciati, kapablu labori memistare kaj respondece.

Ni funebras la fizikan, korpan malaperon de kolegino, amikino. En la memoro ni gardas ŝiajn rideton, voĉon, movojn. Kaj ĉefe ni gardu tiun flamon, kiun ŝi heredigis al ni.

Kovdes Marta

Zsuzsa Barcsay-maldekstre — kun Marta Kovaes dum Pedagogiaj Tagoj en 1999

16 « IPR 00/4

UUl

Faka biografio de BHARCSAYX Zsuzsa

Ŝi esperantistiĝis en 1971. Ŝi finstudis Esperanton en la Esperanto fako de Universitato ELTE, en Budapeŝto.

1975-1987. Ŝi gvidis la lernejan sekcion de la Instrua Komisiono de Hungara Esperanto-Asocio (HEA).

1987-1990. Si estis vicprezidanto pri instruado kaj ekzamenoj de HEA.

Ekde 1982 ŝi estis nomumita landa inspektoro de la Ilungara Eduka Ministerio, ekde 1988 landa konsilanto pri metodologio de Esperanto en Landa Pedagogia Instituto. Ekde 1987 ŝi estis eksperto pri Esperanto en la fremdlingva kolegio de Landa Pedagogia Instituto. Ekde 1988 ŝi instruis metodologion de Esperanto en la ĉeestaj, malĉeestaj kaj postuniversitataj kursoj de ELTE. Dum preskaŭ dek

jaroj ŝi estis sekciestro de ILEI en Hungario, ĝis 1985.

Skema vicigo de ŝiaj aktivecoj:

e ŝi zorgis pri tio, ke Esperanto estu kaj restu instruebla je ĉiu nivelo de la hungara lerneja sistemo (ekde la bazlernejo ĝis la universitato, eĉ postuniversitatgrade)

e kunlaboris en la verkado de la instruprogramoj de diversaj instruformoj

e ellaboris la postulojn kaj gvidilon por la abiturienta ekzameno, ĉiujare ŝi verkis la testfoliojn

e dum du jardekoj ŝi organizis la ĉiujarajn ŝtatajn lernejajn konkursojn por bazlernejanoj, preparis la taskojn kaj gvidilojn, membris en ĵurioj

e organizis internaciajn tendarojn por lernejanoj

e mem gvidis multajn lingvo-kursojn al ĉiuaĝuloj, en- kaj eksterlande

e gvidis kaj organizis la kunlaboron de gekolegoj el 8 landoj por prepari metodikan videobendon por instruantoj, prijuĝis kaj korektis plurajn eldonaĵojn, verkis fakajn informmaterialojn ekz. por la Kultura Komisiono de la Hungara Parlamento

e regule informis la hungarajn gekolegojn pri aktualaĵoj, ŝi kolektis informojn pri la instruado kaj publikigis statistikon pri ĝi

e. ĉiujare ŝi kunorganizis Pedagogiajn Tagojn (ĉi-jare la 15-ajn), t.e. lingvopedagogian semajnfinon por hungaroj, sed ofte kun internacia partoprenantaro Si gvidis metodikajn seminariojn en Hungario dum pluraj jaroj, sed ankaŭ eksterlande (Finnlando, Bulgario)

e iniciatis, organizis pedagogiajn, metodikajn kunvenojn (ekzemple Internaciajn Metodikajn Seminariojn por ligi instruistojn de la tiamaj socialismaj landoj), ŝi prelegis pri diversaj fakaj temoj

e. estrarano pri instruado de ILEI en 1991-92, poste estrara komisiito ĝis 1998 iniciatis kaj organizis Gimnazion de ILEI-Konferencoj ekde 1992.

Kovacs Marta

IPR 00/4 » 17

— página 11 del PDF —

Jean Berbaum Lerni kaj instrui

Kion oni scias pri la lernado kaj kiel eblas helpi la lernanton por plibonigi lian lernoiradon

[Prelego prezentita la 17-an de julio 2000, en franca lingvo, dum la 34-a Konferenco de ILEI, tradukita de G. Riste.)

A — Memorigo de rezultoj rilate la lernadon 1 — Mensaj reprezentadoj kiel konesprimo.

Nia ĉeesto en la mondo esprimiĝas per la mensaj reprezentadoj, kiujn ni faras pri ĝi. Ekde nia naskiĝo (kaj eĉ jam antaŭe), ni ellaboras iom-post-iome, precipe per nekonscia maniero, reprezentadojn (bildojn) pri nia ĉirkaŭaĵo. Nia agado, konscia aŭ refleksa, dependas de tiuj reprezentadoj aŭ modeloj de la realeco. Lerni signifas evouligi nian reprezentadon de la mondo ekde informoj, kiujn ni ricevis de antaŭaj bazoj, kiujn ni nun posedas, t. e. ekde reprezentadoj, kiujn ni jam ellaboris. Lerni korespondas al agado por transformi reprezentadojn. Oni komprenas, ke en tiuj kondiĉoj, lernado povas esti nur rezulto de la aktivado de la lernanto mem, t. e. de lia implikiĝo en situacion de informado aŭ aktivado, al kiu li frontiĝas.

2- Malsamaj formoj de reprezentado.

La konstruitaj reprezentadoj povas esti pli malpli trafaj, t. e. permesi aŭ ne novan postan akiradon. Oni povas paroli pri reprezentadoj nur “kopiantaj” aŭ reprezentadoj “produktantaj” (kreantaj). (Ekz. en lernado de lingvo kopianta reprezentado: tipa frazo permesas nur ripeti donitan frazon, dum produktanta reprezentado — forme de sintaksaj elementoj — permesas konstrui novajn frazojn). Mensaj reprezentadoj povas havi vidan naturon (oni revidas “en sia kapo” la bildon de la realeco) aŭ aŭdan (oni reaŭdas “en sia kapo” la informojn, kiuj priskribas realecon) aŭ enteni kune viditajn elementojn kaj aŭditajn elementojn. Tiam oni parolas pri miksaj reprezentadoj.

Aliflanke la reprezentadoj povas enteni informojn nur mensecajn aŭ ankaŭ afektajn kaj kondutajn. La naturo de la reprezentadoj ellaborataj fare de la lernanto parte dependas de la ricevitaj informoj (de la partoprenata instruo), sed ankaŭ de la konstruaktivado de la reprezentadoj fare de la lernanto mem. Tiel, tiu konstruado povas, sur menseca nivelo, konsideri nur la faktojn — aŭ kune — la rilatojn kaj la sencon.

18 X IPR 00/4

3 — La diversaj mensaj aktivadoj de reprezentadkonstruo

Konstruo de reprezentado uzas la tuton de la persono, t. e. ties dimensiojn mensecajn, afektajn kaj kondutajn, sed ankaŭ la fizikan kaj psikologian staton. Oni povas diri, ke tiuj aktivadoj korespondas al plenumo de funkcioj. Ni kunigas ĉi tie la funkciojn, kiujn la multaj observoj, de ni faritaj, kaj la atestoj de ni kolektitaj, fine kondukis nin ilin konsideri. La konsideritaj funkcioj por malimplici la implicadon de la lernanto sur la menseca nivelo estas jenaj:

-— la akiro de la donitajoj — temas pri aŭskulti, legi kaj elekti la informojn;

— la kompreno — ĝi estas la mensa rekonstruo de la akiritaj donitaĵoj, kio korespondas al konstruo de la reprezentado, pri kiu jam temis supre;

— la memorigo — ĝi korespondas al “integrado” de la ellaborita mensa bildo kaj al la ebleco de ties elvokado.

La konsideritaj funkcioj, kiuj esprimas la implicadon — la neseninteresiĝon de la lernanto sur la afekta nivelo — korespondas al disvolviĝo de sintenoj rilate al la elementoj de la lernosituacio vastsence (lernanta sistemo): por ke estu lerno, necesas, ke la lernanto disvolvu sintenon favoran rilate al si mem (memfido, fido pri sia sukceskapablo aŭ pozitiva bildo de si mem), pozitivan sintenon rilate al la aliaj kaj al la instruanto, al la lernado, memŝanĝiĝo kaj al la lernoobjektoj. Tiuj sintenoj dependas de la valorsistemo de la lernanto, de liaj elektoj. Ili esprimiĝas per la motivado.

La funkcioj konsideritaj por malimplici la implicadon sur la konduta nivelo estas

ĉi tie jenaj:

— elekto de lernoceloj — ĝi korespondas al malimplicado de la serĉata nova scio, de nova konduto, kiun la lernanto volas akiri;

= elekto de lernosituacioj — ili estas la situacioj, tra kiuj la lernanto taksas povi atingi siajn celojn (legi, aŭskulti, observi, …);

= distanco-preno aŭ lernoregulado per taksado de la akiritaj rezultoj, de la adoptitaj lernokondutoj.

Sur la fizika nivelo la konsiderita funkcio korespondas al konservado de kontentiga fizika kaj mensa freŝeco.

Tial ni alvenas al la privilegio de la ok precipaj funkcioj por malimplicadi tion, kio estas la konstruaktivadoj de reprezentado, t. e. la aktivadoj intervenantaj en lerno: akiro de la donitaĵoj, kompreno, memorigo, disvolviĝo de sintenoj, elekto de celoj, elekto de situacioj, distanco-preno, konservado de fizika kaj mensa freŝeco.

IPR 00/4 719

— página 12 del PDF —

4 — Plibonigo de la propra lernomaniero.

Gi pasas tra plibonigo de la reprezentado (pasado de kopianta reprezentado al produktanta); diversigo de la reprezentado (ne nur vida, sed ankaŭ aŭda aŭ miksa); pliriĉigo de la reprezentado (konsidero de la mencia dimensio, sed ankaŭ afekta kaj konduta). Oni povas paroli pri serĉado de efika reprezentado, de trafa modelo de realeco. Tiu plibonigo necesigas ekkonscion pri la propra lernomaniero, t. e. ekkonscio pri la propra maniero uzi la funkciojn, kiuj supozeble sukcesas al la lernado. Tio verŝajne estas malimplico pri propra lernomaniero, do akiro de necesaj observiloj kaj priskibiloj.

B — Konsekvencoj por instruado. Kiel oni povas konkrete kontribui al plibonigo de la lernomaniero de la lernanto?

1 — Vidpunkto pri instruado.

Se lernado estas konstrui reprezentadon, helpi al pli bona lerno — tio ja estas “instrui” — ĝi korespondas al helpo por pli bone konstrui reprezentadon, 1. e. konstrui pli trafan reprezentadon. Tio ĉefe estas farata per pli konscia ellaboro de la reprezentado, per ekkonscio de la propra lernomaniero.

Plibonigi la trafecon de la reprezentado estas farata ĉefe per informoj, kiujn alportas la instruanto. La celo de lia raporto estas permesi al la reprezentado fariĝi produktanta kaj ne kopianta, esti pli diversigita kaj pli riĉa (vidu A. 4. supre). Sed tio povas efektiviĝi nur, se la lernanto estas helpata por konstrui reprezentadon per pli konscia maniero. Tio implicas, ke la instruanto konsideras en sia raporto la funkciojn, kiujn implikas la konstruo de reprezentado (vidu A. 3.). Do, necesas alporti, tra la instruplano, krom informoj pri la enhavo, informon, kiu konsideras, kaj kiu malimplicas la serĉitajn celojn, kiu enkalkulas la antaŭajn konojn de la lernanto, kiuj faciligas komprenon kaj memorigon. Tiu informo devas same enkalkuli la privilegiitajn situaciojn de la lernanto (aŭ aktivadformojn, kiujn li preferas), la korespondantajn interesojn kaj kondutojn. Ĝi devas ebligi la distanco-prenon kaj permesi bonan fizikan kaj mensan freŝecon. Tiel vivigi la funkciojn, kiuj la lernadon konsistigas unuaetape al helpo por ekkonscio pri kio oni povas lerni.

Dua etapo de tiu ekkonsciiĝo estas malimplicado de tiuj funkcioj, ĉiam enkadre de la raporto de la instruanto, rilate kun la ektraktita enhavo aŭ lernoobjekto. Oni povas tiucele same enkonduki momentojn de malimplicado en formo de grupdiskuto pri temoj, kiuj malkovras, kio estas lerni (ekz: Kio estas la lernocelo? Kiel memorigi?). Tiuj samaj momentoj povas okazigi ekpraktikon de la funkcio, (tria etapo), kies naturon kaj eblajn formojn oni malkovris, enkadre de aparta lernado.

20 « IPR 00/4

2- Konkretaj helpoj por la instruanto kaj la lernanto.

Por konkrete helpi instruantojn, por realigi tiujn etapojn, ni proponis (en la verko “Developper la capacite d’apprendre” — Disvolvi la lernokapablon — Eld. E.S.F.) temaron ektrakteblan kun lernantoj, por ke ili malkovru, kio estas lerno (vidu la lernofunkciojn). Por ĉiu el tiuj temoj oni sugestas aktivadformojn, kiuj kompreneble dependas de la aĝo kaj de la nivelo de la lernantoj.

Por permesi al liceanoj, studentoj aŭ formadiĝantaj adoltoj malkovri por si mem tion, kio estas la lernofunkcioj, ni verkis libron, kiu kondukas ilin al analizo de la propra lernomaniero tra ekzercoj kaj observoj (“Pour mieux apprendre” — Por pli bone lerni. — Eld. E.S.F.). Favore al lernantoj de mezlernejoj, kunlabore kun Bernard Wloch, mezlerneja instruisto, ni kunigis, en aktivadkajero, ekzercojn kaj orientadojn. por plibonigi ilian lernomanieron («Je sais mieux comment apprendre» — Mi scias pli bone kiel lerni — Eld. De Boeck).

Favore al diversnivelaj lernantoj aŭ adoltoj, kiuj deziras dediĉi multe da tempo al pripenso pri funkcioj, kiuj gvidas al la lerno, ni efektivigis sintezon de tio, kio ŝajnas al ni scienda por transpaŝi la malfacilaĵojn renkontatajn, kiam oni volas lerni. Al ĉiu el la ok funkcioj el kiuj ni reduktis la lernon (vidu la lastan alineon de -A. 3), ni korespondigis kvar proponojn, kiuj permesas prilabori tiujn funkciojn. La 32 propozicioj tiel akiritaj estas konscie prezentitaj sur 32 slipoj, kiuj ebligas analizi la lernomanieron kaj bonigadon de la praktiko. Tiu sliparo povas esti uzata antaŭ, dum aŭ post la lernado. Uznotico, kiu ĝin akompanas, sugestas formojn de kolektiva aŭ individua uzado. (Disvendado de la sliparo: AGONE Conseil et formation — 43, rue Volney, FR-49000 Angers)

C— Celeco de pripenso pri lerno

Konklude, oni povas emfazi la fakton, ke pripenso pri lerno, enkondukita favore al la lernantoj enkadre mem de instruo kaj rilate kun la ektraktita lern-enhavo, kondukas ilin senti sin respondecaj pri sia lerno, sed samtempe donas al ili konkretajn rimedojn por plenumi tiun respondecon. Al ni ŝajnas necese, tiucele kunigi en ĉiu instruo la akiron rilatan al la enhavo kun aldono pri lernovojiro, t. e. rilate al la maniero konstrui efikan reprezentadon de la ektraktita enhavo.

Biografia noto de la aŭtoro

Jean Berbaum (FR-24600 La Clastre) estas nun “emeritus”-a profesoro de Eduksciencoj Ĉe la Universitato de Sociaj Sciencoj en Grenoble; estinte UNESKO-ekspetto por starigi Superan Porinstruistan Lernejon kaj Instituton de Pedagogia Serĉfako en Abidjan (Ebura Bordo) de 1962 ĝis 1971, li instruis eduksciencojn en la universitatoj de Nancy ĝis 1983, kaj de Grenoble ĝis 1993. Liaj laboroj kaj publikaĵoj temas pri lerno kaj instruo.

IPR 00/4 »21

— página 13 del PDF —

Interkultura julio en Jugoslavio kun impresoj de eksterlandaj gastoj

La projekto Interkulturo, krom sia ĉefflua programo, inspiris plurajn aliajn agadojn kiuj levas la prestiĝon de la internacia lingvo ekster la Esperantokomunumo. Tiaj estis ankaŭ du aranĝoj sub la nomo de Interkulturo okazintaj lastjulie en Jugoslavio.

Internacia Esperanto-Lernejo «Interkulturo», Kopaonik 2000.07.01-09, organizita kun la ĉefcelo subteni kaj plivastigi la projekton Interkulturo, realiĝis kiel unu el 50 projektoj de 30 junularaj organizoj en la kadro de «Someraj programoj de sociaj junularaj organizoj 2000» de la Ministerio por Junularo kaj Sporto de Respubliko Serbio. En kursoj A (Tendaraj tagoj 1) kaj B (Tendaraj tagoj IT) partoprenis 3 instruantoj kaj 32 kursanoj el Serbio (Jugoslavio), Rumanio, Makedonio kaj Respubliko Srpska (Bosnio kaj Hercegovino). Kroma programo konsistis el sportaj kaj kvizaj konkuroj, retvizitoj al Kvazaŭlernejo «Tibor Sekelj» kun provoj kontakti malĉeestajn interkulturanojn, redaktado de murgazeto kaj lerneja bulteno, ekskursoj, tendarfajro. En la lastaj du tagoj la lernejon vizitis Maŭro La Torre, prezidanto de ILEI, kaj Boriŝa Milicevic, direktoro de Esperanto-Instituto Beograd, kiuj interalie partoprenis en. la ekzamenkomisionoj. Reprezentantoj de gejunulaj E-organizoj el kvar balkanaj landoj en la lernejo okazigis ankaŭ unutagan Balkanan Junularan Konferencon (BaJK) kiu ĉiujare okazas en alia balkana lando.

Internacia Seminario Interkulturo kun Somera Esperanto-Lernejo, Ĉaĉak 2000.07.09-14, estis dediĉita unuavice al klasanoj kaj instruantoj en jam ekzistantaj klasoj en la projekto Interkulturo, sed ankaŭ al ĉiuj aliaj kiuj interesiĝas pri interkultura aplikado de Esperanto. Kun gastoj el Italio, Rumanio, Bulgario kaj Respubliko Srpska de Bkll, ĝi havis internacian kaj interkulturan etoson. Pro varia kaj abunda seminaria programo la ĉeestantaj instruistoj ne povis tutan sian tempon dediĉi al la paralele okazanta somera esperanto-lernejo. Tiel novaj junaj instruistoj ekhavis ŝancon, uzis ĝin kaj renkontigis sep novajn esperantistojn el Rumanio kaj Bulgario kun la spirito de esperanto kaj esperantismo.

La seminaria programo ampleksis plurajn temojn: = Interkulturo – rezultoj kaj perspektivoj = Renkonto kun poeto Ranko Simoviĉ – porinfana poezio en lingvoinstruado = La vojaĝoj inter kulturoj: Tibor Sekelj = Proverbejo: eduka kaj interkultura graveco de proverboj = Esperantaj pupteatro, filmoj kaj muziko = Naciaj kulturoj de la partoprenantoj.

22 « IPR 00/4

Maŭro La Torre prezentis KD-an version de la paĝaro de Kvazaŭlernejo «Tibor Sekelj” kaj faris enkondukan prelegon pri la celoj, ĝisnuna realigo kaj pluaj planoj de la projekto. La ĉeestantaj instruantoj prezentis agadon de siaj klasoj. Surbaze de tiuj komunikoj, konsiderante la bildon kiun donas la paĝaro «Tibor Sekelj» kaj aliajn informojn kiuj koncernas la projekton, oni povas ĝenerale konkludi, ke la projekto en iuj aspektoj disvastiĝis super la unue projektitaj celoj kaj, aliflanke, ke ĝi lamas en kelkaj konkretaj realigoj. Ĝi meritas plenan subtenon kaj bezonas novajn plenumantojn, materian subtenon kaj novan planon por plua realigado kaj daŭrigo post la unue projektita dujara periodo.

Dum la renkonto kun poeto Ranko Simoviĉ estis prezentita lia eldonpreta porinfana poemkolekto «Fojan Tagon» (serbe «Jednoga dana») esperantigita de Radojica Petroviĉ. Kun sperto de aŭtoro de pluraj lerno- kaj legolibroj pri la serba lingvo, Ranko Simoviĉ dum la renkonto kun seminarianoj prelegis pri utiligado de porinfana poezio por solvi fonetikajn problemojn ĉe la infanoj kaj por pli facila alproprigado de gramatikaj nocioj kaj strukturoj. Aparte interesaj estis liaj spertoj pri utiligado de lia poezio ĉe diasporaj serboj por lernigi la gepatran lingvon al infanoj en fremdlingva kaj fremdkultura medio. Liaj esperantigitaj versaĵoj montriĝas aplikeblaj en instruado de esperanto – ekzemple «Demandaj frazoj antaŭ pluvo» amuze lernigas kolerativajn demandovortojn. Dume, la «Sunelira virkoko» estas siaspeca metaforo de interkultura tutglobismo. La seminario kompreneble dediĉis apartan tempon al Tibor Sekelj, kies nomon la projekto alprenis por sia reta komunikejo omaĝante tiel lian senlacan studadon kaj proksimigadon de civilize kaj geografie malproksimaj kulturoj. Enkonduke prelegis Ljubomir Trifonĉovski pri biografio de Sekelj kaj liaj ligoj kun «Literatura Foiro». Boriŝa Miliĉevie prezentis bibliografion de originala kaj tradukita verkaro de Tibor Sekelj.

Dum la vespero dediĉita al esperanta kulturo Ljubomir Trifonĉovski prelegis pri pupteatro ĝenerale kaj aparte pri esperanta pupteatro. Dum liberaj horoj la seminarianoj povis spekti kvar esperantajn video-filmojn kaj aŭskulti esperantistajn muzikgrupojn.

La tempon antaŭviditan por prezentado de naciaj kulturoj plenigis du prelegoj, du ekskursoj kaj vesperoj en kafejo aŭ diskmuzika dancejo. Florica Popa prelegis pri la rumana poeto Eminescu kaj Jadranka Miriĉ prezentis agadon de la klasoj de Interkulturo en Zajeĉar (orienta Serbio) kaj kulturhistoriajn trajtojn de tiu regiono.

Posttagmeza promeno tra Ĉaĉak kaj vizito al ĝiaj muzeoj kaj galerioj konigis al la gastoj la kulturon kaj historiajn trajtojn de ĉi tiu urbo, ekde la ŝtonepokaj elfosaĵoj ĝis la aktuala vivo kun videblaj spuroj kaj influoj de diversaj civilizoj kaj kulturoj, inkluzive la restaĵojn de la pasintjara aerataka detruado de Jugoslavio. La promeno finiĝis en kafejo kun tradicia muziko aŭ, por aliaj ŝatoj, en diskmuzika dancejo.

IPR 00/4 723

— página 14 del PDF —

Tuttaga ekskurso gvidis buse, piede kaj flose al la 985 metrojn alta montopinto de Ovĉar kaj al kvar el dek mezepokaj monakejoj en la tiel nomata Serba sankta montaro ambaŭborde de la rivero Zapadna Morava (Okcidenta Moravo) en la Ovĉar-Kablara interkrutejo, kiuj estis gardejoj kaj mem fontoj de la serba kulturo

dum certa periodo de la turka regado kaj aŭstro-turka militado sur la teritorio de Serbio.

Proverboj estas aparta temo en la rubriko «Lingvo» de la planitaj interkulturaj esploroj en Kvazaŭlernejo «Tibor Sekelj», el kiu jam kreskas aparta subprojekto nomata Proverbejo, dediĉita al interkultura kaj eduka valoro de la proverboj. Tiutema diskuto komenciĝis en la retaj diskutejoj E-INS kaj SEKELJ-INS kaj altiris atenton de pluraj listanoj. En la seminario en Ĉaĉak ĉi tiu temo havis tri enkondukajn prelegojn. Radovan Marinkovic, jurnalisto kaj verkisto el Ĉaĉak, neesperantisto sed subtenanto de esperanto, ilustris interkulturecon de la popolaj saĝo kaj spirito per kelkaj ekzemploj de lokaj kutimoj kaj tradiciaj ritoj troveblaj ankaŭ ĉe aliaj slavaj kaj neslavaj popoloj, iuj eĉ en Sudano. Boriŝa Miliĉevic prezentis klasifikon de proverboj en kvar specojn kaj analizis uzadon de esperantigitaj proverboj en lernolibroj de Esperanto kaj aliaj esperantaj libroj eldonitaj en Jugoslavio.

Maŭro La Torre eksplikis planatan funkciadon de Proverbejo. Ĝi estas aplikebla ĉe la klasoj de Interkulturo kiuj elektis aŭ elektos ĉi tiun esplortemon. Esperanto kaj la zamenhofa E-proverbaro havos pivotan rolon por proverbaj ekvivalentoj el diversaj lingvoj kaj kulturoj.

La seminarioj en Kopaonik kaj Ĉaĉak havis atentindan median reeĥon. Krom la financa subteno por ambaŭ flanke de Ministerio pri Junularo kaj Sporto de Respubliko Serbio, la E-renkontiĝo en Ĉaĉak aparte altiris organizan kaj materian helpon de la Urba Biblioteko, Domo de Kulturo kaj Turisma Organizo de Ĉaĉak. La tutan aranĝon, ĉiun ĝian programeron, sekvis tri lokaj televidoj, semajna gazeto kaj du radiostacioj, per ĉiutagaj informoj, intervjuoj kun la partoprenantoj, ĝis duonhora televida kaj kvaronpaĝa gazeta raportoj. Kelkajn tagojn poste ankaŭ la centra televido de Serbio faris triminutan intervjuon kun junaj partoprenintoj de la renkontiĝoj en Kopaonik kaj Ĉaĉak.

Impresoj de eksterlandaj gastoj en Kopaonik

Cristian, 23-jara studento el Timiŝoaro, Rumanio:

En Jugoslavio mi estas la unuan fojon kaj ĝis nun mi havas nur belajn impresojn. Al mi pleje plaĉas la naturo kaj la homoj. Esperanton mi lernas ekde unu jaro kaj ses monatoj. Mi opinias ke ĉi tie la kurso B estas tre bona. Post Kopaonik mi iros al Ĉaĉak, kaj mi tre ĝojas, ĉar mi ekkonos ankaŭ tiun urbon.

24 « IPR 00/4

Sebastian, 24-jara studento el Timiŝoaro, Rumanio:

Esperanton mi lernas jam ekde kvar jaroj. Mi eklernis ĝin ĉar mi estis vojaĝonta en Ilungarujon kaj mi ne sciis la hungaran kaj dum la mallonga tempo, kiun mi havis, mi povis plej facile kaj plej rapide lerni ĝin kiel internacian lingvon. Mi estas vegeterano, mi tre ŝatas la naturon kaj bestojn. «Interkulturo» plaĉas al mi ĉar ebligas bele ellerni Esperanton, interkonatiĝi kun diversaj homoj kaj ekkoni ilian kulturon. Nun mi estas unuafoje en Jugoslavio, ĝi estas tre interesa lando.

Ovidiu, 21-jara studento pri ekologio:

La unuan fojon mi estas en Jugoslavio. Mi ne timis veni en Jugoslavion, kontraŭe — mi senpacience atendis la alvenon. En Kopaonik al mi pleje plaĉas la interamikiĝo. Ĉi tiu estas mia unua renkontiĝo kun Esperanto kaj mi eklernis ĝin ĉar mi ŝatas lingvojn. En la Esperanto-lernejo al mi pleje plaĉas la maniero, kiel la instruantoj instruas. Ankaŭ la kursanoj estas tre kamarademaj. Ankaŭ la amuza programo post la lecionoj estas interesa. La hieraŭaj tradiciaj sportludoj tre plaĉis

al mi ĉar estis juste ludataj.

Branka, 17-jara gimnazianino el Respubliko Serba (Bosnio kaj Hercegovino): Ĉi tio ne estas mia unua vizito al Serbio (Jugoslavio). Esperanton mi lernas ekde unu jaro. La instruado ĉi tie plaĉas al mi ĉar la programo bone realiĝas. Plaĉas al mi la instrumetodo kaj la amikiĝo. Pasintjare mi estis en simila lernejo en Tesliĉ, poste en esperantista renkontiĝo en Pale, kie mi vivas, poste ankaŭ en Ĉaĉak komence de la jaro. Mi ne povas decidi kiu el la renkontiĝoj estas la plej bona.

Nevena, 17-jara gimnazianino el Respubliko Serba (Bosnio kaj Hercegovino): Esperanton mi eklernis antaŭ unu jaro. Mi opinias ke la studprogramo ĉi tie estas bona, ĉio estas bona krom la nutrado. En ĉi-speca Esperanto-lernejo mi partoprenis pasintjare en Tesliĉ kaj mi partoprenis en esperantistaj renkontiĝoj en ”ale kaj Ĉaĉak antaŭ kelkaj monatoj. ; Snejana, 28-jara diplomito pri la makedona beletro kaj studentino de la itala lingvo:

Mi venas el Skopje, Makedonio. Mi oficas en la Infana Ambasadejo «Medjaŝi». Esperanton mi lernas jam ekde du jaroj. La unuan fojon mi partoprenas en simila aranĝo. Ekde la jaro 1991 ĝis nun mi ne estis en Jugoslavio kaj tial mi senpacience atendis ĉi tiun renkontiĝon, kiu tre plaĉas al mi. La amikaro estas agrabla. Ankaŭ la lecionoj estas plaĉaj, mi estas kontenta pri la programo.

Kun la eksterlandaj gastoj plurlingve interparolis redakcianoj de la somerlerneja bulteno: Marija Kiŝ, Valentina Djordjeviĉ, Zlatko Djordjeviĉ, Verica Vuksanoviĉ.

Radojica Petroviĉ, £radp(dpit.yu»

IPR 00/4 »25

— página 15 del PDF —

Albanio

Zef Luigj Mjeda (1921-2000) La 5-an de oktobro forpasis Zef Luigj Mjeda, eminenta esperantisto de Albanio, Honora membro de UEA. S-ro Zef — pro grava malsano — ekde kelkaj jaroj jam kuŝis enlite. Li naskiĝis kaj vivis en urbo Shkoder. Post la finiĝo de la studoj en franciskana liceo, Zef komencis instruistan laboron, sed la tiama ateista reĝimo devigis lin labori kiel lignaĵisto. Li ekamis Esperanton en 1958 danke al la tiama Vjetnama ambasadoro en Albanio. Zef komencis grandan laboron, kompilante grandan Albana-lItala-Esperantan vortaron kun 45mil vortoj, kaj li tradukis Esperanten plurajn albanajn literaturaĵojn. 20 jaroj da senlaca laboro inter malfacilaj laborkondiĉoj rezultigis aron da manuskriptoj, kiuj — pro manko de mono — tamen restis en tirkesto. En 1993, en 1000 ekzempleroj, tamen aperis lernolibro de li, kun duvoja vortaro. Ĝi ne plu estas aĉetebla en vendejoj. Zef klopodis instrui Esperanton unue al la familianoj, poste al gelernantoj kaj fine, pere de Radio Shkodra. La nova reĝimo honorigis lin per la alta titolo „Popola Instruisto”, Lia forpaso malĝojigis ankaŭ liajn eksterlandajn amikojn. Per lia morto la albana ILEI-sekcio kaj AEL perdis unu el la pioniraj membroj.

Bardhyl Selimi

Britio Rubena ceremonio

En Barlaston, Britio, festis en aŭgusto pli ol 30 esperantistoj 40 jarojn da Esperanto-somerlernejoj. Dum jubilea semajnfino, okazinta tuj post la kutima somerlernejo, esperantistoj el ses nacioj, kvin lingvo-grupoj kaj du kontinentoj aŭskultis prelegaron pri Esperanto-socio, -movado kaj -kulturo. Prelegis i.a. Marjorie Boulton (Historio de Barlaston-aj somerlernejoj) kaj John Wells (Esperanto kaj interreto). Kaj Boulton kaj Wells instruis dum la unua staĝo en 1960; Boulton respondecis entute pri 25 el la 40 somerlernejoj. Krome prelegis Renato Corsetti (La Esperanto-movado antaŭ la tria jarmilo: Eŭropo kaj Maleŭropo), Tim Carr (‘Tra la ŝtormo’ de Kalocsay), Paul Gubbins (Tradukarto kaj teatro), Anna Lowenstein (Genezo de ‘La Stona Urbo»), Eric McCanlis (Montagu Christie Butler: 65 jaroj por Esperanto) kaj William Simcock (Horace Barks: Profilo de aktivulo). Laŭ la organizinto kaj de la somerlernejo kaj de la jubilea semajnfino, Paul Gubbins: ‘Mi celis altgradan prelegaron kaj mi atingis altgradan prelegaron. Ne nur mi sed ankaŭ kredeble ĉiu partopreninto ege kontentas. Nun ni antaŭĝuas pliajn 40 same instigajn, same riĉajn somerlernejojn en Barlaston.»

Paul Gubbins, « PGubbins(Qcompuserve.com?

[fonto: ret-info]

26 « IPR 00/4

A Cinio

; Esperanto-instruado en Shandong-Universitato Ci-semestre jam la 31-an fojon ekfunkciis E-kurso en Shandong-Universitato, kie Liu Xiaojun ekde la jaro 1982 instruas nian lingvon. La kurso daŭras dum unu semestro, du horojn semajne. Ĉi-semestre pli ol dudek gestudentoj lernas en la kurso. Komence s-ro Liu prezentis la historion de Esperanto kaj la vivon de D- ro Zamenhof. Li ankŭ ĉinigis la libron «ESPERANTO» verkitan de sinjoro Pierre JANTON, fama esperantisto franca, kaj donis tiun libron al la gestudentoj, do ili sentis ke Esperanto estas vere tre utila por la komunikado inter diversnaciaj homoj. Instruisto Liu faris multajn komparojn inter Esperanto kaj la angla lingvo kaj montris al la gestudentoj, ke Esperanto havas multajn avantaĝojn por fariĝi interkomunikilo en la mondo.

Dum la instruado, s-ro Liu faris eksperimentojn por ke la gestudentoj ekposedu plej eble rapide nian lingvon. Li uzas la Cseh-metodon kaj post malmulte da tempo la gekursanoj sukcesis ekparoli en Esperanto. Kelkaj studentoj volis korespondi kun esperantistoj de aliaj landoj. S-ro Liu donis al ili kelkajn adresojn el la Jarlibro de UEA. Ili skribis al kelkaj landoj, ekzemple al Hispanio, Japanio kaj ili vere ricevis respondojn. Tio multe interesigis aliajn studentojn. Multaj el la studentoj lernis la anglan lingvon dum pli ol dek jaroj, sed tre malmultaj povas uzi la anglan lingvon por korespondado. Ili eĉ ne trovas tiajn eblecojn. Sed Esperanto povas helpi ilin trovi amikojn en la mondo, ĉar esperantistoj estas ĝenerale fervoraj, ili volas korespondi kun junaj komencantoj de Esperanto. Tial kiam iu inter ni ricevis leteron de alilandaj esperantistoj, ni sentis kune la ĝojon kaj volis informi pri tio la aliulojn.

Propagandi E-on, precipe prezenti la konkretajn ekzemplojn povas konvinki tiujn, kiuj dubas pri la utileco de Esperanto. Tial mi volas, ke ni, instruistoj de Esperanto pli ofle prezentu la konkretan uzadon de Esperanto. Nur tiel, nia E- instruado povos ricevi pli kaj pli grandajn sukcesojn, ĉu ne? Xiaojun

finnlando

La unuafoja tutmonda fabelkonkurso Venis 25 verkaĵetoj el 8 landoj. Unuj estis originale verkitaj, aliaj tradukitaj helpe de plenkreskuloj. Kelkaj estis en preskaŭ perfekta Esperanto, aliaj en relative modesta lingvo, sed ĉiuj estis ĝojigaj kaj bonvenaj. Dankinde estas, ke UEA liveris libropremiojn kaj la aviadfirmao FINNAIR flugigis unu premiiton kun instruistino al la premiofesto en Taivalkoski, nordfinnlanda komunumo. Ĉar samtempe estis disdonitaj la premioj de la tre populara finnlingva fabelkonkurso jam tradicia, la festo fariĝis impona kaj vekis atenton en la landa gazetaro. La Iniciato organizi la konkurson pruviĝis daŭriginda. La unuaj premioj de la 3 aĝogrupoj: Iajnal MacGill, franca infangrupo el Chateauroux, litu Leinonen el

“Finnlando. Partoprenigu viajn lernantojn en 2001. Vd. www.taivalkoski.fi/

paatalo-instituutti Raita Pyhdli, raitapy(Qjymy.kase.fi

IPR 00/4 »27

— página 16 del PDF —

Germanio

Porinstruistaj seminarioj en Germanio En Germanio ekis ĉi-jare la organizado de porinstruistaj seminarioj kunlabore kun IEI. Tiuj seminarioj estas diverstipaj kaj prilaboras diversajn temojn, kiuj iel rilatas al la instruado. Pentekoste okazis la unua aranĝo, ĝi estis Cseh-seminario A. Dum la dua okazis prelegoj pri gramatiko, interlingvistiko, perceptado kaj Esperanto-literaturo de la unua periodo. Okazos ankoraŭ seminarioj inter 01-03.12.2000. kaj inter 17-18.02.2001. Partoprenantoj de ĉi tiuj seminarioj povas havi internacian ekzamenon de IEI. Pliaj informoj peteblas de: Esperanto-Gesellschafi-Siidharz, Grubenhagenstr. 8, DE-37412 Herzberg/Harz

El Eventoj 194, retpoŝta varianto

Hungario

Novaj E-kursoj en Debrecen Mi raportas al vi pri pri la novaj E-kursoj gvidataj de mi mem en Debrecena Universitato. (Kiel vi scias eble, jarkomence unuiĝis tri universitatoj kaj kvin altlernejoj —’krom aliaj institutoj — en Debreceno.) En TTK (Naturscienca Fakultato) ankaŭ ĉi-jare estis komencitaj la du kutimaj E- kursoj por trapasi t. n. studfinan ekzamenon (baznivelan). La du kursojn vizitadas 75 gestudentoj. La estro de BTK (Filologia Fakultato), kiu plurfoje antaŭe deklaris sian opinion ne tute favoran al Esperanto, invitis min gvidi (ri E- kursojn por trapasi (supozeble nur la skriban) ŝtatekzamenon mezgradan. En la tri kursoj lernas entute 55 gestudentoj de socialaj fakoj. Kompreneble, BTK de DU akceptos la ŝtatekzamen-diplomon pri Esperanto. Same tiun de tiuj 18 studentinoj de DOTE (Medicina Universitato – apartenanta al DU) en la urbo Nyiregyhaza (njir’edjha’za), el kiuj kelkaj celas trapasi unu el la. bazaj ŝtatekzamenoj parola kaj skriba. Aliaj studentinoj strebas trapasi sammaniere en la meza grado ŝtatekzamena, dum iuj devos prezenti atestilon pri ambaŭ ŝtatekzamenoj (parola kaj skriba) de meza grado. Konstateblas do, ke oni apenaŭ povas paroli pri egalaj postuloj prilingvaj en Debrecena Universitato. Tamen, miaopinie, bela sukceso estas la nombro preskaŭ 150 de la novaj gekursanoj. La ŝtatekzameno okazos en marto 2001.

Tibor PAPP, db(Qsatrax.hu

Kubo

Kompletigo de la Jarraporto ?99 (en IPR 99/2-3) La sekcio en Kubo laboras ene de KEA (Kuba Esperanto Asocio). El la 14 provincoj de Kubo en 7 okazis regulaj kursoj. Funkciis ankaŭ perkoresponda kurso, sed kun malmultaj kursanoj. En la ĉefurbo okazis seminarioj klerigaj kaj

28 « IPR 00/4

porinstruistaj. Dum tiuj lastaj oni prezentis modellecionojn kaj pridiskutis la eblecojn plibonigi la lecionojn, uzi instruhelpilojn. KEA kaj la ILEI-sekcio celas stimuli la E-instruadon laŭlonge de la insulo, sed ili laboras inter malbonaj kondiĉoj kaj ili ne havas sufiĉe da bonaj materialoj.

laŭ la raporto de Maritza Gutiĉrrez Pollando

Esperanto por la angla En la dua semajno de septembro 2000 en Bielsko-Biala 37 lernantoj (17-jaraj) de Zeromski Liceo ekis eksperimenton pri lingvo- -orientiga instruado. Celo de la kurso estis pruvi, ke kono e Esperanto helpas en la lernado de fremdaj lingvoj. Antaŭ la kurso la liceaj instruistoj de la angla lingvo ekzamene mezuris la konon de la angla lingvo en du paralelaj klasoj, el kiuj unu tuj poste partoprenis tutsemajnan kurson de Esperanto. Simila studsemajno okazos januare. Fine de la lernojaro, en junio okazos ekzameno, kiu kontrolos la progreson en la lernado de la angla lingvo en ambaŭ klasoj. Pluraj antaŭaj eksperimentoj faritaj en Germanio, Italio, Aŭstrio kaj Slovenio pruvis, ke la grupo kun kono de Esperanto pli rapide alproprigis fremdajn lingvojn. Ni esperas ricevi similan rezulton.

— página 17 del PDF —

La eksperimento estis farata kun la permeso de oficialaj edukaj instancoj kaj ĝi estis kontrolata de la direkcio de la Liceo. La kurso okazis laŭ la Zagreba Metodo. Gi estis prov-instruado laŭ la materialoj kiujn oni planas eldoni Eldonejo KLEKS. La kurson gvidis Georgo Handzlik, internacie konata E-instruisto kaj kantisto. La liceanoj partoprenis kvin lecionojn ĉiutage, sume 25 horojn. La instruado inkluzivis informojn ankaŭ pri la historio de Esperanto kaj pri la praktikaj eblecoj de la Internacia Lingvo. Jam en la dua tago la lernantoj legis kaj facile tradukis la unuajn ĉapitrojn el la romaneto „Gerda malaperis” de Claude Piron. La kurso okazis ekster la Liceo, en la sidejo de Eldonejo KLEKS kaj Radio BIELSKO. La lernantoj dum la kurso vizitis ambaŭ entreprenojn, kiuj ĉiutage uzas Esperanton. Tio donis apartan valoron al la novaj adeptoj de nia lingvo. La kvaran tagon post la fino de la kurso la lernejon vizitis la vicprezidanto de Sveda Esperanto Federacio, Bengt Nordlof, kiu dum unu horo prelegis Esperante pri Svedio. La lernantoj komprenis lin sen tradukisto, kio mirigis la aliajn lernantojn kaj la direktorinon de la Liceo. Nun la junuloj daŭrigos la lernadon en la licea klubo. La kurso vekis ne-ordinaran intereson ĉe ĵurnalistoj. Aperis pluraj artikoloj pri la kurso kaj Esperanto en Gazeta Wyborcza — la plej granda taggazeto en Pollando — kaj tri aliaj gazetoj. La kursanoj estis intervjuataj de du lokaj radioj. La lernantoj serĉas samaĝajn korespondamikojn: Esperanto Klubo, Zeromski Liceo, PL-43-300 Bielsko-Biala, str. Bohaterow Warszawy 20, Pollando

! Elzbieta Biskup,

Instruistino de la Liceo

Raporto pri Interlingvistika sesio en Poznan

Inter la 25-29.09 okazis la sekva sesio de la Interlingvistikaj Studoj en la Adam Mickiewicz Universitato en Poznan (Pollando). Kvin novaj studemuloj (unu brito, unu belgo kaj 3 poloj) aliĝis al la grupo. Kursoj pri esperanta literaturo (Lidia Ligeza), pri Komunikado (d-ino Ilona Koutny), pri fonetiko (d-ino Ilona Koutny) kaj pri kulturo (d-ro Zbigniew Galor) konsistigis la programon. Zofia Banet-Fornalowa prezentis la e-an teatran arton kaj Judita Schiller la filmarton. La sesion kompletigis la kultura programo de Arkones semajnfine: spektakloj de Jadwiga Gibczynska, Jerzy Fornal kaj de Studio «P». La partoprenantoj povis rigardi filmojn esperante parolantajn post la enkonduka prelego de J. Schiller, aŭskulti prelegon de Z. Fornalowa pri sia nova libro «Familio Zamenhof». Ne mankis muziko, kantado kaj diskutoj pri la rolo de esperanto. Dum la aranĝo la unuan fojon okazis ankaŭ du AIS-kursoj enkadre de la 18-a Pola Studsesio organizita fare de Internacia Studumo pri Turismo kaj Kulturo (Bydgoszcz).

D-rino Ilona Koutny, Adam Mickiewicz Universitato, Miedzychodzka 5, PL-60-371 Poznan, T/F (sekr.): 48-61-861-85-72

30 « IPR 00/4

Serĉata: Varba direktanto por «Juna amiko»

Nia lernejana revuo bezonas pli da laborfortoj por teni sian elstaran lokon en la movada gazetaro

Kernaj taskoj

I. Ekkoni la gazeton kaj analizi ĝian legantaron nunan kaj potencialan.

2. Verki porokazajn varbilojn (kaj ekde sept. 2001 la ĉiujaran) kaj plani ilian distribuon.

3. Ekkoni la perantojn kaj iliajn bezonojn; liveri al ili varbilojn, konsilojn kaj apogon.

4. Elekti kelkajn landojn kie plej indos varbi kaj starigi tie kampanjojn.

5. Krei kaj distribui gazetarajn komunikojn al paperaj kaj retaj gazetoj kaj radiostacioj.

Pliaj dezirindaj taskoj:

6. Arigi taksojn, komentojn kaj dezirojn de legantoj kaj instruistoj por gvidi la redakcion.

7. Liveri proponojn evoluigi la hejmpaĝon de JA kaj uzi aliajn retajn eblecojn diskonigi la revuon.

8. Varbi kolektivajn mendojn, anoncojn aŭ aranĝojn, kunsendi informilojn de aliaj organizoj.

La nova oficanto ricevos: Adresaron de abonintoj 1996-2000, instruistoj, konataj esperantaj familioj kaj gazetoj. Adresaron de la perantoj (retaj kaj paperaj) en uzebla formo. Analizon de la laŭlandaj abonciferoj 1992-2000 kaj konsiloj pri varb-strategio. Specimenojn de la revuo kaj de varbiloj uzitaj tra la lastaj jaroj.

Kompenso por 2001 estos 0,10 EUR por ĉiu abonanto pli ol mil (la sumo por 2000.) Dejoro okazu ekde antaŭhieraŭ (jam por varbojaro 2001). La varba direktanto ne devas situi proksime al la redaktejo, sed retkonekto estas tre dezirinda. Skribu al la redaktoro aŭ estarano pri eldonado por peti pliajn informojn aŭ proponi vin. Proponojn akompanu konciza priskribo de la situacio kaj kapabloj de la kandidato kaj alvenu ĝis la jarfino.

Ni serĉas ekde nun iun au iujn preta(j) transpreni la administrajn kaj ekspedajn laborojn de la revuo, kiu(j) post enkonduko, transprenos la taskojn ekde 2002 (vidu IPR 0072, p. 11). Ni detaligos tion venontnumere. La ekspedantoj devos troviĝi apud la presejo (nun Budapeŝto), la administranto ne nepre. La administranto povus esti samtempe la varba direktanto. Pri kompenso aŭ por aliaj informoj, turnu vin al la estarano pri eldonado, alivorte… Smg.

IPR 00/4 »31

— página 18 del PDF —

ILEI-bulteno: aperas 365-foje jare! Jen reta informilo, kiu celas porti freŝajn informojn al membroj kaj interesatoj kaj krome servi kiel publika arĥivejo por niaj bazaj dokumentoj. Vizitu ĝin ajntage ĉe: http://Yvww.esperanto.nu/ileibulteno/index.html Enhavo je oktobro 2000:

= Eduka projekto «Interkulturo» (sinprezento)

= Kvazaŭa lernejo (laŭĉambra enhavlisto)

= Kvazaŭa lernejo (alfabeta indekso de enhavo)

LJ

«Okulo» — ilustrita lernilo por etuloj (MacGill)

«Instruado sen turmentado — la ĉefaj principoj de fremdlingvo-

instruado», didaktika helpilo (Melnikov)

Ekzameno pri instrukapablo (malneto de regularo)

ILEI Fondaĵoj kaj kasoj

34a Infana Kongreseto en Zagrebo

33a Infana Kongreseto en Hadassim

Statuto kaj regularo de ILEI

Statuta indekso alfabeta

Estraro de ILEI

Kial ILEI-bulteno? (informas i.a. ktel kontribui erojn al la bulteno) Prizorganto: smg

ILEI kontribuis ekzercojn al Pasporto

La usona asocio ELNA en oktobro distribuis al mendintoj la la trian aron da lecionoj de la vidbenda serio Pasporto al la Tuta Mondo. Tio enhavas la lecionojn 9 ĝis 12. Kun la bendo iros la ĵus finverkitaj suplementaj ekzercoj kontribuitaj de ILEI por la lecionoj 5-8 de la antaŭa bendo. En tiuj lecionoj, la intrigo kaj la gramatiko multe progresas. Leciono ses prezentas la modalajn verbojn (volas iri, devas preni ktp.), leciono ok la komparativon (pli, plej) ktp. Helena rapidas al la flughaveno por malhelpi, ke Ruselo forflugu hejmen, Flora estas juĝata en la kortumo, Georgo detruas la aŭton de la doktoro, al kiu, cetere, Karlo enamiĝas. Naskiĝas la ideo starigi Esperanto-kafejon, kiu fariĝas ĉeftemo en la ĵus pretigitaj lecionoj. .

La komisiito de ILEI pretigis meze 12 paĝojn da ekzercoj por ĉiu leciono, kiuj, kune kun la rakontaj kaj gramatikaj resumoj, la vortlistoj kaj respondoj ampleksas 73 grandformatajn paĝojn. Ilustraĵojn liveris Gejl Lucas. Tiuj, kiuj uzas NTSC formaton de video (plej parte la kontinento de Ameriko kaj multe da Azio), la ekzercojn kaj bendo-kompletojn (kun la ekzercoj kaj scenara teksto) mendu de ELNA (elna(Qesperantousa.org), eŭropanoj kaj aliaj, kiuj uzas PAL formaton, mendu de FEL (info(D(el.esperanto.be).

(Daŭrigo de la rubriko sur la lasta paĝo!)

32 « IPR 00/4

Aliĝilo por la 35-a ILEI-Konferenco

28.07 – 04.08.2000, Lovran, Kroatio

(Bonvolu skribi pres-stile. Valuto en EUR.) Familia nomo Persona nomo

Naskiĝdato: / / (tago/monato/jaro) Sekso: viro/-ino Profesio Hobio

Adreso

Poŝtkodo Urbo

Lando Tel:

Fakso: Retadreso:

Mi pagas konferenc-kotizon EUR

Mi komprenas kaj akceptas la kondiĉojn presitajn en tiu ĉi aliĝilo.

Subskribo:

Dato: (en la sama ordo kiel supre)

Aliĝkotizo EUR

Donacoj al ILEI EUR Infankongresa kaso EUR Eldona kaso EUR Dazzini kaso EUR Koleghelpa kaso EUR Interkulturo EUR

Bankkostoj EUR

Sume EUR

“ Pagmanieroj:

a) al ILEI-konto ilek-a ĉe UEA (bonvolu sendi al la Kasisto de ILEI la kopion de via pago)

b) al postĝirkonto 682117-7, ILEI c/o Boo Mee Kim-Lindblom, Kasisto, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge, Svedio.

IPR 00/4 733

— página 19 del PDF —

“ Bonvolu aldoni 6 EUR por bankkostoj.

Buo2 E “DIT, ck. LI a vaz TI = “ Bonvolu nepre sendi la subskribitan aliĝilon kun pago al la Kasisto de ILEl. krila 35a JLEIkonfCcenco SEO

Urbeto Lovran La 35a ILEI- konferenco okazos en malgranda urbeto Lovran en Kroatio. Lovran

Aliĝkotizoj por la 35-a ILEI-Konferenc «ri ~oatio: : :: ; : ; : : Mi LE ———— situas en haven-urbo, Rijeka regiono, kaj la urbeto estas iama imperiestra

A- kaj B-landoj same kiel ĉe UEA. La prezoj estas indikitaj en EUR. rezidejo. Fama turista loko same kiel Opatija, kien oni atingas de konferencejo La kotizo ne inkluzivas loĝadon, manĝon kaj ekskurson. tra kelk-kilometra belega apudmara promenejo.

ĝis 01-01-31 ĝis 01-04-30 ekde OL-OS-Ol Konferencejo estas la loka lernejo, nur S-minuta promeno de la hotelo. Kategorio A/B A/B AB Nu l. ILEI-ano 30/20 40/30 Loĝejo : 2S Ne TEBIEINO 40725 50/35 La hotelo havas tre bonajn prezojn, ĉar la prezo inkluzivas manĝojn: plena 3. Junulo, handikapulo 20/15 30/25 pensiono havas 3 manĝojn — matenmanĝon, lunĉon kaj vespermanĝon —,

= duonpensiono havas 2 manĝojn — matenmanĝon kaj lunĉon/ matenmanĝon kaj vespermanĝon —, kaj se oni volas havi luksajn lunĉon kaj vespermanĝon en la

Loĝado, manĝado z : ; K urbo Rijeka, oni povas preni nur matenmanĝon.

Hotelĉambroj (po unu persono, unu nokto)

2-lita kun matenmanĝo 30 EUR (a) En ĉiuj ĉambroj troviĝas telefono, necesejo kaj banejo. Al la maro nur 5-minuta duonpensiono ka RO VIS 17! (b) promeno, kaj ĉirkaŭaĵo estas tre kvieta kaj arbareta. Oni povas labori aŭ kunsidi plenpensiono 38 EUR (c) intense kaj ripozi trankvile. “E |

1-lita kun matenmanĝo 142 EUR (ĉ) ; Oni povas loĝi ankaŭ en malipsiekosta studenta loĝejo en la lernejo apud la prune evan p mmm (4) ĉ hotelo, kaj Ne ni konfekganbe; La PREZOJ nki sab 3 la kku ONTA | plenpensiono 50 EUR (e) Se oni volas loĝi kun iu amiko en la sama ĉambro, oni devas indiki tion en la

Lerneja loĝejo pero: ro AVAN AO Lamao la aliĝi! ONIAJ li aka

4.6- Jiu pleapensiolio 19 EUR (P) ”egetaranoj ankaŭ devas anonci sin en la aliĝilo por faciligi la organizadon.

: viustojn ĝa L PAKAS Tuttaga ekskurso anl i e ome do ——a antis GOJO DIS MOJ ov de Oni nomas Istrion „Magia Tero”, kiu estas kroata duoninsulo apud Adria Maro.

En Istrio oni produktas ĉefe vinon kaj oliv-oleon. Sed preskaŭ la tuta Istria marbordo allogas eksterlandajn turistojn, kio donas 90 Yo da enspezoj de Kroatio. La turistojn atendas multaj pitoreskaj urboj kaj belaj vilaĝoj.

Ni pasigos en tiu regiono 10 horojn, vizitante Opatija, Pula, Rovinj kaj Poreĉ. Lunĉon inkluzivas la prezo. Je la 8 matene la buso ekveturos kaj revenos iom post la sesa aŭ plej malfrue ĝis la oka vespere.

lin Rijeka troviĝos multaj koncertejoj, ekspozicioj kaj muzeoj, kaj oni mem libere kaj ege malmultekoste povas ĝui la eventojn en tiu haven-urbo.

Mi’deziras loĝi kunte suuo. Mi estas vegetarano: jes (), ne ().

(nomo kaj lando).

Tuttaga ekskurso kun lunĉo 40 EUR (g) Mi mendas tuttagan ekskurson: jes (), ne ().

Transporto de Zagrebo al Lovran 20 EUR (ĝ) Mi mendas la transporton: jes (), ne ( ).

Transporto

lom post la Fermo de UK en Zagrebo Konferenc-partoprenantoj kune veturos al Rijeka (Lovran). La veturado daŭros ĉirkaŭ 2 horojn. Eventuale, kaj se la tempo permesos, ni povos viziti iun vidindaĵon survoje.

Reveturi hejmen oni mem devas aranĝi. Al Zagrebo kaj Triesto oni povas veturi per buso aŭ trajno, kiuj havas malaltajn prezojn. BM

Seminarioj Mi aliĝas al la Cseh-seminario: jes (), ne (). (Se AIS-prelego okazos, IPR 1/01 informos pri tio.)

Mi pagas al en sumo EUR.

34 X IPR 00/4 i IPR 00/4 735

— página 20 del PDF —

Senpaga E-kurso por anglalingvanoj

Ĝi haveblas per la reto, aliĝu per la TTT-paĝo ĉe http/Avww.iki.(i/pacujo/ esperanto/course/ aŭ se vi ne havas aliron al TTT, retmesaĝu al la administranto Marko Rauhamaa ĉe marko.rauhamaa(Qili.fi

La nombro de aliĝantoj nun atingis 300 monate, kaj ĉiam mankas instruistoj. Se vi sentas vin kapabla instrui, kontaktu s-ron Rauhamaa ĉe la menciita adreso. Tiu kurso ankaŭ haveblas en la reto en versioj i.a. hispana kaj ĉina. Se vi bezonas kontaktinformojn por tiuj versioj, bonvolu kontakti Don Iarlow per retpoŝto: don(Qdonh.vip.best.com El la AAIE-Bulteno 144

Familiaĵoj

Nia redakcio ricevis (de Katarina Bodnarova) la 2-an ĉi-jaran numeron de Familia Esperanto, kiu estas la neregula cirkulaĵo de Rondo Familio de UEA. Gratulojn, kaj dankon!

Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj (REF) havas ni novan TTT-paĝon:

www.inet.hr/~ajagnjic. Bonvolu viziti ĝin!

Donacintoj por ILEI en 2000 Por Interkulturo Por aliaj kontoj de ILEI H. Kesĉla, FI Heinz Schindler, DE. Maŭro La Torre, IT Anna-Maria Lange, SE Jennifer Bishop, AU Robert Moerbeek, NL Heinz Schindler, DE Nel Overwater, NL Nederlanda ILEI-sekcio Simon Smits, NL Fonduso Saliko Koregajn dankojn al ĉiuj! Ni bonvenigas korajn subtenojn de multaj e-istoj. ” Boo Mee Kim-Lindbloom, Kasisto de ILEI

Postparole

Estis planite aperigi tekston de estrarano pri edukaj celoj kaj rimedoj, kiel daŭrigo de la debato kun UEA kadre de ĝia nova strategia plano. Tiu artikolo ne estis verkebla ĝis la limdato, ĝuste pro manko de tempo (alivorte, rimedoj). JN

EDAKCIAJ INFORMOJ Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, Tel: 4-32-3-234 34 00. Redaktejo: NEMETH Jozsef, HU-8531 InASZ, Fo u. 41/5. Rete: nlalt(Dkonyvtar.c3.hu, tel: 36-89/ 356-050. Laboreja fakso (ĝi funkcias nur en lernotagoj, antaŭtagmeze): /36-89/ 324-896). La nova retadreso de nia vicredaktoro: smidik(Dmatavner.-hu. La nunan numeron ni sendis al la presejo la 13-an de novembro, redaktofino por la sekva numero: la 15-a de januaro 2001.

36 « IPR 00/4

— página 21 del PDF —

SEKCIESTROJ de ILEI

Albanio: Bardhyl Selimi, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, AL-Tirana

Argentino: Teresita Alaniz, El Ombu s/n, AR-5801 Alpa Corral

Aŭstralio: Jennifer Bishop, 39 Hill Street, Hawthorn, Victoria AU-3122 MS: esperanto(0 education.monash.edu.au

Belgio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP)

Britio: Malcolm Jones,

l Regent Avenue, Skipton, GB- North Yorkshire BD23 IAZ

Ĉeĥio: Jana Melicharkova, CZ-696 02 Ratiŝkovice 938 O: mmelicharek(diol.cz

Ĉinio: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., 29-34 North Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan 9: zdchen(dpublic.wh.hb.en

Finnlando: Raita Pyhalŝ, Jykyrintie 3,

FI-69440 Lestijarvi, 9: raita pyhala(Qlestijarvi fi

Francio: Joseph Catil,

5, rue des Calabres, FR-69330 Meyzieu, 9: josepf-catil(dwanadoo.fr

Germanio: Michael J. Scherm, Von Thŭrheimstr. 47, DE-89264 Weissenhorn

Hungario: Jozsef Nemeth, Kilian ltp. 75/9, HU-8500 Papa 9: nlalkQkonyvtar.c3.hu

Irano: Hamzeh Ŝafii, P.O. kesto 17765-184, IR-Teheran 9: i/ei.ir(Vesperanto.org

Italio: Luigia Oberrauch Madella, via Prampolini 8, 1T-43100 Parma 9: vmadella(Qtin.it

Japanio: Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, Mitaka-shi, Tokio, JP-181-0001

Katalunio: Luz Vazquez, Apartat 553, ES-43200 Reus 9: ilei-cal(desperanto.nu

Kroatio: Ivan Bekavac-Basiĉ, Kuŝlanova 59,

HR-10000 Zagreb

Kubo: li. Jiminĉz, Apartado 5120, CU-10500 Ciudad de la Habana 9: kubesp(dip.etecsa.cu

Nederlando: Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag,

9: iei001(Qworldonline.nl

Norvegio: Bjorn Thuv,

I.F. Gjerdrums vei 33 NO-1396 Billingstad 9: blhuv(Vc2i.net

Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow, 78: (148 12) 638 1449

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7.

RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 9: ab2928(dmastak.sitek.ru

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby B:berril-andreasson(0) horby.mail.telia.com

Svislando: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14, CH-1004 Lausanne 9: ilei.ch(desperanto.nu

Togolando: Attiogbe- Agbemadon B., Mensah, T. I. E. To, B.P. 13169, Lome-TOGO, 9: esp.togo(dcafe.tg

Usono: Doroteo llolland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa

Barbara, CA 93111-2521 (US) 98:72644.2450(dcompuserve.com

REPREZENTANTOJ de ILEI

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, AM-375062 Erevan

Bosnio kaj Hercegovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo

Ĉilio: Hĉctor Campos Grez, Casilla 231, Curico, CL-Sĉptima Region S:strigo(Qctcreuna.cl

Danio: vakas

Estonio: Ilelgi Hromova,

Pk. 94, EE-3053 Keila

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut I, 1S-220 Hafnar(ĵOrdur

Israelo: Murĵan Josef,

P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv

Jugoslavio: Radojica Petroviĉ, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Ĉaĉak 8: radp(Qemi.yu

Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila,

B.P. 13, CG-Lukala (Bas-Zaire)

Kostariko: lugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Josĉ 9: miaumiau(Qpop.racsa.co.cr

Koreio: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do KR-499- 900 I: so(Lkus.kangnam.ac.kr

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius

Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, NZ-Wellington l B:$ir. Lancelo(dcompuserve.com

Portugalio: Joŝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande, PT-1675 Pontinha

Slovenio: Marija Zlatnar- Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana.

B: Marija. Zlatnar(oguest.arnes.si

Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88,

UA-253222 Kiev

Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS 9: eugeny(Qesper.gimli.com

Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado VE-70782, Caracas 1071 A

SN ) A 0

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

ISSN 1013-2031 Jarkolekto 31 – trimonata

iei

Redaktoro: Jozefo Nemeth

Vicredaktoro: Katalin Smideliusz

Kunlaborantoj:

Boo Mee Kim-Lindblom Mauro La Torre

Stefan MacGill

Blazio Vaha

— página 2 del PDF —

ENHAVO

MaUTOŬ SA -IORRE: Jar(ceni)komeleeso sr ie or o Nj sto IE AO, Katalin SMIDELIUSZ: Raporto pri la lastaj atingaĵoj de la ID-projekto Kento PRIOLFES IDE CeINBSGO na a I E o mea A seo sekanto, kio, El la landoj kaj sekcioj (BE, BG, CN, ES, YU, PL, RO, RU, CH) dis E[DRKES OU i ok Ep rs TOL e o MEA Br is NAN loa DON VIO TDINDVO NEN e SO mee mo e nn p E ko Uj DESKF: Ĉirkaŭdanuba kunlaboro (R.P) ………….2. sesono Infana kongreso jam altiris tridekon! (smg)…………………………… Novajoj de liveldona fako (SMS)… 3. sus sm en el esenee ende Administranto kaj ekspedanto serĉata (smg) ………………………….. jde BDonkdHcimtoppor Ib [ ss Don ao NA an SL ENUO e a ALO Sol aea Indeksoj por la jarkolektoj de IPR 1996-2000 (Jozefo NEMETII)………………….. Programo kaj aliĝilo por la 35-a ILEI-Konferenco en Lovran (Rijeka)…………. 31

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Universita Roma Tre, Via Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, ltalio. Tel. (439) 06 44 62 092 aŭ 06 49 57 805, fakso: (1439) 06 49385673. «m.latorre(Quniroma3.i€; http://lps.uniroma3.it Interlernejaj projektoj, komunikiloj, terminaro, reprezentado.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. (36 23) 364 198. «stefan.macgill(dgalamb.ne Lerniloj, komunikiloj, eldona agado.

Sekretario (aganta): Mariana Evlogieva, Drujhba-2, PK 18, BG-1582 Sofia, Bulgario. Tel. (359 2) 24-33-78. Sintrpres(Qusa.net» aŭ Samuze(dpoboxes.com» http://www. poboxes.com/amuze; http://www.webalias.com/amuze Membraro, sekcioj, komitato

Vicsekretario: Jennifer Bishop. 39 Hill Street, Ilawthorn, Victoria 3122, Aŭstralio. Tel. (761 3)9818 7358, fakso: (61 3) 9905 3668. “esperanto(Qeducation.monash.edu.au»

Lernejoj, konferencoj, gimnuzio.

Kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockensgata 102, SE-136 62 Haninge. Tel. (146 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se»

Membro: La estrara loko vakas, kun respondeco pri lerneja kaj universitata agado.

! Membro: La estrara loko vakas, kun respondeco pri instruista trejnado kaj scienca ‘ ‘ esplorado. ‘ : Pri la kompletigo de la estraro vidu detalojn en IPR 00/3! ;

Maŭro La Torre

JAR(CENT)KOMENCE

Se, verkante jarkomencan enkondukan mesaĝon, oni povas senti ian respondecan riskon formuli malĝustajn prognozojn kaj esprimi nerealismajn dezirojn, tiaj riskoj centobliĝas kaj milobliĝas komence de jarcento kaj jarmilo.

Komencante la 21-an jarcenton la instruantoj (kaj samtempe porpledantoj) de Esperanto spontane ekpensas pri la estonteco de sia lingvo. Ĉu en la nova periodo venkos la nuntempa tendenco al maljusta solvo de interetna komunikado, per altrudo al ĉiuj popoloj de la lingvo de la ekonomia plejfortulo? Tio estus ĝangala solvo, tamen tute ebla el materia vidpunkto. Aŭ ĉu — malgraŭ la nun malfavora potenc-rilato — fine ekregos lingve pli justa komunika aranĝo, tia kian ni proponas?

Mi ne volas ludi je profetado, nek havas la konajn bazojn por scienceca antaŭvido, ĉu fine venkos la lingva demokrateco aŭ la ununacikultura superrego. Tamen, se ni estas sufiĉe konvinkitaj kaj organizitaj, ni povos, ĝis kiam eblos, batali por aserti, konstrui kaj diskonigi nian revatan solvon.

Sed, por redukti nian prognozan riskon, ni turnu nian rigardon al ĉi tiu unua jaro de la komencata jarcento. Interalie gravas por ni, ke la 2001-a jaro estas proklamita Eŭropa Jaro de la Lingvoj (EJL) fare de la Eŭropa Konsilantaro kaj de Eŭropa Unio’, kio estas ideala kadro por diskonigi nian ekziston kaj iniciatojn.

En tiu kadro, kiuj estas la kampoj, kie ni volas agi prioritate, kaj kiuj la priaj planoj? Kiel internacia E-instruista asocio (ILET), ni ĉi-jare volas koncentri nian atenton al kvar ĉefaj grundoj:

— interkultura edukado;

= universitata instruado;

= instruista trejnado; :

= sistema kunlaborado kun UEA kaj TEJO.

Infomojn pri EJL troveblas en Interreto:

= komuna ĉefpaĝo EK/EŬ: [http://www.eurolang2001.org\].

— Eŭropa Konsilantaro: [http///culture.coe.fr/AEL2001 EY L/ael0001.htm];

— Eŭr. Unio: [http://europa.eu.in£/commveducation/languages/es/actions/year2001 html];

— Pri la laboro de esperantistoj koncerne EJL vidu la diskutgrupon Jaro-de-lingvoj-2001, ekzemple ĉe [http://iteegroups.com\].

IPR01/1 »1

— página 3 del PDF —

1. Interkultura edukado

Dum la venonta (nord)somera internacia Konferenco de ILEI (2001. jul.28/ aŭg.04 en Lovran, apud Rijeka, Kroatujo) ni konkludos la dujaran lernejan projekton /nterkulturo, kie nun aktivas kvindeko da klasoj el ĉiuj kontinentoj, per publika prezento de la rezultoj, kaj honesta analizo de la renkontitaj problemoj.

Surbaze de la respondoj al la enketo farita inter la kunlaborantaj instruistoj, ni jam konstatas en tiuj lernejoj (ortan emon al daŭrigo de similcela laboro ankaŭ dum la venonta jaro; dume alvenas aliĝpetoj de novaj kolegoj. Ĉu do ripeti la saman edukan “eksperimenton” aŭ ĉu inventi ion novan? Ni estas cerbumantaj pri tio, sed plej verŝajne la nun eksperimentata sistemo evoluos al pli konkreta kaj samtempe pli elasta propon(ar)o. Jam nun, kadre de la interreta KvazaŭlernejoTibor Sekelj, iom post iom konstruatas iuj “fakaj metiejoj” (la Ludejo, la Proverbejo, la Popolmuzikejo, la Etna Matematikejo, ktp.), kie iuj klasoj disvolvas apartajn subprojektojn en tiuj scikampoj: komparado de regionaj ludoj, kompara analizado de lokaj proverboj, kolektado kaj lernado de alilandaj popolkantoj, esplorado pri la historiaj “pruntvojoj” de personaj nomoj, simulado de praetnaj matematikoj, k.s. Samtempe en (aŭ ekster) la Kvazaŭlernejo iuj klasaroj aranĝis (aŭ daŭrigis) la partoprenon per Esperanto en apartaj internaciaj projektoj Ludeŭrejo, Eŭroskola, Infanoj Ĉirkaŭ La Mondo, …, dum en aliaj nelernejaj medioj — ekzemple en la junularaj medioj de TEJO — oni planas kaj okazigas interkulturajn kaj interlingvajn iniciatojn, ankaŭ kadre de la Eŭropa Jaro de la Lingvoj (EJL), kiel la Lingvaj Festivaloj.

La sperto en la ĝisnuna lernejara “projekto” de ILEI, kunlabore kun UEA, montris ke la lokaj kaj homaj cirkonstancoj estas (re variaj rilate al la ebloj konkretigi difinitajn partoprenmanierojn per difinitaj rimedoj kaj ritmoj. Tial imageble oni ekiros en la direkton de pluraj pli celitaj kaj konkretaj projektoj (kun difinitaj partoprenontoj, rimedoj kaj kondiĉoj), kiuj tamen plenumos komunan ĝeneralan celaron (lingva egalrajteco, kultura komparado, fora kunlaborado, …) kaj ĝuos je laŭeble komunaj komunikaj medioj (paperaj informiloj, retaj diskutejoj, perkomputilaj babilejoj, TI’T-paĝaroj, regionaj renkontiĝoj).

2. Universitata instruado

Jam temp esta’ ke ILEI okupiĝu ankaŭ pri Esperanto en universitataj medioj. Ekzistas centoj da universitatuloj, kiuj legas kaj parolas la Internacian Lingvon. Multaj el ili iam okazigas prelegojn, kursojn aŭ esplorojn pri ĝi. Formiĝas (kaj bedaŭrinde ankaŭ malaperas) studentaj E-kluboj, kies iniciatoj ofte ne estas tiom vaste konataj, kiom ili meritus. Tial unue ni serĉas kunlaborontojn por aktualigi nian arkivon kaj TTT-paĝaron pri Esperanto en universitatoj per oportuna enketado. Due ni intencas kunordigi kaj helpi la agadon je universitata nivelo, ankaŭ por faciligi novajn plurlandajn kunlaborojn

IPRO01/1 72

kaj studentajn interŝanĝojn per Esperanto. Tiukampe indas konstrui pli stabilajn rilatojn kun la aliaj organizoj, kiuj agas sur najbaraj terenoj.

Ni pensas “unuavice pri 4/5 (Akademio Internacia de la Sciencoj de Sanmarino), kiu aplikas la Internacian Lingvon por aranĝi seminariojn, kursojn, ekzamenojn, tiel liverante internaciajn diplomojn kaj sciencajn agnoskojn. AIS ne precipe okupiĝas pri la instruado de Esperanto, sed uzas tiun lingvon por ĉiutema instruado je universitata nivelo. Krome ĝi kunligas per dokumentaro kaj informiloj centojn da scienculoj en ĉiuj mondopartoj, kiuj en iuj landoj organiziĝas en lokaj filioj. Speciale interesa por ni instruistoj povas esti la sektoro de AIS, kiu studas la klerigsciencojn kun aparta atento al la Kibernetika Pedagogio.

Duavice ni celas universitatojn, kie okazas ne nur enkondukaj elementaj kursoj pri la Internacia Lingvo, sed kie oni povas enpronfundiĝi kaj perfektiĝi en la esperantologiaj kaj interlingvikaj studoj. Ekzistas pluraj katedroj pri Esperantologio en la mondo, kelkaj apenaŭ konataj ekstere, sed tiu kiu nuntempe ofertas la plej ampleksan perfektigan kursaron estas la Universitato de Poznan en Polujo, kie oni povas partopreni sen daŭra fizika ĉeestado, loĝante en siaj propraj landoj.

Triavice konsiderindas la interlingvika kaj lingvopolitika esplorado, kiu iomete okazas — ie kaj tie — en diversspecaj esplorinstitutoj, kaj pri kies kunordigo okupiĝas UEA per sia aparta organizo CED (Centro de Esploro kaj Dokumentado), kiu kompilas utilajn bibliografiojn, informilojn, kaj TTT- paĝarojn.

Do la ideo, kiun ni volas realigi — interkonsente ankaŭ kun UEA ~— estas, ke ILEI pli sisteme kaj komplete okupiĝu pri ĉiunivela instruado de Esperanto, dum institucioj kiaj AIS uzas Esperanton (krom aliaj lingvoj) en universitata instruado, kaj CED kunordigas la sciencan esploradon pri la Esperanta

fenomeno. Viel niaj respektivaj iniciatoj sur tiuj diversaj ebenoj povas

komplemente kunefiki.

3. Instruista trejnado

Granda parto de la instruado de Esperanto — ni konfesu al ni mem — okazas ankoraŭ spontanece kaj improvizate. Tio estas historie tute komprenebla: ni estas en tia stadio de nia kleriga sistemo, kiel tiuj evolulandoj, kie pro manko da profesiaj instruistoj, la junuloj kiuj sukcesas fini la mezlernejajn studojn, ekinstruas en la elementaj lernejoj, sen spefice profesia trejnado. En niaj klubaj kursoj ofle instruas homoj kiuj iom kaj iel konas la lingvon, sendepende de siaj instrukapabloj. Fakte la profesieco de niaj lingvaj instruantoj estas tre varia laŭ landoj kaj eĉ ene de la unuopaj landoj.

Tamen rimarkindas ke en pluraj landoj — mi pensas ekzemple pri Hungarujo, Finnlando kaj, se mi bone memoras, Kubo — ekzistas landaj sekcioj,

IPR 01/1 73

— página 4 del PDF —

kiuj sisteme aranĝas pedagogiajn seminariojn, kie oni aŭskultas instrufakajn prelegojn, prezentas instrumaterialojn kaj modellecionojn, diskutas pri instruteknologioj, planas kursojn kaj ekzamenojn. En aliaj lokoj okazas periodaj kunvenoj de Esperanto-instruuloj (kiel en la internacia ILEI-konferenco, kie ofle prezentiĝas bonkvalitaj prelegoj) kaj cirkulas regione interesaj fakaj bultenoj (kiel, ekzemple, la germana, kiun mi vidis antaŭ kelkaj tagoj, aŭ la pli konata nordamerika).

En tiom bunta situacio, kie pro konataj kaŭzoj miksiĝas profesiaj proponoj kun improvizecaj iniciatoj, endas ekpensi pri pli sistemeca kaj ĝenerala (rejna organizo, kiu komencu sian agadon, kunordigante la nunajn lokajn trejnajn aranĝojn, metante al si la meztempan celon diskonigi kaj disvastigi la plej bonajn modelojn de trejnaj seminarioj kaj materialoj. En tia klopodado konstrui iom post iom ĝeneralan instru-trejnan sistemon, eblos ankaŭ konsideri, ĉu malĉeestaj instru-teknologioj povas — eĉ se nur helpe — kontribui al nia situacio, kie grandas la problemoj kaj malabundas la rimedaroj.

4. Kunlaborado kun UEA kaj TEJO

Dum la lastaj monatoj en UEA-medioj, eĉ se ne formale, oni ekdiskutas pri la efektivigo de la antikva revo, en kiu UEA estas granda kaj forta korpo (aŭ arbo), kies juna branĉo estas TEJO kaj kies instrua brako estas ILEI. Temus ne nur pri retorikaj analogiaj figuroj (arbo/branĉo, korpo/brako), sed pri la volo kongruigi la respektivajn planojn kaj agojn, ne nur internacinivele sed ankaŭ landskale.

Enlanda kunlaborado inter la Landa Asocio (LA) de UEA kaj la tieaj Landaj Sekcioj (LS) de TEJO kaj de ILEI povus aspekti kiel nura bagatela memevidentaĵo, dum ankoraŭ ie tio estas solvenda (aŭ eĉ ne konsciata) problemo. Sed pri kio konkrete ni kunlaboru? La kunlaborebloj deI LEI/UEA kaj TEJO/UEA estas pli facile imageblaj. Tial mi volas laŭte cerbumi ĉefe pri la rilato inter ILEI kaj TEJO.

Evidente la “esperantista junularo” povas esti koncernata de lernaj kaj instruaj aferoj ĝuste el tiuj du flankoj:

A) la gejunuloj kiel Esperanto-/ernantoj;

B) la gejunuloj kiel Esperanto-instruantoj.

En ĉiaj situacioj, kie oni aranĝas instruadon specife al junaj aĝo-zonoj, troviĝas naturaj grundoj, kie TEJO helpu al ILEI, por pli celkonscie kaj efike fari tion. Ni pensu ekzemple pri la jenaj tri junularaj tavoloj: la universitata, la mezlerneja, la “infana”.

A1) Supre (par. 2) ni menciis la planatan engaĝon de ILEI je universitata nivelo.

Ĉu ni kune kun TEJO ne povas kontakti la Esperanto-studentojn, registri la universitatajn E-klubojn, kolekti informojn pri Esperanto-koncernaj, sciencaj

IPR 01/1 »4

esploroj, magistrigaj kaj doktorigaj disertaĵoj, studentaj konkursoj kaj interuniversitataj interŝanĝoj?

42) Plurfoje dum la pasinteco ILEI aranĝis apud la internaciaj konferencoj la tiel nomatajn “gimnaziojn”, kie mezlernejanoj unusemajne lernis pri iuj temoj en alloge plurkultura etoso, kaj kie instruistoj ĝuis instruadon al plurnacia klaso kaj povis eĉ metode eksperimenti. Estonte ni volus novigi tiun iniciaton, igante ĝin ambaŭflanke pli alloga (bedaŭrinde tio ne okazos en Kroatujo pro la ĵusa forpaso de la grandmerita iniciatintino Zsuzsa Barcsay). Ĉu el TEJO ne povas veni kompetentaj sugestoj por la enhavoj, la manieroj kaj la varbvojoj de tiaj mezlernejanaj staĝoj? Simile ni povas pensi pri la porjunulaj programoj dum la Universalaj Kongresoj.

43) Almenaŭ ekde la pasinta jaro en Israelo ni — pere de nia senlaca vieprezidanto Stefan MacGill — kunlaboras kun UEA en la pretigo kaj okazigo de la famaj Internaciaj Infanaj Kongresetoj (7/K). Kiel la plej longvidaj TEJO- estroj jam bone konscias, la IIK-oj estas ne nur bela libertempo por la “infanoj” kaj “liberigo” por la koncernaj gepatroj, sed ili finfine estas ankaŭ “bredejoj” de ontaj TEJO-anoj. La infanoj, kiuj eklernis la lingvon hejme, en la kongreseta medio malkovras la guston apliki ĝin kun alikulturaj samaĝuloj. Ofte tie ili ekspertas ke tiu lingvo ne estas nur komplezo al la plenkreskuloj sed plaĉa utilaĵo por si mem.

B1) Se estas relative spontane pensi pri la gejunuloj, kiel lernuloj, malpli aŭtomate ni vidas ilin kiel eblaj instruuloj! (Kompreneble memorindas de TEJO- anoj plejparte ne estas infanoj, sed gejunuloj inter 20jara kaj 30jara aĝo.)

Lastatempe TEJO tre interesiĝas pri aranĝoj lingvo-diskonigaj kaj lingvolernigaj, kiel ekzemple la Lingvaj Festivaloj, kiuj, komencitaj antaŭ kelkaj jaroj en okcidentaj landoj, nun entuziasme okazadas ankaŭ oriente. Kiel sciate, Lingvaj Festivaloj estas kelktagaj renkontiĝoj, kie oni sinteze kaj specimene prezentas multajn lingvojn – grandajn kaj malgrandajn – al ĝenerala (precipe

studenta) publiko. Esperanto tie rolas kiel subkomprenata pontolingvo, kaj tiel ĝi

kreskigas sian prestiĝon. La Lingvaj Festivaloj evidente estas interkulturaj aranĝoj, kies celoj kaj rezultoj iel parencas (eksterlerneje) nian Interkulturan projekton (par. 1). Kial ne plani ian spert-interŝanĝon kaj sinergion inter la du Sistemoj? Pri tio gejunuloj (kaj ne-) ekdiskutos fine de marto en Budapeŝto, dum

la Seminario Lingva Cielarko, aŭspicie de la Eŭropa Konsilantaro. B2) Krome en studentaj rondoj, kie oni lernas la Internacian Lingvon inter aliaj

fremdaj lingvoj, cele al klerigo de lingvo-instruistoj, oni prave ekinteresiĝas ne Wur pri la lingvoj mem, sed pri ties instrumanieroj kaj instruiloj. Tiukadre ankaŭ

IPR 01/1 »5

— página 5 del PDF —

en TEJO naskiĝas atento al la problemoj de instruula trejnado (v. supre paragrafon 3).

Cu kombineblas la sendube pli profunda sperto de “maljunaj” Esperantoinstruantoj/intoj kun la imagebla entuziasma vigleco kaj novigemo de Esperantostudentoj? Jes, kondiĉe ke oni plane organizu tion. Unuflanke oni povas aranĝi Esperanto-kursojn por studentoj, kie samtempe kun la lingva ekzercado, oni ekprovu la guston de lernigado kaj instruplanado. Aliflanke ILEI kaj TEJO povas konstrui internaciajn situaciojn (ekzemple dum aŭ apud kongresoj kaj seminarioj kiel la Lingva Cielarko), kie oni pridiskutu kaj elprovu diversajn instrumodelojn, celante la heredigon de la malpli junaj spertoj kaj la elformadon de multaj bezonataj junaj instruontoj.

B3) Tiu ideo kunligiĝas ankaŭ kun alia ekdiskutita plej pinte de UEA/ TEJO/ ILEI, ke ni respondu al la malsato de Esperanto-instruontoj en novaj landoj (ekzemple afrikaj), per zorga profesia trejnado de novaj junaj (vojaĝemaj) instruuloj, kiuj per financa helpo de UEA vojaĝu al tiuj movade malfortaj landoj kaj restadu tie dum iuj periodoj kiel gast-instruantoj.

5. Konklude

Nuntempe UEA klopodas reorganizi la kontinentajn aŭ landarajn komisionojn (Afrika, Azia, Amerika, Balkana, Mezeŭropa, Eŭropunia, …) tiel ke ili efike funkciu kiel renkontejoj de la landaj movadoj (pli aŭ malpli organizitaj) kun komunaj aŭ parte similaj problemoj kaj rimedoj. Ĉu ni kaptu ĉi tiun okazon por regione ekrealigi kaj elprovi la supre menciitajn rilatadojn kaj kunagadojn inter la instruula brako (ILED, la junulara branĉo (TEJO) kaj forta trunko (UEA)?

Cu ni diskutigu la diritajn temojn ankaŭ en la landaraj renkontiĝoj, kiel la venontjunia Danuba Esperantlingva Scienca kaj Kultura Forumo (DESKT), kie niaj hipotezoj povas esti kontrolataj kaj priplanataj??

Memkompreneble la juli-aŭgusta internacia konferenco de ILEI en Lovran (Istrio) nepre donos konvenan spacon al tia laborplanado, kaj simile — ni esperas — la medioj kie oni jam nun prilaboras la novan trijaran laborplanon de UEA.

Konklude mi volas deziri por la nun komencata jardeko (la “dumilaj” jaroj 2001-2010) ke ni, proponantoj de mova lingva ordo kapablu rigardi — preter niaj etaj demandoj pri supersignoj, novaj vortoj, kaj statutoj — al la manieroj kiel pli firme aranĝi nian ekziston kaj videblon en la familioj, en la bazaj kaj mezaj lernejoj, en la universitatoj, klerigejoj kaj esplor-institutoj.

Sukceson en la nova jaro!

? Pri DESKF/S vidu apartan artikolon en la nuna numero.

IPR 01/1 76

”y’

Dr. Katalin Smideliusz

Raporto pri la lastaj atingaĵoj de la ID-projekto

Post nia lasta IPR-raporto (99/4) pri la j stato de la projekto okazis multaj gravaj PI, aferoj pri kiuj ni nun mallonge raportu al la legantoj de IPR, menciante ke ĉiu ero meritus plurpaĝan raporton, anatizon (kiuj fukte estas farataj en nia dokumentaro).

Post la unuaj du mondskalaj kursoj, kiuj okazis en Nederlando kaj dum kiuj trejniĝis 33 reprezentantoj de indiĝenaj popoloj, konstruiĝis reto inter ili, pli ol duono de ili havas daŭran kontakton kun la teamo kaj inter si per la reto kaj aliaj komunikiloj, kaj uzas Esperanton kiel komunan lingvon.

La projektorganiza teamo daŭre laboras, konstantaj celoj estas teni la komunikadon viva, serĉi sponsorojn, informi pri la projekto, malkovri novajn terenojn, konstrui nian ttt-ejon, plibonigi la kursmaterialojn, distancinstrui E-on. Ne pasas lago sen kontaktiĝo inter unuj kaj aliaj, do la projekto fariĝis nia ĉiutaga vivo.

Teama kunsido:

Por havi superrigardon kaj harmoniigi la kunlaboron la teamo havis sukcesplenan labor-semajnon en aprilo 2000 en Nederlando. Ni interŝanĝis ideojn kaj spertojn kaj pripensadis diversajn aspektojn de la projekto kaj ties perspektivoj. Ni dediĉis grandan atenton al transkultura komunikado, kiel plenskala tria instrumento de la ID-ambasadoro krom Esperanto kaj la modernaj komunikiloj.

Regionaj kursoj:

La teamo plue kontaktiĝis kun indiĝenaj organizaĵoj, trovis pliajn kandidatojn por la sekvaj mondskalaj kursoj, sed aperis bezono okazigi ankaŭ regionajn kursojn, renkontiĝojn kaj trejnadojn. Kadre de tiu koncepto Atilio Orellana Rojas gvidis kurson en Barato (raporton pri tio vi trovas en IPR 99/4) kaj okazis simila regiona kurso ankaŭ en Kostariko en la printempo 2000, sub la gvidado de Atilio kaj Antonio Leoni de Leon.

IPR 01/1 »7

— página 6 del PDF —

La unua afrika ID-regiona kurso okazis en Burkina Faso, inter la 20-a kaj la 30-a de junio. Sylvain Lelarge kaj Katalin Smideliusz gvidis ID-kurson por dek kvin reprezentantoj de dek organizaĵoj, plejparte tuareg-aj, sed ankaŭ peŭl-aj kaj be-aj. TIN IHINAN, organizaĵo por la disvolviĝado de nomadaj virinoj, gastigis la kurson. La kurs-gvidantojn helpis Jean Codjo, esperantisto el Benino. Krom la Esperanto-kurso, pri kiu respondecis Katalin, estis detala prezentado de la projekto kaj viglaj diskutoj pri: kiu estas la rolo de ID-ambasadoro; kiel plej bone enkonduki la projekton al kolegoj; kiel pensi kaj komuniki transkulture.

Ankaŭ en Komilando (Rusio) stariĝis nova generacio! – Inter la 25-a de junio kaj la 8-a de julio 2000, okazis en Syktyvkar grava regiona ID-kurso, en la Komia Respubliko (nordo de Rusio). La kurso estis plejparte organizata de Vasilij Kiselev (IDI – Komia popolo). La kursejo estis la Finn- Ugra kultura centro. Amikiĝis ok partoprenantoj el kvar popoloj: la komia, la vepsa, la maria kaj la karela. Aleksandro Melnikov gvidis la Esperantokurson kaj Sylvain Lelarge prezentis detale la projekton kaj ties novajn perspektivojn, kaj faris intervjuojn de ĉiu partoprenanto.

Pluaj planoj por disvolvigi regionajn kursojn estas jam faritaj, Ruben Ortiz (Gvatemalo), Vasili Kiselev (Komio en Ruslando) kaj Jebra Muchahary kaj Maria Mangte (Barato) kunlaboras kun la ID-teamo por doni formon al la tri venontaj regionaj kursoj. Estas por la sekvaj jaroj bonaj kontaktoj en Vietnamo, Ruando, Peruo, kaj Oceanio. Sed unue la unuaj!

ID en Ĝenevo

Inter la 22-a kaj la 30-a de julio okazis la semajno de la UN-Laborgrupo por la Indiĝenaj Popoloj en Ĝenevo. Tiu Laborgrupo estas la plej malalta kaj malgranda UN-subsekcio, sed ĝia ĉiujara laborsemajno estas la (laŭnombre) plej granda evento en la UN-sidejo. La ĉi-jara semajno estis speciale grava pro du kialoj:

Okazis ĉiutage diskutoj en Esperanto inter la ID-delegatoj, kaj ili povos rekte raporti al la aliaj ID-anoj kaj pontlingve respondi iliajn demandojn, plenumi petojn tra la reto (estis instalita ID-oficejo kun unu komputilo en ĉiu pont-lingvo). Partopreni tiun semajnon povis entute 11 ID-anoj, kaj povis interkonatiĝi eĉ tiuj, kiuj trejniĝis en diversaj sesioj. La ID- okazintaĵojn gvidis Sylvain Lelarge, Antonio Leoni de Leon kaj Katalin Smideliusz, vizitis nin kaj kunlaboris ankaŭ Mark Fettes flanke de ESF (Esperantic Studies Foundation), ja la fondaĵo planis subvencii la projekton.

IPR 01/1 »8

Antaŭ kelkaj semajnoj venis la bona novaĵo: “Daŭra Forumo” de indiĝenaj popoloj ĉe UN estas adoptita, kio signifas agnoskon kaj pli da ebloj por la indiĝenoj en la estonteco.

La sekva mondskala kurso

Pro la fakto ke Narwal (nia ĝisnuna gastiganto) nun estas tro multekosta por nia pagpovo, ni devis trovi alian bazon por la sekvaj kursoj, sekve de tio ID3 ni planas organizi en Iungario, en la hejmregiono de Katalin. En «Velem» (nomo de la vilaĝo) la mondskalaj kursoj de ID povus okazi en aparta domo kun parko, meze de natura regiono. La elekton de la loko multe influis ne nur financaj konsideroj sed ankaŭ la fakto ke la universitata lingvistika fako de Katalin pretas subteni la projekton kaj oficiale inviti la partoprenontojn. Sur la kandidatlisto reprezentiĝas la sekvaj popoloj: tuaregoj el Burkino, Maŭritanio kaj Niĝerlando, be el Togolando, batvao el Ruando, majaoj el Meksikio kaj Gvatemalo, adivazoj el Barato, ŝoŝono kaj Tlingito el Usono, maorio el Nov-Zelando, janeŝa el Peruo, mapuĉo el Ĉilio, miskito el Nikaraguo, karelio, komio, vepso, mario el Rusio.

La ID3 kurso en multaj aspektoj malsimilas de la antaŭaj:

e ni donos pli da prioritatoj al la pritraktado de interkulturaj problemoj

e dediĉos pli da tempo por la lernado kaj aplikado de elektronikaj rimedoj kaj al la hejmpaĝo

e.la kurso havos fiksan temon: edukado, kiun ni pritraktos plurnivele teorie kaj spertos praktike

e. ni dediĉos pli da tempo por la ekkono de la medio kaj problemoj de la reprezentataj popoloj, kaj iom malfermiĝas al la loka medio, ekhavos kontaktojn kun kelkaj el la hungariaj minoritatoj kaj planas komunajn programojn kun la loka studentaro

e krom la kutima lingvokurso okazos paralela trejnado de la regionaj ttt-ejestroj

La kurso ID3 unue estis planita por januaro 2001, sed devis prokrastiĝi, parte pro manko de sufiĉe da mono, parte pro la sanstato de Bessie Schadee, direktorino de la projekto. Laŭplane la kurso okazos en aŭgusto 2001 en la antaŭe planita loko.

IPR 01/1 »9

— página 7 del PDF —

Kernotagoj en januaro

Post la decido prokrasti ID3 ĝissomere ni decidis pripensi la situacion de ID, tiri la konkludojn kaj klare ellabori la pluan strategion, kies kerno devus esti envolvi la indiĝenajn ambasadorojn en la fluo de komunikado inter si. Do la teamo kune kun la plej aktivaj ID-anoj decidis organizi gravajn “kernotagojn” en Nederlando inter la 12-a kaj la 27-a de januaro 2001. Mem la kunvenoj okazos en IEI, instituto kiun gvidas Atilio. Dum tiuj tagoj 10 aktivaj ID-anoj (Barato, Afriko, Rusio, Kostariko) donos pliajn formon al ID kaj montros ke ĝi vere funkcias, valoras, kaj vivpovas. Tiuj tagoj estos momentoj de vero. Ni kontaktos laŭeble dume ĉiujn ID-anojn kaj ID-subtenantojn por inkludi ilin en la pensprocezon. Okazos daŭraj komputilaj lecionoj kaj ankaŭ Esperanto parolekzercoj.

Serĉado de sponsoroj, apogantoj

La funkciigo de la projekto bezonas multe da mono, kaj ties trovado estas la plej malfacila tasko por la teamo. Daŭre ĉasi subvenciojn, organizi informvesperojn kun prezentoj kaj monkolektado, kontakti grandajn firmaojn, monhavajn individuojn kaj potencajn organizaĵojn prenas multe da tempo kaj energio. Ni daŭre informas niajn subtenantojn per elektronikaj cirkulleteroj. (Se ankaŭ vi interesiĝas pri tio, bv. turni vin al sylvain.lelarge(Qusa.net).

ID estis premiita dum la Universala Kongreso de Esperanto, kaj apogata de scienca fondaĵo. ESF: la Esperanta mondreto agnoskas ID kiel tre valoran projekton kaj — kvankam la financoj de Esperantistoj ne estas grandaj — regule mone apogas nian projekton. Krom la “Cigno Premio” kiun japana entreprenisto laŭ la konsilo de UEA donacis al ID ankaŭ la scienca Fondaĵo ESF (Esperantic Studies Foundation) decidis subteni la dokumentadon, la TTTejon, kaj la pedagogian aspekton de ID. Ni dankemas!

Ni atendas respondon al nia subvencipeto sendita al la FAME-fondaĵo, kaj kompreneble ĝojas pro la individuaj monhelpoj kaj laborhelpoj de unuopaj esperantistoj, plejparte instruistaj kolegoj, membroj de ILEI, kiuj per tradukoj, korespondado, konsiloj, serĉado de pliaj sponsoroj, aŭ komputiloj multe kontribuas al la projekta laboro.

Estis tre bonaj formoj de apogo, kiam niaj ID-anoj povis kaj povos partopreni lingvokursojn, okazintajn en ilia (relativa) proksimo. Tiel estis invitita majaa junulino al la somera kursaro en San Francisko, kaj en januaro 2001 partoprenos aŭstralian kursaron du ID-anoj el Papuo. Alia ekzemplo: novzelanda kolegino pretis doni enkondukajn lecionojn pri Esperanto por iu el niaj estontaj kandidatoj. Dankon por tiutipa subteno.

IPR 01/1 »10

Diversaj tre seriozaj ne-esperantistaj partneroj — kaj dekoj da individuoj – multmaniere subtenas la projekton kaj kuncerbumas. Inter pluraj aliaj, estas nomindaj:

e Nederlanda Centro por Indiĝenaj Popoloj NCIV (www.nciv.net): helpas precipe por selekti la kandidatojn kaj havas nun du gravajn projektojn kune kun ID

e Internacia Instituto por Komunikado kaj Evoluo IICD (www.iicd.org) subtenas la disvolviĝon de la teknika flanko de ID kaj trovas novajn partnerojn tiukampe

e ITU (International Telecommunication Union = Internacia Telekomunika Unio) (www.itu.int) ebligas kunlaboron, trejnadon de teamanoj pri distanca instruado kaj trejnadon de kelkaj indiĝenaj ambasadoroj.

e EECALL (Eastern European Computer Assisted Language Learning Center = Orient-Eŭropa Kompute Helpata Lingvolernado) (HU), funkcianta en la katedro pri aplikata lingvistiko en Hungario, Szombathely, ebligas sian komputilejon dum la hungariaj kursoj

e Sekretario de HCHR (High Commisariat for the Human Rights) en Ĝenevo: organizas la semajnon de la Laborgrupo por la Indiĝenaj Popoloj, kaj ebligas al ni prezenti la programon tie.

: : X LZ = = ~= z = Od L x a~ f Ea 2 = ĉo ku 3 ; =

IPRO01/1 »11

— página 8 del PDF —

La sponsoroj (inter aliaj du bankoj: ASN kaj Triodos kaj la Nederlanda Ministerio de Eksterlandaj Aferoj) donacis aŭ pruntedonis grandegan sumon por la unua periodo. Aliaj sponsoroj verŝajne pretas subteni la sekvajn paŝojn.

Eble indus ĉi tie raporti pri kurioza postsekvo de iu sponsorserĉado. Post la prezentado de la ID-projekto dum kunveno de nederlanda Rotary-klubo venis intereso ne nur pri la situacio de indiĝenoj, sed ankaŭ pri Esperanto. Entuziasma grupo de la membroj decidis provi lerni la lingvon kaj ankaŭ mem sperti ties facilecon, komunik-rimedojn kaj pere de tiu lingvo ekkontakti la ID-anojn kaj la mondon de esperantistoj. Sylvain kaj Katalin okazigis al tiuj 9 personoj unusemajnan intensan E-kurson, kies rezultoj estas tre kuraĝigaj Ni sendube allogis novajn, tre entuziasmajn esperantistojn kiujn ni daŭre instruos rete. Kelkaj el ili jam en Zagrebo volas sperti la uzon de E-o. Kaj ni eĉ ne parolu pri la financa helpo per kiu ili kontribuis al la ID-budĝeto!

Agado de ID-anoj

Kelkaj el niaj ambasadoroj multe aktivas en siaj terenoj, Rusio-Komikongreso: modelo por politika agado (de Vasili Kiselev — IDI); lukto kontraŭ la Boruca baraĵo en Kostariko (Gilbert Gonzales Maroto — IDI) pri kies rezultoj vi povas havi pli da informoj sur nia ttt-ejo (www.idnetwork.nl).

La Sebalinda-projekto

Ni menciu ĉi tie nur unu el inter la subprojektoj de ID, kiu ekis unue por subteni la gefilojn de nia forpasinta amiko Gaspar Sebalinda, kiu kun la edzino Clotilde partoprenis la unuan ID kurson. Poste la afero pli vastiĝis kaj ni celas krei lernejon por la Twa-(batvaj)-infanoj en Ruando, kies organizadon transprenis Clotilde. Nun kreiĝas kompleta ag-plano, mi citu nur la ĉefajn celojn de la projekto:

CELOJ DE LA PROJEKTO

1. eduki junajn batvajn profesiulojn, kiuj kapablas unuflanke perlabori la propran vivon, kaj aliflanke kontribui je la kresko, disvolviĝo, kaj je la harmonia integriĝo de la batvaoj en la ruanda socio

2. ebligi al la batvaj junuloj koni sian propran kulturon kaj fieriĝi pri ĝi, kaj doni al ili la rimedojn por sukcese alfronti la faktan diskriminadon, tiel ke ili povu iĝi plenvaloraj civitanoj

3. doni novan ŝancon al tiuj batvaj infanoj kiuj estis ekskluditaj el la publika eduksistemo

4. inicii pliboniĝon de la vivkondiĉoj (ekonomiaj kaj kulturaj) de la tuta batwa komunumo

IPR 01/1 » 12

5. helpi konservi, protekti kaj evoluigi la batvan kulturon cele kontribui al la nacia kaj internacia kultura riĉeco

6. valorigi kaj disvolvigi la diversajn batvajn metiojn tiel ke ili plidaŭrigu kaj ke la metiistoj ekhavu stabilan ekonomian bazon

Konkludo:

Ĉiujn aspektojn de la projekto estus malfacile priskribi. Kiel en granda familio ankaŭ ĉe ni ĉiutage okazas kaj farendas io grava. Se ankaŭ vi volas helpi nin, partopreni en tiu mirinda laboro, bv. kontakti nin.

La ID-teamo (Bessie Schadee, Sylvain Lelarge, Atilio O. Rojas, Antonio Leoni de Leon, Ana Montesinos, Aleksandro Melnikov, Katalin Smideliusz kaj Snjejana Cimic) estas kontakteblaj laŭ la narwal(Qusa.net -fakso = 31 70 51 77 682 — telefono! 31 70 51 77 523 – adreso: Oud Clingendaal 7, NL 2245 CH Wassenaar, Nederlando, ĉe la oficeja adreso de la projekto kaj volonte respondos al viaj demandoj.

Nia kontonumero ĉe UEA: idid-r.

ILEI ĉe UNESKO

La 24-an kaj 25-an de novembro 2000 okazis ĉe UNESKO kolokvo pri „KULTURO de PACO, IRANTA IDEO”. ILEI estis reprezentita de Renee Triolle el Francio [vidu la foton dekstre).

Krom la oficialaj plensesioj okazis „ateljeroj”. Mi partoprenis vendrede tiun pri „Plifortigo de kulturo de paco kaj neperforto en edukado” kaj sabate „Progresigi interkompreniĝon, toleremon kaj solidarecon”. En ambaŭ mi intervenis kaj miaj intervenoj estis klare cititaj en la pleno. Mi distribuis al la ĉeestantoj NROJ la faldfolion pri „Interkulturo” kun resuma traduko en la franca kaj angla. Generale la homoj estis malfermaj al la lingvoproblemoj, ĉar ne en ĉiuj atelejeroj estis samtempa tradukado kaj uziĝis nur la angla kaj la franca: bona okazo elstarigi la

IPR 01/1 713

— página 9 del PDF —

nedemokratiecon de la sistemo. ILEI aperis ankaŭ ĉe la ekspozicio de la NROJ per granda afiŝo pri „Interkulturo” [vidu la foton].

Ĝenerala impreso estas, ke ni, E-instruistoj, faras ege pli ol la ceteraj por interkompreniĝo, toleremo, interkulturo ktp., sed por ni tio fariĝis banalaĵoj kaj ni ne plu atentas pri tio! Ni ne kapablas elstarigi buntajn ideojn (kiel ekz. tiu de tamburoj pri paco) kvankam ni laboras konstante laŭ tiuj gvidlinioj.

La „internaciaj” asocioj nomas sin tiaj, ĉar ili havas sekciojn en pli ol unu lando, sed tute ne funkciigas agado(j)n inter nacioj.

Tre impresas en tiu medio ankaŭ belaj raportoj kun belaj titoloj. Do, instruistoj, bonvolu raporti regule pri tio, kion vi faras al ILEI; konsciu, ke vi laboras konstante por kulturo de paco, ke via laboro estas ege valora. Kapablu fanfaroni laŭte pri via unika kaj elstara sperto pri vera interkultura internacieco!

Kulturi pacon per arto

Dum finiĝas la jaro pri „Kulturo de Paco”, komenciĝas dekjaro pri la sama moto. Evidentiĝas, ke la diversaj formoj de arto (dancado, muziko, poezio k.s.) estas jam paŝoj al interkompreniĝo kaj interŝanĝo. Dum la kolokvo ĉe UNESKO estis akceptita, kvazaŭ ĝi estus mondskua ideo, la iniciato de la asocio „Poezio- Infaneco”:

La 21-an de marto 2001 inter la 11.30 kaj la 12-a infanoj sub 13 jaroj tamburu ĉie en la mondo per iu ajn speco de tamburo (www.drumsforpeace.org).

Alvoko de la Nobelpremiitoj pri Paco pro la infanoj

Kunveninte la 10-an kaj 11-an de novembro 2000 en Romo la Nobelpremiitoj pri Paco atentigis pri tutmondiĝo, kiu unue konkretiĝas per ekonomia milito. Ili ankaŭ petis, ke ĉiam kaj ĉie la infanoj kaj la junuloj estu je la centro de la atento dum la jardeko pri paco. La infanoj plej suferas pro perforto kaj ili povas kun ni „lerni kiel praktiki aktive neperforton kaj krei novan kulturon: kulturon de neperforto kaj paco. Perforto ne funkcias.” (http://www.nobelweb.org)

Renĉe Triolle Bello Bauco, Chemin de la Civade Verde, FR-13600 LA CIOTAT

IPR 01/1 »14

El la landoj kaj sekcioj

Korespondpeto

Mi serĉas intruist(in)on-esperantist(in)on en baza lernejo de ne-Eŭropa lando,

kiu dezirus korespondigi (per iu ajn rimedo) siajn lernantojn kun lernantoj en

Belga bazlerneja klaso. La lernantoj ne (devige) scius Esperanton, sed Esperanto rolus kiel pontolingvo, pere de la instruistoj.

Phillipe Combot « Philippe. CombotQrug.ac.be»

Belgio

Bulgario Verdaj Steletoj vokas Laŭtradicie en nia lernejo ekzistas vigla Esperanto-aktivado. La Rondo «Verdaj steletoj» nun unue planas renovigi la eldonon de la Internacia lernanta E-revuo, aperinta antaŭ jaroj. Due, omaĝe al la Internacia tago de la infanoj, ni organizos ekspozicion pere de materialoj ricevitaj el eksterlando. Se iu instruisto, lernanto, grupo k.a. deziras partopreni en la ĉi-supraj iniciatoj, bonvolu sendi, laŭ siaj eblecoj: leterojn, bildkartojn, ilustraĵojn, pentraĵojn, fotojn, bildkartojn ktp. Adreso: S-ino Mariana Gencheva (Esperanto-rondo),

Gimnazio «C. Cerkovski”, BG-5180 Polski Trambech, Bulgario

Cinio Instrui en Ĉinio

Instituto pri Fremdaj Lingvoj de la Universitato de Shandong, Ĉinio serĉas franclingvan instruiston por instruado de la franca lingvo al ĉinaj studentoj dum unu aŭ du semestroj. Kapabla esperantisto havos la okazon instrui ankaŭ Esperanton. Informoj ĉe: Liu Xiaojun, Universite de Shandong 27 hao str. Shan Da, CN- 250100, Jinan Shandong R.P. de Ĉinio. Rete: I. x.s.(djn-public.sd.cninfo.net

Fonto: Eventoj N-ro 200

Hispanio

: Fruktodona Seminario Ci foje mi sentas la devon skribi kelkajn frazojn pri la seminario, kiun mi gvidis en Blanes, Hispanio. La „Oka Internacia Esperanto-Semajno de la Kulturo kaj Turismo” okazis en Blanes (Girona) Katalunio de la 30a de septembro ĝis la 7a de oktobro 2000. -Mi gvidis kursojn por progresantoj kaj ankaŭ mallongan historian paroligan kurson. Sed ĉi-foje la organizantoj deziris okazigi elementajn ekzamenojn de ILEI/UEA. Ni, la instruisto Marti Guerrero i Cots kaj mi, laboris sufiĉe multe, sed 7 persosonoj hispanaj kaj francaj trapasis la ekzamenon! Ĉiuj el la preskaŭ cent partoprenantoj, inter kiuj multaj eksterlandanoj, estis tre

IPRO01/1 »15

— página 10 del PDF —

kontentaj. Mi devas varme gratuli la organizantojn, ĉar ili bone sukcesis kunligi lingvon, kulturon kaj turismon en laborema, simpatia, familia etoso! Carla De Lorenzi

Jugoslavio La 1-an de novembro 2000 komenciĝis nova E-kurso por Niŝaj gejunuloj. La kurson organizis Junulara Konsilio de Niŝ. La kursgvidantoj estas membroj de la urba E-societo: Momĉilo Krstiĉ, kun helpo de Mihailo Neŝiĉ kaj Valentina Djordjevic. Dudeko da gejunuloj aliĝis al la kurso. En Zajeĉar, loko je 70 km nordoriente de Niŝ, la E-societo okazigis A- kaj B- kursojn. Pro la aktiveco de la societo, pri kiu informadas ankaŭ la lokaj informmedioj, intereso por lerni Esperanton daŭre ekzistas.

Informis: Zoran Ĉiriĉ

Pollando

Jarkonferenco de la Pola Sekcio de ILEI

La sekva Esperantologia-Didaktika Jarkonferenco de la Pola Sekcio okazos inter

la 28-29-a de aprilo 2001. Oni donos specialan atenton al diskutoj inter

INTERKULTURO-instruistoj kaj metodika trejnado de kandidatoj por instrui E- on kaj komencantaj E-instruistoj. Aliĝoj ĉe la sekciestrino, Maria Majerczak.

Pola ILEI-Sekcio

Esperanto en Eŭropaj Studoj En Jagiellona Universitato, en Krakovo, Esperanto estas oficiale instruata en la Katedro de Prieŭropaj Studoj. La iniciatinto de tiu instruado, Maria Majerczak proponas al gestudentoj uzi la lingvon en internaciaj kontaktoj kaj partopreni internaciajn E-seminariojn, kursojn pri demokratio, homrajtoj, „eŭropaj aferoj”, sociaj temoj, aliaj kulturoj ktp. La kurso valoras kvar kreditpoentojn. En ĉi tiu universitato E-o estas instruata de 1908 kun paŭzoj, kaj de pluraj jaroj seninterrompe, je du dusemestraj niveloj, kutime 3-4 horojn semajne al ĉiu grupo kaj ĉiam al deko da gejunuloj. Lastoktobre venis 36 novaj studentoj, seriozaj kaj tre atentaj je diversaj ecoj kaj valoroj de E-o. Ankaŭ la E-vivo de la Studenta Scienca E-Rondo estas riĉa. […] Al la kurso estas akceptataj ne nur studentoj de Prieŭropaj Studoj. La signifo de tiu instruado estas granda. Ekzemple, la 36 novaj gejunuloj studantaj en la Universitato 18 fakojn, devenantaj el 23 polaj urboj kaj vilaĝoj en diversaj partoj de la lando, provizos poste E-parolantojn al tiuj urboj/vilaĝoj kaj fakaj medioj.

Pola Sekcio de ILEI

IPR 01/1 716

=P.

Rumanio E-instruado en du nord-orientaj vilaĝoj

En la lernojaro 2000/2001 komenciĝis fakultativa instruado de Esperanto en du lernejoj (po unu horo semajne):

– ~en la lernejo Slobozia oni instruas du klasojn (la okan kun 6, kaj la sepan kun 15 gelernantoj);

– en la lernejo Romanesti oni instruas E-on en la sepa klaso por 11 gelernantoj [vidu la foton].

Oni uzas la lernolibron de Mihai Trifoi aperintan en 1995 kaj la lernolibron de

Ignat Florian Bociort, aperintan en 1990.

Kontaktoj kun aliaj E-klasoj kaj konsiloj de pli spertaj instruistoj bonvenas.

Adreso: Cursul de Esperanto, $coala generali Romdnesti, RO-5866 com.

Grdnicesti, jud. Suceava, Rumanio

Informis: Ionel Onet

IPR 01/1 »17

— página 11 del PDF —

Rusio

Nova ekspres-kurso en Kostroma La 28-29-an de oktobro 2000 en Kostroma okazis nova ekspreskuso. Ĉi-foje ĝin gvidis E-instruistino el Moskvo Onjo Ĉerniŝova. Partoprenis ĝin ĉ. 20 personoj, el kiuj pli ol duono estis novuloj. Fine de la kurso okazis ‘baptado de komencantaj esperantistoj’ kaj festeneto okaze de la unujariĝo de la Kostroma E- teamo.

E-kursoj en Ivanovo La 13-an de oktobro 2000 en la 21-a lernejo startis E-kurso de Andrej Obrezkov, al kiu amase venis interesiĝantoj, kiuj partoprenis la Ivanovan Lingvan Festivalon. Onidire, al la malfermo venis ĉ. 50 personoj. Poste ili estis disdividitaj je du laŭaĝaj grupoj – la infana kaj plenkreska. La l-an de novembro en Ivanova lernejo «Vunderkind» komenciĝis 5-taga rapidkurso, kiun partoprenis deko da lernantoj, 14-17-jaraĝaj. La 27-an de novembro nova E-kurso komenciĝis en Ivanovo. Al ĝi aliĝis 10 knabinoj. Ĝin gvidas Nataŝa Grigorjevskaja.

Unuafoje dum jardekoj en Irkutsk startis E-kurso Aktiva memlerninta esperantisto el Irkutsk Eŭgeno Delcov komencis fine de oktobro gvidi E-kursojn en Irkutska ŝtata universitato. La universitato disponigis la ejon senpage. Bonvolu subteni la kuraĝulon per salutleteroj, konsiloj kaj ideoj! La reta adreso de Eŭgeno DELCOV estas «delcov(Qmail.ru»

Amasa instruado en Naberejnije Ĉelni En la ekonomik-konstruista altlernejo de la urbo oni amase instruas Esperanton al la studentoj. La pli aĝaj studas ĝin devige (!) kaj la unuajaruloj rajtas propravole ekstudi en E-kursoj. En la altlernejo funkcias 30-persona E-klubo. Instruas du salajrataj instruistinoj, Nataŝa Anisimova kaj Nataŝa Nazariĉeva.

E-kurso en Nijnij Novgorod „Etulino” el Nijnij Novgorod preparis novan E-kurson surbaze de unu el intensaj metodoj. La nunaj kursanoj en NN sukcese studas laŭ ĝi kaj baldaŭ ĝin ekuzos aliaj E-instruistoj de la urbo. Tio estas jam la kvara transdonebla E-instrumetodo en nia lando: post la ĉeboksara «Afrika metodo», moskva «Faru la rondon!» kaj ivanova «Ludmetodo». Fakte, eblas diri, ke en ĉiu aktiva E-centro oni nun uzas propran originalan instrumetodon.

Informis: Andrej Grigorjevskij £andreo(Qmailru.com?

IPRO01/1 »18

Svislando Informoj pri la Svisa ILEI-Sekcio

La sekcio konsistas el 15 membroj. Ĝi grupigas nur parton de la svisaj E- instruantoj. La sekcio en oktobro 2000 havis pertelefonan asembleon. Mireille Grosjean, membro de la sekcio, en julio 2000 partoprenis en Parizo la asembleon de la „Association mondiale des €ducateurs 3 la Paix”, en kiu ŝi reprezentis UEA-an kaj ŝi kunfondis svisan sekcion de tiu asocio. En Tel-Avivi ŝi akceptis troviĝi inter la tri ILEI-reprezentantoj ĉe UNESCO en Paris. La Konsilio de Eŭropo en Strasbourg proklamis la jaron 2001 „Eŭropa jaro de la lingvoj”. Okaze de tio Claude Gacond estas verkanta dosieron, kiun li havigos al porinstruistaj lernejoj kun propono dediĉi tagon al la ekzameno de la didaktika valoro de Esperanto. Li sendos tiun dosieron al la ILEI-kolegoj. Ĝi certe povos utili ankaŭ por aliaj kontaktoj kun pedagogiaj medioj.

laŭ „Svisa Esperanto-Societo informas” (2000, novembro/decembro)

Leterkesto

„Laŭ peto de Rob Moerbek, mi delonge voĉlegas por la blinduloj vian revuon. Farante tion mi spertas problemojn pri pluraj mallongigoj por mi nekompreneblaj. Multaj verkistoj de artikoloj opinias, ke mallongigoj de ili uzataj estas kompreneblaj por ĉiuj legantoj en la tuta mondo! Bedaŭrinde tio ne veras. Kaj se mi ne scias la signifon de mallongigoj, mi ne povas ekspliki ĝin al miaj blindaj aŭskultantoj, kaj tio ĝenas kaj min, kaj ilin! Do, ĉiu verkisto almenaŭ unu fojon ekspliku la signifon de la mallongigoj uzataj de li/ŝi. En la E- revuoj svarmas mallongigoj, kaj tio ne agrabligas la legadon.”

Hein Wernik, Prinsenlaan 26, NL-6542 TB NIJMEGEN, Nederlando

Por via notlibro DESKF: CIRKAUDANUBA KUNLABORO La kvina sesio de Danuba Esperantlingva Scienca kaj Kultura Forumo (DESKF- 5) okazos en Beograd, 2001/06/07-10, en organizo de Serbia E-Ligo kaj ĝia E- Instituto. En sia unua sesio okazinta en Timiŝoara, 1997, laŭ iniciato de prof. d-ro Ignat Florian Bociort, DESKF difinis siajn ĝeneralajn agadkampoj: scienca, kultura, socia kaj turisma, kun la celoj, resume: progresigi egalrajtan kunlaboron kaj evoluigi interkonon en la koncernaj landoj («donantaj akvon al Danubo»), establi daŭrajn interaktivajn kontaktojn, progresigi egalrajtan valorproduktan kunlaboron, progresigi la E-lingvajn instruadon, sciencon kaj kulturon, organizi

IPR 01/1 »19

— página 12 del PDF —

liberajn diskutojn pri aktualaj problemoj en diversaj kampoj (lingvaj plifaciligoj, ekologio, ekonomio, edukado, socirilatoj ktp.) kaj prezenti al decidofarantoj kaj al la plej larja publiko tiutemajn rekomendojn E-lingvajn kaj en etnaj lingvoj konsiderataj plene egalrajtaj.

La ĉeftemo de DESKF-5 estos: DANUBO — FAKTORO DE EKONOMIA KAJ KULTURA INTEGRIĜO DE ĈIRKAŬDANUBAJ LANDOJ. En kvar sekcioj estos pritraktitaj diversaj aspektoj de integriĝoj en tiu multkultura kaj interkultura spaco. La sekcio pri «Esperanto kiel integriga faktoro en Danubio» turnos atenton al lernejaj, sciencaj, beletraj kaj ekonomiaj (esperantista entreprenismo) aplikoj de la Internacia Lingvo en la regiono. En apartaj programeroj estos prezentitaj la movado de Lingvaj Festivaloj de TEJO kaj la projekto Interkulturo de ILEI kun la specifa subprojekto Proverbejo, kun precipa konsidero de ilia signifo por Eŭropa Jaro de Lingvoj 2001 en ĉirkaŭdanubaj landoj. La celo estas plu levi la prestiĝon de Esperanto, popularigi ĝin inter la gejunuloj kaj antaŭenigi ĝiajn instruadon kaj aplikadon.

Pliaj informoj riceveblaj de: Serbia Esperanto-Ligo (DESKF-5), Terazije 42, YU-Beograd, rete: Radojica Petroviĉ Sradp(Dpl.yu». RP

Infana kongreso jam altiris tridekon!

Certe pli ol tridek infanoj kaj junuloj ĝuos komunan semajnon en ĉe zagreba monto-flanko. La 34a Internacia Infana Kongreseto okazos samtempe kun la Universala Kongreso, eĉ tre proksime al ĝi. Tio estas bona novaĵo por la gepatroj kaj instruistoj, kiuj eĉ per urbaj trafikiloj povos viziti siajn infanojn. Tamen, la infanoj fartos kvazaŭ en kamparo, kun bela arbaro, ludejoj kaj avenuoj ĉirkaŭ la kongresejo. Jam ni havas tridek aliĝojn el naŭ landoj, el kiuj elstaras Kroatio kaj Francio. Kvankam la kongreseto estas por infanoj kapablaj paroli Esperanton bone, por tiuj kies parol-kapablo estas malpli forta ni starigos tuj komence stud/ludrondojn (t.e. stud-rondoj kiuj aspektas kiel lud-rondoj!) por ke tiuj ne havu lingvajn malhelpojn plene partopreni. La kongresejo havas belan teatreton kun podio, kurteno, lumoj ks. kiun ni bone ekspluatos. Ni ekskursos al infan-taŭga teknika muzeo, planetario kaj mezepoka kastelo. Unuaj informiloj kaj aliĝiloj estis dissenditaj kun Juna amiko 2000/3, kaj estas peteblaj de la CO aŭ la subskribinto. Postaj informiloj iros rete nur al aliĝintoj. Kotizoj estas 149 EUR ĝis 31 mar, 169 EUR ĝis 15 majo.

stefan.macgilldgalamb.net

IPR 01/1 720

Novaĵoj de la eldona fako

1. Gvidilo por Okuloj.

Dek-paĝa gvidilo estas pretigita por akompani la aperintan kajeron unu de «Okulo», la lernilo por etuloj, ses- ĝis dek-jaraj. La kolorhava lernilo estis pretigita unuavice por la lernantoj en Interkulturo, sed estas havebla por ĉiu ajn (vidu recenzon en Revuo Esperanto, jan. 2001, p. 14). Por ĉiu paĝo en la kajero, la gvidilo indikas la komunikajn kaj gramatikajn celojn, la novajn vortojn (verbojn, substantivojn, proprajn nomojn, aliajn) kaj donas konsilojn. Al tiu bazo aldoniĝos ekzercoj kaj ludoj por difinitaj paĝoj. La gvidilo aperos en la kvazaŭa lernejo. Ĝi estas petebla ankaŭ elektronike de la subskribinto, ĉu en simpla mesaĝa formato, ĉu kiel dosiero por «Word 97/2000». Fotokopia versio estas liverebla (nur de ILEI) kontraŭ kvin respondkuponoj aŭ 2 EUR.

2. Pasportaj ekzercoj

Kiel raportite en IPR 2000/4, ILEI liveris la ekzercojn por lecionoj 5-8 de la vidbendo «Pasporto al la tuta Mondo». ILEI mem ne disponigas tiujn ekzercojn; eŭropaj dezirantoj bv. turni vin al Flanda Esperanto-Ligo, aliaj al ELNA, la landa asocio en Usono.

3. «La ĉefaj principoj de fremdlingvo-instruado» Tiu verko (subtitole «Instruado — sen turmentado!») de Aleksandro Melnikov praktike elĉerpiĝis, sed ni planas ricevi plian kvardekon da ekzempleroj, kiuj haveblos de ILEI kaj UEA (9 EUR).

stefan.macgill(Jgalamb.net

Ni serĉas administranton kaj ekspedanton

por Juna Amiko! En IPR 00/4 ni aperigis alvokon por varba direktanto por Juna amiko. Ni havas iujn reagojn, sed neniun nomiton, do pliaj anonciĝoj estas bonvenaj. Nun ni

„ anoncas la ceterajn du oficojn, por kiuj ni petas sinanoncojn: Ni skizas la ĉefajn

taskojn.

Administranto por Juna amiko » Teni datumbazojn de la adresoj de abonantoj (nuntempe en 4 dosieroj en Works 4.0 por pagintoj (9001 adresoj), perantoj (401), senpagaj (1001) kaj brazilaj (9001. » Enskribi alvenantajn abonojn ĉiujare, korespondi kun perantoj pri malklaraĵoj, kontroli kontraŭ listoperdoj.

IPR 01/1 »21

— página 13 del PDF —

» Liveri al la ekspedantoj etikedojn por ĉiu ekspedo (kun kvantindikoj kaj ĉiu plia necesa informo).

» Akiri freŝajn adresojn de perantoj, kaze de nelivereblaj gazetoj.

» Kompili laŭlandajn statistikojn; resumi kaj kontroli alvenojn de abonpagoj. Pretigi jarraporton.

Ekspedanto por Juna amiko

Ricevi gazetojn kvar-foje jare (nun 2000 ekz., ĉ. 80 kg.). Stoki la restaĵojn. Ricevi kunsendaĵojn (varbilojn, flugfoliojn ks.)

Mendi pakmaterialojn, antaŭprepari sendotaĵojn, aranĝi kaj kompensi helpantojn.

Rilati kun eksped-kompanio, administri ĝiajn fakturojn, aranĝi la pagadon. Kontroladi eksped-ofertojn, cele al pli avantaĝaj (pli ol 6099 de ĉiuj kostoj estas ekspedaj).

Ricevi kaj solvi presejajn fakturojn, kunlabore kun la kasisto de ILEI.

vu vow ax XV

La nuna kompenso por la skizitaj laboroj (varbado, administrado, ekspedo) estas

ĉ. 35 EUR numere, kun plia 32 EUR por la ekspedo-helpantoj. Tiu sumo estas

reviziebla. Buĝetitaj kostoj (ekz. por materialoj) estas ankaŭ repagataj.

La ekspedanto devas troviĝi samurbe kun la presejo, la administranto prefere,

sed ne nepre. La varbanto povas troviĝi ie ajn, sed prefere kun ret-konekto. Viaj

anoncigĝoj estas ege bonvenaj — subtenu ĉi tiun praktikan agadon de la Ligo! SMG

Donacintoj

Por Interkulturo: Instituto Hodler, Jeni(fer Bishop (AU), Naulet Paulette (FR) Por aliaj kontoj de ILEI: Jeniffer Bishop Dankon al ili!

Boo Mee Kim-Lindblom, Kasisto

Indeksoj por la jarkolektoj de IPR 1996-2000

30-a ILEI-Konferenco [Jubilea] Tabor, Ĉeĥio 96/1. p. 17-20.

31-a ILEI-Konferenco (invitilo) 96/4. p. 17-20.

31-a ILEI-Konferenco (raporto) 97/3. p. 4-6.

32-a ILEI-Konferenco (invitilo) 97/4. p. 33-35. 98/1. p. 35-36. 98/2. p. 35-36. 33-a ILEI-Konferenco (invitilo) 98/4. p. 33-36., 99/1. p. 33-36.

34-a ILEI-Konferenco (invitilo) 99/4. p. 35-36, 00/1. p. 34-36.

35-a ILEI-Konferenco (invitilo) 00/4. p. 33-35.

ALVES Filho, AristOphio Andrade: Esperanto en ĉiuj lernejoj… 96/3. p. 34-35.

Eo Oe l La uo

IPR 01/1 »22

10. RE

|V

13. 14. 15.

17. 18. 19. 20. 2l; 22.

24. 25. 26.

21; 28. 29. 30.

sh 32.

39. 34. 39;

36.

38. 39; 40. 41. 42.

43. 44. 45. 46.

ANDREASSON, Bertil: Financa raporto 1998; Financa plano 2000 9972. p. 8-10. ANDREASSON, Bertil: Financa raporto de ILEI por la jaro 1996. 97/4. p. 35-36. ARMADANS I MARFA, Lluis: Reago 96/4. p. 30.

BANAITIS, Valdas: Nian karan — al infanoj! 99/3. p. 12-13.

BANaItIS, Valdas: Sub ombrelo de la angla 98/1. p. 21-22.

BANAITIS, Valdo: Renato Corsetti: „Propede…kio?” (reago) 98/4. p. 23. BANET-FORNALOWA, Zofia: Gudrun Pausewang: La infanoj en la arboj (rec.) 97/2. p. 32-33.

BARANDOVSKA-FRANK, Vera, Dr.: Eŭropa Kalendaro 1997-1998… 96/3. p. 11- 16.

BARCSAY, Zsuzsa: Invito al la kvara ILEI-Gimnazio 96/1. p. 19. BEKAVAC-Basiĉ, [van — Beloŝeviĉ, Marija: Ekzamenoj 1995 96/1. p. 32. BELOŝEVIĉ, Marija: ILEI Raporto «96 97/2. p. 23-29.

BELOŝEvIĉ, Marija: ILEI-estrarkunsido en Parizo 97/2. p. 29-31.

BELOŝEvIĉ, Marija: ILEI-estrarkunsido en Prago 98/2. p. 15-17.

BELOŜEVIĈ, Marija: Instruinda ĉeĥa somero 9673. p. 1-3.

BELOŝEVIĉ, Marija: Sekretario de ILEl en Belgio kaj Nederlando 96/2. p. 33-34. BELOŜEVIC, Marija: ILEI dum UK [1997] 97/3. p. 3-4.

BERBAUM, Jean: Lerni kaj instrui 00/4. p. 18-21.

BERGA, Carles — Belmonte, Pako: E-semajnfinoj de Kataluna E-Junularo 99/1. p. 22-23.

BERNDT, Dieter: La sorto mokas [ekzerco por „kun” kaj „per”] 99/3. p. 34-35. BEvGA, Antoni: Polaj E-instruistoj renkontiĝis en Krakovo 99/3. p. 30-31. Bisnop, Alan J.: La eduksistemo en Aŭstralio 97/3. p. 1-3.

Bisnor, Jenifer: Mazi en Gondolando — Esperanto, Ekzercu kaj Ludu… (rec.) 97/2. p. 31-32.

Bisnor, Jennifer: 34-a ILEI-Konferenco… 00/3. p. 21-24.

Bisuor, Jennifer: La Tago de la Lernejo dum la 83-a UK en Francio 98/3. p. 11- 12.

Biskur, ElZbieta: Esperanto por la angla 00/4. p. 29-30.

BLANKE, Detlev: Esperanto en germanaj universitatoj 00/3. p. 13-18.

BLANKE, Detlev: Necesas iom pli por digne rememori Szerdahelyi (reago) 98/1. p. 3-4.

BLANKE, Wera: Pokrovskij, Sergio: Komputika leksikono (rec.) 97/1. p. 35. BLAZQUEZ, Felix Garcia: Didaktikaj problemoj en la instruado de korelativoj 96/2. p. 8-9.

BODNAROVA, Katarina: Survoje al Cseh-instruisteco 96/4. p. 12-14.

BULLER, Osmo: UEA en NRO-konsilio, ILEI en operaciaj rilatoj 98/1. p. 2-3. CASH, Jeanne-Marie: Naŭ bosniaj infanoj en suda Francio 99/1. p. 30-31. CHARTERS, Duncan: Cathy Schulze (nekrologo) 9972. p. 20-22.

CHARTERS, Duncan: Mesaĝo […] okaze de la morto de Edward Symoens 96/1. p-Q2.

CHARTERS, Duncan: Multkultureco kaj lingvolernado 97/2. p. 1-4.

CHARTERS, Duncan: Novjara salutmesaĝo 98/1. p. 1-2.

CHARTERS, Duncan: Novjara Salutmesaĝo de la Prezidanto… 97/1. p. 1. CHAVES, Sylla: Baza didaktika minimumo 96/2. p. 3-7.

IPR 01/1 »23

— página 14 del PDF —

79.

80. Bl. 82. 83. 84. 85.

. CHRDLE, Petro: Aplikoj de Esperanto en Scienco kaj Tekniko (KAEST ’98)

98/3. p. 17.

. CHRDLE, Petro: Kompletigaj informoj por la ILEI-Konferenco 99/2. p. 11-12. . CHRDLE, Petro: Pri la Konferenca urbo Karlovy Vary 98/4. p. 33-34.

CIBULEVSKIJ, Dmitrij: La konferenco per okuloj de observanto 9973. p. 4.

. CORSETTI, Renato: Propede…kio? 97/4. p. 5-8.

CORSETTI, Renato: Psikolingvistika esploro pri lernado de E-o 97/3. p. 26.

. CSISZAR, Nora — Tot, Erika — TRENNER, Sabine: Spertoj de internacia infana

interŝanĝo 97/1. p. 24-27. 97/2. p. 22-25. DAHLENBURG, Till, d-ro: Blanke, Detlev: Esperanto kaj lingvistiko…, Blanke, Wera: Fakvortoj en esperanto… (rec.) 96/3. p. 27-28.

. DAHLENBURG, Till: Rimedoj por bona lernado kaj memlernado… 96/2. p. I-2.

DE LORENZI, Carla: Ĉu vojo irenda? 00/1. p. 33.

. DE LORENZI, Carla: Kelkaj gvidlinioj rilate „Mazi-n”

DE LORENZI, Carla: Konsideroj pri Mazi — instrucele 96/2. p. 9-10.

DECLERCK, Christian: Georgo Macioszek: Por la suferanta komencanto (reago) 96/3. p. 29-30.

DECLERCK, Christian: Reage al 1/95 kaj 2/95 — Golden 96/1. p. 31-32.

. DECLERCK, Christian: Reagoj 96/4. p. 29-30.

Demandoj – re(t)spondoj [Kompilis: Nemeth, Jozsef] 97/2. p. 10-14.

. DIESTEL, Wolfram: Estus tempo… 98/2. p. 27-31.

DOCKHORN, Birke: Pedagogia seminario en Berlino 99/1. p. 21.

„Eroj el la Jarraporto de ILEI 1999 0072. p. 8-21.

Esperanto, pasporto al la tuta mondo 96/4. p. 23-24.

Estraro de ILEI [biografioj 4 fotoj] 98/4. p. 1-5.

FECHLER, Hans: Reagoj 96/2. p. 29-30.

FENYVESI, Ervin: Janos Petik: Serve de altaj pretendoj (reago) 96/3. p. 31-32. FIGHIERA, Giancarlo: Kvin magistraj disertacioj… 98/3. p. 22-23.

Financa raporto de ILEI por la jaro 1995 96/4. p. 34-36.

FISCHER, Rudolf: Responde al „Propede…kio?” de Renato Corsetti 99/3. p. 10- DIR

. GADOS, Laszlo: Reagoj 96/2. p. 26-27., 30.

. GBEGLO, Koffi: La 33-a ILEI-Konferenco 99/3. p. 1-3.

.. GLossop, Ronald: Preter naciismo al paca tergloba komunumo 98/4. p. 10-14. . GOLDEN, Bernard: Instruado de bona stilo kun konsekvenca vortordo 9773. p.

12-15.

. GOLDEN, Bernard: La didaktika valoro de teatraj verkoj 97/1. p. 2-6. . GREEN, Will: Georgo Macioszek: Por la suferanta komencanto (reago) 96/3. p.

30-31.

GRIMLEy EVANS, Edmund: Komputila instruado kaj lernado de lingvoj 98/3. p. 26-28.

GROSJEAN, Mireille: Johann Heinrich Pestalozzi 96/4. p. 10-12.

GROSJEAN, Mireille: Pri „Lernejo Ilo Pacen” 96/1. p. 30-31.

HAGIEV, Dimitar: Eseo pri Esperanto laŭtlegita antaŭ klaso 99/3. p. 12.

HAN, Zuwu: E-kurso en Tianjin 99/3. p. 22-23.

HOLLAND, Doroteo: Charlotte Kohrs [Honora Membro de ILEI] 97/4. p. 1-2.

HOLLAND, Doroteo: Instruado de Esperanto en Usono 1999-2000 0073. p. 32-33.

IPR 01/1 »24

91.

98.

99:

100. IOl. 102. 103. 104.

105 106 107. 108. 109. 110. HIS «2: 13 114 115 116. vd vis 118. 119. 120. I21. 122 123) 124. 125. 126. 127.

p p p p p . Landoj kaj sekcioj 98/2. p. 17-25. p p p p 1

. HOLLAND, Doroteo: Memorlibro omaĝe al Andreo Cseh (rec.) 96/4. p. 2526.

HORVAtu, Gabriella: Analizado de la periodaĵo IPR… 96/4. p. 1-4., 97/1. p. 6- 10., 97/2. p. 8-10. ILEl-raporto 1997 98/2. p. 1-15.

. JONES, Kent: Enkonduko de Esperanto en usonajn lernejojn 96/4. p. 21-23.

JONES, Malcolm: Jarkunveno de ETA 99/2. p. 24-25. KnElm-KuAH, Mojtaba: E-instruado en irana universitato 97/4. p. 13-14.

. KIM-LINDBLOM, Boo Mee: Taglibro de kasisto — ne nur pri financo 00/3. p. 24-

25;

. Konferenca regularo de ILEI 96/4. p. 14-16. . Kouryvy, Ilona: Profesoro Szerdahelyi forpasis antaŭ 10 jaroj 97/3. p. 25.

KovAcs, Marta: Interretaj helpoj en la instruado de Esperanto 99/4. p. 15-17.

. Kovacs, Mirta: Memore al Barcsay Zsuzsa; Faka biografio de Barcsay Zs.

00/4. p. 15-17.

KURUCZ, Geza: llavinda manlibro [rec. pri Leksikaj ekskursoj de De Vleminck kaj Van Damme] 98/2. p. 32-33.

KURUCZ, G€za: Internacia poentkolekta E-konkurso 98/3. p. 28-31.

KURUCZ, Geza: Juna Amiko — bona amiko 0073. p. 34-35.

KURUCZ, Geza: Konkurso kiu invadas Esperantujon 97/4. p. 26-27.

La konsisto de la Internacia Ekzamena Komisiono 97/3. p. 9-11.

LA TORRE, Maŭro: Cu la instrufaka terminaro estas sufiĉe matura? 98/4. p. 5-9. LA TORRE, Maŭro: E-INS = E-Instruado; ILEI-paĝaro en la reto 99/4. p. 32. LA TORRE, Maŭro: Gvidlinioj por lerneja edukprojekto Interkulturo 98/3. p. 3- I.

. LA TORRE, Maŭro: Interreta paĝaro de ILEI 98/4. p. 31-32. „LA TORRE, Maŭro: Kelkaj notoj pri ILEI en UK de Esperanto 0073. p. 18-19.

LA TORRE, Maŭro: Kion fari por (kaj per) ILEI? 99/1. p. 1-4.

LA TORRE, Maŭro: Kion ni bezonas por kio? 0073. p. 10-12.

LA TORRE, Maŭro: Memrigarde 00/1. p. 1-6.

LA TORRE, Maŭro: Multaj klasoj — unu kvazaŭlernejo 99/3. p. 7-10. LA TORRE, Maŭro: Proverbante, … oni lernas 00/4. p. 1-14.

LA TORRE, Maŭro: Tri celoj por ILEI 98/3. p. 1-2.

. Landoj kaj sekcioj 96/1. p. 24-31. . Landoj kaj sekcioj 96/2. p. 15-26. „Landoj kaj sekcioj 96/3. p. 16-26.

Landoj kaj sekcioj 96/4. p. 4-10. Landoj kaj sekcioj 97/1. p. 15-22. Landoj kaj sekcioj 97/2. p. 14-22. Landoj kaj sekcioj 97/3. p. 28-35. Landoj kaj sekcioj 97/4. p. 8-20. Landoj kaj sekcioj 98/1. p. 10-28.

Landoj kaj sekcioj 98/3. Landoj kaj sekcioj 98/4. Landoj kaj sekcioj 99/1. Landoj kaj sekcioj 99/2. Landoj kaj sekcioj 99/3.

. 15-26. . 24-31. . 18-25. . 22-32. 232.

IPR 01/1 »25

— página 15 del PDF —

128. Landoj kaj sekcioj 99/4. p. 24-25.

129. Landoj kaj sekcioj 00/1. p. 19-22.

130. Landoj kaj sekcioj 00/2. p. 30-34.

131. Landoj kaj sekcioj 00/3. p. 29-34.

132. Landoj kaj sekcioj 00/4. p. 26-31.

133. LEEREVELD, Marcel: M. La Torre: Ĉu la instrufaka terminaro estas sufiĉe matura? (reago) 99/2. p. 33-34.

134. Li, Weilun: Kiel klarigi vortojn 97/1. p. 11-12.

135. Li, Weilun: Rolo de ludoj en lingva instruado 99/3. p. 30-34.

136. Li, Yusheng: Kiel apliki regulecon de scimemoro en instruado? 96/3. p. 6-8. 137. MACGILL, Stefan — MacGill, Karina: Du rakontoj por infanoj (rec.) 99/2. p. 35-

36.

138. MACGILL, Stefan — Sadler, Mike: Comprehensive English-Esperanto Dictionary

(rec.) 96/2. p. 34-35. 96/3. p. 26. 139. MACGILL, Stefan: Debato inter la legantoj 96/3. p. 32. 140. MACGILL, Stefan: Edward Symoens 1915-1995 (nekrologo) 96/1. p. I-2. 141. MACGILL, Stefan: ILEI proksimiĝas al la Infanaj kongresetoj 99/4. p. 30. 142. MACGILL, Stefan: Infana Kongreseto subtenita de ILEI 0073. p. 20-21. 143. MACGILL, Stefan: La Esplor-kreiva vojo…(rec.) 96/4. p. 26-27.

144. MACGILL, Stefan: Mitroviĉ, Tomislav: Pri la novaj metodoj… (reago) 98/4. p.

20-23. 145. MACGILL, Stefan: Resumo de la Estrarkunsido en Hago 9972. p. 5-7. 146. MACGuL, Stefan: Travel Talk (rec.) 96/4. p. 24-25. 147. MACGu, Stefan: Urso-Kurso — ampleksa lern-kolekto (rec.) 99/3. p. 20. 148. MACGILL, Stefan: Urso-kurso: La unua kajero (rec.) 99/4. p. 28-29. 149. MACGILL, Stefan: Vigla infana kongreseto atendata 00/2. p. 28-29. 150. MACIOSZEK, Georgo: Por la suferanta komencanto 9672. p. 11-13. 151. MAJERCZAK, Maria: Esperanto en Jagiellona Universitato 97/3. p. 31-32.

152. MAJERCZAK, Maria: I-a Renkontiĝo de INTERKULTURO-klasoj en Krakovo

00/1. p. 20-21. 153. MALEZIEUX-HUNNINCK, Marie: Pri Kvinpetalo 9973. p. 16-18. 154. MARTIN, Pedro M.: Kiel kapti la atenton de la infanoj? 98/3. p. 18-19.

155. MARTIN, Pedro M.: Kooperativa lernado: ĉu nova panaceo? 99/1. p. 32-33.

156. MARTIN, Pedro M.: Parabolo 99/2. p. 32. 157. MATTHIAS, Ulrich: Esperanto-kvarteto (rec.) 99/3. p. 20-21.

158. MATTHIAS, Ulrich: Instruistaj seminarioj ĉe popolaj altlernejoj 99/3. p. 13-15. 159. MATTOS, Geraldo: Instruo de lingvo kaj instruo de gramatiko 00/1. p. 22-29.,

00/2. p. 1-7. 160. MrrRoviĉ, Tomislav: Pri la novaj metodoj en Esperanto 98/4. p. 18-20.

161. NEMETN, Jozsef: Indekso por la jarkolektoj de IPR 1991-1995 96/1. p. 10-16. 162. NEMETN, Jozsef: Internacia deklamkonkurso honore al J. Baghy 96/1. p. 27. 163. NILSSON, Bertil: Organizita ŝanĝo de Esperanto ne havas ŝancojn 96/3. p. 32-34. 164. NOIREAU, Francoise: Internacia korespondado en Briancon 99/1. p. 19-21.

165. NOIREAU, Francoise: Pero Ĉimbur: Mi resanigis PPPetron (rec.) 96/2. p. 36. 166. NORDIN, Ingemar: Georgo Macioszek: Por la suferanta komencanto (reago)

9673. p. 31. 167. OPULSKIENE, GraZina: Prilaboro de antaŭjuĝoj 00/1. p. 7-9.

IPR 01/1 »26

168. 169. 170. 171. L12. 113. 174.

175. 176. 177.

178

185. 186. 187. 188.

189

198

200.

201. 202 203 204. 205 206

207.

208. 209.

ORELLANA ROJAS, Atilio: [La 32-a] ILEI-Konferenco 98/3. p. 12-15. ORELLANA ROJAS, Atilio: Barato [ID-kurso] 00/2. p. 30-31.

ORELLANA ROJAS, Atilio: Vizito al Brazilo 96/2. p. 16-17.

ORELLANA ROJAS, Atilio: Vojaĝo tra Ameriko 96/3. p. 17-19.

OSZ, Gabriella: Celestin Freinet 1896-1966 9673. p. 4-5.

PAMPALONI, Leonardo: Mallonga filmo en Interkulturo 00/3. p. 26-27. PEREVERTAJLO, Eŭgeno S.: Spertoj de uzbeka kolego pri instruado de E-o… 97/1. p. 21-22.

PETIK, Janos: Ideoj kaj proponoj pri la evoluigo de Esperanto 00/2. p. 34-35. PETROVIĈ, Radojica: E-lernejo en Tesliĉ 97/4. p. 15-16.

PETROVIĈ, Radojica: E-o por vidhandikapitaj infanoj 98/4. p. 27-28.

. PETROVIĈ, Radojica: Esperanta Akademio lanĉita en Jugoslavio 96/1. p. 28-29. 179. 180. 181. 182. 183. 184.

Pernoviĉ, Radojica: Interkultura julio en Jugoslavio 00/4. p. 22-25, PETROVIĈ, Radojica: Interkulturo — post unu jaro 00/3. p. 27-29.

PINTER, Ana-Maria: „Fabela” rakonto pri IIK 00/2. p. 24-28.

Pirr, Arnold: Demandaro pri lingvolernado 00/1. p. 30-32.

PRADIIAN, S. S.: Esperiga kurso en Oriento 96/1. p. 26-27.

PRIESTER [Tibor Papp]: Esperanto-testlibro (ne nur) por hungaroj (rec.) 97/1. p. 34.

Protokolo de Vanelkibico 97/1. p. 27-29.

PyHALA, Raita: Resumo de la agadraporto de ELFI, 1997 97/2. p. 16-17. RAINER, Laura: Idyss Einihovici [Honora Membro de ILEI] 97/4. p. l. Raporto de la Estraro pri la jaro 1998 99/2. p. 1-5.

„RAUHAMAA, Marko: Interesa SEK-statistiko 99/3. p. 19. 190. 191. 192. 193. 194. 195. 196. 197.

Rezolucio de la 30-a ILEI-Konferenco 9673. p. 3.

Rezolucio de la 31-a ILEI-Konferenco 97/3. p. 6-7.

Rezolucio de la 33-a ILEI-Konferenco 9973. p. 5.

Rezultoj de la estrarkunsido de UEA por ILEI 00/2. p. 36. ROSSLER, Franz-Georg: El svedaj plumoj (recenzoj) 97/2. p. 33-34. ROSSLER, Franz-Georg: Reagoj 96/2. p. 27-29.

ROSSLER, Franz-Georg: Rikardo Ŝulco fariĝis 90-jara 96/3. p. 5-6. SADLER, Mike: Reagoj 96/2. p. 26-28.

. SALIKO: Praktika staĝo de parolata Esperanto 00/1. p. 19. 199.

SANDELIN, Bo: Lingvoj en nelingva doktoriĝa edukado (sveda ekzemplo) 99/1. p. 8-14. ;

SANDELIN, Bo: Mĉrtha Andreasson forpasis 00/3. p. 31-32.

SCHEIDEL, Odette: Kukola ovo (El niaj metiejoj) 96/2. p. 14-15.

. SCHMITZ, Harald: Esperanto en la lernejo… 96/3. p. 8-11. . SELIMI, Bardhyl: Zef Luigj Mjeda (1921-2000) 00/4. p. 26.

SMG: La Komitato de ILEI en Karlovy Vary 9973. p. 6.

. SMG: Serĉata: Varba direktanto por „Juna amiko” 00/4. p. 31. . SMIDELIUSZ, Katalin, dr.: Esperanto en la Pedagogia Altlernejo de Szombathely

98/1. p. 16-17.

SMIDELIUSZ, Katalin, dr.: Interlingvistikaj studoj en Szombathely 98/4. p. 25-27. SMIDELIUSZ, Katalin, dr.: Ni testu niajn testojn 97/1. p. 13-15.

SMIDELIUSZ, Katalin, dr.: Projektoj, eksperimentoj, propedeŭtika valoro 97/2. p. 4-8.

IPR 01/1 »27

— página 16 del PDF —

210.

211. 212:

213. 214.

215;

216. 217)

218. 219. 220. 221. 222,

209. 224. 225. 226. 221. 228.

229. 230.

231. 232. 233.

234. 235. 236.

231;

238. 239.

240.

241. 242.

243.

SMIDELIUSZ, Katalin, dr.: PROJEKTO-KLERA – profesia formado de E- kursistoj 97/1. p. 22-24.

SMIDELIUSZ, Katalin: Aktuala raporto pri la ID-projekto 00/1. p. 18. SMIDELIUSZ, Katalin: BEKunu, BEKdu… (intervjuo kun D. Keefe) 96/1. p. 16., 21-24.

SMIDELIUSZ, Katalin: Carl Stop-Bowitz: La Esperanto-movado 96/3. p. 28-29. SMIDELIUSZ, Katalin: Esperanto – denove akceptita dum lingvistika konferenco 99/2. p. 27-28.

SMIDELIUSZ, Katalin: Granda ŝanco por Esperanto dum prestiĝa lingvistika konferenco 97/4. p. 31-32.

SMIDELIUSZ, Katalin: Indiĝenaj dialogoj 99/4. p. 1-8.

SMIDELIUSZ, Katalin: Lingvoplanado kiel pedagogia rimedo en la edukado de filologoj 99/2. p. 12-19. R SMIDELIUSZ, Katalin: Plupo kaj la gruoj… (rec.) 99/4. p. 26.

STOPPOLONI, Umberto: Memorigo pri Katina Dacini (nekrologo) 97/2. p. 34-36. Strategia trijara laborplano (1998-2000) 97/3. p. 7-9.

SYMOENS, Edward: La propedeŭtika valoro de Esperanto 96/1. p. 3-5.

SZABO, Imre: Ni kondolencas (poemo okaze de la morto de Mirko Emerico Marcetta) 96/4. p. 32-33.

STIMEC, Spomenka: Someraj Esperanto-Kursoj en Kroatio 97/4. p. 16-17. TELLIER, Angela: Kiu helpas? [pri Urso-Kurso] 00/3. p. 30-31.

TEN HAGEN, Hans: Internaciaj ekzamenoj 00/2. p. 21-23.

TEN HAGEN, Hans: Nora Moerbeek, Petro Rulofido (nekrologoj) 98/2. p. 31-32.

TEN HAGEN, Hans: Oene Iloekstra (nekrologo) 9972. p. 19. TILLEUX-CRAENHALS, Ghislaine: Socia kaj psikologia evoluo de la rilatoj inter gelernantoj kaj geinstruistoj… 99/1. p. 4-8.

TOtu, Erika: Tendaraj Tagoj 2. (rec.) 98/1. p. 32-33.

TOUBALE, Franciska: Kial somera lernejo estas nur sezona afero!!! 99/2. p. 22- 23.

TRENNER, Sabine: Estontaj Cseh-instruistoj… 96/3. p. 22-23.

TRENNER, Sabine: Media — kio? Mediaciado! 00/1. p. 11-17.

TRENNER, Sabine: Traktado de malŝatata ĝenaĵo: Vivu la konflikto! 99/4. p. 8- 14.

TRENNER, Sabine: Vojoj al pli paca lernejo 0073. p. 1-7.

TRIFOI, Mihai: Paŝoj al progreso 97/4. p. 17-18.

TRIOLLE, Renĉe: Kolokvo pri la propedeŭtika valoro de E-o dum UK en Aŭstralio 97/4. p. 3-5.

VAua, Blazio: Aldonaĵoj pri la verkaro de Szerdahelyi 98/1. p. 4-8.

VAua, Blazio: Fabel-komencoj 99/4. p. 18-24.

VAua, Blazio: Intervjuo de Perla Martinelli kun Istvan Szerdahelyi (1982) 98/2.

p. 25-27.

VAtA, Blazio: Konferenco pri lingvo kaj praktiko [Szombathely] 98/4. p. 14- 18.

Vana, Blazio: Simplaj komplikaĵoj 97/3. p. 15-16., 21-24.

VAnA, Blazio: Sinsekvo (Ideoj helpe al planado de la instru-materialo) 99/1. p. 14-17.

VERWOERD, Ton: Lerni ludante 00/1. p. 9-10., 00/3. p. 8-10.

IPR 01/1 »28

244. 245.

246. 247.

248. 249. 250. 251.

252

VICIOR, Arnold: Reagoj 97/1. p. 30-31.

WANDEL, Amri: IKU, AIS kaj AISIKU (scienca edukado en Esperanto) 98/1. p. 8-10.

WEN, Jingen: Ludante… (pri Urso-Kurso) 0072. p. 31-32.

WYLLEMAN, Raymond: Al la Sekciestroj kaj Reprezentantoj de ILEI… 97/1. p. 32-33.

WYLLEMAN, Raymond: Protokolo de la Komitatkunsidoj en Ovik 96/1. p. 5-10. XIAOJUN, Li: Esperanto-instruado en Shandong-Universitato 00/4. p. 27. YAMAGUTI, Sin’iti: Mia provo instrui Esperanton al mia filo 97/4. p. 20-23. YAMASAKI, Seiko: Pri ekzamenoj de UEA/ILEI 97/4. p. 23-25.

. ZHANG Qian — HAN Zuwu: Esplorado de eduk-eksperimento en lernejoj de

Tianjin 96/3. p. 19-21.

Laŭtema indekso

(Noto: la numeroj interkrampe montras paĝonumeron!)

Aranĝoj, kunvenoj (krom ILEI-Konferencoj) 17, 56, 119(31), 179, 185, 240,

—- UK 22,

24, 32, 106, 141-142, 149, 181

Biografio, primemoro 35, 67, 84,94, 96, 101, 187, 196, 204, 237, 239 Cseh-metodo 38, 86, 117(18), 119

Didaktiko, pedagogio 25, 37, 46, 53,77,80, 111, 172, 228, 232-234 Diskoj, vid-bendoj 30, 57-58, 120(19), 146

E-instruado en diversaj lokoj

Albanio 114-116, 118, 120-121, 127

Ameriko 171

Argentino 113(24), I21

Aŭstralio 114, 119, 120(9), 124, 126, 128, 209, 230

Aŭstrio I21(lI1)

Barato 169, 183

Belgio 120(10)

Bosnio kaj Hercegovino 40, 123(16), 127(22)

Brazilo 38, 113(24), 115(19), 116, 120(10), 121(11), 123(16), 126(24), 170, Britio 113(25), 118(15), 121(11), 126(24), 131(30), 132, 147-148, 246 Bulgario 82, 113(25), 122(18), 125

Ĉeĥio 62, 113(25), 114(17), 122(18)

Ĉilio 122(18), 124-125,

Ĉinio 114(18), 117(16), 123(18), 124, 127(22), 132, 252

Danio 115(21), 118(16)

Estonio 114(18), 126(25)

Finnlando 114(19), 118(16), 119, 120(12), 122(18), 123(18), 125(19), 126(25), 127(23)

Francio 40, 114(19), 115(22), 119(30), 121(12), 122(19), 126(26), 127(24), 128(24), 164, 198

Germanio 34, 53, 64, 114(21), 126(26), 127(25), 132(28), 158, 202, 209, 231 Hispanio 26, 115(23), 121(15), 122(19), 123(19), 124(25), 126(26), 127(26), 155

IPR 01/1 »29

— página 17 del PDF —

Ekspozici

Hungario 53, 114(21), 116(7), 117(16), 118(17), 121(15), 122(21), 123(21), 125(23), 126(28), 127(27), 130(32), 132(28), 206-207, 209, 214, 239

Irano 91, 114(22), 119(30), 121(17), 123(22), 125(23), 127(27)

Islando 113(28)

Italio 118(19), 120(14), 121(18), 123(22), 124(27), 127(28), 130(33), 173, 209 Japanio 62, 114(22), 119(31), 123(23), 124(27), 131(31)

Jugoslavio 62, 121(19), 122(22), 127(28), 176-179

Kanado 62

Koreio 123(25)

Kroatio 116(7), 117(17), 121(20), 123(25), 127(29), 223

Kubo 115(24), 116(8), 126(28)

Latvio 126(29)

Litovio 13, 114(23), 117(18), 118(20),

Meksiko 62

Nederlando 114(23), 116(8)

Nepalo 121(22)

Norvegio 62, 114(24), 115(25), 127(30), 129(20)

Pollando 28, 118(21), 121(23), 124(28), 125(24), 126(30), 127(24), 151, 132 (29), 152, 231

Rumanio 117(18), 235

Rusio 114(25), 119(33), 120(18), 121(25), 124(29)

Slovenio 113(29), 114(25), 209

Svedio 117(19), 118(21), 122(23), 124(29), 127(31), 129(2)

Svislando 56, 81, 115(26), 119(33), 129(21), 131(32)

Turkio 124(30)

Ukrainio 119(34), 127(31) ; Usono 89, 117(20), 119(34), 120(19), 121(27), 124(30), 125(24), 126(31), 131(32)

Uzbekistano 117(21), 124(31), 127(31)

Zairio 120(20)

Zimbabvo 127(32)

o 116(6), 117(18), 118(19)

ID-Projekto 169,211, 216 ILEI 39, 43-45, 87, 103, 105, 107-110, 112, 220, 247

ekzameno 18-19, 22, 65, 88(10), 101, 123(24), 225, 251 estrarkunsido 20-21, 145 financa raporto/plano 9-10, 65, 71, 88(13), 248 jarraporto, sekcia raporto 19, 65, 88, 116(9), 118(16), 120, 122(18), 126(24), 131(29,32),132(28), 188 konferenco 93 o invitilo 1-2, 4-7, 48-49, 153 o protokolo 248 o rezolucio 168, 190-192 o enhavo 3,22,31,43,50,65, 74-75,92,95, 117, 167-168, 204, 228, 248

Interlingvistiko 34, 59, 60, 68-69, 73, 78, 94, 159, 163, 197,214, 217, 240-241, 244

IPR 01/1 »30

Intervjuoj 212, 239

IPR 87, 88(5), 161

Juna Amiko 65, 71, 88(5), 99, 113(27), 188, 205

Konkurso 98, 100, 115(24), 121(19), 132(27), 162

Kursoj (Esperanto) ĝenerale 12, 16, 68, 95, 180, 202, 210, 212

Lernejpolitiko 25, 29, 199

Lingvistiko 46, 51-52, 61, 68-69,94, 150, 175, 195,214-215, 221, 236-237, 240-242, 244

Lingvolernado, lingvoinstruado 13, 43, 51-52, 79, 111, 130(34), 134-136, 182, 210, 236

Lingvopolitiko 8, 13, 43, 75, 123(18), 129(21), 163, 199, 217

Literaturo 77, 185, 222, 238

Metodiko (Esperanto) 16, 27, 37, 46, 53, 55, 57-59, 63, 68, 76-78, 82,95, 102, IlI, 117(21), 134-136, 144, 150, 155, 159-160, 173, 185, 201-202, 208, 210, 212, 217, 242-243,250

Nekrologoj 41-42, 96, 127(23), 130(33), 131(31), 140, 203, 219, 222, 226-227

Propedeŭtiko 14, 16, 51, 72, 209, 221, 236

Psikolingvistiko 51-52, 135, 240

Psikologio 25, 228, 232-234

Recenzoj 15, 30, 36, 54, 86, 97, 123, 137-138, 146-148, 157, 165, 184, 194,213, 218, 229,237

Scienco 47, 245

Terminologio 102, 127, 133

Kompilis: Jozefo Nemeth

Programo de la 35-a ILEI -KONFERENCO

28/07 – 04/08/01, Lovran, apud Rijeka, Kroatio

Atentigindas la bona novaĵo ke ĉi-jare eblas okazigi nian konferencon en la gastlando de la 86-a UK, en alia parto de la lando facile atingebla aŭtobuse de Zagrebo. Pro la tre diversaj projektoj de ILEI, aktualaj kaj planitaj, la programo fariĝas tre bunta kaj alloga al ĉiu membro de ILEI. Sekciestroj aparte kuraĝigu kiom eble plej multajn sekcianojn al ĉi tiu memorinda evento.

Gravaj komitataj kunsidoj aparte, la programo konsistas el kvar ĉefaj temoj kio bedaŭrinde malebligos efikan partoprenadon en ĉiu kampo “sed tute ne mankas interesa elektopovo.

1. Projekto Interkulturo estas pritraktota per seminario por partoprenantaj grupoj kiuj verŝajne jam prezentos sin ĉe UK. Kadre de ĉi tiu seminario estas proponataj: a) kelkaj laborgrupoj kie la instruistoj interdiskutos kaj eksperimentos kiel kunlabori en la projekto IK ekz. metiejaj esplorgrupoj respondaj je la

IPR 01/1 »31

— página 18 del PDF —

metiejoj aŭ esplortemoj de kvazaŭlernejo «T. Sekelj» – proverbejo, ludejo, matematikejo ktp.

b) komunaj prezentoj kaj diskutoj, ekz. raportoj pri la ĝisnuna situacio kaj pri regionaj kaj/aŭ ringaj evoluado, organizaj proponoj pri daŭrigo de tiu aŭ alia projekto.

2. La ekzamensistemo kaj la instruprogramo

ILEI aprobigis ĉe UEA-komitato novan porinstruistan ekzamenan sistemon. La konferenco prezentas bonegan ŝancon pro informi, diskuti kaj trejni pri tio. a) Prelego/debato/laborgrupo pri la supra temo

3. La novaj iniciatoj pri la universitata agado (fone) a) specifa laborgrupo

4. Cseh-seminarioj

Atilio Orellana Rojas, Direktoro de Internacia Esperanto Instituto, gvidas trejnkurson por instruantoj de Esperanto kiuj volas diplomiĝi pri la rekta instrumetodo de Andreo Cseh.

KONTRIBUONTOJ, PRELEGONTOJ LAŬ ĈI-SUPRA TEMARO, BONVOLU SIN ANONCI ANTAŬ 31.03.2001 AL JENNIFER BISHOP, ESTRARANO POR KONFERENCOJ: Esperanto(QJeducation.monash.edu.au, 39 Hill Street, Hawthorn, Victoria 3122, Aŭstralio

Pri LOVRAN

La apudmara urbeto Lovran situas en la nordadriatika golfo Kvarner, en la regiono de monde pli konataj kroataj urboj kiel Rijeka kaj Opatija kaj ne malproksime de la itala Trieste (70 km).

Kisas ĝin la suno, montpiede de verda monto Uĉka, simbolo de Istrio, kiu

B [ . . protektas ĝin de malvarmaj nordaj ventoj. Agrabla kaj kuraciga klimato ebligas ĝian ĉiaman verdon kaj allogas la gastojn dum la tuta jaro.

Ŝajnas ke la unuan someran rezidejon tie konstruis (en la I-a jarcento) la romiana generalo Marco Vispanio Agrippa (edzo de Giulia, filino de reĝo Aŭgusto) kaj kiun oni konsideras la fondinto de la urbo. Romianoj donis al ĝi la nomon Laurentum laŭ la aromatikaj arbustoj de laŭro kies parfumo ankaŭ hodiaŭ ĉiuangule pravigas la kroatan nomon Lovran (kaj la italan Laurana). Krome

IPR 01/1 »32

LMARLIANA TRIESTE RIEN – MIRIMEN

ŭ KASTAYV MATULH se

VEPRINAC.

TUNBL UĈKA

DRAGA A

famas ĝiaj kaŝtanoj (kaj kaŝtankukoj!!), ĉerizoj alportitaj el Francio, pri kies speciala gusto ankaŭ versoj rakontas… Kutimaj estas la vinberoj, granatarboj, figoj, ĝardenaj plantoj kaj arboj, eĉ cedroj…

IPR 01/1 »33

— página 19 del PDF —

Riĉa mediteranea vegetaĵo kaj agrabla klimato meze de la lasta jarcento allogis multajn eŭropajn riĉulojn kaj noblulojn, kiuj ekkonstruis tie belegajn vilaojn laŭ kiuj Lovran ankaŭ hodiaŭ famas. Atente flegataj ĝardenoj, parkoj kaj arbaroj en kaj ĉirkaŭ la urbo ĉirkaŭbrakas la luksajn vilaojn, belepokajn kaj modernajn hotelojn, konservitan mezepokan urbon kaj la haveneton. Ideale harmonias naturo kaj arkitekturo, pasinteco kaj moderneco en tiu plej antika urbeto de liburnia riviero. En Stari grad/Cittavecchia (Malnova urbo) atendas vin mallarĝaj stratetoj, florplenaj balkonoj, arkoj, pasejoj, krutaj ŝtuparoj, la turo el la 13-a jarcento… en la preĝejo malnovaj freskoj kaj skribaĵoj el la 16-a jarcento en malnova kroata alfabeto: glagoljica.

Lovran ne tiom mondfamas kiel modeca Opatija kun kiu ĝi sampioniras en la kroata turismo. Sed, ĝi pli taŭgas por tiuj gastoj kiuj bezonas trankvilan ripozon. Ĝia trankvila kaj nealtruda beleco estos bonega kadro por nia konferenco. Distancoj inter la konferencejo, loĝejoj, maro… estas nur kelkaj minutoj (aŭ eĉ: kelkaj metroj!). La urbeto pacience atendos niajn liberajn momentojn por oferti al ni siajn agrablajn vesperojn kun someraj kulturaj programoj en la preĝejoj, placoj, stratoj… Ĝi havas por ni ankaŭ unu el la plej belaj apudmaraj promenejoj en la mondo: ripozigan, sonĝigan, inspiran, rememorvekigan, nostalgian… Laŭ ĝi Opatija atingeblas per unuhora promeno, de la belvedejoj ĝueblas la golfo kaj la vidalvida urbo.

Rijeka La promenejo estas dediĉita al aŭstro-hungaria imperiestro Franz Jozef, kiu ankaŭ en la golfo (sur insulo Mali Losinj) havis sian rezidejon. La supra, novtempa ŝoseo portas nomon de Marŝalo Tito! Ĉu promenante laŭ la spuroj de elegantaj paŝoj de la iama eŭropa elitaro, inter Lovran kaj Opatija, inter la pasinteco kaj estonteco, inter la tradicio kaj moderneco ni povos trovi la ĝustan paŝon (inter la valso kaj la marŝo?!) kaj ĝustan vojon por Esperanto en la tria jarmilo? Visnja Brankovic la loka organizanto de la konferenco

REDAKCIAJ INFORMOJ Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, Tel: 432-3-234 34 00. Redaktejo: NEMETN Jozsef, HU-8531 InASZ, Fo u. 41/5. Rete: jozefo(Qnl-papa.hu; jozefo nemeth(Qhotmail.com; nlalkQkonyvtar.c3.hu, tel: 436-89/356-050. Laboreja fakso (ĝi funkcias nur en lernotagoj, antaŭtagmeze): –36-89/ 324-896). La retadreso de nia vicredaktoro: smidik(Qmatavnet.hu. La nunan numeron ni sendis al la presejo la 24-an de januaro, redaktofino por la sekva numero: la 15-a de aprilo 2001.

IPR 01/1 »34

sor la 35-a ILEI-Konferenco 28.07 — 04.08.2001, Lovran, Kroatio

(Bonvolu skribi pres-stile. Valuto en EUR.) Familia nomo

Persona nomo

Naskiĝdato: / / (tago/monato/jaro) Sekso: viro/-ino Profesio Hobio

Adreso

Poŝtkodo Urbo

Lando Tel:

Fakso: Retadreso:

Mi pagas konferenc-kotizon EUR

Mi komprenas kaj akceptas la kondiĉojn presitajn en tiu ĉi aliĝilo.

Subskribo:

Dato: (en la sama ordo kiel supre)

Aliĝkotizo EUR

Donacoj al ILEI EUR Infankongresa kaso EUR Eldona kaso EUR Dazzini kaso EUR Koleghelpa kaso EUR Interkulturo EUR

Bankkostoj EUR

Sume EUR

“ Pagmaniero: Postĝirkonto 682117-7, ILEI c/o Boo Mee Kim-Lindblom, Kasisto, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge, Svedio.

“ Bonvolu aldoni 6 EUR por bankkostoj.

Bonvolu nepre sendi la subskribitan aliĝilon kun pago al la Kasisto de ILEI.

IPR 01/1 735

— página 20 del PDF —

A- kaj B-landoj same kiel ĉe UEA. La prezoj estas indikitaj en EUR.

La kotizo ne inkluzivas loĝadon, manĝon kaj ekskurson.

KO LIN TT EST

Loĝado, manĝado

Hotelĉambroj (po unu persono, unu nokto)

2-lita kun matenmanĝo 30 EUR (a) duonpensiono 32 EUR (b) plenpensiono 38 EUR (c)

1-lita kun matenmanĝo 42 EUR (ĉ) duonpensiono 45 EUR (d) plenpensiono di 150 EUR (e)

Lerneja loĝejo

4-6-lita plenpensiono 19 EUR (f)

Mi mendas loĝadon en kategorio aŭgusto.

Mi deziras loĝi kun

Mi estas vegetarano: jes (), ne ().

Tuttag. a ekskurso kun lunĉo 40 EUR (g) Mi mendas tuttagan ekskurson: jes (), ne ().

Transporto de Zagrebo al Lovran 20 EUR (ĝ Mi mendas la transporton: jes ( ), ne ().

Seminarioj zoj: Mi aliĝas al la Cseh-seminario: jes (), ne (). (Se AIS-prelego okazos, IPR 1/01 informos pri tio.)

Mi pagas al en sumo

IPR 01/1 »36

(nomo kaj lando).

— página 21 del PDF —

SEKCIESTROJ de ILEI

Albanio: Bardhyl Selimi, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, AL-Tirana

Argentino: Teresita Alaniz, El Ombu s/n, AR-5801 Alpa Corral

Aŭstralio: Jennifer Bishop, 39 Hill Street, Hawthorn, Victoria AU-3122 S: esperanto(Q education.monash.edu.au

Belgio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP)

Britio: Malcolm Jones, | Regent Avenue, Skipton, GB- North Yorkshire BD23 IAZ

Ĉeĥio: Jana Melicharkova, CZ-696 02 RatiSkovice 938 8: mmelicharek(Qiol.cz

Ĉinio: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., 29-34 North Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan SQ: zdchen(Qpublic.wh.hb.cn

Finnlando: Raita Pyhila, Jykyrintie 3,

FI-69440 Lestijŝrvi, S: raita.pyhala(Blestijarvi.fi

Francio: Joseph Catil,

5, rue des Calabres, FR-69330 Meyzieu, SB: josepf. catil(Qwanadoo.fr

Germanio: Michael J. Scherm, Von Thŭrheimstr. 47, DE-89264 Weissenhorn

Hungario: Jozsef Nemeth, Kilian Itp. 75/9, HU-8500 Papa 8: nlalt(Qkonyvtar.c3.hu

Irano: Hamzeh Ŝafii, P.O. kesto 17765-184, [R-Teheran S: ilei.ir(Qesperanto.org

Italio: Luigia Oberrauch Madella, via Prampolini 8, IT-43100 Parma S: vmadella(Qtin.it

Japanio: Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, Mitaka-shi, Tokio, JP-181-0001

Katalunio: Luz Vazquez, Apartat 553, ES-43200 Reus S: ilei-cat esperanto.nu

Kroatio: Ivan Bekavac-Basiĉ, Kuŝlanova 59,

HR-10000 Zagreb

Kubo: H. Jiminez, Apartado 5120, CU-10500 Ciudad de la Habana S: kubesp(Qip.etecsa.cu

Nederlando: Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag,

SB: iei001(Qworldonline.nl

Norvegio: Bjorn Thuv,

I.F. Gjerdrums vei 33 NO-1396 Billingstad S: bthuv(Qc2i.net

Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow, “8: (48 12) 638 14 49

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7.

RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 S: mirina(Qonline.ru

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby S:bertil.-andreasson(0 horby.mail.telia.com

Svislando: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14,

CH-1004 Lausanne SB: ilei.ch(Qesperanto.nu

Togolando: Attiogbe- Agbemadon B., Mensah, T. I. E. To, B.P. 13169, Lome-TOGO, S: esp.togo(dcafe.tg

Usono: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, CA 93111-2521 (US) €:72644.2450(Qcompuserve.com

REPREZENTANTOJ de ILEI

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, AM-375062 Erevan

Bosnio kaj Hercegovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo

Ĉilio: Hector Campos Grez, Casilla 231, Curico, CL-Sĉptima Region S:strigo(Qctcreuna.cl

Danio: vakas

Estonio: Helgi Hromova,

Pk. 94, EE-3053 Keila

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1,

IS-220 Hafnarfjordur

Israelo: Murjan Josef,

P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv

Jugoslavio: Radojica Petroviĉ, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Ĉaĉak S: radp(Qemi.yu

Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila,

B.P. 13, CG-Lukala (Bas-Zaire)

Kostariko: Hugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Josĉ B: miaumiau l(Dracsa.co.cr

Koreio: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do KR-499- 900 S: so(Qkns.kangnam.ac.kr

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius

Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, NZ-Wellington l S: gwenda.s(Qihug.co.nz

Portugalio: Joĝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande, PT-1675 Pontinha

Slovenio: Marija Zlatnar- Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana. S:Marija.Zlatnar(Dguest.arnes.si

Ukrainio: Svetlana Fedotova, P.O. Kesto 88,

UA-253222 Kiev

Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS S: eugeny(Qesper.gimli.com

Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado VE-70782, Caracas 1071 A

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

m | Driemaandeiikstijdschrift. Afpifekantoor: Antwerpen X. 9/01

ISSN 1013-2031 Jarkolekto 31 – trimonata

Redaktoro: Jozefo Nemeth

Vicredaktoro: Katalin Smideliusz

Kunlaborantoj: Boo Mee Kim-Lindblom Jennifer Bishop

Viŝnja Brankoviĉ

Stefan MacGill

Blazio Vaha

~

— página 2 del PDF —

ENHAVO

SIERIBMAGGILI To kjeDu] lIDOIJOMOp 9 ss maj, elo kd UL E Evao Rs kota rosa pesii, l Li WEILUN: Instrua metodo de Esperanto en superaj lernejoj Blazio VAHA hubelkontencoj klasikaj ljo e esmeeo ske das laeo revoka El la landoj kaj sekcioj (AU, BE, GB, FI, FR, HU, TG, US) …… ĈE Ellernu! Szilagyi kaj Szilvasi (recenzoj de Peter MURANYI)………………………….

ISO I GRENOANO JEO OPON TA TE EJ KN ko ila i l o dp E dde ete o 25 Kompletigaj informoj pri la programo (Jennifer BISHOP)……………………….. 25 Ekskurso-tago dum la Konferenco (Viŝnja BRANKOVIĈ) ……………s. esee ees ece o 26

«PE Eroj Mo ERNST EREN EN o e IN EO E Nro Si Internaciaj Ekzamenoj de ILEI/UEA (Bill MAXEY)…………….eesesseeseesne scene 31 Jenu dbulko h Libroservo (Stefan MACGDIEE) guso nia sad buro uuu etis 31 Financa Raporto 2000, Financa Plano 2001 (Boo Mee KIM-LINDBLOM)…33

DO VIUN IIDVO (IIU LOJADO) ren NO E, to, vem Saar ta tla a ekle rea POK la 36

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Universita Roma Tre, Via Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, ltalio. Tel. (39) 06 44 62 092 aŭ 06 49 57 805, fakso: (739) 06 49385673 «m.latorre(Quniroma3.16; http://lps.uniroma3.it Interlernejaj projektoj, komunikiloj, terminaro, reprezentado.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. (“36 23) 364 198. «stefan.macgill(dgalamb.nev Lerniloj, komunikiloj, eldona agado.

Sekretario: Mariana Evlogieva, Drujhba-2, PK 18, BG-1582 Sofia, Bulgario. Tel. (359 2) 24-33-78. «intrpres(Qusa.net» aŭ Samuze(Cpoboxes.com» http: sam Sobixes. com/amuze; http://www.webalias.com/amuze Membraro, sekcioj, komitato

Vicsekretario: Jennifer Bishop. 39 Hill Street, Hawthorn, Victoria 3122, Aŭstralio. Tel. (=61 3)9818 7358, fakso: (“61 3) 9905 3668. «esperanto(Qeducation.monash.edu.au»

Lernejoj, konferencoj, gimnazio.

Kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockensgata 102, SE-136 62 Haninge. Tel. (-46 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se»

: ; Membro: Lu estrara loko vakas, kun respondeco pri lerneja kaj universitata agado.

: Membro: La estrura loko vakas, kun respondeco pri instruista tr «ejnado kaj scienca ; esplorado.

De kie niaj laborfortoj?

La jaro 2001 estos esence grava por ILEI. Fine, ni havas eblecon konferenci en sufiĉa abundo, kun reprezenta Komitato kaj partopreno de la plimulto de la estraro. Tio malverŝajne ripetiĝos en 2002, kaj neniu scias kiam venon(foje ni ĝuos bonajn konferencajn kondiĉojn denove. Tiurilate, ni dependas je la decido de UEA pri ĝia kongresurbo. Kiam ĝi elektas landon kie ni malfortas, ni aŭ iras Kaj deficitige malmultas (Aŭstralio) aŭ ni restas kaj malmultas (Israelo/Francio). Tiel, la estrara rotacio kolapsis dufoje tra lastaj tri jaroj kaj ni luktas de du jaroj kun persiste malkompleta estraro. La mezdeĵora demisio de nia sekretario aldonis la kameldors-rompigan baton, ĉar en ties manoj kuŝas la tasko kaj scio organizi estrarajn rekompletigojn. Ju pli da vakaj estraraj lokoj, des pli da ŝarĝo sur la restantoj, kaj tiom malpli ili havas tempon organizi novajn elektojn kaj enkonduki novajn estraranojn, komisiitojn aŭ eĉ laborpretajn helpemulojn. Tiumaniere ni perdas la kapablon konstrui la laborfortajn solvojn, Kiujn ni bezonas.

Kelkaj konkretaj proponoj survoje al solvoj:

1. En Kroatio ni nepre modifu la Statuton por forigi i.a. tiun rotacian elektadon de estraranoj.

2. En Kroatio ni nepre elektu plenan estraron, kun trijara mandato.

3. La tasko rekompletigi la estraron kaze de vaka loko apartenu al la elektokomisiono kaj la sekretario, pri tio aliaj estraranoj ne devu okupiĝi.

4. ILEI ekhavu urĝe kaj baldaŭ (antaŭ la fino de 20017 – rev” rev”) propran oficanton/ oficiston prizorgi kaj protekti la bazan funkciadon de la Ligo.

5. ILEI konvinku la movadon pri la neceso investi en edukado kaj ĝi transformu sin por kapabli efike mastrumi tiun investadon.

6. ILEI repritaksu siajn labormetodojn. Ĝi reviziu la uzadon de ret-mesaĝado kaj majstru la arton jungi la fortojn de profesiuloj kun bezonataj kapabloj sed limigita tempo.

IPR01/2 »1

— página 3 del PDF —

Komentoj pri tiuj ses ideoj:

1. For la rotacion!

Tio estis proponita lastmomente en Voss de la statuta komisiono, sen la anticipa scio de la estraro kaj akceptita de la komitato kontraŭ la deziro de la estraro (mi mem forte pledis por ties malakcepto). El la postaj dek jaroj, ni abunde kaj regule konstatis kiom ni suferis pro ĝi, sen ĝui la pretenditajn avantaĝojn. Kontinueco mankegis, estraraj venoj kaj iroj aspektis kiel tumulto ĉe rotacia pordo de rabatvendejo. La malfacilo konstrui teaman koherecon kontribuis al demisioj. Neniu havis tempon enkonduki aŭ eĉ taŭge konatiĝi kun novaj estraranoj. Ekzemple, nur poste ni eksciis ke ni havis dum pli ol jaro estraranon kapabla starigi kaj evoluigi komputilajn hejmpaĝojn. Ekzemple, nia nova sekretario povis ricevi malmultan enkondukan gvidon — la antaŭulo jam foriris, aliaj estraranoj foje ne havis tempon, pli ofte ne havis la necesajn detalajn konojn. Ni devis komplete rekonstrui nian membroliston. Eĉ jaron post ŝia elektiĝo, neniu estrarkunsido povis okazi; laŭ mia scio, neniu alia estrarano eĉ renkontis nian sekretarion dum pli ol du-minuta reciprok-

IPR 01/2 »2

preterfluga interparolo en UK. Ni tra ok monatoj ne sukcesas eklaborigi helpanton pri lInterkulturo, kvankam la laborpretulo kaj eĉ komenc-mono ekzistas. Nun ni provos denove. Tiu malbeninda rotacio prenas multan kulpon por tiuj ekzemploj, kaj pliaj similaj.

La plenumo de regulaj taskoj ĉiujare suferis ĉar estraranoj devis daŭre serĉi novajn estrarkandidatojn, kaj okupiĝi pri starigo de elektoj, foje poŝtaj, por kiu neniu adekvata proceduro estas difinita. Nur se niaj konferencoj komencos ege pli prosperi, ni evitos komitatkunsidojn senkvorumajn aŭ ege malreprezentajn (ĉu 13 komitatanoj vere reprezentu 750 membrojn?). En 2002 ni ne imagu povi ŝanĝi statuton, kaj eble eĉ ne alelekti estraranojn. 2001 estas nia unika ebleco.

2. La deviga tri:

Nehazarde, ni povos esti kvorumaj en Kroatio. 2001 estas elektojaro por UEA. Ĝi en ĉiu tria jaro elektas kongreslandon kie ĝia komitato certe povos esti kvoruma. Tiaj landoj tendencos esti tiaj, kie ILEI povos simile arigi dignan nombron da komitatanoj. Sekve la trijareco iĝas pragmatisme iom deviga por ILEI. Ŝatu tion aŭ ne, tio estas la

realeco. Ĉi-rilate, kiel en aliaj sferoj (ekzemple, eldonado, fikso de adekvataj membro-kotizoj) kie ILEI kaj aliaj fakaj asocioj sopirus memstare agadi, UEA ja estas la laŭidioma ducent-kilograma gorilo en la verda ĝangalo, kiu okupas la centran ekologian niĉon, lasante nemulte da vivspaco al pli modestaj specioj. Almenaŭ ĉi-kampe, ni akceptu nian lokon en la ombro de UEA kaj konformigu niajn komitatajn kaj estrarajn elektojn al ĝia trijara ritmo. Tiel ni povas havi koheran teamon, kiu grandparte fizike kunestos en la elektomomento, povos konatiĝi kaj komune difini siajn labor-terenojn kaj -metodojn, unufoje enkonduki sin en la taskoj, kaj poste dum du jaroj kaj naŭ monatoj, plenkore sen perturboj, interrompoj kaj malaperoj dediĉi sin al la laboro.

3. Elektokomisiono:

La antaŭa komisiono efektive akceptis la taskon okazigi poŝtan. voĉdonon por estrarano, sed post kaj kun multega ret-mesaĝado kun restintaj estraranoj. Por kaj praktikaj kaj etikaj kialoj, estraranoj ne miksiĝu en la mekanismoj de la voĉdonado. La elekto-komisiono preparu solidan teamon ĉiun trian jaron, kaj staru preta tuj, rapide kaj

akcepteble rekompletigi la estraron se necese.

4. Oficanto:

La suba pledado tedos tiujn el vi kun longaj memoroj. Vi jam aŭdis ĝin de mi plurfoje inter 1990 kaj 1992, antaŭ mia tiutempa retiriĝo. Dek jarojn poste, la neceso estas tiom pli brula. Ĉi tio ne estas demando nur por ILEI, sed por la tuta movado. Jen komunumo, kiu por sia pluvivo dependas tiom komplete je kreado de novaj parolantoj kaj uzantoj kaj kies gvida asocio proklamis la instruadon unu el siaj tri ĉefaj celoj. Estas profunde neimageble, ke tiu movado havas eĉ ne unu plentempan dungiton taskita labori por edukaj kaj instruaj celoj ie ajn en la mondo. ILEI simple ne povas en la tria jarmilo pretendi

. sin serioza monda organizo sen

oficanto.

Ne mankas taskoj pri kiu oficanto okupu sian tempon:

e Prizorgi la rutinajn, administrajn, fakajn kaj varbajn flankojn de la konferenca pretigado kaj de instruistaj seminarioj, sub la gvido de la koncernaj estraranoj.

IPR 01/2 »3

— página 4 del PDF —

e Ekspedi, administri, stoki kaj varbi por Juna amiko. (vidu alvokojn en IPR 2000/4 kaj 2001/1).

e Arigi, sistemigi kaj disponigi bazajn dokumentojn de la ligo — papere kaj elektronike.

e Kunordigi la precizigon de taskoj de estraranoj kaj komisiitoj, helpi enkonduki novajn oficantojn, helpi aranĝi la logistikajn aspektojn de estraraj kunsidoj.

e. Trakti informpetojn al la ligo, varbi membrojn kaj sekciojn, sub gvido de la sekretario.

e Provlegi tekstojn por IPR, helpi al la redaktoro kaj la redakcia komitato.

e Prizorgi la libro-stokadon kaj distribuon, realigi detalojn de la eldona agado.

-e Evoluigi hejmpaĝojn de la Ligo, inkl. de la kvazaŭa lernejo.

e Evoluigi la konferencajn stud-semajnojn (posteulon de la gimnazio).

e Kaj multe pli. 5. Eduko: investo por ĉiu

Konvinki la movadon, ke edukado esencas, kaj ke ne estas la

IPR 01/2 »4

tasko de la instruistoj financi tion,’ estas komencita sed nefinita strebo. Sed necesas paralele lukti ankaŭ inter ni. Ni devas montri ILEI ne nur formale sed praktike kapabla starigi projektojn kaj realigi ilin. Alie, UEA kaj ĉiu prave diros: jes ni investos en edukado, sed ni faros tion pli efike tra Mazi aŭ Pasporta vidbendo, Indiĝenaj dialogoj, projekto Najbaroj, eldonado de vortaroj por albanoj, taĝikoj, kio ajn. Por peti kaj ricevi monon de UEA aŭ fondaĵoj, ni devas anticipe prezenti projekton, buĝeton, celojn, kune kun atendeblaj kaj mezureblaj rezultoj (kiel ni ja ekfaris). Sed, fine de la projekta periodo, ni devas povi reiri al tiuj deklaritaj rezultoj kaj montri ilin liveritaj (aŭ doni validajn kialojn kial ni modifis ilin). Tion ni nun apenaŭ povas fari, ĝuste pro nia labor(mal)forta pozicio. Tiukaze, eĉ ne decas aŭ indas starigi novajn petojn.

6. Interna komunikado kaj profesieco

Ret-mesaĝado unuflanke malfermis mirindajn eblojn, aliflanke ĝiaj negativaj efikoj jam strangolas la avantaĝojn. Agemuloj devas gluiĝadi ĉe komputilo anstataŭ krei utilaĵojn: Ni bremsu la svarmon da ret-mesaĝoj;

estraraj, diskut-grupaj kaj interasociaj. La dividoj de la taskoj estu pli klare difinitaj, pli rigore aplikataj, tiel ke simplaj problemoj ne bezonu ret-ping-pongadon kun mesaĝoj kreskantaj je ĉiu pingo. Nur tujaj respondeculoj mesaĝadu pri rutinaj demandoj. Ĉiu estu informita/ konsultita nur kiam vere necesas.

La reprezentantoj ĉe la estraro de UEA (ILEI kaj TEJO) pledu por kreo de du diskut-retoj; unu interna por nur la estraranoj de UEA, kaj filtrita por pli larĝa rondo, al kiu apartenu la reprezentantoj de TEJO kaj ILEI. Por serioze kunlabori kun UEA, necesas partopreni en iu ĝia retejo, sed sekvi la nunan retumadon de kaj ILEI kaj UEA estas tasko farebla nur por emerito aŭ plentempa dungito.

Ni (kaj eĉ pli UEA) majstru la arton jungi la kapablojn de la profesiuloj (instruistoj, verkantoj, organizantoj, komputistoj, kio ajn) sen dronigi ilin en obstakloj, sen postuli malrealismajn devojn. Unu el la legende abundaj ret-komentoj de Renato Corsetti tekstas jene: “esperantistoj falas en du kategoriojn: aŭ ili faras nenion aŭ ili klopodas fari ĉion”. Pravege. Tio ne estas ilia persona «kulpo, sed estas struktura afero. Tio devus esti kerna demando en la movado.

UEA starigis por sia elformata strategia plano la vertikalon “Profesieco” sed riskas tute maltrafi la kernan demandon sur la tereno. Ne nur ke la oficistoj de UEA aŭ aliaj komisiitoj agu pli profesie, sed ke tiuj malmultaj “verdaj profesiuloj” glatigu kaj ne malglatigu la vojon al kunlaboro de eksteraj profesiuloj. Estu difineblaj konkretaj utilaj taskoj laŭ la specialaj lertoj de tiuj profesiuloj, la tempo dediĉenda estu limigebla, la vojoj akiri praktikajn subtenojn (materialoj, kompenso, informoj) estu difinitaj kaj funkciu sen luktado, la maniero liveri la task-rezulton estu konsentita de la komenco. Tiel UEA kaj ILEI povus ĉerpi novajn utilajn fortojn. La nuna vojo ĉe ILEI “fariĝi estrarano” signifas alpreni nelimigeblan respondecon kaj okupiĝadon pri demandoj sur ajna tereno. Se ILEI ekhavus sian “verdan profesiulon”, tio ne nur reportus la sorton de ILEI-estrarano en tolereblajn limojn, ĝi malfermus la vojon jungi la kapablojn de nia membraro, kaj de tiuj homoj, kiuj devus ekesti niaj membroj, kiuj ambaŭ (laŭdifine) estas grandparte profesiuloj, kaj krome en kampo ŝlosile grava por ni ĉiuj. Stefan MacGill, vic-prezidanto de ILEI

IPR01/2»5

— página 5 del PDF —

Li Weilun

Instrua metodo de Esperanto en superaj lernejoj

1. Diferenco inter ĉinoj kaj eŭropanoj en lernado de Esperanto

Esperanto estas tre proksima al la eŭropaj lingvoj kaj diferenca de la ĉina lingvo. Tial estas pli facile por eŭropanoj lerni Esperanton. lli povas kompreni multajn vortojn sen traduki kaj gramatikajn regulojn sen ckspliki. Oni povas uzi rektan metodon por instrui ilin. Kontraŭe, Esperanto kaj la ĉina lingvo estas diferencaj. Sen traduki ĉinoj ne povas kompreni Esperantajn vortojn. Ankaŭ gramatiko devas esti klarigata. Tial oni devas pli multe uzi gramatikan-tradukan metodon por instrui ĉinojn.

2. Diferenco inter E- instruado en superaj lernejoj kaj tiu en aliaj lokoj

Altlernejaj studentoj estas junaj kaj havas pli altan kulturan nivelon. Ili scias almenaŭ unu fremdan lingvon. Por ili estas pli facile lerni Esperanton ol por personoj en socio. Oni povas parte uzi rektan metodon. kaj komparan metodon (komparado kun aliaj fremdaj lingvoj). En

IPR 01/2 76

eksplikado de gramatiko oni bezonas nur akcenti trajtojn de Esperanto kaj povas forlasi la regulojn samajn kiuj identas en aliaj fremdaj lingvoj.

3. Diferenco inter instruado de E-o kaj tiu de aliaj fremdaj lingvoj

La fonctiko kaj gramatiko dc Esperanto estas multe pli facilaj kaj regulaj ol tiuj de aliaj fremdaj lingvoj. Tial en instruado de Esperanto oni povas kiel eble plej frue instrui fonetikon kaj gramatikon. Poste pere de ofta legado la lernantoj povas plimultigi vortojn kaj en trejnado de buŝa lingvo povas plialtigi sian aŭdoparolan kapablon.

En lernado de Esperanto oni ne nur lernas lingvon, sed ankaŭ devas lerni Esperantan spiriton, koni la E-movadon kaj fine fariĝi esperantistoj kaj batali por realigi la idealon de Zamenhof. Tial en instruado de Esperanto oni devas prezenti la historion de la E-movado kaj propagandi Esperantan spiriton. Tio estas malsama al instruado de aliaj fremdaj lingvoj.

Lingvo kaj kulturo havas kompaktan rilaton. Por ellerni la lingvon de iu lando oni devas koni ĝian kulturon. Esperanto apartenas ne al iu lando, sed al la tuta mondo. Tial por lerni Esperanton oni devas koni la mondan kulturon.

Resume, mi opinias, ke en instruado de Esperanto en superaj lernejoj oni devas sekvi jenajn punktojn:

a) apliki sintezan metodon,

t. e. asimili avantaĝojn de la gramatika-traduka metodo, rekta

Blazio Vaha

metodo, aŭdoparola metodo, kompara metodo kaj aliaj metodoj. Ekzemple, laŭeble instrui Esperanton per Esperanto, sed ne ekskluzivi la ĉinan lingvon; instrui necesajn gramatikajn regulojn en lingva praktikado; emfazi aŭdadon kaj paroladon, kaj samtempe serioze atenti legadon, skribadon kaj tradukadon.

b) Laŭeble prezenti al lernantoj la mondan kulturon kaj la E-movadon, kaj esperantistigi ilin.

Fabelkomencoj klasikaj

„ Vivis iam aŭ neniam — diras la fabelo — brava, paca kaj sagaca reĝo en kastelo.

Sur si kronon, sub si tronon li ja reĝe havis, ĝis limlando de la lando lia leĝo gravis”

(Julio Bahy: Sagaca knabino)

„Sur la granda vojo marŝis soldato”

(Andersen — Zamenhof: Fajrilo)

Enkonduko kun rememorigo Antaŭ pli-malpli unu jaro mi citis en IPedRo’ aron da Esperantaj fabelkomencoj el tradukaĵoj kaj originalaj fabeloj de kelkaj niaj literaturaj sukcesuloj, ĉefe de KABE kaj — la fratoj Grimm. Frapis min tiam la simpleco de la fabelkomencoj ĉe Kabe: ..Vidvino havis du filinojn.. Homo havis azenon… Eva

! Internacia Pedagogia Revuo. IPedRo prezentas tipon de mallongigo, kian mi kun aliaj preferus al la kutimaj mallongigoj de tipo o–o-(o-o), kaj kun malcerta akcento-loko.

IPR 01/2 »7

— página 6 del PDF —

ANDERSEN

FABELOJ

Plena Kolekto === ~=:

ECF.»

Dx Ll; ZAMENHOF

UXA PATO

Farkas-Tatar tradukas komencofrazon de Bela Balazs jene: Jam antaŭlonge vivis reĝo kaj reĝino. [vd. la grafikaĵon sur p. 9.] Mi re-trarigardis tiam kolekton da fabeloj ankaŭ de Julio Baghy (pr. bagi), hungar-fabelan volumon tradukitan de Maria Benczik (pr. bencik) elde Elek Benedek, ukrainajn fabelojn esperantigitajn de N. H. Adrianova. Cu estis, ĉu ne estis, eble trans la Fabelmaro estis tre-tre alta monto… mi reskribis la hungar-fabele inspiritan komencokliŝon de Francisko Szilagyi. Mi citis ankaŭ el «esperantujaj prapatraj legendoj» de Doko. La titoloj ĉe li estas tre longaj, kaj kun nepra mencio pri io Esperanta: Antaŭ multaj jarcentoj, kiam la mondo estis juna, kaj kiam estis drakoj en Eŭropo, kaj kiam estis gigantoj en Azio, nian Esperantujon vizitis du el la orienta lando Kvazaŭĥinio..

Tomasz Chmielik kaj Gerd Bussing, tradukante rakontojn

IPR 01/2 »8

de Peter Bichsel.. mezlonge informas pri kelko grava jam en la unuaj frazoj, ekzemple jene: Viro, kiu havis nenion por fari, ne plu estis edzo, havis nek infanojn, nek laboron, pasigis sian tempon, repripensante, kion li sciis…

Mia celo, kiel oni povas vidi, estis ebligi aŭ almenaŭ kontribui al eblo, ke oni, multajn el ili ekzameninte, elektu kaj reuzadu la plej bonajn kliŝojn, malpliverŝajnigi, malhelpeti, ke ĉiu tradukanto ĉiufoje rekomencu la tutan laboron de tradicio-kreado.

Kun infaneca, snobeta ĝojo mi citis, kiel menciite, antaŭ ĉio la klasike simplajn kabeaĵojn similajn al la sekvaj: Estis antaŭ jaroj reĝo (Ora birdo); Estis iam maljuna kaprino (Lupo kaj sep kapridoj); Estis iam fiŝkaptisto kaj lia edzino (Fiŝkaptisto kaj lia edzino); Estis iam tajloro, kiu havis tri filojn (Tablo kovru vin, orazeno kaj bastono el sako); Estis iam homo maljuna kiel la mondo (Maljuna avo kaj nepo); Estis iam granda milito, kaj post la milito multe da soldatoj estis eksigitaj (Kamarado Gaja);. Estis iam du fratoj, unu riĉa, alia malriĉa (Du fratoj), Estis iam maljuna reĝo (Fidela Johano); Estis iam malriĉa virino, kiu naskis filon (Tri oraj haroj de l’ diablo); – Estis iam homo, lerta en multaj metioj (Sesope oni

trairas la tutan mondon); Estis tam malriĉa kamparano, nomata Kankro (Doktoro Ĉioscia); Estis iam juna homo kiu sin dungis kiel soldato (Ursa felo). Mi estis ĉerpinta Ĉi tiujn frazojn kun titoloj el EVektitaj fabeloj de Jacob kaj Wilhelm Grimm 1906, laŭ la teksto reaperinta en la jaro 1985a je eldono de Artur E. Iltis, Saarbricken 1985. — Se la daŭrigo vin interesas, legu aŭ relegu mian laboreton Fabelkomencoj en Internacia Pedagogia Revuo, 29a jarkolekto, 1999/4, pp. 18-24.

Ci-sube mi aldonos similan kolektaĵon el la unuaj du volumoj de la Zamenhofaj tradukoj de la Andersenaj fabeloj. Andersenaj fabeloj aperis en Esperanto jam cn la jaro 1909, tradukitaj de Skcel-Giorling. La Zamenhofaj tradukoj aperadis diverstempe, kun konsiderindaj tempintervaloj. La kvar volumoj dismetiĝas je 1923, 1296, 1932, 1963. (Tazio Carlevaro, 1974: 202). Legu ilin kun respekto al la verkinto kaj tradukinto kaj kun pardonemo al mi, certe ion Mistajpinta.

Ankaŭ ĉi-foje, refoje — unuc, ĉiufoje, mi prezentos la komencolrazon, tuj poste, parenteze, la titolon de la fabelo, laŭ la skemo: komenca propozicio!

Jrazo de fabelo (La titolo de la

fabelo).

La Zamenhofa maniero komenci fabelon: citaĵoj el du volumoj. -— Evidente pro Andersena influo, Zamenhof iam csprimadas sin malpli simple, ol la fama stilisto Kabe, tamen eble pli simple, ol liaj niatempaj posteuloj.

Jen do la komenco, la komenco de la unua fabelo: Sur la granda vojo marŝis soldato: «Unu, du! unu, du!» (Fajrilo).

Kaj jen daŭrigo longeta, komencoj de postsekvaj fabeloj: En unu vilaĝo loĝis du viroj, kiuj ambaŭ havis la saman nomon (Malgranda Niko kaj granda Niko). Estis iam reĝido, kiu volis edziĝi kun reĝidino, sed li

IPR 01/2 59

— página 7 del PDF —

nepre volis, ke tio cstu vera reĝidino. (Reĝidino sur pizo). «Miaj. kompatindaj. floroj. tute forvelkis» diris Ta malgranda Ida. (Floroj. de ~la malgranda lda). Estis iam virino, kiu Ire deziris. havi malgrandan infanon, sed ŝi tule ne sciis, kie $i povus ĝin ricevi. (Elinjo ~Fingreto). Estis iam maljuna poeto, efektive. bona maljuna – pocto (Malbon-konduta knabo). La malfeliĉa — Johano = estis — tre malĝoja, ĉar lia patro estis tre malsana“ kaj baldaŭ mortonta. (Vojkamarado). Malproksime cn la maro la akvo estas tiel blua, kiel la folioj de la plej. bela cejano, kaj klara, kiel la plej pura VUrO, sed ĝi eslas tre profunda, pli profunda, ol povas atingi ia ankro; multaj turoj devus esti starigitaj unu sur la alia, por atingi de la fundo ĝis super la akvo. Tie loĝas. la popolo de maro (La virineto de maro). Antaŭ multaj jaroj vivis unu reĝo, kiu tiel amis belajn novajn vestojn, ke li elspezadis sian tutan monon, por nur esti ĉiam bele ornamita (la novaj vestoj de la reĝo). £x unu eb la domoj de la Orienta strato en Kopenhago, proksime “de la Nova Reĝa Bazaro, cstis iam granda gastokunveno, kiel ofte okazas = kaŭze de reciproka intervivado. (Galoŝoj de feliĉo).

IPRO1/2 710

Atentu! En la kamparo, tute Ĉe la vojo, staris kampa domo; vi certe jam mem ĝin iam. vidis. (Lekanto). Estis iam dudek kvin stanaj soldatoj, kiuj ĉiuj estis

Jratoj, ĉar oni fandis ilin el la

sama malnova stana kulero. (Persista stana soldato). Tre malproksime de ĉi tie, tie, kien

flugas la hirundoj, antaŭ ol

venas nia vintro, loĝis reĝo, kiu havus dek unu. filojn. kaj unu

filinon, Elizon. (Sovaĝaj cignoj).

Estis iam reĝido: neniu havis tiom multajn kaj tiel belajn librojn, kiel li. (Gardeno de la paradizo). Vivis iam komercisto, kiu estis tiel riĉa, ke tutan straton. kaj eĉ ankoraŭ flankan strateton. li povus. plenpavimi sole per grandaj arĝentaj moneroj. (Fluganta kofro). Sur la lasta domo de malgranda vilaĝo troviĝis nesto de cikonioj. (Cikonioj). £w la urbo Florenco, ne malproksime de la Piazza de Granduca, troviĝas malgranda transversa strato, kiu, se mi ne eraras, estas nomata «Porta Rossa”. (Kupra porko). £n la lasta tempo ni faris malgrandan vojaĝon, nun ni deziras cntrepreni pli grandan, Kien? Al Sparto! Al Mikeno! Al Delfoj! (Ligo de amikcco).

En la dua volumo de la Andersenaj — fabeloj troviĝas jenaj fabelkomencoj: Ciuj kantoj

de la oriento parolas pri la amo de la najtingalo al la rozo: en la silentaj stellumaj noktoj la flugilhava. kantisto. faras serenadon al sia bonodora floro (Rozo de la tombo de Ilomero). En la tuta mondo neniu scias tiom multe da historioj, kiel la dio de dormo. Li estas bonega rakontisto. (Dio de dormo. Subtitoloj: Lundo, Mardo, Merkredo, Jaŭdo, Vendredo, Sabato, Dimanĉo). £stis iam reĝido, kiu havis nur tre malgrandan. regnon; gi tamen estis sufiĉe granda, por ke oni povu edziĝi en ĝi, kaj edzigi li volis (Paŝtisto de porkoj). Se post fulmotondro oni preteriras poligonan = kampon, ont ofte rimarkas, ke gi aspektas nigre kaj kvazaŭ bruligite. (Poligono). — Ciun fojon, kiam mortas bona infano, anĝelo de Dio. malleviĝas sur la teron, prenas la mortintan infanon sur siajn brakojn, etendas siajn grandajn. blankajn flugilojn,

flugas super ĉiujn lokojn, kiujn

la infano amis, kaj ŝirkolektas plenmanon da. floroj, kiujn li alportas supren al Dio, por ke ili tie floru ankoraŭ pli bele ol sur la tero. (Anĝelo). En Ĥinujo, kiel vi sendube scias, la imperiestro estas. ino kaj ĉiuj liaj ĉirkaŭantoj estas ankaŭ Ĥinoj. (La najlingalo). Zurbo kaj pilko kuŝis inter aliaj ludiloj kune en

unu tirkesto, kaj la turbo diris al la pilko: «Ĉu ni ne fariĝu gefianĉoj, ĉar ni kuŝas ja unu apud la alia en unu tirkesto?» (Gefianĉoj). £n la arbaro estis belege! Estis somero. (Malbela anasido). En la arbaro staris beleta abio; ĝi havis bonan lokon, kaj suno povis penetri al ĝi, estis sufiĉe da aero, kaj ĉirkaŭe kreskis multe da. pli grandaj kamaradoj, abioj kaj pinoj. (Abio). Nun ni komencas. Kiam ni venos al la fino de la historio, ni scios pli multe ol ĉe la komenco. (Neĝa reĝino. Fabelo en sep rakontoj. Unua rakonto: Kiu parolas pri la spegulo kaj la rompopecetoj). £n la granda urbo, kie ekzistas tiom multe da domoj kaj da homoj, ke ne ĉiuj homoj havas sufiĉe da loko por gardeneto kaj kie la plimulto tial devas kontentiĝi je floroj en

florpotoj, estis tamen du mal-

riĉaj infanoj, kiuj havis ĝardenon iom pli grandan ol florpoto. (Dua rakonto: Malgranda knabo kaj malgranda knabino). Sed kio

fariĝis kun la malgranda Gerda,

kiam Kay plu ne revenis? Kie en la mondo li troviĝis? Neniu tion sciis, neniu povis doni informon pri tio. (Tria rakonto: La florĝardeno de la virino, kiu povosciis sorĉi). Gerda devis denove ripozi (Princo kaj reĝidino). /li veturis tra la malluma arbaro,

IPROI2 »lI

— página 8 del PDF —

sed la kaleŝo lumis malproksimen. (Kvina rakonto: Malgranda rabistinfano). Antaŭ malgranda, malgravaspekta dometo ili haltis. (Sesa rakonto: Lapino kaj Finnino). La muroj de la palaco estis stararanĝitaj de la turniĝanta neĝo, kaj tranĉantaj ventoj aranĝis la pordojn kaj fenestrojn, (Sepa rakonto: Kio estis en la palaco de la neĝa reĝino kaj kio okazis poste). Estis iam malgranda knabo, kiu malvarmumis. Li estis elirinta kaj malsekigis al si la piedojn; neniu povis kompreni, kiamaniere tio fariĝis, ĉar estis tule seka vetero. (Sambuka virineto). Estis iam flikilo, kiu etis tiel delikata kaj pinta, ke ĝi imagis al si, ke ĝi estas kudrilo (Flikilo). En la malvastaj stratoj de la granda urbo, kiam la suno subiris kaj la nuboj supre inter la kamentuboj lumis orkolore, jen tiu jen alia aŭdis ian strangan tonon, similan al sono de preĝeja sonorilo, sed pro la bruo de la veturiloj kaj de la movado oni povis distingi ĝin nur dum mallonga momento. «Nun sonas la vespera sonorilo!” oni diradis, «nun la suno subiras!» (Sonorilo). Avineto estas tre maljuna, ŝi havas tre multe da sulkoj sur la vizaĝo kaj tute blankajn harojn, sed ŝiaj okuloj lumas ankoraŭ kiel du steloj, ili estas eĉ multe pli belaj,

IPR 01/2 Y 12

ili estas tiel mildaj, kaj estas plezuro rigardi en ilin. (Avineto). Rapide kaj lerte kuradis kelke da lacertoj en la fendoj de maljuna arbo; ili bone povis kompreni unu la alian, ĉar ili parolis. lingvon de lacertoj (Monteto de elfoj). Estis iam malgranda knabino, tre delikata kaj beleta, sed en somero ŝi devis ĉiam iri nudpiede, ĉar ŝi estis malriĉa, kaj en vintro kun grandaj lignaj ŝuoj, tiel ke la piedartiko de ŝia malgranda piedeto fariĝadis tute ruĝa, kio aspektis tre mizere. (Ruĝaj ŝuoj). Ĉu vi iam vidis vere malnovmodan = ŝrankon, tute nigran pro maljuneco kaj kun skulptitaj spiralaĵoj kaj foliaĵoj? Ĝuste tia estis en unu loĝejo (Paŝtisto kaj kamentubisto). En Danujo staras malnova kastelo, nomata Kronborg, kiu troviĝas tute ĉe la Sundm kie la grandaj ŝipoj ĉiutage grandanombre preterveturas, Anglaj, Rusaj, Prusaj. (Dano Holger). Cu vi aŭdis jam la historion pri la malnova strata lanterno? Gi certe ne estas tre gaja kaj amuza, tamen unu fojon oni povas ĝin aŭskulti. (Malnova strata lanterno). Vere, oni povus supozi, ke en la vilaĝa lageto okazis ia grava fariĝo, sed en efektiveco nenio okazis (Najbaraj familioj). Jes, tio estis la

malgranda Tuk. En. efektiveco lia nomo ne estis Tuk, sed kiam li ne povis ankoraŭ bone paroli, li mem sin nomis Tuk; tio devis signifi Karolo, estas bone, se oni tion scias. (Malgranda Tuk). En unu flanka strateto staris malnova, tre malnova domo; ĝi havis la aĝon de preskaŭ tricent jaroj. (Malnova domo). Vi certe ja konas grandigan vitron, rondan vitron, kiu ĉion faras centoble pli granda ol ĝi estas

en efektiveco? (Guto da akvo). Ci tie en nia lando la plej granda verda folio certe estas la folio de lapo (Feliĉa familio).

Jen do la fino de la citaĵoj el la dua volumo. La trian kaj la kvaran volumojn mi ne ĉehavas, nek havas entute, do mi ĉesas citadi, provizore. Morgaŭ aŭ postmorgaŭ ni citadu kune. — En ĉi frazo lasta estas vorto lasta.

Andrianova N. H.. 1983: Ukrainaj popolaj fubeloj. Kiev.

Andersen, (H. C.) (1923)/1926: Fabeloj. Plena Kolekto. Unua Parto. Tradukis D’” L.L. Zamenhof. Dua eldono, Paris. Esperantista Centra Librejo, 51, Rue de Clischy (99).

Andersen, (H. C.) 1926: Fabeloj. Plena Kolekto. Dua Parto. Tradukis D’ L.L. Zamenhof. Unua eldono, Paris. Esperantista Centra Librejo, 51, Rue de Clischy (99).

Kabe 1906/1985: Elektitaj fabeloj de Jacob kaj Wilhelm Grimm, eldono de Artur E. Iltis Saarbriicken. ‘ :

Baghy, Julio: 1966: Ĉielarko. Antologio de fabeloj, originale en verso reverkitaj.

Balazs, Bela: 1970: La sep reĝidoj. Wustris: Adam Wirtz. Tradukis: Eva Farkas-Tatar. Hungara Esperanto-Asocio.

Benedek, Elek 1983: Hungaraj fabeloj. Elektis kaj tradukis: Maria Benczik. Budapest.

Bichsel, Peter 1991: Rukontoj por infanoj (Kindergeschichten). Esperantigis: Gerd Bussing, Tomasz Chmielik, Svidniko.

Carlevaro, Tazio 1974: Traduka beletro. En: Lapenna, Ivo (ĉefred.) — Lins, Ulrich (red.): Carlevaro Tazio 1974: Esperanto en Perspektivo. Faktoj kaj analizoj pro la internacia lingvo, 190-248.

Doko 1990: Rakontoj de niaj prapatroj. Falsloraj ekzercoj pri nia lando antaŭ multaj

Jarcentoj kiam okazadis mirindaj aferoj. Redaktis kaj korektis Tomasz Chmielik. Komputere kompostis: Pawel Wimmer, Svidniko .

Grimm, Jacob — Grimm, Wilhelm 1906/1985: Elektitaj fabeloj de Jacob kaj Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein (D” Kabe), eldono de Artur E. Iltis, Saarbriick. Lapenna, Ivo (ĉefred.) — Lins, Ulrich (red.) Carlevaro Tazio 1974: Esperanto en

Perspektivo. Faktoj kaj analizoj pro la internacia lingvo. Universala Esperanto-Asocio. London — Rotterdam.

Vaha, Blazio: Fabelkomencoj. Internacia Pedagogia Revuo, 4/ 1999, 18-24.

IPR 01/2 Y13

— página 9 del PDF —

Aŭstralio Raporto pri instruado de Esperanto

Sud-Aŭstralio:

En Adelajdo, estas 5 instruistoj, kiuj instruas malgrandajn grupojn de

plenkreskuloj.

Unu el tiuj instruistoj, Jor Gallagher ankaŭ instruas unu studanton per

retpoŝta kurso. Krome, li komunikas kun la esperanto-klaso de japana

instruisto kiu trovis la nomon de Jo/m per Kvazaŭlernejo.

Kvinslando (Queensland): Estas du aktivaj grupoj en ĉi tiu provinco. Unue, en Brisbane, 6 maturuloj partoprenas klasojn kadre de la organizo U3A (Universtitato de la Tria Aĝo); Kuy Andersen gvidas la klasojn. Okcidente de Brisbane, en la urbego Toowoomba, Dianne Lukes instruas infanojn en du lokaj elementaj publikaj lernejoj.

Okcidenta Aŭstralio:

Dum 2000, du instruistoj instruis esperanton en lernejoj en Perto. S-ino Penny Vos instruis ĉirkaŭ 60 infanojn (6 ĝis 15 jaraĝaj) en Treetops Montessori lernejo. La lernantoj ĝuis retkontakton kun samaĝaj studantoj en Svislando. La klasoj daŭros ĉi jare (2001). La muzikinstruisto de la lernejo ankaŭ interesiĝis pri Esperanto kaj komencis lerni ĝin kun la helpo de Penny. Ŝi tradukis kantojn Esperanten kaj ili kantis ĉe Perta familia noktoklubo.

S-ino Trish O’Comnor instruis ĉe la Perth Montessori lernejo. La klasoj estis en 3 grupoj laŭ aĝo; 3 – 6 jaraĝaj, 6 – 9 jaraĝaj kaj 9 — 12 jaraĝaj, entute ĉirkaŭ 80 infanoj. Zrish ankaŭ instruis Esperanton dum 8 semajnoj al grupo de studantoj kadre de PEAC (apartaj klasoj por pli inteligentaj infanoj). La studantoj venis el 16 lernejoj.

Viktorio:

Esperanto estas instruata en tri grupoj, sub la gvidado de Marcel Leerveld, Jennifer Bishop kaj Margaret Iarr. Ken Rolls kaj Franciska Toubale instruas grupon de ok studantoj ĉe la Asocio por Edukado de

IPR 01/2 »14

El la landoj kaj sekcioj

Plenkreskuloj; plejparte, tiuj komencis lerni la lingvon kadre de la Somerlernejo ĉe Melburno.

Ekzamenoj de la Aŭstralia Esperanto-Asocio: Dum la Jaro 2000, 16 esperantistoj sukcesis en 5 niveloj. Baza — 6; Elementa — 3; Meza — 3; Supera — 2; Alta —2.

Korespond-kursoj: Hazel Green administras la korespond-kursojn por Aŭstralio; dum la jaro 2000, 14 homoj aĉetis 21 korespondajn kursojn. Kay Andersen Kunordigantino por Aŭstralio kjand(dozemail.com.au Belgio Kadre de la ILEI-projekto INTERKULTURO, 5-a klaso de elementa lernejo en Binche, Belgio, ĵus ekis E-kurson; fakte la instruistino (S-ino Lecron) eklernas la lingvon samtempe kun siaj gelernantoj. Tio postulas multe da kuraĝo, des pli, ke loke troviĝas neniu sperta e-isto. Por kuraĝigi ilin, kaj samtempe silentigi negativajn antaŭjuĝojn de gekolegoj, vi povas sendi etan simpatian mesaĝon, Ĉu rete: endbs.binche(dsec.efwb.be, kun la mencio «pour la Se primaire B, Mme Lecron: por la 5-a elementa klaso B, S-ino Lecron)», ĉu poŝte (bildkarto sufiĉas) al jena adreso: Ecole du Sacre-Coeur, classe de 5e B (Mme Lecron), avenue de Burlet, BE-7310 Binche, Belgio

Germain Pirlot

Britio

Jarraporto de Esperanto Teachers’ Association Dum pluraj jaroj ETA spertis krizajn problemojn. En marto 2000 la tiama komitato deziris eksiĝi, kaj pro manko de subtenantoj, proponis malfondi la asocion kaj fordoni ĝian bonhavon al simila organizo. Por permesi al ETA daŭri, kvarkapa komitato sin prezentis,-estis elektita de la membraro, kaj promesis plenumi limigitan programon por la sekva jaro. La nova komitato estis:

= Roy Simmons, prezidanto

= Malcolm Jones, vic-prezidanto «o Angela Tellier, sekretario

LJ

lan Mac Dowall, kasisto

IPR01/2 »15

— página 10 del PDF —

Jen resumo de la jara agado:

» Jam februare okazis la dua dunivela semajnfina kurso en Felixstowe: ĉi-foje kun la temo ‘Saksoj’ kaj kun la tre bonvena, lerta instruado en la progresanta grupo de lvo Durwael el Belgio.

» Laaliĝkotizo al ETA laŭ la jarkunvena decido malpliiĝis ĝis £5.00.

» La nova bulteno, iEL (instruado Esperanta- lerte!), aperis kvarfoje dum la jaro, kvankam materialo mankis por la lasta eldono pro la fakto ke ĝi estis tro proksima al la prokrastita januara eldono. La bulteno estis sendita al 70 anoj (el kiuj ĉ. 25 estas individuaj membroj de ILEI).

» Artikolo kaj anonco pri Urso-Kurso aperis en la porlerneja gazeto “Questions and Answers” en septembro, kaj kopio dc la artikolo estis eldonita en nia bulteno.

» La sezona bulteneto “Bear Facts” komencis sian trian jaron kaj estas sendata al tiuj infanoj, kiuj daŭre sekvas la Urso-Kurso-n; infanoj, kiuj partoprenas la konkursojn, ricevas kuraĝigan premieton.

» Bedaŭrinde, nepris prokrasti aranĝitan someran semajnfinan porinfanan kurson ĝis oktobro. Sep familioj interesiĝis pri la somera kurso sed mankis aliĝoj por la oktobra, kiu estis nuligita.

» ETA nc estis reprezentita ĉe la ILEI konferenco precipe pro la frua dato.

» Aŭtune mortis multjara membro de la asocio, Fraser Dunbar, kies forpaso signifas grandan perdon. Li multege kontribuis al la instrua agado de ETA, precipe per la kursoj ĉe Belstead House, Ipswich, kaj poste en Felixstowe. Aparte lastatempe, kaj malgraŭ kreskanta malsano, li ankaŭ gravege kontribuis al la administra laboro de EAB.

» Hilary Chapman daŭrigis la iom pli junan tradicion de ETA, kaj aranĝis sukcesan porinstruistan kurson kiel parton de la “Ni Festivalu!” semajnfino en Barlastono ĉi-januare.

» La intenco ŝanĝi la nomon de la asocio kaj la kvorumon de difinita nombro al procentaĵo de la membraro ne eblis dum la jarkunveno 2000 pro manko de averto. Tamen la komitato avertis la membraron, ke estos propono por la jarkunveno en 2001. La sama komitato sin prezentas por la sekva jaro.

Malcolm Jones, vic-prezidanto de ETA

IPR 01/2 716

Finnlando La nova estraro de la finna ILEI-sekcio Sekciestro: Carola Antskog Dragsfjŝirdviigen 690, FI-25700 KIMITO Telefono: 358 02/423 133. Retadreso: cantskog(Dkolumbus fi

Sekretario: Sylvia Hiimiilŝinen Teivaalantie 85, FI-33400 TAMPERE Telefono: 358 03/346 3493. Retadreso: veli.hamalainen(Dkolumbus.fi

Kasisto: Tapio Sormunen Kirjurinkuja 1 11109, FI-02600 ESPOO Tel 358 09/ 5416 602. Retadreso: tapio.sormunen(Qsiemens.fi

Komitatanoj por la jaroj 2001-2003: Carola Antskog kaj Sylvia Hmilŝinen Informis: Sylvia Hĉimĉilĉinen

Francio

Manifestacio por lingvo-diverseco en Parizo Francaj instruistoj ne malofte protestas kontraŭ la decidoj de la Ministerio pri Edukado. Tamen unuafoje, kunc kun la plej diversaj sindikatoj, res-

Aj KILAJ

IPR 01/2 » 17

— página 11 del PDF —

ponde al alvoko de asocioj de instruistoj de fremdaj lingvoj (itala, hispana, portugala, rusa ktp.) la 14-an de marto 2001 tricento da instruistoj manifestaciis por vera lingvo-diverseco en la instruado de lingvoj. Anstataŭ kontraŭstari la influegon de la angla (kaj 2-agrade de la hispana), la Ministerio malaperigas postenojn pri la aliaj lingvoj (eĉ pri la germana, ĉe la germana landlimo!). Sekve ĉiuj instruistoj estas malkontentaj: instruistoj pri la angla kaj hispana, ĉar ili frontas klasojn kun 35 lernantoj aŭ pli, la aliaj, ĉar eĉ post ĉasado de lernantoj ne sufiĉas la lernantoj kaj la posteno malaperas. Apud la belaj frazoj pri la neceso paroli lingvojn, la Ministerio reduktas de 3 horoj al 2 horoj la instruadon de fremda lingvo; enkondukas ĝin en la infanĝardenon, sed pro manko de instruistoj dungos plej verŝajne denaskajn parolantojn (kvazaŭ por paroli france sufiĉus, ke ĉiuj francoj fariĝu instruistoj de la franca lingvo!). Evidente esperantistoj ne povis resti for: kvankam ne invititaj al la preparlaboroj, ili aperis kun bela banderolo „Esperanto: la mondo ĉe la langopinto” (en la franca „langue” signifas kaj lingvon kaj langon) kaj distribuis informilon pri la rolo de esperanto por vera lingvo-diverseco. Tute neatendite ĝis tia grado, ili frontis malamon kaj intereson kaj havis okazon serioze diskuti kun la plej malfermitaj inter la kolegoj.

Renĉe Triolle

Hungario

Raporteto pri la hungara sekcio de ILET 2000/2001 En 2000 ni havis 39 membrojn. Tio signifas ioman malkreskon kompare al 1999. La sola komuna aranĝo de la sekcio estis la tradicia pedagogia konferenco en februaro 2000, kun la ĉeforganizo de nia karmemora kolegino, s-ino Barcsay Zsuzsa. La iama adresaro de s-ino Barcsay enhavas informojn pri pli ol tricent E- instruistoj. Nur ĉ. 12 procentoj de ili membriĝas en ILEI. Proksimume la duono de niaj membroj instruas E-on al iom pli ol 100 gelernantoj (ĉefe al studentoj, kiuj intencas trapasi lingvoekzamenon). Nia membro, s-ino Kovacs Marta, en la nomo de nia sekcio kompilis kaj dissendis enketilon al ĉiuj adresoj de la fama adresaro de s-ino Barcsay. Post la analizo de la respondoj mi kompilos malgrandan statistikon ankaŭ por IPR. Kun la ĉeforganizo de s-ino Kovacs Marta, en februaro 2001 ni havis sukcesan pedagogian tagon en Budapeŝto kun la partopreno de pli ol 50

IPR 01/2 718 ii

pedagogoj. Sekve de la enketilo kaj tiu de la sukcesa konferenco, en 2001 nia sekcio ekhavis plurajn novajn membrojn.

Kontribuintoj de la programo (i.a.) Farkas-Tatĉr Eva, Smideliusz Katalin, Mĉszaros Bela, Bujdoso Ivan, Barossnĉ Korody Zs6fia, Vizi Laszlo, Princz Oszkar, Szilvasi Laszl6, Stefan MacGill, Kovacs Marta. S-ino Nagy Kornĉlia kun folklora koruso prezentis E-lingvajn kantojn por omaĝi al la memoro de s-ino Barcsay. Krome, nia asembleo starigis fonduson, kiu kolektas monon por memortabuleto (aŭ io simila) por nia forpasinta kolegino. Nemeth Jozsef, sekciestro

Togolando

Esperanto pli kaj pli entrudiĝas en lernejojn S-ro ADOKPE Tokouda Raymand instruas la lingvon al ĉiuj lernantoj de la privata kolegio SAVOIR de Lome. Tiel, de la unua ĝis la kvara klaso, ĉiuj lernantoj partoprenas la kurson. En la horar-tabelo ĉiu klaso havas unu horon de Esperanto kurso semajne. Apude, en CEG ANFAME, s-ro GBEGLO Koffi instruas E-on al kelkaj lernantoj. Tiuj prezentis la lingvon al la aliaj lernantoj kaj invititoj dum la kultura semajno de la 9-a ĝis la 13-a de aprilo 2001.

Salutvortojn gratulajn sendu al tiuj kolegioj, kiuj pretas ĝemeliĝi kun aliaj lernejoj:

— ADOKPE Tokouda Raymond, Instruisto de Esperanto. Collĉge «LE SAVOIR». B.P. 494 Lome-Togo. Tel: (228)27 11 8

— CEG ANFAME IRED GOLFE, B.P. 80252, Lome-TOGO. Tel: (228) 08 34 06

Usono

Unika kolokvo Dudeko da edukistoj el Usono kaj eksterlando kunvenis en la federacia ĉefurbo Vaŝingtono en la 5a de aprilo 2001, por partopreni en unika kaj unuafoja kolokvo, organizita de fondaĵo pri Esperanto-studoj, Esperantic Studies Foundation (ESF). La temoj de tiu intensiva tago restis en fokuso tra la postaj tri tagoj, kiam la kolokvintoj formis signifan delegacion en la samloka kvara ĉiujara konferenco de la Nacia Komitato de Malpli Ofte Instruataj Lingvoj (angla akronimo: NCOLCTL). Partoprenintoj venis el ĉiu angulo de Usono, krome el Kanado kaj tri el Eŭropo. Kontribuis aktive kaj egale veteranoj de la eduka sceno, kaj

IPR 01/2 » 19

— página 12 del PDF —

freŝbakitaj universitataj studentoj, kiuj mem gvidas kurson en sia universitato. Ĉeestis du eks-prezidantoj de ILEI.

La tagordo entenis kvin rubrikojn:

1. Klasĉambra instruado: Niveloj, amplekso, lerniloj, helpiloj, varbado, instruista trejnado kaj akreditado, akceptigo de kursoj cn lernejaj programoj.

2. Semajnfinaj intensaj kursoj: Kaz-studo el Nederlando; aplikeblo al Usono; reklamado kaj celgrupoj.

3. Familioj, hejm-edukado: Kreo de konvenaj stud-materialoj. Fone: unu el ses familioj en Usono elektas eduki siajn infanojn eksterlerneje; tiucelaj gepatraj retoj subtenas tion.

4. Telelernado: Korespondaj kursoj, son- kaj vid-bendaj kursoj, TTT- kursoj, retbabilejoj, retrondoj, DVD-materialoj, interagaj teknologioj. Kiel reteni kaj aktivigi ret-kaptitojn?

5. Uzado de Esperanto: La rolo de kulturaj konoj kaj faka enhavo en kursoj; lernado pere de Esperanto. Prezento de la projekto «Interkulturo»

de ILEI.

ri“ LI Lo e ed “ L2 LJ Lj 2

x FICO

,;,A.“..A2 «…

..

De maldekstre: Alvino Fantini, Grant Goodull, Stefan MacGill, Amanda Higley.

Duncan Charters, Mark Fettes, Katalin Smideliusz

IPR 01/2 »20

Aktuala temo estis la stato kaj estonto de NASK, la tradiciaj someraj kursoj en San-Francisko. Ci-jare ili okazos je du niveloj tra du semajnoj en nova pli centra universitato; celate estas trovi por tiu aranĝo konstantan hejmon kie eblos restarigi la tri-semajnan, kvar-kursan modelon.

Oni pledis por pli da kursoj en kiu oni instruas iun enhavon pere de Esperanto, ne nur en la kvara nivclo — povus temi ekzemple pri interkulturaj interŝanĝoj (ja la kursanaro estas diverskultura) aŭ konfliktosolvaj teknikoj (pac-edukado).

Leviĝis interesaj ideoj pri la rolo de por-instruistaj kursoj, laŭ kiu la kursgvidontoj kaj trejnotoj partoprenus en unu-semajna prepar-kurso antaŭ la ĉefa aranĝo. Kursgvidantoj tiam preparus siajn kursojn, klarigante la enhavojn kaj celojn al la trejnatoj kaj delegante al ili la pretigon de specifaj elementoj en la kurso. Sekvus du-semajna kurso por ĉiu, en kiu la gvidantoj kaj la trejnatoj en kohera kunlaboro gvidos la laborojn. La instruista kurso daŭrus tra tiuj du semajnoj, eble kun pliaj partoprenantoj, dum kiu oni taksus la kontribuon kaj plenumon de la taskoj faritaj de la trejnatoj.

Lige kun tio, okazis multaj diskutoj pri la ekzamenoj de ILEI, i.a. de la nova instru-rajtiga parto. Ceestis la nuna kaj (re)fonda sekretarioj de la ekzamenoj kaj la prezidanto kaj vic-prezidanto de IEK. Kelkaj ŝanĝproponoj por la regularo de la lingvo-ekzamenoj survojas, diskutite estis ankaŭ kiel NASK povos liveri la provejon por lanĉo de la nova ekzamena branĉo pri instruista trejnado.

Pri reta instruado, ESF starigas hejmpaĝojn por edukaj materialoj. Estis pledo, ke aperu pri tio precizaj indikoj kiel instruistoj kaj aliaj verkantoj sen granda ret-sperto liveru edukajn materialojn por ke ili plej konvene povu aperi kaj esti je elektronika dispono.

Konsenton rikoltis sugesto pri kompilo de elektronika katalogo de lerniloj, aranĝita datumbaze, kun konsekvenca priskribado (kaj eventuale taksado). Tio povos liveri indikojn (kaj foje ret-saltojn) al aperintaj recenzoj pri la verko. Prezento en la posta konferenco montris similan konstruatan skemon (LangNet) por lerniloj en 19 lingvoj, en kiu aŭtoro verkas propran normigitan priskribon, kiun suplementas priskribo de fakula triopo.

IPR 01/2 »21

— página 13 del PDF —

Vespere per sursina komputilo eblis viziti diversajn hejmpaĝojn, i.a. la kvazaŭa lernejo de «Interkulturo». Tiu kultura dimensio reliefiĝis tre klare, ne nur inter la esperantistoj, sed ankaŭ inter la lingvo-instruistoj kaj iliaj prezentaĵoj en la konferenco.

Kolokvanoj dufoje kontribuis al la konferenco. Ĝuste interkulturo estas la ĉeffako de d-ro Alvino Fantini, kiu prelegis pri manieroj karakterizi kaj eĉ mezuri interkulturitecon. La konata projekto «Indiĝenaj dialogoj» estis dismontrita per okulfrapa afiŝ-prezento. Parto de la konferenco disvolviĝis en la instituto kie la usonaj diplomatoj intensive akiras siajn lingvajn kapablojn, kaj eblis viziti ties faciligojn.

Multaj valoraj idcoj kaj iniciatoj sondiĝis el ĉi tiu kolokvo kaj estos certe post-sekvataj tra venontaj monatoj kaj jaroj. Stefan MacGill, Hungario.

De maldekstre malantaŭe:Stefan MacGill, Duncan Charters, Grant Goodall, Sylvain Lelarge, Derek Roj], Bill Maxey, Ellen Eddy, Lana Shlafer. Antaŭe: Katalin Smideliusz, Mark Fettes, Amanda Higley

IPR 01/2 »22

Ellernu! Szilagyi kaj Szilvasi (Recenzo pri du lernolibroj) Antaŭ proksimume unu jaro mi akiris du librojn. La unua venis perpoŝte. Gi estis Osszefoglalo eszperanto nyelvtan (Resuma Esperanta gramatiko) de Laszl6 Szilvasi. (Budapeŝto, 1999, LINGVO-Studio kaj Kulturalis Eszperanto Szovetsĉg). Unue mi pensis, ke ĝi estas kristnaska donaco (mi kelkfoje ricevas propagandilojn kaj informojn de ili, dankon), sed poste evidentiĝis al mi, ke mi devas esti feliĉa, ke mi ja ricevas rabaton, krome mi pagu aŭ mi resendu la libron ene de unu semajno.

Resendi estas pli malfacile, do mi pagis.

La alia estas malnova libro, mi trovis kaj aĉetis ĝin en librobrokantejo, la prezo estis ĉirkaŭ la dekono de la unua. Ĝi estas Ellernu! Progresa kurso de esperanto de Francisko Szilagyi, eldonis Literatura Mondo en 1937. Komuna estas la celo de la du libroj: oni ne nur komencu lerni Esperanton. Ankaŭ nun validas la enkonduko de Szilagyi, el kiu mi citas kelkajn detalojn:

«Ni havas lertajn reklamistojn, kies voĉo kelkfoje estas pli laŭta ol necese; kaj la rezulto estas, ke konsiderinde multaj viciĝas sub la sankta signo de l’espero. Sed Kion ni vidas post la bonege gviditaj, amuzplenaj, mallongaj kursoj. …

Oni kredigas al la amaso, ke tre baldaŭ, post semajnoj oni scios la lingvon kaj per tiu metodo ni kreas aron de elreviĝintoj, kiuj post kelka tempo estas multe pli malproksime de nia movado, ol tiuj, kiuj neniam konatiĝis kun ĝi. Ni scias, ke nia lingvo estas verc la plej facila el ĉiuj lingvoj, sed ĝenerale la komencanto post la antaŭa propagando atendas miraklon. …

Ne estas sufiĉa la amaso, kiu komencas la lernadon, ne estas sufiĉe lerni la lingvon, scd ellerni, ellerni! La «bonan tagon» esperantistoj nenion valoras. Kabe pravis: La Esperantistoj ellernu Esperanton!»

La libro estas unulingva, do internacie uzebla, Szilagyi jam vivis en Svedio, kiam li aperigis ĝin, sed jam uzis la materialon por kursoj dum kelkaj jaroj. Gi konsistas el dek ok lecionoj, ĉiu leciono havas kvin partojn: l. Gramatika parto, II. Konversacia parto, IIl. Literatura parto, IV. Grup-ludo, V. Kontrolo.

El la libro oni lernas ankaŭ pri la Esperanta kulturo, temas pri aŭ estas citaĵo el la Fundamenta Krestomatio, Parnasa Gvidlibro, Verkoj de FeZ, La vojo, Trans la Fabeloceno, poemoj de Kalocsay kaj Raymond

IPR 01/2 »23

— página 14 del PDF —

Schwartz, novelo de Julio Baghy, Edmond Privat, kaj kompreneble pri kongresoj kaj aliaj movadaj programoj.

La libro de Szilvasi estas verkita por hungaroj, kiel ankaŭ la subtitolo montras; la intenco estis helpi tiujn, kiuj volas meti mezgradan ŝtatan lingvoekzamenon pri Esperanto. En Ilungario tiu ĉi ekzameno estas dulingva, parto de ĝi estas traduko cl kaj al Esperanto. La libro de Szilvasi ne estas uzebla cn ĝi mem, en la enkonduko ankaŭ la aŭtoro proponas uzi ĝin kune kun iu lernolibro. La ĉefa temo estas la gramatiko, sed konsiderinda parto de la I70-paĝa libro temas pri la Esperanta movado, organizaĵoj kaj servoj. Ofte estas legebla en propagandiloj de Szilvasi (kaj li tute pravas), ke ne sufiĉas lerni nur la lingvon, ĝia lernanto iĝos Esperantisto, se li/ŝi uzos ĝin en la praktiko. (Kompreneble en la libro troviĝas ankaŭ modelsentencoj pri Eventoj, novaĵservo RET-INFO.) Oni ofte aŭdas, ke pli sukcese ellernas fremdan lingvon tiu, kiu bone konas sian gepatran lingvon. En la hungarlingva parto de la libro troviĝas multaj detaloj, kiuj ne povas esti modeloj por la lernantoj de la lingvo. Parte, ĉar Szilvasi volas kompari Esperantajn kaj hungarajn frazojn laŭvorte, do unue donas ekzemplon, kiu ne ekzistas en la Hungara, kaj poste la veran tradukon. (Ekz. O van ferfi, vagyis 6 ferfi. (p. 23.), En birtokolok hazat, vagyis nekem van hdzam (p. 22.) ktp.) Kelkfoje ni trovas nur version, kiun oni neniam diras en la hungara: Vidd ki a macskat a lakason kiviilre! (p. 32.), Bemegyek Miskolc belsejebe, kozepĉre. (p. 78.) Maradj szabo a mestersegednel (p. 30.), Milyen (sz szerint: melyik) datum van ma? (p. 79.) Ekzistas multaj aliaj ekzemploj, sed ili povas esti interesaj nur por hungaroj, kiel ankaŭ tio, ke multfoje mankas aŭ troveblas superflue komo antaŭ es, stb., vagy, ha, aki, mint, hogy (kaj, ktp., aŭ, se, kiu, kiel, ke) kaj estas ankaŭ aliaj eraroj. Tio ne malhelpas, ke oni ellernu el la libro la uzadon de prepozicioj, afiksoj, tabelvortoj, dato, tempo (9 variantoj por la kvara kaj duono p. 61.) ktp., tamen…

Szilagyi mencias, ke «amikoj Kalocsay kaj Halka ne trovis gravajn mankojn aŭ erarojn en ĝi, kiam ili komisie de «Literatura Mondo» la manuskripton antaŭ preso trarigardis.» Tamen restis kelkaj malgravaj tajperaroj. Unu el la fontoj de Szilvasi estas Rendszeres eszperanio nyelvtan (Sistema Esperanta gramatiko) de Kalocsay. Nun ni ne havas tiel aŭtoritatan personon en nia movado en Hungario, kiel li estis, tamen ankaŭ Szilvasi povus trovi iun por tralegi la manuskripton, tiam ankaŭ lia libro iĝus vere bona propagandilo de nia lingvo.

Peter Muranyi

IPR 01/2 »24

le fonferencaj aferoj

35a ILEI-Konferenco, Lovran, Kroatio 28/07 — 04/08/01

Dialogo al plifortigo de Esperanto-instruado kaj Interkultura edukado

Kompletigaj informoj

Jam priskribinte en la antaŭaj numeroj de IPR ĝeneralan programon de la konferenco kaj priskribon de la bela regiono, kiu nin atendas, mi volas aldoni nur kelkajn atentigojn por trankviligi hezitemulojn kaj inspiri ĉiun.

28/07: La plejmulto ekveturos aŭtobuse de la kongresejo en Zagrebo je 13h00 post la fermo de UK. Informiĝu ĉe ILEI-budo pri la preciza renkontloko. Ni tagmanĝos survoje post 40-minuta veturado. Post la tagmanĝo nin atendas bela pejzaĝo. Ĝis la 19-a horo ni alvenos al Lovran apud Rijeka, kie nin atendos vespermanĝo en la hotelo. Vi notu, ke la

veturado estos pli longa ol menciita en IPR 4/00, sed ĝuindas turisma travagado.

kr

qu» ‘

Gajaj estraranoj, Boo Mee kaj Jenny (de dekstre) en Kvinpetalo

IPR 01/2 »25

— página 15 del PDF —

Ĉef-prelegantoj de la konferenco en Lovran:

e Maŭro la Torre, prezidanto de ILEI: Projekto Interkulturo

a Stefan MacGill, vic-prezidanto de ILEI — Porinstruista trejnado/ ekzamenado

e Ronald Glossop- emerita prof. de filozofio ĉe universitato de suda Illinois: Pri nova Epoko

a Johano Negrete — emerita prof-o de filozofio ĉe universitato de Karakas: /nstruado de Esperanto: Venezuela sperto

e Radojica Petroviĉ — reprezentanto de ILEI en Jugoslavio: Pri la bezono(re)difini instruplanojn kaj programojn de Esperanto por diversaj formoj kaj niveloj de instruado

= Ton Verwoerd — emerita instruisto: Taŭgaj ludoj por gelernantoj

Cseh-Seminario ‘C’

Atilio Orellana Rojas gvidos la seminarion por instruistoj kiuj jam sukcese (rapasis Cseh-seminariojn ‘A’ kaj ‘B’ (ekzamena sesio de ‘3’ seminario okazos cble dum Interkona Vespero). Por ‘C’ seminarianoj okazos kvar sesioj po du horoj kaj vendredon unu sesio po 3 horoj.

Krom labori, estas enplanita tempo ankaŭ por malstreĉiĝi, baniĝi, ekskursi kaj plej grave — por babili. Ni esperas vidi ĉiujn legantojn dum la konferenco kaj se tempo permesos, ni aranĝu interŝanĝon ankaŭ kun italaj instruistoj ĉe la itala kongreso sufiĉe proksima en Trieste.

04/08: Disiĝo ĝis Brazilo. Kunportante lunĉ-pakaĵon, oni povos facile veturi aŭtobuse al la proksimaj (lughavenoj de Pula (MIR) aŭ Trieste (IT) aŭ rec al Zagrebo.

Jennifer Bishop, kunordigantino de la programo

Ekskurso-tago dum la Konferenco tra «Magia tero» — Istrio

Dum la tuttaga ekskurso ni vojaĝos tra la nordadriatika duon-insulo, kiu

kunfandiĝas kun nia konferenca golfo kaj tiel formas kun ĝi unu geografian tuton, konatan kiel Istrio kaj Kvarnero. Ni travojaĝos la kor-

IPR 01/2 726

forman duoninsulon diagonale tra ĝia interno, laŭiros mezan parton de ĝia okcidenta marbordo kaj revenos tra la pli norda vojo. Tiel ni vizitos kelkajn el la plej belaj, interesaj kaj nekutimaj lokoj de ĉiam surpriziga «Magia Tero».

Baldaŭ post la ekveturo el Lovran [vd. dekstre) ni trapasos la tunelon sub verda monto Uĉka/ Monte Maggiore, simbolo de Istio, kiu ankaŭ domos la freŝecon al nia marborda somero, kaj atingos urbon Pazin / Pisino. Dum la lastaj jaroj ĝi kreas sian imagon kiel urbo de Jules Verne, dank’ al la sindona agado de la samnoma. klubo, kies membroj esploras la verkon kaj la vivon de tiu futurema verkisto kun eksterordinara personeco. La klubo estas unu el kvar en la tuta mondo kaj nura kiu troviĝas en urbo, kiu iel rilatas al la fama verkisto. Nome, dum la paŭzeto, kiun ni faros tie, eblos vidi la kastelon en kiu estis arestila lia rolulo Mathias Sandorf kaj kiu troviĝas super profunda abismo tra kiu la ribelulo eskapis. Laŭ la libro, per subteraj akvoj li flosis ĝis urbo Rovinj. Ankaŭ ni daŭrigos nian vojaĝon al tiu urbo, sed pli komforte kaj malpli aventure. Sidante en la buso, de la koro de Istrio ni atingos la marbordan perlon — laŭ nia propra aventuremulo, Tibor Sekelj — unu el la plej belaj anguloj de la mondo. Tia mond-vojaĝanto ne povas multe erari, rimarkis alia nia veterano, somera «indiĝeno» de Rovinj, s-ino Zlata Flego (la sekretarino de la iama Internacia Esperanta Teatro kiu ankaŭ tie, sub la gvido de ŝia Irato, aktoro Srdjan Flego, havis siajn laborajn kunvenojn).

Sur la pinto de la rovinja duoninsulo ni vizitos la preĝejon de Sankta Enfemia, la protektantino de la urbo. De tie ni ankaŭ admiros la tutan insularon kiu etendiĝas ĉirkaŭ la urbo. Ni malsupreniros piede tra fama galerio-strato: Via Grisia. La scivolemuloj povos ankoraŭ iom memstare

IPR 01/2 »27

— página 16 del PDF —

vagi tra la mediterancaj stratetoj de la pitoreska urbo kaj la ripozemuloj, el iu el multaj kafejoj ĝui la marctoson kaj belan rigardon al barkplena haveneto kaj najbara insuleto Katarina.

La horloĝoj kaj la suno rememorigos nin pri la tagmanĝo kaj iom pli granda paŭzo. La ombron kaj freŝecon ni trovos en la ne malproksima natura Parko de Kanalo de Lim, ne facile klarigebla natura fenomeno. Nomata ankaŭ fjordo, ĝi tutc dece rolis kiel scenejo en filmo pri vikingoj, kun mondfama aktoro Kirk Douglas. Tie ni malfermos niajn manĝsaketojn, piknikos, festos kaj siestos! La frandemuloj povos plifortigi sian ekskursan lunĉon per la maraj bongustaĵoj, en la loko kie ostroj kaj konkoj estas bredataj de tempoj de antikvaj Romianoj! La aventuremuloj povos fari ankaŭ etan krozadon per vikingeca ŝipeto.

Post la bona siesto, digesto kaj ripozo, ni pluveturos apud la kanalo kaj la marbordo, pasante apud Vrsar/Orscra, kiu havis alian faman vizitanton, kiu plej multe preferis la am-aventurojn – Giacomo Casanova! Dum modernaj jardekoj la urbeto famas pro ampleksaj naturismaj kampadejoj kaj plaĝoj. Nura koincido, ĉar Istrio ankaŭ en tia turismo pioniris kaj plenas je lokoj por flegantoj de liberkorpa kulturo.

Post mallonga vojaĝo ni elbusiĝos en urbo Poreĉ/Parenzo [vd. sube], plurfoja ĉampiono de kroata turismo. Tie troviĝas alia perlo, ne nur ĝia aŭ

“=. L0), 3 Safo, di ; „49

MR zi A ==

IPR 01/2 »28

istria, sed monda: baziliko de Sankta Eufrazio, el 6-a jarcento, proklamita kiel monda heredaĵo. Post tiu vizito, komuna kaj libera promenoj tra negranda sed tre plaĉa urbo, rekomendinda refreŝiĝo en iu bona glaciaĵejo (tie la normojn pri glaciaĵo diktas la najbara glaciaĵo-ĉampiono Italio kaj ĝiaj glaciaĵemaj turistoj) ni direktiĝos al la lasta ekskursocelo.

Forlasante la marbordon kaj ebenaĵon, tra monteta regiono ni atingos la urbeton, kiun oni ne trafas hazarde! En la istria perlo-ĉeno ĝi apartenas al la pli kaŝitaj ĉeneroj, samkiel ekz. la preĝejo en Beram kun la freskoj de Sankta Vincento el Kastav, kiel forlasita Zavrŝje / Piemonte, kiel la plej malgranda urbo de la mondo (Hum)… Grojnjan /Grisignana- urbo de artistoj!

Tia bela sorto ĝin atingis dank’ al lastaj amaraj okazaĵoj, kiuj en Istrio ne mankis dum tuta ĝia historio. (Eble tial Istrio estas tiel bela, trankviliga kaj rafinita?!) La ekzodoj post la dua mondmilito, perfortaj kaj libervolaj, politikaj kaj ekonomiaj, redezertigis Istrion preskaŭ tiom kiom oftaj vizitoj de pesto; hodiaŭ ĝi havas nur ĉirkaŭ 200.000 enloĝantojn.

Do, antaŭ 40 jaroj, Grojnjan estis ankaŭ bonŝanca: por savi la urbeton de la kompleta forlaso kaj kadukiĝo, la aŭtoritatoj decidis donaci ĝin al artistoj! Tiuj ĉi unue devis mem fizike labori, por prepari la kondiĉojn por entute povi marŝi tra la urbo, ĉar la sovaĝaj kreskaĵoj kreskis ankaŭ interne de iuj forlasitaj domoj. lom post iom, la urbeto reaperis, la artistoj ekloĝis tie, instalis la atelierojn kaj galeriojn, redonis la animon al la urbo.

En postaj jardekoj en Grojnjan fondiĝis ankaŭ Kultura Centro de Monda

«Federacio de Muzika Junularo, tiel ke ĉiusomere pilgrimas al ĝi junaj

muzikistoj, por spertiĝi sub la gvido de famaj muzikaj pedagogoj el diversaj mondopartoj.

«Vintre» Grojnjan havas ĉirkaŭ 100 loĝantojn kiuj kutime parolas itale; en tuta ĝia komunumo estas ĉirkaŭ 1000 loĝantoj en 100 vilaĝoj kaj frakcioj! Somere la loĝantoj ekparolas ankaŭ kroate kaj vizitantoj — ĉiulingve» (en la artistaj kursoj ĉefe angle). Ankaŭ somere ĝi pri-sorĉas PEr sia trankvilo kaj, kvankam la tutan urbeton eblas ĉirkaŭiri dum kelkaj

IPR 01/2 »29

— página 17 del PDF —

minutoj, ĝi havas multajn vizitantojn kiuj revenas al ĝi ĉiusomere. Do, kiam la sablo el nia ekskurstaga klepsidro elverŝiĝos, ni devos forlasi vesperan trankvilan viglon kaj muzikajn sonojn de la stratoj de Grojnjan, unikaĵojn kaj kuriozaĵojn en pluraj ĝiaj galerioj, freŝecon de la teraso antaŭ restoracio «Ladonja», bonajn vinojn, odorojn de trufoj…

Reatinginte la ĉefvojon, en krepusko prezentiĝos al ni, vidalvide de

Grojnjan, sur pli granda monto la muroj de pli impona mezepoka urbo —

Motovun / Montona. Ankaŭ ĝian famon nun plifortigas la arto! Antaŭ nur kelkaj jaroj, iniciate de reĝisoro Rajko Grliĉ (kies kvalito ne konatas nur en eksjugoslaviaj teritorioj) en Motovun startis alternativa filmfestivalo, kiu unue prezentis la filmojn de junaj kaj novaj artistoj, preparitaj ĝuste en la Filma akademio kiun Grliĉ fondis en Grojnjan. La festivalo tuj havis sukceson kaj Motovun eksieĝis filmŝatantoj kaj gravaj filmistoj el multaj landoj.

Sed, ĉi-foje Motovun ni ne povos viziti. Por ĝi ĝuste estos la unua festivala tago… kaj ni devos trankvile forlasi la valon de kvieta rivereto Mirna /Quieto (se ni estus en mezepoko ni jam estus riskantaj trafi la feran ĉenon kiu tiam estis stariganta antaŭnokte, ĉe la natura pordo de la valo).

Dum la tago estingiĝos kaj viaj gamboj malstreĉiĝos en la komforto de nia vojaĝanta domo, ni pasos apud aliaj surmontaj urbetoj. Unua estos Buzet/Pinguente. Ne, ne ekscitiĝu, la pingvenoj ne loĝas tie… jes, bonas ĝia biero «Favorita», sed vi lacos kaj dormemos ankaŭ sen biero… Eble vi eĉ ne rimarkos grandan ŝtonan literon S (slovo – litero, vorto, nocio, komenco…) en malnova kroata skribo: glagoljica, kiu montras la vojon al «Aleo de glagoljica» kaj al urbo Hum; urbeton Roĉ kaj vi ne plu aŭdos la klarigojn de la ĉiĉerono pri ĝiaj akordionoj, pri la istria kvintona muzika skalo… eble vi nur subite ekvidos nian hotelon «Bristol» en Lovran kaj diros: Ah, ĉu estis sonĝo?!

Jes, Istrio estas sonĝo! Eksonĝu kaj ekveturu!

Viŝnja Brankoviĉ organizanto de la konferenco

IPR 01/2.»30

p /LEI-raportoj l

Internaciaj Ekzamenoj de ILEI/UEA en 2000

En la jaro 2000 okazis 8 ekzamensesioj en 4 kontinentoj, po unu en Ukrainio, Usono, Malagasio, Israelo (UK), Bulgario, Koreio, Hispanio (Katalunio), kaj Togolando. Entute sukcesis 30 homoj (15 E, 15 M) el 15 landoj: po 5 el Francio kaj Togolando, po 3 el Hispanio kaj Ukrainio, po 2 el Japanio, Koreio, kaj Usono, kaj po l el Aŭstralio, Britio, Bulgario Ego. lapo ĉj Niĝerio, Ruslando, kaj Sudafriko. El tiuj kiuj SuUKCcesis en la antaŭtesto, malsukcesis 10 (do 259 j

repmta (do 2594) en la ekzamenoj mem La plej granda kvanto da sukcesoj (7) okazis en Blanes, Katalunio. En “RARO ANC erait prezentis sin 21 kandidatoj, tamen sukcesis nur 6, same kiel en Jalto, Ukrainio. lom nekutime, ekza iĝi j kadre de UK en Telavivo. HT. ea) mialtag ne

Bill Maxey Sekretario, IEK

Juna Amiko

1999 esti rekorda jaro por Juna amiko, kun 1936 abonoj, el kiuj pli ol 1100 venis el Brazilo, per grupa mendo de Brazila Esperanto-Ligo. La pagitaj abonoj por 2000 sumis iomete super mil: en Brazilo (412) Hungario (52), Kroatio (50), Italio (49), Francio (42), Usono (39), Nederlando (29), Svedio (23), Litovio (20), Germanio (18), Finnlando (16). Ekde 2000, BEL devis moderigi sian mendemon, pagante por livero

– nur por tiuj, kiuj membras en BEL pli ol unu jaron. Per tio, la nombro da

“armas abonantoj falis al proks. 600 en la jaro 2000, kaj ĝis nun, al 412 en ŝ

Tiu eksterordinara nombro da novaj membroj fontas el aparta varbstrategio, eble kopiinda alilande. BEL fiksas tre avantaĝan membrokotizon por la novuloj — malpli ol la duono de la plena kotizo. Tiel facilas logi varbitojn kaj komenc-kursulojn al ilia nacia ligo. Tamen el tiu modesta sumo, ne eblis kovri la kostojn de dua revuo «Juna amiko» bedaŭrinde, ĉar ĝuste ĝi plej utilas por la komencintoj. Restas la fakto, ke la bonfarto de la revuo dependas grandparte de la aparta larĝvido kaj mendemo de la brazilanoj.

IPR 01/2 »31

— página 18 del PDF —

Financa Raporto de ILEI 2000

Dum iom da tempo, tio ebligis al ni ne vidigi tendencon kiu ekzistas jam de kelkaj jaroj, la nombro da abonantoj precipe en la plentarifaj landoj

iom post iom falas. Tio okazas spite al la daŭra enhava kvalito, kaj la Rezulto subita levo de la aspekta kvalito veninte el la plenkoloraj kovriloj. Tiu —~ asgaugndaj falado paralelas ĉiam malpli da atento al la varbado kaj subteno de Po ; AafnipUo konveno Probable tio kej la ĉefa kaŭzo de la faletado. La kvanto da esee! ĈEE hoj EUR varbado kaj administrado necesa por la revuo estas pli ol la nuna Membrokotizoj — 5,930:00 IPR’00 5,464:00 prizorganto povas dediĉi. Tial la alvokoj en la lastaj numeroj de IPR. Post Konferenco 1,527:00 IPR’99 1,040:00 dek ses jaroj da plenumo en samaj manoj, venis la tempo transdoni tiujn oj lŭ L,n05.ao Afranko, tel,reto 1,419:00 ; : : : : : : ms ncio ’99/00 2,711:00 Materialoj 1,100:00 taskojn en novajn kaj espereble pli multajn manojn. Tio nasku freŝajn Donacoj 510-00 Ektrarkostoj raĝo ideojn, strategiojn kaj procedurojn kiel pli kontentige mastrumi la revuon. Komerca ĉambro — 21:00 Interezoj 751:00 Faka kotizo 144:00 Efektive, ni ricevis du interesiĝantojn; ILEI invitos ilin al Budapeŝto Ekzameno 66:00 junie, okaze de la ekspedo de la dua numero de JA, por konatiĝi kun la disde l, ; eii taskoj kaj la situacio. Se tiuj akceptos la taskojn, ni povos havi Sumo (EUR) = 1243500. 4404-44-20 Sumo l~ — 12,435:00 adiminstranton/ ekspediston apud Budapeŝto kaj ret-konektitan varbulon VEO en najbara lando. Ni esperu je tiuj solvoj kaj refoja prospero por nia ; baldaŭ cent-numera revuo. Bilanco Stefan MacGill SOLA administranto, JA Aldivo Pasivo LIBROSERVO en 2000 Kaso = – 40:00 Interkulturo 1,957:00 La libroservo de ILEI pretigis nur 16 fakturojn en 2001, kun suma valoro = IN PG) 2,177:00 FEL 145:00 de 503,10 EUR, el kiuj 453,30 EUR rilatis al libroj. UEA, , ilek-a 9,700:00 Estis fakturitaj precize cent libroj (Okulo 38, Tendaraj tagoj 50, Szanser JA, juna-I 1,439:00 Div. kreditoroj — 5,260:00 2, Rommesmo 4, Pasporto 2, Melnikov 4). Oficejajiloj = 165:00 La nova libro de Menikov estis vendita rekte al UEA, sen aparta fakturo. ij proj kaj Restas granda stoko de Okulo, kreita pro la atenditaj bezonoj de la klasoj Stoko Libroj. 1 824-00 FERRO. S.M84-00 de Interkulturo, sed tiu principa bezono ne konkretiĝis en la formo de iko mendoj. Sumo (EUR). ~l IS ZA600. = = o Sumo l 15,746:00 Rekomendate estas deskribi ĉiujn krom 100 ekzempleroj de la kantlibro Ao Rommesmo. La klopodo starigi filion de la libroservo en okcidenta Eŭropo ne naskis Ekzameno 2000 frukton; ni daŭre serĉas alian transprenanton. peido.1999.1231 -26:00 EUR Ekzamen-kotizoj 205:32 Stefan MacGill Ekzamen-kostoj – 245:41 – kalme =—— Saldo 2000.12.31 – 66:09 EUR

IPR 01/2 »32 IPR 01/2 »33

— página 19 del PDF —

Interkulturo 2000

Saldo 1999.12.31. 257 EUR

Enspezoj Kostoj

Privataj donacoj 135:77 Administrado – 117:00

Fondusoj, grupoj 2650:00 Ekspedo Eurokalendaro – 44:00 Helpo INTK-infanoj – 198:00 Varbiloj – 228:37 Lernokajero – 266:58 Cirkuleroj – 467:007 Sendo lernomaterialoj al B, C klasoj – 1490:62″

Funkciigo Virtuala Lernejo – 540:00

Saldo 2000.12.31

291:20

Fonduso Erika Linz

Saldo 1999.1231]. 140,333:00 SEK Donacoj 544:50 Loterio por kolekto 1450:00 Interezo 6300:10 Stipendio – 5040:00 Stipendio – 2170:00 Bankkosto -50:00

Saldo 2000.12.31. 141,367:00 SEK

Fonduso Szerdahelyi Saldo 1999.12.31 7170:00 SEK

Donaco 200:00 Vendoj 8,405:00 Interezo 86:60

Antaŭpago, eldono parte – 1720:00

Saldo 2000.12.31. 14,141:60 SEK

Fonduso Dazzini Suldo 1999.12.3] 6325:00 SEK

Interezoj 23:92 Donacoj «99 91:76 Donacoj «00 501:00

Membrigoj/helpoj – 2185:64

Saldo 2000.12.31] 4755:58 SEK

Koleghelpa kaso Saldo 1999.12.3] 1126:00 SEK

Kolektoj, donacoj 1576:00 Koleghelpo – 946:00

Saldo 2000.12.31 1756:00 SEK

iio l NGVAA IMITI | onan MAMO e nmo ALT]

x Al Bilanco Pasivo

IPR 2000

Presado ”99 resto 1039:69

Presado «00 3627:64

Afranko 1328:21

Honorario 508:00

Sumon IS LO nl 6503:54 EUR (Por 2000: 5464 EUR)

Juna Amiko 2000

Rezulto(EUR)

Rimedoj Kostoj

Abonoj 2000 „ 5,291:00 Presado”00 | 2,744:00

Prunto de ilek-a 3,131:00 (inkl. bankkostojn) TNT ekspedoj 1,626:00 Honorarioj 549:00 Materialoj k.a. 1,119:00 Kostokalkulo 945:00 Suldo 1,439:00

Sumo 842200. = Sumo: – – — 8,422:00

IPR 01/2 »34

Financa Plano 2001

Rimedoj EUR Kostoj EUR Membrokotizoj 6,500:00 A IPR 5,600:00 Konferenco 1,500:00 Afranko, tel, fakso ktp. 1,500:00 Libroj 1,000:00 Estrarkostoj 1,600:00 Eldonaĵoj 600:00 Materialo, kopiado 1,200:00 Subvencio UEA 1,300:00 Oficejaj iloj 500:00 Interezoj 500:00 Faka kotizo, komerca ĉambro 200:00 Juna Amiko 700:00 Interkulturo 1,000:00 Diversaĵoj 500:00 Diversaĵoj 1,000:00

(donacoj kaj aliaj)

Sumo 12,600:00

(ekzameno, donacoj, bankkostoj ktp)

Sumo 12,600:00

Boo Mee Kim-Lindblom, Kasisto de ILEI

IPR 01/2 »35

— página 20 del PDF —

Por via notlibro

Lingvaj studvojaĝoj, staĝoj por komencantoj kaj komencintoj

Internacia Kunordiga Centro „Viviga Vojaĝo” organizas diversajn lingvajn staĝojn kaj studvojaĝojn tutmonde, dum la tuta jaro. Bonvenaj estas ĉiuj, kiuj deziras eklerni la Internacian Lingvon, progresi, lertiĝi en la konversacio kaj enprofundiĝi en la literaturo aŭ en alia temo. La gepatra lingvo de tutkomencantoj povas esti iu ajn lingvo, ĉar la instruado disvolviĝas laŭ rekta metodo sen tradukoj. Laŭ deziro ni organizas staĝojn kun fakaj kaj etno-kulturaj programoj por diversaj grupoj kaj societoj. Ankaŭ unuopuloj estas bonvenaj en vojaĝoj al feriadoj, kongresoj, konferencoj kaj aliaj aranĝoj tutmonde. Jen proponoj el niaj programoj en llungario, regiono de la lago Tisza: — Esperanto-kurso en Tiszafiired: niveloj: komencantoj kaj ekparolantoj, ejo: loka gimnazio kaj ekskursejoj — La Lago Tisza kaj ties regiono: rondvojaĝo de 7 tagoj — 6 noktoj kun plena prizorgado Venontaj kurs-komencoj: 2001 majo 5, 12, 19, 26, junio 2, 9, 16, 23, 30, julio 7, 14, 21, 28, aŭgusto 4, 11, 18, 25, septembro 1, 8, 15, 22, 29 …

Petu detalajn informojn aŭ aliĝu indikante la deziratan programon: Internacia Kunordiga Centro: Viviga Vojaĝo, Chemin de la Motte 22, CII-1018 Lausannc, Svislando ethno-culture(Qworldonline.ch http//www.esperanto.ch/etno-kulturo http://members.worldonline.ch/ethno-culture

REDAKCIAJ INFORMOJ Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE- 2000 Antwerpen, Tel: –32-3-234 34 00. Redaktejo: NEMETH Jozsef, HU-8531 InAsz, F6 u. 41/5. Rete: jozefo(Dnlpapa.hu; jozefo nemeth(dhotmail.com, tel: 436-89/ 356-050. Laboreja fakso (ĝi funkcias nur en lernotagoj, antaŭtagmeze): 36-89/ 324-896). La nunan numeron ni sendis al la presejo la 2-an de majo, redaktofino por la sekva numero; la 30-a de aŭgusto 2001.

IPR 01/2 736

LABORKOMISIONOJ Ekzamena: Duncan Charters (prezidanto), Bill Maxey(sekretario) Elekta: Gwenda Sutton (kunvokanto), Maritza Gutierrez, Joseph Catil Kontrola: Bertil Andreasson, Lars Forsman, Bo Sandelin Lerneja: Marija Beloŝeviĉ, Jennifer Bishop, Renato Corsetti, Stefan MacGill, Geza Kurucz, Maŭro La Torre, Raita Pyhili Regulara: Rob Moerbeek, Hans ten Hagen Terminara: Maŭro La Torre

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ IEI: lnternacia Esperanto-lnstituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, : Nederlando j UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, – Nederlando UNESKO (en operaciaj rilatoj). Reprezentanto de ILEI: Francois Lo Jacomo, 42 quai de lu Loire, FR-75019 Paris, Francio

Ŝ MEMBRIGO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ

0 ILEI estas jure registrita ĉe la komerca ĉambro en Den Haag sub numero 27.181.064.

La membreco inkluzivas ricevon de 4 numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, “Kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom; Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge; tel. (46 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se», postĝirkonto: 682117-7 Stokholmo S.W.I.F.T. – kodo: PGSISESS. Membro-kotizoj: A-landoj (laŭ UEA-divido): 14 EUR, B-landoj: 8 EUR. Simpla abono sen membreco: 18 EUR.

Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA. Nwwe. Binnenweg 176, 3015 [e BJ Rorterdum, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon 0 de la pago. Kontoj ĉe UEA: ilek-a (ĝenerala), juna-| (Juna amiko) kaj pike-b (Projekto Interkulturo). Detala listigo de pagmanieroj al UEA aperas sur p. 37 de Jarlibro 1999. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago.

Reklamtarifoj por IPR: 180 EUR por plena, 110 EUR por duona kaj 70 por kvarona Paĝoj. Tio inkluzivas bazan grafikan pretigon; kostojn de ekstra pretigo oni rajtas fakturi. » Sekcioj reklamante edukajn projektojn rajtas peti trionan rabaton. j

Interreto

E JA s.uniroma3 .iVilei Bazaj informoj pri ILEI kun ligoj al aliaj paĝoj :/lps.uniroma3.iVeins La diskutejo E-INS pri Esperanto-instruado

p:/lps.uniroma3 .iVeler Tubelo de Esperanto en lernejoj (E-LERnejoj)

ps.uniroma3 .iVkler Kvazaŭlernejo «Tibor Sekelj» por la Projekto Interkulturo. speranto.nu/ileibulteno/index.html ILEI-Bulteno

t „htm Tendaraj Tagoj (angla priskribo) pr/ Internacia Pedagogia Revuo

— página 21 del PDF —

SEKCIESTROJ de ILEI

Albanio: Bardhyl Selimi, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, AL-Tirana

Argentino: Teresita Alaniz, El Ombu s/n, AR-5801 Alpa Corral

Aŭstralio: Kay Andersen, P.O. Box186, Moorooka AU-4105 S: kjand(Qozemail.com.au

Belgio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende

Brazilo: Elvira Fontes, Rua

Machado de Assis 243, ap. Il, ‘

BR-04106-010 Sao Paulo (SP) Britio: Malcolm Jones, l Regent Avenue, Skipton, GB- North Yorkshire BD23 1AZ Ĉeĥio: Jana Melicharkova, CZ-696 02 RatiSkovice 938 8: mmelicharek(Qiol.cz Ĉinio: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., 29-34 North Part, Huazhong, Normal University, CN-430070 Wuhan B: zdchen(Qpublic.wh.hb.cn Finnlando: Carola Antskoy, Draysfjirdvagen 690, FI-25700 Kimito S: cantskog(dkolumbus.fi Francio: Joseph Catil, 5, rue des Calabres, FR-69330 Meyzieu, 9: josepf.catil(ĝwanadoo fr Germanio: Michael J. Scherm, Von Thŭrheimstr. 47, DE-89264 Weissenhorn Hungario: Jozsef Nemeth, F6 u. 41/5, HU-8531 Ihasz Q: jozefo(vnl-papa.hu Irano: Hamzeh Ŝafii, P.O. kesto 17765-184, IR-Teheran Q: ileiir(Qesperanto.org Italio: Luigia Oberrauch Madella, via Prampolini 8, IT-43100 Parma B: vmadella(Qtin.it Japanio: Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, Mitaka-shi, Tokio, JP-181-0001

Katalunio: Luz Vazquez, Apartat 553, ES-43200 Reus S: ilei-catwesperanto.nu

Kroatio: Ivan Bekavac-Basiĉ,

Kuŝlanova 59, HR-10000 Zagreb Kubo: H. Jiminez, Apartado 5120, CU-10500 Ciudad de la Habana S: kubesp(Qip.etecsa.cu Nederlando: Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, S: iei001(Qworldonline.nl Norvegio: Bjorn Thuv, I.F. Gjerdrums vei 33 NO-1396 Billingstad S: brthuv(oc2i.net Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow, 78: (48 12) 638 14 49 Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7. RO-1900 Timisoara Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 S: mirina(Qĝonline.ru Svedio: Bertil Andreasson. Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 H6rby G:bertil-andreasson(o horby.mail.telia.com Svislando: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14, CH-1004 Lausanne 8: lei ch(desperanto.nu

Togolando: Attiogbe-

Agbemadon B., Mensah, T. 1. E.

To, B.P. 13169, Lome-TOGO, Q: esp.togo(dcafe.tg

Usono: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, CA 93111-2521 (US)

0:72644.2450(ucompuserve.com

REPREZENTANTOJ de ILEI

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, AM-375062 Erevan

Bosnio kaj Hercegovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo

Ĉilio: Hector Campos Grez, Casilla 231, Curico, CL-Septima Region S:strigo(Qctcreuna.cl

Danio: vakas

Estonio: Helgi Hromova, Pk. 94, EE-3053 Keila

Islando: Loftur Melberg, Skolabraut 1,

IS-220 Hafnarfjordur

Israelo: Murjan Josef,

P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv

Jugoslavio: Radojica Petroviĉ, Bul. Oslobodjenja 36, YU-32000 Ĉaĉak S: radp(Qemi. yu

Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila,

B.P. 13, CG-Lukala (Bas-Zaire)

Kostariko: Hugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Jose 8: miaumiau l(Vracsa.co.cr

Koreio: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do KR-499- 900 S: so(dkns.kangnam.ac.kr

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius

Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, NZ-Wellington l S: gwenda.s(Qihug.co.nz

Portugalio: Jodo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande, PT-1675 Pontinha

Slovenio: Marija Zlatnar- Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana.

8: Marija. Zlatnar(Oguest.arnes.si

Ukrainio: Nina Daniljuk, prospekt Sobornosti, 32-108, Luck-26, UA-43026

Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS S: eugeny(Vdesper.gimli.com

Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado VE-70782, Caracas 1071 A

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift. Afeiftekantoor: Antwerpen X. 3 l 01 ISSN 1013-2031 Jarkolekto 31 – trimonata

seneo AEVUO

Redaktoro: Jozefo Nemeth

Vicredaktoro: Katalin Kovats

Kunlaborantoj: “Jennifer Bishop. – StefanMacGill

Mauro La Torre Blazio Vaha

— página 2 del PDF —

ENHAVO

Al lingva demokratio (alvoko) sss ss A ON Ez Ralf Gion FRONHLICI-Katalin KOVATS: Edukado net po o 2 Stephan MACGILL: Potenco al la lernanto ssp o mi Jekaterina IGNATIEVA: Ideoj kaj proponoj pri Interkulturo …………………… oio, 8 Stephan kaj Hajnal MACGILL: Krioj sur deklivoj(IK 2001 So. o IN 12 Maŭro LA TORRE: (Duon)tago de la Lernejo 200] upo 14 El la landoj kaj sekcioj (AL, AU, BR, FR, JP, US) sos 16 Konferencaj aferoj iu PA A su 2

(Konferenca raporto] (Jennifer BISHOP)… 22

Rezolucio de la 35-a ILEI-Konferenco …….eumccemnccencenns ecan cenneonnn eono iiinn inio 25

Financa rezulto, donacintoj (Boo Mee KIM=-LINDBLOM)……………….e esee e sees Personaj impresoj pri la 35-a Konferenco (Rob MOERBEEK)

Niaj novaj estraranoj (Biografioj de EMANUELSSON, PETROVIC, TRENNER) …… 31 Grava anonco al la legantoj, redakciaj informoj sp oio) 34 Aliĝilo por la 36-a Konferenco en Brazilo… iono, 33

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Universita Roma Tre, Via Castro Pretorio, 20, [T-00185 Roma, ltalio. Tel. (39) 06 44 62 092 aŭ 06 49 57 805, fakso: (41-39) 06 49385673. «m.latorre(Quniroma3.it»; http:/lps.uniroma3 it Kunordigado, rilatoj kun E-organizoj. Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 rd, Hungario. Tel. (136 23) 364 198. «stefan.macgill(Jgalamb.ne= Eldona agado (inkl. periodaĵojn). Sekretario: Agneta Emanuelsson, Carl Ugglas v6, SE-641 37 Katrineholm, Svedio. Tel. (46 150)52387 kaj (146)708152387 (mesaĝoj) «agneta.emanuelsson(Qliberal.se» Membraro, sekcioj, komitato. ; Vicsekretario: Sabine Trenner [loĝeja adreso pro baldaŭa translokiĝo ne indas esti donata] Retadreso: «trine(Qsnafu.de» Rilatoj kun lernejoj, trejnado, junularaj aranĝoj. Estrarano pri financoj: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockensgata 102, SE-136 62 Haninge. Tel./fakso: (446 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se» Estrarano: Jennifer Bishop, 39 Hill Street, Hawthorn, Victoria 3122, Aŭstralio. Tel./fakso (161 3) 9818 7358, fakso: (161 3) 9905 3668. Sesperanto(Qeducation.monash.edu.au» Konferencoj, rilatoj kun FIPLV. p Estrarano: Radojica Petroviĉ, Bul. oslobodjenja 36/14, YU-32000 Ĉaĉak, Jugoslavio. . Tel. (7381) 32 371053, (oficeja) (7381 32) 302738. Fakso: (4381 32) 342101 «radp(Qptt.yu~ Lernejaj projektoj, universitata agado.

AL LINGVA DEMOKRATIO! ALVOKO AL LA MEMBROJ DE UEA/TEJO/ILEI

Karaj membroj (kaj ne-membroj) de UEA/TEJO/ILEI,

dum la Universala Kongreso en Zagrebo la komitato de UEA aprobis novan labor-planon kaj komisiis nin esti speco de «garantia komisiono», kiu certigos, ke la labor-plano estos kunlabore plenumata de la membroj de niaj tri organizaĵoj.

La nova labor-plano emfazas la jenajn prioritatojn:

= informado

= instruado

= utiligado

e plijuniĝo

= tutmondiĝo

= profesiiĝo Ili estas en si mem klaraj, kaj vi povas detale legi en la labor-plano mem, kiel ili estas komprenataj.

Ĉu ni bezonis novan labor-planon komence de la 3-a jarmilo? La respondo estas, laŭ ni, jes! Sekve de tio, kion ni ĉiuj faris sub la flago de la «Kampanjo 2000», ni nun devas turni nian atenton al la stato de Esperanto en la mondo, kaj reiĝi movado, kiu parolas al la mondo, en maniero, kiun la mondo komprenas (informado), kiu instruas la lingvon kaj la movadon ankaŭ per la lastaj metodoj kaj tehnikaj rimedoj (instruado), kiu utiligas Esperanton por la normalaj bezonoj de la vivo (utiligado).

Tiaj agadoj estu farataj kun atento al la junularo, esperantista kaj neesperantista, al la tumonda dimensio de nia agado (por ke ne restu landoj sen esperantistoj) kaj al la uzado de la profesiaj talentoj de niaj membroj.

Unu lasta afero devas esti klara al ĉiuj: ni ne bezonas konkurenci kaj batali inter ni. Ni estas ĉiuj laborantoj por la sama idealo preter kelkfoje tro rigidaj asociaj limoj. La labor-plano, kiun vi legos, emfazas la rolon kaj de UEA kaj de TEJO kaj de ILEI, kaj de ĉiuj aliaj esperantistaj

IPR 01/3 »1

— página 3 del PDF —

aSOCIoJ, kaj ni ŝatus en ĉiuj landoj vidi kunlaboron, eĉ se kun la bezonata

memstareco de ĉiu organizaĵo.

Ankaŭ la titolo de ĉi tiu komuniko kaj de la laborplano «AI lingva sis ĉii Ŝ PE |

demoki atio! ne bezonas klarigon. Ĝi tre klare diras, kiu estas la finfina

celo de nia laboro.

Ni faros nian komunan eblon por helpi vin kaj ni dankas vi iaj estontaj klopodoj. I ! jJ ni dankas vin pro viaj Renato Corsetti, prezidanto de UEA

Holger Boos, prezidanto de TEJO

Maŭro La Torre, prezidanto de ILEI

Ralf Gion Frohlich — Katalin Kovais: Edukado.net

nova projekto por praktikantaj instruistoj

Interreto estiĝis grava ilo por esperantistoj. Ĝi faciligas rapidan, tutmondan komunikadon, tiel ke diasporaj esperantistoj disc en la mondo facile povas kunligiĝi kaj estiĝi parto de lingva komunumo. Bona instruado estas kondiĉo por ke tiu lingvokomunumo, de plejparte nedenaskaj lingvanoj, kresku kaj prosperu. La usona Esperanta Scienca Fondaĵo (Esperantic Studies Foundation, WWW -esperantic.org) tial iniciatis la kreadon de la interreta Servo, edukado.net, kiu subtenas instruistojn kaj lernantojn de esperanto. Edukado.net konsistus el tri partoj: katalogo de lerniloj, lernilteko kaj pedagogia informejo.

IPR 01/3 »2

Unuc lanĉiĝas en novembro 2001 la katalogo de lerniloj. Ĝi estos datumbazo de ĉiuj gravaj lerniloj de esperanto, printitaj, vidbendaj kaj digitalaj. La lerniloj estos serĉeblaj laŭ diversaj kriterioj kaj ŝlosilvortoj pere de interreta serĉilo en la hejmpaĝo: www „edukado.net. La kriterioj temas ekz. pri la nivelo de instruado, la aĝogrupo de lernantoj, la fontolingvo de la instruilo, la pritraktataj temoj ktp. (Vidu la ĉefpunktojn artikolfine!) Tiel ekzemple instruisto kiu serĉas lernilon por vortprovizo por plenkreskuloj je meza instrunivelo trovos la korespondan lernilon ĉe edukado.net.

La listo de lerniloj estas farata post zorga analizo kaj ĉiu lernilo prezentiĝas kun informoj pri formato, enhavo, metodo, nivelo, aspekto kaj komento de instruisto. Fine de la redaktora analizo ĉiu uzanto povas aldoni proprajn komentojn kaj rekomendojn rilate al la lernilo. Tiel aliaj instruistoj kaj lernantoj povas utiligi la spertojn de la aliaj kaj lerni de ili. La servo ebligas al la uzantoj ankaŭ aldoni informojn pri novaj lerniloj por aktualigi la datumbazon. Tuj post redaktora kontrolo la nove aldonitaj informoj estas publike alireblaj por ĉiuj uzantoj. La katalogo provos doni liston pri la plej grandaj libroservoj kie la lerniloj aĉeteblas kaj indiki la tieajn aktualajn prezojn, por ebligi al la serĉantoj ne nur infomiĝi sed poste ankaŭ povi rapide akiri la elektitan ilon.

Se la unua etapo, nome la katalogo, havas intereson kaj sukceson, en 2002 ESF pretas subteni la kompletigon de edukado.net per la du aliaj partoj: lernilteko aŭ tujeldonejo kaj pedagogia informejo.

La lernilteko ebligos facilan interŝanĝon de ekzercaroj kiujn verkis instruistoj mem. Ili povas esti sendependaj paĝoj traktantaj diversajn gramatikajn, leksikajn, kip. temojn aŭ povas esti komp-

letigaj materialoj kaj ekzercoj al konkretaj lerniloj kaj rekte uzeblaj kun tiuj. Ni planas kolekti ankaŭ testaron kaj kontrolmaterialojn (kun solvoj). La uzantoj de la lernilteko povos mem sendi siajn digitalajn lernilojn (ekzemple kiel Word-dokumenton) al la datumbazo kie tiuj katalogiĝas kaj estos elsuĉeblaj digitale denove de ajna alia uzanto. Do ĉiuj uzantoj povos suĉi el la datumbazo ekzakte tiujn ekzercarojn kiujn ili bezonas kaj tuj uzi aŭ adapti por sia laboro. Tiel ŝpariĝos miloj da laborhoroj por instruistoj kiuj ne plu devos konstrui por ĉiu situacio proprajn ekzercojn.

La pedagogia informejo entenos plejparte informojn pri la internaciaj ekzamenoj kaj anonctabulon en kiu aliaj kursoj povas esti anoncitaj. Same kursorganizantoj povas serĉi instruistojn per anonco kaj instruistoj povas oferti siajn servojn al organizantoj.

Ĉiuj servoj estas senkostaj.

La projekta realigo estas farata de entrepreno en Berlino, kun la Jenaj teamanoj:

— Katalin Kovadis (Smideliusz): pedagogia kaj enhava redaktado; – Hakan Lundberg: teknika gvidado, programado, publikaj rilatoj;

IPR 01/3 »3

— página 4 del PDF —

= Mihil Meenwissen: evoluigo de la datumbazo, programado; –

– Nastja Kojevnikova: grafika aspektigo;

= Ralf Gion. Frohlich: konceptigo, projekta gvidado, publikaj rilatoj.

En la nuna unua fazo de la laboro la redaktanto de la katalogo bezonas informojn pri la plej sukcesaj kaj bone uzeblaj lerniloj internaciaj, sed pli grave pri la eksterlande malpli konataj nacilingvaj iloj. Pro tio ni petas la kolegojn kaj verkintojn de lerniloj helpi nin esti bone informitaj kaj sugesti. al mi tiajn lernilojn, eventuale sendi ekzempleron (kiun post la analizo ni povos eĉ resendi al la sendinto).

La lernilteko bezonos eĉ pli da aktiva kontribuo. flanke de la esperanto-instruistaro, sed la

teamanoj lre esperas, ke nek la intereso. nek la kontribuemo mankos kaj tiel nia mondskala reto ekhavos bone uzeblan kaj utilan, modernan datumbazon. Kun ideoj kaj sugestoj por la katalogo bonvolu kontakti Katalin je la adreso: katalin(wikso.net, pri aliaj demandoj eblas kontakltiĝi kun Ralf, ĉe la berlina entrepreno: Hesselbom Berlin GmbH, Vichertstr. 46, DE-10439 Berlin, tel. -49 30 440 360 30, hesselbom(dt-online.de

Instruado de esperanto estas la bazo por la kresko de la lingvo. Edukado.net estas = servo kiu faciligas la laboron de instruistoj klopodantaj “plej bone instrui esperanton.

Lo] SITA EITTA CIZA. [mm sman ]

ĉsperantic Studies Foundation

Formularo por la Katalogo traktas la sekvajn ĉef-punktojn:

Bibliografiaj notoj: Aŭtoro(j):

Titolo:

Subtitolo:

Eldonejo, eldonjaro: ISDN-numero: Aĉetebleco, prezo: Tipo de instruilo:

IPR 01/3 74

Nivelo:

Aldonaj materialoj: Celgrupo: Aĝgrupo:

Strukturo:

Enkonduko: Enhavo:

Nombro de la unuoj: Longeco de unuopaj unuoj: Vortlisto:

Gramatikaj resumoj: Solvoj por la ekzercoj: Indekso:

Konstruo de unu leciono: Teksto:

Bildo pri leciono:

Ekzercoj:

Gramatikajoj:

Demandoj:

Aldonaĵoj:

Enhavo de la tekstoj: Tipo de tekstoj:

Kulturaj konoj pri E-o: Interkulturaj temoj:

Ekstera formato, aspekto:

Mezuro de la ilo: Paĝnumeroj, longeco: Koloreco:

Ilustraĵoj:

Legebleco: Kunligmaniero: Ĝenerala aspekto: Bildo:

Generale pri la ilo: Aperintaj recenzoj: Opinioj en kelkaj vortoj:

Stefan MacGill Potenco al la lernanto

En klasĉambra siluacio, la instruisto. povas decidi, ĉu la lern-procezo = estos instruistocentra aŭ lernanto-centra. Plejofle, la instruisto decidas kiel prezenti la lingvon, per kiuj metodoj kaj teknikoj, kaj en kiu vicordo. La uzotaj lerniloj povas influi tion; ankaŭ la manicro en kiu la instruisto mem lernis Esperanton, aŭ ricevis sian instrutrejnadon, aŭ en kazo de instruanto, en la manicro laŭ kiu liu estis instruita pri kio ajn.

Ni pensu ĉefe pri la vicordigo de la instruaĵoj. Tradiciaj Esperantaj

lerniloj, du-lingvaj kaj gramatike bazitaj, kulime transprenis la vicordon uzala por instrui la koncernan nacian lingvon (la fonto-lingvon) aŭ aliajn fremdajn lingvojn, manke de klara ordo por Esperanto (la cel-lingvo). Tio neglektis la fakton, ke tiuj etnaj lingvoj enhavas multajn penc traktendajn gramatikaĵojn, kiuj en. Esperanto estas facile klarigeblaj per kelkaj linioj da klarigo aŭ konvenaj ekzemploj. Aliflanke, la unike malfacilaj punkloj de Esperanto ne estis suliĉe traktitaj de tiuj nacilingvaj paradigmoj.

IPRO01/3 »5

— página 5 del PDF —

La apero de rekt-metoda instruado, kaj specife la Cseh-metoda instruado, ŝanĝis tion. Tio portis gravajn antaŭpaŝojn. La gramaliko estis analizita el Esperanta vidpunkto. Ĝi estas apartigita cn serion de malgrandaj unuope digesteblaj lerntaskoj, aranĝeblaj ŝtupe kaj sprite prezentitaj. Ĉiu estis instruebla en Esperanto mem, per paroligaj ekzemplaj frazoj, sen eksplicita gramatika klarigo.

Kaj tamen, en retrospektivo, ne ĉio perfektis. La gramatiko, kvankam maleksplicita, regis super konsideroj pri komunika utilo; kial unu homo serioze informus alian, ke lcono estas besto? Estas ja vere, ke la komunikaj utiloj por Esperanto diferencas al tiuj de grandaj naciaj lingvoj, kaj pli parencas, sed ne identas, kun tiuj de minacataj minoritataj lingvoj. La okazoj peti de fremdulo surstrate direktojn, aŭ fari modbutikajn aĉetojn estas malpli utiligeblaj en Esperanto ol angle, hispane, japane. Tamen, niaj kursoj emfazu ne nur la gramatikajn unikaĵojn de Esperanto, sed ankaŭ ĝiajn unikajn komunikajn situaciojn (anstataŭ la menciitaj situacioj, ekzemple, oni elektus la vojon por ekskurso en ILEI-konferenco, aĉelus en kongresa libro- Servo).

IPR 01/3 76

Sed pli grave, pri la vicordo de la instrueroj. Kvankam Cseh rezistis la verkadon de lernolibroj, liaj abundaj kursoj por instruistoj firmigis unu vicordigon de la instrutemoj. Tiom sukcesa estis lia agado, ke tiu vicordo iĝis gravurita en marmoro tra kvindeko da jaroj, kvazaŭ la ordo sola kaj sankta, verŝajne kontraŭ la deziro kaj imago de Cseh mem. Generacioj da lernolibroj poste aperintaj, eĉ tute me Csehmetodaj, tamen alprenis kaj helpis eternigi ĝian ja tro verbomalcentran ordigon.

Naciaj lingvoj havas klarajn vicordigojn de la materialo, devigataj pro la komplikaĵoj kaj esceptoj kiuj plagas eĉ (eble foje precipe) iliajn komencajn nivelojn (Ju pli baza estas verbo, des pli malregula ĝia formado!). Esperanto povus liberigi sin el tiu vicordiga liranaĵo. Ĝia gramaliko estas tiom efike dispartigebla kaj senescepta, ke eblus konstrui preskaŭ senfinan nombron da defendeblaj ordigoj, komencante el ajnaj, eĉ kuriozaj ekiroj, ekz. «Mi fermis la butikon. La butiko estas fermita.» aŭ «La bebo sidas. Mi sidigas ĝin.».

Niaj rimedoj pretigi lernolibrojn estas limigitaj (eĉ pli la lernantoj por aĉeti ilin!) do la plimulto de tiuj eblaj vicordigoj restis — ĝis

nun — apenaŭ esploritaj. Sed ni survojas al nova revolucio, inaŭguritaj per komputilaj kursoj. Tio transdonos la potencon for dc la instruisto (aŭ kursplaninto) al la lernanto. Tie, la gramatikaj brikoj povas esli organizitaj laŭ rekomendata vicordigo (aŭ eĉ laŭ serio de rekomendoj), sed per hipersaltoj, la lernantoj povos vagi libere inter la temoj, elektante siajn proprajn preferatajn vicordigojn. Se unu lernbriko postulas komprenon de alia, necesas atentigi pri tio kaj proponi sal(-inviton.

Kiam la tuta gramatiko estos priskribita per serio da interligitaj temoj, esploreblaj per enhavlabelo, alfabeta indekso aŭ serĉiloj, tio estas nur la komenco! Tio formos universale uzeblan bazon, kiu povos kuŝi sub preskaŭ ajna enhava tavolo. La enhavaj situacioj povas esti dialogoj, lego-tekstoj, serio-rakontoj, ekzercoj, ludoj, pri-movadaj aŭ grand-mondaj, leĝeraj aŭ seriozaj, faktaj aŭ fikciaj, porinfanaj, por-distraj, por-studaj. Ĉiuj kun sono, bildoj kaj movbildoj, kaj eblo registri sian propran voĉon kaj kompari ĝin, po-pece, kun la kursa modelo. Tiu ajntema, ajnspeca enhavo povas ekzisti paralele kaj intime ligita al la gramatiko. Novaj enhavoj ĉiam ajn kreeblas (eble de

diversaj aŭtoroj) kaj aldoneblas al la bazo. Ĉiu vorto, ĉiu segmento (fraz-parto) de la legaĵo povas ricevi tradukon, kaj gramatikan klarigon kun invito salti por pliaj klarigoj aŭ uzekzemploj. Lernanto mem elektos, ĉu sisteme esplori tra la gramatiko, ĉu prefere legi, aŭskulti kaj ekzerci la dialogojn, frandante el la gramatikaj menuoj nur laŭ bezono kaj deziro.

Tio starigas al ni defion krei novspecajn instru-gramatikojn, kiuj ne estas linearaj aŭ unu-ŝtupaj, sed du-dimensiaj kaj mult-ŝtupaj, kun ellaboro de la plej utilaj ligoj inter la gramatikaj brikoj (nek inundo, nek magro!). Ĉiu unuopa briko devos esti kiel eble plej memistara, kun koncizaj klarigoj pri ĝiaj rilatoj al la ligataj brikoj. Ĉi tiu aliro permesas krcon de kromaj brikoj laŭ komunikaj bezonoj, kiuj ne estas strikte gramatikaj, sed etendiĝas trans gramatikaj kategorioj, ekzemple briko pri tempo kunigus la verbotempojn (-as, -is, -os), adverbojn (elerne, momente, ofte, foje, rare…), numerojn, adjektivojn (frua, rapida, urĝa…), substantivojn (horloĝo, montrilo, horaro, tagoj, monatoj…) korelativojn (iam, tiam, kiam…) kaj prepoziciojn (dum, antaŭ, post, inter). Briko pri aparteno kunigus ĉiun praktikan rimedon esprimi apar-

IPR 01/3 »7

— página 6 del PDF —

tenon, kaj ampleksus seson da gramatikaj kategorioj (tio estas mia, tio apartenas la mi, la aŭto de la bakisto, lia aŭto, mi havas tion, mi posedas tion, tio ne mankas al mi…)

Presita lernolibro ne povus permesi al si la lukson ripeti plurfoje tian materialon en diversaj kuntekstoj kaj kategorioj, sur kompakta disko aŭ en komputilo, tiu limigo jam malaperas.

Certe restos rolo por vivantaj instruistoj kaj ĉeestaj kursoj, kun siaj unikaj etosoj kaj grupa dinamiko. -Vivaj kursoj gravas

ankaŭ por tiuj, kiuj plenumas parton de la lernado komputile. Komputila lingvo-lernado jam furoras por naciaj lingvoj. Esperanto faris kelkajn bravajn komencpaŝojn. Estos tempo plonĝi pli kuraĝe en ĉi tiun kampon. Transformiĝos ne nur la liveraj meĥanismoj, sed ankaŭ la maniero en kiu ni konceptas kaj prezentas nian propran gramatikon. La kurs-kreanto vere ĉesos esti instruisto kaj ekestos lernigisto. En elekto de la lernaĵa vicordo kaj stud-preferoj, la potenco transiras al la lernanto!

Jekaterina Ignatieva

IDEOJ KAJ PROPONOJ PRI INTERKULTURO

“La ĉi-somera ILEI-konferenco, okazinta en la urbo Lovran (Kroatio), kolektis internacian teamon de E-instruantoj el ĉiuj eblaj mondopartoj. El ĉiuj ideoj, pritraktitaj dum ĉi-aranĝo, mi ŝatus aparte turni vian atenton al tiuj pri la projekto «Interkulturo».

«Interkulturo» enhavas tre gravan trajton: ĝi celas ne simple instruadon de la internacia lingvo al diverslandaj infanoj, ĝi celas PERE de Esperanto eduki partoprenantojn pri interkulturaj rilatoj kaj komunikado. Tiu

IPR 01/3 »8

vorteto «PERE» estas esenca: Interkulturo estas projekto, kiu praktike montras socian utilecon de Esperanto. Oni ne plu bezonas nur per vortoj persvadi aliajn, ke Esperanto estas utila, oni povas prezenti tion.

La unuaj du jaroj de la evoluo de «Interkulturo» — rezultiĝis tre sukcesaj:

Al la projekto aliĝis 97 klasoj el ĉiuj kontinentoj, la reta lernejo «Tibor Sekelj» funkcias kaj prezentas al interesiĝantoj informon pri la partoprenantaj klasoj, enre-

tigitan aron de infanaj laboraĵoj, diskutsalonon = por instruistoj, instruprogramaron kaj krome aliron al multaj utilaj informofontoj kaj retpaĝoj.

La ĉefa aktivaĵo de partoprenantoj de «Interkulturo» konsistis cen korespondado kun klasoj-partneroj el aliaj landoj. Aktivaĵo interesa kaj utila, sed tamen iom «virtuala». Infanoj, kiel oni scias, pli ŝatas praktikan agadon, agadon videblan, «palpeblan»…

Rezulte, post oficiala prezento de «Interkulturo», kiun Maŭro la Torre faris al la konferencanoj, okazis cerbumado pri novaj ideoj por la projekto en eta, sed tamen internacia grupo. La celo estis elpensi aktivaĵojn, kiuj:

1) pliintensigos kontaktojn inter klasoj-partoprenantoj, 2) estos realigeblaj surloke.

Kaj la liston de elpensitaj aktivaĵoj mi prezentas ĉi-sube:

a) reciproka esplorado:

celo: edukiĝi interkulture; partoprenantoj: ajnaj klasoj, prefere en paroj; instruistoj de la klasoj ; kunordiganto: la instruistoj de ambaŭ klasoj

ŝtupo l. Oni demandas al la lernantoj de ambaŭ klasoj (eblas surloke, sub gvido de la instruisto), kion ili scias pri la lando de kiu venas la amika klaso. Infanoj libere elparolas ĉion, diskutas unu kun la alia, ktp. Poste ĉiujn eldiritajn respondojn (en skriba formo) la instruisto kolektas kaj gardas ĉe si ĝis la fino de la eksperimento.

ŝtupo 2. Infanoj verkas iuspecajn rakontojn pri diversaj temoj, koncerne sian landon: (ekz.» Nia plej granda nacia festo», «Interesaj faktoj pri mia urbo», ktp), poste tiujn rakontojn ili sendas al alia klaso. Krome, lernantoj pretigas la liston de demandoj pri sia lando, kaj ankaŭ tiun ili sendas al siaj amikoj el alia klaso.

Tasko de lernantoj estas serĉi respondojn al tiuj demandoj (eblas kun helpo de instruisto, ekz. oni povas peti al instruistino de historio rakonti ion pri iu elektita lando, pri ties kutimoj kaj gravaj historiaj faktoj. La leterojn, kiujn skribis aliaj infanoj, oni certe legu (ĉu kune, ĉu individue).

ŝtupo 3. En iu fiksita dato (ekz. 3 monatojn post la tago, kiam okazis ŝtupo l, la instruisto denove demandas al la infanoj,

IPR 01/3 »9

— página 7 del PDF —

kion nun ili scias pri la lando, el kiu venas iliaj eksterlandaj amikoj. Tasko de la instruisto estas kolekti la venantajn respondojn kaj poste kune kun la infanoj kompari tiujn respondojn kun tiuj, kiujn la infanoj donis kelkajn monatojn antaŭe.

b) fotoekspozicio

celo: amikigo de infanoj, pli proksima konatiĝo, amuziĝo; partoprenantoj: ĉiuj klasoj, laŭeble grupigitaj en parojn; kunordigantoj: instruistoj

Dek lernantoj el klaso 1 metas en reton siajn fotojn. Poste ili sendas al alia klaso mempriskribojn de homoj, kies fotoj estas en la reto. (Ekz: mi estas …a, tre ŝatas … kaj ne ŝatas…, ktp., kip.) Tasko de infanoj de klaso 2 estas diveni, kiu foto kongruas kun kiu priskribo. Poste ili eventuale informas la klason l, kiumaniere ili kunmetis foton kun priskribo kaj poste komparas la ĝustecon de siaj respondoj.

Kaze, ke ambaŭ klasoj kaj metas siajn fotojn, kaj divenas «kiu estas kio» pri infanoj el la alia klaso, eblas organizi konkurson: «Kiu estas pli divenema». Tiukaze ekz. ĉiu aparta infano provas mem diveni kiu foto apartenas al kiu priskribo. La

IPR 01/3 710

gajninto. (en klaso 1) estos elektita fare de klaso 2 laŭ la ĝusteco de respondoj kaj povas eventuale ricevi etan premion de tiu klaso.

“ tiu konkurso povas funkcii ne nur pere de reto, sed ankaŭ pere de poŝto.

c) tago de la lando, celo: interkultura edukado; partoprenantoj: ĉiuj dezirantoj; kunordigantoj: instruistoj

Inter ĉiuj klasoj estas elektita unu (aŭ, kaze ke en tiu lando estas kelkaj klasoj-partoprenantoj de la projekto, kelkaj klasoj), «tago» de kies lando oni intencas organizi. Estas fiksata aparta semajno, ene de kiu okazos la aranĝo.

«Tago de Lando» povas okazi en ajna formo: oni povas ekz. mem kuiri kaj gustumigi al ĉiuj iun nacian manĝaĵon de tiu lando, aŭ kune kanti la naciajn kantojn, eventuale porti iujn naciajn vestojn aŭ eĉ havi lecionojn de geografio, historio, kulturo, matematiko kaj kompreneble lingvo, dediĉita al tiu lando.

Ekzistu — kelkmonata preparperiodo por la aranĝo. Dum tiu periodo la infanoj devas elekti formon de la festo kaj pretigi ĝin pere de la helpo de lernantoj el la elektita lando. Ĉi-lastaj devas roli

kiel konsultantoj: ili ekz. povas retpoŝti (aŭ enretigi, aŭ simple poŝti) al la aliaj infanoj receptojn (eble eĉ kun kelkaj klarigaj desegnaĵoj) de siaj naciaj pladoj, tesklojn de naciaj kantoj (eblas ankaŭ surpaperigi, enretigi melodiojn, — ja ekzistas tute bona noralfabeto por tio), priskribojn de siaj naciaj kostumoj; sendi sian alfabeton kun priskriboj, kiel oni povas legi literojn, ktp.. Do, ili devas reagi al ajnaj demandoj, venantaj de lernantoj el la alia lando.

Post preparo dum anticipe fiksita semajno, ĉiu klaso okazigas ĉe si apartan feston. Impresojn oni poste disdividu kaj komparu perrete (perpoŝte) kun ĉiuj aliaj, kiuj okazigis similan feston.

5) babilejo de infanoj: provizore pri iu aparta temo

6) ludi naciajn ludojn en reto

7) kvizojn pri aparta lando: iu klaso pretigas la demandoliston, ĉiuj aliaj lernantoj provas respondi kaj poste sendas la ĝustajn

respondojn al la klaso-organi- .

zanto. La gajninto povas ricevi iun premieton.

8) Virtuala Lingva Festivalo en la Kvazaŭa lernejo «Tibor Sekelj»:

Ĉiu klaso prezentas en la virtuala ekspoziciejo sian etnan lingvon laŭ elementoj pri kiuj interkonsentos la instruistoj.

Jen fino de la listo.

La proponitaj aktivaĵoj povas pliintensigi la aktivecon de la partoprenantaj lernejanoj. Kompreneble, ke ĉiuj de ili bezonas aktivajn agojn ankaŭ flanke de instruistoj kaj gvidantoj de la projekto.

Necesas multe labori por aktivigi Jam aliĝintajn kla-sojn kaj varbi al la projekto novajn.. Sed ĉio estas realigebla!

En multaj lingvoj estas proverbo «Okuloj timas, sed manoj faras»: la laboro pri «Interkulturo» postulos fortojn, paciencon, entuziasmon, sed ĝi estas farebla, kaj des pli farenda. Kaj mi esperas, ke multaj el Esperanto-instruistoj komprenos la gravecon kaj perspektivojn de «Interkulturo» kaj mem aktive envolviĝos en la laboron: ĉu kiel ideodonantoj, ĉu kiel realigantoj.

Jekaterina Ignatieva, Rusio «katido(Qmac.com»

IPRO1/3 » 11

— página 8 del PDF —

Stefan kaj Hajnal MacGill Internacia Infana Kongreseto 2001 Krioj sur deklivoj Kvindek ses infanaj vocoj sufiĉis laŭte proklami la grandecon de la Infana Kongreseto okazinta samtempe kun la Universala Kongreso en Zagrebo. La infanoj pasigis semajnon en Grad Mladih (Infana Urbo) sur la herbejaj kaj arbaraj deklivoj de la Ursa Monto. La fortoj de la kvin gvidantoj kune kun simila nombro de helpantoj estis streĉitaj provizi buntan programon por okupi kaj kontentigi ĉiun, precipe pro la tre (tro?) granda aĝgamo. Tamen, bunto kaj abundo estis: grupo lernis nodojn kaj konstruis arbo-kabanon, alia flugigis kajtojn, alia modelumis el argilo, aliaj konstruis pupojn post spekto de pupteatro, iuj kantis, pliaj kunmetis bidajn kolĉenojn. Vesti sin per kimono estis ebleco, kiel ankaŭ pluki florojn kaj pretigi bildojn el la petaloj. Varmaj posttagmezoj pleniĝis per laŭstadia freneza olimpiado, trezor-sercado, drako-ĉasado, mini-golfo kaj aliaj sportaĵoj. Vesperojn okupis magia spektaklo de Trixini, rostado de cilindro-panoj ĉe komuna fajro kaj adiaŭa koncerto por kiu multaj preligis erojn. Surfote: 56 infanoj el 14 landoj, jen la plej amase ĉeestata IK de la lastaj 23 jaroj, sub prizorgo de nur 5 gvidantoj kaj kelkaj helpantoj.

IPRO01/3 »12

Ekskursoj gvidis la gregon al UK, al etnografia kaj teknika muzeoj kaj al cikonia vilaĝo. La infanoj venis el dekkvino da landoj, do la lingva diverseco multis. La duono regis nian lingvon denaske aŭ simile, pli ol kvarono povis adekvate paroli, nur ĉe malmultaj mankis sufiĉa parolkapablo. Sufiĉe da oficiala raportado, ni aŭdu unu voĉon (9-jaran) el la montoflanko, per starigo de la kutima [por ne diri ŝablona] demando «Kion vi ŝatis pri la IIK?». Respondo: «Mi povis ludi kun la katoj, kaj estis multa libera tempo. Tamen estis multaj programoj kaj bonaj konkursoj, estis bone fari bildojn el florpetaloj kiujn ni mem kolektis, manlaboroj estis bonaj — la argilaj figuroj, ni ŝatis prepari skeĉojn, estis bona la paraŝuta ludo… mi ne ŝatis la ekskursojn ĉar devis iri longe en busoj kaj multe promeni [fakte, mallonge kaj malmulte, tamen…] Neniam per buso… per trajno, aŭ aviadilo aŭ pramo, io ajn sed ne buse. Estis bone esti en grupo [kun samaĝaj knabinoj]. La grandaj knaboj ne tro ĝenis nin.» La ceteraj kvindek kvin sendube havas proprajn prijuĝojn, sed kiel tiom da dedeklivaj krioj prezenti?

Surfote: infanoj el Kroatio, Hungario kaj Japanio

surterigis la ferocan drakon, kiu laŭdire venis el Francio.

IPR 01/3 »13

— página 9 del PDF —

Maŭro La Torre (DUON)TAGO DE LA LERNEJO 2001

Ankaŭ ĉi-jare en Zagrebo, dum la Universala Kongreso de Esperanto, okazis la tradicia programero, nomata Tago de la Lernejo. Fakte la «tago» daŭris nur 4 horojn (9h-13h), kio en si mem povas ŝajni multo; sed — kompare kun la aro de la intervenintoj kaj alparolemuloj — tio estis tre malvasta vesto, kiel spertis la ĉeestintoj.

Pri kio temis? La diskutitaj temoj estis sinsekve kvar:

l. INTERKULTURA EDUKADO

2. EKSTERLERNEJAJ SPERTOJ

3. LA KROATA INSTRUSISTEMO

4. INSTRUISTA TREJNADO, EKZAMENOJ, INSTRUSCIENCA ESPLORADO

5. KUNLABOREBLO (de ILEI) KUN ALIAJ ORGANIZOJ

Dum la unua matenduono oni raportis, diskutis kaj bilancis pri la unua konkludiĝanta jarduo de Projekto INTERKULTURO (1K).

Relative multaj instruistoj (el RO, US, TIR, IT, BE, FR, PL), partoprenintaj en la projekto JK kun siaj lernejaj klasoj, intervenis, rakontante sian sperton kaj priajn problemojn. La projekstestro Maŭro La Torre, kunlabore kun la nova fakulo pri lernejaj projektoj Radojica Petrovic’, enkondukis la diskuton per skemo de atentindaj pli-malpli problemaj aspektoj. Montriĝis plusoj kaj minusoj, plu analizotaj dum la ILEI-konferenco, okazinta tuj post la UKE, en Lovrano.

Ni aŭdis ankaŭ pri la eduka «eksperimento» Eu?roskola, el la voĉoj de la kontribuinta lernejano Gabrielo Corsetti kaj de la kunordiginta instruistino Claude Nourmont. Temas pri pasintjara projekto, en kies kadro aro da liecaj klasoj vizitis la Eŭropunian Parlamenton, tie debatante per la Internacia Lingvo pri la komunikadaj problemoj en la parlamento mem. Sume pri la tuta fenomenaro, kiun ni grupigis sub la kupola titolo «interkultura edukado», kolektiĝis multaj interesaj informoj, sed bedau”rinde malsufiĉis la tempo por vera pridiskutado.

La kolegara simpoziado estis tiam interrompita de gaja vizito, fare de la ekskursantoj el la INK (Internacia Infana Kongreseto), kiuj prezentis

IPR01/3 714

spektaĵojn, fruktojn de sia dumsemajna laborado. Ilia interveno simbole specimenis la populacion de la alcelatoj de niaj projektoj!

Sekvis la kontribuoj pri tri aliaj realigataj projektoj, kiuj, kvankam striktasence ne-lernejaj, povas diversmaniere interesi la Esperantoinstruulojn.

Hokan Lundberg (TEJO-estrarano) prezentis la konstruatan retejon EDUKADO.NET, kie, kun la subteno de ESF (Esperantic Study Foundation) kaj la kunlaboro de ILEI, oni disponigos servojn utilajn por la instruantoj: aŭtomate konsultebla katalogo de lerniloj, informaro pri E- ekzamenoj, renkontejo de instruemuloj kaj kursorganizantoj, ktp.

Sonja Petrovic’ ilustris la monde disvastiĝantan aranĝon de Lingvaj Festivaloj. En tiaj eventoj, organizataj diversloke de esperantistoj (nun precipe el TEJO), oni prezentas al ĝenerala publiko grandan aron da diversaj lingvoj, parte sinsekve kaj parte samtempe, kun la ĉefa celo, veki kaj nutri la lingvan intereson. O(te temas ankaŭ pri maltre konataj lingvoj (cigana, hebrea, sanskrita, ĉuvaŝa, samea, …), prezentataj malakademie, per parolaĵoj, kantoj, bildoj, skemoj, fare de denaskuloj aŭ fakuloj.

Atilio Orellana Rojas raportis pri la nuna stato de la konata aranĝo Indiĝenaj Dialogoj, kiu celas alproprigi al la estroj de organizaĵoj de «indiĝenaj» popoloj la kapablojn uzi komunikrimedojn lingvajn (Esperanto) kaj teknikajn (Interreto) por la internacia kunlaborado. Simile, kiel okazas ĉiujare, la instruisto (kaj ILEI-sekciestro) Ivan Bekavac-Basic’ konigis al la ĉeestantoj la strukturon de la instrusistemo de la gastiganta lando Kroatujo.

Fine mallonge alparolis la (nepaŭzintan) aŭskultantaron pluraj instrufakuloj kaj asociestroj pri instruistaj problemoj kaj realigoj, el profesia kaj organiza vidpunktoj. Pri la universitata laboro koncerne la trejnadon de Esperanto-instruistoj intervenis Ilona Koutny (Poznan’o) kaj Ivan Bujdoso (Budapeŝto). Pri la ecoj de niaj ekzamenaj sistemoj alparolis Bill Maxey (IEK) kaj Yamasaki Seiko (JEI). Pri la kunlabor-ebloj de ILEI kun ceteraj E-organizoj kontribuis Renato Corsetti (UEA), Sjoerd Bosga (TEJO), Helmar Frank (AIS).

Entute eble 200 instruistoj kaj instru-interesatoj streĉe ĉeestis la lernejan matenon, kiu dezirinde venontjare reiĝos vera tago (kun meza paŭzo!), partoprenante panoraman revuadon pri la Esperanto-lern(ej)ado en la nuntempa mondo.

IPR 01/3 »15

— página 10 del PDF —

El la landoj kaj sekcioj

Albanio

La albana sekciestro havas novan retadreson: selimib(Qalbmail.com. Antaŭ nelonge nia ILEI-sekcio kunfandiĝis kun la Albana Esperanto – Instituto, kies direktoro estis s-ro Doc. Vasil Pistoli. Tiu Instituto estas jure agnoskita. La komuna nomo restas Albana Esperanto-Instituto, la adreso plu restas la sama (vidu K4); tel. mia 4355 4 238 558, tiu de Vasil 241. Direktoro de Instituto estas elektita Vasil Pistoli; sekretario Bardhyl Selimi; kasisto Rita Permeti.

Bardhyl Selimi

Aŭstralio

Somerlernejo „vintre” O La 18a Aŭstralia Esperanto Somerlernejo okazos en PERTH (Perto) Okcidenta Aŭstralio en 2002, januaro 5-18. Informoj: www.iexpress „net.au/~esperanto. Oni povas peti «Somerlernejan Broŝuron» ĉe : The Esperanto League of WA, 33 Moore Street, East Perth 6004, I. AUSTRALIA. La Somerlernejo proponas kvar instrunivelojn, de Nivelo 1 (veraj komencantoj) ĝis Mivelo 4 (altnivelaj Esperantistoj). Unu el la kursoj je Nivelo 1 estos instruata per la Cseh metodo; tiun kurson gvidos S-ro Atilio Orellana Rojas. Ciun post-tagmezon okazos Cseh-Seminarioj; Atilio kaj S-ino Jennifer Bishop helpos instruantojn kiuj deziras atingi la Cseh Diplomon pri instrukapablo.

Sinjorino Penny Vos daŭre instruas E-on ĉe la Treetops Montessori School (Arbopintoj Montessori Lernejo), kaj ŝi tre ĝuas la entuziasmon de la lernantoj, stabanoj kaj gepatroj. Penny ĵus verkis «Proponon pri Esperanto» kiun ŝi intencas prezenti al la Ŝtata Edukada Departemento. Ĝi enhavas ideojn pri la enkonduko de Esperanto en lernejojn; kaj ŝi skizas la avantaĝojn kaj al lernantoj kaj al instruistoj.

Trifoje la programo por talentaj infanoj (PEAC) provizis la ŝancon por Esperanto esti proponata kiel mallonga kurso. Pro la peto de la PEAC estro, la kurso estis kombino de lingvo kaj arto (60/40) prezentata de Trish O’Connor, arta instruistino kaj esperanta studanto. Ĉiu el la 16 PEAC lernantoj aĝaj inter 8 ĝis 12 jaroj prezentis apartan landon, kiun ili esploris dum 8 semajnoj. Dum tiu periodo ili sufiĉe lernis Esperanton por traduki siajn esplorojn kaj montri ilin per kreema maniero. La rezultoj

IPR 01/3 716

ampleksis de mirinda totema stango pri Kanado ĝis fromaĝ-aspekta moviĝa pendaĵo pri Svisio. Ili kune kompletigis gigantan mondan puzlon, etikedigis siajn landojn de esploro, kalkulis la sumon de la loĝantoj kaj listigis la nombron de parolataj lingvoj. Post kiam la kurso finiĝis, la bezono por lingvo kiel Esperanto estis klara al ili!

Ankaŭ universitataj edukadaj organizoj estas subtenantaj la lingvon per la produktado de 8-programoj TAFE (universitata branĉo) Televida kurso, «Esperanto por Novlernantoj» por spektantoj en Okcidenta Aŭstralio. Aldone, la Universitato de Okcidenta Aŭstralio patronos la Pertan Esperantan Somerlernejon per reklamado pri ĝi en sia somera kursa programo.

S-ino Trish O’CONNOR (Perto, Okcident-Aŭstralio)

Brazilo

: Entuziasmo kaj multo » Kiom da kursanoj vi kutimas, deziras? 55 Nu, kutime dek, sed dudeko dezirindas. » Sed ni jam havas dudek ses. Cu ni malakceptu ses? 55 Ne, sed ni fiksu limon je tridek.

Jen fragmento el la ret-mesaĝado prepare al gvido de kvar-taga instruista seminario organizita kadre de la 37a Brazila Kongreso de Esperanto (Brazilio, 15-20 julio). Tio aŭguris memorindan aranĝon, ĉar en la trejnprogramoj de ILEI, oni ne kutimas renkonti tioman partopren-deziron. Temis ne nur pri kvanto, sed ankaŭ kvalito. Sendiskute oni tie akceptas la indon de paroliga, komunik-centra instruado; la instruantoj pretis vigle diskuti, partopreni, kaj volontuli sin por rol-ludado (el kio ni malkovris verajn talentulojn).

Aperas “instruantoj” en la antaŭa frazo kaj ne “instruistoj” ĉar el la trideko, nur kvino estas profesiaj instruistoj kaj nur du estas dungitaj instrui Esperanton. Tion spite svarmon da leĝoj federaciaj kaj provincaj, subtenantaj la instruadon de Esperanto. La instruantoj (aŭ -ontoj) ĉefe aktivos en E-kluboj aŭ libervolaj lernejaj rondoj.

La kongreso mem altiris pli ol 500 aliĝintojn, el kiuj pli ol tricent

sukcesis partopreni. El tiuj, plene triono estis junuloj, por kiuj BEJO organizis paralelan kaj buritan programon. Vigla salonpleno da etuloj

IPR 01/3 » 17

— página 11 del PDF —

kompletigis la aĝ-gamon, ĉar tie okazis ankaŭ infana kongreseto. La rasa kaj aĝa vario estas al alikontinentano rimarkinda.

Same salutinda estis konstati kiel edukado ne restis (lanka aŭ niĉa afero. Pluraj kunsidoj de la kongreso traktis edukajn temojn, kaj BEL klare volas multon atingi sur tiu tereno. Dum fak-kunsido, konkretaj planoj naskiĝis vastigi la estraron kaj agadon de la ILEI-sekcio, ke ĝi povu arigi ĉiujn instruantojn kaj -istojn konataj al BEL. Aperis ankaŭ indaj eldonprojektoj, pri kies ekzisto oni ne scias ekster la lando. Oni multe diskutis kiel pli efike eluzi la eblecojn de la favoraj leĝoj, kaj kiel protekti la kelkajn ekzistantajn oficialigajn atingojn.

Nun la kluboj kaj klasoj rekomenciĝas dise tra tiu vasla lando. Se la instruantoj forportis kaj transdonos la sciojn, ideojn kaj teknikojn kiujn ili spertis kaj interŝanĝis, kun la julia viglo kaj entuziasmo, certe la septembro de iliaj kursanoj buntos kaj indos.

Stefan MacGill, Hungario

IPR 01/3 »18

Francio

Internacia Infanrenkonto en Gresillon En la kastelo «Gresillon- Bauge» (departemento Maine et Loire), post kelkaj jaroj da silento pro renovigo kaŭze de interna sekuro restariĝis la internaciaj infanrenkontoj dum la Paskaj Ferioj 2001. Tiu renkonto okazis en la kastelo proksime de la urbo «Angers» de la 14a ĝis 21a de aprilo 2001 kie kuniĝis 27 infanoj kaj adoleskoj francaj kaj ukrainaj, kun 9 plenkreskaj prizorgantoj. Tiu renkonto estis pli modesta ol la antaŭaj (kiel la lasta dum 1996 kun 64 infanoj ĉecstintaj). Ĉiuj partoprenantoj parolis esperanton, ĉu komencantoj, ĉu praktikantoj, inter ili troviĝis eĉ denaskaj esperantistoj.

La programo de la semajno estis varia:

– La matenoj estis ĝenerale rezervitaj por la lernado de la internacia lingvo, pere de diversnivelaj kursoj kaj ludoj, kantoj, skeĉoj…. kaj dum la paska mateno, la infanoj partoprenis en ludo cele al serĉado de ĉokolado en la parko de la kastelo.

– La posttagmezoj estis dediĉitaj al promenadoj organizitaj por permesi al ĉiuj la malkovron de la ĉirkaŭaĵoj: vizitoj de la urbo «Saumur», de la muzeo en «Baugĉ», de la kastelo de «Lude» , de la cervbredado. Pikniko en arbaro kun serĉado de trezoro ebligis malkovron de la naturo. Tiom da okazoj por pli riĉigi sian vortprovizon kaj firmigi la kunlaboron por la sukceso de sia skipo.

– La vesperoj ebligis la prezenton de kantoj kaj ludoj, aŭ elmontron de kaŝitaj talentoj (muziko-magio-teatro).

Tiu infanrenkonto, organizita je la iniciativo de Elizabeth BARBAY prezidantino. de «Bondy-esperanto» apud Parizo, kontentigis la kunpartoprenantojn. Ĝi ne povus okazi sen la monhelpo de la «Grupo de la Geinstruistaj Edukistoj=Groupe des Enseignants Esperantophones», kaj nek sen la sindonemo de Paulette NAULET, Juanita Turbillon kaj la kunlaboro de la bonfarantaj homoj kiuj meritas plej korajn dankojn.

Ekde nun, ĉiuj kunhelpantoj devas sin prepari por la venonta jaro ĉar jam

demandoj alvenas. | J. CATIL resumis el franca teksto de Elizabeth BARBAY

IPR 01/3 »19

— página 12 del PDF —

Japanio

Hejmpaĝo de japana mezlernejo en Esperanto Mezlernejo Kigaku, Iwate, Japanio, havas sian retpaĝon en Esperanto: http://www.rnac.ne.jp/\~kigaku/jkigaku.htm. En la lernejo lernas 14 geknaboj, de 13 ĝis 16 jaraĝaj. La lernejo petas sendi kuraĝigajn leterojn al la lernantoj.

Usono

Jarraporto 2000-2001 A) Amerika Asocio de Instruistoj de Esperanto (AAIE)

Dum la pasinta jaro la prezidanto de AAIE, Ronald Glossop, kompilis kaj disdonis adres-liston de niaj pagintaj membroj, kiuj la 6-an de majo nombris 40, 17 el kiuj nun instruas profesie, kaj 11 el kiuj estas pensiitaj instruistoj. Ĉiu AAIE-ano estas aŭtomate ano de ILEI, ĉar parton de ĉies AAIE-kotizo nia kasisto plu-sendas kiel ILEI-kotizon. Kaj por krome subteni ILEI-on, kaj ĉar multaj pagas post januaro, ni ĉi-jare pagis al ILEI kotizojn por 60.

Ce nia jarkunsido la pasintan majon, ni elektis novan vicprezidanton, Phil Dorcas, kiu lastatempe verkis kaj disdonis al ĉiu AAIE-ano detalan, inform-riĉan raporton de sia unua Esperanto-klaso.

Laŭ nia Eduka Sekretario, Kent Jones, dum la lerneja jaro 2000-2001, 798 homoj inter la aĝo de 5 kaj 73 lernis Esperanton en 33 grupoj en hejmoj kaj publikaj kaj privataj lernejoj. Nia prezidanto observis ke la plej fruktodonaj lokoj por Esperanto-instruado en Usono nuntempe estas ĉe specialaj programoj en lernejoj post la ordinaraj lernej-horoj kaj dum la semajnfino; kaj ankaŭ inter gepatroj kiuj hejme instruas siajn gefilojn.

Per la kvaronjara Bulteno de AAIE, kiujn mi redaktas ekde 1974, la AAIE membroj ricevas informojn pri lernejanoj kiuj volas korespondi, pri interesaj instru-metodoj kaj materialoj, pri eventoj kiuj interesas instruistojn, pri aktualaj Esperanto-klasoj, k.t.p. Dum la pasinta jaro ILEI sendis sian organon Internacia Pedagogia Revuo rekte al ĉiu AAIE-ano, sed la lasta numero (2/01) atingis min en fasko kaj do estis poŝtita kun la junia AAIE-Bulteno.

IPR 01/3 »20

Multo pri la instruado de Esperanto en Usono okazas ekster AAIE, kiu ideale devus fari multon pli; ekzemple: 1) Allogi al AAIE-membreco ĉiujn Usonanojn kiuj instruas E-on . 2) Instigi ĉiujn AAIE-anojn kleriĝi almenaŭ ĝis sukceso en nia Duagrada Ekzameno 3) Organizi instru-materialojn laŭ la aĝo de lernantoj 4) Sufiĉe ofte aranĝi staĝojn kaj seminariojn por instruistoj 5) Seriozi pripensi pri postuloj por plenrajtigitaj instruistoj de E-o en Usono 6) Proponi helpon al la diversaj Esperanto-retkursoj

B. Ekster AAIE

La kutima somera Esperanto-kursaro en San Francisko ĉi-jare okazis la unuajn du semajnojn de julio en malsama loko (la Universitato de San Francisko) dum du semajnoj (anstatau tri) kaj nun nomiĝas „Nord- Amerika Somera Kursaro” (NASK). Kiel kutime, gvidis ĝin teamo de elstaraj instruistoj: Grant Goodall, lingvistika profesoro el la Universitato de Teksaso en El Paso; Duncan Charters, profesoro de la hispana kaj de rajtigo de instruistoj de fremdaj lingvoj, kaj Derek Roff, estro de komputoraj lerno-materialoj por fremdaj lingvoj ĉe la Universitato de New Mexico.

Kvar nivelojn de perkorespondaj kursoj de la Esperanto-Ligo por Nord- Amerika partoprenas nun entute 159 homoj, 7 el kiuj aliĝis ĉi-jare. Nur unu finstudis. Kvankam eble kelkcent partoprenas per-retajn Esperantokursojn, statistikoj tiurilate mankas.

Per la Usona Ekzamena Servo, sub la aŭspicio de AAIE kaj ELNA, la pasintan jaron sukcesis en la Baza Ekzameno 3 homoj; per la Duagrada, 6; kaj per la Supera Ekzameno, 4. La ekzamenoj estas parte en la angla lingvo kaj povas esti administrataj ie ajn kie troviĝas fidinda instruisto aŭ Esperantisto. Pasintjare oni ofertis ilin ankaŭ ĉe la somera Esperantokursaro en San Francisko kaj ĉe la ELNA kongreso.

Elstara pri-instruada evento en Usono estis la kolokvo kiu okazis aprile en Vaŝingtono DC sub la aŭspicio de la fondaĵo pri Esperanto-Studoj (Esperantic Studies Foundation). Partoprenis ĝin dudeko da edukistoj el Usono kaj eksterlando, inkluzive antaŭajn kaj nunajn anojn de AAIE

IPR 01/3 »21

— página 13 del PDF —

Duncan Charters, Ellen Eddy, Grant Goodall, Bill Maxey, kaj Derek Roff. Dum la kolokvo oni ellaboris planojn kaj asignis taskojn pri la jenaj rubrikoj: 1) Klasĉambra instruado 2) Semajnfinaj intensaj kursoj 3) Familioj, hejmedukado 4) Telelernado 5) Uzado de Esperanto S-ino Doroteo Holland Usona Sekciestro de ILEI

Konferencaj aferoj

35a ILEI-Konferenco, Lovran, Kroatio, 28/07-04/08/01 Ŝanĝi la lokon de Konferenco post publikigi la aliĝilon ne estis facila decido sed bonege respegulis la emon de la estraro ne starigi ĉefe ripozigan eventon eĉ post la rigoraj postuloj de UK sed krei agrablan laboreman etoson. Multaj ideoj kaj proponoj jam kolektitaj dum la jaro kaj dum UK pritraktendas dum la sola kunsidaro de la komitato dum la jaro. Pro tio ni troviĝis en la eleganta Hotelo Bristol, Lovran kun ĉiuj kondiĉoj inkluzive klimatizadon en la salonoj kaj la necesajn ekipaĵojn por serioza konferenco. Tamen alveninte konstateblis ke troviĝas ankaŭ multaj allogaĵoj de jam de longe establita marripozejo kiuj aparte kontentigis akompanantojn, ekz. bela promenadejo kaj ĉiuvespera dancmuziko sur la teraso. Ankaŭ la kunlaborantoj povis trovi tempon dum duonhora paŭzo rapide kaj refreŝige sin bani plonĝante rekte de la rokforma promenejo en la kristalklaran akvon de la Adriatika maro. La nuraj malagrablaĵoj estis por kelkaj la ekstrema malseka varmego kaj por ni ĉiuj la fakto ke duono de la ĉeestantoj devis ne nur dormi sed ankaŭ manĝi en aparta loĝejo, kio iom prokrastigis programerojn. Tamen, almenaŭ por la lasta festomanĝo tio solviĝis kaj ĉiuj tre ĝuis finan regalplenan kuneston.

Preninte konsilon de Viŝnja Brankoviĉ de la dungita vojaĝagentejo Orbis Pictus kiu elektis la konferencejon, la programo komenciĝis frue je la 9-a horo, eĉ pli frue por la estraro, kaj finiĝis plejofte je la 23-a sed

IPR 01/3 »22

provizante 3-horan paŭzon dum la sunbruliga tagmezo. Pro kompreneblaj devoj de niaj ŝarĝitaj prezidantoj dediĉi kelkan someran tempon al sia familio, necesis enmeti multajn gravajn programerojn en la unuajn tri tagojn. Tamen tio tute ne malvalorigas la tempon post la ekskurso kiun la partoprenantoj avide pasigis ĉe laborgrupoj kaj aŭskultante ege interesajn prelegojn de spertuloj en tre diversaj kampoj.

Entute partoprenis 57 personoj cl 20 landoj kaj okazis interalie 4 estrarkunsidoj kaj 5 komitataj kunsidoj. Prezidanto Maŭro la Torre komencis per oficiala bonvenigo en la granda salono, ‘Karlo Muhar’, (bonega Esperanto-instruisto en porblindula lernejo en Zagrebo). En ĉi tiu salono okazis poste pliaj ĉefaj elementoj. En la alia salono ‘Bozidar Vancik’ (sperta kursgvidanto, verkinto de fama lernolibro eldonita de «Skolska Knjiga») gvidis Atilio Orellana Rojas ekzamenon de Csehseminario ‘B’ kaj kurson kaj ekzamenon de Cseh-seminario ‘C’. En ‘B’ ekzameno sukcesis Xose Conde kaj en ‘C’ ekzameno por diplomiĝi kiel Cseh-instruisto sukcesis Ruben F. Asensio kaj Natalja Kasymova.

La ĉiĉerono gvidas nin al la Sankta Eufemija en Rovinj

IPR 01/3 »23

— página 14 del PDF —

Okazis 5 sesioj pri projekto Interkulturo plus 3 sesioj de laborgrupoj (Maŭro la Torre/Radojica Petroviĉ ), 2 sesioj pri porinstruista trejnado kaj ekzamenado (Stefan MacGill) inkluzive prezenton de la propono por nova regularo — Ekzameno de Instru-kapablo de Esperanto de UEA/ILEI, l sesio pri ekzamenado ĝenerala (Bill Maxey, sekretario de IEK), du sesioj pri universitata agado (Johano Negrete, Ilona Koutny, Radojica Petroviĉ). Krome afable prelegis laŭvice Ron Glossop ‘Pri nova Epoko’ — tutmondismo, Hector Jimenez pri ‘instruado de kulturo’, Juan Ramon Rodrigues Gomez pri ‘Instruado/lInformado por naskigi e-istojn: personaj spertoj’, Irina Gonĉarova — ‘Faru la Rondon’ — propraj spertoj pri instruado al universitataj studentoj. Espereble ĉiu prelego de la serio aperos en sekvaj numeroj de IPR.

Kompreneble dum la semajno restis ankaŭ sufiĉe da tempo por amuziĝi kaj por distraĵoj sen eskapi la proponatan programon! La vojaĝo mem aŭtobuse de Zagrebo al Lovran bonege montris la belan pejzaĝon de norda Kroatio, kampara kaj montara kiun ni poste pli intime vizitadis dum ekskursoj al la mezepokaj vilaĝoj, Moŝcenicka kaj sur la unika duoninsulo Istria, Robinji. Antaŭ ol ekskursi Vjekoslav Morankiĉ, la prezidanto de la loka esperantista klubo de Rijeka, komitatano de UEA bonege klarigis la tumulteman historion kaj sekvan interesan lingvodiversecon de la regiono Kvarner. La pinto de niaj ekskursoj eble estis sperti la uzadon de Esperanto en ege taŭga profesia medio, nome kiel lingvo de oficiala ĉiĉeronado: Marĉelo Trampuh ne nur regalis per entuziasma rakontado pri la historio de la regiono sed eĉ invitis nin ĉiujn al sia propra farmbieno por gustumi sian vinon kaj la frandaĵojn de sia edzino; panon, fromaĝon kaj olivojn. Ĝi estis vera interkultura travivaĵo kaj interŝanĝo, ĉar kontraŭ grandanima donaco de botelo da vino ĉiu inter ni estas aparte petita sendi el sia hejmlando subskribitan bildkarton. Espereble Marĉelo ricevos amason por krei buntan internacian varbilon. Por helpi al niaj kolegoj partopreni estontajn konferencojn, ĉiam gravas replenigi la monkofron. Tiucele, nia kasisto, Boo Mee Kim-Lindblom afable kaj tre lerte planis kaj gvidis vortludon ‘Bingo’ kaj finfine dum la lasta vespero ni sukcesis starigi la kutiman tombola loterion’ al kiu multaj partoprenantoj kontribuis ne nur aĉetante biletojn po 2 kunaoj sed ankaŭ grandanime per donacetoj tre diversaj. La rezulto estas bona rikolto por la koleghelpa kaso de 70 EUR.

La komitato kun kvorumo efike kunlaboris por elekti novan estraron, Prezidanto Maŭro la Torre — rilatoj kun UEA, AIS, IEI, vic-prezidanto Stefan MacGill — eldonado, sekretariino Ageta Emanuelsson — membraro

IPR 01/3 »24

kaj komitato, kasisto Boo Mee Kim-Lindblom, kaj estraranoj Jennifer Bishop — konferencoj kaj rilatoj kun FIPLV (Federation Internationale des Professeurs de Langues Vivantes), Radojica Petroviĉ kaj Sabine Trenner — lerneja agado. La komitato ankaŭ unuanime akceptis novan sekcion, Esperanto-Ligon de Kroatio, vortumis rezolucion por traduki kaj publikigi ĝin tutmonde en gazetoj kaj akceptis unuanime la decidon de la estraro okazigi la 36-an ILEI-Konferencon 29/07-02/08/02 en Cumbuco, apud Fortaleza, loko de 87-a UK, Brazilo. Aliajn rezultojn de nia laboro rakontos aparte kaj pli detale miaj kolegoj sed plej grave al mi estis krei amikan kaj kunlaboreman etoson kiun ni povos daŭrigi dum la sekvanta trijara deĵorperiodo.

Jennifer Bishop, estrarano pri konferencoj

Rezolucio de la 35-a Konferenco de ILEl

La 35-a ILEI-Konferenco, sesiinte cn Lovran, Kroatio, de la 28-a de Junio ĝis la 4-a de aŭgusto 2001, pri la temo «Dialogo al plifortigo de Esperanto-instruado kaj interkultura edukado»,

Rimarkinte la gravecon de la konferencoj por plia evoluo de la instruagado kiel kontribuo al la celoj de internaciaj organizaĵoj kiel Unesko,

Konsiderante ke la ĝenerala temo de la konferenco plene kongruas kun la streboj de ILEI pruvi la utilecon de Esperanto kiel interkultura vehiklo, Atentigas, ke Esperanto estas efika perilo al dialogo kaj interkultura edukado garantianta reciprokan respekton al lingvaj rajtoj.

Sekve

La Konferenco invitas la landajn sekciojn de ILEI, landajn asociojn de UEA kaj TEJO-sekciojn, kunlabori por plua efektivigo de la celoj plifortigi la instruan kaj edukan agadon per la diversaj edukaj projektoj lige al Unesko kaj aliaj kulturklerigaj organizaĵoj’.

Komento por interna uzo de ILEI: La Konferenco alvokas la instruantojn de Esperanto levi sian agadon al profesieca nivelo partoprenante en trejnaj kursoj kaj ekzamenoj.

IPR 01/3 »25

— página 15 del PDF —

Raporto pri financa rezulto de la 35-a KF La nombro de partoprenantoj estis 57. Ili parte pagis al nia konto ĉe UEA, plej parte dum UK kaj surloke. Sed pluraj estis kelktagaj partoprenantoj. Nur duono de la partoprenantoj ĉeestis komplete. Por la Tuttaga Ekskurso ni devis redoni lunĉ-koston, pro neatendita malakordiĝo surloke. Tamen iom pli ol duono de la partoprenantoj donacis la sumon al diversaj fondusoj de ILEI. Dankon al la donacintoj! La enspezoj estis 12952 EUR, elspezoj 11814 EUR tiel la resto (profito) fariĝis 1138 EUR. Krome la Tombolo kaj E- bingo donis kune 78 EUR. Dum UK kaj KF multaj pagis membrokotizojn: 28 membroj kaj 4 sekcioj. Itala sekcio pagis por la jaro 2002, unu pagis por dumviva membreco, kaj 17 novaj membroj venis.

Boomee

Dankanonco por donacintoj al diversaj fondusoj. Mila van der Horst(NL), Johan Bachrich(VZ), G. Pirlot (BE), Paul J. Desailly(AU), Franziska Reisel(DE), NGGE(NL), Ronald Glossop(US), Jennifer Bishop(AWf, Stefan M.(IU), Luisa O. Madela(IT), Niza Kutterman(NL), Maŭro La Torre(IT), Lawrence Mec(GB), Gian Piero Savio(IL), Atilio O. Rojas(NL), Ewa Bondar(PL), Marie-France(FR), Roland L.(SE), Boo Mee K-L(SE), Maritza G.(KU), Hector J.(KU), Juan Ramon R.(KU), Johano Negrete(VZ), Agneta Emanuelsson(SE), Max Wearing(AU), Ana Montesinos(ES), Maria J. (CR), Agnes G.(BE), Giorgio B.(IT), Marisa B.(IT) Koran dankon! Boomee

Personaj impresoj pri la 35a Konferenco en Lovran

De la 28-a de julio ĝis la 4-a de aŭgusto 57 partoprenantoj el 20 landoj (ankaŭ pli da estraranoj ol en Bouresse) «dialogis al plifortigo de E- instruado kaj interkultura edukado» aŭ ripozis sunume kaj marbaniĝe, vizitis la vilaĝajn butikojn kaj konsumejojn, promenis laŭborde ĝis Opatija. Duontaga ekskurso kondukis al la malnova kaj (753 ŝtupojn) alta Moŝenice kun bela preĝejo kaj interesa olepremilo; tuttaga tra Istrio kaj al vitoj kaj vinoj.

IPR 01/3 »26

La hotelan aŭ lernejan prizorgon oni aplaŭdis. Same la organizinton Viŝnja Brankoviĉ kaj la gvidintajn estraranojn. Sola malhelpo estis la troa varmo kaj manko de klimatizo. La kunvenejoj memorigis pri meritaj kroataj pedagogoj: Karolo Muha (instruis i.a, al blinduloj), Boĵidar Vanĉik (verkis lernolibron) kaj Zorka Zukiĉ (enkondukis Esperanton en lernejon). Salutmesaĝis la nova eduka estrarano de UEA Gbeglo Kolfi, substrekante la gravecon de instruado, ja meza inter la trio informado, edukado kaj aplikado laŭ la nova Laborplano 2001-2010. Fine UEA ankaŭ buĝetis sumon tiucele: 6000 eŭrojn, tamen ne nepre por ILEI, sed ja por taŭge difinitaj projektoj. (Por instru-financado jam longe pledis Stefan MacGill, kiu nun retrovis multajn siajn. proponojn en tiu Laborplano.) Tre grandformata saluto el Jules-Verstraeten-lernejo en Benino ellogis resaluton kun desegno de Karina MacGill. Kaj feliĉe la laborplanan junigon de la movado krom familio MacGill montris ankaŭ partoprenantoj al Cseh-seminario C, eĉ la nova ILEI-estraro. Kaj ĉu forgesi la skeĉojn de la du lernantinoj de Marija Beloŝeviĉ?

Johano Bachrich, nia venezuela reprezentanto, kiel gajninto de tombolo

IPR 01/3 »27

— página 16 del PDF —

La komitato de UEA akceptis daŭrigi la projekton Interkulturo, tamen kun nova enhavo, sciigis R. Petroviĉ, mem verkonta raporton de la unua jarduo. El la Laborplano por ni gravas la celo “profesiigo”, tial la konferenco krom «Interkulturo» kaj aliaj projektoj, tre atentis instrutrejnadon kaj universitatajn kursojn, esplorojn kaj studadon interlingvistikanesperantologian. Salajretojn perlaboros merkatisto kaj ekspedisto de «Juna Amiko», sed dezirinda restas ĝenerala administranto kiu asistu la sekretarion, ekz. por akiri subvenciojn.

Granda malhelpo por ILEI estis ĝuste la manko de sekretario: perdiĝis la kontakto kun Landaj Sekcioj koste de 200 kotizpagoj kaj pluraj malhavis informojn (en la dua numero de IPR, ne ĉie liverita). Tiom pli ĝojigas ke la estraron eblis kompletigi — ja la komitato havis kvorumon: 15 voĉojn — ĝis sepopo kun sekretario Agneta Emanuelsson, fakuloj Radojica Petroviĉ pri universitatoj, kaj pri trejnado kaj junularo Sabine Trenner. Por ne ĉiujare okupiĝi pri estrarelektado la komitato jam en Bouresse decidis reiri al trijara elekto de la tuta estraro: la komisiono pri regularo reviziu la Regularon antaŭ la konferenco en 2002.

(Re)varbado por ILEI okazis en Francio, ltalio kaj danke al Boo Mee Kim- Lindblom en Koreio. Ŝancoj estas en Japanio kaj Brazilo. Tial la buĝeto antaŭvidas 10 Yo-an kotizokreskon.

Admirinda estas la eldona agado: En tempa manko Stefano MacGill tamen povas liveri fotokopiojn de Gvidiloj ĉe «Okulo» kaj «Tendaraj Tagoj», dua kajero. Lin ĉefe okupas la lastaj ekzercaroj ĉe la videokurso «Esperanto, Pasporto al la Tuta Mondo» kaj komputila kurso. Li montris ankaŭ specimenojn de tre eldoninda brazila kurso surprize inspira kaj multpaĝa. Kaj ni povis bonvenigi novan sekcion, la instruan fakon de Kroatia Esperanto-Ligo, apud tiu de Marija Beloŝeviĉ.

Gajno estas certe ankaŭ la kunlaboro kun FIPLV, internacia fremdlingva instruista asocio, laŭ pledo de Nel Overwater: okupiĝos Jennifer Bishop kaj Kep Enderby. Plifortiĝos do la kunlaboro kun UEA. Sed krome ties kontinentaj (landaraj) komisionoj helpu ĉe pluraj projektoj, ekz. kunlabore kun TEJO sendi instruistojn al landoj kie ili mankas, t.e. la projekto «flugiloj de facila vento», kaj en organizo de trejnaj seminarioj.

Simile nia rezolucio, vortigita de Maritza Gutierrez, volas kunlaborigi ILEI, UEA kaj TEJO apoge al la diversaj edukaj projektoj ligitaj kun Unesko k.s. organizaĵoj.

La komitato de UEA akceptis — kun ŝanĝoj — la regularon por instruekzameno. Ja gravas trovi kunlaboron kun ŝtata universitato por ke la diplomo havu statuson: eble en Szombathely kaj Rio de Janeiro. Pri adapto

IPR 01/3 »28

de la Internaciaj ekzamenoj de UEA/ILEI ni aŭdis planojn de la sekretario Bill Maxey, ekz. apartigi la kulturajn sciojn disde la lingva ekzameno. Pri la instrua ekzameno ni ricevis planon kiu antaŭvidas centran gvidanton asistatan de grupo da «tutoroj» akompanantaj la kandidatojn.

[Dekstre: nia ĉiĉerono Marĉelo, MacGill kun la tria filino kaj A. Emanuelsson en Rovinj 9)

Kuraĝa decido en Brazilo estis invito por nia Konferenco 2002, eble al Cumbuco ĉe Fortaleza (28 jul. — 3 aŭg.): sondo inter niaj — konferencanoj montris kontentigan interesiĝon. Stefan MacGill trovis en Brazilo ardan entuziasmon kaj emon fondi novan sekcion de ILEI. Ĝuste ili bezonas kontaktojn. La temo rilatu lingvan ekologion, laŭ propono de Maŭro la Torre. Sed multan atenton havu ankaŭ instru-trejnado kun diversaj metodoj. Por 2003 ni havos elekton inter svedaj Karlskoga kaj Lesjofors.

Atilio Orellana Rojas, ofte okupita de la Cseh-seminario C, paralela kun aliaj okazaĵoj — sukcesis duone Xosĉ Conde, bone Ruben Fernandez, tre bone Nataŝa Kasymova —, pledis por alia sezono de niaj konferencoj, ekz. aprilo. La ideon adapti la tempon al la ebloj de junuloj, la komitato ja transprenis: antaŭ la IJK 2004?

NGGE (la nederlanda LS) alvokis aliajn LS ĝemeliĝi kun tiuj LS al kiuj mankas rimedoj, kiel NGGE ĵus interkonsentis kun la kuba LS. Simile Svedio kunlaboras kun Tanzanio, kaj multaj ĝemelaj rilatoj apogas «Interkulturon». GEE (Francio) pledis plu okupiĝi pri la Manifesto 2000, kunlabore kun Unesko-komisionoj. Krom la dulingva teksto GEE faris afiŝaron por informado ĉe mezgradaj lernejoj.

Grandan sukceson havis Aurora Bute en «Euroscola», lerte kunforĝante lernantojn el ses lernejoj en unu klason, kiu fine de la kurso partoprenis en

IPR 01/3 »29

— página 17 del PDF —

la junulara Eŭropa Parlamento en Strasburgo. Ŝi mem devis zorgi pri sufiĉaj financoj. Malsukcesis kuna provo de UEA kaj ILEI akiri financojn de EU, manke de homfortoj.

Memsperton de grupodinamiko havigis Sabine Trenner per interkona ludo. Por solvi la eternan problemon kunteni grupon (kursanojn) estas esence ilin aktivigi komune. Apartan atenton ni dediĉu al adoleskantoj post la IIK-aĝo, tro junaj por TEJO. Pluraj pledis reokazigi la gimnazion, kiel «lernejon Zsuzsa Barcsay» laŭ propono de SMG, honore al la tre merita iniciatinto/gvidinto. (Ci-jare ni ne nomumis novajn Honorajn Membrojn.) Plej efikas instrui al studentoj pri pedagogio, rimarkigis Jennifer Bishop (En aŭstralia Viktorio fiaskis la bazlerneja fremdlingva instruado: ŝanco por Esperanto.).

Multan atenton ni dediĉis al la daŭrigo de «Interkulturo», al kiu aliĝu ankaŭ nelernejaj grupoj kaj eĉ individuoj; por aliĝokondiĉoj, internaciaj renkontiĝoj k.s. «ideumis» 6 laborgrupoj. Ĝi listigu ankaŭ ĉiujn instruantojn, eĉ -ontojn. Ĉar la ekstera mondo scias preskaŭ neniom pri Esperanto — la ĉifojan maleblon kontakti eksterulojn kaŭzis la elĉerpiĝo de kroataj kolegoj post la energiraba UK-servado, escepte de Viŝnja Brankoviĉ — estu i.a. informdosiero pri instruado en interreto, rekomendis Juan Bachrich. Klare la usona diskutlisto meritas pli da konateco: IPR havu rubrikon pri trejnado laŭlande. (Enketon pri diversspecaj trejnadoj anoncis por septembro Sabine Trenner.)

Kunlabore kun ESF kaj TEJO kompiliĝas katalogo de lerniloj: respondecas Katalin Kovats (n.s. Smideliusz); poste en turisma lernejo ni povis interrete viziti la virtualan lernejon Tibor Sekelj, en kies biblioteko ni admiris la jamajn registrojn pri pluraj gravaj lernolibroj (amplekso, celo … Ni petis aldoni kiomon da disponeblaj ekzempleroj por nepagipovaj klasoj aŭ grupoj.)

Ceteraj projektoj kaj agadoj: «Infanoj ĉirkaŭ la mondo». de Charlotte Kohrs transprenis Ron Glossop; «Indiĝenaj dialogoj» engaĝis interalie Atilion; «Lingvaj festivaloj» bone enirus ĉe «Interkulturo», laŭ propono el TEJO. En «Euroscola» aktivu novaj klasoj.

En tre interesa prelego Petroviĉ montris ke ĉe instruplanoj kaj programoj ni atentu ne nur la instruanton sed ankaŭ la interagadon kun la lernanto; instruprogramoj enhavu la tri dimensiojn amplekso, profundeco kaj sinsekvo. Kvankam iu opiniis la sinsekvon de la materialoj ne esenca, la instrua sperto ja montris ke serblingvanoj dekomence uzu prepozitivojn, ĉar la akuzativo ja estas konata fenomeno. Li atentigas ankaŭ pri la uzado

IPR 01/3 730

de poezio, kaj pri kulturaj diferencoj: La Cseh-metodo ne sukcesis inter japanaj kursanoj. Cu unuecigi laborplanojn tutmonde? La partoprenantojn li surprizis taskante liveri la cent PLEJ gravajn morfemojn por komenca kurso; amuze kc mi forgesis ĝuste «pli» kaj «plej». Ronald Glossop varme pledis por Mondfederismo (ĵus aperis lia tiutema libro en Esperanto!), skizante la evoluon al internacia kunlaboro. Tamen UN atingas nur konfederacion de sinservantaj nacioj, dum nia mondo por postvivo bezonas demokratan federacion. Nia tasko: instrui al la junuloj ke ili unualoke estas membroj de la tuttera komunumo. Esperanto do estu «tutgloba» anstataŭ «internacia» lingvo. Tre interesis prelegoj pri instruado kaj informado (Juan Rodriguez), instruado kaj kulturo (Hector Jimenez) en Kubo, universitataj spertoj en Venezuelo de Johano Negrete, en Hungario kaj Pollando de Ilona Koutny, kies interlingvistika kurso evidente meritas plian partoprenon, ĉiuj plentekste publikigindaj. Eble la plej spritan metodon «FARO» (faru la rondon) por junuloj (kiuj mem varbas kaj apogas novajn kursanojn) prezentis Irina Gonĉarova, kiu cetere por siaj universitataj kursoj mem verkis lernolibron. Ĝenerale ni sentis bezonon pri pli da interaj kontaktoj ankaŭ dum la jaro. Kaj eble mi ofertu antologieton de niaj (ankaŭ miaj) lingvaj eraroj. |

Rob Moerbeek

Niaj novaj estraranoj

Agneta Emanuelsson Instruistino pri matematiko, fiziko, ktp. Studis en svedaj universitatoj dum multaj jaroj, ekde 1960 ĝis nun kaj ankoraŭ ….

Laboris en sveda eldonejo, Almqvist £e Wiksell, en Stokholmo. Estis redaktorino kaj gvidis diversajn projektojn.

Memlernanto. «Komencis lerni Esperanton en 1987. Fondis klubon en Katrineholm en 1987. Unua prezidanto, 1987- Estrarano de SEF, (Sveda Esp. Federacio) dum

IPR 01/3 »31

— página 18 del PDF —

kelkaj jaroj; estrarano de Eldona fako de la Sveda Esp. Eldonejo dum kelkaj jaroj; kaj ankoraŭ nun revizoro de la sveda sekcio de ILEI kaj sveda komitatano ekde multaj jaroj.

Membro de la Elekta Komisiono 1997-2000. Prezidis la komitatkunsidojn dum la konferenco en Kvinpetalo 2000.

Komitatano A por Svedio dum kvar jaroj; membro de la ekzamena teamo dum la tutamerika kongreso en Meksikio kaj ankaŭ dum la Zagreba UK 2001; estas rajtigita dum ankoraŭ tri jaroj.

Organizis la Svedan Jubilean Kongreson en 1996.

Ekzamenoj; Elementa 1989, Meza 1992, Sveda 1988, Interlingvistikaj studoj en Poznan dum du jaroj…

Skribis libreton pri la unua Sveda Prezidanto, Valdemar Langlet, 1999, kaj prezentis ĝin dum verkista duonhoro en Tel-Avivo dum UK 2000. Partoprenis multajn landajn, regionajn kaj internaciajn kongresojn. Prezidanto de la loka Unuiĝinta Nacio Asocio.

Radojica Petroviĉ Naskiĝis cn la ĵaro 1949, en Serbio-Jugoslavio, esperantiĝis cn 1966, diplomiĝis pri matematiko, magistriĝis pri maktuaria matematiko kaj profesie orientiĝis al informadiko. Nun havas postenon en la Teknika Fakultato en Ĉaĉak okupiĝante pri informadikaj studobjektoj inkluzive metodikon de prikomputila kaj perkomputila ihstruado.

Ekde la jaro 1967 instruis en lernejoj kaj publikaj E-kursoj, en 1974 publikigis 12-lecionan kurson en la Jugoslavia gazeto por element-lerncjanoj «Infana Gazeto», (ekde 1997 instruis en metodikaj seminarioj kaj daŭrigaj

IPR 01/3 732

kursoj en Somera Esperanto-Lernejo en Tesliĉ, Respubliko Serba en Bosnio-Ilercegovino, nun gvidas klason de Interkulturo en Ĉaĉak.

En Esperanto-Instituto Beograd kunordigas realigadon de la projekto Interkulturo en Jugoslavio kaj preparojn de Antologio de Esperantaj noveloj tradukitaj serben.

En julio 2000 organizis Internacian seminarion Interkulturo, Ĉaĉak, Jugoslavio, kaj gvidis Internacian Lernejon «Interkulturo» en Kopaonik, Jugoslavio, kiun financis la Ministerio por Junularo kaj Sporto de Serbio. Li konsideras ke la Esperanto-komunumo devas pli integriĝi en sian socian medion por tie pruvi sian valoron kaj de tie ĉerpi rimedojn por siaj agado, pluvivo kaj plivastiĝo.

Sabine Trenner

Nask.: 1962-11-30 en Staaken (orienta Germanio).

[986 diplomiĝo kiel inĝeniero pri maŝinkonstruado. 1997 diplomiĝo kiel socialpedagogo. Specialiĝis pri mediaciado, perado en konlliktoj, agado kontraŭ perforto.

1998 Trejnisto – pri — interkultura edukado, libera docento pri politika klerigado.

Laboras ekde (09/2001 kiel socialpedagogo en lernejo. Esperantiĝis en 1985.

Aktivas ekde 1986 kadre de Kulturligo de GDR en GDREA, junulara fako.

1992 — 1996 profesie ĉe E-

Junularo Brandenburgio/ Berlino, respondecis i.a. pri klerigaj projektoj kaj infanaj kaj junularaj programoj, lanĉis i. a. CSEN-instruistan lernadon por gejunuloj el Pollando kaj Germanio, gvidis konsilejon pri Junularaj interŝanĝaj kaj socialaj projektoj kun Orienteŭropo.

Ekde 1995 kleriga servo SURVOJE (kun Elisabeth Schwarzer); seminarioj pri konflikta prilaboro, interkultura lernado, teama laboro k.s.

IPR 01/3 733

— página 19 del PDF —

Ekde 1996 mentoro kadre de reta-koresponda kurso de GEJ.

1998 diplomiĝo kiel CSEH-instruisto (ekde tiam kursoj en diversaj eŭropaj landoj).

1999 respondecis pri IIK en Berlino.

Ekde 2001 membro de ekzamena komisiono de ILEI.

Grava anonco!

Lastatempe pluraj plendoj kaj kritikoj venis al la estaro de ILEI kaj redaktejo de IPR pri tio, ke pluraj individuoj malregule ricevadas IPR, aŭ ekzemple tute ne ricevis la ĉi-jaran 2an numeron. Post la esplorado de la problemo ni konstatis ke la problemojn kaŭzis pluraj faktoroj; ĉefe distribuaj problemoj ie inter la eldonejo ĝis la laŭlandaj sekcioj, manko de ILEI sekretario, ktp.

En la estonteco ni maksimume provas kontrol(ig)i la dissendadon, eviti ĉiujn problemojn por pli bone kaj pli rapide servi nian membraron. Ni aparte petas tiujn membrojn, kiuj ne ricevis la ĉi-jaran 2an numeron, ke ili kontaktu la novan sekretariinon de ILEI, Agneta Emanuelsson (adreso sur la 2-a kovrilpaĝo) kaj anoncu sian problemon. Esperante ke la situacio pliboniĝos kun pardonpeto salutas vin:

la estaro kaj la redaktoroj.

REDAKCIAJ INFORMOJ

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE- 2000 Antwerpen, Tel: 4-32-3-234 34 00. Redaktejo: NEMETH Jozsef, HU-8531 InASZ, FO u. 41/5. Rete: jozefo(Qnl-papa.hu; jozefo nemeth(Qhotmail.com, tel: -H36-89/ 356-050. Laboreja fakso (ĝi funkcias nur en lernotagoj, antaŭtagmeze): -436-89/ 324-896). La familia stato kaj loĝloko de nia vic-redaktorino ŝanĝiĝis: bv. uzi nur la retadreson katalin(Qikso.net! La revuo aperas ankaŭ kasete registrita por leg-handikapuloj. Informas: Rob Moerbeek, Zwaansmeerstraat 48, NL-1946 AE Beverwijk. La nunan numeron ni sendis al la presejo la 24-an de septembro, redaktofino por la sekva numero: la 31-a de oktobro 2001.

IPR 01/3 »34

por la 36-a ILEI-Konferenco 28.07 — 03.08.2002, Cumbuco, Brazilo

Mi (Bonvolu skribi pres-stile. Valuto en EUR.) Familia nomo

Persona nomo

Naskiĝdato: / / (tago/monato/jaro) Sekso: viro/-ino Profesio Hobio

Adreso

Poŝtkodo Urbo

Lando Tel:

Fakso: Retadreso:

Mi pagas konferenc-kotizon EUR

Mi komprenas kaj akceptas la kondiĉojn presitajn en tiu ĉi aliĝilo.

Subskribo:

Dato: (en la sama ordo kiel supre)

Aliĝkotizo EUR

Donacoj al ILEI EUR Infankongresa kaso EUR Eldona kaso EUR Dazzini kaso EUR Koleghelpa kaso EUR Interkulturo EUR

Bankkostoj EUR

Sume EUR

“ Pagmanieroj:

a) al ILEI-konto ilek-a ĉe UEA (bonvolu sendi al la Kasisto de ILEI la kopion de via pago)

b) al postĝirkonto 682117-7, Stokholmo, S.W.LF.T. – kodo: PGSISESS, ILEI c/o

servoj Kim-Lindblom, Kasisto, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge Svedio. A

IPR 01/3 »35

— página 20 del PDF —

“ Bonvolu aldoni 6 EUR por bankkostoj.

“ Bonvolu nepre sendi la subskribitan aliĝilon kun pago al la Kasisto de ILEI.

Aliĝkotizoj por la 36-a ILEI-Konferenco en Cumbuco, Brazilo:

A- kaj B-landoj same kiel ĉe UEA. La prezoj estas indikitaj en EUR. La kotizo ne inkluzivas loĝadon, manĝon kaj ekskurson.

ĝis 02-01-31 ĝis 02-04-30 ekde 02-05-01

Kategorio A/B A/B A/B 1. ILEI-ano 30/20 40/30 50/35 2. Ne ILEI-ano 40/25 50/35 55140 3. Junulo, handikapulo 20/15 30/25 40/35 Loĝado, manĝado Hotelĉambroj (po unu persono, unu nokto) 2-lita kun matenmanĝo 30 EUR (a)

duonpensiono 32 EUR (b)

plenpensiono 38 EUR (c) 1-lita kun matenmanĝo 42 EUR (ĉ)

duonpensiono 45 EUR (d)

plenpensiono 50 EUR (e) Lerneja loĝejo 4-6-lita plenpensiono 19 EUR (f) Mi mendas loĝadon en kategorio…… ekde laŭ; „==. ss sus de julio ĝis la……… de aŭgusto. | Mi deziras loĝi kun (nomo kaj lando). Mi estas vegetarano: jes (), ne (). Tuttaga ekskurso kun lunĉo 40 EUR (g)

Mi mendas tuttagan ekskurson: jes (), ne ().

Transporto de Zagrebo al Lovran 20 EUR (ĝ) Mi mendas la transporton: jes ( ), ne ( ).

Seminarioj

Mi aliĝas al la Cseh-seminario: jes (), ne ().

(Se AIS-prelego okazos, IPR 1/01 informos pri tio.)

Mi pagas al

en sumo

EUR.

IPR 01/3 »36

LABOKNKOMISIONOJ Ekzamena: Duncan Charters (prezidanto), Bill Maxey(sekretario) 9: bmaxey(Qvisi.net Elekta: Gwenda Sutton (kunvokanto), Maritza Gutierrez, Joseph Catil Kontrola: Bertil Andreasson, Lars Forsman, Bo Sandelin Lerneja: Marija Beloŝeviĉ, Jennifer Bishop, Renato Corsetti, Stefan MacGill, Geza Kurucz Maŭro La Torre, Raita Pyhĉlŝ Regulara: Rob Moerbeek, Hans ten Ilagen Terminara: Maŭro La Torre

KUNLABORANTAJ INSKEKUCIOJ

FIPLV (Internacia Federacio por Instruistoj de Modernaj Lingvoj) Reprezentanto de ILEI: Jennifer Bishop

IEI: /nrernacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando.

UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando. Reprezentanto de ILEI: Maŭro La Torre; estrarano de UEA pri edukado: Gbeglo Koffi. |

UNESKO (en operaciaj rilatoj). Reprezentantoj de ILEI: Renĉe Triolle, Bello Bauco, Chemin de la Civade Verde, FR-13600, La Ciotat, Francio; Jean-Pierre Boulet, 17 Av. de la Dordogne, FR-63800 Cournon d’Auvergne, Francio, tel. (133) 4 73 84 90 60; Mireille Grosjean, Temple 20 pf. 9, CH-2416 Les Brenets, Svislando, tel-Hfakso (141 32)932 18 88, «grosjean9(Qcaramail.com»

,

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POM ALIAJ SERVOJ ILEI estas jure registrita ĉe la komerca ĉambro en Den Haag sub numero 27.181.064. La membreco inkluzivas ricevon de 4 numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge; tel. (146 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se», postĝirkonto: 682117-7 Stokholmo, S.VW.lL.F.T. – kodo: PGSISESS. Membro-kotizoj: A-landoj (laŭ UEA-divido): 14 EUR, B- landoj: 8 EUR. Simpla abono sen membreco: 18 EUR. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnemweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago. Kontoj ĉe UEA: ilek-a (ĝenerala), juna-| (Juna amiko) kaj pike-b (Projekto Interkulturo). Detala listigo de pagmanieroj al UEA aperas sur p. 39 de Jarlibro 2001. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago.

Reklamtarifoj por IPR: 180 EUR por plena, 110 EUR por duona kaj 70 por kvarona paĝoj. Tio inkluzivas bazan grafikan pretigon; kostojn de ekstra pretigo oni rajtas fakturi. Sekcioj reklamante edukajn projektojn rajtas peti trionan rabaton.

Interreto http://lps.uniroma3 .iVilei Bazaj informoj pri ILEI kun ligoj al aliaj paĝoj http://lps.uniroma3.ieins La diskutejo E-INS pri Esperanto-instruado http:/lps.uniroma3.it/eler Tabelo de Esperanto en lernejoj (E-LERnejoj) http:/lps.uniroma3 .iUkler Kvazaŭlernejo «Tibor Sekelj» por la Projekto Interkulturo. http://esperanto.nu/ileibulteno/index.html /LEI-Bulteno www.banyai-kkt.sulinet hu/esperanto Juna Amiko

www.hungary.nel/esperanto/tend-tag htm Tendaraj Tagoj (angla priskribo) www.nl-papa.hu/ipr/ Internacia Pedagogia Revuo

— página 21 del PDF —

SEKCIESTROJ

Albanio: Vasil Pistoli, c/o Bardhyl Selimi, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, AL-Tirana S: selimib(Qalbmail.com

Argentino: Teresita Alaniz, El Ombu s/n, AR-5801 Alpa Corral

Aŭstralio: Kay Andersen, P.O. Box186, Moorooka AU- 41059: kjand(Qozemail.com.au

Belgio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende S:raymond.wylleman(Qpi.be

Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP)

Britio: Malcolm Jones,

1 Regent Avenue, Skipton, GB- North Yorkshire BD23 IAZ

Ĉehio: Jana Melicharkova, CZ-696 02 Rati$kovice 938 Q: mmelicharek(diol.cz

Ĉinio: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., 29-34 North Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan S: zdchen(dQpublic.wh.hb.cn

Finnlando: Carola Antskog, Dragsfjirdvigen 690, FI-25700 Kimito B: cantskog(dkolumbus fi

Francio: Joseph Catil,

5, rue des Calabres, FR-69330 Meyzieu, 9: josepf.catil(dwanadoo.fr

Germanio: Michael J. Scherm, Von Thŭrheimstr. 47, DE-89264 Weissenhorn

Hungario: Jozsef Nemeth, F6 u. 41/5, HU-8531 lhasz B: jozefo(QnI-papa.hu

Irano: Hamzeh Ŝafii, P.O. kesto 17765-184, IR-Teheran 9: ilei ir(desperanto.org

Italio: Luigia Oberrauch Madella, via Prampolini 8, IT-43 100 Parma Q: vmadella(Qtin.it

Japanio: Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, Mitaka-shi, Tokio, JP-181-0001 : masumis(dĝgw3.gateway.ne.jp

Katalunio: Luz Vazquez, Apartat 553, ES-43200 Reus S: ileicatQĝhotmail.com

Kroatio/KEL: Ankica Jagnjiĉ, Stubiĉka 75, HR-10000 Zagreb,

S: ankica.jagnjic(Dzg.tel.hr

Kroatio/KEU: Ivan Bekavac- Basiĉ, Kuŝlanova 59, HR-10000 Zagreb

Kubo: H. Jimin€z, Apartado 5120, CU-10500 Ciudad de la Habana SB: kubesp(Dip.etecsa.cu

Nederlando: Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag,

E: iei001(Qworldonline.nl

Norvegio: Bjorn Thuv,

I.F. Gjerdrums vei 33 NO-1396 Billingstad SB: bthuv(Qc2i.net

Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow, “ĝ: (– 48 12) 638 1449

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7.

RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 S: mirina(Qonline.ru

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby S:bertil.-andreasson(o) horby.mail.telia.com

Svislando: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14, CH-1004 Lausanne €: francisko(Qcourrier.com

Togolando: Attiogbe- Agbemadon B., Mensah, T. 1. E. To, B.P. 13169, Lome-TOGO, S: esp.togo(Dcafe.tg

Usono: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, CA 93111-2521 (US) B:72644.2450(Qcompuserve.com

REPREZENTANTOJ Armenio: Lida Elbakjan,

Moldovakan 26/2, kv. 52,

AM-375062 Erevan

Bosnio kaj Hercegovino:

Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo Ĉilio: Hector Campos Grez, Casilla 231, Curico, CL-Sĉptima Region S:strigo(Qctcreuna.cl Estonio: Helgi Hromova, Pk. 94, EE-3053 Keila Islando: Loftur Melberg Sigurjonsson, Nordurbraut 33, l.h., IS-220 HafnarfjOrour, S:loftur(Jskyrr.is Israelo: Murjan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv Jugoslavio: Radojica Petroviĉ, Bul. oslobodjenja 36, YU- 32000 Ĉaĉak S: radp(Bpit.yu Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila, B.P. 13, CG-Lukala (Bas-Zaire) Kostariko: Hugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Jose S: miaumiau l(Qracsa.co.cr Koreio: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do KR-499- 900 S: so(Qkns.kangnam.ac.kr Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, NZ-Wellington 1 SE: gwenda.s(Qihug.co.nz Portugalio: Joŝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande, PT-1675 Pontinha Slovenio: Marija Zlatnar- Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana. M:Marija.Zlatnar(Qguest.arnes.si Ukrainio: Nina Daniljuk, prospekt Sobornosti, 32-108, Luck-26, UA-43026 Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS S: eugeny(Qesper.gimli.com Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado VE-70782, Caracas 1071 A

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

[11 Driemaandelijks tijdschrift. Afziftekantoor: AntwerpenX. 4 / 0 1 (LI ISSN 1013-2031 Jarkolekto 31 – trimonata

“Redaktoro: Jozefo Nemeth.

Kunlaborantoj Stefan MacGill |

— página 2 del PDF —

ENHAVO

– Estraro en hungara urbo ……..««. mene ennnennenne enen nnne neneeese nnn INNA 1 35a Internacia Infana Kongreseto en Fortaleza (BR)… 6 Radojica PETROVIC’: Malĉeesta kaj ĉeesta lernado per la Interreto en

la projekto Interkulturo ……….—- NEn Ner vat arco 8

llona KOUTNY: Universitata instruado kaj instruista trejnado ……-.–.— 13 Irina GONĈAROVA: Konatiga Esperanta Kurso „Faru la rondon” ……– 21 Ronald J. GLOSSOP: Pri nova epoko …………eee enen enen nne nenn nenien etn tt 2 E. Vilisics Formaggio: Ludu kun ni! 2. (recenzo de Katalin KOVATS)… 34 FIPLV kaj ILEI kunlaboras (Jennifer BISHOP) ….-……««eze sensento 35 El la landoj kaj sekcioj (FR)… nennennensnneeeenem 36 ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Universita Roma Tre, Via Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, Italio. Tel. (439) 06 44 62 092 aŭ 06 49 57 805, fakso: (139) 06 49385673. «m.latorre(Quniroma3.i6 http://lps.uniroma3.1t Kunordigado, rilatoj kun E-organizoj. ;

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. (136 23) 364 198. «stefan.macgill(Qgalamb.neb- Eldona agado (inkl. periodaĵojn).

Sekretario: Agneta Emanuelsson, Carl Ugglas v6, SE-641 37 Katrineholm, Svedio. Tel. (146 150)52387 kaj (146)708152387 (mesaĝoj). «agneta.emanuelsson(Q]iberal.se»

Membraro, sekcioj, komitato. 7

Vicsekretario: Sabine Trenner, Ruppinstrasse 8, DE-14770 . Brandenburg / Havel, Germanio. Tel. (1749 3381) 794312. «trine(Qsnafu.de» NE Rilatoj kun lernejoj, trejnado, junularaj aranĝoj.

Estrarano pri financoj: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockensgata 102, SE-136 62 Haninge. Tel./fakso: (746 8) 777 4115, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se?

Estrarano: Radojica “ek Bul. oslobodjenja 36/14, YU-32000 Ĉaĉak, Jugoslavio. Tel. (1381) 32 371053, (oficeja) (4381 32) 302738. Fakso: (7381 32) 342101 «radp(Qptt.yu?

Lernejaj projektoj, uni versitata agado.

Estraro en hungara urbeto

Post longa senkunsida periodo, la nove konsistigita estraro de ILEI sukcesis kunsidi inter la 16a kaj 18a de novembro en Erd, antaŭurbo de Budapeŝto, Ilungario. Partoprenis ĉiuj ses nuntempaj estraranoj, kun partopreno de la redaktoroj de IPR, Juna amiko, la nova administranto de tiu lasta, kaj aliaj kunlaborantoj de la Ligo. Ni atendigis la limdaton de ĉi tiu IPR, por povi telegraf-stile raporti la rezultojn.

Sekcioj

e ĝisdatigi petilon por kandidatigo de novaj sekcioj.

e. Plusendi al la komitato aliĝpeton de korea sekcio kun pozitiva rekomendo.

e. Dissendi al sekcioj enketilon por faciligi la statute postulatan ĉiujaran raportadon.

e. Kadre de tio akiri aktualajn membrolistojn de ĉiuj sekcioj, i.a. por glatigi la dissendon de IPR.

Financo: e Prezenti subvencieblajn aspektojn de niaj projektoj, ĉar la membrokotizoj apenaŭ kovras la liveron de la bazaj servoj.

e. Difini pli klare la funkciadon kaj principojn de la koleghelpa kaso.

»»» KATONO sis Nova memor —helpilo b Cc E 7 www.lerni.info le VI » por enmemorigi vortojn.

d e F Vv e taŭgas pli bone por lerni Esperanton

V ol por lerni iun alian lingvon. g|hli

(Pagita anonco)

IPR 01/4 »1

— página 3 del PDF —

Konferencoj

e La estraro kun bedaŭro anoncas ke ne povos okazi ILEI-konferenco en 2002; anstataŭe proponos pli riĉan edukan programon kadre de la Universala Kongreso kaj la “Tago de la Lernejo”, i.a. por atenti la dezirojn de la brazilaj kolegoj. La nuligon kaŭzas ĉefe la maleblo garantii sufiĉan partoprenantaron.

e La estraro same kun bedaŭro akceptas la demision de la estraranino pri konferencoj, kaj kunlaboros kun la elekto-komisiono trovi novan oficanton, difinante la taskojn kaj bezonojn.

e$ Ni esprimas koran dankon al Jennifer Bishop pro la multa kaj zorga planado de niaj lastaj konferencoj, kaj ŝia simpatia surloka gvidado.

e Planoj bone progresas por starigo de konferenco en Svedio en 2003.

Komitato

e La konsisto de la komitato estos aktualigita kaj starigitaj estos manieroj rete kaj koresponde funkcii, i.a. revigligo de la diskutejo ILEI-KOM.

e La komitato de ILEI povos esti, manke de konferenco en 2002, kunvokita kadre de la UK.

€ La protokolo de la kunsidoj en Lovran estos videblaj en la hejmpaĝo de ILEI.

Eldonado

e Eldoni instruistan gvidilon por la lernolibreto Okulo, kajero l. La gvidilo havos similan amplekson kiel la libro por studentoj kaj aperos en 500 ekzempleroj. Gi inkluzivos kopieblajn ekzerco-foliojn. Klasoj en Interkulturo povos akiri ĝin je favoraj prezoj.

e Represi senŝanĝe la duan eldonon de la dua kajero de la serio Tendaraj tagoj en mil ekzempleroj.

e. Sekvi la evoluon de ampleksa komunik-stila lerno-pakaĵo pretigita de Josias Ferreira Barboza en Brazilo, ekzemple, faciligante la aperigon per anticipa kvanta mendo flanke de ILEI kaj eble UEA.

$€ Aldoni ekstrajn plenkolorajn paĝojn kun fotoj de la infana kongreseto kaj REF al la jubilea centa numero, kiu aperos komence de 2002.

IPR 01/4 »2

Interkulturo

. Adapti la funkciadon de la kvazaŭa lernejo, tiel ke lernejoj povu mem loki kaj modifi siajn materialojn. Tio estos inter la taskoj por laborgrupo jus fondita en Uppsala teknike evoluigi la lernejon kaj la hejmpaĝojn de ILEI.

? Multigi la hejmpaĝan bazon de la kvazaŭa lernejo, ĉu per spegulaj paĝaroj, ĉu per dispartigo de paĝoj al aliaj serviloj. Se eble, la novaj gastigejoj troviĝu en universitatoj aŭ similaj lokoj, kiui per tio liciĉ al la projekto. OO do

e Verki tekston en Esperanto por unufolia informilo pri Interkulturo por nacilingva eldonado, unuavice en angla, franca, germana, rusa kaj hispana. Gisdatigi kaj reeldoni la esperantan informilon.

? Firmigi rilatojn kun aliaj interkulturaj iniciatoj, kiel Indiĝenaj dialogoj, Euroscola, Infanoj Cirkaŭ la Mondo kaj Lingvaj Festivaloj. Tio inkluzivu komunan sinprezentan seminarion.

Jen la Estraro, kun la du Redaktoroj en la korto de s-ro MacGill (de maldekstre: Geza Kurucz, Boo Mee Kim-Lindblom, Stefan MacGill, Agneta Emanuelsson Maŭro La Torre, Sabine Trenner, Radojica Petrovic ‘ kaj Jozefo Nemeth).

IPR 01/4 »3

— página 4 del PDF —

Cetera lerneja agado

e Proksimigi la kunlaboron inter ILEI kaj Interkulturo kun la projekto Euroscola.

e Starigi kontaktojn kun Unesko-lernejoj en elektitaj landoj, kie la sekcioj kaj aliaj E-instruistoj havas la necesan forton.

e Fortigi kontaktojn, precipe en tiuj landoj, kun la Unesko-komisiono kaj -kluboj.

Informado

e Modernigi kaj interaktivigi la hejmpaĝaron de ILEI; ke ĝi prezentu niajn bazajn dokumentojn kaj aktualajn projektojn. Ĝi enprenu la funkciojn de la iama sed ne plu funkciigebla ILEI-bulteno.

e Niaj diskutgrupoj (unue E-INS) permesu realtempan interŝanĝadon de mesaĝoj; kaj klavare, kaj parole.

e Evoluigi la retpaĝojn de IPR, ke ili prezentu parton de la enhavo de la numeroj.

e Diskonigi kaj helpi en ampleksigo de la katalogo de lerniloj lanĉata

ĉe edukado.net. Ligi nian datumbazon ELER kun tiu formota ĉe edukado.net por resumi instruan agadon.

Rilatoj kun TEJO kaj UEA

2

Integri la agadojn de UEA, TEJO kaj ILEI sur la eduka kampo interne de unuopaj landoj.

Kontribui al okazigo de trejna seminario planata de TEJO, kies grava parto estos trejnado de instruistoj. Tio kontribuos al la projekto “Flugiloj de facila vento”.

Fortigi la rilatojn inter Kontakto kaj niaj eldonaĵoj per reciprokaj reklamoj, sinprezentaj intervjuoj kaj revu-interŝanĝoj.

Kunlabori kun TEJO kaj UEA pri okazigo de trejnkurso por gvidantoj de la Infana Kongreseto (LIK) antaŭ la NK en Svedio en 2003.

Evoluigi la triangulan kunlaboron inaŭguritan per la nova Plenuma Komisiono por la Strategia “Plano, kiu kunigas la prezidantojn de UEA, TEJO kaj ILEI kun la Ĝenerala Direktoro de UEA.

IPR 01/4 »4

(..Kaj SEN redaktoroj, SED pli proksime al la membraro €…)

Universitata agado e. Starigi oficialajn rilatojn inter ILEI kaj kelkaj universitatoj kun

e

esperanta agado.

Arigi informojn per formularo (papera kaj elektronika) por starigota datumbazo por katalogi ĉiujn konatajn universitatajn agadojn kaj kursojn. Gi estu interaktiva, tiel ke la instancoj povu senpere ĝisdatigi la proprajn datumojn. Komence la arigataj informoj estu bazaj, kun ebleco aldoni kolumnojn da pliaj datumoj poste. ;

Esplori la ania de kompilo de informoj pri aperigitaj disertacioj. Se ne jam ekzistas, krei elektronikan katalogon d i j kaj troveblaj informoj. : E PERENA, 19I

IPR 01/4 »5

— página 5 del PDF —

35a Internacia Infana Kongreseto Fortalezo, aŭgusto 3-10, 2002.

La Infana Kongreseto en Fortalezo havos unikan situon, en ekologia rezervejo. La infanoj povos esplori kaj malkovri la unikajn plantojn kaj bestojn de Brazilo. Por konatiĝi kun tiu loko, vizitu ilian hejmpaĝon [www.reservasapiranga.com.br\].

Ĝi situas 5 km de la ejo de la Universala Kongreso, 14 km de la centro de Fortalezo, 10 km de la internacia flughaveno Pinto Martins kaj 19 km for de Park Beach, renoma amuz-plaĝo kiu povos esti ekskursa celo.

La rezervejo havas komfortajn faciligojn kaj kutimas prizorgi konferencojn kaj aranĝojn. Gi havas bonan nivelon de sekureco kaj pureco. Gia plena nomo estas la Ekologia Rezervejo Sapiranga (portugale: Reserva Ecologica Sapiranga). Ĝi enhavas 6 malgrandajn kaj unu grandan amfiteatron; kunvensalonon kaj dormoĉambrojn, ĉiuj kun necesejo, duŝo, tablo, vestŝranko ktp. La tereno havas naĝejon, placojn, restoracion kaj preĝejeton.

La brazila E-movado estas juna kaj vigla, kaj inkluzivas familiojn. Jam de jaroj, dum naciaj kongresoj, la brazilanoj organizas infanajn kongresetojn, kun samaj ampleksoj kiel la internaciaj. Ni do povos kalkuli je partopreno de brazilaj infanoj kaj la haveblo de spertaj gvidantoj. Ili multe kantigos kaj ludigos la infanojn. La rezervejo havas terenojn por ludado de futbalo kaj aliaj sportoj.

Eblas promene ekskursi kun ekologia gvidanto tra manglo-tereno, kie videblas diversaj specioj de salakvaj plantoj, bestetoj, birdoj kaj fiŝoj de la rivero Coco. Tio estos unika sperto por infanoj el senmanglaj mondopartoj. La plaĝo de Sabiaguaba troveblas je promena distanco de ĉ. 40 minutoj kaj estos la celo de unu el la kongresetaj ekskursoj. Tio estas mara plaĝo ĉe la enfluejo de la blua rivero.

Ni ekskursos al la Universala Kongreso en la Tago de la Lernejo kaj postagmeze vizitos “Centro Dragio do Mar” kiu estas la plej nova konstruaĵo pri kulturo: ĝi enhavas muzeojn diverstemajn, modern-artan muzeon, regionan art-muzeon kaj observatorion.

IPR 01/4 76

———

Ci tiu aranĝo markos unikan antaŭenpaŝon en la historio de la infanaj kongresetoj. La kotizo inkluzivas loĝigon, tri man

ĝojn tage kun intermanĝetoj programon kaj ekskursojn. vialas

La lando-kategorioj A kaj B estas kiel por la UK; la sumoj estas en eŭroj.

limdatoj A-landoj B-landoj kaj Brazilo 31. jan. 2002 135 105 31. marto 2002 165 120 31. majo 2002 195 135 poste = | 220 165

smg

Kelkaj partoprenintoj de IIK 2001

IPR 01/4 »7

— página 6 del PDF —

Esperanto(Dlnterreto-2001 – Kunlabori Rete TEJO-seminario en Uppsala, 27 okt – 4 nov

MALĈEESTA KAJ ĈEESTA LERNADO PER LA INTERRETO

EN LA PROJEKTO INTERKULTURO | Prelego de Radojica Petrovic’, Teknika Fakultato en Ĉaĉak, Jugoslavio

1. ENKONDUKO pLi Instruado kaj lernado estas procezo de kunlaboro inter instruantoj kaj instruatoj. Se en ĝi estas uzata interreto, kiel en la projekto Interkulturo, jen bona kialo por paroli pri ĝi en la seminario kies ĉeftemo estas kunlaboro per interreto. Krom tiu teknika elemento, Interkulturo estas interesa ankaŭ el la pedagogia vidpunkto pro “specifaj ; metodikaj problemoj de interkultura edukado kaj kombino de ĉeesta kaj malĉeesta instruado en tre diversaj eduksistemoj disvaste tra la mondo. Gi estas projekto de ILEI ekestinta en la sino de Kampanjo 2000 de UEA, (A lokiĝas en pedagogia laboratorio de la Tria Roma Universitato kie ~i esplorprojekto. Post dujara aplikado ĝi vekas pli grandan intereson ol ĉe la komenco, sed ĝia daŭrigo bezonigas pli elastajn kaj pli akuratajn organizajn kaj teknikajn solvojn kun novaj homfortoj.

2. KIALOJ KAJ CELOJ ME ai | o La projekto Interkulturo ekestis pro eksteraj kaj internaj ko = eksteraj estas bezonoj de la ekstera medio. donantaj ŝancon ke la mi komunumo, responde al tiuj bezonoj, ofertu siajn servojn al la amam e sociaj projektoj. Tiu oferto rilatas al edukado pri interkutura toleremo a) paca kunnvivado, al flegado de kulturo de dialogo kaj anu g dialogo inter kulturoj, kiuj tiom bezonatas en la aktuala mondo kaj kiuj ĉiam aktueligas la esencan ideon de esperantismo. La internaj brigo puŝas al serĉado de konkretaj motivoj por lerni Esperanton, de celoj atingeblaj per ĝi kaj de ŝancoj por daŭre aplikadi ĝin.

Sekve, la celoj de la projekto estas, ke la partoprenantoj: — renkontu aliajn kulturojn,

— kapablu kompari kulturajn trajtojn kaj vivkondiĉojn kiuj varias laŭloke,

IPR 01/4 »8

— komprenu diversecojn inter diversaj sociaj medioj,

— lernu toleri aliajn vivkonceptojn kaj

— malkovru kaj komprenu similecojn ĉe siaj kaj aliulaj vivbezonoj, vivkondiĉoj kaj kulturtrajtoj.

La lernado de Esperanto ĉi tie ne estas celo por si mem, sed helpilo por atingi la celojn.

3. KIELOJ

La partoprenantoj de la projekto estas ĉefe klasoj de baz- kaj mezlernejanoj kun siaj klasestroj – kutime instruistoj de Esperanto. Iliaj ĉefaj aktivaĵoj en la projekto estas: esplorinterŝanĝo kaj lingvolernado.

La dua aktivaĵo subtenas la unuan. La unua estas la esenca, ĝi bezonas, alcelas, plimotivigas kaj aplikigas la duan.

La lingvolernado devis esti plej intensa en la unua semestro de la projekto ĝis la lernantoj kapablis uzi la lingvon. Poste la komunikado inter klasoj okupis ĉiam pli kaj pli da tempo.

La esplorinterŝanĝo realiĝas tiel, ke la lernantoj de ĉiu klaso elektas temon pri specifa kampo de kultura geografio (lingvo, muziko, nutrado, vestado, lernado, komunikado, bestaro, tradicioj ktp.), faras kontaktojn kun aliaj klasoj kun la sama aŭ simila intereso kaj interŝanĝas kun ili informojn kaj diversajn materialojn (fotoj, gazetoj, libroj kc.) pri la elektita temo. Poste, surbaze de la kolektitaj informoj kaj materialoj ili komparas la diversajn mediojn el diversaj partoj de la mondo, faras konkludojn kaj prezentas la esplorrezultojn.

Komunikado inter la klasoj okazas per interreto kaj ordinara poŝto, uzante la internacian lingvon. La projekto havas sian komunikmedion en la formo de TTT-paĝaro de virtuala lernejo «Tibor Sekelj» (http://lps „uniroma3.i/kler). Gi prezentas virtualan renkontiĝejon de realaj klasoj, listigitaj en klasartabelo (h(tp://lps.uniroma3..i/kler/sekr/klasaro.htm) kaj prezentataj per propraj paĝoj (virtualaj klasĉambroj). La klasoj lernas Esperanton kaj pristudas la interkulturan materialon en cirkonstancoj de ĉeesta instruado kombine kun rimedoj de malĉeesta instruado. Sur la TTT-paĝoj de virtualaj libra laborejo, biblioteko kaj fakaj metiejoj, kaj aliaj «ejoj» alireblaj tra la paĝo http://lps.uniroma3.i/kler/halo.htm

IPR 01/4 79

— página 7 del PDF —

troviĝas ligiloj al diversaj retaj kursoj, bibliotekoj kaj aliaj fontoj de . necesaj instru- kaj inform-materialoj. La projekto antaŭvidas ankaŭ retajn diskutejojn, ekspoziciojn kaj aliajn funkciojn de la virtuala lernejo kiuj ankoraŭ ne estas komplete ellaboritaj.

4. REZULTOJ KAJ PERSPEKTIVOJ

La projekto Interkulturo estis lanĉita per la enkonduka simpozio «Lingva politiko kaj interkultura edukado» dum la UK en Mompeljero 1998. Dum la studjaro 1998/99 daŭris preparoj por la projekto: informado, varbado kaj aliĝado de klasoj, pretigado de la TTT-ejo, verkado de la lernoliblo por infanoj «Okulo». Aliĝis entute 97 klasoj de baz- kaj mez-lernejanoj el preskaŭ 30 landoj de ĉiuj kontinentoj. La oficiala starto de la projekto estis en septembro 1999 kun plano ke ĝi realiĝu dum du studjaroj. Dum la studjaro 1999/2000, krom laŭprojekte planitaj aktivaĵoj, okazis kelkaj renkontiĝoj de partoprenantoj (Pale, Ĉaĉak, Krakovo k.a.) kaj internaciaj seminarioj de Interkulturo (Kopaonik, Ĉaĉak). Aŭtune 2000 estis difinitaj temringoj – grupoj de klasoj de samaj aĝgrupoj interesiĝantaj pri samaj esplortemoj kaj komenciĝis efektiva interŝanĝo inter la klasoj kiu plu daŭras. Aparte menciindas la subprojektoj de Interkulturo: «Eŭroludejo» kaj «Proverbejo».

Dume novaj partoprenemuloj interesiĝis pri la projekto. Aktivuloj de TEJO trovis ĝin interesa por sia medio. Sekve, Interkulturo estis prezentita en la seminario de TEJO «Lingva ĉielarko — ponto inter kulturaj trezoroj» en Budapeŝto, marto 2001, kaj konstatita kiel bona ŝanco por pli firma kunlaboro inter ILEI kaj TEJO. Rezultoj de la dujara aplikado de la projekto estis resumitaj en la Tago de la Lernejo en UK en Zagreb kaj dum la 35-a konferenco de ILEI en Lovran, Kroatio, 2001/07.29-08.04. La dumkonferenca seminario pri Interkulturo pritraktis la dujarajn spertojn, perspektivojn de ĝia daŭrigo kaj dezireblajn novajn enhavojn, agadmetodojn kaj partoprenantojn. La Komitato de ILEI decidis daŭrigi la projekton komisiante al la Estraro fari konkretan planon. Post la konferenco plivastiĝis populareco de Interkulturo, aparte en Rusio, kie ĝi estis prezentita en la 41-a OKSEJT, aŭgusto 2001, kaj kie oni planas vastan aplikadon de la projekto. Novaj aliĝanoncoj venas el Britujo, Francujo, Bulgarujo kaj aliaj landoj. Por plenumi tiujn dezirojn bezonatas novaj homfortoj kaj estas necese replani la projekton kaj aktualigi la TTT-ejon.

IPR 01/4 Y10

5. KONKLUDE: KION PLU

La plurmonata traktado de ebla kunlaboro pri i j J a pri Interkulturo inter ILEI ka

rono, kaj ankaŭ UEA, gajnas per la TEJO-seminario «Esperanto(ĝ)

nterreto aj fakuloj pri

ŝancon fari la kunlaboron efektiva. Teamo de jun la reta teknologio povas solvi urĝajn necesaĵojn por plene (re)funkciigi la Virtualan lernejon «Tibor Sekelj» precipe el la vidpunkto de aliĝado de novaj klasoj kaj ebligo, kc ili efektive uzu servojn de la retejo. Pli longdaŭre la teamo povos, interkonsente kun projektogvidanto rekonstrui la paĝaron de «Tibor Sekelj» donante al ĝi pli modernan aspekton kaj teknologian strukturon por ebligi plenan plenumadon de la funkcioj kiujn ĝi havas kaj kiujn ĝi nove havos. Krome, estas necesaj ntivaj kunlaborantoj por diversaj roloj en la projekto, ekzemple Fegiotij kunordigantoj aŭ kunordigantoj de esplor-grupoj kaj subprojektoj de Interkulturo. Laborgrupa traktado dum kaj post la seminario proponu por

tiuj demandoj solvojn realigeblajn kun aprobo de l a Est akorde kun la interkonsentita kunlabor j e

de Esperanto-instruado kaj aplikado.

o de la du organizoj sur la kampo

Mihai Trifoi el Bixad (RO) kun siaj Interkulturanoj dum IIK 2001

IPROJ/4 »11

— página 8 del PDF —

POSTPRELEGAJ / LABORGRUPAJ NOTOJ Sj, | En la postprelega diskuto oni starigis demandojn pri praktikaj aspektoj de realigado kaj rezultoj de la projekto kaj rimarkis plibonigendaĵojn en ĝiaj retpaĝoj (supersignoj, pli facila alirebleco al paĝoj de klasoj, neceso de pli efektiva kaj pli komforta uzeblo por lernantoj, navigilo, paĝarmapo ks).

Ekfunkciis la laborgrupo pri Interkulturo kiu dumseminarie pristudis la projekton pli detale kaj daŭrigos kontaktadon post la seminario. Ciuj aliĝos al la diskutgrupo sekelj(yahoogroups.com en kiu jam partoprenas instruistoj kaj aliaj agantoj de la projekto. Sian pretecon por longdaŭre partopreni en ĉi tiu projekto esprimis ankaŭ aliaj TEJO-aktivuloj kaj TTT-fakuloj, kiuj iom post iom aliĝados al la projekto depende de finiĝo de iliaj aliaj aktualaj taskoj.

Konkludoj de la laborgrupa diskuto:

1. Per kelkaj rapide fareblaj ŝanĝoj kaj aldonaĵoj eblas fari la paĝaron pli uzebla por la lernantoj kaj aliaj vizitantoj: SEd : : 1.1. Sur ĉiu paĝo aldoni navigilon kun ligiloj al: ĉefpaĝo (fasado), distribulisto sekelj(Qjahoogroups.com klasartabelo kaj (se ekzistus) klasarmapo; | 1.2. Uzebligi programojn kiuj ebligas, ke lernantoj mem povu redakti parton de siaj paĝoj kaj tiel senti sin aktivaj partoprenantoj tuj vidantaj rezulton de sia laboro; 1.3. Tuj kontaktiĝi kun la projektogvidanto Mauro La Torre por

interkonsenti pri kiel realigi tiujn ŝanĝojn.

2. Pli longdaŭre, estas necese ĝenerale rekonstrui la paĝaron por, interalie: LZ E 2.1. Regule aperigadi novaĵojn (lastajn ŝanĝojn) ĉe la paĝoj: sur la ĉefpaĝo por la tuta paĝaro kaj sur Ĉiu paĝo por la koncerna parto; 2.2. Ebligi traserĉadon per retserĉilo (bezonatas datumbazo) kaj 2.3. Ebligi laŭtemajn diskutgrupojn / babilejojn

3. Estas necese ke regule, almenaŭ monate, aparadu retbulteno (ekz. «Interkulturo-aktuale»).

IPR 01/4 Y 12

4. Estas rekomendinde ebligi uzadon ankaŭ al plenkreskaj komencantoj per aparta paĝo / diskutejo.

5. La laborgrupo daŭrigos la kunlaboron pere de la distribulisto sekelj(Jyahoogroups.com kaj interkonsente kun la projektogvidanto. Se montriĝos necese, kreiĝos aparta distribulisto.

Ilona Koutny Universitata instruado kaj instruista trejnado»

Instruado de esperanto havas gravan rolon por la pluvivo de la lingvo kaj por ĝia uzo en adekvata nivelo, tamen ĝi preskaŭ ne aperas en oficialaj lernejaj kadroj. Ekzistas streboj enkonduki ĝin en diversajn nivelojn de la instrusistemoj. La motivoj kaj celoj diversas de propedeŭtika valoro (ĉefe en elementa lernejo) tra helpado en interkultura komunikado (en ĉiuj niveloj) ĝis lingvistika modeligo (en universitatoj). Ni analizos la universitatan instruadon de e-o kaj ĝian rilaton kun instruista trejnado surbaze de plurjaraj spertoj en hungara kaj pola universitatoj. Ni diskutos la neceson kaj enhavon de universitata agado.

1. Esperanto kaj esperantologio en la supera instruado Por prezenti la altlernejan kaj universitatan instruadon de e-o kaj esperantologio ni uzos tri kriteriojn, kiuj plurflanke interplektiĝas.

Laŭ statuso ni povas paroli pri:

e studrondo, okazanta en universitato, sed ekster la studprogramoj aŭ liberaj prelegoj, kiuj ne kalkuliĝas en la rezultoj de la gestudentoj;

e oficiala kurso kun poentoj, kreditoj aŭ iuspeca enkalkulado en la rezultoj de gestudentoj;

e memstara studprogramo kun diplomo en iu organiza kadro. Laŭ tipo temas pri: . lingvokursoj en baza aŭ meza niveloj, tre malofte en supera nivelo. Tiuj ĉi estas ne vere universitatnivelaj kursoj, sed

” Surbaze de prelego prezentita dum la 35a ILEI-konferenco, Lovran, 2001

IPR 01/4 »13

— página 9 del PDF —

lingvokursoj similaj al tiuj en mezlernejoj aŭ por plenkreskuloj en iu klubo;

. sciencaj prelegoj aŭ kursoj pri esperantologio kaj interlingvistiko, kiuj prezentas internacian komunikadon aŭ lingvopolitikon, artefaritajn lingvojn kaj nur bazajn trajtojn de kaj informojn pri esperanto en naciaj lingvoj (vd. la programon de Blanke (2000) en Berlino);

e faka kurso en e-o, kiel kutime AIS faras dum siaj universitataj sesioj;

e kompleksa studprogramo, simila al filologio de diversaj lingvoj, startante de nulo aŭ de iu baza scio de la lingvo, ofertante prelegojn pri e-aj lingvistiko, literaturo kaj kulturo, eventuale pri metodiko.

La celoj varias inter:

. informi pri esperanto, pri la lingvo, movado, pri ĝia ebla rolo en la internacia komunikado, tiel elformi pozitivan aliron al ĝi ĉe homoj, kiuj eventuale estos “intelektaj aktivuloj” (vd. Blanke), aŭ eĉ en decida rolo (ĉefe dum sciencaj kursoj); baki esperantistojn (ĉefe dum e-kursoj);

. formi profesiulojn pri esperantologio (celo de memstara kaj kompleksa studprogramo).

Tamen estas malfacile prezenti la mapon de universitata instruado laŭ tiuj kriterioj, ĉar mankas fidindaj kaj detalaj informoj pri la supera instruado de esperanto. Danke al la senlaca laboro de G. Pirlot aperis regule kajeroj pri universitata instruado ĉefe en la 80-aj jaroj. Nuntempe evidentas la reta registrado de tiuj kursoj, kaj tio efektive okazas danke al Maŭro La Torre (vd. http://lps.uniroma3.i/eler), sed ne estas ĝisdata (Blanke (2000) mencias 9 germanajn universitatojn, kie okazas de tempo al tempo lingvokursoj aŭ sciencaj kursoj kaj la reta fonto 18, verŝajne kelkaj ĉesis funkcii). |

La listo de superaj institutoj, kiuj proponas e-kursojn estas sufiĉe impona (laŭ la reta fonto 143), se kredi al ĝi. Estas malfacile doni precizan bildon pri la diversaj lingvaj kaj sciencaj kursoj, ĉar ili ne funkcias konstante, multe dependas de la pozicio de la im-truanto, krome mankas informoj pri la oficialeco, ktp. Sen tio ni povas mencii nur kelkajn ekzemplojn. Esperantologiaj kaj interlingvistikaj kursoj okazadas en pluraj eŭropaj universitatoj: en Berlino, Frankfurto, Hamburg, Leipzig, Rostock,

IPR 01/4 »14

Paderborn (Germanio laŭ Blanke 2000), Amsterdam (Nederlando) Torino, Romo (ltalio), Stockholm (Svedio), Szombathely (Hungario). Lingvokursoj okazadas en Moskvo (Rusio), Krakovo, Lublin, Poznaŭ Torun (Pollando), Sarospatak, Debrecen, Szombathely (Hungario). Plej ofte lingvokursoj daŭras 1-2 semestrojn kaj havas po 2 horojn semajne. Enkadre de tio malmulte eniras krom la lingvo mem. Oni devas disponi pri almenaŭ 4 horoj semajne dum 4 semestroj por ke kurso pri literaturo, movado aŭ metodiko povu okazi (ekz. en Krakovo).

“Memstara studprogramo, kiu en si mem bezonas plurajn jarojn, kaj kutime iun oficialan kadron, funkcias pli stabile. La Esperanto-fako de la Budapeŝta Eŭtvos Universitato ekzistas jam ekde 1966, la internacia varianto ekde la fino de la 80-aj jaroj, kvankam la lasta stagnas Bedaŭrinde, la studoj ricevos altlernejan rangon ekde la sekva studjaro. En Poznan fondiĝis internacia Interlingvistika fako en 1997. Ankaŭ universitataj lingvaj aŭ sciencaj kursoj havas pli ofte oficialan kadron ol lingvokursoj en baz- kaj mezlernejoj, kie la nuraj studrondoj pli oftas. La projekto Interkulturo donas novan elanon al la bazlerneja instruado en

oficialaj kadroj. La oficialeco donas pli da prestiĝo al la kurso, tiel pli da partoprenantoj.

Ne nur la instruado de e-o, sed ankaŭ la akcepto de e-ekzamenoj kontribuas al la pli forta pozicio de la lingvo. En hungaraj universitatoj nur tiam studento povas akiri sian diplomon nuntempe, se li/ŝi havas ekzamenon pri du fremdaj lingvoj (unu mezgradan kaj unu bazgradan). Pluraj universitatoj kaj altlernejoj akceptas la ŝtatan lingvoekzamenon pri esperanto por tiu celo. Tio kontribuas al tio, ke dum la lastaj jaroj inter 1000-2000 homoj trapasas la ŝtatan lingvoekzamenon pri e-o.

2. Instruista trejnado kaj supera instruado » . . . — Por bona instruado necesas bona instruisto. Ĉu iu naskiĝas por esti

instruisto aŭ per trejnado estiĝas tio? Por povi respondi al tiu ĉi demando, – 5 . n ? ni vidu, kion bezonas bona esperanto-instruisto!

. superagradan lingvoscion;

e metodikajn konojn pri lingvoinstruado;

e vastajn kulturajn konojn pri e-aj literaturo, movado teatro, kantoj, ktp.; i

. bazajn nociojn de ĝenerala lingvistiko kaj interkultura komunikado. :

IPR01/4 » 15

— página 10 del PDF —

Kompreneble gravas, ke iu havu denature iujn trajtojn, kiuj ebligas, ke li aŭ ŝi estu bona pedagogo, instruisto: ekzemple paciencon, kapablon klarigi, komprenigi aferojn, kunordigi la agadon de pluraj homoj kaj nepre entuziasmon por tio, kion li instruas. Sed la aliajn menciitajn konojn oni devas alproprigi.

En Esperantio ofte okazas, ke iu finis bazan kurson aŭ memlerne atingis iun bazan nivelon kaj tuj komencas instrui, ja „esperanto estas facila lingvo” kaj entuziasmo feliĉe ne mankas. Tiel li aŭ ŝi transigas siajn erarojn prononcajn, gramatikajn (ekz. lia/sia, participoj) aŭ leksikajn (eventuala uzo de naciismoj). Eblas komuniki per malmultaj vortoj kaj gramatikaj eraroj, tamen instruisto devus havi multe pli vastan vortprovizon kaj ĝustan lingvouzon!

lu povas havi bonajn ideojn por instruado, eĉ devas havi siajn proprajn por esti originala kaj aŭtentika instruisto, tamen indas ĉerpi el la sperto de aliaj instruistoj kaj de la metodologio de aliaj lingvoj. Tio ŝparas tempon kaj erarojn, kies suferantoj estas la gelernantoj. Aliĝante al e-kurso lernantoj ne celas kutime konkretan profiton (kiel aplikon en la (estonta) laborloko), ili restos ĝis la fino, se ĝi estas interesa, alloga, do ĝi devas esti eĉ pli bona ol la kurso pri la angla. Tion oni malofte povas atingi per eksmodaj metodoj! | | Se temas pri instruado, ŝtelado estas permesita, eĉ bonvenigata. Instruisto ekuzu la bonajn ideojn, metodojn, kiujn li/ŝi renkontis ie ajn, ĉar la gelernantoj gajnas per tio. Metodiko disponigas ilaron, el kiu la instruisto povas elekti laŭ bezono (laŭ celgrupo, instruata materialo, evoluigata kapablo).

Kvankam e-o estas interesa lingvo pro sia travidebla strukturo, sufiĉe regula kaj produktiva derivsistemo, tamen utilas doni ĉiuspecajn informojn al la studemuloj por kontentigi iliajn aliajn interesojn (de historio ĝis rokmuziko). | = | Ofte ni renkontas la vidpunkton, ke e-o estas tute alia ol la etnaj lingvoj, ni ne traktu ĝin en similaj kadroj. Tio estas ne konvena aliro, kvazaŭ ni mem forprenus e-on el la kategorio de lingvoj! Esperanto funkcias, kiel la aliaj lingvoj, ni devas analizi ĝin laŭ samaj kriterioj kaj surbaze de ili montri, en kio e-o similas kaj en kio malsamas al (certaj) etnaj lingvoj, kiujn specifaĵojn ĝi havas. Almenaŭ instruisto devas koni la bazajn nociojn de lingvistiko kaj la lingvistikajn aspektojn de e-o por povi dialogi kun lingvisto.

IPR 01/4 »16

La ĉefa rolo de esperanto realiĝas en interkultura komunikado. Konoj en ĉi tiu tereno estas same utilaj, por pretigi la gelernantojn por la renkontiĝo kun alikulturanoj kaj por povi enmeti esperanton en konvenan kadron (ekz. en la kazo de la projekto Interkulturo).

Se iu volas iĝi instruisto de la angla aŭ germana, devas studi kaj diplomiĝi. Ĉu por esperanto sufiĉas memlernado kaj ne necesas diplomo? La mankon de profesieco en Esperantio ankaŭ aliaj kritikas (vd. Smidĉliusz 1997). Kompreneble oni povas mem lerni multe, kaj iu diplomo en si mem ne garantias la altan nivelon de ĉiuj necesaj konoj kaj kapabloj. Tamen la studoj por akiri diplomon igas la kandidaton okupiĝi pri diversaj kampoj, kiujn oni parte ellasus sen iu planita programo kaj ekzamendevigo.

Ni menciis la kompatindan statuson de e-o instruado en lernejoj. Kiel ni volas havi la saman statuson, se niaj instruistoj ne havas diplomon? Se la streboj por enkonduki e-on en la Eŭropan Union, kaj tiel en la eŭropan lernejan sistemon atingus sian celon — eĉ se nur por iu provperiodo nur en kelkaj landoj aŭ institucioj —, kie estus la rajtigitaj instruistoj, tradukistoj, kaj aliaj alte kvalifikitaj profesiuloj por tion plenumi?

ILEI povas organizi unusemajnan instruistan trejnadon kaj ekzamenon por instrukapablo, kvankam la ĝisnuna agado montras ĝian malfortecon. IEI koncentriĝas pri la tradicia Cseh-metodo. La profesian formadon por akiri la supre menciitajn konojn certigas kutime altlernejaj kaj

universitataj fakoj kun plurjara programo, samtempe universitata diplomo havas sian prestiĝon.

3. Spertoj en ELTE kaj UAM

3.1. La hungara Eŭtvos Lorand Universitato (ELTE) en Budapeŝto havas la plej longan tradicion de Esperanto-fako. Ekde sia fondiĝo en 1966, ĝi proponas kompleksan instruprogramon por la gestudentoj de la universitato, kiu krom la 3-jara lingvokurso entenas kursojn pri egramatiko, literaturo, kulturo, movadhistorio, interlingvistiko. Povas . aldoniĝi metodiko kun instrupraktiko kaj aliaj studobjektoj. La studoj startas de la nulo kaj finiĝas per universitata diplomo. La tuta studado daŭras nuntempe 4 jarojn (apud iu ĉefa fako).

Dum la okdekaj jaroj okazis enlandaj korespondaj postdiplomaj studoj 3- Jaraj por e-istaj insruistoj (praktike ĉiumonate okazis renkontiĝo surloka). La programo ebligis pli detalan traktadon de diversaj terenoj de e-kulturo kaj lingvistiko, ĉar la partoprenantoj jam havis bazajn konojn. Tiuj

IPR 01/4 » 17

— página 11 del PDF —

kolegoj povis poste labori en elementaj aŭ mezlernejoj, kie e-o estis oficiale aŭ en studrondo instruata. Pro la transformoj en la universitata instrusistemo, tiu ĉi studformo estis ĉesigita.

Fine de la 80-aj jaroj estis lanĉitaj la internaciaj korespondaj postdiplomaj studoj 3-jaraj por e-istoj (praktike ĉiusemestre unufoje okazis renkontiĝo surloka). Ĝia programo estis simila al la enlandaj postdiplomaj studoj kaj post la sukcesa finekzameno kaj defendo de diplomlaboraĵo la finstudintoj akiris magistran diplomon. Du grupetoj diplomiĝis. Tiuj ĉi studoj nun stagnas pro manko de gestudentoj.

Prof. Szerdahelyi multe kontribuis al la elformiĝo kaj evoluigo de la E- fako (ekz. verko de lernolibroj) ĝis sia morto en 1987. Mi mem — diplomito de la fako — dum jardeko (1986-1995) prizorgis la esperantologiajn studojn, instruante la lingvon en 3 ŝtupoj kaj lingvistikon. Regule kontribuis eksteraj lekciistoj, kiel la karmemora Zsuzsa Barcsay pri metodiko, Arpad Ratkai pri movadhistorio, d-ro Balazs Wacha pri lingvistiko. Nuntempe tri personoj instruas en la fako: d-ino Zsuzsa Varga-Haszonits (kunlaborantino ekde 25 jaroj, nun gvidanto de la E-fako) kaj Ivan Bujdoso plentempe kaj d-ro Arpad Mathe.

Naskiĝis pli ol 150 diplomlaboraĵoj kaj kelkaj doktoraj disertaĵoj. Parto de la diplomitoj serioze agadas en esperantologia kampo.

3.2. La eksteraj postdiplomaj Interlingvistikaj Studoj de la Universitato de Adam Mickiewicz (UAM en Poznan, Pollando, kie mi nun laboras por la Hungara fako) startis la unuan fojon en la studjaro 1998/99 kaj ĉi-jare okazos la diplomiga, lasta jaro (surloka intensa semajna sesio okazas unufoje dum la semestro). La 3-jara internacia studumo konsistas el enkonduko al ĝenerala kaj aplikata lingvistiko, el internacia kaj interkultura komunikado, traktas planlingvojn kaj detale okupiĝas pri gramatiko, literaturo, kulturo kaj historio de esperanto. En la tria jaro eblas specialiĝi ankaŭ pri metodiko.

Inter la prelegantoj estas konataj esperantologoj, kiel profesoroj Detlev Blanke, Humphrey Tonkin kaj John Wells, d-roj Vera Barandovska- Frank, Zbigniew Galor, Katalin Smideliusz kaj Blazio Wacha, same Lidia Ligeza kaj Istvan Ertl.

Por la gestudentoj de la Lingvistika Instituto (enkadre de kiu funkcias la Interlingvistikaj Studoj) mi anoncas de tempo al tempo e-kurson, kiun lastatempe mi realigis kun kolego Bradio Maŭro.

IPR 01/4 »18

«——

4. Universitata agado

El la ĝis nun diritaj sekvus, ke la supera instruado de e-o estus nia evidenta strebo pro internaj kaj eksteraj bezonoj (por plialtigi la fakan nivelon kaj por prezentiĝi dece ekstere). La aktualecon kaj urĝajn taskojn de universitata agado ankaŭ ILEI rekonas (vd. la novjaran enkondukon de la prezidanto Maŭro La Torre en IPR 2001/1). Kvankam ekzistas malmultaj universitatoj, kiuj ofertas kompleksan studprogramon por esperanto kun diplomo, eĉ tiuj ne estas eluzataj!! … Kaj ĉi tie la alcelita grupo estas esperantistoj!

Ĉu Esperantio entute bezonas superan instruadon, profesiecon, aŭ kontentiĝas per porokazaj kursoj por komencantoj kaj per hobiismo? Ŝajne, esperantistoj batalas por ke la neesperantistoj rekonu la rolon de esperanto, ke ili enkonduku e-on en la lernejan sistemon, sed ili ne tro emas mem persiste labori pri la pliperfektiĝo, ja tion ili devas fari por sia civila profesio. Kompreneble, ankaŭ la financa flanko kontribuas al la problemo kaze de instruistaj studoj, kaj la manko de reala posteno per la akirita diplomo (la EU-apliko nur ŝvebas, kontribui al la projekto Interkulturo estus pri reala, sed oni devas fortostreĉi por ĝi!).

Se ni superas la antaŭan pesimisman aliron, tiam ni povas koncentriĝi al la demando, kiel enkonduki esperanton en universitatojn. La tasko estas multe pli reala, se tio okazas de interne, do iu e-isto — okupiĝanta pri filologio, pedagogio aŭ psikologio — jam havas postenon en la universitato, kaj povas proponi kurson pri esperanto aŭ esperantologio. Estas multaj kolegoj, kiuj ne eluzas tiun eblecon! De ekstere proponita kurso bezonas internan subtenon por ke ĝi estus stabila, ne nur laŭokaze tolerata, senpaga kurso.

Estas konsilinde trovi ligojn al ekzistantaj studprogramoj (ekzemple en la budapeŝta Eotvos Universitato, E-fako funkcias kadre de la Lingvistika Katedro kaj ofertas kurson pri interlingvistiko ankaŭ por ĝiaj gestudentoj). Nuntempe la tereno de interkultura komunikado estas populara. Ni devas trovi lokon por e-o en ĝi. Tiel ĝi nature enkalkuliĝos en la studoj. Estas pli reala kurso pri interlingvistiko aŭ interkultura komunikado, kiu traktas ankaŭ e-on. Gin povas sekvi lingvokurso por interesiĝantoj. Laŭ miaj ĝisnunaj spertoj, ne necesas multaj memstaraj kompleksaj programoj pri esperantologio, ĉar Esperantujo ne havas bezonon por tio.

IPR 01/4 »19

— página 12 del PDF —

Neglektata problemo, sed reala estas la konservo de la jam ekzistantaj esperantologiaj studoj. Ili, kiel la plej altaj instruinstancoj meritus la subtenon flanke de e-movado per informado pri, varbado por la studoj kaj per stipendioj por kelkaj partoprenantoj. La edukado devas esti kaj estas “investo por ĉiu” — emfazas ankaŭ Stefan MacGill (2001).

Necesas difini ankaŭ la rilaton inter tiuj instruinstancoj kaj ILEI. Universitata esperantologia fako kun kompleksa programo kaj diplomo (kiel en UAM) povus plenumi la rolon por formi kvalifikitajn instruistojn por ILEI kaj tiel por la e-movado, kunlaboranta kun ĝi. La landaj sekcioj de ILEI aŭ la landaj asocioj mem, eĉ TEJO povus delegi partoprenanton por la studoj kun ia subteno.

Estus dezirinde harmoniigi la metodikan programon de la universitataj fakoj kaj de instruistaj seminarioj de ILEI. Tiel ILEI povus organizi instruistajn seminariojn kun simila programo kiel la universitata, parte kun samaj instruistoj, en diversaj landoj por tiuj, kiuj ne povas veturi al eksterlandaj studoj, aŭ kontentiĝas per metodika trejnado sen kompleksa formado. Aliflanke oni povus pensi pri la akcepto de tiuj seminarioj enkadre de la universitataj studoj. En ambaŭ kazoj oni povus fari instrurajtigan ekzamenon fine.

Koncerne ĉiuspecan superan instruadon de esperanto aŭ esperantologio, necesus reciproka informado kaj kunlaboro,, t.e.:

e la kolegoj instruantaj e-on aŭ esperantologion, interlingvistikon devus sendi informojn pri la kurso kun programo al la centra TTT-ejo (vd. supre) kaj same enmeti tiujn informojn en la TTT- ejon de sia universitato;

e estus bone organizi kontaktojn inter la gestudentoj, inkluzive interŝanĝojn;

e necesus trovi kadrojn por scienca kunlaboro (en la tereno de metodiko, interkultura komunikado, lingvopolitiko, dulingvismo, ktp.) inter si kaj ankaŭ kun neesperantistaj esploristoj petante subtenon de fondaĵoj.

ILEI elektis respondeculon pri universitata agado en la persono de Radojica Petroviĉ, kiu jam dissendis sian unuan informilon-enketilon. Ankaŭ la Komitato de UEA post traktado de la temo (en la kunsido dum UK en Zagrebo) komisiis Amri Wandel por prizorgi la rilatojn kun la

IPR 01/4 »20

Internacia Asocio de Universitatoj kaj rekomendis al UEA disponigi rimedojn por instruceloj. Tamen io moviĝas.

D-ino Ilona Koutny, akademiano,

gvidanto de Interlingvistikaj Studoj, UAM, Poznan, Pollando

Bibliografio

Blanke, Detlev (2000): Esperanto en germanaj universitatoj. En: IPR 2000/3 La Torre, Maŭro (2001): Novjara enkonduko. En: IPR 2001/1

MacGill, Stefan (2001): De kie niaj laborfortoj? En: 2001/2

Smideliusz, Katalin (1997): Projekto Klera — profesia formado de E-kursistoj. En: IPR 1997/1

Konatiga Esperanta kurso «Faru la rondon!» (FaRo)

Jen estas la bazaj punktoj de la koncerna prelego, farita dum la 35-a ILEI-Konferenco en Lovran. Mi komencis praktiki la kurson printempe 2000 kaj okazigis 4 tiujn, kio donis sufiĉan sperton por la konkludoj kaj permesis transdoni gvidadon de la kurso al la plej instrukapablaj ĝiaj partoprenintoj.

Celo. Interna celo de FaRo estas riĉigi la E-movadon per freŝaj homfortoj. Ekstera celo (anoncata al la lernontoj) estas: minimuma (kaze de nura vizitado) — konatiĝo kun Esperanto dum vigla tempopasigo en amika etoso, maksimuma (kaze de regula vizitado kaj paralela serioza memlernado) — ekposedo de E-gramatiko, akiro de elementa komprenkaj parolkapablo en Esperanto.

Celgrupo. Ĉefe — studentoj kaj gejunuloj, inkluzive pli malnovajn Jernejanojn. Plus la plej interesitaj kaj kapablaj mezlernejanoj kaj kelkaj aĝuloj. La grupo ne devas esti pli ol 12- kaj malpli ol 8-homa.

Aligo. La lernontoj pagas por la tuta kurso kaj la lerniloj 400 rbl (sufiĉe granda mono por gejunuloj kaj rilative malgranda mono kompare kun kostoj de fremdlingvaj kursoj) kaj plenigas aliĝilon, kiu per si mem estas inter cetere plia varbilo, reklamo, garantiigilo ktp. — do, elvokas multajn demandojn pri la E-movado kaj forte varmigas la intereson. Krome ili

IPR 01/4 »21

— página 13 del PDF —

ricevas la programon de la tuta kurso kun datoj kaj temoj de ĉiuj lecionoj kaj kromaj tiutempaj E-eventoj (klubkunvenoj, aranĝoj, regionaj aŭ landaj renkontiĝoj) kun adresoj, detala priskribo kiel trovi la lokojn kaj kontakttelefonoj.

Lerniloj. Ĉe la aliĝo la lernontoj ricevas ĉion, kion ili bezonos se dum la kurso aperas deziro memstare profundiĝi en la materialon: kelkpaĝan konsultlibreton de Andrej Grigorjevskij; solidan akademian eldonon «Lernolibro de Esperanto. Baza kurso» de Boris Kolker; la ruslingvan libron de N. Gudskov «Faktoj kaj kurtaj informoj pri Esperanto»; «Kontakto-Vortaron» (la vortlisto de la ĵurnalo «Kontakto», kiu estas konsiderata kiel nepra minimumo por havi rajton partopreni rusiajn E- aranĝojn); Esperantan-Rusan Teman vortaron de Igor Galiĉskij; 2 poŝajn kantaretojn — kun la plej popularaj en Rusio E-kantoj kaj kun dulingvaj kantoj; legolibron de Claud Piron «Gerda malaperis». Dum la kurso en ĉiu leciono la lernantoj ricevas folion kun la tuta teksto de la leciono kun ekzercoj kaj hejmaj taskoj.

Instruiloj. Grandformataj nomŝildoj, ŝildoj por meblaro kaj ĉio troviĝanta en la klasĉambro, paperfolioj (A4) kun frazoj kaj gramatikaĵoj, ne malpli ol 100 grandformataj bildoj (revuaj eltranĉaĵoj) kaj sennombraj slipbildetoj, slipetoj kun vortoj, deko da diverskoloraj molaj ludiloj malgrandaj («karesbestoj») kaj alispecaj ludiletoj, magnetofono kun sonkasetoj, disdonota tajpmaterialo kun la tekstoj de kantoj kaj versaĵoj, laboraj lecionaj folioj-elprintaĵoj, koloraj feldkrajonoj, papero por desegni ktp.

Programo. La kurso konsistas el 10 lecionoj po 2,5 horoj, Lingva Olimpiko kiel kontrolo de la rezultoj kaj Gasta Vespero (vd. plie). Foje antaŭ la kurso estas okazigata speciala Aliĝkunveno. Do, sume 12-13 kunvenoj.

La kurso estas rektmetoda (la Gvidanto NENIAM parolas ruse!), enhavas ĉiujn bazajn gramatikaĵojn de Esperanto, de la alfabeto ĝis kompleksaj tempoj. Ciu leciono estas dediĉita al konkreta temo, plej triviala (konatiĝo, ŝatokupoj, vendejo, urbo ktp). Enestas lingvaj ludoj (ankaŭ movaj), kantado, para laboro, korusaj respondoj ktp.

Gvidanto devas regi la lingvon, kompetenti pri metodiko de E-instruado, ami la laboron kaj la gelernantojn, esti bonkora, tolerema, amikema kaj adaptiĝema al foje surprize ŝanĝiĝanta situacio. Necesas tre bone prepari la lecionojn teknike kaj enhave. La Gvidanto devas krei la amikan kaj samtempe dinamike-laboran etoson de la kurso kaj sincere ĝui tiun kune kun la kursanoj.

IPR 01/4 »22

Teamo. La Gvidanto laboras helpata de la Teamo. La teamanoj parolas inter si nur Esperante. La Teamo baze konsistas el la lernintoj de la antaŭa FaRo (kaj tio estas bona ripetado por ili), sed estas malfermita ankaŭ al senescepte ĉiuj sukcesfinintoj de antaŭaj FaRoj kaj ĉiuj parolantaj esperantistoj. Speciale bonvenas gvidantoj de junulara E- movado kaj junaj E-aktivuloj. Tio helpas tuj kunigi la kursanojn kun la movadanoj, kaj post la kurso la lernintoj, konante la esperantistojn dum kursaj kunagadoj, jam ne sentos sin fremdaj.

Taskoj de la teamanoj. La teamanoj: preparas la klasĉambron kaj teknikaĵojn antaŭ la lecionoj; respondas demandojn kaj kontrolas gramatikajn ekzercojn de la kursanoj antaŭ la lecionoj; laboras kiel imitmodeloj por la kursanoj kaj kiel kursanoj (ĉe, ekzemple, korusaj respondoj) por kuraĝigi ilin; dum grupa enronda laboro sufloras korektan respondon al postrestuloj; gvidas laboron pri gramatikaj kaj paroligaj ekzercoj en etaj grupoj aŭ para agado (kutime — kiom da teamanoj, tiom da et-grupoj); ordigas la klasĉambron post la lecionoj.

Akcepto de novaj kursanoj. La novuloj estas akceptataj al la kurso ĝis la 5a leciono inkluzive. Tion ebligas aktivado de la teamanoj, kiuj: ekster la lecionoj helpas al la novuloj studi la jam lernitan materialon; rajtas flustre ruse suflori kaj devas ajne helpi al ili dum la lecionoj.

Ejoj. Ideale la ejoj devas esti du: la klasĉambro kaj la vestiblo. En la vestiblo la kursanoj kunvenas, babilas ruse kun teamanoj kaj la Gvidanto, individue laboras kun teamanoj pri hejmaj taskoj aŭ kromaj volontulaj gramatikaj ekzercoj, demandas pri E-aranĝoj kaj planas kunveturadojn, rigardas senĉesajn fotaĵojn ktp., kuntrinkas teon post la lecionoj. En la klasĉambro okazas nur la leciono mem; ĉi tie oni ne rajtas paroli nacilingve (escepte flustradon de teamanoj por malstumbligi postrestulojn). Antaŭ la lecionoj en la klasĉambron rajtas eniri nur la teamanoj — por prepari la ejon kaj renkonti la kursanojn dum la Enira Rito. En la klasĉambro devas esti granda libera meza spaco kaj moveblaj seĝoj por ĉiu kurspartoprenanto; cetera meblaro ne gravas kaj povas tute foresti. Ritoj. La plej striktaj estas tri: la Enira Rito, La Malstreĉiga Rito kaj la Adiaŭa Rito. La Enira Rito celas transŝalti la partoprenantojn de eksteraj aferoj kaj zorgoj al la labora kaj amika etoso de la kurso. Inter ceteraĵoj de tiu ĉi rito estas la salutfrazo al ĉiu eniranta: «Bonvenon! Faru la rondon!» — kiu donis la nomon al la kurso. Ĝi disciplinigas kaj samtempe mildigas la homojn, kunigante ilin en unu amika rondo. La Malstreĉiga

IPR 01/4 »23

— página 14 del PDF —

Rito celas ripozigi la kursanojn post laboro de la unua lecionduono. Ĉiuj sidas en liberaj pozoj kun fermitaj okuloj kaj aŭskultas trankviligan kanton en Esperanto. La Adiaŭa Rito celas fari belan amikan finon de la leciono kaj kutimigi la novulojn al la tradicia adiaĵo de ĉiuj rusiaj E- aranĝoj: «Per Esperanto – por mondpaco kaj amikeco! Ĝis revido, ĝis revido, ĝis revido!»

Lokigo. Fakte, estas parto de la Enira Rito. Lokigo celas koncentrigi la partoprenantojn je «nun kaj ĉi tie» — kaj lernigi al ili nomojn de la ĉirkaŭaj objektoj kaj farataj movoj.

Kursaj nomoj. En la unua leciono ĉiu kursano ricevas la kursan nomon kaj la plenan legendon pri ĝi, lokiĝantan sur grandformata surkola ŝildo, nepre deviga por porti tra la tuta kurso. Ĉiuj kursaj nomoj estas signifaj, lernigas novajn radikojn kaj foje gramatikerojn. Ekzemple, la princino kun la nomo Rajta Regi loĝas en Singapuro, en la vilao Sange Pura. La kapitano de la ŝipo «Venkanta Maron» nomiĝas NeEmo Ordoni, li estas portugalo. Signifojn de la nomoj la kursanoj ekscias ofte jam post kiam la nomoj estas bone parkerigitaj kiel simpla belsonaĵo. Pri la kursaj nomoj kaj la legendoj laboro daŭras dum la tuta kurso. Hazarde vizitantaj esperantistoj ĉiam ricevas ŝildon kun la nomo Transmara Gasto kaj pliajn sufloraĵojn por fantazii sian legendon.

Metodo. Rekta – kaj malfacile priskribebla. Estas kompilaĵo el diversaj paroligaj ekspres-metodoj, psikotrejnadoj (Cseh, Lozanov, Kitajgorodskaja, Blinov, Grigorjevskije), abunda propra sperto kaj spontana fantazio.

Lingva Olimpiko okazas fine de ĉiu kurso kaj celas kuraĝigi la kursfinintojn, montrante al ili, kiom multe ili jam scias. Estas lingvokontrolo de vortprovizo (skriba), tradukkapablo (skriba), «retoriko» (unuminuta elpaŝo pri amuza temo) kaj deklamado (anticipe parkerigita versaĵo). La gajnintoj ricevas librajn premiojn.

Varbado. Fina ŝtupo — la festa Gasta vespero. La kurspartoprenintoj invitas siajn geamikojn, gepatrojn, ĉiujn interesitojn por kune festeni kaj demonstri, kiel gaje kaj fruktodone ni pasigas la tempon. En la komenco de la vespero ĉiuj prezentas al la aliaj siajn gastojn kaj sin mem — al alies gastoj. Estas demonstrataj kelkaj plej amuzaj fragmentoj de la lecionoj (ekz., fabelscenigo, kun engaĝigo de la publiko), la kursaj kantoj kaj plej sukcesaj olimpikaj deklamaĵoj. Fine necesas ne forgesi anonci la komencon de la sekva kurso kaj inviti al la Aliĝvespero. Teumado kutime ne tre sukcesas, ĉar mankas tempo kaj la homoj estas tro emociigitaj por

IPR 01/4 »24

atenti regalaĵojn. Post tia Gasta Vespero ne estas problemo plenigi la sekvan grupon per dezirantoj.

Irina Gonĉarova (Rusio)

mirina(Qonline.ru

Ronald J. Glossop Pri nova epoko

prelego en la 35a ILEI-Konferenco 2001, Lovran, Kroatio

La komenco de la 21a jarcento estas nova epoko ne nur laŭ la kalendaro sed ankaŭ rilate al la vivmaniero de la homaro. Ni povas retrorigardi al nia pasinteco, sed ni devus ankaŭ antaŭenrigardi al la estonteco.

1. Historia Fono

La agrikultura revolucio, la unua granda transiro en la homa vivmaniero, okazis antaŭ almenaŭ dekoj da jarmiloj.[1]

Antaŭ tiu ŝanĝo ni homoj loĝis en malgrandaj nomadaj tribaj grupoj, kiel la ĉimpanzoj. Sed post tiu revolucio ni komencis resti en unu loko, ĉar la posedo de sufiĉa kvanto da nutraĵo signifis, ke ni ne plu devis moviĝi de loko al loko. Male, niaj prauloj tiam devis resti en unu loko, ĉar la semoj en la tero, kiuj fariĝis la grenoj en la kampoj, ne moviĝas. lom post iom komenciĝis novaj homaj agadoj kiel kalkulado, skribado, proprietado de la grundo, starigo de urboj, kreo de formalaj registaroj, kaj milita batalado por gajni teritorion.

Antaŭ proksimume kvincent jaroj en Eŭropo la homaro komencis sperti la duan grandan transiron en nia vivmaniero, la industrian revolucion. Rerigardante, ni povas vidi, ke ĉi tiu dua granda transiro okazis ĉefe pro tio, ke oni evoluigis sciencan metodon por akiri scion pri la naturo.[2]

Nova scio kondukis al la invento de novaj instrumentoj, ekzemple

teleskopoj por vidi malproksimajn objektojn en la ĉielo; fidindaj kompasoj por navigi sur la vasta maro; la presmaŝino kun movebla liter-

IPR 01/4 »25

— página 15 del PDF —

tiparo por presi librojn; kaj armiloj, kiuj uzas pulvon. Homoj uzis sian nove akiritan scion ankaŭ por fabriki maŝinojn, kiuj utiligas la fortojn de naturo por helpi en la homa laboro. Dum kvin jarcentoj ni kreis lokomotivojn, aŭtomobilojn, elektrajn motorojn, telefonojn, radiofonojn, aviadilojn, televidajn aparatojn, komputilojn, novajn specojn de medikamento, kaj tiel plu. La moderna erao de nia homara historio komenciĝis. La industriigado, kiu ekekzistis en Eŭropo antaŭ kvin jarcentoj, iom post iom disvastiĝis al la resto de la mondo.

Pro la evoluo de industrio kaj ĝiaj novaj inventoj, dum la lastaj kvin jarcentoj la diversaj partoj de la mondo interkonatiĝis. La potencaj industriigitaj nacioj-ŝtatoj uzis sian superan povon por venki aliajn landojn kaj krei grandajn naciajn imperiojn. Naciismo iĝis tre grava motivo por militoj inter diversaj landoj. Pli malpotencaj etnaj grupoj kaj en Eŭropo kaj en aliaj mondpartoj maltrankviliĝis pri la konservado de sia nacia heredaĵo. Kelkfoje tio estigis postulon havi la propran nacioŝtaton. Alifoje tiuj etnaj grupoj penis akiri almenaŭ la rajton uzi sian propran nacian lingvon, precipe en lernejoj. Efektive oni povas priskribi la 19-an jarcenton kiel la eraon de naciismo.

Tamen dum la 19-a jarcento evoluis ankaŭ nova tendenco krei internaciajn organizaĵojn, kaj registarajn kaj ne-registarajn, por trakti problemojn, kiuj transiris landlimojn. La unuaj tiaj organizaĵoj en Eŭropo estis la Komisiono pri Rejno (1815) kaj la Komisiono pri Danubo (1856). Dum la lasta parto de tiu jarcento oni kreis plurajn internaciajn organizaĵojn, kiel la ne-registaran Internacian Ruĝan Krucon (1864) kaj internaciajn registarajn organizaĵojn kiel la Internacian Telegrafan Union (1865), la Internacian Meterologian Organizon (1873), kaj la Ĝeneralan Poŝtan Union (1874). Ĉiuj Esperantistoj konscios, ke ĝuste dum ĉi tiu periodo Doktoro Zamenhof eldonis sian libron, kiu prezentis «la internacian lingvon» Esperanton al la mondo.

Dum la 20-a jarcento tiu inter-naciismo havis ĉiam pli da influo, eĉ se ĝi estis ankoraŭ konstante kontestata de naciismo. Post la Unua Mondmilito la landaj registaroj kreis la Ligon de Nacioj (1919), la unuan ĝeneralan inter-nacian organizaĵon kiu estas preta trakti ĉiajn inter-naciajn problemojn. Antaŭe la inter-naciaj organizaĵoj traktis nur apartajn limigitajn specojn de agado, ekzemple la kunlaborado rilate al internaciaj telegramoj aŭ la transportado de inter-nacia poŝto. Dum la jaroj

IPR 01/4 »26

inter la du mondmilitoj ankaŭ pliaj ne-registaraj organizaĵoj estis starigitaj. Post la Dua Mondmilito oni kreis la Unuiĝintan Naciaron (1945) por anstataŭigi la malaperintan Ligon de Nacioj. Oni starigis ankaŭ multajn novajn specialajn internaciajn organizaĵojn kiel UNESKOn (1945), la Organizon por Nutraĵo kaj Agrikulturo (1945), la Mondan Bankan Grupon (1946), la Organizon por Internacia Civila Aviado (1947), kaj la Mondan Sanan Organizon (1948). Krome, multaj novaj internaciaj ne-registaraj organizaĵoj estis kreitaj dum la lasta duono de la 20-a jarcento. Nun ekzistas pli ol 23.000 tiaj organizaĵoj.[3]

2. De Inter-naciismo al Terglobismo

Kiam alvenas la 21-a jarcento, ni homoj spertas alian transiron en nia vivmaniero, de la inter-naciismo de la 19-a kaj 20-a jarcentoj al la terglobismo de la 21-a jarcento. Cu oni rigardas la mondon de komerco, la mondon de komunikado, la mondon de sportoj, la mondon de distrado, la mondon de kulturo, la mondon de turismo, aŭ iun ajn alian kampon oni povas vidi, ke ni komencas vivi en tergloba komunumo. Ni moviĝas preter tiu inter-naciismo, kie la landaj registaroj ĉiam estas perantoj inter la homoj en diversaj landoj. Pro la novaj rimedoj de komunikado kaj transporto, evoluas nova speco de mondo, kie individuaj homoj de malproksimaj lokoj interagas rekte unu kun la alia senrigarde naciecon. Tamen, la naciismo, kiu estas la necesa bazo por inter-naciismo, ofte estas ankoraŭ pli fervora ol la zorgo pri la tutmonda komunumo. Rigardu, ekzemple, la Mond-Pokalajn futbalajn konkursojn aŭ la Olimpiajn Ludojn kie la patriotismo tiom floras. Je la pli serioza flanko konsideru la multajn etnajn militojn okazantajn en diversaj partoj de la mondo.

Ne ĉiuj konscias pri la grava diferenco inter «inter-naciismo» kaj «terglobismo». Fakte, multaj personoj ankoraŭ uzas tiujn terminojn sendistinge. Por helpi klarigi ĉi tiun distingon, mi kutime uzas du figurojn. La unua estas mapo de la mondo, kie la diversaj landoj estas en diversaj koloroj kaj kie ĉiu nacio-ŝtato havas difinitan linion ĉirkaŭ si. Tio estas perfekta figuro por inter-naciismo. La dua figuro estas foto de la Tero rigardata el la spaco, kie oni vidas la planedon tute sen landlimoj. Ĉi tio estas la ĝusta figuro por terglobismo.

IPR 01/4 »27

— página 16 del PDF —

3. La Nova Situacio

Kelkaj grandaj ŝanĝoj devos okazi dum ni transiros de la inter-naciismo de la 20-a jarcento al la terglobismo de la 21-a jarcento. Mi volas atentigi vin nur pri tri el ili.

Unue, ni devos ŝanĝi la kadron, en kiu ni vidas nin mem. Kompreneble, ni ankoraŭ vidos nin kiel membrojn de niaj familioj kaj de niaj etnaj grupoj. Ni ankoraŭ vidos nin kiel membrojn de niaj landaj komunumoj — kiel franca aŭ angla aŭ germana aŭ japana aŭ ĉina aŭ brazila. Tamen ni devos samtempe vidi nin ankaŭ kiel membrojn de la tergloba komunumo, kiel civitanojn de la planedo.[4] Plue, nia ekzisto kiel parto de tiu tergloba komunumo devos havi prioritaton super nia membreco en nia nacia komunumo. Ĝis okazos en nia kompreno la ŝanĝo pri tio kiu komunumo estas pli grava al ni, ni ankoraŭ estos en la 20-jarcenta internaciismo, ne en la 21-a jarcenta terglobismo.

Due, oni devos ŝanĝi la politikan organizon de nia tergloba komunumo. La Unuiĝinta Naciaro estas bona ekzemplo de inter-nacia organizaĵo. Gi estas organizaĵo de la landaj registaroj, fare de la landaj registaroj, kaj por la landaj registaroj. Tio estas konfederacio, ne federacio. Konfederacio ne estas taŭga organizaĵo por la interagado inter la individuaj civitanoj de Tero. La landaj reprezentantoj ĉe la U.N. ne estas voĉdonitaj de la popoloj. Male, ili estas nomitaj de, kaj pagitaj de, la landaj registaroj, kiujn ili reprezentas. La landaj registaroj celas ĉefe antaŭenigi tion, kio estas bona por sia propra nacio-ŝtato. La bonfarto de la tutmonda komunumo estas por ili nur duaranga afero. En konfederacio kiel la U.N. ĉi tiuj landaj reprezentantoj ankaŭ ne povas krei leĝojn kiujn individuoj devas obei. Ili povas nur adopti rezoluciojn aŭ proponi traktatojn, kiuj poste validiĝos nur por tiuj landaj registaroj, kiuj subskribos kaj ratifikos tiun specifan traktaton.

Tergloba politika organizaĵo por la tergloba komunumo devos esti ne konfederacio kiel estas la Unuiĝinta Naciaro sed demokrata monda federacio por la individuaj homoj de la mondo, kie la elektitaj reprezentantoj kun salajroj pagataj de la tutmonda registaro havas la taskon pritrakti la problemojn de la tutmonda komunumo. La landaj registaroj ankoraŭ ekzistos, sed ili fokusos sian atenton al tiuj problemoj, kiuj ekzistas interne de la landaj komunumoj. Pensu pri la sistemo en Usono kie la diversaj ŝtataj registaroj traktas problemojn interne de tiuj

IPR 01/4 »28

ŝtatoj dum la Usona federala registaro traktas problemojn de la tuta lando. Tia federala sistemo ĉe la tutmonda nivelo limigos ankaŭ la influon de malmultaj potencaj landaj registaroj, kiuj povas superregi la ekzistantan inter-nacian sistemon.

Trie, oni devos ŝanĝi la manieron, laŭ kiu lingvoj estas uzataj en la tergloba komunumo. En inter-nacia komunikado, oni uzas naciajn lingvojn kune kun tradukistoj kaj interpretistoj. Male, kiam oni ŝanĝos al tutmonda vidpunkto kaj havos tergloban demokratan federacion, oni devos havi tergloban lingvon por diskuti kaj argumenti pri la problemoj kaj politikoj de tiu tergloba komunumo. La uzo de naciaj lingvoj estos limigita plejparte al komunikado interne de la naciaj komunumoj. Tia sistemo limigos ankaŭ la influon de malmultaj «pli gravaj» naciaj lingvoj, kiuj povas superregi la nuntempan inter-nacian sistemon.

En la kunteksto de ĉi tiu diskuto pri la transiro de inter-naciismo al terglobismo mi opinias, ke vi komprenos kial mi oponas la ideon nomi Esperanton la «inter-nacia lingvo,» malgraŭ la fakto, ke Zamenhof mem uzis tiun esprimon por ĝi antaŭ multaj jaroj. La ĉefa celo de Esperanto ne estas provizi lingvon por uzo en inter-naciaj instancoj de oficialaj reprezentantoj de landaj registaroj. La landaj registaroj kutime povas dungi interpretistojn kaj tradukistojn, por ke ili povu uzi malmultajn naciajn lingvojn. (Tamen, Esperanto povus esti tre utila kaj kostoŝpara ilo eĉ por ili.[5))

Sed Esperanto estas ĉefe por ordinaraj homoj kiam ili interagas kiel membroj de la tergloba komunumo, sen mediacio fare de naciaj registaroj aŭ bezono de tradukistoj kaj interpretistoj. Sekve, mi opinias, ke ni ĉiam devus aludi al Esperanto kiel «la tergloba lingvo» aŭ «la tutmonda lingvo.»

La dediĉeco de Esperantistoj uzi Esperanton helpos nin moviĝi preter inter-naciismo al terglobismo. Ĉiu lingvo estas la lingvo de iu komunumo. Esperanto estas la lingvo de komunumo de homoj unuiĝintaj ne pro nia geografia proksimeco sed pro nia dediĉo al idealoj. Ĉi tiuj idealoj estas egalaj lingvorajtoj, demokrata interŝanĝo de ideoj, kaj la unueco de la homa familio.[6] Esperanto estas la lingvo, kiu reprezentas la transiron preter kaj naciismo kaj inter-naciismo al terglobismo.

IPR 01/4 »29

— página 17 del PDF —

4. La Tutmonda Lingva Situacio

Rilate al la nuntempa stato de la tutmonda lingvodemando, estas grave konstati, ke la ekzistantaj internaciaj organizaĵoj estas inter-naciaj, nc terglobaj. Ili konsistas el reprezentantoj de la landaj registaroj dediĉitaj precipe al tio, kio estas bona por tiu landa registaro. La rezulto estas, ke la lingvaj politikoj de ĉi tiuj internaciaj organizaĵoj reflektas tion, kio estas bona por la landaj registaroj, aparte la registaroj de la pli potencaj naciojŝtatoj. Car ĉiu landa registaro volas antaŭenigi la propran nacian lingvon, la lingvoj uzataj en la internaciaj organizaĵoj kutime estas la lingvoj uzataj de la pli potencaj nacioj-ŝtatoj. Post kiam oni starigis ĉi tiujn lingvojn kiel la oficialajn lingvojn de la internaciaj organizaĵoj, diplomatoj kiuj regas ĉi tiujn lingvojn havas intereson daŭrigi ilian uzon, eĉ se ilia propra lando mem uzas aliajn lingvojn. Kelkfoje ilia dungado multe dependas de ilia kapablo uzi tiujn naciajn lingvojn de la pli potencaj landoj.

Dum neniu tergloba instanco ekzistas por trakti la demandon, kiu lingva politiko estas plej bona finfine por la tergloba komunumo, ni povas anticipi, ke inter-naciaj organizaĵoj daŭrigos sian politikon rajtigi la uzon de la lingvoj de la plej potencaj nacioj-ŝtatoj. Plue, ĉar la uzo de unusola lingvo funkcias multe pli efike ol eĉ du aŭ tri lingvoj, ni povas anticipi, ke interne de inter-naciaj organizaĵoj, la angla pli kaj pli iĝos la elektita lingvo. Ĉi tiu impeto de la angla signifas, ke ĝi iomgrade iĝos la lingvo de la monda komunumo eĉ ekster ĉi tiuj inter-naciaj organizaĵoj. Kelkaj el la pli influhavaj landaj registaroj kies lingvo estas alia ol la angla ankoraŭ penas antaŭenigi sian nacian lingvon por uzo en inter-naciaj organizaĵoj, sed tia «mult-lingva» politiko ne povos finfine sukcesi. La multe pli granda efikeco de la uzo de unusola lingvo plus la rapide kreskanta uzo de la angla ne permesos tion. La sola realisma alternativo al la akcepto de la angla kiel la monda lingvo estas la adopto de neŭtrala helplingvo kiel la tergloba lingvo. Bedaŭrinde ju pli longe la neanglaparolantaj landoj prokrastos la konsideron kaj efektivigadon de ĉi tiu ebleco, des malpli la ŝanco, ke oni povos efektivigi ĝin.[7]

Ni devas denove emfazi, ke inter-naciismo ne estas la sama kiel terglobismo. Inter-naciaj organizaĵoj kreis situacion kie unu nacia lingvo, kiu estas la denaska lingvo de malpli ol ses elcentoj de la monda loĝantaro[8], estas la ĉefa lingvo por inter-nacia komunikado. Laŭ

IPR 01/4 »30

tergloba vidpunkto tio estas maljusta. Inter-naciaj organizaĵoj kreis ankaŭ situacion kie unu landa registaro, kiu entenas malpli ol kvin elcentojn de la monda loĝantaro, estas la reganta potenco en la mondo. Laŭ tergloba vidpunkto ankaŭ tio estas maljusta. Ni devas uzi ĉiun influon, kiun ni havas, por persvadi niajn landajn registarojn adopti pli tergloban vidpunkton kiam ili voĉdonas en inter-naciaj organizaĵoj, aparte rilate al

-la mondlingva demando.

Ĉiuj devus konstati kiom grava estas la decido pri monda lingvo. La homaro nun elektas la fundamentan lingvon, kiu iom post iom evoluos en la lingvon por la tutmonda komunumo dum la cetero de la tempo. Konsidere la diversajn specojn de skribataj kaj registrataj informoj, kiujn ni nun havas, oni multe pli malfacile efektivigos lingvan ŝanĝon en la estonteco ol en la pasinteco. Sendube kelkaj ŝanĝoj en la estonta monda lingvo okazos. Oni kompreneble aldonos novajn vortojn kaj adoptos novajn esprimmanierojn, sed oni ne facile povos modifi la centran kernon de iu ekzistanta lingvo. Tamen tio estas precize la loko kie okazas la plej grandaj neregulaĵoj en la naciaj lingvoj kiel la angla.

5. Eduki la Novan Generacion

Do kiel oni devus eduki la novan generacion? Kio estas la situacio por individuoj en la nuntempa monda komunumo? Infanoj kaj gejunuloj komencas hejme lerni sian etnan lingvon, kiu iĝas grava parto de ilia persona identeco. Preskaŭ ĉiuj devige lernos almenaŭ unu oficialan nacian lingvon. Kelkaj gejunuloj lernos ankaŭ aliajn lingvojn. Por tiuj, kies unua lingvo estas ne la angla, la registaro probable postulos, ke ili lernu ĝin, ĉar nuntempe ĝi estas la superrega lingvo en la internacia komunikado. Tamen samtempe ni devus peni prepari niajn gelernantojn por vivi en la tergloba komunumo. Ni povas instrui ilin vidi sin unue kiel membrojn de la tergloba Esperanta komunumo kaj nur due kiel membrojn de nacia komunumo, en kiu ili hazarde naskiĝis. Per instruado de Esperanto ni povos helpi ilin iĝi bonaj mondcivitanoj kaj komfortaj membroj en nia evoluanta tergloba komunumo.[9]

Esti Esperantisto estas tre malsama afero ol esti parto de iu nacia

komunumo. Ĉiuj naskiĝis en iu nacia komunumo. Oni ne elektis naskiĝi en ĉi tiu aŭ tiu nacia komunumo. Ni simple trovas nin en unu lando aŭ

IPR 01/4 »31

— página 18 del PDF —

alia. Kiam ni direktas nian atenton al nia nacia komunumo kaj nia deveno ni necese rigardas malantaŭen al tio, kio hazarde okazis ĉe ni en la pasinteco. Tio estas io kion ni tute ne povas ŝanĝi. Aliflanke, ni Esperantistoj rigardas antaŭen al tio, kio devus okazi kaj al tio, kion ni povas helpi okazigi kaj nun kaj en la estonteco. Ni konscie elektis iĝi kaj daŭre elektas resti parto de nia jam ekzistanta evoluanta Esperanta tergloba komunumo. Ni intence kreas nian identecon. Ĝi, male al la nacia identeco, ne estas io ekster nia rego. Ni kaj niaj gelernantoj jam estas membroj de disvolviĝanta progresema tergloba komunumo. Se aliuloj elektus ne aliĝi al nia feliĉa bonintenca komunumo, ili estas la malgajnantoj.

NOTOJ [1] Unu tre leginda anglalingva superrigardo de la grandaj ŝanĝoj en la homara situacio estas Kenneth E. Boulding, THE MEANING OF THE TWENTIETH CENTURY [LA SIGNIFO DE LA DUDEKA JARCENTO] (Novjorko: Harper ĝt Row, 1964). Vidu aparte la unuan ĉapitron. [2] Vidu K. Boulding, THE MEANING OF THE TWENTIETH CENTURY [LA SIGNIFO DE LA DUDEKA JARCENTOJ, ĉapitroj 2 kaj 3. [3] Vidu Hilary French, «Coping with Ecological Globalization» [«Trakti kun Ekologia Tutmondiĝo»] en Lester R. Brown, Christopher Flavin, Hilary French, kaj aliuloj, (red.), STATE OF THE WORLD 2000 [STATO DE LA MONDO 2000] (New York NY: W.W. Norton dt: Company, 2000), paĝo 202. [4] Inter la multaj libroj lastatempe eldonitaj pri ĉi tiu temo, mi citu nur du. Unu estas PLANETHOOD [PLANEDECO] de Benjamin B. Ferencz kaj Ken Keyes, Jr. (Coos Bay, Oregon 97420: Loveline Books, 1991). La alia estas WORLD CITIZENSHIP AND GOVERNMENT: COSMOPOLITAN IDEAS IN THE HISTORY OF WESTERN POLITICAL THOUGHT [MONDA CIVITANECO KAJ REGISTARO: KOSMOPOLITAJ IDEOJ EN LA HISTORIO DE OKCIDENTA POLITIKA PENSO] de Derek Heater (Hampshire, England RG21 6XS: Macmillan, 1996). [5] Vidu Richard Selten (red), LA KOSTOJ DE LA EŬROPA LINGVA (NE)KOMINIKADO (Rome: «EspERAnto Radikala Asocio, 1997). Ĉi tiu libro estas havebla ankaŭ en la itala kaj la angla lingvoj. [6] Pli kompletan deklaron pri ĉi tiuj idealoj oni povas trovi en «La Manifesto de Prago» adoptita ĉe la 8la Universala Kongreso of Esperanto en Prago en 1996 kaj eldonita en ESPERANTO, Septembro 1996 (N-ro 1084), paĝo 146. [7] Vidu Ronald J. Glossop, «Language Policy and a Just World Order» [Lingva Politiko kaj Justa Monda Ordo»], ALTERNATIVES, XIII (1988), 395-409, aparte paĝo 407.

IPR 01/4 »32

[8] THE WORLD ALMANAC AND BOOK OF FACIS, 2001, paĝo 301, indikas ke en meza 2000 estis 341 milionoj da denaskaj parolantoj de la angla en la mondo. Sur paĝo 862 oni povas legi, ke la loĝantaro de la mondo en la jaro 2000 estis 6 080 milionoj da homoj. La necesa divido informas nin, ke la proporcio de la monda loĝantaro, kies unua lingvo estas la angla, estas 5.696. Ĉi tiu libro, ankaŭ en paĝo 301, informas nin, ke estas aliaj lingvoj — la ĉina, la hinda, kaj eble la hispana — kiuj havas pli da denaskaj parolantoj ol la angla.

[9] Por libro-longa historia analizo en Esperanto, kiu reflektas opiniojn similajn al tiuj esprimataj en ĉi tiu prelego, vidu Giordano Moya Escayola, SURVOJE AL UNIVERSALA CIVILIZACIO (Barcelona: Barcelona Esperanto-Centro, 1995).

Ronald J. Glossop, «rglosso(Qsiue.edu», Profesoro Emerita de Filozofiaj Studoj, Sudllinojsa Universitato en Edwardsville, Edwardsville, IL 62026, Usono

www.edukado.net

La servo por instruistoj kaj lernantoj de Esperanto

IPR 01/4 »33

— página 19 del PDF —

Elisabetta Vilisic» Formaggio

| LUDU KUN MI!

Pr == urso por infanoj

Recenzo

Elisabetta Vilisics Formaggio: LUDU KUN NI! 2.

Propedeŭtika lingvo-kurso por infanoj. Roma. ERA, 2000. 128 p.

La libro estas daŭrigo de la unua volumo (eldonita en 1994), kiu pritraktis la bazajn gramatikajn kaj leksikajn elementojn de Esperanto. Tiu dua parto harmonie konstruiĝas je la antaŭaj bazoj kaj pluperfektigas la konojn de la infanoj pri la verbotempoj, modoj, esprimoj pri spaco, tempo, kaŭzo kaj celo helpe de adverboj, prepozicioj kaj esprimoj. Ankaŭ komparacio, vortfarado, -IG, -IĜ kaj multaj afiksoj estas tie pritraktataj.

La prezento de la nova materialo estas laŭŝtupe strukturigita, perbilde bone ilustrita, ne nur amuze, sed ankaŭ vidigante la esencon de la direndaĵoj. La leksikaĵoj kaj paroltemoj rilatas al la infana vivo: familia kaj lerneja medio, geografiaj, sociaj, natursciencaj kaj interkulturaj temoj. La en Eŭropo verkita lernilo ne forgesas informi pri la foraj kontinentoj kaj landoj, pri ties kutimoj kaj mondo.

Strukture, kiel ankaŭ la unua volumo, tiu ĉi ne estas dividita je tradiciaj lecionoj, kio povas esti stranga por la klasikaj uzantoj. La libro entenas 4 grandajn ĉapitrojn, ene de kiuj 1-2 paĝoj pritraktas la koncernajn erojn, identigeblajn en la librofina enhavtabelo (kies aldono estas bona novaĵo kompare kun la unua libro).

La lernolibro estas fakte laborkajero, kiun la 8-10-jaruloj povas kolorigi (kompensi la pro-ekonomian mankon) kaj en kiu ili enskribas ĉiujn solvojn de la ekzercoj, kreas siajn vortlistojn, solvas la taskojn, enigmojn, eĉ povas resumi nacilingve la memorindajn gramatikajn regulojn.

La tekstoj estas dialogformaj, malofte rakontaj, la ekzercoj spritaj, variaj kaj kreivaj.

Kelkaj kantoj kaj ludoj buntigas la interesan lernilon. Laŭdo al la verkistino kaj ŝiaj kolegoj kaj amikoj. Estas bone ke naskiĝis la daŭrigo

IPR 01/4 »34

de la unua volumo kiun tiutempe multe subtenis kaj influis la sciencaj konsilistoj de la paderborna LOl-ekperimentprojekto, pri kies kunlaboro estas neniu aludo en la dua volumo. La multjaraj instruistaj spertoj kaj entuziasmo inspiris nian koleginon krei tre utilan kaj bone uzeblan materialon por la instruado de Esperanto al 10-jaraj infanoj.

Katalin Kovats

FIPLV kaj ILEI kunlaboras

Post amika interdiskutado inter du prezidantoj samlandaj, Kep Enderby de UEA kaj Denis Cunningham de FIPLV (Federation Internationale des Professeurs de Langues Vivantes) la tutmonda konsilantaro de FIPLV tralegis la statutojn de ILEI kaj kore akceptis la membriĝvarbon. Por veki imagon pri estonta kunlaborado jen skizo de la ĉefaj punktoj el la statutoj de FIPLV. FIPLV estas tutmonda federacio de asocioj de instruistoj de vivantaj lingvoj. Ĝi estas ne-monprofita, aŭtonoma, sendependa Ne- Registara Organizaĵo kun konsultaj rilatoj kun UNESKO. Unu grava kondiĉo je membriĝo estas ke ”la asocioj kuraĝigu pozitivajn sintenojn je diversaj lingvoj, kulturoj kaj nacioj, kaj ne diskriminaciu kontraŭ iu ajn persono surbaze de koloro, raso, sekso, lingvo, politika opinio, kredo aŭ religia konvinkiĝo”. La celoj bone kongruas al tiuj de ILEI aldonante «kuraĝigi membrojn de diferencaj lingvoasocioj en la sama lando kunlabori kaj promocii iliajn komunajn zorgojn rilate al instruado kaj lernado de vivantaj lingvoj”. Pri interna lingvo-politiko, la titolo estas oficiale en la franca, la statutoj aperas en la oficialaj lingvoj de UNESKO kaj la internaciaj unulingvaj membraj asocioj, kaj povas esti tradukitaj en iun ajn aldonan lingvon. Kiam temas pri disputo, la angla versio de la statutoj estas la sola jura aŭtoritato. Ĉe ĉiu kunveno de la federacio la partoprenantoj rajtas utiligi sian preferatan lingvon. Ĉe tutmondaj kongresoj de FIPLV almenaŭ tri kongreslingvoj antaŭanoncendas.

La tutmonda asembleo, kiu kunvenadas almenaŭ trijare, konsistas el la administraj oficistoj, la regionaj reprezentantoj kaj du delegitoj de ĉiu membra organizaĵo. Tiuj havas du voĉojn kiujn ili povas doni aŭ helikpoŝte aŭ per anstataŭanto. La plej gravaj notindaj respondecoj de la administra komitato kunvenante dufoje jare estas: ‘iniciati laŭ la celoj de la federacio kaj daŭrigi regulan interkomunikadon kun la membraj asocioj. La regionoj respondecas pri la aranĝado de regiona kunveno en la formato de asembleo.

IPR 01/4 »35

— página 20 del PDF —

Serĉata tradukemulo kiu pretas traduki la statutojn kaj la elektoregularon

de FIPLV el la angla en Esperanton (12 paĝoj A4) bv. sin anonci. Retadresoj de FIPLV: «webmaster(Qfiplv.org7; www.FIPLV.org.

Jennifer Bishop,

Reprezentanto de ILEI ĉe FIPLV

El la landoj kaj sekcioj

Francio

Por helpi dum kolokvo okazigotan la 8an kaj 9an de februaro 2002 sub la aŭspicioj de la Ministerio de la Junularo kaj Sportoj organizita de Esperanto-France, GEE-estraro demandas al la gekolegoj, ĉu ili havus esperantan materialon uzatan en infanlernejoj por kvinjaraj infanoj? Se eblas bv. sendi al la suba adreso: ĉu referencon aŭ kopion de via lernolibro, ĉu fabelojn, ĉu kantetojn, ĉu kasedojn; ktp.

Ni antaŭdankas vin por via helpo!

Jo CATIL GEE (Grupo de Esperantistaj Edukistoj) 5, rue des Calabres FR-69330 MEYZIEU, Francio.

Por subteni la malfermon de esperanto-kurso en Mezlernejo/Liceo en sud-okcidenta regiono de Francio (urbo Perigueux), mi alvokas la geinstruistojn kiuj havus ĉu klason, ĉu intergrupan klason kie oni instruas(os) esperanton por apogi tiun malfermon ĉefe al la estro de la Mezlernejo/Liceo kaj poste plani estontajn interŝanĝojn. |

En la intergrupa klaso antaŭvidita estas studentoj inter 13 ĝis 17jaraj en la nivelo de komencantoj. Nia kolego hispana instruisto tre ŝatus havi kontaktojn en latinaj landoj se eblas kaj li agus en la kadro de la Projekto «Socrates-Comenius». Se vi havus konatulojn, bonvolu resendi tiun mesaĝon laŭnecese al ili. Bonvolu rilati rete al josemanuel.soria(a) wanadoo.fr aŭ perletere al S-ro SORIA Jose Manuel (hispana instruisto) Residence Paul Bert Bat.A – Porte 9 Chemin de Halage FR-24000 Perigueux. Tel : (33)05 53 06 77 68

Alvoko! Pri via eventuala adresoŝanĝiĝo NEPRE informu la sekretarion aŭ la koncernan personon de via sekcio por ke la ŝanĝo eniru la ILEI- registradon!

LABORKOMISIONOJ Ekzamena: Duncan Charters (prezidanto), Bill Maxey(sekretario) Eg: bmaxey(Qvisi.net Elekta: Gwenda Sutton (kunvokanto), Maritza Gutierrez, Joseph Catil Kontrola: Bertil Andreasson, Lars Forsman, Bo Sandelin Lerneja: Marija Beloŝeviĉ, Jennifer Bishop, Renato Corsetti, Stefan MacGill, Ge€za Kurucz, Maŭro La Torre, Raita Pyhalŝ Regulara: Rob Moerbeek, Hans ten Hagen Terminara: Maŭro La Torre

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ FIPLV (Internacia Federacio por Instruistoj de Modernaj Lingvoj) Reprezentanto de ILEI: Jennifer Bishop JEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando.

UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam,

Nederlando. Reprezentanto de ILEI: Maŭro La Torre; estrarano de UEA pri edukado: Gbeglo Koffi.

UNESKO (en operaciaj rilatoj). Reprezentantoj de ILEI: Renĉe Triolle, Bello Bauco, Chemin de la Civade Verde, FR-13600, La Ciotat, Francio; Jean-Pierre Boulet, 17 Av. de la Dordogne, FR-63800 Cournon d’Auvergne, Francio, tel. (1433) 4 73 84 90 60; Mireille Grosjean, Temple 20 pf. 9, CH-2416 Les Brenets, Svislando, tel.Hfakso (141 32) 932 18 88, «grosjean9(Qcaramail.com»

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POM ALIAJ SERVOJ ILEI estas jure registrita ĉe la komerca ĉambro en Den Haag sub numero 27.181.064. La membreco inkluzivas ricevon de 4 numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge; tel. (146 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnetse», postĝirkonto: 682117-7 Stokholmo, S.W.L.F.T. – kodo: PGSISESS. Membro-kotizoj: A-landoj (laŭ UEA-divido): 14 EUR, B- landoj: 8 EUR. Simpla abono sen membreco: 18 EUR. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago. Kontoj ĉe UEA: ilek-a (ĝenerala), juna-I (Juna amiko) kaj pike-b (Projekto Interkulturo). Detala listigo de pagmanieroj al UEA aperas sur p. 39 de Jarlibro 2001. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Reklamtarifoj por IPR: 180 EUR por plena, 110 EUR por duona kaj 70 por kvarona paĝoj. Tio inkluzivas bazan grafikan pretigon; kostojn de ekstra pretigo oni rajtas fakturi. Sekcioj reklamante edukajn projektojn rajtas peti trionan rabaton. – Hejmpaĝo de ILEI ĉe: http://il.uniroma3.i/ilei

IPR 01/4 736

REDAKCIAJ INFORMOJ Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65,- BE-8400

“| Oostende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, Tel:

432-3-234 34 00. Redaktejo: NEMETH Jozsef, HU-8531 IHASZ, F0 u. 41/5. Rete: jozefo(QnI- papa.hu; jozefo nemeth(Qhotmail.com, tel: 436-89/ 356-050. Laboreja fakso (ĝi funkcias nur en lernotagoj, antaŭtagmeze): -36-89/ 324-896). La familia stato kaj loĝloko de nia vicredaktorino ŝanĝiĝis: bv. uzi nur la retadreson katalin(Qikso.net! La revuo aperas ankaŭ kasete registrita por leg-handikapuloj. Informas: Rob Moerbeek, Zwaansmeerstraat 48, NL- 1946 AE Beverwijk. La nunan numeron ni sendis al la presejo la 22-an de novembro 2001, redaktofino por la sekva numero: la 15-a de januaro 2002.

— página 21 del PDF —

SEKCIESTROJ

Albanio: Vasil Pistoli, c/o Bardhyl Selimi, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, AL-Tirana M: selimib(Qalbmail.com

Argentino: Teresita Alaniz, El Ombu s/n, AR-5801 Alpa Corral

Aŭstralio: Kay Andersen, P.O. Box186, Moorooka AU- 41059: kjand(Qozemail.com.au

Belgio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende B:raymond.wylleman(Qpi.be

Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP)

Britio: Malcolm Jones,

1 Regent Avenue, Skipton, GB- North Yorkshire BD23 IAZ

Ĉeĥio: Jana Melichŝrkova, CZ-696 02 Ratiŝkovice 938 9: mmelicharek(Qiol.cz

Ĉinio: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., 29-34 North Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan QI: zdchen(dpublic.wh.hb.cn

Finnlando: Carola Antskog, Dragsfjirdvigen 690, FI-25700 Kimito RI: cantskog(Qkolumbus.fi

Francio: Joseph Catil,

5, rue des Calabres, FR-69330 Meyzieu, RH: josepf.catilQwanadoo fr

Germanio: Michael J. Scherm, Von Thŭrheimstr. 47, DE-89264 Weissenhorn

Hungario: Jozsef Nemeth, F6 u. 41/5, HU-8531 Ihasz QI: jozefo(Qnl-papa.hu

Irano: Hamzeh Ŝafii, P.O. kesto 17765-184, IR-Teheran M: ilei.ir(Jesperanto.org

Italio: Luigia Oberrauch Madella, via Prampolini 8, IT-43100 Parma QI: vmadella(Qtin.it

Japanio: Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, Mitaka-shi, Tokio, JP-181-0001 83: masumisCQgw3.gateway.ne.jp

Katalunio: Luz Vazquez, Apartat 553, ES-43200 Reus MS: ileicat(Qhotmail.com

Kroatio/KEL: Ankica: Jagnjiĉ, Stubiĉka 75, HR-10000 Zagreb,

MB: ankica.jagnjic(Dzg.tel.hr

Kroatio/KEU: Ivan Bekavac- Basiĉ, Kuŝlanova 59, HR-10000 Zagreb

Kubo: H. Jimin€z, Apartado 5120, CU-10500 Ciudad de la Habana M: kubesp(Qip.etecsa.cu

Nederlando: Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag,

MB: iei001(Qworldonline.nl

Norvegio: Bjorn Thuv,

I.F. Gjerdrums vei 33 NO-1396 Billingstad M: bthuv(c2i.net

Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow, SE: (4- 48 12) 638 14 49

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7.

RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 S: mirina(Qonline.ru

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra R6rum pl. 455, SE-24294 Hŭrby S:bertil.andreasson(Q horby.mail.telia.com

Svislando: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14, CH-1004 Lausanne RM: francisko(Qcourrier.com

Togolando: Attiogbe-

Agbemadon B., Mensah, T. 1. E.

To, B.P. 13169, Lome-TOGO, M: esp.togo(cafe.Ig

Usono: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, CA 93111-2521 (US) G):72644.2450(Qcompuserve.com

REPREZENTANTOJ Armenio: Lida Elbakjan,

Moldovakan 2672, kv. 52,

AM-375062 Erevan

Bosnio kaj Hercegovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo

Ĉilio: Hĉctor Campos Grez, Casilla 231, Curico, CL-Septima Region B:strigo(Qctcreuna.cl

Estonio: Helgi Hromova, Pk. 94, EE-3053 Keila

Islando: Loftur Melberg Sigurjonsson, Nordurbraut 33, 1.h., IS-220 Hafnarfj6rour, B:loftur(Oskyrr.is

Israelo: Murĵan Josef,

P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv

Jugoslavio: Radojica Petroviĉ, Bul. oslobodjenja 36, YU- 32000 Caĉak B: radp(optt.yu

Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila,

B.P. 13, CG-Lukala (Bas-Zaire)

Kostariko: Hugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Josĉ B: miaumiau l(Qracsa.co.cr

Koreio: So Ĵin Su, Dept. de Ekonomiko, Universitato Kangnam, Kugali Kihung-up, Yongin-gun, Kyonggi-do KR-499- 900 B: so(Dkns.kangnam.ac.kr

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius

Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, NZ-Wellington l BS: gwenda.s(Qihug.co.nz

Portugalio: Joŝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande, PT-1675 Pontinha

Slovenio: Marija Zlatnar- Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana.

MI: Marija.Zlatnar(Qguest.arnes.si

Ukrainio: Nina Daniljuk, prospekt Sobornosti, 32-108, Luck-26, UA-43026

Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS B: eugenyQesper.gimli.com

Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado VE-70782, Caracas 1071 A

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Nei

Driemaandelijks tijdschrift. Afpiftekantoor: Antwerpen X. ISSN 1013-2031 Jarkolekto 32 – trimonata

INTERNA PEDAGO

02/1

«a REVUO

SUSO.

NUZIA

ts

Redaktoro: Jozefo Nĉmeth

Vicredaktoro: Katalin Kovats

Kunlaborantoj: Estraro de ILEI Raita Pyhali Blazio Vaha

— página 2 del PDF —

ENHAVO Maŭro LA TORRE: Mallevi la ambiciojn aŭ reorganiziĝi? ……………….. 1 Johano NEGRETE: Instruado de E-o en la universitato …………………….. 5 Jomo IPFELKOFER: Komparo de instrumetodoj ……………….-………….- b] Intervjuo kun Katalin Kovats pri edukado.net ……………………….-…-..– 15 Studoj pri interlingvistiko (recenzo de Blazio VAHA)…………………….. 18 El la landoj kaj sekcioj (Balkanaj landoj, RON i oo ska e, Sado 26 Por via notlibro (Juna Amiko; ILEI ĉe UNESKO; Kontakto; Elstaraj agadoj; Tutmonda Fabelkonkurso; Zaban-e-salam) …………………. 28 Leterkesto (Uwe Joachim Moritz) ss ao o a E ka o ebono s kata vieo 35 ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Universita Roma Tre, Via Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, Italio. Tel. (–39) 06 44 62 092 aŭ 06 49 57 805, fakso: (–39) 06 49385673. «m.latorre(Quniroma3.16;; http: /Hps. uniroma$. it Kunordigado, rilatoj kun E-organizoj.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. (–36 23) 364 198. «stefan.macgill(Qgalamb.net- Eldona agado (inkl. periodaĵojn).

Sekretario: Agneta Emanuelsson, Carl Ugglas v6, SE-641 37 Katrineholm, Svedio. Tel. (46 150)52387 kaj (746)708152387 (mesaĝoj). Sagneta.emanuelsson(Qliberal.se»

Membraro, sekcioj, komitato.

Vicsekretario: Sabine Trenner, Ruppinstrasse 8, DE-14770 Brandenburg / Havel, Germanio. Tel. (–49 3381) 794312. «trine(Qsnafu.de»

Rilatoj kun lernejoj, trejnado, junularaj aranĝoj.

Estrarano pri financoj: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockensgata 102, SE-136 62 Haninge. Tel./fakso: (146 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se»

Estrarano: Radojica Petroviĉ, Bul. oslobodjenja 36/14, YU-32000 Caĉak, Jugoslavio. Tel. (4381) 32 371053, (oficeja) (7381 32) 302738. Fakso: (4381 32) 342101 «radp(aptt.yu»

Lernejaj projektoj, universitata agado.

MALLEVI LA AMBICIOJN AŬ REORGANIZIĜI?

Karaj gekolegoj,

komenciĝis la dua jaro de la nova jarcento, t.e. la 115’a jaro por nia internacia lingvo. Sincere dirate, mi havas la impreson ke en ILEI, post kriza fazo de la pasintaj monatoj, nun ni povas ekrigardi al la estontumo kun plia fido kaj modera entuziasmo.

Dum lastaj jaroj ni kolektis kaj evoluigis multajn novajn ideojn pri farindaĵoj, konstruis kelkajn ambiciajn projektojn, diskutadis pri konvenaj ŝanĝoj en nia organizo. Tio en si mem estas pozitiva signo de entuziasma engaĝiĝo kaj de progresiga volo. Tamen pluraj niaj revoj ne komplete realiĝis kaj eĉ malkaŝis niajn strukturajn mankojn.

Nun ni estas antaŭ elekta disvojiĝo: aŭ ni draste reduktu niajn revojn, celojn kaj laborplanojn, por regajni kredeblecon; aŭ plej strebu al pliampleksigo kaj fortikigo de nia organiza strukturo, por igi ĝin kapabla atingi pli altajn celojn. La unua alternativo estas pli prudenta, persone malstreĉiga, kaj … fakte kelkkaze ni realisme devas ĝin apliki. Sed ankoraŭfoje – ĉu malrealisme? – ni klopodos trairi la duan vojon, pli penigan, pli riskan, iam eĉ iomete angorigan, tamen pli kongrua al la Strategia Plano, kiun la Esperanto movado pasintjare donis al si (vidu IPR 2000/3/ p. 10, 2001/3/ p. 1).

Ĉi tie mi ne volas laŭte prediki, kiel voĉo krianta dezerte. Pli modeste mi provos indiki: unue la ĉefajn organizajn problemojn, kiujn ni alfrontu prioritate; due iujn projektojn, kiuj meritas nian reorganizan strebadon.

REORGANIZADO En pluraj landoj aperis aretoj da instruantoj kaj instruistoj, kiuj esprimis la intencon fondi landan (aŭ regionan) sekcion de ILEI. Plurfoje tiaj subtenindaj voloj bedaŭrinde ensabliĝis pro nur administraj kialoj, ne atingante la celhavenon. Nun per ĉiuj niaj fortoj ni iel solvu tiujn barojn! Eĉ se tio kostos al ni kelkajn eŭrojn aŭ la elpenso de “ruzaj” elturniĝoj,

IPR 02/1 »1

— página 3 del PDF —

kiel la eksperimentado de novaj membrokategorioj, tamen dum la jaro ni per tio povos rikolti eble dekon da novaj (aŭ reaj) landaj sekcioj.

En aliaj landoj, kie la sekcioj ekzistas, sed silente treniĝas de unu jarraporto al la alia, kiel forfakaj klubetoj, ekster la influpovo al la granda lerneja kaj universitata mondo pri la lernado de nia kara lingvo, tie ni klopodu remalfermi niajn fenestrojn kaj pordojn, eĉ se virtualajn. Ĉu minimuma celeto, tamen ulila, ne povus esti ke ĉiu Landa Sekcio havu (kaj regule aktualigu) sian interretan hejmpaĝon? La internacia retejo de ILEI volonte gastigos (aŭ alligos) tiajn naciajn paĝojn, se viaflanke ekzistas la volo kompili ilin per informoj. Por la komunikado inter la LS- oj, ni memoru ke ekzistas la reta diskutgrupo [ILEI-KOM], kaj por la atingo de nemembroj, interesataj pri la lernigado de Esperanto ĉiam disponeblas la diskutejo [E-INS].

En multaj landoj troviĝas ankaŭ Esperanto-Institutoj, E-kursejoj, E- Kulturaj Centroj kaj/aŭ estrarano pri edukado/instruado en la Landa Asocio de UEA. Tiurilate baldaŭ ekos paralela kampanjo UEA/ILEI por kongruigi kaj sinergiigi la agadojn de tiaj sendependaj, sed similcelaj instancoj, al kiu espereble la legantoj de IPR volos kunlabori laŭ siaj ebloj kaj cirkonstancoj.

Fine, se vere ni kredas ke Esperanto ne proponiĝas nur al la jamaj “samideanoj”, sed ni volas pli vaste penetri la instruejan mondon, ege gravas ke ni atente kaj pacience “popolnombru”, diskonigu kaj reale apogu la ŝvitan laboron de niaj avangardaj “tranĉeanoj”, alivorte de niaj profesiaj (aŭ helpaj) instruistoj, kiu ĉiusemajne instruas la Internacian Lingvon en bazaj, mezaj kaj universitatnivelaj lernejoj. De vi – ticuloj – ni atendas la datumojn, dum nia tasko estos aktualigi la datumaran arkivon, kaj publike disponigi ĝiajn rezultojn al ofle aperantaj interesatoj; alimaniere dirate, se vi provizos la informojn pri la lernejoj de via regiono, kie oni instruas aŭ iel priatentas Esperanton, kompense vi povos legi similajn informojn pri ceteraj mondopartoj.

Pri ĉio supre menciita ni ekdiskutas en diversaj movadaj strukturoj: la Subkomitato de UEA pri edukado/instruado, la UEA-estraro, la landaraj komisionoj UEA/TEJO/ILEI, ktp.

PLANOJ, PROJEKTOJ, … SOPIROJ

Sed kial reorganiziĝi? por fari kion?

Ideoj al ni ne mankas. Mankas sufiĉe nombraj kaj kvalitaj homaj laborfortoj. Tial ni alvokas vin mem kaj viajn taŭgajn konatojn, disponigi vin por kontribui al iu el la jen menciotaj projektoj.

IPR 02/1 »2

1. KVAZAŬA LERNEJO TIBOR SEKELJ

Kiel multaj el vi jam scias, tio estas la interreta ŝelo de t.n. Projekto Interkulturo, lanĉita en 1998. Nun kelkdek lernejaj klasoj aŭ grupoj el pluraj landoj aperas en tiu paĝaro kaj ekster ĝi lernas Esperanton kun interkultur-eduka celo (v. Charters IPR 97/2/p.1, La Torre 98/3/p.3, 99/3/p.7, Petrovic” 00/3/p.27, 00/4/p.22, 01/4/p.8, Ignatieva 01/3/p.8).

Kelkaj el ili kunlaboras inter si aŭ eĉ fizike renkontiĝas en iuj eŭropaj regionoj. La idco montriĝis taŭga, sed ĝi ja bezonas plurdirektajn evoluigojn, kiujn ni estas tradukantaj en konkretajn projektojn:

— pli bona flegado de la korespondado de la klasoj kun la mastruma centro;

— rearanĝo de la komputilreta programaro, precipe por ebligi al la lernantoj mem enmeti materialojn kaj ŝanĝi siajn klasajn retpaĝojn; |

— teknologia helpo al la klasoj, kiuj ne jam disponas pri kontentiga retaliro;

— publikigado de ia novaĵbulteno pri la Projekto IK;

— krome ni lanĉos pedagogi-sciencan esploron pri nia Interkultura eduksistemo.

2. KUNLABORADO KUN UNESKO sd Kun tiu grandskala kaj malsimpla organizego, ni planas rilati diversnivele:

— ni kampanjos ĉe Unesko-lernejoj de kelkaj elektitaj landoj, kie la loka movado kapablos inde “rikolti la fruktojn”; — ni proponos al la Landaj Sekcioj partopreni en la Unesko-programoj, kiaj “Manifesto 2000 – Por kulturo de paco kaj senperforto» (laŭ la ekzemplo de nia franca sekcio GEE);

— niaj oficialaj reprezentantoj ĉe monda Unesko (R. Triolle, J-P. Boulet, kaj M. Grosjean), kunlaborc kun la reprezentantoj de UEA, rilatos kun la pintaj oficuloj kaj konferencoj (v. IPR Triolle 01/1/p.13).

3. ESPERANTO UNIVERSITATE

Ni estas „aranĝantaj esploron pri la statuso de nia lingvo en la universitatnivelaj instruejoj, kaj aparte pri la interlingvikaj esploroj kaj disertaĵoj. Samtempe (aŭ poste) ni intencas evoluigi niajn rilatojn kun AIS kaj fakprofesiaj asocioj (v. IPR/01/1/p.1, Koutny 01/4/p.13).

IPR 02/1 »3

— página 4 del PDF —

4. EDUKADO.NET KAJ E(Bl

Edukado.net estas jam parte funkcianta interreta medio, kiu celas liveri utilaĵojn por Esperanto-instruantoj. Ĝi estas subtenata de ESF (Esperantic Study Foundation), kun kiu ILEI estas traktanta por pli ĝenerala kunlaborado en la kampo de esperantologiaj sciencesploroj. La unua produkto de Edukado.net estas la lernolibra katalogo, rete konsultebla kaj komentebla (v. Frohlich/Kovats IPR 01/3/p.2).

EQ estas serio da bonkvalitaj seminarioj, aranĝataj de TEJO, por trejni siajn anojn pri la aplikoj de Esperanto en la Reto, kaj male de retaj rimedoj en la Esperanta agado. Kun TEJO ekis kunlaborado en tiuj kampoj, kiun ni volas pliampleksigi ankaŭ al aliaj niaj projektoj, kiel la Kvazaŭa Lernejo “Sekelj”, aŭ la tele-trejnado de E-instruontoj [http://www.ikso.net\].

5. CETERAĴOJ

Krom la menciitaj kvar plej grandaj projektoj, ILEI planas plurajn aliajn iniciatojn grandajn kaj malgrandajn, tujajn aŭ fortempajn, inter kiuj menciindas, ekzemple, la kunordigo de E-instruprogramoj kun la ekzamenaj sistemoj (naci- kaj internaci-skale), la kunlaborado kun TEJO pri trejnado de aktivuloj pri lingva instruado kaj interkultura edukado, kontribuado al la UEA-kampanjo Savu esperantaĵojn sur la tereno de dokumentado pri la historio de Esperanto-lernado kaj de terminika esplorado (v.ekz.: Horvath IPR/96/4 ĝis 97/2, La Torre 98/4/p.5).

KONKLUDE

Post tiom da proponaĵoj, pli aŭ malpli proksimaj je viaj interesoj kaj kompetentoj, kion vi povos fari?Pripensu je kiu el niaj projektoj kaj reorganizaj planoj vi ŝatus kunlabori aŭ por kio vi povas “trovi kunlaboremulojn, kaj mesaĝu al la estraro (aŭ al la specifa estrarano), por konigi vian emon aŭ pretecon. Aliflanke sciigu al nia redaktulo Jozefo Nemeth pri vialokaj atingoj aŭ malfacilaĵoj, kaj li volonte publikigos pri tio.

Mi deziras al vi ĉiuj kontentigan laboron kaj feliĉan novan jaron!

via prezidanto, Maŭro La Torre

IPR 02/1 »4

Johano Negrete INSTRUADO DE ESPERANTO EN LA

– UNIVERSITATO VENEZUELA SPERTO prelego dum la 35-a Konferenco de ILEI en Lovran, 2001

ENKONDUKO

Bonan tagon al vi ĉiuj! Mi kontentas havi la bonŝancon paroli unuafoje en ĉi tiu forumo. Mi reprezentas mian landon Venezuelo. Konvenas ĉi tie emfazi, ke mi venis al tiu ĉi renkontiĝo ĉefe por lerni kaj se eblas kontribui. Pri profesio, mi devas sciigi vin, ke mi ne estas profesia instruisto pri modernaj lingvoj, sed instruisto pri alia universitata fako, nome filozofio. Tamen provizore mi ludas rolon de esperanto instruisto nur pro manko de veraj profesiaj diplomitaj intruistoj nialande.

ESPERANTO EN LA UNIVERSITATO.

La prelega titolo tekstas jene: «Instruado de Esperanto en Universitatoj. Venezuela Sperto». Tio povus ankaŭ signifi, ke mi devas paroli necese iom pri mia propa vivo, ĉar la ebleco gvidi kursojn en la universitato okazis pro hazardaj faktoj, kaj pro la bonŝanco, ke mia universitato en Karakaso, la Universidad Central de Venezuela, havas fakon de Filozofio kun vere tre fleksebla akademika pensum, el kiu laŭvole oni povas selekti multajn kursojn, escepte de la baza deviga aro.

Mia esperantiĝo komenciĝis en la jaro 1992 en Hispanio dum mia unujara vizito al la Universitato de La Laguna, en mia naskiĝurbo La Laguna (Kanariaj Insuloj), konata urbo en Esperantio, ĉar tie laboregis la eminenta antaŭulo Juan Regulo Perez. Dum ses monatoj mi studis tie aŭtodidakte la lingvon kaj revenis al Karakazo. La sekvan jaron, samjare de mia emeritiĝo en la Universidad Central de Venezuela, mi jam entuziasmiĝis pri la lingvo ĝis tiu grado, ke mi sentis la tenton prezenti programon de kurso pri Esperanto inter la listo de liberaj studobjektoj. Mi ne havis problemojn kun miaj fakuloj, malgraŭ tiu strangaĵo aŭ ekzotikaĵo kiel aperigi kurson pri la esperanta lingvo ene de programaro de filozofiaj

IPR 02/1 »5

— página 5 del PDF —

studobjektoj. Miaj kolegoj eble preferis, ke mi restu tie kiel profesoro pri logiko, kaj toleris min. Kaj tiel mi komencis en 1994 semestran elementan kurson pri la lingvo, 36-horan kurson nur por diskonigi ĝian logikan gramatikon. La kurso havis oficiale 2 kreditojn aŭ poentojn el tutaĵo de 150 inkluzivante la tezon.

Tia kurso ne estis ja la unua ofertita en tiu universitato. Ĉirkaŭ dudek jarojn antaŭe jam prof. Jorge Mosonyi (antropologisto de tiu sama universitato) instruis Esperanton dum du semestroj en la Fako de Beletro kaj ankaŭ la fama hispana tradukisto Fernando De Diego faris same dum unu semestro. Dum ilia instruado la intereso unue altiĝis, la ekzotikaĵo kaptis kelkajn, sed ne sufiĉan nombron da lernantoj. Poste venis malpli da lernantoj kaj fine venis fermo de la oferto. Tiuj kolegoj vere estis la unuaj enkondukantoj de Esperanto en la venezuela universitato, kvankam mi ne scias kiamaniere ili ofertis kursojn aŭ estis permesataj.

Miakaze mi havis akcepteblan nombron da lernantoj: ĉirkaŭ 15. Do, kio sekvis? Dekomence mi ne malsukcesis. Du pliajn semestrojn mi ofertis Esperanton kaj profitis de la okazo por plibonigi mian instruadon kaj sperton. Tamen la intereso de studentoj malpliiĝis (6 lernantoj kaj en la sekvanta kurso 4). Mia filozofia fako havis tiam entute 560 studentojn. Do, propravole mi forlasis la eksperimenton, verdire iomete seniluziiĝinta, ĉar ĝi signifis multe da laboro sen taŭga akcepto.

Konsekvence, en alia universitato, la Katolika, mi ricevis en 1995 duontempan, novan, filozofian postenon. Mia devo: instruado kaj esplorado pri filozofio. Tamen la jam pikanta veneneto de Esperanto faris sian efekton. Miaj profesiaj interesoj iom post iom gvidis min al Esperanto. Mi daŭrigis kaj baldaŭ la lingvo okupis la centron. Senkonscie mi ŝanĝis al alia fako. Do, tuj mi prelegis pri E-o kaj gvidis, pro peto de studentoj, unu oficialan kurson ĉe la Fako de Modernaj Lingvoj en la Metropolitana Universitato. Nova kaj ĵusa fakestrino tie decidis kontentigi peton de gestudentoj, sed ŝi permesis aliĝi la kurson nur al veteranaj studentoj. Tie mi gvidis 3-horan kurson dum kvar monatoj kun 29 partoprenantoj. Ĝi valoris 3 poentojn. Unuafoje mi uzis la filmon Mazi en Gondolando, kiun la gelernantoj multege ŝatis. Tiu kurso estis taksata kiel sukceso, eĉ kun raporto en la esperanta gazetaro. Tamen la fakestrino ne apogis plue la novan kaj ekzotikan studobjekton.

IPR 02/1 76

Mia portempa filozofia posteno ĉesis kaj mi iris al Instituto Pedagogico de Caracas, de la Pedagogia Universitato, por oferti tie kurson pri Esperanto, kiujn mi gvidis dum du semestroj, kun malmultaj gelernantoj, sed almenaŭ sufiĉe por gvidi ilin (12 kaj 7). Bedaŭrinde tiuj kursoj ne ricevas formalajn poentojn ĉar la strukturo de la edukadsistemo tie estas pli rigida. Pro ĝi ne eblas enkonduki formale rekonitan kurson, sed nur oferti ilin ekstersisteme. Tamen mi sukcesis tie elirigi bultenon pri Esperanto hispanlingve, kiun mi mem redaktas, nomita Lingvo Q Internacia Komunikado. La bulteno enhavas ankaŭ dufolian kurseton pri Esperanto. [Surfote: Johano Negrete (dekstre) kun Radojica Petroviĉ en Lovran)

—

Poste mi preparis iun malneton pri katedro de Esperanto kaj rilata agado. Mi kredas ke ekzistas por tiu ideo ĉi-momente, ĉi-jare, pli granda bonŝanco en la Universidad Central de Venezuelo, Fako de Humanismaj Studoj, ol en la sama Instituto Pedagogico. Pro tio, mi jam redaktis antaŭprojekton de katedro de Esperanto, sed ankoraŭ mi bezonas la helpon de kolegoj. Laŭ mia kalkulo la projekto povus esti prezentata komence de la jaro 2002. La kontaktoj kun gravuloj de la universitato

hune garantias iun eblecon, ke almenaŭ signifa parto de unu projekto estu akceptata.

IPR 02/1 »7

— página 6 del PDF —

Dum tiu jaro 1995 nur mi povis instrui Esperanton en Karakaso. Ĉar tiam nia Asocio ne havis taŭgan lokon por instrui dumsemajne. Sed intertempe Prof. Mosonyi planis alian universitan kurson en la Fako de Modernaj Lingvoj de la sama Universidad Central. Li ofertis unujaran kurson (1995-96), kvankam alvenis malmultaj lernantoj: ne pli ol 5. En ĉi-lasta lernejo, studentoj diplomiĝas en du lingvoj el inter la angla, franca, itala, rusa, germana kaj portugala. Tamen tiu profesoro sukcesis gvidi la unuan tezon pri Esperanto kaj movado por profesia diplomiĝo (bakalaŭro) en la Fako de Socia Komunikado. Ĝin verkis du junaj studentinoj kun la titolo: £/ Esperanto: Alternativa dentro del proceso de globalizacion cultural (El Esperanto: Alternativo ene de la procezo de kultura tutmondiĝo).

En dudeko da jaroj la resumo de nia aktivado en la venezuelaj universitatoj estas la jena: entute 12 kursoj en 4 universitatoj: Universidad Central de Venezuela 7 (4 de aliaj instruistoj kaj 3 de J.N.) Universidad Metropolitana 1 (J.N.) Universidad Pedagogika 3 (J.N.) Universidad del Zulia 1

Tio signifas, ke en Venezuelo ni devas persisti kaj repersisti, ĉar kurso de Esperanto je universitata nivelo jam ne ŝajnas esti strangaĵo.

RIMARKOJ KAJ PROBLEMOJ Miaopinie la instruado de Esperanto en universitato havas kelkajn proprajn karakterojn, kiujn ni devas rimarki ĉi tie. Pri tio jam parolis kaj parolos profesorino Irina Gonĉarova. Tamen mi havas laŭ mia sperto la jenajn, specifajn rimarkojn rilate al la venezuelaj universitatoj:

1) Nestabila akademia agado afektas la intereson kaj bonan rezulton de ĉiuj kursoj.

Efektive, gravas ke mi menciu tiujn kondiĉojn de nestabileco kaj en horoj de klasoj kaj en programoj plenumigitaj. La Universidad Central de Venezuelo estas la ĉefa kaj plej grava de la lando: 60.000 studentoj. La politika situacio dum la lastaj 45 jaroj afektis la stabilecon de la akademia agado. Oftaj strikoj de profesoroj unufoje, aŭ de laboristoj alifoje, aŭ de studentoj alifoje. Oftaj manifestacioj okazis

IPR 02/1 »8

kune kun gasigado kaj polica perforto kontraŭ ili tiel, ke dum tiuj almenaŭ iu studento mortis aŭ estis pafvundata. Tiu sceno fariĝis preskaŭ kutimo dum dekoj da jaroj kaj tio influis la normalan disvolviĝon de la akademia agado. Tamen nuntempe en la lastaj 5 jaroj la situacio multe pliboniĝis rilate al la perforto kaj tendencas stabiligi normalan universitatan vivon.

2) Kiel respondas universitataj studentoj al Esperanto?

Normale ĉiu studento devas kolekti 150 poentojn por atingi la unuan gradon de profesia diplomiĝo. Oni devas suspekti ke rilate al Esperanto, iliaj interesoj estas ĉefe akumuli poentojn, ju pli facile des pli bone, por fini la studon. Do, aparte de kuriozaĵo pri la temo de Esperanto, ne ekzistas ankoraŭ forta impeto al la lernado de la lingvo por si mem. Ĉiuokaze, ni instruistoj devas transformi la studentan iniciatemon en veran intereson por la lingvo kaj por la eblecoj kiujn ĝi prezentas al la homaro.

3) Kiel ili perceptas Esperanton: facila aŭ malfacila lingvo?

En la unuaj lecionoj sendube la lingvo aperas kiel facila al ĉiuj lernantoj. Tamen, kun la progreso en la gramatiko kaj vortfarado oni konstatas ke studentoj, kiuj ne multe ŝatas pensi aŭ cerbumi kaj preferas la aŭtomatecon kaj ripetadon en lingvolernado, la logikeco de Esperanto aperas kiel malfacileco, ĉar oni devas uzi la logikan deduktadon por diveni la signifon de novaj vortoj.

La tradicia kutimo en nacia lingvolernado estas akiri kapablojn per trejnado, ripetado kaj aŭtomateco. Ne per granda kaj konstanta uzo de la logiko. Tamen, logiko estas tipa karaktero de nia lingvo Esperanto, kaj ĝi aperas kiel duflanka medalo, kiu faras la lingvon facila kaj malfacila, kvankam en malsama senco. Estas facile progresi rapide en la lernado dum la unuaj lecionoj. Tamen poste la lingvo turniĝas iom tro peza pro troigo de deduktado aŭ sintezo en la vortfarado. Miaopinie oni ne devas troigi en la unuaj niveloj de kursoj nek la deduktadon nek la sintezon en la vortfarado, kaj aldone oni ne devas troigi la facilecon de la lingvo.

4) Informi pri Esperanto, vera problemo, sed ne de la lingvoinstruado.

Estas necese fari la informadon pri lingvoceloj, historio kaj movado, almenaŭ en malgradaj dozoj krom la lingvo instruado. Se oni

IPR 02/1 »9

— página 7 del PDF —

gvidas universitatan kurson, eble ne sufiĉas la horoj de klasoj por

transdoni amason da konoj pri la historio, literaturo kaj movado. Je universitata nivelo studentoj estas multe pli postulemaj kaj ofte kritikemaj pri ideologiaj aspektoj de la monda lingva problemo. Do estas necese krci alian ilon de komunikado nacilingve (bulteneton aŭ flugfolion) por eksterkursa informado.

UTILECO DE LA LINGVO POR SUPERA EDUKADO Oni devas montri je universitata nivelo

1) ke la logikeco de la lingvo estas eduka faktoro en scienca pensado, ĉar ĝi kongruas plene kun la formala edukado pri sciencaj teorioj kaj esplorado;

2) ke la lingvo povos havi ampleksan aplikadon en sciencaj esplorado kaj komunikado. Oni jam povas konstati signifan kvanton de perreta komunikado rilate al sciencaj problemoj;

3) ke la lingvo mem estas sufiĉe fleksebla por ludi kaj stimuli la kreadon, ĉar oni ne bezonas multe da tempo por lasi la lingvan pasivecon. Male, oni baldaŭ turniĝas kreiva en la vort- kaj frazkonstruado.

FINAJ REKOMENDOJ

l) Informado per nacilingva publikaĵo por informi al la kursanoj kaj ĝenerale al la tuta universitata komunumo.

2) Oni devas penetri la universitaton. Eĉ se oficialigo de la instruado de la lingvo kun rekono kaj poentoj ne eblas, oni devas, do, enkonduki ĝin neformale. Poste oni vidos kio eblas por stabiligi kursojn kaj por oficialigo.

3) Katedro de Esperanto, ĉie kie eblas. Gi postulas grandan penon pri laboro, influadon en la universitata medio kaj organizadon. Nur kompetenta teamo povas akiri tiun nivelon. Almenaŭ du tri homoj sufiĉas. Katedro de Esperanto devas disvolviĝi en pluraj agadoj, ekzemple,

e Plurnivela kursaro

IPR 02/1 »10

e Scienca esplorado pri lingvo kaj kulturo kun precizaj projektoj

e Informado pri graveco de tiu laboro pere de ekspozicioj, prelegoj, filmoj, kaj tiel plu

e Akiri financajn rimedojn, kiuj povas veni de privataj aŭ oficialaj organizoj

e Allogaj programoj de utiligo de Esperanto por monda komunikado. Ekzemple, pere de enketoj pri lingvaj problemoj, pri edukado de lingvoj aŭ pri interkultura edukado, aŭ konkretaj projektoj pri scienca kunlaboro internacie (pri matematiko, fiziko, antropologio, sociologio, ktp.), formulitaj laŭ universtataj reguloj.

Oni devas esti persistema, se oni intencas enkonduki Esperanton en la universitaton. Mi memoras nun ke la plena enkonduko de la astronomia teorio de Koperniko (kiel serioza teorio en universitata instruado) daŭris pli ol ducent jarojn.

Pro ĉio ĉi konvenas fine notigi pri la homa naturo la tri normalajn momentojn de reago rilate revoluciajn idcojn. Tio nomiĝas ŝerccmalŝerce la leĝo de Clarke, kiu tekstas jene

Unua momento: «Tio neeblas. Do, ne perdu vian tempon» Dua momento: «Tio eblas, sed ne valoras la penon» Tria momento: «Mi ĉiam diris ke tio estas granda ideo»

Multajn dankojn pro via atento!

IPFELKOFER Jomo Komparo de instrumetodoj

En majo 1998 estis publikigita internacia kompara studo pri matematiko kaj sciencoj: TIMSS (Third International Mathematics and Science Study). La analizado de tiu kompara studo ankoraŭ ne finiĝis. Tamen indas kaj interesas pripensi kaj pridiskuti rezultojn kaj konkludojn koncernajn. Mi mem povas serioze prijuĝi nur germanajn lernejojn. Volonte mi ekscios faktojn, opiniojn kaj memoraĵojn pri lecionoj, instruistoj, sukceso, ktp. en lernejoj alilandaj.

Evidentiĝis, ke gelernantoj en Japanio pli sukcese lernas kaj pli

IPR 02/1 » 11

— página 8 del PDF —

kapablas ol usonaj kaj germanaj gelernantoj. Kial do? Kompreneble la rezultoj de TIMSS iel maltrankviligis kaj nervozigis la germanajn politikistojn respondecajn pri instruado, la gepatrojn ambiciajn kaj certajn ke ili transdonis nur plej bonkvalitajn genojn, kaj la geinstruistojn kiuj jam delonge plendas pri stulteco kaj maldiligento de la juna generacio, precipe en Germanio, kaj samtempe admiras iujn ege lernemajn kaj laboremajn Japanojn, kvankam iom meditas kiel tiu malbona rezulto povis okazi malgraŭ bonegaj lecionoj. Ne tro maltrankviligis la TIMSS- rezultoj la gejunulojn, ĉar ili ne interesiĝas pri tiaj enuigaj lernejaj temoj. Nur nervozigis ilin eble, ke kelkaj ministroj ordonis tuj aranĝi plian ekzamenon matematikan por kontroli, ĉu TIMSS pravis …

Kelkaj seriozaj sciencistoj kaj instruistoj nun serĉas verajn kialojn kaj intertempe jam trovis plurajn eblajn.

En Japanio, kaj elementa lernejo (unua ĝis sesa klaso) kaj meza lernejo (sepa ĝis naŭa) estas komunaj, unuecaj, samaj por ĉiu lernanto. Ne okazas disdivido en grupojn laŭ sukceso, notoj, scipovo, talento ktp. Ne ekzistas deviga ripeto de klaso post malsukcesa jaro. En Germanio oni ĉiam denove selektas infanojn. Tio signifas ke lernantoj nesufiĉe sukcesaj, inteligentaj, diligentaj (rapidaj, obeemaj?) ktp. ne rajtas avanci

IPR 02/1 » 12

en sekvantan klason. Kaj post nur kvar jaroj de komuna lernado la plej sukcesaj infanoj rajtas transiri en gimnazion, en kelkaj federaciaj landoj ankay en mezlernejon. En aliaj landoj tio okazas post la sesa klaso. Ĉiuj aliaj restas. Tamen oni ne nomas ilian lernejon „rest-lernejo”, sed „ĉeflernejo” …

Ĉu multope pli bone?

En Japanio sidas meznombre 37 gelernantoj en unu klaso, en Usono 27, en Germanio 24. Ĉu oni lernas des pli bone, ju pli da akompanantaj kunlernantoj apudas? Ĉu tial en universitataj aŭditorioj sidas centoj da studantoj?

La lecionoj en Japanio estas evidente aliaj ol en Germanio. La instrumaniero estas ilustra kaj vigla. La taskoj estas kvazaŭ enigmoj ekscitaj. La instruistoj ebligas al la lernantoj mem serĉi solvojn, prezenti provojn kaj strategiojn, kaj oni kompare pridiskutas diversajn rezultojn. Multan tempon oni uzas por prilabori malnetajn matematikajn konceptaĵojn kaj intensive kompari ilin. Kontraŭe, en Germanio ofte okazas lecionoj, dum kiuj instruisto gvidas la disvolviĝon aŭ ellaboriĝon de formulo, kaj poste devigas la gelernantojn parkere lerni kaj ekzerce apliki tiun formulon.

Kiel en tempo de Sokrato oni praktikas „majeŭtikon”, la arton de didakta akuŝistino. Kredante ke la kapabloj kaj scioj jam dormetas en la interno de infanoj kaj studantoj, oni klopodas ruze helpante ellogi ilin … Fakte okazas io alia: instruisto, tre bone konanta la celon de la leciono kaj diligente preparinte la temon, demandas aŭ demonstras ion. Unuopaj lernantoj aŭ false respondas aŭ malkomprenas, kaj la instruisto mallaŭdas ilin kaj sin turnas al aliaj, ĝis iu lernanto ĝuste respondas. La instruisto laŭdas, ĝojas pri la sukceso kaj daŭrigas. La plimulto de la studantoj komprenas ne tro multe. Kaj ne malofte infanoj sentas ofendon, ĉar en unu leciono nur unu aŭ du fojojn estis ilia vico, ĉar la instruisto estis malkontenta pri la neatendita malĝusta respondo, aŭ ĉar li denove demandis tiun fian najbarinon. Kaj ĉiutage ili devas timi tiujn subitajn ekzamenetojn kaj pridemandadojn, per kiuj ili estas klasifikataj laŭ taksociferoj.

La sciencistoj eltrovis, ke en Japanio instruistoj konfrontigas lernantojn al altnivelaj realecaj problemoj. Tiujn ili prezentas plastike kaj vive. Unue oni intense pridiskutas la problemon kaj poste la lernantoj komencas praktike prilabori ĝin. Preskaŭ ĉiu problemo havas plurajn solvojn diversformajn aŭ diversvojajn. Oni komparas, esploras, analizas,

IPR 02/1 »13

— página 9 del PDF —

pritaksas la solvojn, eĉ la maltaŭgajn oni akceptas. Ankaŭ eraraj solvoj povas esti interesaj kaj instruaj. Solvovojoj estas pli gravaj ol rezultoj.

Mi donas ekzemplon: lu homo hercdis kastelon kun granda parko kaj monsumon imponan. Li intencas okazigi grandan inaŭguran ĝardenfeston. Car li mem havas nek tempon nek emon falĉi la parkgazonon, li serĉas per gazetanonco ĝardeniston. Li ricevas tri ofertojn: la unua ĝardenisto promesas falĉi la gazonon en ses horoj, la dua volas fari tion en kvar horoj, kaj la tria certas fini la laboron en tri horoj. Ĉar mono inundas, la nova kastelpatrono dungas ĉiujn tri. Kiom da tempo ili bezonos por falĉi la gazonon? Vere simpla kalkulo, kiam oni estas kondukata de instruisto kiu jam konas la solvon. Sed propravoje trovi solvon? Ĉu simpla? Provu mem!

Fermat

Interesan eldiron mi trovis en traktaĵo pri la konata Lasta teoremo de Fermat. Andrew Wiles diris ke „Taniyama nc estis tro skrupule ekzakta matematikisto. Li faris multajn erarojn, sed li eraris cn bona dirckto kaj fakte atingis ĝustajn rezultojn. Kaj mi provis imiti lin, sed mi eltrovis ke ege malfacilas fari taŭgajn erarojn.”

Kontraŭe, en Usono kaj en Germanio oni foruzas multan tempon pro ekzercado de rutinaj procedoj/kapabloj. En Japanio laŭraporte la lecionoj okazas en atmosfero de studado, ne de ekzamenado, klasifikado kaj selektado.

Krome, hejmtaskoj, libervolaj ekzercoj kaj privataj kromlecionoj en Japanio estas normalaj kaj pezas multe pli. Japanaj infanoj por tio meznombre elspezas en la unua klaso proksimume po 4 horojn semajne (en Usono 1:10), en la kvina 4:20 ĝis 6 horojn (en Usono 2:20 ĝis 4:15). Por matematiko japanoj entute elspezas 7:30 horojn en unu semajno, same usonanoj, kaj germanoj 5:45 horojn. Japanaj gelernantoj, gepatroj kaj geinstruistoj opinias ĉiutagan ekzercadon kaj ripetadon nepre necesa. Gepatroj kaj pli aĝaj gefratoj intense subtenas, helpas kaj partoprenas la lernadon.

Jen eblaj kaŭzoj, kial japanaj gelernantoj en TIMSS-studo pli bone sukcesis ol usonaj kaj germanaj. Sed eblas ankaŭ aliaj kialoj. Eble la tuta sinteno, la disciplino, la aprezo de lerneja lernado, la pensmaniero, la

IPR 02/1 714

instruista sinteno rilate al infanoj kaj reciproke, aliaj detaloj aŭ io ajn influas la lernadon kaj ties cfikon. La sciencistoj diras, ke tro homogenaj lernanto-grupoj ne bonas. En Germanio per ripeta | selektado oni homogenigas lernanto-grupojn, klasojn, pecojn de lernejoj. Mi volonte ekscius pli pri subjektivaj aŭ sciencaj spertoj de tiu fenomeno.

(Aperis en Monato, junio 2001)

Ni demandis al

la redaktanto de www. edukado.net kiuj estas la spertoj post la unua monato.

www.edukado.net

Jozefo Nemeth, la redaktoro de IPR intervjuas sian koleginon Katalin Kovats, kiu multe kontribuis al la enhavo de tiu poresperanta servo.

(Detalan priskribon pri la ; projekto edukado.net vi trovas en IPR 01/3. p.2-5. kaj en la hejmpaĝo mem.)

La servo por instruistoj kaj lernantoj de Esperanto

J.N.: Unue akceptu mian gratulon kaj dankon, kiujn mi diru el la nomo de la legantaro de nia revuo. Ĉu vi kaj la teamo estas kontentaj?

K.K.: Multe pli gravas ke la publiko estu kontenta kaj ĉar tio montras siajn signojn, kompreneble ankaŭ ni estas feliĉaj. Kvankam pasis multaj tagoj kaj noktoj de post la lanĉo de la paĝo, mia tago eĉ nun komenciĝas tiel, ke mi rigardas kaj notas kiom da personoj vizitis la paĝaron kaj kiuj kiajn mesaĝojn, rimarkojn lasis en la gastlibro aŭ ĉe la unuopaj lerniloj. Mi, kiel redaktanto, ankaŭ respondas mesaĝe al ĉiu kaj provas utiligi la ricevitajn proponojn.

IPR 02/1 »15

— página 10 del PDF —

J.N.: Ĉu vi povus doni kelkajn ciferojn kaj konkretaĵojn?

K.K.: Volonte. Ene de unu monato vizitis la paĝon preskaŭ 1100 personoj. En la gastlibro estas entute 71 enskriboj, el 25 landoj. kaj 22 apartaj opinioj legeblas ĉe 15 diversaj lerniloj de la katalogo. Krom tiuj publikaj enskriboj mi ricevis plurdekojn da mesaĝoj kun proponoj, sugestoj aŭ simplaj laŭdoj. lom tristige estas ke ĝis nun nur du reagoj venis el Azio. Tute kompreneblas por mi ke la plej multaj venis el Hungario, krom la 6-8 vizit-enskriboj el Usono, Francio kaj Finnlando. En la katalogo troviĝas nun 60 lerniloj, 43 nur esperantaj, kaj 17 nacilingvaj, fakte uzeblaj por 26 diversaj nacioj.

J.N.: Mi proponas citi ĉi tie kelkajn opiniojn.

K.K.: Jen vere nur kelkaj por ke ni ne aspektu tro fanfaronaj. “Mi tre ĝojas, ke tiel altkvalitan paĝon oni jam sukcesas funkciigi. La profesieco-nivelo de niaj laboroj devas daŭre plialtiĝi. La prizorgantoj de ĉi tiu paĝo rolos kiel modelo por multaj aliaj el ni” (Probal Daŝgupto) aŭ alia mesaĝo de Germana Esperanto Biblioteko, La afergvidanto, DE- 73430 Aalen: “Mi taksas tiun reteblecon tre taŭga kaj nur povas gratuli al la kunlaborantoj. Unu el la plej uzeblaj retpaĝoj en Esperantujo.” kaj multaj simile gratulaj. Krom tiuj tre utilas la mesaĝoj, kiuj sugestas ligi novajn retadresojn al la jam ekzistanta retkursa listo, starigas demandojn pri la funkciigo kaj aktualigo de la paĝaro, informiĝas pri la estontaj planoj en la ĉapitro pri la internaciaj ekzamenoj, aŭ iom kritike menciias ankoraŭ mankantajn librojn.

J.N.: Kaj ĉu vi tuj povas agi kaj reagi al tiuj proponoj?

K.K.: Se temas pri ligoj farendaj, en tiu kazo jes. Same respondi al la demandoj pri la planoj. Sed bedaŭrinde aldoni proponitan libron al la katalogo estas ne tiom facila tasko.

Parte ĉar la analizo de ili prenas tempon, parte ĉar mi devus havi tiujn lernilojn por povi komenti ilin. La katalogo pretiĝis plejparte laŭbaze de mia privata biblioteko, kaj kvankam mi aĉetis multajn librojn por tiu celo, nia familia buĝeto ne permesas tro da novaj elspezoj.

IPR 02/1 »16

.———

Estus tre bone, se eldonejoj, verkistoj povus sendi ekzempleron de siaj produktoj, kaj ankaŭ “privataj proponantoj” povus kontribue sendi aŭ almenaŭ prunti la libron kiun ili ŝatus enmetigi en la katalogon. Tiel ĝi fariĝus vera komuna trezorejo. Bonŝance venas kelkfoje ankaŭ tiaj proponoj.

N.J.: Krom la katalogo, retkursoj kaj ekzamena partoj (kiujn vi daŭre planas riĉigi), kiuj estas sekvapaŝe la fokusitaj partoj de la projekto?

K.K. Unue ni planas fari kelkajn ŝanĝojn por pli faciligi la uzon de la paĝaro.

Poste la plej granda defio por mi estos la kreado de la lerniloteko. Plej verŝajne ĝi estos tiu parto, kiun la instruantaj kolegoj pleje ŝatos kaj bezonos, sed por kiu vere necesos granda internacia kunlaboro.

N.J.: Cu vi resumus pri kio temas?

K.K.: Tiu parto estas iu datumbanko de ekzercoj, tekstoj kaj testoj al kiu ĉiu povas sendi siajn materialojn, kaj el kiu oni povas elsuĉi la necesaĵojn.

Mia unua tasko estas difini en kiuj temoj kaj kategorioj ni komencas kolekti materialojn, kiuj ekzercotipoj apartenu al la lerniloteko, kaj tiel priskribi la formaton kaj kriteriojn, ke la kolegoj povu sendi tiajn dokumentojn, kiuj bezonus poste la plej malgrandan tralaboradon kaj

-adaptigon al la sistemo. Unue necesas ellabori modelojn, por kio mi uzos

mian ĝisnunan propran kolekton kaj niaj teknikistoj klopodos doni la tttejan kostumon por la enhavo.

Krom tiu parto ni planas funkciigi ankaŭ la aliajn jam indikitajn rubrikojn, la forumon kaj ankaŭ la diskutejon por rektaj informŝanĝoj.

N.J.: Kiam la publiko povos vidi la rezulton de tiu nova fazo? K.K.: Ĝenerale ekde marto ĉiam videblos ŝanĝoj, do valoros regule viziti

la paĝon, kaj espereble ankoraŭ printempe ekfunkcios la lerniloteko kies kreskoritmo dependos ĉefe de niaj kolegoj.

N.J.: Ni esperu ke la Esperanto-instruistoj ne nur uzi volas la servon de

edukado.net, sed ankaŭ volonte kontribuos al ĝi. Ni finu la babiladon per

IPR 02/1 » 17

— página 11 del PDF —

iom persona demando: kial vi estas tiom entuziasma por tiu laboro, kio donas tiun energion al vi?

K.K.: Vi bone vidas, la paĝo fariĝis mia “kor-afero”, ĉar mi opinias ĝin utila kaj ĉar mi trovis iun manieron ene de ĝi helpi al kolegoj kaj lernantoj en ilia instru- kaj lernoprocesoj. Estas kion mi ankaŭ ĝis nun faris kadre de miaj metodikaj kursoj. Sed la plej gravan energion kaj entuziasmon donas parte la fido kaj subteno de ESF, kiu en januaro pozitive decidis pri la plua subteno de la projekto. Aliflanke tiuj eksterordinare aktivaj kaj entuaziasmaj junuloj, kiuj estas miaj kolegoj en tiu projekto, sen kies fakaj konoj pri programado, helpo kaj ĉiama preteco simple la tuta afero devintus esti pura revo. Ni ĉiuj devas esti dankemaj al ili. Mi certe estas!

Fiedler — Liu (red.): Studoj pri interlingvistiko (recenzo) F’estolibro por Detlev Blanke

Studoj pri Interlingvistiko — Studien zur Interlinguistik — Festlibro omaĝe al la 60- jariĝo de Detlev Blanke. Redaktintoj: Sabine Fiedler kaj Liu Haitao. Korektintoj,

teĥnike helpintoj: Mark Fettes, Ino Kolbe, lera Blanke, Dieter Dungert, Rainer

Fiedler. Eldonloko: Dobridovice’. Eldonejo: KAVA — PECH. Amplekso (kun indekso): 736 paĝoj. Internacia identiga numero: ISBN $0-85853-53-1.

Ĉefaj partoj: Enkonduko, listo de la 140 gratulintoj (Tabula gratulatoria), l. Lingvoplanado kaj lingvopolitiko, M. Studoj pri teoriaj, historiaj kaj pliaj aspektoj de interlingvistiko, MI. Esperantologio. IV. Terminologisciencaj kaj leksikografiaj aspektoj — Biografietoj de la kontribuintoj — Publicaĵoj de Detlev Blanke kun redaktofino 31/12/2000, kun pli ol 500 titoloj elektitaj el la efektive aperintaj ĉ. 1600.

! Ĉe Prago.

IPR 02/1 » 18

[..] La Enkonduko prezentas el 60 vivojaroj de Detlev Blanke (naskita 30.05.1941) tiujn pasigitajn kun Esperanto. 1964: interlingvistika seminario en la universitato de Rostock, 1968-90: Sekretario de Centra Laborrondo Esperanto en la Kulturligo de GDR, 1988: Honoraria Docento pri Interlingvistiko. 1990: unuiĝo de GDRA kaj GEA. 1977/78: Honoraria Docento pri Interlingvistiko. Societo pri interlingvistiko 1991: Eminentaj sukcesoj en scienca kaj sciencorganiza agado — kontinue.

1. Lingvoplanado kaj lingvopolitiko

Kimura Goro C. (en sia /nfentionale Eingriffe in den Sprachgebrauch, 19-29), asertas, ke lingvomovadoj, kiuj provas influi lingvo-uzon, estas nur parto de la intenca rilatado al lingvoj. Estas grave kompari kaj analizi la alirojn de parolhigieno kaj lingvo-manaĝado. […]

Ignat F. Bociort: (en Artefarita kaj natura konceptoj en la evoluigo de la rumana lingvo dum la 19-a jarcento: Skizo de historia trarigardo, 30-35) esploras la forte diferencajn lingvorenovigajn tendencojn en la historio de la Rumana lingvo. La bezonon riĉigi la lingvon oni konsciis jam en la 16a, 17a jarcentoj. Rimarkindas provoj malpliigi la proporcion de slavaj vortoj en la vortostoko, plimultigi la elementojn komunajn kun la Latina, Itala, Franca lingvoj. En la 19a jarcento tamen venkis la natura koncepto: ĉe tio havis gravan rolon dramverkisto-prozisto V. Alicsandri. Iom post iom oni venis al unuece latina alfabeto kaj fonologia principo de ortografio,

Johannes Irmscher prezentas historion de versioj de la lingvo Greka — tiel ankaŭ diversepokajn realiĝojn aŭ provojn de ĝia uzo kiel interlingvo por pli aŭ malpli vasta areo. (En Griechisch als internationale Sprache, 36-39). […]

Christer Kiselman prezentas nociojn de lingvoplanado — distingante statusan, korpusan kaj akiran planadojn, t. e. planadon de la konsisto de la lingvo, de ĝia agnosko kaj de ĝia alproprigo, instruado, lernado. (La sveda faklingvo en tekniko, matematiko kaj natursciencoj, 40-56). […]

Werner Bormann (en sia Verschiebungen im Machtgefiige, 51-69), akceptas kiel fakton ke la lingvo Angla — post 1989 — estas la unuaranga interlingvo de la mondo, kvankam ĝia parolantaro laŭ nivelo de la lingvokono estas tre malhomogena. (English ist die Weltsprache de facto). La demando restas: kiel al tio povas rilati esperantistoj, kun sia speciala, konkurenca ideo pri internacia lingvo? […]

“ NdIR: La originala recenzo estis pli longa. Pro spacaj kialoj ĝi estas mallongigita. La koncernajn lokojn ni markis per […]. La tuta teksto de la recenzo troviĝas ĉe www.nl-papa.hu/ipr kaj tiu de la libro estas ĉe http://www.esperantic.org/librejo/dbstudoj/

IPR 02/1 »19

— página 12 del PDF —

Al Hans Erasmus, (laŭ lia Das Sprachenproblem in Europa, 70-76) malplaĉas, ke oni kvazaŭ konfidas la solviĝon de la evidentaj Eŭropaj lingvoproblemoj al fortoj kaj okazoj spontaneaj. Li preferus proceduron kun interagado. […]

Max Hans-Jirrgen Mattusch’ (en Globalisierung und europdischer Fremdsprachenunterricht, T1-94) trarigardas la staton de instruado kaj regado de fremdaj lingvoj en Eŭropo, kun statistikoj. Li prezentas resume kvin eblojn por solvi la nunan lingvoproblemon. 1) solvo per plurlingveco (kompren-instrua) 2) tutmonda establigo ekzemple de la lingvo Angla kiel frankumo“ 3) Uzo de teĥnika rimedo ekz. aŭtomata tradukado 4) uzo de planlingvo (krom la gepatra lingvo) 5) vasta uzo de planlingvo kaj uzo de la lingvo Angla en scienco. Mattush opinias, ke Esperanto estas imagebla (jam) nun, kiel 12a lingvo de Eŭropa Unio, eĉ — oni povus ĝin apliki kiel tradukistan interlingvon (similan rekomendon havis laste P. Rados en Hungario). — La aŭtoro atentigas, ke la grandaj kulturrondoj havas ankaŭ siajn zonajn (kernajn) lingvojn.

Renato Corsetti, en sia artikolo (/4omaj rajtoj, lingvaj homaj rajtoj kaj Esperanto, 95-106) sugestas, ke esperantistoj dekomence respektis kaj favoris lingvajn rajtojn ankaŭ de lingvaj minoritatoj, kaj ke esperantistoj emas kunlabori kun organizoj kiuj konsente respektas homajn rajtojn.

Corsetti referencas al gravaj E-tekstoj, kiuj liajn asertojn montras ĝuste motivitaj almenaŭ pri la tendenca aliro de esperantistoj. Li citas Ludovikon Lazaron Zamenhof: “en niaj kunvenoj ne ekzistas nacioj fortaj kaj malfortaj, privilegiitaj kaj senprivilegiitaj… ni ĉiuj estas egalrajtaj”. Li citas el 1954 deklaron pri la celoj de Unuiĝintaj Nacioj, kiu engaĝas sin “antaŭenigi kaj stimuli la respekton al homaj rajtoj kaj al fundamentaj liberecoj por ĉiuj sen distingo de raso, sekso aŭ religio”, kaj deklaron de UEA el 1947, laŭ kiu “la respekto de la homrajtoj estas por ĝia laboro esenca kondiĉo”. Aliflanke li klare demonstras, ke pro ofta neglekto de homrajtoj en la plimulto de la landoj kvazaŭ ne eblas tute ne kunlabori kun landoj havantaj mankojn tiukampe. Corsetti skribas:. “Sajnas al mi ke, krom preteksto por komitataj debatoj de tempo al tempo, neniam UEA rifuzis kunlabori kun esperantistoj en landoj, kie klare parto de la homaj rajtoj ne estas respektata. Do la deklaro estis principa deklaro, ankaŭ ĉar ne povis okazi io alia. Asocio, kiu volus kunlabori nur kun landoj, kiuj aplikas la Universalan Deklaracion de Homaj Rajtoj, tre malverŝajne trovus landon eĉ por sia sidejo.” “Alia afero estas, ke en landoj, kie homaj rajtoj estis serioze malrespektataj, Esperanto-movado ne prosperis” — Por demonstro de la kontraŭdira situacio Corsetti interalie rememorigas, ke UN en 1998 akceptis 52 Universalajn

” La aŭtoro (interalie) de la libro Vielsprachigkeit: Fluch oder Segen fiir die Menscheit.

“ En la artikolo lingua franca, la vorto frankumo estas mia rekomendaĵo surbaze de la Fundamenta funkcio de —um-

IPR 02/1 »20

Konvenciojn pri Homaj Rajtoj, el kiuj Norvegujo ratifis 46 (maksimumo), Italujo — 39, Somalujo kaj Usono — po 15,. Eritreo 2, kaj la lando la lando Niuo —I (mia elekto el 26 ekzemploj de Corsetti). La aŭtoro rememorigas pri punktoj de la Manifesto de Prago (1996), kiuj kongruas kun la principoj de prilingva demokratio, kaj klarigas, ke UEA nun puŝas aliajn neregistarajn organizojn de UN en simila direkto. En 1999, en Seulo la Konferenco de Neregistaraj Organizoj de UN rekomendis ke La Ekonomia kaj Sociala Konsilio de UN 1) fiksu proksiman daton por renkontiĝo kun trakto de la temo de Lingvo kaj homaj rajtoj en sia agoplano 2) ke tiu renkontiĝo konsideru la eblon de uzo kaj praktikado de internacia helplingvo. “Certe neniam la batalo por tutmonda justeco en la lingva-kultura kampo estis pli stimula ol nin” — finas sian artikolon Renato Corsetti.

II. Studoj pri teoriaj, historiaj kaj pliaj aspektoj de interlingvistiko

Aleksandr D. Duliĉenko (en sia Planlingvo: inter lingvo-konstruo kaj elna lingvo. 109-115) laŭ grado de homa interveno kaj laŭ rilato al socio, starigas, distingas, uzas parencajn, sed ne identajn interlingvistikajn kategoriojn kiel” lingvokonstruo. (LK), lingvoprojekto, planlingvo (PL), ensociiĝinta planlingvo (SPL), internacia artefarita lingvo (IAL) kaj etna lingvo (RL). Ensociiĝintaj planlingvoj (kontraste al milo da lingvoprojektoj) estas nur dek: Volapuko, Esperanto, Idiom Neutral, Latino sine flexione, Ido, Occidental- Interlingue, Novial, Basic English, Neo Interlingua. El la dek SoPLoj” funkcias plu kvar: Esperanto, Ido, (Occidental-Interlingue, Interlingua. […]

Laŭ Sergej N. Kuznecov (Inter- [151] ETA sr ULA lingvistiko en “kosma dimensio”, vojaĝo inter ET GEK E SERO kosmoglotiko kaj kosmolingvistiko, 116-46), ĉar STUDIEN kosmo havas la signifon mondo (tergloba aŭ ZUR INTERLINGUISTIK universa), la elemento kosmo rolas en nomo de E o TOO pluraj planlingvoj (Kosmos 1888, Kosmo-

lingvia 1927, Kosmolinguo 1956 ks.). inter ili Festlibro por / Festschrift for ankaŭ de planlingvoj por interplaneda — komunikado. […]

Liu Haitao, en sia: Informadika aspekto de interlingvistiko (147-71) prezentas modelojn de internacia komunikado. Versioj: a) du partneroj (A, B) sen komuna lingvo, b) A

Sabine Fiedler / Liu Haitao (Red. / Hrsg)

” Duliĉenko uzas la mallongigon SPL (kaj aliajn: PL. IAL, LK, ELL PD,

komparu ĉe Melnikov IPL). Mi enlasis vokalojn por faciligi prononcon kaj distingon.

IPR 02/1 »21

— página 13 del PDF —

konas la lingvon de B aŭ inverse,. C) A kaj B konas siajn lingvojn reciproke c) A kaj B havas komunan trian lingvon — rekomendinde. Liu Haitao pritraktas entropion en la uzo de literoj, surbaze de atingoj de Otto Haszpra, kaj Gledhil. La aŭtoro prezentas diversajn atingojn kaj eblojn de komputlingvistiko ĝenerale kaj koncerne Esperanton. — Liu Haitao, kun Sabine Fiedler, plenumis tre grandan laboron ankaŭ por rapide kaj sukcese redakti la tutan libron.

Klaus Schubert (em Optimumigo de la internacia komunikado: interlingvistika rigardo al la nova industria lingvokonstruado. 172-83) interalie prezentas ideojn pri interlingvo por maŝina tradukado kaj pli novajn laborojn por aŭtomate interpreteblaj lingvoj en evoluigado de sofivaroj. Li prezentas informojn. pri la lingvo. Atempto Controlled English, de la universitato de Zuriko (Fuchs/Schwerwl/ Schwitter), kies tekstoj estas legeblaj kaj por homoj, kaj por programoj.

Probal Dashgupto verkis pri La metaliteraturo (184-93). Centra koncepto de Probal Dashgupto estas gastigemo, kiu en ni devas helpi integriĝon de diversaj aliroj de ekkonado kaj de personaj apartenoj. La pensoj de Dashgupta esperigas onin pri sintezo super la nunaj streĉoj ene de la esperantistaro. […]

Meta-elementoj en lingvouzo kaj literaturo Esperantaj tre konkrete estas prezentataj en la nepre leginda studo de la libron kunredaktinta Sabine Fiedler Die B/blanke )Vissenschaft – Luda komunikado en Esperanto.

Ligiĝas teme ankaŭ la grava eseo de Aleksandro S. Melnikov Pri la estetika funkcio de Esperanto.

En sia “Esenco kaj estonteco” — jubilea rerigardo (194-202) — Mark Fettes analizas la klasikan eseon de Zamenhof. Fettes trovas en tiu Zamenhofaĵo kompreneblajn troigojn kaj pligrave, troigadon precipe de la teĥnika aspekto de la lingvoproblemo (bezono de komunikado, facileco de Esperanto). […]

Vera Barandovska-Frank skribas pri Forgesita planslavisma volapukisto (203-216): “Vaclav Plocek naskiĝis en 1839, oficiro, li parolis kelkajn lingvojn…, li ellernis Volapukon kaj iĝis ties diplomita instruisto” — konstatas Barandovska. “Kvankam la oficiala lingvo en la aŭstro-hungara monarĥio estis la germana — ŝi klarigas — la ĉeĥoj konsciiĝis meze de la 19-a jarcemto, ne nur pri sia propra nacieco, sed ankaŭ pri parenceco de ĉiuj slavoj.” (p. 206). Plocek estis samtempe volapukisto kaj entuziasma flama adepto de la nacia lingvo ĉeĥa, kion montras ekzemple liaj elektoj traduki en volapukon kaj liaj manieroj krei gramatikajn terminojn en la ĉeĥa, tradukante volapukan gramatikon.

Arpad Ratkai, en /do en Hungario (217-43) kiel ankaŭ alifoje traktas movadojn de tiu aŭ alia planlingvo ne kiel disajn kaj sendependajn inter si, sed kiel partojn de la ampleksa internaci-lingva movado kun etapoj de Volapuko (1879), Esperanto (1887) kaj Ido (1908) ofte kun partopreno de identaj personoj. (Vd. ankaŭ Ulrich Lins, pri Oka Asajiro, samvolume). […]

IPR 02/1 »22

Ulrich Lins, en sia artikolo Oka Asajiro, ein japanischer Kosmopolit “aa fl prezentas la lernojarojn, studadon kaj agadon de Oka Asajiro, analizas ian lingvoprojekton Zilengo, liajn rilatojn al aliaj planlingvoj kaj li j ) j kaj planlingvano (Volapuko, Ido, Esperanto, Idiom Neutral). i o ŝ BANI Estas tre aktuala la temo de Ulrich Becker: Interlinguistik und Internet (254-77). — La indikoriĉan tekston nepre devas vi mem legi.

Katalin Smideliusz en /nterlingvistiko vivproksime (278-291) prezentas sian Sombathej-an“ porstudentan lingvistik-aplikan seminarion, pri kiu vi povis legi ankaŭ en IPedRo” (99/2: 1219) aŭ en la Hungara revuo Modern Nyelvoktatas: Gestudentoj projektas lingvojn, por pli kompreni la esencon kaj la problemojn.

Cornelia Mannewitz — en sia Spracherfindung in russischer Science-

Fiction-Literatur (292-304) – okupiĝas pri lingvaj inventoj en la rusa sciencfikcia literaturo.

111. Esperantologio

Humphrey Tonkin (Esperantologio eksogena kan endogena, 307-325)

surbaze de konsiderinda parto de la priesperanta fakliteraturo komparas sciencajn prezentojn de Esperanto elinternajn kaj eleksterajn. Li emfazas, ke esperantistoj havas nun bonajn fakulojn, kiuj peras inter du medioj (temas pri Detlev Blanke John Wells, Marc van Oostendorp kaj aliaj), sed – kontraste al la stato pli frua — Jam ankaŭ la eksterula lingvistiko estas pli kaj pli preta observi kaj analizi — La tuto de la artikolo estas kvazaŭ pritakso de la momenta stato de la esplorado de Esperanto, kun utila bibliografio. Daniele Vitali en sia klare ellaborita studo (La nazaloj de la Internacia Lingvo 326-45) diras interalie, ke la esperantaj nazaloj, fonemnivele, estas du: ni kaj ii, ke n povas esti kunartikulaciata kun j, sed ĝi povas havi tian alofonon nur en la pozicio de la fonemo », kaj ne en la pozicio de j — la nombro de la fonemoj en la vorto panjo estas kvin, kaj ĝi ne povas reduktiĝi je kvar .— El la fonemoj n kaj m havu lipodentan variaĵon — rekomendas Vitali — nur n: ni prononcu kun lipdenta n (tute malstreĉe kaj trankvile) la vorton infano, aliflanke en la vorto amforo ni (pli zorge) elparolu dulipan mi. […]

Constantin Dominte en siaj Fonemstatistikaj rimarkoj pri Esperanto (337-45) prilaboras 12 tekstojn kun po 300 literoj (t.e. kun sume 3600 literoj). La sinsekvo de la fonemoj laŭ ofteco: a, o, i, e, ndr,s, tk.dj,u, m, p, b, v, f ĝ, g

igo . ; Laŭ Hungara skribmaniero: Szombathely.

IE edRo: Internacia Ped a Revuo. IE edR esta n al Ongigo akce itebla ka agogl J

IPR 02/1 »23

— página 14 del PDF —

€, Ĉ. Ŭi, Ŝ, z, h, ĵ, ĥh. Laŭ la relativa ofleco de vokaloj inter dek sep lingvoj Esperanto estas la 12a, inter la Franca kaj la Hungara.

Otto Haszpra en Liter-ofteco en Esperantaj tekstoj (337-45) ekzamenas 25 korpusojn kun sume 496 196 literoj. Se literojn kaj fonemojn ni kvante identigas, oni povas kompari lian laŭoftecan sinsekvon de literoj kaj tiun de Dominte.

Dominte: a,o,i,e,n,l,r,s,tk,d,j~um,p,b,v,£ĝ,g,c,ĉŭ,ŝ.z,hj,ĥ. Haszpra: a,i, e,o,n,L,r.s,tkuum,d,pj,v,g,b,£czhĝ,ĉuŝj,ĥ. («2

Geraldo Mattos en sia Okazo de kazo, (365-85) klarigas, kiel eblas instrui la uzon de kazoj sen la tradiciaj terminoj. La artikolo tamen prezentas ne nur tion, sed preskaŭ la tutan hierarĥion de lingvaj formoj inter morfemo kaj memstara parto de teksto, kiu estas nomata ofle frazo kaj kiun li nomas propozicio.

Otto Prytz en Karakterizo de la infinitivo ĝenerale kaj de la Esperanta ininitivo speciale (386-394) klarigas la diferencojn de sintaksa funkciado de infinitivo, verbo, substantivo kaj subpropozicio. […]

Erich-Dieter Krause en sia eseo Asiatische Lexik im Esperanto (395- 406) atentigas, ke Esperanto nepre devas kontentige speguli ankaŭ la ekster- Eŭropan realon. Li komparas, kiel eŭropaĵoj kaj ne-Eŭropaĵoj en Esperanto lastatempe reflektiĝas.

Ronald Lotzseh (Ethnonyme und Staatsbiirger-bezeichnungen im Deutschen, Russischen und Esperanto, 407-419) argumentas por pli konsekvenca uzo de la sufikso —an- por esprimi civitanon de lando.

Otto Back (Esperanto-Spuren im Occidental, 420-32) pruvas, apogante sin sur aro da ekzemploj, ke Occidental de Edgar Wahl en multaj konkretaj solvoj imitas Esperanton. […]

Heidemary Salevsky meditas pri ebloj de tradukado: Lduten die Abendglockken auch in Esperanto? (Zum Problem der Ubersetzbarkeit mit Blick auf eine Plansprache, 433-54),

Gerrit Berveling (en Tradukado de bibliaj tekstoj, specife en Esperanto. Kelkaj personaj spertoj, 455-66) dilemsente pripensas, ĉu indas, ĉu endas forpreni historiajn kromgustojn el la Biblio, kiuj formiĝis ja pro iamaj miskomprenoj.

Hans-Burkhard Dietterle prezentas, kiel Johannes Dietterle inter 1916 — 1932 gvidante la organizojn Rega Saksa Esperanto-Instituto laboris kaj kontribuis al “plivastigo kaj pliintensigo de la scienca laboro por Esperanto”. (Johannes Dietterle — Organisator der wissenschaftlichen Arbeit fiir Esperanto, 467-86).

La eseo de Fritz Wollenberg (Erfahrungen bei der Erforschung und Darstellung der Berliner Esperanto Geschichte, 487-503) bone montras, ke la Esperanto-vivo estas ankaŭ parto de regionaj kulturoj kaj loka kultura vivo.

IPR 02/1 »24

Zbigniew Galor (Esperanto-movado: Ĉu perdita komunumo? 504-523) emfaze atentigas, ke neniu el la ĝisnunaj aŭ nun kutimaj imagoj pri la esperantistaro estas kaj restas nepre valida, ankaŭ pro la fakto, ke la esperantistaro kaj ĝia rilato al Esperanto ankaŭ nun estas ŝanĝiĝanta.

Andy Kiinzli diskonigas la vivon kaj agadon de rimarkinda persono de la historio de Esperanto (Rene de Saussure (1868-1943) — Tragika sed grava Esperantologo kaj interlingvisto el Svislando (524-46).

Mi (Wacha e.s’. Vaha) tuŝas en la volumo la rilaton inter la ideoj de Couturat kaj Saussure (Antaŭ-Sosurumo,. Fragmentoj el verkata studo pri Rene de Saussure, 547-64), por pli kompreni, kial Wiister restis iom malkontenta.

Kin Till-Dietrich Dahlenburg: (Politika aktualeco en Esperanto-lernolibroj de orientgermanaj aŭtoroj 565-84) konstatas, ke novaj lernolibroj temas pli abunde, ol tiuj antaŭ 1989, pri privata vivo.

; Sabine Fiedler interalie klasifikas lingvajn ludojn (3.1.1. Ludado per propraj nomoj, 3.1.2. per frazeologiaĵoj, 3.1.3. per mistranĉoj, 3.1.4.1. per inicialoj/mallongigoj, 3.1.5. Miscelaneoj.). Ŝi opinias, ke “ludkrea lingvouzo estas karakterizaĵo de Esperanto-komunikado (Die B/blanke Wissenschaft — Luda komunikado en Esperanto, 585-602).

Aleksandr S. Melnikov: en sia Pri la estetika funkcio de Esperanto (603-627) substrekas, ke lingvo ĝenerale kaj ankaŭ internacia planlingvo estas “nek lingvoprojekto, nek fakto, sed procezo (ja ĝi konstante ŝanĝiĝas)”, tial por diri ion ajn pri lingvoj, oni devas esplori iliajn “staton kaj evoluon … surbaze de ties tekstoj „ Li konstatas ankaŭ, ke ĉiu planlingvo ensociiĝinta, eĉ se diference de la intenco/opinio de la fondinto aŭ adeptoj, atingas gradon, kiun karakterizas

literatura verkado. Vicigas la aŭtoro lingvajn rimedojn, kiuj tion pruvas koncerne Esperanton.

IV. Terminologisciencaj kaj leksikografiaj aspektoj

Heinz Hoffmann, parte surbaze de negativaj spertoj, insiste rekomendas, ke elirbazo de terminologia laboro estu sistema inlerapola harmoniigo de nocioj: (Ebloj de planlingvo koncerne interlingvajn. nocidiferencojn je ekzemplo de fervojfakaj terminoj 631 -38).

Boris D. Marinov/Karl-Hermann Simon/lngward Ullrich/ Horst Weckerth en la artikolo Pri la internacia lingva interkompreniĝo kadre de Jorsta fako (639-651) diras, ke por komenci kreadon de terminaro oni povas elekti el kvar ĝenroj: difino-vortaro, ekvivalent-vortaro. sinonim-vortaro kaj kolokaci-vortaro. Ĉe forsta fako oni decidis la eblojn kombini kaj fine verki

forstan leksikonon. La aŭtoro liveras tre konvinkan priskribon de la organizaj principoj de la laboro.

8 e. s.: Esperanta skribo, esperantlingva skrib-versio

IPR 02/1 »25

— página 15 del PDF —

Ulrich Fellmann (Grandaj nombroj en Esperanto, 652-9) prezentas la malharmonian uzon de nombroj en diversaj lingvoj de Eŭropo kaj Ameriko kaj ankaŭ ene de Esperanto (biliono — 1000 milionoj, miliardo kip.).

llona Koutny karakterizas la nunan staton de la evoluo de la esperanta vortostoko kaj alvokas al kreado de vortaroj surbaze de korpusoj. Per ekzemploj ŝi montras malstabilajn punktojn, hezitojn en la nuna Esperanta vortouzo: (Defioj de moderna leksikografio por Esperanto, 660-74).

Kiel en la Enkonduko estas emfazite, 43 artikoloj de aŭtoroj el 19 nacioj “spegulas la larĝan spektron de interdisciplinan aliron en la verkaro de la honorato kaj krome klarbilde montras la multfojan eĥon, kiun tiu verkaro atingis.” Tre preciza formulo. Gratulon kaj dankon al Sabine Fiedler kaj Liu Haitao, gratulon kaj dankon ankaŭ al iliaj helpintoj kaj refojan gratulon al Detlev Blanke.

Blazio Vaha

El la landoj kaj sekcioj

Balkanaj landoj

E-instruaj iniciatoj en Balkanaj landoj La projekto Interkulturo (IK) estis inspira por pluraj E-instruaj projektoj en Rumanio, Jugoslavio, Bosnio kaj Albanio. Ekzemple, en elementaj lernejoj en Biksado, Rumanio, kaj Zajeĉaro, Jugoslavio, fariĝis daŭraj E- instruaj centroj ligitaj al la ttt-lernejo «Tibor Sekelj» kaj aliaj esperantistaj aranĝoj. Biksadanoj partoprenis en IIK kaj partoprenas en «Eŭroludejo», specifa subprojekto de IK, kunlabore kun aliaj klasoj en ltalio kaj Francio. Zajeĉaraj IK-anoj gajnadas premiojn de fabelkonkurso. En Timiŝoaro, krom IK-klasoj, organiziĝis ankaŭ E-klaso de Euroscola. Junaj esperantistoj el Albanio ekpartoprenis AIS-studadon kaj interesiĝas pri TEJO-agado. Rimarkindas la kunlaboro de Bosniaj E-lernantoj kun amikoj el Francio. IK-klaso en Beograd produktis novajn aktivulojn de SerbEJO kaj TEJO kiuj, interalie, organizis Danuban Lingvan Festivalon kadre de DESKF-5, partoprenis en TEJO-seminarioj en Varno, Budapeŝto kaj Upsalo, kaj kunorganizis partoprenon de esperantistoj kun E-kurso en la Tria Eŭropa Junulara Festivalo en Ankaro, Turkio, decembro 2001. La internacia seminario Interkulturo en Ĉaĉak, Jugoslavio, kunlaborigis neesperantistajn organizaĵojn kaj instituciojn kiuj transprenis plejan

IPR 02/1 »26

parton de organizlaboroj pri la Balkana Lingva Festivalo okazinta en oktobro 2001, post kiu kelkaj privataj lernejoj de lingvoj (ĉefe sed ne nur la angla) kaj la ŝtata Gimnazio en Ĉaĉak ekinteresiĝis pri daŭra E- istruado por siaj lernantoj.

Nova IK-klaso, aliĝinta komence de 2002, venas el Polski Trambesh, Bulgario, kun ambicio organizi internacian infanan E-renkontiĝon.

La Balkana Komisiono de UEA daŭre traktas Interkulturon en siaj agadplano kaj iniciatoj, kiujn karakterizas klopodoj al sinergiigo de agado de UEA, TEJO kaj ILEI en ĉi tiu mondoparto surbaze de la gvidlinioj de Strategia plano de UEA.

La aktualaj ĉi-regionaj ĉefiniciatoj estas:

-. Balkana EQI: seminario pri kunlaboro per interreto, organizota kunlabore kun TEJO, E(Q1-fondajxo kaj subvenciantoj ekster Esperantujo, ĉefe traktonta interretajn E-kursojn kaj pluevoluigon de IK per interreto

– Seminario «Lingvo de komunikado, komunikado de lingvoj» organizota kunlabore de TEJO kaj GSM. (turka Junulara organizo), kun E-instruaj kaj porinstruistaj kursoj inter la programeroj.

– Infana E-renkontiĝo.

Por subteni tiujn kaj similajn iniciatojn, UEA malfermis apartan konton de Balkana Komisiono de UEA, al kiu helpemaj esperantistoj kaj institucioj povas enpagi sian monan kontribuon.

Radojica Petroviĉ, «radp(Qptt. yu»

Finnlando

Al Euroscola-en-Esperanto, pere de sekciestrino de la E-Ligo de Finnlandaj Instruistoj, anonciĝis grupeto el Raŭmo, kiu nun diligente progresas en E-o. Pro la eŭropa lingvotago kaj Jaro de lingvoj (2001) okazis ne malmultaj reprezentadoj de ‘E-o kaj aliaj lingvoj en finnaj lernejoj kaj universitatoj. La lingva diverseco daŭre mirigas. Ekzemple en Tampereo, la kongresurbo en 1995, la enmigrintaro havanta 16 gepatrajn lingvojn bezonas instruadon en la albana (12), araba (32), armena (7), bosnia (8), bulgara (11), hispana (14), ĉina (12), greka (13), kurda (28), paŝtua (5, el Pakistano), persa (farsa, daria 34), somala (24), taja (10, Tajlando), turka (9), rusa (1 55), vjetnama (40). Raita Pyhdilŭi

IPR 02/1 »27

— página 16 del PDF —

Hispanio

Instruisto serĉata Estas bezonata instruisto, kiu instruos Esperanton kaj la hispanan lingvon, dum unu semajno (lasta semajno de junio 2002). La instruado okazos ĉiutage (ses tagojn), po du horoj entute, por grupo de eksterlandanoj kiuj okaze de la SAT-kongreso venos al Valencia. La instruisto ricevos por tiu semajno loĝadon kun tri manĝoj tage, en junulara restadejo, tre bela kaj bone ekipita, situanta ĉe la plaĝo de la bela turisma urbo Benicassim (apud Castellon), kaj ĉirkaŭ 30.000 pesetojn. Interesiĝantoj kontaktu A. Casquero: augustocasquero(Qinfonegocio.com

Por via notlibro

Juna Amiko — aĝas 29 jarojn; — aperas 4-foje jare (marto, junio, septembro, tbul$ decembro) sur 28 plurkoloraj paĝoj kun plenkoloraj kovriloj; — havas kunlaborantojn el ĉiuj kvin e [ kontinentoj; INTERNACIA E-REVUO DEILE! —— rabato ĝis 50 procentoj!

PO LERNEJANOJ KAJ KOMENCANTOJ

JUNA AMIKO estas fonto de taŭgaj legaĵoj por komencantoj, fidinda helpilo por E-kursgvidantoj. Karakterizas ĝin:

e modela stilo kaj facila lingvaĵo (1500 vortradikoj sen glosoj),

a enhavo tre varia: rakontoj, fabeloj, raportoj, informoj, interesaĵoj, enigmoj, kvizoj, versaĵoj, ludoj, kantoj, humuro, lingvaj konsiloj, interkulturo, kuriozaĵoj, voĉo de legantoj k.a. kun multaj ilustraĵoj.

Jubileo samtempas kun organiza renovigo

La centa numero de «Juna amiko» aperos en marto 2002 kun speciala aldono de koloraj fotoj el infanaj aranĝoj dum 2001. La jubileo koincidos kun gravaj organizaj ŝanĝoj, kiujn legantoj de IPR povis antaŭsupozi, laŭ

IPR 02/1 »28

la alvokoj por varba direktanto (IPR 2000/4, p. 31) kaj administranto (2001/1, p. 21). Tiuj feliĉe portis fruktojn kaj la novaj gvidantoj ekfunkcias. Tiuj disponigos specimenajn ekzemplerojn kaj aboninformojn al ne-abonantaj petantoj. Unu jarabono kostas 11 EUR, sed ekzistas fortaj rabatoj por livero de kolektoj al klasoj. Restas validaj la perantoj en trideko da landoj, kies adresoj estas troveblaj en la hejmpaĝo de la revuo.

Kun numero 2001/4 ni dissendis novtipan varbileton por la revuo. Tio estas poŝtkarta informilo. Du paneloj prezentas la revuon, tria resumas la verbo-strukturon de Esperanto kaj kvara la vort-faradon. Per tio legantoj povos konvene informi pri la lingvo al amikoj. Unuopuloj povas peti —asmnidaono kaj asocioj/sekcioj peti stokon de tiuj varbiloj de la subaj adresoj.

Administranto: Sandor Hideg, Szendrey u 19, HU-2016 Leanyfalu, Hungario, «juna.amiko.adm(Qposta.net-

Varba direktanto: Zoran Ciric, Branka Miljkovica 14, YU-18000, Nis,

„ Jugoslavio “zciric(QEUnet.yu»

Generala adreso: Juna amiko, pf. 193, HU-1368 Budapest, Hungario.

Hejmpaĝo: www.banyai-kkt.sulinet.hu/esperanto

Redakcio: Geza Kurucz, Hitel u. 10, fszt 16, HU-6000 Kccskemet Hungario «suli267(dszeged.sulinet.hu»

Abontarifoj de Juna Amiko por la jaro 2002

m USD |. 2-4 ekz si 40 -33.3 90 6 5,60 -33.3 90 4 3,60 -20 90 600 HUF 480 HUF 420 HUF OD

La liston de la perantoj laŭ landoj vi trovas en la supra TTT-ejo

Stefan MacGill kaj Geza Kurucz

IPR 02/1 »29

— página 17 del PDF —

ILEI ĉe la 31a Ĝenerala Konf. de UNESKO en Parizo

Dum tri semajnoj kunvenis en Parizo (Francio, 2001) la 185 membrojŝtatoj, reprezentitaj de 230 ministroj, 2532 delegitoj, plus 30 asociaj membroj, 413 observantoj de UN-instancoj, 57 delegitoj kaj 332 reprezentantoj de NeRegistaraj Organizoj (NRO).

ILEI, unu el tiuj NRO-j, estis reprezentita de Jean-Pierre Boulet (Ĵan- Pjer” Bule”) kaj Renĉe Triolle (Rne” Triol’), kiuj faris sian eblon por ĉeesti komisionojn aŭ plenan sesion, servi al aliaj NRO-j, havi kontaktojn kun delegitoj kaj prezenti al ili ILEI, E-on kaj „Interkulturo”-n.

Inter la malfacilaj cirkonstancoj en la mondo, kunvenigi en paca etoso tiom da homoj estis jam sukcesi en si inem, kaj la jara temo, proponita de Irano, „Dialogo inter la kulturoj” estis en si mem respondo al la nunaj problemoj.

Estis inter alie akceptita Rezolucioj pri Kultura Diverseco, sed kiel diris

[surfote: Jean-Pierre Boulet kaj Vincent Charlot; fotis Renee Triolle]

IPR 02/1 730

iu delegito el Afriko, „ni tion konstatis, sed nun, ĉu favorigi, ĉu bremsi ĝin?” Revenis konstante la neceso eduki infanojn en la patrina lingvo; la rolo de lerneja kaj eksterlerneja edukado; la neceso eduki la knabinojn kaj instrui ilin en universitatoj; favorigi la instruadon de la malriĉeguloj. Longe estis debatita la organizo de la kiberspaco: kvankam ĉiuj konsentis, ke indas helpi la uzon de ĉiuj lingvoj kaj ebligi al ĉiuj, eĉ al la plej malriĉaj, aliron al la Reto ĝuste edukcele, sed oni ne sukcesis interkonsenti pri ĝenerala etiko kaj financaj kondiĉoj, ĉefe pri aŭtor-rajtoj kaj senpaga uzo de la reto. La apartan kunsidon de la NRO-j ĉeestis dudeko da homoj, inter alia Vincent Charlot por UEA kaj Renĉe Triolle por ILEI. Konstatindas, ke la NRO-j estas ofte la motoro, ĉar ili ne kontentiĝas pri belaj paroloj, sed agas surloke. La Ĝenerala Kunveno de la NRO-j okazis en decembro. Renee Triolle, Bello Bauco, Chemin de la Civade Verde, FR-13600 LA CIOTAT

Sen KONTAKTO malfacilas kompreni la mondon

SAO

KONTAKTO

A estas la plej vaste legata junulara gazeto

~A rekomendinda por komencantoj kaj instruistoj (parto de artilokoj aperas en la lingvoj «facila» kaj «tre facila»)

v bela kaj modernstila

v diversa kaj amuza

vi interesa por ĉiuj.

En 2002 KONTAKTO aperos 6-foje. Abonu rekte ĉe UEA/TEJO aŭ ĉe viaj kotizperantoj. Provekzempleroj mendeblas en la Centra Oficejo de TEJO, Tutmonda Esperantista Junulara Organizo, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, NEDERLANDO.

IPR 02/1 »31

— página 18 del PDF —

E-INSTRUAJ PROJEKTOJ INTER ”ELSTARAJ AGADOJ”

La estrarano de UEA pri informado Andrej Grigorjevskij iniciatis ĉe la retlisto individuaj-membroj de UEA voĉdonadon pri elstaraj E-agadoj en 2001. La tuta kampanjo daŭris unu semajnon ĉirkaŭ la jarŝanĝo. Unue oni rajtis kandidatigi agadojn kun klarigo pri elstareco, poste ĉiu voĉdonemulo rajtis elekti 5 agadojn el la kompilita listo. Kvankam estis nur 9 voĉdonintoj el 9 landoj, la rezulto estas interesa:

Elstaraj E-agadoj’ 2001

(vidpunkte de dissendolisto ‘individuaj-membroj’) .

1. La movado de lingvaj festivaloj – 7 voĉoj

2-5. La agado de Kolombia Esperanto-Ligo, Projekto «Indiĝenaj Dialogoj», eLibrejo ĉe Esperanto.nu, E-ŝildoj en Brazila stacidomo – po 4 voĉoj

6. E-Euroscola – 3 voĉoj

7-12. «Zamenhofa enketado» en 7 rusiaj urboj, Edukado.net, Reformoj en la CO de UEA, la projekto «Interkulturo», TEJO-seminarioj, Retbutiko ĉe Esperanto.se – po 2 voĉoj

Ne mirigas la konvinka «venko» de lingvaj festivaloj, almenaŭ se oni konsideras la voĉdonige prezentitan klarigon pri elstareco de tiu agado: La movado de lingvajfestivaloj kovras ĉiujn tri agadkampojn de la Strategia Plano de UEA: informado pri kaj.utiligado de Esperanto kun sekva instruado al novinteresitoj. Gi strebas al profesinivela kvalito (agaddirekto de profesiiĝo). Ĉeforganizantoj, plenumantoj kaj celatoj estas unuavice gejunuloj (plijuniĝo). En iuj regionoj ĝi rezultis per rapida evoluo de la movado (kontribuo al tutglobiĝo).

Notindas la plejĉeesto de edukaj, instru-instigaj kaj instru-helpaj agadoj. Kvankam oficiale lanĉita nur tri semajnojn antaŭ la voĉdonado, elstariĝis ankaŭ edukado.net, verŝajne ĉar (laŭ la voĉdoniga klarigo pri la elstareco): profesiece organizita kaj altkvalite farata projekto proponanta sin por esti akso de ĉiujE-instruaj agadoj.

Post la unuaj reagoj pri la voĉdonrezultoj, la iniciatinto decidis ripeti la voĉdonadon en aliaj esperantistaj retlistoj. Eble ĝi iom ŝanĝos la unuan vicigon de la elstaraj agadoj, sed tion ni ne scios antaŭ la redaktofino de

IPR 02/1 »32

ĉi tiu numero de IPR. Restas la impreso, ke elektado de elstaraj E-agadoj en unu jaro devus esti pli plane kaj pli vaste organizita. Estus bone tuj komenci kampanjon «Agado de la Jaro 2002» kun jarfina voĉdonado laŭ prezigitaj kriterioj kaj, eble, kun du ĵurioj: unu de la vasta publiko, kaj la dua — oficiala kun 3-5 membroj. Gi povas esti interesa, alispeca kaj alispica, plimotiviga formo de interna informado, bezonata ĉar pluraj agadoj meritas pli adekvatan rekonon kaj eĥon.

Radojica Petroviĉ, « radp(Qpit.yu»

Tutmonda Fabelkonkurso

La fabelkonkurso de la nordfinna kultura Paatalo-instituto okazis la unuan fojon en 1993, pro la iniciato de Kaarina Helakisa (nun forpasinta), unu el la plej vortludemaj kaj elstaraj finnaj verkistinoj/poetoj, skribinta ĉefe por infanoj kaj geknaboj. Ekde la jaro 2000 oni povas sendi al la konkurso esperantajn fabelojn. En 2001 partoprenis en la E-branĉo dudeko da fabeloj el 9 landoj kaj la listo pri la premiitoj jam aperis en Juna Amiko 3/2001 kaj en Esperanto de UEA. En la finna branĉo partoprenis trimilo da fabeloj.

Adoltoj ofte havas tro romantikan kaj dolĉan bildon pri la verkado de geknaboj. La konkursaĵoj tamen pruvas, ke ankaŭ infanoj kaj geknaboj pensas pri problemoj kiaj ekologio, militoj, kontrasto inter malriĉuloj kaj riĉuloj, komputiloj, terorismo, soleco, toleremo, ĉikanado. Ne maloftaj estas en iliaj fabeloj monstroj kaj fantomoj, kiuj deziras ne plu esti aĉaj, timigaj kaj ekskluditaj el la kompanio de bonuloj. Kompreneble inter la fabeloj senditaj al la konkurso legeblas ankaŭ pli tradiciaj rakontoj pri geprincoj, feoj kaj gnomoj, amo kaj magio. En 2002 la limdato kaj premiofesto de la fabelkonkurso iom ŝanĝiĝos. Ĝis nun la premioj estis disdonitaj la 18an de oktobro, kiu en Finnlando estas dato dediĉita al ĉiuj knabinoj kaj virinoj, kiuj nomiĝas Satu (la vorto signifas «fabelo»). Nun la premiofesto okazos la llan de novembro, kiu estas la naskiĝa datreveno de la amata verkista Paatalo, laŭ kiu ankaŭ la instituto estas nomita. La verkista asocio de Finnlando okazigos sian Fabeltagon la 18an de oktobro, en Oulu-urbo. Pri la konkurso, la organizanto Paataloinstituto (ekde 2002 estras ĝin O.Buller) kaj la nordorienta municipo Taivalkoski vidu la hejmpaĝon www.taivalkoski.i.

Raita Pyhala raitapy(Qjymy.kase.fi

IPR 02/1 »33

— página 19 del PDF —

zaban-e-salam / lingvo de paco

Ni publikigas alvokon de la UEA-prezidanto Renato Corsetti por la kampanjo ZABAN-E-SALAMMLINGVO DE PACO, por helpado al afganaj militviktimoj (plej ofle analfabetaj) per kursoj pri la nacia lingvo kaj Esperanto. Tio evidente aparte koncernas nin kiel Esperantoinstruantojn, des pli ke loke tio estas aranĝata fare de la Irana ILEI- sekcio. Mi esperas ke ankaŭ el la ceteraj landoj ni povos iel subteni tiun kampanjo, kaj eble eĉ poste elpensi similajn iniciatojn por bedaŭrinde similaj situacioj. Maŭro La Torre

Agado Espero: zaban-e-salam/lingvo de paco

La Esperanto-movado en pluraj manieroj bedaŭris pro la viktimoj de la atencoj en Usono dum la pasinta septembro. Same bedaŭrindaj estas la senkulpaj viktimoj de la milito en Afganujo. Ne estas multo, kion ni povas fari en ĉi tiu milito. La gloraj agoj de niaj antaŭuloj dum, ekzemple, la unua mond-milito ne estas nun ripeteblaj. Por tamen substreki la respekton por ĉiuj viktimoj, kaj ankaŭ por substreki la fakton, ke esperantistoj dum sia tuta historio ĝenerale ne akceptis militon kiel normalan manieron solvi intergentajn konfliktojn («ne al glavo sangon soifanta» – diras tre konata linio de nia himno), la Azia Komisiono de UEA, kun la helpo de kelkaj neaziaj esperantistoj, decidis lanĉi kampanjon, per kiu ni rekte prenas la flankon de la nunaj viktimoj, la afganaj rifuĝintoj en najbaraj landoj.

Nur por doni ekzemplon de la situacio, mi diru, ke en Irano kaj Pakistano loĝas pli ol 4 milionoj da afganoj kiel rifuĝintoj. La plejmulto estas analfabetoj sed ekzistas inter ili instruistoj, inĝenieroj kaj kuracistoj, kiuj en sia lando havis bonan vivon sed pro la longa milito rifuĝis al Irano. Similaj estas la kondiĉoj en aliaj najbaraj landoj.

La kampanjo, kies nomo en la persa (vaste parolata en ĉiuj landoj de tiu mondo-parto) kaj en Esperanto estas «Zaban-e-Salam/Lingvo de Paco», konsistas el tri eroj: 1 – kursoj de Esperanto por afganaj intelektuloj en la najbar-landaj rifuĝejoj; 2 – kursoj por alfabetigi en la nacia lingvo afganajn analfabetajn rifuĝintojn; 3 – materia helpo al la rifuĝintoj;

Al tiuj tri eroj laŭgrade aldoniĝos kvara ero, tio estas la starigo de ret-listo «dialogo inter civilizoj» por favori en pluraj lingvoj (inkluzive de Esperanto) dialogon inter azianoj kaj eksterazianoj.

IPR 02/1 »34

La unuaj konkretaj agadoj komenciĝos en Irano pere de la helpo de iranaj esperantistoj kaj iranaj ncesperantistaj asocioj, kiuj jam okupiĝas pri alfabetigo. Laŭgrade ili estos vastigataj al aliaj najbaraj landoj.

La funkciigo de kurso de Esperanto por 20 rifuĝintoj kostas 100 usonajn dolarojn (multobligo de disdonotaj materialoj, ktp.). Jam estas planataj du kursoj en Teherano kaj Maŝhado, kiuj komenciĝos en venonta januaro. Perkoresponda kurso de Esperanto por afganaj rifuĝintoj, anoncota pere de lokaj gazetoj, kostas po 15 usonajn dolarojn (materialoj kaj sendokostoj). Ankaŭ ĝi komenciĝos en januaro.

Alfabetigo de unu analfabeta afgana rifuĝinto kostas 15 usonajn dolarojn (materialoj kaj vojaĝado al la tendaroj de la rifuĝintoj). Ĉi tiu agado komenciĝos tuj, kiam venos la unuaj kontribuoj de esperantistoj, kiuj volas fariĝi subtenanto de unu afgana analfabeto, kiu lernu legi kaj skribi. Materia helpo al la rifuĝinto estas libervola. La mono kolektota en la Esperanto-movado estos rekte aŭ prefere en formo de materialoj bezonataj transdonita al la rifuĝintoj. Mi certas, ke pluraj el vi volos partopreni kaj instigi la esperantistojn de sia lando partopreni. La maniero por kontribui estas simpla: sendu vian monan subtenon al la konto Azia Fondaĵo ĉe UEA, per la kutimaj pagmanieroj al UEA. Vi rajtas indiki «lingvo de paco l», ‘lingvo de paco 2″ kaj «lingvo de paco 3» depende de la celo, kiun vi volas subteni. Se vi indikos nur «lingvo de paco» ni disdividos vian kontribuon inter la tri celoj. Se vi volas rekte korespondi pri la kursoj de Esperanto kaj pri la alfabetigaj kursoj, bonvolu sendi mesaĝon al «Reza Torabi» «“reza(Qesperanto.org». Se vi volas rekte korespondi pri materiaj helpoj, bonvolu sendi mesaĝon al «Hans Bakker» «hbakker(Vgroenlinks.nl». Se vi volas korespondi ĝenerale pri la kampanjo kaj pri la maniero popularigi ĝin inter esperantistoj, bonvolu sendi ret-mesaĝon al «Atilio Orellana» «iei001(Qworldonline.nl». Dankon!

Renato Corsetti, Prezidanto de UEA

Leterkesto Pri kio okupiĝas ILEI — ĉu nur pri instruado de Esperanto? Legante la numerojn 2 kaj 3 de 2001 de IPR, revenis al mi tiu supre menciita demando kiun jam ofte mi havis. En ILEI mi membras de dekoj da jaroj (el la epoko de s-ro Sonnabend), sed neniam mi turnis min ĉirilate al ĝi. Probable relative gravas kiel ni instruas la Internacian

IPR 02/1 »35

— página 20 del PDF —

Lingvon, kaj eventuale mi povintus eviti disvaporiĝon de miaj gimnaziaj E-kursoj, se mi aplikintus iujn rafinitajn metoderojn…. Min tamen pli interesas apliki nian lingvon por trakti precipe aliajn fakojn, aliajn temojn. Mi havas la impreson, ke ILEI neniel okupiĝas pri ekzemple — problemoj de instruado pri geografio, historio, natursciencoj k.s. Imageble tiel okazas, ĉar mankas la homoj kiuj kapablas, emas kaj liberas por transpreni tiajn taskojn. Se vi volas, vi rajtas publikigi tiun ĉi leteron en IPR por — eble — ekigi diskutadon pri tiu temo, kiu ŝajnas al mi pli interesa kaj — inter pedagogoj — pli alloga ol la ekskluziva priparolado de niaj limigitaj aferoj de E-instruado. Laŭ mia impreso, niaj gekolegoj neniel konsideras E-on atentinda realaĵo, tiel ke ili ne „forĵetos” siajn tempon kaj forton por serioze okupiĝi pri tia „fantaziaĵo”. Ĉu ili havus esence alian sintenon, se ili konstatus ke ni alportas al iliaj fakaj diskutoj, per Esperanto, plej diversaspektajn elementojn kaj vidpunktojn? Almenaŭ en alia kampo, tiu de etnaj minoritatoj mi spertis ke iuj neesperantistoj traktas nin serioze, kiam ni, uzante la Internacian Lingvon sen propagandi ĝin, traktas iliajn aferojn. Uwe Joachim Moritz, Im Romerfeld 44, DE-52249 Eschweiler

NdIR: Estimata Kolego! Via ideo plaĉas al mi. Eĉ mi publike petas Vin, estu Vi, kiu la unua kontribuos al nia nova rubriko verkante artikolon pri pedagogia problemo, kiun vi konsideras priparolenda en IPR.

Petroviĉ, M. La Torre, A. Emanuelsson, B.M. Kim-Lindblom). Centre: poto de Stefan MacGill €). Fotis: Jozefo Nemeth, red.

IPR 02/1 736

Surfote: ĉe sama tablo, sur sama ĉevalo (de maldekstre: S. Trenner, R.

–

LABORKOMISIONOJ Ekzamena: Duncan Charters (prezidanto), Bill Maxey(sekretario) 9: bmaxey(Qvisi.net Elekta: Gwenda Sutton (kunvokanto), Maritza Gutierrez, Joseph Catil Kontrola: Bertil Andreasson, Lars Forsman, Bo Sandelin Lerneja: Marija Beloŝeviĉ, Jennifer Bishop, Renato Corsetti, Stefan MacGill, Geza Kurucz Maŭro La Torre, Raita Pyhŝlŭ Regulara: Rob Moerbeek, Hans ten Hagen Terminara: Maŭro La Torre

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

FIPLV (Internacia Federacio por Instruistoj de Modernaj Lingvoj) Reprezentanto de ILEI: Jennifer Bishop

IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando.

UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando. Reprezentanto de ILEI: Maŭro La Torre; estrarano de UEA pri edukado: Gbeglo Koffi.

UNESKO (en operaciaj rilatoj). Reprezentantoj de ILEI: Renĉe Triolle, Bello Bauco, Chemin de la Civade Verde, FR-13600, La Ciotat, Francio; Jean-Pierre Boulet, 17 Av. de la Dordogne, FR-63800 Cournon d’Auvergne, Francio, tel. (433) 4 73 84 90 60; Mireille Grosjean, Temple 20 pf. 9, CH-2416 Les Brenets, Svislando, tel„Hfakso (141 32) 932 18 88, «grosjean9(QJcaramail.com»

MEMBRIGO AL ILEI KAJ PAGADO POM ALIAJ SERVOJ ILEI estas jure registrita ĉe la komerca ĉambro en Den Haag sub numero 27.181.064. La membreco inkluzivas ricevon de 4 numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge; tel. (46 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Qswipnet.se», postĝirkonto: 682117-7. IBAN (Internacia Bank-konto) numero: SE 2595 000099 604206 821177. Stokholmo, S.W.LF.T. – kodo: PGSISESS. Membro-kotizoj: A-landoj (laŭ UEA-divido): 14 EUR, B-landoj: 8 EUR. Simpla abono sen membreco: 18 EUR. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago. Kontoj ĉe UEA: ilek-a (ĝenerala), juna-I (Juna amiko) kaj pike-b (Projekto Interkulturo). Detala listigo de pagmanieroj al UEA aperas sur p. 39 de Jarlibro 2001. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Reklamtarifoj por IPR: 180 EUR por plena, 110 EUR por duona kaj 70 por kvarona paĝoj. Tio inkluzivas bazan grafikan pretigon; kostojn de ekstra pretigo oni rajtas fakturi. Sekcioj reklamante edukajn projektojn rajtas peti trionan rabaton. Hejmpaĝo de ILEI ĉe: http://il-uniroma3.it/ilei

REDAKCIAJ INFORMOJ Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 [i slende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, Tel: «32-3-234 34 00. Redaktejo: NEMETH Jozsef, HU-8531 IHASZ, F6 u. 41/5. Rete: www.nl- | papa.hu/ipr. » jozefo(Qnl-papa.hu; jozefo nemeth(Dhotmailcom, tel: 4436-89/ 356-050. Laboreja fakso (ĝi funkcias nur en lernotagoj, antaŭtagmeze): –36-89/ 324-896). La de nia vicredaktorino: katalin(Qikso.net! La revuo aperas ankaŭ kasete registrita

“Por leg-handikapuloj. Informas: Rob Moerbeek, Zwaansmeerstraat 48, NL-1946 AE

ea ijk. La nunan numeron ni sendis al la presejo la 21-an de januaro 2002, redaktofino sekva numero: la 15-a de aprilo 2002.

— página 21 del PDF —

SEKCIESTROJ

Albanio: Vasil Pistoli, c/o Bardhyl Selimi, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, AL-Tirana B: selimib(Qalbmail.com

Argentino: Teresita Alaniz, El Ombi s/n, AR-5801 Alpa Corral

Aŭstralio: Kay Andersen, P.O. Box186, Moorooka AU- 41059: kjand(Qozemail.com.au

Belgio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende B:raymondowylleman(Qpi.be

Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP)

Britio: Malcolm Jones,

1 Regent Avenue, Skipton, GB- North Yorkshire BD23 1AZ

Cehio: Jana Melicharkova, CZ-696 02 Ratiŝkovice 938 9: mmelicharekQiol.cz

Cinio: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., 29-34 North Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan 8: zdchen(Qpublic.wh.hb.cn

Finnlando: Carola Antskog, Dragsfjirdvigen 690, FI-25700 Kimito B: cantskog(Qkolumbus.fi

Francio: Joseph Catil,

5, rue des Calabres, FR-69330 Meyzieu, 9: josepf-catil(Qwanadoo fr

Germanio: Michael J. Scherm, Von Thŭrheimstr. 47, DE-89264 Weissenhorn

Hungario: Jozsef Nemeth, F6 u. 41/5, HU-8531 Ihasz 9: jozefo(QnI-papa.hu

Irano: Hamzeh Ŝafii, P.O. kesto 17765-184, IR-Teheran 9: ilei.ir(desperanto.org

Italio: Luigia Oberrauch Madella, via Prampolini 8, IT-43100 Parma 9: vmadella(Qtin.it

Japanio: Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, Mitaka-shi, Tokio, JP-181-0001 9: masumi- SQdQgw3.gateway.ne.jp

Katalunio: Luz Vazquez, Apartat 553, ES-43200 Reus 9: ileicat(dhotmail.com

Kroatio/KEL: Ankica Jagnjiĉ, Stubiĉka 75, HR-10000 Zagreb,

B: ankica.jagnjic(Qzg.tel.hr

Kroatio/KEU: lvan Bekavac- Basiĉ, Kuŝlanova 59, HR-10000 Zagreb

Kubo: H. Jiminez, Apartado 5120, CU- 10500 Ciudad de la Habana 9: kubesp(dip.etecsa.cu

Nederlando: Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den llaag,

9: iei001(Jworldonline.nl

Norvegio: Bjorn Thuv,

I.F. Gjerdrums vei 33 NO-1396 Billingstad B: bthuv(Qc2i.net

Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow, M: (F- 48 12) 638 1449

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7.

RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 B: mirina(Qonline.ru

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby Bbertil-andreasson(0 horby.mail.telia.com

Svislando: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14, CI1-1004 Lausanne 9: francisko(Qcourrier.com

Togolando: Attiogbe- Agbemadon B., Mensah, T. I. E. To, B.P. 13169, Lome-TOGO, 9: esp.togo(dcafe.Ig

Usono: Doroteo Ilolland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, CA 93111-2521 (US) 9:72644.2450(dcompuserve.com

REPREZENTANTOJ Armenio: Lida Elbakjan,

Moldovakan 26/2, kv. 52,

AM-375062 Erevan

Bosnio kaj Hercegovino:

Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo Ĉilio: Ilĉctor Campos Grez, Casilla 231, Curico, CL-Sĉptima Region B:strigo(Jetcreuna.cl Estonio: Helgi Hromova, Pk. 623, EE-12602 Tallinn Islando: Loftur Melberg Sigurjonsson, Nordurbraut 33, 1.h., I8-220 Hafnarfjordur, S:loftur(Dskyrr.is Israelo: Murjan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv Jugoslavio: Radojica Petroviĉ, Bul. oslobodjenja 36, YU- 32000 Caĉak 9: radp(dptt.yu Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila, B.P. 13, CG-Lukala (Bas-Zaire) Korea Resp.: CIO Sung llo, Department of Biology, Inha Universitato, Incheon 402-751, Koreio 9: shcho(dinha.ac.kr Kostariko: Hugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Josĉ 9: miaumiau l(Vracsa.co.cr Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, NZ-Wellington 1 9: gwenda.s(dihug.co.nz Portugalio: Joĝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande, PT-1675 Pontinha Slovenio: Marija Zlatnar- Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana. B: Marija. Zlatnar(Dguest.arnes.si Ukrainio: Nina Daniljuk, prospekt Sobornosti, 32-108, Luck-26, UA-43026 Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS B: eugeny(Jesper.gimli.com Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado 70782, VE-Caracas 1071 A

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

ISSN 1013-2031 Jarkolekto 32 – trimonata

INTERN PEDAG

Redaktoro: Jozefo Nemeth

Vicredaktoro: Katalin Kovats

Kunlaborantoj: Boo Mee Kim-Lindblom Stefan MacGill Jennifer Bishop Raita Pyhŝllti

4

— página 2 del PDF —

ENHAVO Ronald GATES: Pri la instruado de Esperanto al infanoj …………….. eoo e ecc. l Intervjuo kun Lars Forsman (Katalin KOVATS)………………………..s eeestis 7

Pri E-instruiloj: Gvidilo por la lernolibro Okulo (Stefan MACGILL); Lernolibroj de Lars Forsman (Raita PYHALA); Sofimemor (Thierry SALOMON); www.edukado.net (Katalin KOVATS) ………………………… 12

Pri kursoj: Profesiiĝu pri esperantologio studante ĉe UAM (llona KOUTNY); E-kursoj en Valamo, Finnlando; 18a Aŭstralia Somer-

kursaro (J. BISHOP); Nord-Amerika Somera Kursaro ……………………….- 18 Pri konkursoj: Tutmonda Fabelkonkurso (Fl), Konkurso por element-

lernejanoj (HR); Kvizoj de Juna Amiko (HU) …………………….eee eee iee seine 23 Ella;landoj:kaj sekcioj (GB:EROBU (CII). ur Somere ornas eerste 25 Internaciaj eventoj: CALICO 2002 (Stefan MACGILL); Konferenco de

NROj Ce UNESKO (lAU’Roenĉo [RIOLBE) GV. NE ENa ansero 29 ILEl-informoj: Nuligo de KF; Kvazaŭa Lernejo; Dankanonco; Financa

Raporto 2001, Financa Plano 2002 (Boo Mee KIM-LINDBLOM) ……….. 33 ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Universita Roma Tre, Via Castro Pretorio, 20, IT-0018£ Roma, Italio. Tel. (1H39) 06 44 62 092 aŭ 06 49 57 805, fakso: (139) 06 49385673. «m.latorre(Quniroma3.16; http://lps.uniroma3.1t Kunordigado, rilatoj kun E-organizoj.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, IIU-2030 Erd, Iungario. Tel. (136 23) 364 198. «stefan.macgill(dgalamb.neb Eldona agado (inkl. periodaĵojn).

Sekretario: Agneta Emanuelsson, Carl Ugglas v6, SE-641 37 Katrineholm, Svedio. Tel. (146 150)52387 kaj (146)708152387 (mesaĝoj). «agneta.emanuelsson(Qliberal.se»

Membraro, sekcioj, komitato.

Vicsekretario: Sabine Trenner, Ruppinstrasse 8, DE-14770 Brandenburg / Havel, Germanio. Tel. (149 3381) 794312. «trine(Qsnafu.de»

Rilatoj kun lernejoj, trejnado, junularaj aranĝoj.

Estrarano pri financoj: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockensgata 102, SE- 136 62 Haninge. Tel./fakso: (–46 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Oswipnet.se»

Estrarano: Radojica Petroviĉ, Bul. oslobodjenja 36/14, YU-32000 Ĉaĉak, Jugoslavio. Tel. (7381) 32 371053, (oficeja) (7381 32) 302738. Fakso: (17381 32) 342101 «“radp(oOptt.yu»

Lernejaj projektoj, universitata agado.

Ronald Gates Pri la instruado de Esperanto al infanoj

um la jaroj 1998 kaj 1999 mi instruis Esperanton en antaŭlernejo. La klasanoj aĝis tri, kvar kaj kvin jarojn. Ilia nombro variis inter dek kvin kaj pli ol tridek.

Estus trafa demando, kiel mi, antaŭa instruisto, esploristo kaj administranto je nur la universitata nivelo, troviĝis en tia situacio. Kaj la respondo devus esti, ke ne pro konstato de bezono aŭ oportuno, sed nur preskaŭ hazarde.

n tiu tempo loĝis en mia plej proksima urbo, Armidale en la nordo de

Novsudkimrujo, Aŭstralio, unu alia Esperantisto, laŭ profesio dentisto. Lia fileto vizitadis la lokan Montessori-antaŭlernejon. Frue en la jaro 1998 ties estraro akceptis la proponon de la patro, ke li instruu Esperanton al la infanoj. Li petis min helpi, kaj kompreneble mi konsentis. Tamen en aprilo, tuj antaŭ la unua leciono, li neatendite decidis, ke mankas al li sufiĉe da tempo por plenumi sian proponon. Tion, do, devis mi sola fari.

Lo unda periodo de eksperimentado kaj iom-post-ioma lernado, el kiu evoluis plimalpli definitiva formo de la instruado. En tio multe helpis la kunlaborado en la dua jaro de mia edzino Barbara.

La lecionoj okazis unu fojon semajne, kaj daŭris ĉirkaŭ duonhoron. En la malfrua parto de 1998, pro la kresko de la lernantaro, mi devis dividi la klason en du kaj ripeti la lecionojn.

La infanoj sidis sur la planko en pluraj vicoj. Ĉe nia eniro ekaŭdiĝis junaj voĉoj: Saluton, Ron! Saluton, Barbara! Saluton! Bonan malenon!

Bonan tagon!» Ni eksidis sur seĝoj jam lokitaj antaŭ la klasanoj. Sekvis kuna kalkulo de la ĉeestantoj. La nov-alvenintoj rapide lernis reciti kun la aliaj «Unu, du, tri, kvar …“, dum per unu mano

IPR 02/2 »1

— página 3 del PDF —

mi elmontris grandan kartonpecon portantan la ciferojn kaj ties vortigon, kaj per fingro de la alia indikis laŭvice la infanajn kapojn.

i variigis la ordon de la aliaj lecioneroj. Ĉefaj inter ili estis kantado,

ludoj kaj la prezentado de ilustritaj rakontetoj, kvankam de tempo al tempo mi enkondukis ankaŭ arojn da simplaj esprimoj jam skribitaj grandlitere sur blanka kartono. Bedaŭrinde io en la kredo de la montessorianoj malpermesis la uzon de televizio, inkluzive de vidbendoj eĉ de la kvalito kaj utileco de Mazi. Mi rimarkis ankaŭ, ke komputoro de la marko Apple restas sur flanka tablo en la ĉefa klasĉambro, laŭŝajne neniam uzita. Kaj eĉ mankis en la klasĉambroj nigraj kaj blankaj tabuloj, pro kio mi devis kunporti jam preparitajn elmontrilojn. la kompenso ante la mankon de vidbendkapablo konsistis en tio, ke estis necese teni la atenton de la infanoj per daŭra aktiveco iliaflanke, ĉu fizika, ĉu mensa – kio sendube stimulis la lernadon.

Ni uzis precipe du formojn de ludo:

| kib estis «Simon diras». La listo de agoj estis sufiĉe granda. «Ekstaru!» «Tuŝu la nazon!» «Manojn sur la kapon!” «Levu la manojn!» «Mallevu la manojn!» «Saltu!» kaj, tuj post tio pro. la plankoŝanceliĝo, «Ĉesu!» «Eksidu!» «Fermu la okulojn!» «Malfermu la okulojn!” «Skuu la kapon!» «Montru kvin fingrojn!” «Diru ‘Saluton’!» Komence, kune kun ĉiu parolata komando mi montris kartonpecon surhavantan kaj la vortojn kaj simplan ilustraĵon. Poste mi ofte nur diris la komandon, kun aŭ sen la antaŭa «Simon diras».

or la alia ĉefa ludoformo mi preparis tridek kvar grandajn kartojn.

Duono de ili portis majuskle la nomon de objekto: arbo, aŭto, aviadilo, birdo, domo, floro, horloĝo, hundo, kato, knabino, knabo, libro, ponto, pordo, robo, seĝo, tablo. Sur la ceteraj dek sep mi faris kolorajn desegnojn de tiuj objektoj. Per la kartoj eblis diversaj ludoj. Ni povis disdoni la bildkartojn kaj elmontri unu post alia la nomkartojn, por ke la posedanto de la koncerna desegnaĵo venu antaŭen redoni ĝin. Ni povis disdoni ambaŭ arojn da kartoj, por ke ĉiu infano tenanta vorton sin parigu kun fiu tenanta la respondan bildon. “Kaj ni povis simple montri vortkarton, demandante “Kio estas ĉi tio?», kaj vidi kun ĝojo la pli klerajn el la klasanoj sonigi la literojn, ĝis ili prononcis kaj komprenis la nomon.

– IPR 02/2 »2

a infanoj ŝatis rakontetojn. Komencc mi skribis angle kaj tradukis en

Esperanton simplan version de Orharulino kaj la tri ursoj, kaj prezentis ĝin en la du lingvoj. Mi ankaŭ tradukis el libretoj de la lerneja biblioteko kelkajn ilustritajn rakontojn, kiujn la klasanoj jam bone konis en la angla. Tamen mi trovis multe pli efike mem verki taŭgajn rakontetojn en Esperanto, kaj prezenti ilin kun ĉiu mallonga frazo skribita preslitere sur granda folio kaj tie ilustrita kolore. (Kelkajn el la ilustraĵoj faris talenta nepino mia, la ceterajn mi mem.) Staru ĉi tie du el la rakontetoj, kune kun ilustraĵoj. /Ndlr: la originalan artikolon de s-ro Gates akompanas pliaj 8 rakontetoj, kiujn pro manko de spaco, nun ni ne povas aperigi, pardonu!]

Oskaro kaj la hundo

Oskaro ludis en parko. Li provis la balancilon. Li provis la toboganon. Sub arbo estis sablejo. Li tie konstruis kastelon. Subite li aŭdis bojadon. Hundo aperis kaj kuris al Oskaro. Oskaro timis. Li saltis supren por ekpreni arbobranĉon. Li grimpis sur la branĉon. La hundo staris sube kaj bojis. La branĉo estis maldika. gi komencis rompiĝi. Oskaro estis falonta. Tiam aperis sinjorino. Ŝi etendis manon al Oskaro. Ŝi helpis lin veni malsupren. La hundo saltis al Oskaro. Ĝi komencis liki lian kruron. Oskaro tre timis. La sinjor ino diris, “Ne timu! Mia hundo estas amikema. Ĝi volas ludi kun vi. ‘ Ŝi trovis pecon da ligno. Ŝi transdonis ĝin al Oskaro. “Jetu ĝin!” ŝi diris. Oskaro ĵetis la lignopecon. La lundo bojis pro ĝojo. Ĝi Joris post la lignopeco. Ĝi portis ĝin al Oskaro. Ĝi lasis ĝ ĝin

Li grimpis sur la branĉon. La hundo staris sube kaj bojis.

fali ĉe liaj piedoj. “Ĵetu ĝin refoje!” diris la sinjorino. Oskaro ĵetis la

lignopecon. La hundo kuris post ĝi. Ili ambaŭ ĝuis la ludadon.

IPR 02/2 »3

— página 4 del PDF —

Roberto kaj la glaciaĵo

Roberto piediris laŭ a strato. Li renkontis Anĝelan. “Saluton!” li diris. Ŝi diris, “Kien vi iras?” Li

“Kial?” ŝi demandis. “Por aĉeti glaciaĵon,” li respondis. Angela diris, “Mi ŝatas glaciaĵojn.” “Ankaŭ mi,” diris Roberto. Angela diris, “ĉu vi aĉetos por mi?” “Mi ne povas,” Roberto diris. “Kial ne?” demandis Anĝela. Roberto diris, “Mi havas nur dolaron.” “Ho!” diris Anĝela. “Tamen mi iros kun vi.” lli atingis la butikon. En la fenestro estis avizo. “Rigardu!” diris Anĝela. Ŝi voĉlegis la avizon. “Hodiaŭ estas speciala oferto. Aĉetu unu glaciaĵon, kaj vi ricevos duan senpage.” lli eniris la butikon. Ili elvenis kun feliĉaj vizaĝoj. Ĉiu el ili havis glaciaĵon.

En la fenestro estis avizo. “Rigardu!” diris Anĝela

lako necese la unuan fojon doni plenan tradukon en la anglan, frazon post frazo. Sed, ĉar la infanoj ŝatis ripeton de konataj rakontoj, eblis la duan aŭ trian fojon grandparte preterlasi tradukadon kaj cĉ fari, de tempo al tempo, demandojn pri la signifo aŭ sekvo de iu bildo. La tekstojn, sed ne la ilustraĵojn, de dek el tiuj rakontetoj mi prezentos en aldonaĵo al tiu ĉi eseo.

EE pli ol rakontojn la klasanoj ĝuis kantadon. Plurajn el la kantoj mi trovis en eldonita kolekto en Esperanto. La infanoj aparte ŝatis Mortis la koko, kaj fakte prezentis ĝin antaŭ granda aŭskultantaro de familianoj kaj amikoj okaze de la lerneja kristnaska festo fine de 1998.

F C7 F

IPR 02/2 74

respondis, “Al la loka butiko.”

La kanto tekstas: «Mortis la koko, mortis ĝi. Mortis la koko, mortis ĝi. Ne plu kantos ĝi, koko-di, koko-da. Ne plu kantos ĝi, koko-di, koko-da. Koko koko koko koko-di, koko-da. Koko koko koko koko-di, koko-da.»

La tekston mi skribis sur granda kartonpeco, por ke la infanoj konatiĝu kun la aspekto de la vortoj. Por instrui la melodiojn mi uzis malgrandan

elektronikan klavinstrumenton, kiun mi trovis en la ĉefa klasĉambro.

lia ŝatata kanto estis Ruga pomo, kiu uzas la melodion de Frĉre Jacques:

La unua strofo tekstas: «Ruĝa pomo, ruĝa pomo, estas ĝi, estas ĝi. Pomo estas frukto, pomo estas frukto. Frukto, jes! Frukto jes!» Krom la originalaj tri objektoj (ruga pomo, nigra kato, blua tablo), mi aldonis ses aliajn (lava robo, bruna vazo, verda pino, blanka cigno, griza ŝarko, ora suno); kaj por ĉiu el tiuj mi preparis grandan karton kun la nomo kaj kolora ilustraĵo.

M’ eksperimentis ankaŭ per versio en Esperanto de /Jere we go round the mulberry bush:

Ĝi havis ok strofojn. La unua tekstis, «Ĉirkaŭ la arbo dancas ni, dancas ni, dancas ni. Ĉirkaŭ la arbo dancas ni en malvarma, frosta mateno.» Por la postaj sep strofoj mi uzis matenajn agojn, kiajn la infanoj povis mimi: «Tiel la manojn lavas ni»; “Tiel la dentojn brosas ni“, «Tiel la harojn kombas ni»; “Tiel la ŝuojn laĉas ni»; «Tiel la lakton trinkas ni», “Tiel la gantojn portas ni“; ĝis «Al la lernejo iras ni».

Mei tamen, ke kanto enhavanta tiom da variado estas iomete

tro komplika por la plimulto de la klasanoj: eble ĝi pli taŭgas por infanoj de ses ĝis dek jaroj.

IPR 02/2 »5

— página 5 del PDF —

Nt unu kanteton mi mem tute verkis. Temis pri korpopartoj. La melodio estis simplega:

La unua strofo tekstis: «Mi havas unl) kapon, jes, kapon, jes, kapon. Mi havas unu kalon. Jes, kapon havas mi.»

Je ĉiu mencio de la kapo, kies unuan silabon oni aparte emfazis, la infanoj devis tuŝi sian kapon.

Simile, «Mi havas du orelojn, orelojn havas mi»; kaj «du okulojn»; kaj «unu nazon», kaj «unu buŝon»; kaj «nur du manojn», kaj “nur dek fingrojn», kaj «du piedojn»; kaj «du genuojn».

Por ĉi tiu kanto mi preparis elmontreblajn kartojn, ĉiun kun teksto kaj ilustraĵo, kiujn eblis uzi ankaŭ aliokaze por instruado pri la nomoj de la korpopartoj.

es estrino de la antaŭlernejo sin demandis, ĉu eblas interesigi la gepatrojn pri Esperanto pere de la infanoj. Laŭ ŝia propono mi verkis kelkpaĝan resumon pri la gramatiko, la prononco kaj tiel plu, kun ekzemploj de oftaj vortoj kaj esprimoj; kaj ĝin ŝi disdonis. Neniu poste petis pluan informon, eĉ malpli lecionon. Tamen mi ja rimarkis, en la gazeto de Universitato de Novanglujo, reklamon pri la «parent-run, nonprofit» infanlernejo, sciigantan interalie, «French, recorder and Esperanto taught».

aŭ mia scio, neniu el la infanoj daŭrigis sian kontakton kun

Esperanto, post kiam li aŭ ŝi progresis al elementa lernejo; kaj tian atingon mi ja ne atendis. Tamen mi kuraĝas esperi, ke la plimulto da ili restos konantoj, eĉ se ne sciantoj, de la lingvo, kaj ke tial ili estos des pli impresiĝema, kiam ili renkontos tiajn influojn, kiaj varbis nin nunajn Esperantistojn.

Krome mi devas konfesi, ke mi mem profitis de la sperto: instrui ne malofte montriĝas la plej efika metodo lerni.

Prof. Ronald C. Gates, €rgates(Qmetz.une.edu.au? 182 Kellys Plains Road, Armidale, NSW 2350, Aŭstralio

IPR 02/2 76

T

ni demandis al…

Lars Forsman,

gvidanto de la Esperanto-fako de Karlskoga Popola Altlernejo

pri la historio, pedagogia laboro, sekretoj kaj sukcesoj de la fama 4-monata kursaro, okazigata jam de preskaŭ 15 jaroj en Svedio.

La konversaci-partnero de Lars Forsman estas Katalin Kovats.

iun rolon havas la instruado de Esperanto en la Karlskoga Popolaltlernejo kaj fakte kiel komenciĝis la afero?

Mi jam instruas pli ol 30 jarojn en la lernejo. Kiel juna lingvoinstruisto mi ricevis la taskon strukturigi la lingvoinstruadon pri la angla kaj germana lingvoj kaj enkonduki instruadon en lingvolaboratorio. En 1984 mi la unuan fojon renkontiĝis kun Esperanto dum iu prelego kaj kelkajn Jarojn poste ĉeestis seminarion pri Esperanto. Studinte la lingvon mi rajtis organizi someran kurson kaj la postan jaron inviti partoprenantojn al intensa oksemajna kurso. Ĝi farigis tutsemestra, ĉar la partoprenantoj ne volis iri hejmen. Post ioma hezitado, la estraro donis al mi la rajton starigi Esperanto-fakon kaj preskaŭ plentempe uzi mian ŝtate salajratan oficon por la lingvo, kondiĉe ke mi sukcesos varbi sufiĉe da studantoj.

Do, la unua tutsemestra kurso okazis en 1988 kun 15 scivolemaj gejunuloj kaj viglaj pensiuloj — normala nombro da studantoj. Jam la unuan kurson ni disponis pri propra studanta loĝejo kun unulitaj ĉambroj kaj komunaj kuirejeto kaj TV-ĉambro.

Gis nun partoprenis studantoj el 39 landoj eĉ el foraj kaj por ni ekzotikaj landoj kiel Ĉinio, Japanio, Ugando, Islando k.a. La lastajn jarojn mi

instruis nur dum la aŭtuna semestro kaj en somera kurso por iom ŝpari energion.

IPR 02/2 »7

— página 6 del PDF —

K iel vi sukcesas trovi partoprenantojn por tiom longdaŭra studado? Kiom kostas entute tia kurso? Cu akireblas stipendioj?

La unuajn jarojn la plej multaj estis svedoj foje kun iu eksterlanda leteramiko. Grade disvastiĝis la informo pri la kursoj: kontentaj kursanoj kaj mi mem disdonadis milojn da broŝuretoj dum kongresoj kaj vojaĝoj, la kalendaroj en Esperanto-gazetoj multe helpis kiel ankaŭ informoj en la jarlibro kaj en la reto. Komence batalis mi por esti invitita al gimnazioj por informi en klasoj kaj nuntempe la tieaj instruistoj mem invitas min. Lastaŭtune dum lingvotago en iu gimnazio 350 studantoj elektis duhoran informon pri Esperanto kaj dum la prelego mi interalie intervjuis en Esperanto kelkajn miajn studantojn post nur trisemajna studado. Tio vere efikis! Ofle venas ekz. multe da danoj rekomenditaj de eksstudantoj el la Kosmologia movado en Danio. La kostoj por studado, loĝado kaj manĝado dum kvarmonata kurso estas ĉirkaŭ 1500 dolaroj. Skandinavoj povas ricevi stipendiojn de la Nordia Popolaltlernejo kaj svedaj studantoj ŝtatajn subvenciojn kaj pruntojn por la tuta studtempo.

Surfote: Grupo de iamaj kursanoj: Iva Aberg (ĉekino el Svedio), Lars Forsman, Sofia Barnalowa (el Pollando) kaj Kimie Markarian (japanino el Anglio)

IPR 02/2 »8

Kij estas viaj kunlaborantoj? Cu vi laboras kun konstanta teamo aŭ ĉu vi venigas ankaŭ gastinstruistojn? Kiel vi akiras ilin?

Fakte mi mem instruas 20 lecionojn semajne inkl. 4 lecionojn en la lingvo-laboratorio. Ĉiun semestron aliĝas eksstudantoj aŭ pli malpli spertaj esperantistoj dum la lasta periodo por ĝui kelkmonatan esperantan etoson, plibonigi sian ekzamenon aŭ tutsimple helpi kaj instigi en la instruado. Kiam esperantisto faras turneon en nia lando mi ĉiam provas inviti tiun por paroli. lam Nata kaj Andreo Berce, internacie tre konata muzikista paro, kunlaboris kun mi tutan semestron kaj el tio rezultis ke ni ĉiun tagon kantis kaj krome organizis dumtagan kurson por studantoj el aliaj fakoj kaj tri vesperajn diversnivelajn kursojn. Foje ni daŭrigis la kantadon post la lecionoj en la kafejo eĉ kun senintencaj kunkantantoj. Dum la semestro la familio Berce surbendigis la sonkasedon Kantu Ni Kune kaj tiun mi nepre volas rekomendi al ĉiuj kantemuloj en kluboj kaj kursoj. Dum la someraj kursoj la ekonomio permesis al mi inviti spertajn gastinstruistojn kiel Andreo Pettyn, Sofia Fornalova, Ralf Frolich, Georgo Handzlik, Kimie Markarian, lva Aberg k.a.

K iujn metodojn kaj instruilojn vi uzas dum la kursoj?

Mi instruas tute en Esperanto dekomence per desegnoj, bildoj, ĥorrespondoj, vortfamilioj k.s. Foje mi volus ekzercigi gramatikon per tradukado sed ne eblas ĉar la kursanoj ne havas iun komunan lingvon krom Esperanto. Tial mi verkis multe da lerniloj kun malrapide kreskanta progresado. Multaj el ili unue aperis stencilforme kaj post provinstruado kaj proponetoj de studantoj ili fariĝis libroj. La unua lernolibro Egaleco kaj Paco per Esperanto nun ekzistas en la sveda, finna, dana kaj rusa lingvoj kaj manskribitaj en la angla kaj ĉina. La lernolibro Sascha estas la dua kaj ĝi temas pri germana studanto kaj lia partopreno en studado, lerneja vivo kaj la plej popularaj kursoj – ekskursoj. Sekve ni studas la etan bibliografion Ludoviko Zamenhof, kun multe da ekzercoj kaj demandoj. Aliaj lerniloj estas ekz. Ekparolu Esperante, Esperanta Gramatiko kaj Ekzercoj’. Kompreneble ni uzas ankaŭ aliajn lernolibrojn, artikolojn el diversaj gazetoj, videofilmojn, radioprogramojn, kantojn, la Jarlibron ktp.

«NdIR: pliajn detalojn vidu sur paĝoj 13-15.

IPR 02/2 »9

— página 7 del PDF —

K iel aspektas tipa kursotago?

Jen tipa studtago:

Leciono 1: Frazoj surtabule al kiuj mankas finaĵoj, akuzativo, prepozicioj ktp. Gramatika diskutado kaj pli da ekzercoj surstencile.

Leciono 2: Prelegeto de la instruisto kun sekvaj demandoj aŭ «kvinvorta paroleto» de iu lernanto. Li aŭ ŝi ne rajtas uzi paperon, tekston sed nur rakonti laŭ la kvin ŝlosilvortoj.

Leciono 3: Ni tralegas, kontrolas, korektas la hejmtaskojn kaj pridiskutas lingvaĵojn. Nova hejmlaboro.

Leciono 4: Eseo skribado pri bildo, okazaĵo, elektitaj vortoj aŭ aktualaĵo. Tagmanĝo kiam la vigla esperanta babilado vekas surprizon: „Ĉu ili „studas nur de unu monato?

La kuireja personaro jam alkutimiĝis vidi la verdulojn kiel la lastajn en la manĝejo.

Leciono 5: Individua laboro, kiam la instruisto povas ĉirkaŭiri helpante en la klasĉambro aŭ dividi studantojn en konversaciaj rondoj.

Leciono 6: Lingvo laboratorio. Mi dum la jaroj preparis multe da ekzercoj, lingvaj modeloj, demandoj pri bildoj, aŭskultaj ekzercoj ktp. kiujn la klasanoj buŝe kaj individue prilaboras. Dum la vespero la studantoj rajtas reveni kaj daŭrigi aŭ fini la ekzercojn. lam iu brava norvego tre intense laboris tiel ke li endormiĝis en sia laboratoria budeto. Je la noktomezo li vekiĝis kaj hejmenirante li funkciigis la

-alarmilojn /kaj la pedelon kaj la rektoron/.

iun gradon de lingvoscio aŭ lingvoprogreso oni povas atingi dum la kurso?

Diversajn gradojn de lingvokapablo. lam mi havis spertan lingvoinstruistinon kaj interpretistinon de EU en la klaso. Fakte ŝi renkontiĝis kun sia itala edzo dum la vintraj ferioj kaj ŝi ĝentile promesis viziti la klason almenaŭ unu lecionon. Ŝi tiel ekinteresiĝis ke ŝi restis la tutan semajnon kaj poste sen problemoj povis komunikiĝi kun vizitanta estona kuracisto en Esperanto. Ĉiuj ŝokiĝis, aparte ŝi mem.

Normale oni bone parolas post kelkaj monatoj, kelkaj tute flue. Sed aliaj bezonas du kursojn por atingi altan nivelon.

Je la fino de la semestro oni superas la Internacian ekzamenon de la lernejo, propedeŭtikan al la ekzameno de UEA. Ĝi enhavas gramatikan parton, eseoskribadon, aŭskultan teston kaj konversacion.

IPR 02/2 »10

La plej multaj sukcesas en la ekzameno kaj ricevas unu el la tri notgradoj.

Kelkaj eĉ hejmeniris por instrui en siaj hejmlandoj. Du el miaj svedaj

partoprenintinoj poste iris al Bona Espero en Brazilo por tie instrui

Esperanton dum po ses monatojn.

kin vi povas nomi kelkajn «referenc-kursanojn», kiuj esperantiĝis «sub viaj manoj»?

Jen kelkaj: Ralf Frolich fariĝis prezidanto de la junulaj movadoj en Eŭropo kaj eklaboris en TEJO kaj la junula konsilantaro de EU. Lovisa Gustafsson prezidantiĝis en SEJU kaj laboris internacie. Ole Therkelsen nun estas gvidanto de la Kosmologia kursejo Klint en Danio kaj multe vojaĝis kaj prelegis ekster-lande. Eva Otsa ekstudis Esperanton por sia instruista kariero en Estonio. Post la Esperanto ekzameno Basheng Chen ekstudis la svedan kaj post tri semajnoj povis esti intervjuita de la sveda ŝtata radio – en la sveda!! Sara Karlsson fariĝis Bona Espero-instruistino dum ses monatoj. Alia Bona Esperanino fariĝis trobadorino en Esperanto. Tatiana Rudakova starigis Multlingvan Centron en Moskvo. Etsuko Nakasawa, Japanio i.a. konata pro kursoj pri diina masaĝo.

K iun estontecon havas la kursaro kaj kiom grava ĝi estas por vi persone?

Venontaŭtune mi fakte faros mian lastan semestron antaŭ ol mi pensiuliĝos. Se la estraro de la lernejo volus, mi volonte enkondukus novan instruiston sed temas pri multe da laboro, entuziasmo kaj batalemo -eĉ libertempe. Mia kara edzino iam pli malpli ŝerce diris: «La tutan tagon vi instruas en Esperanto, vespere vi verkas aŭ interparolas telefone dum horoj, sed nokte mi ne volas aŭdi la lingvon.» Verŝajne mi okaze prelegetis dum la dormo.

Mi nun ekinstruis ankaŭ en interreta kurso kaj ĝi iel povus anstataŭigi la nunan kurson kaj ankaŭ atingi pli da homoj. Gi eĉ povus krei iun instruan reton, bazon por konversaciaj kursoj, someraj renkontiĝoj ktp.

Esperanto signifas multe por mi kaj mi bedaŭras, ke mi renkontis la lingvon malfrue en mia vivo.

Esperanto donis al mi multe da laboro sed eĉ pli da plezuro. La instruista vivo fariĝis multe pli interesa kaj signifa post la «saviĝo», kiel iam televida raportisto sin esprimis.

IPR 02/2 » 11

— página 8 del PDF —

Nun mi havas amikojn tra la tuta mondo, mi ege ĝojas esti batalanto por tre grava movado en la mondo kaj mi volas daŭrigi verki librojn kaj turmenti redaktorojn de la gazetaro.

Kiam mi ĉi-jare prezidantiĝis en la Sveda Esperanto-Instituto mi ricevis eĉ pli bonan platformon por disvastigi memklaran aferon por la homaro.

stus bedaŭrinde se la serio finiĝus. Ni esperas, ke troviĝos daŭriganto de via grava laboro pro kiu el la nomo de ĉiuj kolegoj mi elkore gratulas kaj dankas vin.

Datoj de la sekva kurso: 2/9 – 21/12. 2002. Kontaktadreso: Lars Forsman, Karlskoga Folkhogskola, SE-691 24 Karlskoga. Telefono: 0586-646 00, 548 11. Fakso:0586-646 22. E-poŝto: lars.forsman(0 fhsk.karlskoga.se

pri E-instruiloj…

-1) Stefan MacGill: Gvidilo por la lernolibro Okulo

peris en 1999 la unua kajero de lernoserio Okulo, kiun ILEI mendis

kaj eldonis por la pli junaj lernantoj en la tiam lanĉata projekto

Interkulturo. Tiu kajero estas abunde ilustrita, kun plenkoloraj paĝoj, kaj celas lernantojn inter 6- kaj 10-jaraj. Ĝi prezentas 440 radikojn, inter kiuj 40 verboj. Ĝi inkluzivas du partojn de bildstria serio “Mira, aventuroj de Detektivo”.

a gvidilo provas helpi al instruistoj uzi la kajeron pli produktive. La

komencaj dek du paĝoj prezentas laŭpaŝan resumon de la lernanta kajero, kun la sekvaj rubrikoj: Komunikaj celoj, Gramatiko, Novaj vortoj (verboj, substantivoj, aliaj), Prononcado, Konsiloj. La cetero de la gvidilo prezentas ekzercojn de plej diversaj tipoj: vera/malvera, unu el kvar, miskitaj literoj, ordigu frazojn, paroligaj, transformaj, spac-plenigaj. Estas pluraj paĝoj da bildekzercoj. Multaj ekzercoj havas kaŝfrazojn, por stimuli plenumon kaj doni konfirmon pri ĝusta respondado. Gvidilofine aperas solvoj por la ekzercoj. La ekzercoj estas aranĝitaj laŭ paĝparoj, por

IPR 0272 »12

ke instruistoj povu facile fotokopii ilin por krei klas-kompletojn de taskfolioj. Sur unu malfermo aperas konciza tabela resumo de la lernanta kajero, por orientigi instruistojn.

Okulo 1, Gvidilo, Stefan MacGill. ILEI, Budapeŝto, 2002. Ilus. Monika Molndr, 22cm. 52p, ISBN 963 00 9802 4. Prezo: 4,50 EUR (sama prezo kiel la lernanta kajero). Havebla ĉe UEA, kun sesona rabato ekde 3 ekz, plus sendokostoj. Ĉe ILEI, triona rabato ekde 3 ekz (de gvidilo aŭ lernanta kajero) , kun sendokostoj inkluzivitaj. Rabato 5099 por klasoj de

“Interkulturo” por mendoj ekde 9 kajeroj (lernantaj aŭ gvidila). dokk

2) Raita Pyhail4: Lernolibroj de Lars Forsman

aza lernolibro

lam en la unuaj 1990aj jaroj mi serĉis lernolibron por unusemajna

komencanta kurso 20-hora. Mi trovis «Egaleco kaj Paco per Esperanto» de Lars Forsman. Ĝi tuj ekplaĉis al mi, malgraŭ sia ne-luksa aspekto: verdaj kovriloj, nigrablankaj malgrandaj desegnaĵoj, lingvaĵo, kiun oni povas uzi kaj paroli ekde la unua leciono. Al mi tre gravas tio, ke kvankam miaj lernantoj ne povus ellerni Esperanton dum semajnfina aŭ unusemajna kurso, al ili restos libro, kiun ili povos memstare uzi por plulernado, des pli, ĉar la libro enhavas ekzercojn kaj la bezonatajn solvojn. Kiam mi pli akre pristudis la lernolibron, mi rimarkis, ke iom svedeca kaj skandinavia ĝi estas kaj mi devas iom modifi la gramatikerojn por ke ili helpu finn-parolantojn, sed tio ne ĝenis min. Mi finnigis la vortlistojn kaj la gramatikajn klarigojn kaj samtempe malkovris la humuron kaŝitan en la etaj desegnaĵoj, kiuj vere taŭgas por paroligi la lernantojn kaj eviti tradukadon. La finna eldono aperis antaŭ kelkaj jaroj kaj dua estas pretigata. Krome, «Egaleco kaj Paco per Esperanto» jam aperis ankaŭ en la dana kaj rusa kaj estas tradukita en ĉinan kaj anglan lingvojn. Post la lernado de la alfabeto oni tuj komencas paroli kaj legi. La metodo estas simpla kaj praktika, mi nomus ĝin rekta, ĉu vere, tio dependas de la instruisto. Oni lernas prezenti sin, kalkuli, aperas la demandaj vortoj «kio» kaj «kie». Sekvas konkretaj substantivoj pri ĉiutagaj hejmaj objektoj kaj kun ili prepozicioj, difina artikolo, trinkaĵoj, koloroj, adjektivoj. La instruisto mem povas decidi la rapidecon, la teksto de la libro ne estas

IPR 02/2 »13

— página 9 del PDF —

klare dividita en «lecionojn». Estas lernataj kelkaj verboj kaj la -as-tempo kaj komenciĝas la intrigo, kiu kunligas la reston de la lernolibro: itala junulo korespondas kun svedino, ili renkontiĝas, laboras, studas kaj — vi divenis — enamiĝas kaj geedziĝas. Utila por la lernanto kaj la instruisto estas, ke la gramatikaĵoj aperas en malgrandaj dozoj, kiuj ripetiĝas kaj akumuliĝas.

En la fino de la libro troveblas listoj pri la afiksoj kun priaj ekzercoj, tabelvortoj, ok gravaj reguloj pri la finaĵoj -a, -o, -n kaj -e kun respektivaj ekzercoj, -ig kaj -iĝ, aktivaj kaj pasivaj participoj. Kondicionalon kaj pasivon la libro ne instruas. La fina laŭalfabeta vortolisto en la originalo estas Esperanta-sveda, en la tradukoj kompreneble E-traduklingva.

ernolibro progresiga

Post la baza lernolibro estas interese labori surbaze de tekstoj, kiuj

rakontas pri interesa studanto ĉe Karlskoga. La libreto havas ankaŭ ekzercojn kaj solvojn.

aŭriga lernolibro

La lernolibreton Ludoviko Zamenhof (sesdeko da paĝoj) kun

ekzercoj por progresantoj mi uzis, kiam mi gvidis du grupojn, komencantan kaj progresantan, samtempe. La progresantoj memstare laboras kun la libro en apuda ĉambro, kaj mi nur kelkfoje vizitas ilin por vidi, ĉu aperis problemoj. Ne multaj aperos, ĉar la libro enhavas la solvojn de la ekzercoj. Helpe de siaj notoj la progresantoj rapide reiras al la demandendaĵoj dum miaj vizitetoj. La libreto, tute Esperanta, enhavas ĉarmajn desegnaĵojn de Kurt Frisk pri Zamenhof kiel knabo kaj plenkreskulo kaj rakontas pri lia vivo ĝis la kongreso de Bern (1913).

aroligaj ekzercoj

Ne ĉiu lernas Esperanton en kelkaj horoj, kiel laŭdire faris Tolstoj.

«Ekparolu Esperanton»(kvindeko da paĝoj) ripetas kaj firmigas la instruitaĵojn de la baza lernolibro, sed ne necesas koni tiun libron por daŭrigi per «Ekparolu». La mallongaj listoj kun ĉ. 250 vortoj reliefigas «internaciajn», tuteŭropajn vortojn kaj estas Esperanta-svedaj, sed se alilingvanoj uzas sialingvan vortaron, ili facile eklaboras. La libreto taŭgas kaj al komencantoj kaj al daŭrigantoj kaj donas temojn por diversnivela praktika interparolado aŭ verketado: rakontu pri bildo, trejnu vin pri laŭtlegado de numeraloj (jaroj kiam okazis io memorinda), finpensu frazon kies .komenco enestas, elpensu ki-demandojn, faru

“ IPRO2/2 »14

vortojn uzante afiksojn, rerakontu anekdotojn uzante helpvortojn. La moto estas: «Vi pensas internacie! Kial ne paroli internacie?» — kaj en la fino la maturiĝon de la homaro montras «La Borso 2087», kie la akcioj de Bomboj AK draste devaloriĝis kaj tiuj de Savu La Infanojn kaj Esperanto plivaloriĝis. Tio montras la humanan forsmanan ideologion. La libreto konvenas por gruplaboro en amika etoso, aktiviga lernantojn kaj sciigas ilin pri la historio de Esperanto: Zamenhof, Lingwe Universala, aliaj planlingvoj, radioelsendoj, antaŭjuĝoj, «litera turo», kiel utiligi E-on ktp.

kribaj ekzercoj

En «Ekzercoj en la internacia lingvo Esperanto l» la klarigoj kaj

novaj vortoj estas skribitaj kvarlingve: en la franca, angla, germana kaj sveda. Internaciaj grupoj povas uzi ĝin, se almenaŭ kelkaj grupanoj scias iun el tiuj eŭropaj lingvoj. La libro estas en la formato A4, havas centon da paĝoj kaj spacon por la farendaĵoj de la lernanto. Ĝi estas tielnomata «laborlibro» kaj ne enhavas solvojn. La ekzercoj komenciĝas per simplaj konkretaj substantivoj, prepozicioj, numeraloj, nomoj de landoj (en -io formo) kaj de urboj, sinprezentado – iom kiel en la lernolibro «Al paco ..». Ĝi trejnas la lernantojn pri substantivoj, verboj, adjektivoj, numeraloj, demandado, vortfarado, korelativa tabelo, reliefigante la gravecon de la bazaj finaĵoj -o, -a, -e , -n . En la fino la aŭtoroj bonvenigas la lernantojn al Ekzercoj 2, kiu ne ankoraŭ aperis. L. Forsman verkis ankaŭ svedlingvan gramatiketon. Laŭ mi la avantaĝoj de liaj libroj estas la modera prezo, praktika uzebleco, humuro kaj pacema vivkoncepto, tamen ne tro altrudema.

kkx

3) SoftMemor: Helpilo por lerni, instrui kaj diskonigi Esperanton

e Lerni: Soft Memor estas praktika komputila programo por lerni vortojn kaj gramatikon surbaze de demandaroj.

e Instrui:Ĉu vi jam spertis, ke dum instruado vi ne povas antaŭeniri tiom rapide kiel vi volus ĉar la lernantoj ne rememoras la vortojn de la antaŭaj lecionoj? Ludante solaj aŭ konkursante inter si la lernantoj pli volonte kaj efike lernos la vortojn.

e Diskonigi: Krom en Esperanto, la programo estas uzebla en o aliaj

IPR 02/2 »15

— página 10 del PDF —

lingvoj. Tiel la uzantoj kiuj ne konas Esperanton vidas, ke ĝi rolas en la listo de la elekteblaj lingvoj, ekzistas kaj estas uzata en la praktiko. Pro tio la helpilo estas ankaŭ donac-ideo por geamikoj, infanoj, genepoj, genevoj aŭ gekuzoj. Dum iliaj studoj ĝi helpos al ili lerni historion (datoj…), geografion (ĉefurboj/landoj ktp) aŭ naciajn lingvojn.

liaj detaloj: Ĝi pridemandas je hazarda vicordo laŭ dezirata direkto (lingvol—» lingvo2 aŭ lingvo2-lingvol) kaj kalkulas la elcentaĵon de bonaj respondoj. e Ĝi jam enhavas ĉirkaŭ 50′ pretajn demandarojn: Esperanto (400 bazaj radikoj, tabelvortoj, sufiksoj, prefiksoj, gramatikaj testoj ktp…), ĉefurboj kaj landoj, germanaj kaj anglaj neregulaj verboj ktp… e Vi aŭ viaj lernantoj povas facile krei pliajn demandarojn per simpla tekstoredaktileto por adaptiĝi al la lernomaterialo. Eblas interŝanĝi la demandarojn kun aliaj uzantoj (sur disketo, per retpoŝto- aŭ per nia hejmpaĝo). e La demandaroj povas esti «truaj» testoj, enigmoj, laŭtemaj listoj ktp. e Eblas ludi per pluraj demandaroj samtempe (ekzemple per la vortolistoj de pluraj lecionoj). Eblas elekti ĉu oni entajpu la respondon, ĉu la komputilo aŭtomate korektu kaj ĉu la programo redemandu la malbone responditajn demandojn je la fino. e Ĝi funkcias sub Windows 95 kaj sekvaj, Mac OSX kaj kelkaj versioj de Linux. Eblas uzi la programon en la sekvaj lingvoj: internacia, hungara, germana, angla, franca. La demandaroj povas esti en aliaj lingvoj. e Prezo: 10 EUR (H5 EUR por la sendokostoj). La aĉetantoj ricevas laŭnoman version kaj rajtas ricevi senpage la sekvajn versiojn. e Liverita kun senpaga konvertilo por Esperanto-literoj kaj kvar aliaj senpagaj iletoj. Sur la KD estas ankaŭ donacoj: E- litertipoj, E-tekstoj, voĉo de Zamenhof. e Rabatoj por grupaj mendoj kaj ebleco fariĝi peranto.

Pliaj informoj kaj mendo ĉe Thierry SALOMON abonasoft(dpro.hu, http://abonasoft.netfirms.com, ABONASOFT Bakdits u. 1/3 IN. 1. HU-1093 Budapest, Hungario, Tel: 36 1 217 3912

Faksilo: 436 1 328 0294 – Poŝtelefone (WAP): http://tagtag.com/abonasofi/

IPR 02/2 »16

4) Ĉu …

(Mm

0 :D0:- DOG 20- 0

(mi

informoj pri lerniloj, libroj, eldonaĵoj? retaj kursoj kaj e-forumojn? kursmaterialo por iu konkreta temo? ebloj aldoni viajn proprajn ekzercojn? informoj pri la UEA/ILEI ekzamenoj? listo de disponeblaj instruistoj? sinofertoj por gvidi kursojn, prelegi ie en la mondo?

anoncoj pri edukado?

diskutejo?

kurso-kalendaro?

www.edukado.net

La servo por instruistoj kaj lernantoj de Esperanto

IPR 02/2 » 17

— página 11 del PDF —

pri kursoj…

1) Profesiiĝu pri esperantologio studante ĉe UAM! Nuntempe, kiam Eŭropo unuiĝas kaj tutmondiĝo forigas barojn inter nacioj, la lingva problemo ankoraŭ akre manifestiĝas. La esperantistaro proponas sian kontribuon al la solvo: sendiskriminacian dialogon inter kulturoj. Por fariĝi serioza partnero, necesas havi profesiulojn, kiuj havas kapablojn, sciojn kaj diplomon por entrepreni la taskojn de instruistoj, tradukistoj aŭ interpretistoj. Ĉu ni rajtas postuli samajn rajtojn en lernejoj aŭ en internaciaj organizaĵoj sen havi similajn bazojn? Malfacile! UEA emfazas profesiiĝon kaj sekve la rolo de instruado en sia Strategia Plano kaj universitata instruado iĝis elstarigita celo de ILEI.

Surfote Ilona Koutny kaj Humphrey Thonkin kun grupo de gestudentoj.

La Universitato de Adam Mickiewicz (UAM) en Poznan, la dua plej granda universitato en Pollando ofertas 3-jaran eksteran postdiploman studadon pri interlingvistiko. La internacia kurso okazas en la Lingvistika Instituto, sub la gvido de d-rino Ilona Koutny, membro de la Akademio de Esperanto. Inter la prelegantoj estas elstaraj esperantologoj, kiel profesoroj John Wells, Humphrey Tonkin kaj Michel Duc Goninaz; doktoroj Vera Barandovska-Frank, Detlev Blanke, Zbigniew Galor,

IPR 02/2 »18

Katalin Kovats (Smideliusz) kaj Blazio Vaha; la poetino Lidia Ligeza kaj Istvan Ertl.

La Interlingvistikaj Studoj donas superrigardon pri ĝenerala kaj aplikata lingvistiko, fokusiĝas al internacia kaj interkultura komunikado, traktas planlingvojn kaj detale okupiĝas pri gramatiko, literaturo, kulturo kaj historio de esperanto. En la tria jaro eblas specialiĝi pri komunikado, lingvistiko, literaturo, planlingvistiko aŭ pri lingvopedagogio. Pro la metodika formado la Studoj ricevos specialan rolon en la instruista trejnado dum la sekva periodo.

Surloka kurso (unusemajna sesio) okazos unufoje dum la semestro (fine de septembro kaj komence de februaro). La gestudentoj pretigos diplomlaboraĵon kaj post la fina ekzameno ricevos atestilon pri Interlingvistikaj Studoj.

La unuaj gestudentoj (el Ĉehio, Germanio, Makedonio, Usono kaj Pollando) diplomiĝos ĉi-jare. lli havis unusemajnan sesion fine de Januaro 2002. Ci-foje Dr hab. Detlev Blanke (Humboldt Universitato, Berlin, DE) prelegis pri la nuntempa stato de interlingvistiko kaj ĝia rolo en eŭropa lingvopolitiko, krome prezentis la terminologian agadon de Wuster. Prof. Humphrey Tonkin (Universitato de Hartford, USA) donis superrigardon pri la e-movado de la komencoj ĝis nun ĉerpante ankaŭ cl siaj riĉaj travivaĵoj. Aliajn 8 horojn li dediĉis al la analizo de esperantaj poemoj. La unuaj tagoj estis malfermitaj al pli granda publiko. Tiel alvenis ankaŭ Georgo Handzlik, kiu kantis al la partoprenantoj kun gitarakompano lunde vespere, post la scienca programo, dum la tradicia ĉina vespermanĝo ĉe Tintilo kaj Joakimo Werdin. La sesio estis tre sukcesa. Pri ĝi raportis regionaj radiostacio kaj televido WTK. La televida stabo filmis fragmenton el la kurso de Blanke, intervjuis Tonkin kaj la partoprenantojn, poste invitis Ilona Koutny, la gvidantinon de la Studoj por enstudia interparolo. Entute 10 minutoj de la vespera novaĵ-programo estis dediĉita al la eŭropa lingvoproblemo, Esperanto kaj interlingvistika sesio.

Partoprenontoj povas aliĝi el la tuta mondo por la studjaro 2002/2003 ĝis la 15-a de aŭgusto 2002. Pli frua anonco estas bonvena.

Postuloj: fino de mezgrada lernejo (kun abiturienta ekzameno aŭ egalvalora) kaj bona scio de esperanto. Partoprenontoj devas plenumi orientigan teston antaŭ la komenco de la Studoj. Kelkaj stipendioj estas antaŭvidataj.

Kotizo por unu semestro: 400 EUR (por nepagipovaj landoj ĉ. 120 EUR).

IPR 02/2 »19

— página 12 del PDF —

Por pluaj informoj kaj aliĝilo kontaktu d-rinon I. Koutny: Lingvistika Instituto de UAM, ul. Miedzychodzka 3-5. PL-60-371 Poznan, T: 148-61 829-27-09, F: 448-61 829-27-00 (sekr-ejo), E: Sikoutny(Qamu.edu.pl». La septembra sesio (23-27.09.2002) estas kunligita kun la semajnfina kultura renkontiĝo ARKONES, same en Poznano, kiu post la intensa tutsemajna serioza laboro ebligas malstreĉiĝon (kun teatraĵoj, muziko, diskutoj, ktp.). Se la studontoj bezonas lingvan perfektigon, ni pretas aranĝi supera-nivelan intensan lingvokurson (unusemajnan) antaŭ la septembra sesio kontraŭ kroma kotizo.

d-rino Ilona Koutny

2) Esperanto-kursoj en Valamo, Finnlando

Dum du pasintaj someroj okazis sukcesaj E-kursoj en Civitana instituto de Valamo en Heinĝvesi. Jam 53 kursanoj povis ĝui bonegan instruadon kaj multflankan programon en trankvila monaĥeja ĉirkaŭaĵo.

Ankaŭ ĉi-somere eblos partopreni E-kurson en Valamo. La kursoj okazos ekde la 1-a ĝis la 5-a de julio 2002. Denove okazos trinivelaj kursoj: elementa, daŭriga kaj diskuta. Instruos Sylvia Himdlŝinen kaj Atilio Orellana Rojas. Ĉiuj tri grupoj havos komunan programon vespere, ekz. farante ekskursojn en la ĉirkaŭanta bela naturo. Eblas krome laŭvole konatiĝi kun vivo en grek-ortodoksa monaĥejo.

La aliĝkotizo de la 5-taga kurso estas 249 eŭroj (l1-lita ĉambro) aŭ 215 eŭroj (2-lita ĉ.) en hotela nivelo kaj respektive 198 eŭroj kaj 182 eŭroj en gasteja nivelo. La kotizo inkluzivas tranoktadon, instruadon, matenmanĝon, lunĉon kaj vesperan teon tage kaj ĵaude vespere anstataŭ vespera teo bankedon. Alvenonte la 30-an de junio oni ne bezonos krompagi pri la ekstra tranokto.

La kursojn aranĝos la civitana instituto, sed ĉar la institutaj oficistoj nc parolas esperanton, eksterlandanoj nepre aliĝu pere de Esperanto-Asocio de Finnlando, adr. Broholmsgatan 15 C 65, 00430 Helsingfors, tel 4358- 9-715 538 (dejorado marde vespere, alitage respondilo), retpoŝto: sekretario(Qesperanto.fi kaj prezidanto(Qesperanto.fi

Bv. nepre informi la celitan kursnivelon kaj elekti nur unu. Limdato de la aliĝo estas la 3la de majo. Aliĝante vi povos interkonsenti pri pagmaniero. Ĉiuj aliĝintoj ricevos poste konsilojn por vojaĝi al la kursloko kaj pri la loko mem.

Esperanto-Asocio de Finnlando

IPR 02/2 »20

Instruista seminario post la finnlanda kurso

La semajnfinon post la E-kurso en Valamo, Esperanto-Ligo de Finnlandaj Instruistoj okazigos seminarion por instruantoj de Esperanto. Atilio Orellana Rojas konatigos nin kun manieroj instrui la lingvon. Bonvenaj partopreni estas ankaŭ esperantistoj kiuj neniam instruis Esperanton, sed kiuj prikonsideras tion fari iam estonte.

La kostoj por la kurso estas 131, 140 aŭ 156 eŭroj depende de la loĝkondiĉoj. La plej favora estas unupersona ĉambro en la gastdometo. La aliaj estas por du- aŭ unulita ĉambro en la loĝejo. La prezoj inkluzivas ĉiujn kostojn.

Pli da informoj: Carola Antskog, Prezidanto de ELFI, Dragsfjdrdsvagen 690, FI-25700 Kimito, 1 358-2-423133, caniskog(Dkolumbus.fi

3) 18a Aŭstralia Somerkursaro de Esperanto

Perto, la plej fora ĉefurbo de la mondo, izolita ĉe la okcidenta marbordo de Aŭstralio, bonege gastigis la 18an Aŭstralian Somerkursaron de Esperanto kaj Jarkunvenon de AEA. Ĉeestis proksimume 60 partoprenantoj, inkluzive de D-ro Nguyen Vinh el Hanojo, Vjetnamujo, s-ino Franciska Reisel el Frankfurto, Germanio kaj s-ino Niza Kuiterman el Nederlando, dum 25jaroj membro de ILEI.

La ampleksa programo konsistis el ĉiutaga kurso je kvar niveloj. En ĉiu nivelo estis du profesiaj instruistoj. Instruis Atilio Orellana Rojas, Penny Vos, Franciska Toubale kaj Marcel Leereveld.

Posttagmeze, krom plia kurso por la komencanta grupo diaspora, proponatis ankaŭ kantado, preparado por ekzamenoj je la baza kaj meza niveloj kaj Cseh seminario nivelo ‘A’.

Aktora kaj Muzika Konkursoj inter la provincoj de Aŭstralio bone distris dum du vesperoj. Eblis ankaŭ ekskursi per ŝipo sur la bela kaj larĝa rivero Swan, per tramo tra la freŝa kaj histori-plena ĉefurbo [vidu la foton sur la sekva paĝo!], Perto kaj ĝia parko, kaj per aŭtobuso tra la havenurbo Fremantle antaŭ ol viziti kaj esti enkarcerigitaj en la malnova kaj fantomplena malliberejo!

Interalie, oni profitis ankaŭ interesajn prelegojn de Atilio Orellana Rojas pri Indiĝenaj Dialogoj, de Juĝisto Kep Enderby, eks-prezidanto de UEA, pri Oceanio, de D-ro Ralph Harry iama aŭstralia ambasadoro ĉe Unuiĝintaj Nacioj, pri la traktado de rifuĝintoj, aktuala temo en Aŭstralio, kaj de Dro Nguyen Vinh pri Vjetnamujo.

IPR 02/2 »21

— página 13 del PDF —

Viktorio gajnis la Ŝildon por aktorado, kaj Kvinslando la Ŝildon por kantado. Du ruĝaj rozplantoj simbolantaj pacon kaj amikecon estis plantitaj ĉe la loĝejo, Kolegio Sankta Georgo de Universitato de Okcidenta Aŭstralio.

Plej grave, ĉe la jarkunveno de AEA, la membraro akceptis la proponon de la estraro starigi elspez-prioritataĵojn por 2002 sub la tri rubrikoj Informado, Instruado, kaj Eksteraj Rilatoj, kio inkluzivas antaŭenigi ligojn pro la nova komisio pri Oceanio.

Pro nuntempa manko de homfortoj en Tasmanio, la estraro akceptis la inviton de Viktorio okazigi la 19an Aŭstralian Somerkursaron de Esperanto en januaro 2003, sed prefere en alia urbo ol Melburno por ebligi varbadon de novaj interesotoj! Atentu la kalendaron!

Bv noti la datojn de 19a Aŭstralia Kursaro de Esperanto: de la 5a ĝis

la 17a de januaro 2003. Pro manko de prepar-tempo ĝi okazos denove ĉe Internacia Domo, Parkville, Melburno.

Jennifer Bishop,

President, Australian Esperanto Association Inc., Faculty of Education,

PO Box 6, Monash University, Victoria 3800, Aŭstralio

E: esperanto(DEducation.monash.edu.au

IPR 02/2 »22

4) Nord-Amerika Somera Kursaro en Nordoriento

La Esperanto-Ligo por Norda Ameriko kaj la Esperanta Scienca Fondaĵo kunaŭspicias la 33an ĉiujaran someran Esperantan kursaron 8-26 julio, 2002. La unuan fojon en sia longa historio la Nord-Amerika Somera Kursaro (NASK) okazos en la usona Nordoriento. La mondfama «School for International Training» (Altlernejo por internacia trejnado) en Bratlleboro, Vermonto, proponas aparte taŭgan lokon por studi Esperanton en vere internacia etoso.

Kursoj okazos en 4 niveloj (komencanta, progresintaj I-II, supera), ĉiu kurso kostos USD 900. Loĝado en dupersona ĉambro (kaj tri manĝoj tage) USD 640. Por garantiita loĝado, mendoj estas ricevendaj antaŭ la la de junio.

Riĉigaj eblecoj: Divers-specaj vesperaj kaj semajnfinaj program(er)oj donos pliajn eblojn neformale esplori multajn aspektojn de Esperantaj lingvo kaj kulturo. Tiuj eventuale inkludos ludojn, grup-kantadon, prikulturajn prelegojn, lumbildajn prezentaĵojn, poeziajn vesperojn, oratoradon, interkulturajn diskutojn, piknikojn, kaj ekskursojn. Partoprenontoj kiuj volas proponi specialan programeron, bv. turni sin al

Ellen Eddy. Pli da informoj: http:/hvwww.esperanto.org/nask aŭ http:/hvww.sit.edu/esperanto

| pri konkursoj…

1) Tutmonda fabelkonkurso invitas infanojn verki Paatalo-Instituto estas verkista edukcentro en Taivalkoski, Norda Finnlando. Gi estas nomita laŭ Kalle Paatalo, eminenta verkisto, kiu naskiĝis en Taivalkoski. Unu el la agadoj de la Instituto estas fabelkonkurso por finnaj infanoj, kiu okazas ĉiujare jam ekde 1994.

En 2000 la Instituto eksperimente aldonis al la konkurso Esperantlingvan branĉon laŭ iniciato de la Vilaĝa Asocio de Metsikyla, unu el la vilaĝoj en la komunumo Taivalkoski. Pro bonaj spertoj ĝi estis ripetita en 2001, kiam UEA aŭspiciis ĝin kaj donacis libropremiojn al la gajnintoj. En ambaŭ fojoj finnaj gazetoj multe raportis pri la Esperanta branĉo. Ankaŭ

IPR 02/2 »23

— página 14 del PDF —

ĉi-jare la konkurso havas E-branĉon, kiu denove okazas sub aŭspicio de UEA. Rajtas partopreni infanoj el la tuta mondo, kiuj scipovas aŭ ankoraŭ studas Esperanton. En la konkurso estas tri kategorioj: A) infanoj ĝis 9- jaraj, B) 10-11-jaraj; C) 12-14 jaraj. La konkursaĵoj povas esti verkitaj de individuaj infanoj aŭ de grupoj (ekz. lernejaj klasoj). Individuaj kaj grupaj konkursaĵoj estos taksitaj aparte. La longeco de la konkursaĵoj ne estas fiksita. La ĵurio aprezas la fabelecon kaj originalecon de la verkaĵo. En la skribado aŭ tajpado plenkreskulo rajtas helpi laŭ sia konscienco.

La ĉefa celo de la konkurso estas, ke geknaboj interesiĝu pri la uzado de la lernita lingvo, daŭrigu sian bonan hobion kaj ekzercu sian kreivon.

La konkursaĵoj devos atingi la organizanton plej laste la 20-an de septembro 2002. Oni adresu ilin al: Paatalo-Instituto, PL 39, FI- 93401 Taivalkoski, Finnlando. Oni skribu sur la koverto la vorton Fabelkonkurso. Oni uzu pseŭdonimon kaj menciu, ĉu la konkursanto estas grupo aŭ unuopulo. La nomo, adreso, naskiĝdato kaj (se eble) telefonnumero aŭ retadreso de la konkursanto estu en aparta koverto.

Pli da informoj oni povas ricevi de la komisiito de la Instituto pri la konkurso: Aini Vaaraniemi, Vaarajarventie 26 A, FI-93590 Vanhala, Finnlando (rete: aini.vaaraniemi(dpp.inet.fi)

La hejmpaĝo de la Instituto estas www.taivalkoski.fi/paatalo-instituutti kaj ĝia retadreso estas instituutti(Qtaivalkoski.fi. Pri la fabelkonkurso bv. tamen korespondi nur kun la komisiito (vd. supre). La direktoro de la Instituto estas Osmo Buller.

2) Konkurso por element-lernejanoj en Kroatio

Kadre de la 5a Kongreso de kroataj esperantistoj kiu okazas en Rijeka, en la apuda urbeto en E-domo en Kostrena okazas konkurso pri kono de E-o por lernejanoj. Per la projekto oni aktivigas ĉemarbordan E-domon de E- “Societo en Rijeka, kiu estonte bonvenigas ankaŭ alilandajn infanojn samkiel aliajn esperantistojn kun siaj aranĝoj. Pluraj kroataj lernejoj anoncis siajn lernantojn al la konkurso kaj financas restadon kaj veturkostojn. La konkurso pri la lingvokono kaj kono pri historio de E-o okazos la l-an de junio 2002. Samtempe en Rijeka renkontiĝas esperantistoj por Alp-Adria Konferenco kaj por Mezeŭropa konsultiĝo. La detaloj ĉe Kroata E-Ligo, Kneza Mislava 11, tel 385 1. 4617 550, fakso 385 4619373, reto esperanto(0zg.tel.hr

Spomenka Stimec

IPR 02/2 »24

3) Kvizoj de Juna Amiko

Juna Amiko, internacia E-revuo de ILEI por lernejanoj kaj komencantoj jam de pluraj jaroj regalas siajn abonantojn per interesaj tasketoj, kiujn ĉiu rajtas solvi kaj la solvojn sendi retpoŝte aŭ letere al la donita adreso. Vizitu ĝian hejmpagharon: www.banyai-kkt.sulinet.hu/esperanto kaj

elektu la subtitolon ‘Kvizolisto’ post kiu ĉiam (4 fojojn jare) vi trovas la aktualan kvizon.

Se la kvizoludo plaĉas al vi, unue provu vi mem, poste, rekomendu ĝin al viaj geamikoj aŭ kursanoj, al kiuj vi povas helpi per konsiloj kaj libroj broŝuroj, se necese (sed neniam faru la solvojnanstataŭ ili).

Geza KURUCZ, red. de JA (suli267(Qszeged sulinet.hu)

1) Britio

Jarraporto de Esperanto Teachers’ Association pri la jaro 2001/02 Dum pluraj jaroj, kiel pasintjare raportite, ETA spertis krizajn problemojn. En marto 2002 la jarkunveno fine, kun granda bedaŭro decidis malfondi la asocion kaj fordoni ĝian bonhavon al simila organizo, kiu, ni esperas, daŭrigos ties laboron, precipe rilate al ‘Urso- Kurso’, sed ĝenerale rilate la instruadon de la lingvo al infanoj kaj gejunuloj. La eksiĝinta komitato estas: Roy Simmons (prezidanto), Malcolm Jones (vic-prezidanto), Angela Tellier (sekretario) kaj /un Mac Dowall (kasisto)

Evidente, ni daŭre deziras kunlabori internacie. La ‘morto’ de ETA ne „signifas la morton de la brita sekcio: daŭre restas’ grupo da Individuaj membroj de ILEI, kiuj kompreneble informiĝos pri ILEI pere de IPR, kaj la brita sekciestro celas flegi la kontaktojn inter EAB kaj ILEI Pere de la britaj Esperanto-revuoj («EAB Update’ kaj ‘La brita Esperantisto). ;

Malcolm Jones

IPR 02/2 »25

— página 15 del PDF —

2) Francio KULTURO de SENPERFORTO kaj PACO profite al TUTMONDAJ INFANOJ

UNESKO, Nobelpremiitoj pri Paco kaj 54 demokrataj ŝtatoj decidis, ke la unua jardeko de tiu jarcento estu dediĉata al la Infaneco, al ties protekto kaj klerigo. Unesko invitas la Neregistarajn Organizaĵojn, la lernejojn, … aktive apogi kampanjon en la jardeko 2001-2010 favore al ĉiu infano de la mondo. Tiucele la Manifesto 2000 estu diskonigata. Tiu kunagado dum la jardeko titoliĝas «Peace in our hands, Cultivons la paix, …» laŭ la ses oficialaj lingvoj de UN.

PROGRAMO de EDUKO pri CIVITANECO

La franca ILEI-sekcio proponas al sia membraro dosieron ilustrantan la Manifeston 2000. Verkis ĝin Armand HUBERT, UEA-delegito pri homaj rajtoj. Tiu dosiero «Cultivons la paix» pritraktas la ses temojn de la Manifesto per koloraj paneloj A4-formataj. De ses monatoj, ( de antaŭ la someraj ferioj ) akiris ĝin deko da esperantlingvaj instruistoj por uzi ĝin en mezlernejoj en la programo de eduko al civitaneco.

Ne ankoraŭ ekzistas informoj pri uzado. La dosiero entenas: kopion de la Unesko-a apelacio, enhavo-tabelon, enkondukon La Tero malbonfartas, la ses temojn de la Manifesto, panelon Metiistoj de la paco kaj demandaron por gelernantoj.

EDUKA AGADO lige al UNESKO

Nun tiu dosiero estas esperantigita kaj alirebla en la Reto. En Esperanto ĝi titoliĝas „Paco en niaj manoj” [vd. dorsflanke — NdlR.]. Maŭro La Torre aperigas ĝin en la TTT-paĝo de ILEI « http:/lps.uniroma3.iVilei ».

Tradukota en ĉies landa lingvo, ĝi povas instigi samideanojn partopreni klerigan taskon favore al kulturo senperforta. Instruistoj de ĉiu landa ILEI-sekcio povas elpensi uzadon de tia dokumento en siaj propraj lernejoj laŭ naciaj intru-dispozicioj. Tia kunlaboro de ILEl-membroj plifortigos «la instruan kaj edukan agadon per diversaj edukaj projektoj lige al Unesko». La porpaca kampanjo daŭras dek jarojn: E-instruistoj trovos tempon por impliki sin. Pliaj informoj ĉe la franca ILEI-sekcio joseph.catil(Qwanadoo.fr, ĉe la verkisto: Armand HUBERT – 13, chemin de la Solitude – FR-57200 SARREGUEMINES.

IPR 02/2 »26

E e. PACO en NIAJ MANOJ | = ŝ ————————————LĴ———nmnpMENmUMEBLUULAJ

— PACO en NIAJ MANOJ Dosiero / ekspozicio. Temoj de la Manifesto 2000, iniciita de UNESKO. Eldonita de franca ILEI-sekcio Verkis Armand HUBERT

La Manifesto 2000 proponas al ni pripensadon

kaj memdevontigojn je tiuj temoj :

1. RESPEKTI CHIUN VIVON

1.1. Respekti sian propran vivon : tabako, alkoholo, drogoj, trorapido, MST (Malsano sekse transdonebla kau 1.2. Chies vivon.

2. RIFUZI PERFORTON

2.1. Pripenso pri deveno de konfliktoj ; 2.2. Konsekvencoj de perforto.

3. DIVIDI KUN ALIA 31 Frateco:

3.2 Metiistoj de paco (Rugha Kruco, Amnesty, Esperanto, )

4. AUSKULTI POR KOMPRENI 41. Akcepti dialogon; 4.2 Lingva demokratio.

5. KONSERVI LA PLANEDON 51. Konstato ; 5.2 Chies devontigo.

6. REMALKOVRI SOLIDARECON 6.1. Nordo-Sudo : 6.2. Urghajhoj

IPR 02/2 »27

— página 16 del PDF —

3) Hungario | Komence de marto 2002 en Budapeŝto okazis la tradicia pedagogia konferenco de hungara ILEI-sekcio. En tiu ĉi jaro temis ne nur pri pedagogia kunveno kaj asembleo, ĉar la evento kunligiĝis kun la centjara jubileo de Hungaria E-Asocio kaj la 10-jariĝa festo de Eventoj. Inter la partoprenantoj troviĝis grupo de eksterlandaj gastoj kaj ankaŭ pli ol 20 hungaraj membroj de ILEI (vd. la foton sube). Unu el la brilaj pedagogiaj prelegoj (fare de Ivan Bujdoso) baldaŭ aperos en nia revuo.

Jozefo Nemeth, sekciestro de ILEI en Hungario

4) Svislando

Edukado pacen En aprilo 2001 la argentinaj esperantistoj deziris prezenti koncepton pri edukado pacem al nacia kongreso pri tiu temo; tiu koncepto devis memkompreneble enteni la instruadon de Esperanto. Ili demandis pero Orellana Rojas. Li diris, ke Mireille Grosjean devas fari tion. Mi do eksciis pri tio kaj mia pripensado komenciĝis. En majo mi povis: tfansdoni al Sudameriko koncepton, kiun la Argentinanoj tuj tradukis al la hispana. Pro la ekonomia krizo la afero ne antaŭeniris en Argentino. La koncepto tamen plu disvolviĝis en mia kapo kaj en oktobro 2001 mi redaktis franclingvan version pli longan (4 paĝoj). Poste mi faris laŭ tio la e-o version. Mi transdonis ĝin al ILEI, ĝi nun estas sur la ILEl paĝo sur Interreto. Italoj ektradukis ĝin. Argentinanoj revizias la hispanlingvan version. En Svislando mi prezentis

IPR 02/2 »28

ĝin al Svisa Asocio de Edukistoj Pacen (ASEPAIX). Ili metis ĝin sur sian retpag’on www.asepaix.ch. Ili deziris prezenti sin al la gravaj instruinstancoj en la lando kaj farante tion aldoni mian koncepton. Tio signifas, ke tiu verketo iris al tiuj instancoj. Maŭro La Torre organizis ligon inter la paĝo de ILEI kaj de ASEPAIX por ke de la paĝo de ILEI oni povu trovi la koncepton en la franca. Rezulto: baldaŭ ni havos 4 versiojn: francan, esperantan, hispanan, italan. La koncepto certe estas utopia kaj neniu lando povas enkonduki ĝin rapide kaj simple. Tamen ĝi entenas ideojn, kiujn la pedagogoj povas tuj apliki. Mi estas dankema pro reagoj iuj ajn.

Por memoro: mi verkis en la franca «Echanges de Classes Cle en Main», 280 paĝa manlibro por instruistoj pri klaso-interŝanĝoj. Vendiĝis pli ol mil. Aĉeteblas ĉe «office neuchĉtelois du matĉriel scolaire», rue des Tunnels 1, CII 2006 Neuchatel. Novajo: En 2002 aperos germanlingva traduko de ĝi, en la titolo estos «Austausch» von Mireille Grosjean, la eldonisto vendisto estas «ch Jugendaustausch», pf, CH 4501 Solothurn.

Mireille Grosjean internaciaj eventoj…

1) Ni observis, lernis kaj planis (CALICO 2002)

Inter la kvarcento da partoprenintoj de tritaga konferenco de CALICO pri komputile helpata lingvo-lernado, dudeko estis esperantistoj, arigitaj en delegacio de Esperantic Studies Foundation (ESF). La kunveno okazis paske en la Universitato de Kalifornio ĉe Davis, malgranda sed modela universitata urbo najbare de la ŝtata ĉefurbo Sakramento. Krom tri festparoloj, estis densa programo de prezentaĵoj, preskaŭ ĉiuj kun praktikaj demonstraĵoj, kaj dudeko da budoj de komercaj kompanioj. Ne eblas ĉi tie resumi ĉion; kiu interesiĝas, vizitu: www.calico.org/CALICOO2/

Tiris mian atenton prelego pri komputile liverata kurso de TPR (Totala Fizika Reago), kio unuavide ŝajnas kontraŭdira. Frapa estis ĝia verbocentreco, kio cetere karakterizas la plimulton de la demonstritaj programoj. Jen leciono por ni esperantistoj: transirante de libro-bazita al komputil-bazita instruado; nia enhavo migru de statika al dinamika. Ni vidis bonegan prezenton de ies matena rutino, konsistanta el amaso da praktikaj, fizikaj kaj realismaj agoj. En unu ekzerco, aperas vidbenda bildo de matenulo kun etendita mano, kun kvar objektoj flanke (dentobroso, taso, kulero, viŝtuko). Oni aŭdas unu el kvar frazoj (ekz.

IPR 02/2 »29

— página 17 del PDF —

Liza brosas la dentojn). La lernanto devas muse kapli kaj tiri la dentobroson ĝis la mano de Liza. Por gratuli la ĝustan elekton, Liza tuj ekbrosas la dentojn. Je miselekto, ŝi farus nenion. En alia oni stiras aŭton laŭ voĉaj ordonoj selektitaj de la programo. La montrita bildo evoluas laŭ la stirado de la lernanto; protestante je malsekvo: /ru dekstren – haltu ĉe la halt-signo — bone vi turnis – sed, kio? Vi ne haltis antaŭ la signo! (polica sireno).”

Sono ludas gravan rolon en la nunaj lerno-programoj. Oni preferas uzi registritajn homajn voĉojn ol sintezitajn. Tipaj programoj permesas al lernantoj registri sian voĉon kaj kompari tion kun modela voĉo. Parolrekonaj programoj komencas esti uzataj por funkciigo de aparatoj (lumoj ek, televidilo — kanalo dek kvin, varmigo 23 gradoj… ktp.) sed ili ankaŭ ekprenas didaktikan rolon. Se la parol-provoj de lernantoj estas rekonitaj, eblas doni voĉ-analizon komparata kun tiu de modelo. Unu programo esprimas similecon al la modelo per procentaĵoj por ĉiu vorto. Alia vidigas tion per grafikaĵo, laŭvorte kaj laŭlitere. Elementoj kun simileco super 8099 aperas verde, sub 8090 ruĝe. Tiel lernanto scias precize kiuj sonoj perfidas ŝin/lin kaj sekve bezonas ekzercadon. Alia kreas el tio diagramon de la buŝo, lango kaj gorĝo, kio eble helpas al anatomie konsciaj lernantoj. Frapa projekto menciita (ne demonstrita) rekonas la malperfektan elparolon de lernanto ĉe donita teksto, digitigas ĝin, komparas ĝin kun la digita parolo de modelo kaj laŭ tio modifas per kompleksaj algoritmoj la misan parolon por perfektigi (aŭ bonigi) ĝin. Tiel, la modela prononco kiun la lernanto aŭdas kaj alcelas, venas de ties propra voĉo!

E-sperante

Post la konferenco, la ESF-aro kunsidis tra du duon-tagoj por plani projektojn pri perkomputila lernado kaj uzo de Esperanto. Ili unue resumis la viditaĵojn el la konferenco; pro la paralelaj sesioj, multaj raportis kion aliaj ne vidis. Pluraj maturaj komercaj instru-programoj ekzistas: de Aurolog, Transparent Language, kaj multaj aliaj. Eldoni E- version de iu el tiuj provizus kadron kiu unuflanke faciligus la kreotaskon, aliflanke limigus la eblecojn; fariĝis pli favoraj la financaj eblecoj por tio. Brigham Young Universitato montris instigan instruadon pere de kinejaj filmoj sur DVD, ekzemple la francan per “Chocolaf”. La multtrakaj sonaj kaj subtitolaj eblecoj liveras eblon spekti la filmon nur ĝue aŭ en la propra lingvo, aŭ la cel-lingvo, kun aŭ sen sub-titoloj (en LI aŭ L2),

IPR 02/2 730

kun gramatikaj atentigoj (sone aŭ skribe), kun komentario priskriba (nun ŝi paŝas al la tablo, prenas la leteron…) aŭ interpreta (ŝia mieno esprimas timon pro la enhavo…) aŭ ekzercigaj demandoj. Tio povos montri vojon pli plene ekspluati la vidbendon Pasporto al la Tuta Mondo kun ekzercoj, kurso kaj gvido por instruistoj sur DVD aŭ en retejo (aŭ ambaŭ). Poste oni resumis la proprajn projektojn en konstruo: lernprogramo de lan Fantom (GB), E Viva!, el Usono Mind Scaffolds de Duncan Charters kaj Denis Ferland, entenanta milojn da bildoj el la siatempe eldonita bildvortaro de Benson, Curso de Esperanto el Brazilo k.a. En koncepta sed demonstrita stadio estas retejo ellaborata de Hokan Lundberg, Sonja Petrovic, Henning von Rosen, Clayton Smith, Arono kaj aliaj el ESF kaj TEJO-medio. Ĝi nomiĝas “Kursejo”, tamen ĝi estas certe pli ol ejo por kursoj, ĝi povos ekesti bunta “eduka bazaro”. Rigardu mem: www. kursejo.net. La partoprenantoj konciis pri la atingoj kaj evoluo de edukado.net tra lastaj monatoj. Ne estis fina decido kiun “podion” elekti/subteni; ĉiuokaze estu kunlaboro, reciprokaj hipersaltoj kaj divi»

„Difinante la strategion.” Videblaj ĉe la tablo estas Mark Fettes (Kanado), Grant Goodull (Usono), Bertil Wennergren (Svedio) kaj Lusi Harmon (i Usono)

IPR 02/2 »31

— página 18 del PDF —

=» dado? de materialoj inter la podioj starigataj. Konsentite kaj diskutate la plano evoluigi aŭ starigi edukan retejon. La plimulto de la partoprenantoj estis retuloj kaj komputistoj, malpliis la unuavicaj pedagogoj, tamen la skzitaj celoj spegulis adekvate didaktikajn kriteriojn: El inter tiuj:

e. La kreaĵoj havu daŭran valoron, sed estu laŭbrike konstruataj, por ke uzeblaj eroj estu je dispono kiel eble plej baldaŭ.

e Ni kreu ĝenerale uzeblajn resursojn kaj apogu la diversecon: elekteblu diversaj lerno-stiloj, evoluigo de diversaj lertoj (aŭskultaj, parolaj, legaj, skribaj…), diversa enhavo — kursoj kun kaj sen movadaĵoj, por atingi ekvilibron aŭ neŭtralecon (en pozitiva senco).

e. Pretigantoj kolektu kaj dividu spertojn, ankaŭ disponigu ilojn por faciligi al aliaj enretigi siajn materialojn.

e La retejo ofertu al progresantoj gamon da lerno-programoj, estu ankaŭ retaj babilejoj, ĉu por mikrofona/laŭtparolila konversacio, ĉu per sinkrona aŭ nesinkrona mesaĝado. |

e Estu alloga(j) baza(j) kursoj, kies fino provizas malŝlosilon al babilejoj kaj aliaj faciligoj. Tiumaniere pli kompletaj kursoj povos esti pli densaj kaj kontentigaj. Estu materialo por ĉiu nivelo, ĝis inkluzive por la instruistoj.

e Ni enplektu aŭtentikajn materialojn en la kursojn (ekz. tekstoj el Monato, Kontakto k.a.). Estu sonarkivoj, bildvortaroj kaj serĉeblaj

saltenhavaj gramatikoj, ligeblaj al la lego-materialoj.

e Ĉefrolu la pedagogio kaj ne la teknologio. Ni ne ofertu tro da teknikoj aŭ lern-elektoj al komencantoj — multaj el tiuj estos ankaŭ komputilaj komencantoj.

Certe tra venontaj monatoj multo progresos sur ĉi tiu kampo, ĉar la kunveninta teamo vere funkcios kiel labor-brigado. IPR raportos evoluon kaj petas artikolojn de la kreantoj de la menciitaj programoj. Ni finu per diraĵo, tre konvene tradukebla al Esperanto, de la lasta festparolinto en la konferenco de CALICO, valida por ajna instruado, sed aparte memorenda ĉe komputila: “Nia celo ne estas transdoni lernaĵojn, sed transformi

lernantojn. Stefan MacGill, Hungario.

? (E kulpas la Red.)

IPR 02/2 »32

2) Konferenco de NRO-j ĉe UNESKO 12-14.2002

El la 343 Ne-Registaraj Organizoj partoprenis 133. Nian Ligon reprezentis Jean-Pierre Boulet kaj Renĉe Triolle, kaj nome de UEA ĉeestis Vincent Charlot. La Konferenco akceptis 8 rezoluciojn, proponojn por la plua agado, laborplanon ĝis la jaro 2005 kaj rekomendojn por la sekvaj 10 jaroj. Kion povas fari ILEI? » interveni dum kunvenoj, en paŭzoj, diskuti kun homoj, proponiĝi kiel prezidanto de kunveno por tiel aperi en la postaj dokumentoj » traduki kaj surretigi la bazajn dokumentoj de NROJ, instigi la landajn sekciojn rilati kun la naciaj komisionoj de UNESKO kaj NROJ j » landaj sekcioj pripensu, kiel ili povus kontribui al la dekjara plano por senperforto kaj paco por la infanoj en la mondo, kaj

post la eventuala kontribuo ili informu la estraron de UNESKO. laŭ detala raporto de Renee Triolle

ILEI-informoj…

1) Nuligo de ILEI-Konferenco 2002

La sekvan tekston (aperintan en IPR 2001/4) ni ripetas, ĉar kelkaj membroj evidente ne rimarkis la averton: „La estraro kun bedaŭro pencas ke. ne povos okazi ILEI-konferenco en 2002; anstataŭe proponos pli riĉan edukan programon kadre de la Universala Kongreso 1 la ‘ Nao ĉi la Lernejo”, i.a. por atenti la dezirojn de la brazilaj olegoj. La nuligon kaŭzas ĉefe la maleblo garantii sufiĉ : prenantaron.” ; diaro aj Samtempe — laŭ estrarana sugesto — ni aldonas, ke la nuligon kaŭzis ne

pur la eventuala financa risko, sed la neatendita manko de konferenca respondeculo en la estraro. J.N

2) La enirpaĝo al la Kvazaŭa Lernejo Tibor Sekelj fine de marto 2002 komunikis la jenajn rezultojn: dum la lastaj 9 monatoj nia Lernejo ricevis 1500 VIZITOJN (do mezume po 166 vizitoj monate): 4094 el nekonata deveno; senkonsidere de tiuj la ceteraj je distribuitaj (lando 4 7): Fl 14, FR 14, 179, RUZ, BE 6, BR6, SE 5, PL 5, JP 4, ES3, DE3 HU 3, NL 3, sekvas aliaj 28 landoj. aŭro aSo

IPR 02/2 »33

— página 19 del PDF —

3) Dankanonco

Elkoran dakon al s-roj G. Pirlot (BE) kaj P.J Desailly (AU) por donacoj (en jaro 2001) al nia Projekto Interkulturo. Boomee Kim-Lindblom, estrarano de ILEI pri financoj

4) Financa Raporto de ILEI 2001?

Ekzameno 2001 (EUR)

Saldo 2000.1231 – 66 Enspezoj 189

Kostoj II

Suldo 2001123)1 = -—€j2

pe ITA o ebo] 189 189

Interkulturo-rezulto 2001 (E UR)

Rezulto 2001.12.31 Saldo 2000.12.31. 29] Donacoj 249 Kostoj 212 Rimedoj EUR Kostoj EUR Saldo 2001.12.3]1. 378 « Membrokotizoj 7405 IPR’00 1500 I = mm mm — i SMOAMO Konferenco 927 IPR’O1 S170 , » Libroj 942 Afranko, tel,reto 1333 Rezulto IPR 2 001 (E UR) Subvencio ’99/00 1350 Materialoj 393 Divers., donacoj — 810 Estrarkostoj 1285 Presado, afranko 1-4/01 4710 Interezoj 364 Fakaj kotizoj 307 Resto de la jaro 2000 1500 Ekzameno 12 Bankkostoj 319 Honorario 460 JA-pruntopago 1955 MOS sukoj 6670. (Por 2001: 5170) ĝ. Perdo – 452 SPLOIEGIIS KATMOS zio e ii imo lipa ro Ĝi pludio JINO Juna Amiko 2001 (EUR) Bilanco 2001.12.31 Enspezoj Kostoj Saldo 2000. 12:41. 1439 Presado 1-4/01 2929 Aktivo EUR Pasivo EUR Abonoj 2001 4713 Ekspedo 2790 TT TxS““ = Prunto repago 1955 Honorario 436 Kaso 26 Interkulturo 328 Resto de presado «00 1724 Bankoj: SEB-35,581 SEK 3901 Erika Linz 480 Varbilo 197 FSB-14,595 SEK 1600 Szerdahelyi 1375 sx Aliaj 31 PG-16,315 SEK 1788 Koleghelpo 276 = = = e SI0ZIE Samoo 95. 8107 UEA, ,ilek-a 324 Dazzini 86 Fond Pika ta E RJ I vaj JA, juna-l 168 £onduso Erika Linz (SEK 7 = Nepagitaj fakturoj 357 Saldo 2000.12.3] / dj 36 ; Sn duso Dazzini BAKA Stoko Eldono 273 Propra kapitalo 6800 Donacoj SS1 Interezo EIO, = Stoko Libroj 907 Donaloj 6 Poŝtmarkoj ! pe 5531 Koleghelpo, KF. 4255 pii dido 2001.12.3] Li : Sumo (EUR) l 9348 00 Sumo o 9345 : = Suldo 98 SEK (= 86 EUR) v Nominala valoro de Obligacio: 140000 SEK. Interezo 5531 SEK. 80 90, 4425 SEK/ 480

EUR (al Pasivo)

” Por kompari: vidu „Financa Plano 2001” en IPR 01/2 sur p. 35. (NdIR.)

IPR 02/2 »34 IPR 02/2 »35

— página 20 del PDF —

Fonduso Szerdahelyi (SEK)

Saldo 2000.12.31 14141 Donacoj 1303 Librovendo ”01 3078 Interezo 165 Antaŭpago de eldono 5640 Korekto 376 Saldo 2001.12.31 1267]

18687

Financa Plano 2002

Koleghelpa kaso 2001 (SEK) Saldo 2000.12.31 1756

Donacoj 1526 Koleghelpo 736

Saldo 2001.12.3] 2546

3282 3282

(2546 SEK / 276 EUR)

Rimedoj EUR

Membrokotizoj 6000

Libroj 1000 Eldonaĵoj 700 Subvencio UEA 1300 Interezoj 700 Juna Amiko 700 Diversaĵoj 600 Sumo FTOŬU Tem Gko

IPR 02/2 736

Kostoj EUR IPR 5600 Afranko, tel, fakso ktp. 1200 Estrarkostoj 1300 Materialo, kopiado 600 Eldono 600 Fakaj kotizoj 500 Interkulturo 1000 Diversaĵoj 200 Sumo 11000

Atilio Orellana Rojas kaj Niza Kuiterman dum la 18-a Somerkursaro en Aŭstralio

(vd. p. 21)

„.—-—,

SEKCIESTROJ

Albanio: Vasil Pistoli, c/o Bardhyl Selimi, Rr. Maliq ; Muco, Pall. 50, ap. 3, AL-Tirana o: selimib(dalbmail-com

Argentino: Teresita Alaniz, El Omba s/n, AR-5801 Alpa Corral

Aŭstralio: Kay Andersen, P.O. Box186, Moorooka AU- 41054: kjand(Wgozemail-com.au

Belgio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Vostende E ravmondoavvllemancepi.be

Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 24A, ap. Il, BR-04106-010 Sao Paulo (SP)

Britio: Malcolm Jones, | Regent Avenue, Skipton, GB- North Yorkshire BD23 LAZ

Ĉeĥio: Jana Melicharkova, CZ-696 02 Ratiŝkovice 938 Li: mmelicharek(diol. cz

Ĉinio: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., 29-34 North Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan OS: zdchen(public.wh.hb.en

Finnlando: Carola Antskog, Dragsfĥjirdviigen 690, F’1-25700 Kimito E: dantskog(dkolumbus.fi

Francio: Joseph Catil,

S, tue des Calabres, FR-609330 Meyzicu, =: josepf[catillawanadoo.fr

Germanio: Michael J. Seherm, Von Thiirheimstr. 47, DE-89264 Weissenhorn

Hungario: Jozsef Nemeth, FO u. 41/5, HU-8531 Ihasz = jozefo(dnl-papa.hu

lrano: Hamzeh Ŝafii, P.O. kesto 17765-184, IR-Teheran ka iei ir(desperanto.org

lalio: Luigia Oberrauch Madella, via Prampolini 8, 1T-43100 Parma = Vmadella(din.ii

Japanio: Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, Mitaka-shi, Tokio, JP-181-0001 SM: masumi-

SELI gateway. ne.jp

Katalunio: Luz Vazquez, Apartat 553, ES-43200 Reus S: ileicakdhotmail.com

Kroatio/KEL: Ankica Jagnjiĉ, Stubiĉka 75, INR-10000 Zagreb,

8: ankica jagnjic(wWzg.tel.hr

Kroatio/KEU: Ivan Bekavac- Basiĉ, Kuŝlanova 59, HR-10000 Zagreb

Kubo: 11. Jiminez, Apartado 5120, CU- 10500 Ciudad de la Habana ~=: kubesp(dip.etecxa.cu

Nederlando: Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HIW Den Ilaag,

E: iei0O[(dworldonline.nl

Norvegio: Bjorn Thuv,

LE. Gjerdrums vei A3 NO-1396 Billingstad E: blhuv(we2i.ner

Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow, : (1 48 12) 638 14 49

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7.

RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 €: mirina(Qonline.ru

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 H6rby E:bertilandreasson(o horbv.mail.telia.com

Svislando: Francois Randin, Str. Vallombreuse 14, CII-1004 Lausanne O: francisko(dcourrier.com

Togolando: Attiogbe- Agbemadon B., Mensah, T. I. E.

To, B.P. 13169, Lome-TOGO, B: esp.togo(dcafe.Ig

Usono: Doroteo Ilolland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, CA 93111-2521 (US)

M:72644.245O(dcompuserve.com

REPREZENTANTOJ

Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, AM-375062 Erevan

Bosnio kaj IHercegovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo

Cilio: Ilĉctor Campos Grez, Casilla 231, Curico, CL-Sĉptima Region S:srrigo(dercreuna.cl

Estonio: Ilelgi Ilromova, Pk. 623, EE-12602 Tallinn

Islando: Loftur Melberg Sigurjonsson, Nordurbraut 33, 1.h.. 18-220 Hafnarfjordur, S:loftur(Dskyrr.is

Israelo: Murjan Josef,

P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv

Jugoslavio: Radojica Petroviĉ, Bul. oslobodjenja 36, YU- 32000 Ĉaĉak 0: radp(dptt.yu

Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila,

B.P. 13, CG-Lukala (Bas-Zaire)

Korea Resp.: CIO Sung Ho, Department of Biology, Inha Universitato, Incheon 402-751, Koreio 9: sheho(dinha.ac.kr

Kostariko: Hugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Jose €: miaumiau l(Vracsa.co.cr

Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-9A, LT-2044 Vilnius

Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, NZ-Wellington l M: irenda s(Qihug.co.n=

Portugalio: Joĝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande, P’T-1675 Pontinha

Slovenio: Marija Zlatnar- Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana.

U: Marija. Zlatnar(ognest-arnes.si Ukrainio: Nina Daniljuk, prospekt Sobornosti, 32-108, Luck-26. UA-43026 Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS 6: engeny(desper.gimli.com Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado 70782, VE-Caracas 1071 A

— página 21 del PDF —

LABORKOMISIONOJ Ekzamena: Duncan Charters (prezidanto), Bill Maxey (sekretario) 9: bmaxey(Qvisi.net Elekta: Gwenda Sutton (kunvokanto), Maritza Gutierrez, Joseph Catil Kontrola: Bertil Andreasson, Lars Forsman, Bo Sandelin Lerneja: Marija Beloŝeviĉ, Jennifer Bishop, Renato Corsetti, Stefan MacGill, Geza Kurucz, Maŭro La Torre, Raita Pyhilŝ Regulara: Rob Moerbeek, Ilans ten Hagen Terminara: Maŭro La Torre

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

FIPLV (Internacia Federacio por Instruistoj de Modernaj Lingvoj) Reprezentanto de ILEI: Jennifer Bishop 9: esperanto(DEducation.monash.edu.au

IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando.

UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando. Reprezentanto de ILEI: Maŭro La Torre; estrarano de UEA pri edukado: Gbeglo Koffi.

UNESKO (en operaciaj rilatoj). Reprezentantoj de ILEI: Renĉe Triolle, Bello Bauco, Chemin de la Civade Verde, FR- 13600, La Ciotat, Francio; Jean-Pierre Boulet, 17 Av. de la Dordogne, FR-63800 Cournon d’Auvergne, Francio, tel. (33) 4 73 84 90 60; Mireille Grosjean, Temple 20 pf. 9, CH-2416 Les Brenets, Svislando, tel.Hfakso (741 32) 932 18 88, 9: mireille.grosjean(Qipn.ch

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POM ALIAJ SERVOJ ILEI estas jure registrita ĉe la komerca ĉambro en Den Haag sub numero 27.181.064. La membreco inkluzivas ricevon de 4 numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge; tel. (146 8) 777 4175, 2: boomee.kimlindblom(Qswipnet.se, postĝirkonto: 682117-7. IBAN (Internacia Bank-konto) numero: SE 2595 000099 604206 821177. Stokholmo, S.IV.l.F.T. – kodo: PGSISESS. Membro-kotizoj: A-landoj (laŭ UEA-divido): 14 EUR, B-landoj: 8 EUR. Simpla abono sen membreco: 18 EUR. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pgk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago. Kontoj ĉe UEA: ilek-a (ĝenerala), juna-I (Juna amiko) kaj pike-b (Projekto Interkulturo). Detala listigo de pagmanieroj al UEA aperas sur p. 39 de Jarlibro 2001. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Reklamtarifoj por IPR: 180 EUR por plena, 110 EUR por duona kaj 70 por kvarona paĝoj. Tio inkluzivas bazan-grafikan pretigon; kostojn de ekstra pretigo oni rajtas fakturi. Sekcioj reklamante edukajn projektojn rajtas peti trionan rabaton. Hejmpaĝo de ILEI ĉe: hittp./il„uniroma3.it/ilei

KEDAKCIAJ INFORMOJ

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, Tel: 32-3-234 34 00. Redaktejo: NEMETII Jozsef, HU-8531 InASZ, F6 u. 41/5. Rete: wiww.n/- papa.hu/ipr; jozefo(dnl-papa.hu; jozefo nemetl(Qhotmail.com, tel: 4-36-89/ 356-050. Laboreja fakso (ĝi funkcias nur en lernotagoj, antaŭtagmeze). 36-89/ 324-896). Nia vicredaktorino: kutalin(Qikso.ner. La revuo aperas ankaŭ kasete registrita por leg-handikapuloj. Informas: Rob Moerbeek, Zwaansmeerstraat 48, NL-1946 AE Beverwijk.

La nunan numeron ni sendis al la presejo la 16-an de aprilo 2002, redaktofino por la sekva numero: la 15-a de aŭgusto 2002.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Driemaandelijks tijdschrift. Afpiftekantoor: Antwerpen X. 02/3 ISSN 1013-2031 Jarkolekto 32 – trimonata

eoo AEVUO ~i Gi = e

Jozefo Nemeth

Vicredaktoro — Katalin Kovats Kunlaborantoj: Maŭro La Torre Stefan MacGill

Bill Maxey Blazio Vaha

— página 2 del PDF —

ENHAVO

Maŭro LLA FORRE: Relanĉi la;insirnadon s.m ees sedo e dose snro Ob eosurooano vono; : Ekonomia efiko de la Aŭstralia Somerkursaro… (Alan MENDELAWITZ)……..

Allan SIMON: La komerco kiu povas ŝanĝi la mondom …………………… oo… : Dmitrio LYTOV: Socioniko — talentoj kaj rilatoj ……………………eee sees o enoni, l Ni funebras ($Charlotte Irwin Kohrs, TRaymond Gonin)……………………… 18 Intervjuo kun Boris Kolker (Katalin KOVATS)……………………….ssesee ooi 20 El la landoj kaj sekcioj (AL, CN, FI, HU, DE-AM, CH, US)………………….. 23 Pri E-instruiloj: Esperanto ABC de Rommesmo (recenzo de B. VAHA)……. 30 Lerniloteko: Kiel mi veturu al Tromso? (aŭtoro: Katalin KOVATS)………….. 33 Por via notlibro: La Fondaĵo Saliko restarigas virtuale; Anoncoj……………. 35

ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Universita Roma Tre, Via Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, ltalio. Tel. (139) 06 44 62 092 aŭ 06 49 57 805, fakso: (39) 06 49385673. €m.latorre(Vuniroma3.16;; http://il-uniroma3.it Kunordigado, rilatoj kun E-organizoj.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Bethlen Gabor u. 2, HU-2030 Erd, Hungario. Tel. (136 23) 364 198. “stefan.macgill(dgalamb.ne-

Eldona agado (inkl. periodaĵojn).

Sekretario: Agneta Emanuelsson, Carl Ugglas v6, SE-641 37 Katrineholm, Svedio. Tel. (146 150)52387 kaj (146)708152387 (mesaĝoj). €agnela.emanuelsson(Qliberal.se»

Membraro, sekcioj, komitato.

Vicsekretario: Sabine Trenner, Ruppinstrasse 8, DE-14770 Brandenburg / Ilavel, Germanio. Tel. (149 3381) 794312. «trine(Qsnafu.de»

Rilatoj kun lernejoj, trejnado, junularaj aranĝoj.

Estrarano pri financoj: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockensgata 102, SE- 136 62 Ilaninge. Tel./fakso: (146 8)777 4175, «boomee.kimlindblom(dswipnet.se»

Estrarano: Radojica Petroviĉ, Bul. oslobodjenja 36/14, YU- 32000 Ĉaĉak, Jugoslavio. Tel. (381) 32 371053, (oficeja) (7381 32) 302738. Fakso: (Y381 32) 342101 «“radp(Qptt.yu»

Lernejaj projektoj, universitata agado. „

Ĉi-jare ni ne internacie konferencis, sed ni intense partoprenis la Universalan Kongreson en Fortalezo (Brazilo, 2002.08.03-10), aranĝante kaj kontribuante multajn programerojn, kiel la ILEI- Budon, la internaciajn ILEI/ UEA-Ekzamenojn, la ILEI-Kunsidon, la UEA-Subkomitaton pri Instruado/Edukado, kaj plej grave la seshoran TAGO DE LA LERNEJO, kiu vekis rimarkindan atenton ĉe la kongresanoj, grandparte el la amerika kontinento, kie porinstruaj organizaĵoj ankoraŭ adoleskas aŭ eĉ naskotas.

En la «Tago» oni prezentis spertojn pri lerneja instruado de Esperanto, cele al interkultura edukado, porpaca edukado, «sinteza» lernado, partopreno en la Eŭroskola tago de la Eŭropa Parlamento. Tagmeze estis prezentataj tradiciaj kaj novspecaj lerniloj, ekde libraj, lumdiskaj, radiaj, kaj televidaj kursoj, ĝis kvar diverstipaj interretaj medioj por lerni la internacian lingvon. Kiel eksterlernejaj spertoj oni raportis pri Projekto «Lingvo de Espero» instrue al Afganaj kaj Palestinaj militrifuĝintoj. Apartan atenton oni dediĉis al la Brazila

RELANĈI LA INSTRUADON

instru-sistemo kaj al la ILEI/ UEA-sistemo = de Internaciaj Ekzamenoj. Fine rondtable oni revuis la situacion de E-instruado en Ameriko, fare de reprezentantoj el Brazilo, Venezuelo, Paragvajo, Kubo, Haitio, Nikaragvo, Meksikujo kaj Usono. Bedaŭrinde, manke de nia kutima konferenco, ni ne povis tradicie kunvoki nian Komitaton, nek nia estraro povis plenkunsidi. Ali(lanke, ĝuste la silento, kaŭzita de tiu manko de oficialaj renkontiĝoj, sentigas al ni pli fortan bezonon objektive kaj kritike rekonsideri nian rolon en la movado, niajn celojn kaj (mal)plenumojn.

En la Strategia Laborplano de Universala Esperanto-Asocio ni vidas 3 ĉefajn kampojn: informado, instruado, aplikado (utiligado).

Temas kvazaŭ pri la konstruo de 3-etaĝa domo, kie ĉiu etaĝo apogiĝas sur la antaŭaj.

Alivorte, proponante la internacian lingvon E-o por nova lingva ordo en la mondo, ni devas

= unue diskonigi ĝian ekziston kaj meritojn;

— due lernigi ĝin plej efike;

— trie disvastigi ĝian uzadon.

IPR 02/3 »1

— página 3 del PDF —

En tiu kadro ĉiuj E-movadaj organizoj, kiuj okupiĝas pri instruado (internaciaj kursejoj, E-kulturaj centroj, naciaj E- institutoj, interretaj E-kursoj, respondeculoj pri edukado en la Landaj Asocioj de UEA, fakdelegitoj pri instruado, Landaj Sekcioj de ILEI, Internacia Ekzamena Komisiono) havas grandegan respondecon.

Aparte centran kaj pintan respondecon havas /LZI — asocio de la instruistoj kaj instruantoj —, kiu, ankaŭ nome de UEA, devus kunordigi la tutan instruan kaj edukan kampon.

Tiu kampo estas vasta kaj niaj rimedoj estas ankoraŭ ne adekvataj je la defio.

Tamen — se ni kapablos organizi nin celkongrue kaj realisme, rilate niajn bazajn celojn — ni povos postuli de la tuta movado subtenon moralan kaj materian.

Por fari tion, ni devas klare difini niajn antaŭecojn (prioritatojn), la plej oportunajn agmanierojn, la bezonatajn rimedojn, la kontrolotajn rezultojn atingendajn.

Kiuj estu niaj prioritatoj? 1. LANDA REORGANIZIĜO Nia plej urĝa ena bezono estas

reorganizi niajn strukturojn je

IPR 02/3 »2

landa skalo. Alivorte ni devas en ĉiu lando kunordigi (kaj laŭeble integri) la laboron de nia Landa Sekcio, kun tiu de la Landa Asocio de UEA, kaj eventuale kun aliaj organizoj (institutoj, kursejoj, kulturejoj, ktp.). En iuj landoj jam troviĝas diversaj kunlaborigindaj organizoj, en kelkaj landoj estas nur parto da. ili (ekzemple nur Landa Asocio), en multaj aliaj ankoraŭ nenio aŭ nur bonvolaj uloj.

Ne temas nur pri bonintencaj dezirdeklaroj inter la ekzistantaj organoj kaj estroj, sed pri tre konkreta kolektado de adresoj, kontaktado kun la agemuloj, kaj publikigo de la utilaj informoj kaj dokumentoj, en retpaĝoj kaj paperaj broŝuroj.

Bela atingo estus se — post kelkaj jaroj — por instruisto sufiĉus membriĝi en sia Landa Asocio, por aŭtomate esti amo de la Landa Sekcio de ILEI (kio ie jam delonge okazas).

Por tia kunordiga agado, necesos la strikta kunlaborado ne nur de la respektivaj estraroj de ILEI kaj UEA, sed ankaŭ de la landaraj komisionoj (afrika, amerika, azia, araba, balkana, …), kie ni devas trovi specifajn respondeculojn pri instruado.

2. LERNEJA INSTRUADO

Ĉi tiu estas nia ĉefa grundo, kiun ni devas plej bone kultivi, (malgraŭ ke iuj «samideanoj» subtaksas ĝian gravecon kaj volas aliajn antaŭecojn)!

Tiukampe ni menciu kvar laborvojojn, laŭeble renkontiĝontajn.

2. Unue ni bezonas (ree) «popolnombri» la lernejajn klasojn en la mondo, kie oni instruas Esperanton. Temas pri popolnombrado, kiu ĉiujare bezonas aktualigon kaj kompletigon, ĉar la infanoj (kaj la instruistoj) nature ĉiam ŝanĝiĝas. Ĝi ne estas nur objektive scienca statistikumado, sed samtempe ĝi estu varbado de novaj klas-instruontoj, kun laŭbezona kuraĝigo kaj helpo al ili, fare de la ĝenerala E-movado.

222 Due ni evoluigu taŭgajn kunlaborigajn mediojn por la E-instruantoj kaj la E-lernantoj, kadre de interkultur-edukaj celaroj.

“Memkompreneble temas unua-

vice (sed ne ekskluzive) pri:

– la papera revueto JUNA AMIKO,

— la (renovigota) INTERRETA LERNEJO «T/BOR SEKELJ».

2.3 Trie ni konsideru ke interkulture eduki la infanojn (kaj ĝenerale la homojn) per E-o signifas ne nur instrui la lingvon, sed apliki ĝin en konkretaj kampoj. Alivorte temas ne nur pri instruado de- E-o, sed ankaŭ pri instruado PER Esperanto.

Kiom da niaj (ankaŭ emeritaj) instruistoj volonte kunlaborus — ekzemple — en verkado de element-fakaj lernolibroj pri geografio, historio, socisciencoj, natursciencoj, …. (per E-o)? Mi kredas ke multaj; ni bezonas nur trovi kapablan kunordigonton de tia valora kaj kontentiga agado!

2.4 Kvare ni eksteren diskonigu niajn atingojn ankaŭ en la nacilingvaj lernejaraj kaj instrusciencaj medioj (fakkonferencoj, periodaĵoj, retejoj), kun aparta atento Je medioj, kies celoj jam konverĝas kun la niaj.

Mi pensas pri la multaj lernejaj projektoj, kiuj havas interkulturajn kaj porpacajn celojn, ofle kadre de Unesko-ligitaj lernejaroj, Unesko-Kluboj, k.s.

Novan atenton meritas la movadoj nun okupiĝantaj pri tutmondecaj problemaroj renkontiĝantaj en la t.n. Sociaj Forumoj, kiuj «batalas» por pli justaj mondaj aranĝoj.

IPR 02/3 »3

— página 4 del PDF —

3. UNIVERSITATA INSTRUADO

Kvankam tradicie tio ne estas nia ĉefa labortereno, ja temas. pri (triagrada) instruado pri (kaj per) Esperanto, kaj sekve ni havas moralan respondecon ankaŭ pri lio.

3.1. Unue temas pri popolnombrado kaj detala priskribado de la kondiĉoj de Esperantoinstruado kaj pri-Esperanta esplorado je universitata nivelo. Jam ni havas ĉi-kampe kelkajn glorajn ekzemplojn, kiel tiuj de G. Pirlot kaj E. Symoens, kiuj meritas almenaŭ aktualigon kaj re-publikigon.

32 Due indas kunordigi la multajn spertojn pri uzado de Esperanto = por universitatnivela studado (vidu ekzemple la iniciatojn de AIS, sed ankaŭ de pluraj kulturcentroj kaj seminarioj).

La supre skribitaj (tri kampoj (landa reorganiziĝo, lerneja instruado, universitata instruado) estu niaj antaŭecoj!

Tio ne signifas ke ni ne havu

aliajn agadojn (recenzado de lerniloj, aranĝado de konferencoj,

IPR 02/3 »4

eldonado de periodaĵoj, diskutado pri profesiaj problemoj kaj trejnado de instruantoj, ekstera rilatado). Tamen ĉi-lastaj jam iom farataj agadoj estus senutilaj sen la plisupre menciitaj antaŭaĵoj.

Jam ekde la aŭgustaj semajnoj ni en la estraro ekpriplanas la suprajn agadojn. Tiu planado evidente koncernas la laboron ne nur estraran, sed la kunlaboron kun (espereble) multaj aliaj komisiitoj kaj helpantoj pri la diversaj kampoj.

Se vi aŭ konato via volos kunlabori kun ni en la planado kaj plenumado de io el la diritaĵoj, vi/$i/li TRE BONVENOS. Anoncu vin!!

Ankaŭ konstruemaj kritikoj en IPR kaj/aŭ en la diskutgrupo [E- INS] povos helpi. Dankon!

Maŭro La Torre

EKONOMIA EFIKO DE LA AŬSTRALIA SOMER-

KURSARO DE ESPERANTO EN PERTH (PERTO) 2002

LA AŬTOROJ

Ĉi tiu studo de la ekonomia efiko sur Okcident-aŭstralion de la 2002 Aŭstralia Somerkursaro de Esperanto estis planita de S-ino Margaret O’”NEILL, de De Vos O’Neill Research and Evaluation, kaj S-ro Alan MENDELAWITZ, de la Esperanto-Ligo de Okcidenta Aŭstralio (ELWA). Esperantaj versioj de la enketilo kaj ĉi tiu raporto estis verkitaj de S-ro Mendelawi(z.

ANTAŬPAROLO

Ĉi tiu projekto celis montri la ekonomian efikon de la 2002 Aŭstralia Somerkursaro de Esperanto sur Okcident-aŭstralion. La sociaj avantaĝoj de la Esperanta Somerkursaro estas jam bone konataj. Ĉi tiu esplorado estis farita por kalkuli la ekonomian avantaĝon, esperante ke lia evidentaĵo. montrus al la Ŝtata registaro, lokaj instancoj, turismaj organizoj kaj komerco la financan valoron de pli da subtenado por similaj Esperantaj eventoj.

La rezultoj eble interesus aliajn Esperantajn organizojn kaj edukistojn kiuj prilaboras lingvan edukadon je ĉiuj niveloj.

LA EKONOMIA EFIKO

Kelkaj rilataj komentoj pri la ekonomia efiko de apartaj eventoj:

Rekta Efiko estas la unua elspezado kiu okazas kiel “nova mono” en regiono. La efiko de la unua elspezado estas multiplikata dum la mono estas ree elspezata en la komunumo.

Nerekta Efiko estas la plivastigita ekonomia agado, kiu helpas tiujn

firmaojn, kiuj provizas mezajn varojn kaj servojn al tiuj negocoj, kiuj rekte provizas varojn kaj servojn al la evento.

IPR 02/3 »5

— página 5 del PDF —

Instigita Efiko estas la plivastigita ekonomia agado generata de dungantoj

kiuj elspezas monon gajnitan de tiuj negocoj kiuj kreas la rektan kaj nerektan efikojn.

TUTA EKONOMIA EFIKO

Sekvantaj serioj de elspezado (t.e. la nerekta kaj instigita efiko) estas kalkulataj uzante “multiplikanton” (angle: multiplier), ilo kiu estas evoluigita per enmetado-elmetadaj studoj, kiuj sekvas la elspezadon. Ĉiokaze, la multiplikanto 0.598 estis uzata.

La tuta ekonomia efiko de la Somerkursaro sur Okcident-aŭstralion estis kalkulita je $73.000.

METODO

La elspezaj kutimoj de aliŝtataj kaj eksterlandaj vizitantoj al la Somerkursaro estis determinitaj per enketilo, kiun oni disponigis kaj en la angla kaj en Esperanto. La enketilo, kun instrukcioj kiel plenigi ĝin, estis inkluzivita kun la registraj dokumentoj de ĉiu vizitanto. Kursaj geinstruistoj emfazis la gravecon de tiu ĉi studo kaj, de tempo al tempo, rememorigis la partoprenantojn pri registrado de ĉiuj eroj de elspezo. Enketiloj estis kolektitaj je la fino de la Somerkursaro. Demandoj pri la enketilo estis responditaj de enketisto ĉeestanta dum la Somerkursaro.

La samplo konsistis el 27 homoj: 12 viraj kaj 15 virinaj.

RESUMO DE REZULTOJ

Demografia informo pri partoprenantoj

Aĝo

Ĉiuj krom du vizitantoj aĝis 45 jarojn aŭ plie, kio estas kutima ĉe Aŭstraliaj Somerkursaroj. Du personoj estis en la 25-44 jaraĝa grupo, 12 estis en la 45-64 jaraĝa grupo, dum 13 havis pli ol 65 jarojn. Estis 24 aliŝtataj vizitantoj kaj 3 eksterlandaj.

IPR 02/3 »6

Longo de Restado

La averaĝa restado en Okcident-aŭstralio estis 17 tagojn longa.

Entute, vizitantoj restis dum 30 ekstraj tagoj en Okcident-aŭstralio, aldone al la periodo de la Somerkursaro.

Vojaĝada his(orio kaj kialoj por vojaĝado

Krom 2 personoj, ĉiuj ĉefe vizitis Okcident-aŭstralion por ĉeesti la Somerkursaron.

3 personoj partoprenis sian unuan Somerkursaron.

5 personoj unuafoje vojaĝis ĉefe pro kialoj rilataj al Esperanto.

9 personoj antaŭe vojaĝis en siaj propraj landoj pro kialoj rilataj al Esperanto.

11 personoj antaŭe vojaĝis kaj en siaj propraj landoj kaj eksterlande pro kialoj rilataj al Esperanto.

l persono vojaĝis nur eksterlande pro kialoj rilataj al Esperanto.

Ĉiuj personoj volonte denove vojaĝus pro kialoj rilataj al Esperanto.

LKlspezo

Partoprenantoj elspezis averaĝe po $1.691 dum sia restado en Okcidentaŭstralio. Loĝado kostis averaĝe po $669, manĝoj po $481, kursaj elspezoj po $207, ekskursoj po $84, transportado po $83, kaj butikumado po $54. La averaĝa elspezo por distraĵoj estis po $37, personaj servoj po $16, kaj Esperantaj libroj po $18. „Aliaj” elspezoj estis po $43.

La sumo menciita por aĉetado de Esperantaj libroj reprezentas la porcion kiun Okcident-aŭstralio rajtis gajni.

Sumoj estis esprimitaj kiel la plej proksima dolaro, kio rezultas en proksimumaj fin-sumoj.

DISKUTADO

La Somerkursaro estis organizita de la Esperanto-Ligo de Okcidenta Aŭstralio kunlabore kun la Aŭstralia Esperanto-Asocio.

Kiel antaŭe notita, la plimulto de la vizitantoj havis pli ol 45 jarojn. Inter la partoprenantoj estis kelkaj kiuj havis pli ol 70 jarojn. Estas jam konate ke iuj pli junaj personoj ne povis ĉeesti pro familiaj respondecoj kaj/aŭ manko de mono. La Somerkursaro estis planita precipe por plenkreskulaj studantoj kaj ne estis reklamita al infanoj (kvin Okcident-aŭstraliaj infanoj ĉeestis, akompanite de siaj gepatroj). Plua enketo pri aĝaj grupoj estus inda.

IPR 02/3 »7

— página 6 del PDF —

Kutime Aŭstraliaj Somerkursaroj allogas pli grandajn nombrojn de eksterlandaj vizitantoj ol je ĉi tiu okazo. La Perta Somerkursaro estis reklamita per la Interreto al pli ol 100 landoj, kaj multaj esprimoj de interesiĝo kaj bondeziroj estis ricevitaj. Tamen, la atakoj kontraŭ Usono la llan de septembro, 2001, malfavore efikis sur la nombron de homoj kiuj estis volontaj vojaĝi al Aŭstralio en ĉi tiu tempo. Nuntempa maltrankviliĝo pri la sekureco de flugado eble malgrandigis ankaŭ la nombron de aliŝtataj partoprenantoj. Unu vjietnama kaj du ĉinaj esperantistoj, kiuj jam estis pagintaj siajn aliĝkostojn, sekve ne ricevis aŭstraliajn vizojn.

La averaĝa longo de restado en Okcident-aŭstralio estis 17 tagoj, kio estis 3 tagoj pli ol la longo de la kursaro. luj vizitantoj vizilis lokojn ekster Perto. Personoj eble estus persvaditaj plilongigi siajn vojaĝojn per allogaj “inkluzivaj” turismaj aranĝoj (angle: packages).

Negocoj povus proponi al vizitantoj lokajn varojn kaj servojn rabatpreze; tiaj proponoj ricevus publikan agnoskon. Oni povus proponi varojn de aparta Okcident-aŭstralia karaktero ĉe la Somerkursara loko; ĉi tio helpus ĉar la horoj de studado ofte malhelpas longajn butikumcelajn veturojn.

Oni plendis pri la maloportuneco kaj malakurateco de la publika aŭtobusa servo; iuj ekskursoj estis nuligitaj kaj personoj ne vizitis la urbon tiel ofle kiel ili farintus se la transportado estus pli oportuna. Senpaga publika transportado inter la urbo kaj la kursejo por Somerkursaraj vizitantoj, kion la organizantoj nesukcese petis ĉi-jare, estus senkosta publika reklamo por Perto kaj helpus komercon. Ĉi tia aranĝo estis favore rigardata en aliaj landoj.

“The West Australian” (“La Okcident-aŭstraliano”), la unusola ŝtate bazata ĉiutaga ĵurnalo, presis allogan foton pri Somerkursaraj partoprenantoj kun akompana artikolo. Multaj homoj, aparte la junaj, unue estus eksciintaj pri Esperanto per la artikolo.

La Urbestro de Perto, D-ro Peter Nattrass (pron.: Piter Netres), oficiale malfermis la Somerkursaron. Post kelkaj tagoj li gastigis aron de esperantistaj vizitantoj kaj loĝantoj ĉe la urbo-konsiliaj ĉambroj kaj tiam prezentis al ELWA ŝildon kiel memorigaĵon pri la okazo.

IPR 02/3 »8

La organizantoj kredas ke la diskonigo de la Somerkursaro plifortigis la argumentaron por Esperanto kiel LOTE (Language Other Than English — lingvo alia ol la angla) instruota en ŝtataj lernejoj: ĉi tio estas elkora celo de lokaj esperantistoj. La organizantoj ankaŭ esperas ke estos pli da konscio pri Esperanto ĉe registaraj instancoj, lokaj instancoj, turismaj organizoj kaj komerco.

Pli bona agnosko de Esperanto, oni esperas, kondukas al pli da envolviĝo en interkulturaj, mul(kulturaj kaj komunumaj eventoj.

Dum la kvanto da mono, kiun vizitantoj elspezas, varias de ŝtalo al ŝtato, kaj ankaŭ la maniero per kiu la mono fluas tra la ekonomio varias, ĉi tiu studo provizas indikon pri la grado de efiko kiun oni atendus, kaj provizas iujn sugestojn por plibonigi tiun efikon.

Espereble, la rezultoj de ĉi tiu studo helpos la planadon de estontecaj Somerkursaroj de Esperanto en Aŭstralio.

AGNOSKOJ

Ege dankindaj estas ĉiuj partoprenantoj kiuj respondis al la enketo, la instruistoj kiuj kuraĝigis partoprenantojn respondi, kaj komitatanoj de la Esperanto-Ligo de Okcidenta Aŭstralio pro la helpo.

sdodok

Allan Simon: La komerco kiu povas ŝanĝi la mondon

Mi unuafoje renkontis David Yaki [er la foto) en 1998. Ĉar mi estis UEA-delegito en Calgary (Kanado), li petis mian helpon: li volis enkonduki vesperajn esperanto-kursojn en la lokan universitaton sed mankis al li la lingva kaj instrua spertoj. Jam (iam mi miris pri liu nekutima viro. Proksimume 40-jaraĝa, li estis plentempa studento en la inĝeniera fako. Li kaj lia edzino havas tri junajn infanojn, kaj ili zorgas ankaŭ pri du aliaj. Tamen, ĉiun matenon David

IPR 02/3 »9

— página 7 del PDF —

ellitiĝis je la kvina por liveri ĵurnalojn pordalporde; tiel li sukcesis finance vivteni sian familion. Antaŭe, li estis sukcesa vendisto kaj vendestro de la fama “Enciklopedio Britannica” sed tiu firmao ja estis ferminta siajn pordojn.

Nu, nia sperto en 1998 estis duone sukcesa: David varbis studentojn, trovis taŭgajn senpagajn klasĉambrojn, ktp. kaj mi instruis, ankaŭ senpage. Evidentiĝis la fenomenoj kiujn sendube spertis e-instruistoj alikoke: proksimume la duono de la studentoj forlasis la kurson; la aliaj malaperis post la komencaj dek lecionoj.

Poste, malaperis ankaŭ David: li akceptis postenon kiel inĝeniera “internulo” en Svislando. Profitante de la deĵoro li perfektigis sian lingvoscion ĉe la Kultura Centro Esperantista en La Chaux-de-Fonds kaj vojaĝis tra Eŭropo per helpo de la Pasporta Servo.

Pasintan jaron David reaperis en Calgary. Li sugestis denove kurson por komencantoj. Mi protestis: Ĉi-foje, mi faros tiun laboron nur kontraŭ sufiĉa pago. Plue, mi argumentis, la studentoj aprezus lecionaron kiel ion valoran nur se ili pagas kotizon — ni ja vidis ke senpagajn kursojn oni taksas kiel ion senvaloran kiun oni forlasas kiam mankas tempo. David konsentis kaj tuje elmontris siajn rimarkindajn energiojn kaj kapablojn. Li rekrutigis dekkvar studentojn kiuj pagis po $300 por dekkvinleciona enkonduko, kaj li montris al mi kvar-paĝan liston de aliaj homoj kiuj volus sekvi tian kurson. Uzante la saman profesiajn vendo-teknikojn kiujn li lernis ĉe Enciklopedio Britannica, li pruvis al si kaj al mi ke fakte ekzistas vasta merkato por profesia esperanto-instruado.

En aprilo 2002 David diplomiĝis. Li decidis starigi la firmaon “Esperanto Antaŭen”, kiu malfermis siajn pordojn la 29-an de majo 2002. David firme kredas ke bona plentempa vendisto kiu uzos profesiajn teknikojn vendos minimume 200 kursojn jare. Laŭnecese oni dungos instruistojn kaj vendistojn. Post tri jaroj la enspezoj estos pli ol $250,000 jare! Post kiam la lernejo en Calgary glate funkcios, David intencas starigi similajn centrojn en aliaj urboj tutmonde. Li ne dubas ke tiamaniere esperanto disvastiĝos je ĝis nun neimagebla skalo; li kaj la aliaj akcio-posedantoj rikoltos konsiderindan financan rekompencon.

Ĉio ĉi eble ŝajnas utopia revo de nerealisma fantaziulo. Ankaŭ mi kredis tion ĝis mi pli bone konis tiun eksterordinaran viron. Nun mi ne dubas ke Esperanto Antaŭen estas valida enterpreno kiu meritas subtenon, ne nur

IPR 02/3 »10

pro poresperantaj kialoj sed ankaŭ pro sia financa evolu-eblecoprognozo. Homoj kiuj deziras pliajn informojn (ekzemple pri investado aŭ por postuli laboron) turnu sin al David je la sekvaj adresoj: David Yaki, 80 McHlugh Court N.E. Calgary, Alberta T2E 7SI Canada. Tel. 403-277- 3884, david.yaki(Desperanto-antauen.com.

Allan Simon, Calgary, Kanado

Dmitrio Lytov: Socioniko — talentoj kaj rilatoj (Sankt-Peterburgo, 28 julio 2002)

Socioniko kaj problemoj de pedagogio

Socioniko estas psikologia teorio, kiu iĝis fama en landoj de la estinta Sovela Unio dum la lastaj 20 jaroj, kaj nun disvastiĝas tutmonde. Ĝiaj adeptoj opinias, ke rilatoj inter homoj kaj denaskaj talentoj de homoj estas reciproke interligataj, kaj se oni komprenas talentojn de iu homo — oni povas prognozi liajn rilatojn kun aliuloj.

Ankoraŭ en 1920-aj jaroj svisa psikiatro C.G.Jung kreis la teorion de personaj tipoj sur la supozo, ke iuj denaskaj trajtoj ne povas esti simile fortaj: naturo kvazaŭ elektas, aŭ — aŭ. Poste sur la bazo de lia teorio kelkaj aŭtoroj — Eysenck, Meyers-Briggs, Keirsey ktp. — kreis psikologiajn testojn, kiuj iĝis famaj. Bedaŭrinde, la menciitaj aŭloroj preskaŭ ignoris la problemon de rilatoj inter tipoj.

Estas mirinde, ke kutime en psikologio oni rigardis personajn tipojn kaj rilatojn kiel tute ne interligitajn tute sendependajnfenomenojn. Eĉ plu, en la sovieta psikologio oni ofle ignoris mem la estadon de denaskaj kapabloj: laŭ leninista filozofio, «homo estas la produktaĵo de socio».

En 1970 litova sociologino Auŝra Augustinaviĉiute verkis kelkajn artikolojn, en kiuj ŝi penis pruvi, ke personaj tipoj, eltrovitaj de Jung, estis la ŝlosilo al rilatoj inter homoj. Ŝia teorio nomiĝas “socioniko”: «socio» – «-oniko», kiel en «bioniko» (biologia modelado) — la teorio de modelado de sociaj rilatoj kaj konduto.

Kial socioniko estas tiel populara en la teritorio de la estinta Sovietunio? Tio estas ne hazardo, sed logika rezulto. Tro longe la sovieta potenco ignoris la Personecon (dum 1930-1950 jaroj mem la psikologio estis malpermesata) — tial nuntempe la intereso al pedagogiaj kaj psikologiaj problemoj estas grandega kaj kreskanta.

IPR 02/3 »11

— página 8 del PDF —

Multaj socionikistoj (tiel nomiĝas adeptoj de socioniko) laboras en infana kaj lerneja psikologio, profesia kaj familia konsultado. En ĉi tiu malgranda artikolo mi klopodas rakonti pri tio, kiel socioniko helpas solvi problemojn de klerigo, eduko kaj interpersonaj rilatoj.

Tipoj kaj instruado

Ekde la jaro 1991 Jekaterina Filatova, socionikistino el Rusio, kolektadas fotoportretojn de homoj, kies tipojn ŝi testis. Nuntempe ŝia kolektaĵo enhavas pli ol 600 fotojn. Dume ŝi malkovris interesan fenomenon — multaj «samtipuloj» ofle aspektas kvazaŭ ĝemeloj, kvankam ili eĉ ne estas parencoj. Evidente, la persona tipo estas “antaŭprogramita” denaske.

Tio estas tre grava fakto. Tio signifas, ke ŝancoj “refari”, “reeduki” homon estas limigitaj. Bedaŭrinde, sufiĉe ofle ni konas situaciojn, kiam oni penas “refari” sian partneron, t.e. ignoras sian personecon — eĉ en lernejoj. “Vi ne ne povas, vi simple ne volas kompreni!” – ofle povas aŭdi lernanto de sia instruisto, infano de siaj gepatroj. Tamen ĉu vere nur “ne volas”? Por ke mi klarigu al vi la kaŭzojn de malkompreno, mi devas rakonti pri socionikaj tipoj de personeco. Entute estas 16 tipoj. En la Tabelo 1 oni vidu «formulojn» de la tipoj kaj fotoportretojn de la plej distingaj reprezentantoj de ĉiu tipo.

Modernaj medicinaj esploroj pruvis, ke indicoj de la 16 socionikaj tipoj (tiel nomataj «intuicio», «senso» ktp.) havas malambiguajn kongruaĵojn en la strukturo de cerbo (kaj tio estas ankaŭ grava pruvo de tio, ke persona tipo estas denaska — ne efemera — aĵo). Tamen, komunikante kun iu ajn homo, ni certe ne povas sekci lian kranion kaj pririgardi cerbon. Tamen ni povas juĝi pri lia tipo dank” al eksteraj riveloj, kies aron oni kutime nomas “homa karaktero”. La psikologo el Kievo (Ukrainio) Viktor Gulenko disigis homan karakteron je du komponantoj.

La unuan parton li nomis agastrebo. Laŭ sia agastrebo, oni povas esti logikulo (pritaksanta eventojn objektive, kvazaŭ «deflanke») aŭ etikulo (pritaksanta situaciojn de vidpunkto de personaj ecoj de homoj), intuiciulo (kun dominanta abstrakta penso, imago, kio ofte riveliĝas per distriĝeco) aŭ sensulo (kun konstante aktiva atento, sensumoj, konkreta penso).

La duan parton li nomis temperamento. Laŭ sia temperamento oni povas esti ekstravertulo (ema al plilarĝigo de sia agemo) aŭ infrovertulo (ema al

IPR 02/3 »12

stabiligo, harmoniigo), raciulo (kun fortaj «juĝantaj» sektoroj de cerbo) aŭ malraciulo (kun aktivaj «perceptantaj» sektoroj de cerbo).

La temperamento estas sufiĉe fajna kaj (leksema parto de karaktero, tial priskribi ĝin en kelkaj paĝoj estas nefacila tasko. Tamen agastreboj estas tre bone okulfrapantaj dum komunikado. Sufiĉe ofle malkompreno inter instruisto kaj lernanto, gepatroj kaj infanoj rezultiĝas ĝuste el diversaj agastreboj. Entute estas kvar agastreboj (vidu Tabelo 1).

Esploruloj. Oni temas pri homoj, kiuj ofte havas fortan analizan penson kaj riĉan imagon. Iliaj interesaj estas diversaj, ofle ili havigas eĉ «troajn» konojn, kiuj, eblas esti, taŭgos poste. Ili multe pensas kaj ofle faras nekutimajn decidojn. La malforta eco de “esploruloj” — al ili ofte mankas takteco en rilatoj kun aliuloj. Ofte okazas, ke ili faras bonegan decidon (solvon), sed havas problemojn pri ĝia praktika realigo.

Humanuloj. Tio estas uloj, kies imago direktiĝas al mondo de homoj kaj rilatoj inter ili. Ilia kutima talento estas: inspiri aŭ kvietigi, trovi ŝlosilon al homo kaj liaj eblecoj. Ilia kutima malforta eco estas emocioj, pasioj, kiuj ofte malhelpas al ili vivi trankvile. Tre multajn problemojn ili prenas enkore, tial stresoj kaj nervaj krizoj estas al ili sufiĉe minacaj.

Sociuloj. Necesoj de homo, lia vivo, ĝuo, materia mondo — jen kio interesas ilin. Ilia realismo, scipovo interkonsenti kaj impresigi ofle garantias al ili sukceson… kaj atenton de mala sekso. Ilia kutima malforta eco estas neantaŭvidemo, vivo “ĉi tie kaj nun”, manko de sobra skeptikismo. Ili ofte supertaksas sian eblecon interkonsenti kun homo kaj influi lin, anstataŭ krei objektivan rezulton. Ekzemple, se instruisto donis malbonan noton al lernanto-sociulo, lia unua penso estos ne “mi ne lernis

sufiĉe”, sed “la instruisto malbone traktas min”.

Praktikuloj. Tiuj homoj taksas ĉion de vidpunkto de praktika rezulto, ne ŝatas “fantaziaĵon” kaj “vanan babiladon”. Ilia maniero de komunikado en la proksima distanco estas kutime sufiĉe bruska, senceremonia — se la partnero ne “respektigis sin”. Ofte reprezentantoj de ĉi tiuj tipoj okupas estrajn postenojn, kaj volonte taskas al aliuloj tion, kion ili ne ŝatas — perspektivan planadon, analizon kaj precipe intertraktojn (praktikuloj ne ŝatas persvadi — al ili estas pli facile insisti en iliaj opinioj). Ilia problemo

IPR 02/3 »13

— página 9 del PDF —

estas la kutimo al “provitaj vojoj”, kaj ili tre ne ŝatas netradiciajn solvojn, neceson lerni novajn konojn.

El la priskriboj oni vidas, ke persona tipo interligas kun homaj kapabloj al certa okupo. Bedaŭrinde, oni ne ĉiam laboras laŭ siaj kapabloj. Iufoje gepatroj elektas al sia infano “prestiĝan” profesion. Iufoje (tiel ankaŭ okazas) postulo al ies denaskaj talentoj povas esti malgranda, kaj oni devas trovi alian, ne “denaskan” okupon. Tamen la vivo ŝanĝiĝas, kaj oni povas trovi ŝancon ŝanĝi sian misan decidon.

Krome, la diferenco de agastreboj ofte rezultigas malkomprenon. Tiaj okazoj estas bone konataj en la pedagogia praktiko. Kio okazas, se instruisto estas “praktikulo”, sed plimulto de la lernantoj estas “esploruloj”? Evidente, komence al lernantoj povas plaĉi lia ekzakteco, lakoneco, detaleco; tamen poste, iom post iom, ili povas protesti kontraŭ “ŝabloneco”, monotoneco, tro “laŭstandarda” penso de la-instruisto. Kion fari? Spertaj pedagogoj kutime konsideras en sia laboro interpresonajn diferencojn, sed malspertulo povas tentiĝi “refari”, “reeduki” lernantojn, kaj eĉ puni ilin pro “ne tia” penso, pro tio, ke ili “ne volas” kompreni iliajn pli bonajn strebojn. Tio estas senelira vojo.

Nun, kiam vi konatiĝis kun diferencoj inter 16 tipoj — ni rakontos, sur kio baziĝas la rilatoj inter ili.

Rilatoj

Kaŭze de la amplekso de la artikolo ni ne povos priskribi ĉi tie la rilatojn de ĉiu tipo kun ĉiu, sed rigardos la tiel nomatajn simplajn ecojn de rilatoj. Entute estas kvar ecoj: elpo, konflikto, direkto kaj kompreno.

La simboloj estas klarigataj en la Tabelo l.

(| ABO | ALO | kk | Eko |

l. Helpo. Tio estas kvazaŭ kompletigo de malfortaj ecoj de unu partnero per fortaj ecoj de alia. Ofte eksteruloj miras: “Kio kunigas ĉi tiujn homojn, ja ili estas tiel diversaj!”. Tamen reciproka kompreno en tiaj rilatoj estas ne sufiĉa: kiam al unu “ĉio estas jam komprenita”, alia bezonas pli kaj pli da pruvoj.

[ ABO | ABO | OBo | Mkk |

2. Konflikto. Se ni rimarkas, ke du personoj estas konektitaj per tiaj rilatoj — tio signifas, ke almenaŭ unu de ili havas seriozan vivan krizon

IPR 02/3 »14

(ekzemple, li ne kapablas solvi certajn vivajn problemojn). Interŝanĝo de informoj en tiaj rilatoj estas ofle neefika — kion diras unu, al la alia estas ne ĉiam plezure aŭdi, kaj li ignoras la diritaĵon. Ankaŭ en la edukado kaj klerigo tia tipo de rilatoj rezultigas multajn problemojn.

| AkA | OMO | (EM | (kk N

3. Direkto. Partneroj o(le penas atentigi unu la alian pri “malgravaĵo”, “detalaĵo”, kiun li malatentis; ne tiel kompreni, kiel “korektigi kaj plenigi” la aŭditan informon. Diskutoj iufoje estas “tempestaj”, sed ofte senrezultaj — la partneroj laciĝas. En tiaj rilatoj partneroj ofle estas malegalaj, aŭ simple apartenas al diversaj grupoj. Pri instruado tiaj rilatoj bonas nur tiam, kiam lernanto “entute” jam prenis multe da informoj — oni

bezonas nur plibonigi, precizigi ilin. Aliokaze lernanto simple ignoras tion, kion li aŭdas de la instruisto.

4. Kompreno. Tio estas interago de identaj funkcioj (ekzemple A — A). En tiaj rilatoj partneroj tre bone povas instrui unu la alian, precipe se la kona nivelo de unu estas pli alta ol la nivelo de la alia. En komunaj faroj partneroj komprenas unu la alian senvorte. Sed en tiuj rilatoj eblas almenaŭ du problemoj. Unue, ili ambaŭ estas malfortaj antaŭ la samaj problemoj, t.e. se ambaŭ partneroj estas sufiĉe malspertaj, tiam ilia reciproka helpo povas esti neefika. Due, komuneco de interesoj povas rezultiĝi en konkurenco.

Krom la menciitaj ecoj, certe, ekzistas aliaj faktoroj, kiuj influas la rilatojn. Ekzemple, se unu partnero estas raciulo, kaj la alia — malraciulo, do tre verŝajne iliaj “vivaj ritmoj” ne kongruas. Kion unu de ili faras rapide, la alia faras malrapide; pri kio unu atentas multajn detalaĵojn, la alia komprenas ĉion “entute”. Tio malfaciligas la komunikadon. Tamen samtempe, por tiaj partneroj estas facile distribui respondecojn inter ili dum plenumado de longtempa tasko.

Se instruisto havas problemojn pri siaj kontaktoj kun lernantoj, aŭ se okazas problemoj en lia klaso, do la scio pri intertipaj rilatoj estas la ŝlosilo al la ĝusta solvo.

Perspektivoj

Nuntempe en la monda pedagogiko ekzistas amaso da problemoj, al kiuj socioniko povas esti ŝlosilo. Ekzemple, scienca-teknika progreso kreas pli

IPR 02/3 »Y15

— página 10 del PDF —

kaj pli da informaĵon, pro kio lernanto, kiu finis la lernejon, havas nesufiĉe da scioj, por plulerni en alUernejo. Do kio estas la solvo? Plilongigi mezlernejan programon je 2-3 jaroj? Ĉar progreso apenaŭ ĉesos, oni devos plilongigi mezlernejan programon plu kaj plu… Tamen estas ebla ankaŭ alia solvo, kiu sukcese aplikiĝas en Japanio — jam ekde la (rua infaneco “ranĝigi” infanojn laŭ kapabloj; ne “enŝovi” en iliajn cerbojn amason da informoj, sed doni nur tiun, kiu la plej bone kongruas al iliaj denaskaj talentoj. Ĝuste dank” al tia solvo Japanio obtenis sian ekonomian sukceson. Se la lando volas vivi prospere, ĝi ne devas ignori problemojn de klerigo kaj eduko.

Ankaŭ interpersonaj rilatoj estas tre grava problemo. Estas konate, ke multaj familioj disfalas kaŭze de “malsimileco de karakteroj”, kio povas, ekzemple, malbone influi la infanojn. Socionikistoj aktive interesiĝas pri tiaj problemoj kaj esploradas metodojn de iliaj solvoj. Tial socioniko havas grandan estontecon.

Socioniko kaj Esperanto

En la Jaro 2002 mi, A.Galkin kaj P. Moĵajev ekdecidis «esperantigi» socionikon. Tio montriĝis sufiĉe facila tasko (eĉ pli simpla ol traduko en aliajn eŭropajn lingvojn), ĉar esperantaj radikoj kaj sufiksoj tre precize respegulis la esencon de socionikaj terminoj. La logikeco kaj potenco de Esperanto demonstriĝis ĉi tie en sia plena amplekso.

La rezulton oni povas vidi kaj pritaksi en nia multlingva retpaĝo http://socioniko.hotbox.ru.

En la artikolo estis uzataj materialoj el la sekvaj verkoj: l. Gulenko V.V. Garantioj de efika instruado (1991). 2. Gulenko V.V, Tyŝĉenko V.P. Jung en lernejo (1996). 3. Filatova Je.S. Personeco en socionika spegulo (2001). 4, Leaver B.L. Instruado de ĉioma klaso (1994). 5. Lytov D.A. Uzo de personeca tipologio pri lernado de fremdaj lingvoj. 6. Ovĉarov A.A. Socioniko — la vojo al personeco. Por laborantoj kun adoleskoj (1996). 7. Ŝepeljko Je. Analizo kaj klasifiko de intertipaj rilatoj.

En la dekstra tabelo estas prezentataj la 16 personaj tipoj: “agastreboj”

(horizontale) kaj “temperamentoj” (vertikgle). (Laŭ V.V. Gulenko, 1991; fotoj — Je.S. Filatova, 1991 – 2001.)

IPR 02/3 716

Tabelo 1.

«Kolerikuloj» «Sangvinuloj» «Hegmuloj» | «Melankoliuloj» (raciaj (malraciaj (raciaj (malraciaj ekstravertuloj) ekstravertuloj) introvertuloj) introvertuloj)

Esploruloj (intuicio ~r logiko)

Humanuloj (intuicio -H etiko)

Sociuloj (senso etiko)

Praktikuloj

(senso logiko)

si

Kiel legi nomojn de tipoj: 1-a simbolo = -ema, 2-a simbolo = -iva.

La simboloj – rondo, angulo, triangulo, kvadrato – signifas respektive: senso, etiko, intuicio, logiko. Se la unua simbolo estas blanka, la tipo estas introvertulo, se nigra — ekstravertulo. Ekzemple: AM = intuiciemalogikiva introvertulo. |

Aŭtoro: Dmitrio Lytov (surfote; nask. 12.07.1974) — lingvisto, tradukisto kaj psikologiisto. Posedas esperanton ekde 1993, sed longe estadis “kaŝita esperantisto”. Publikigis multajn artikolojn. Loĝas en Sankt-Peterburgo, Rusio. Rete: socion(Qhotbox.ru.

IPR 02/3 »17

— página 11 del PDF —

ni funebras…

Charlotte Irwin Kohrs, fondinto de «Infanoj Ĉirkaŭ la Mondo» kaj ĝia Direktoro dum multaj jaroj, mortis la 31-an de julio 2002 ĉe sia hejmo en San-Diego, Kalifornio. Ŝi naskiĝis en 1910 en New Haven, Konekticuto sed pasis plejparton de sia juna vivo en Berkeley, Kalifornio, kie ŝia patro, kiu scipovis dek unu lingvojn, estis Profesoro pri Matematiko en la Universitato de Kalifornio.

Charlotte tre interesiĝis pri la instruado de Esperanto al infanoj post la morto de sia edzo Lewis en 1982. Ŝi verkis «malgrandajn librojn» por infanoj, inkluzive de ABC EN ESPERANTO, LA BELA PLANEDO, DEK DEMANDOJ, DEK FABELOJ, FLUGU KUN PETRO, NI ESPLORU LA MONDON, kaj NI PAROLU ESPERANTE KUNE.

Ŝi komponis dek du konversaciajn kantojn por lernantoj. Ili estis eldonataj en libreto KANTU ESPERANTE kaj estis eldonataj ankaŭ kiel son-kasedo KANTU ESPERANTE KUN JANICO KAJ JOHANO.

Ŝi redaktis, eldonis, kaj distribuis tra la mondo dum kelkaj jaroj novaĵleterojn por «Infanoj Ĉirkaŭ la Mondo». Pro ŝia granda laboro por Esperanto Charlotte estis nomata «llonora Membro» de la Esperanto-Ligo de Nord-Ameriko en 1999. Dum siaj lastaj jaroj Charlotte ricevis multe da helpo pri Esperanto-aferoj de Jim Faughnan.

Dum du jaroj Charlotte studis ĉe Mills College, sed poste ŝi diplomiĝis ĉe la Universitato de Viskonsino. lam ŝi revis pri kariero kiel konĉerta pianisto, sed anstataŭe dum la Granda Depresio ŝi laboris kiel profesia socio-helpisto en Novjork-Urbo. Poste ŝi havis postenojn kiel instruisto de antaŭ-lernejaj infanoj kaj iliaj gepatroj, mez-lerneja instruisto (tiam Ŝi kelkfoje instruis tiujn kiuj havas mensajn problemojn), kaj lerneja parolterapeŭto. Ŝi ofte uzis pupojn por instrui infanojn. Ŝi kreis specialan bildvort-lingvon por helpi infanojn, kiuj havas leg-problemojn. Ŝi ankaŭ verkis libretojn kaj pup-teatraĵojn por infanoj.

Charlotte amis infanojn, naturon, muzikon, kartludojn, kaj vortludojn. Ŝi estis tre optimisma persono kiu opiniis, ke unu persono povas plibonigi la socion kaj la mondon. Ŝi helpis multajn aliulojn, aparte infanojn, dum sia vivo. Ŝiaj specialaj daŭraj donacoj al ni estas ŝiaj libretoj kaj kantoj por instrui Esperanton al infanoj tra la tuta mongo. Tiuj materialoj, kiujn Ŝi produktis, haveblos ĉe la nova ret-paĝo por «Infanoj Ĉirkaŭ la Mondo»

IPR 02/3 »18

«http://members.directvinternet.com/\~billmania/ICxXLM.html», kaj post kelkaj semajnoj ĉe la nova adreso «http//www.ICxLM.org». Kontribuojn por honori ŝin oni povas doni al la «Fonduso por Infanoj Ĉirkaŭ la Mondo» ĉe ELNA (P.O. Box 1129, El Cerrito CA 94530) aŭ al «Freedom from lHunger» (1644 DaVinci Ct., Davis CA 95617).

Ronald Glossop, nova Direktoro de Infanoj Ĉirkaŭ la Mondo

Kun malĝojo ni anoncas al vi la forpason de Rayimond Gonin la 1 1-an de aprilo 2002. Li naskiĝis la 28-an de decembro 1913 en kampara vilaĝeto de Saone-et-Loire. Li ekstudis en 1923 en la blindullernejo de Villeurbanne kaj pli poste studis tute sola por akiri pli altajn ŝtatajn diplomojn. En 1930, li hazarde trovis brajlan broŝureton «L’Esperanto en dix lecons» de Theophile Cart kaj post eklerno de la lingvo, li ĉeestis dum 1932 sian unuan universalan kongreson en Parizo kiam kreiĝis UABO, t.e. Universala Asocio de Blindul-Organizaĵoj. Poste kreiĝis nova asocio FUBE (Franca Unuiĝo de Blindaj esprantistoj) kaj dum multaj jaroj prezidis la asocion. Li dediĉis multe da tempo por instrui la hispanan lingvon kaj esperanton. En 1974 kvarjaron antaŭ la emeritiĝo, li estis honorigita ricevante la ordenon «Palmes Academiques» pro sia laboro profesia kaj poesperanta. Li vizitis 27 Universalajn Kongresojn kaj organizis en 1957 blindulan antaŭkongreson en Lyon kaj zorgis pri la blindula partopreno en la UK de Marseille. Li pretigis en 1958 brajlan perkorespondan kurson por franclingvanoj kiu daŭre funkcias. De 1958 ĝis 1992, kun la edzino, li dediĉis multajn fortojn al la redaktado de «Esperanta Ligilo». La familio aperis en multaj okazoj en artaj spektakloj dum kongresoj deklamante, aktorante, kantante, muzikante kaj ili eĉ strebis al plialtiĝo de la esperantaj konoj, trapasante triope kun la filo, pedagogian ekzamenon de Franca Esperanto-Instituto (FEI) en 1969. Li fariĝis komitatano de UFE (Unuiĝo Franca por Esperanto) kaj FEI (Franca Esperanto-Instituto) kaj ankaŭ gvidis kurson en Liona regiono. En 1991 tamen, la malsano atakis Raymond, ĝi devigis lin pasigi dufoje semajne longajn horojn en kliniko. Tio bremsis liajn aktivaĵojn. En 1994, li estis distingita kiel honora membro de UEA. Ne estis ceremonio ĉar li donacis sian korpon al la scienco. Ni prezentas niajn sincerajn kondolencojn al la edzino kaj la filo Herve.

J. CATIL GEE, franca sekciestro de ILEI

IPR 02/3 »19

— página 12 del PDF —

ni demandis al…

Boris Kolker

aŭtoro de la ĵus aperinta libro Vojaĝo en Esperanto-lando Perfektiga kurso de Esperanto kaj Gvidlibro pri la Esperanta kulturo

pri la historio kaj verkado de la libro, pri sekretoj de bona klubvivo, kaj pri liaj instruistaj spertoj.

(La konversacio-partnero de Boris Kolker estas Katalin Kovats.)

Gratulojn okaze de la apero de tiu certe furora kaj sukcesa libro. Kial vi decidis verki tiun neordinaran libron?

Mi opinias, ke la homo, kiu perfekte regas Esperanton, profunde konas ĝian kulturon kaj idearon, ne nur havas pro tio utilon kaj plezuron dum tuta sia esperantista vivo, sed ankaŭ neniam forlasos Esperantujon. Mi decidis kontribui al tiu interproksimiĝo de esperantistoj kaj Esperantujo, tiel ke la interproksimiĝo okazu libervole kaj per facila vojo.

Kiel naskiĝis la libro?

Malklara ideo aperis ĉe mi komence de la 70-aj jaroj. Ĝi kristaliĝis meze de la jaro 1987, okaze de la centjariĝo de Esperanto. En la jaro 1990 mi finverkis la unuan version por la fama moskva eldonejo “Progreso”. Ĝuste tiam Sovet-Unio kolapsis. Pro la ekonomia ĥaoso en la lando, la

” Analizon kaj bildon pri la libro, kaj la koncernajn retpaĝojn, vi trovos, se vi vizitas la KATALOGON de http://www.edukado.net.

IPR 02/3 »20

libro aperis nur en 1992, nur en kvanto de 4000 ekzempleroj (preskaŭ ĉiuj jam disvenditaj) kaj kun sufiĉe modesta ekstera aspekto.

Ekde tiam mia vivo kaj la mondo ĉirkaŭ mi ege ŝanĝiĝis, i.a., en 1993 nia familio transloĝiĝis en Usonon. Tiu ŝanĝiĝo nepre devis reflektiĝi en la nova versio de “Vojaĝo”. Mi eklaboris pri ĝi en 1995, malnete finis en 1998 kaj faris la lastajn amendojn en majo 2002, kelkajn tagojn antaŭ la ekpreso de la libro.

Kion vi sentis ekvidinte la novan eldonon de la libro? Ĉu ĝi superis viajn imagojn?

La libro povis aperi du-tri jarojn pli frue, se mi ne proponus abunde ilustri ĝin. Mi antaŭsciis, ke ĝi estas eldonita bele. Sed la realo superis ĉiajn atendojn. Por la eksa grafikisto de UEA Francisco Veuthey kaj por la eksa Ĝenerala Direktoro de UEA Osmo Buller, “Vojaĝo” estis cigna kanto, do ili (same kiel mi) enmetis en ĝin siajn animojn. La rezulton mi sentas kiel miraklon.

“Vojaĝo” prezentas al ni modelan klubvivon, tiom modelan, ke oni pensas: tia klubo ekzistas nur en fabeloj. Ĉu vi iam spertis, gvidis simile bonan kaj aktivan klubvivon, aŭ en la libro ricevis spacon nur viaj revoj?

Unuavice, revoj, sed ankaŭ sperto de multaj Esperanto-kluboj en la eksa Sovet-Unio. Mi esperas, ke “Vojaĝo” helpos radikale ŝanĝi la kluban vivon en la tuta Esperantujo. Komunaj interesoj, komuna laboro, komuna tempopasigo estas la sekretoj de bona kluba vivo.

Cu vi vidas diferencon inter la esperanta vivo de la eksa Sovet-Unio, de kie vi devenas, kaj tiu de la nuna Usono, kie vi nun loĝas?

Usono estas malsama lando, ankaŭ koncerne Esperanto-movadon. Unuavice, oni ne forgesu, ke Usono estas citadelo de la angla lingvo kiel internacia lingvo. Malgraŭ tio, la usona Esperanto-movado estas sufiĉe forta kaj originala. Laŭ mia opinio, ĝi multe gajnus per plibonigo de la kluba vivo. Sed tio estas malfacile efektivigebla en la usona vivoritmo.

IPR 02/3 »21

— página 13 del PDF —

Krom esti bona ĉiĉerono, kio estas via profesio kaj viaj hobioj?

Mi estas ne nur ĉiĉerono en Esperantujo, sed ankaŭ en nia urbo. Profesie mi instruis la francan lingvon en fakultatoj de fremdaj lingvoj, laboris kiel interpretisto kaj poste, dum multaj jaroj, kiel tradukisto de sciencteknika literaturo el kelkaj lingvoj. Mi estas doktoro pri lingvoscienco. Mi ŝatas vojaĝi kaj okupiĝi pri Interreto.

Jes, (ion mi suspektis pro via retpoŝta kurso, Internacia Perfektiga Koresponda Kurso (IPKK) kiun vi gvidas per “Vojaĝo”. Kiom da personoj el kiuj landoj partoprenas tiun formon de lernado, kiuj estas viaj spertoj?

Al la kurso aliĝis dudeko da personoj el sep landoj; aparte multas brazilanoj. Ok personoj jam diplomiĝis. La krea regado de la lingvo ĉe la lernantoj okulfrape kreskas de leciono al leciono.

A

Cu vi gvidis ankaŭ ĉeestajn kursojn, havas ankaŭ tiukampe spertojn? Kiujn metodojn vi uzis dum viaj kursoj? Kiujn materialojn, krom la propraj?

Eble vi miros, eksciinte, ke plurajn ĉeestajn elementajn kursojn mi gvidis per Ĉe-metodo, kiun mi tre ŝatas, kvankam konscias pri iuj ĝiaj mankoj en la nuna tempo. Ĉeestajn paroligajn kaj perfektigajn kursojn mi gvidis ĉefe per materialoj de “Vojaĝo”.

Kiaj estas, laŭ vi, la bonaj instruistoj kaj kiel vi trejnus ilin?

Bona Esperanto-instruisto perfekte scias la lingvon, amas ĝin kaj strebas transdoni al la lernantoj sian amon al Esperanto kaj strebon regi ĝin perfekte.

Unuavice, ili trastudu la novan eldonon de “Vojaĝo”. Poste ili trastudu kurson de metodiko de instruado, vizitu lecionojn de spertaj instruistoj, donu plurajn lecionojn sub gvido de spertaj instruistoj, kun posta analizo de la lecionoj.

IPR 02/3 »22

Kiuj estas tiuj 3 esperantistoj, de kiuj vi lernis, kiuj signife influis vin kaj iusence estis viaj instruistoj?

Profesoro Jevgenij Bokarjov (Rusio) – kiu enkondukis min en interlingvistikon kaj esperantologion, Profesoro Gaston )Varinghien (Francio) – li estis la plej erudicia homo en Esperantujo kaj ĉiam preta helpi, kaj Zto Kanzi, pseŭdonime Ludovikito (Japanio) — kiu kolektis kaj eldonis 55 volumojn de Plena verkaro de Zamenhof — kun kiu mi laŭeble kunlaboris.

Kiujn konsilojn vi donus, kiujn eblojn vi vidas por plibonigi la prestiĝon kaj uz-terenon de Esperanto?

Oni agu en diversaj terenoj. Sajnas al mi, ke hodiaŭ apartan gravecon havas ĝia vasta uzado en Interreto.

Planoj, deziroj por la estonteco?

Mi ŝatus havi pli da tempo por ŝatataj okupoj. Verki libron pri Ludoviko Zamenhof. Resti sana kaj havi sanajn proksimulojn.

Ni denove gratulas vin kaj deziras, ke viaj planoj kaj revoj efektiviĝu. okok

el la landoj kaj sekcioj …

Albanio

Jarraporto 2001/2002 La iama albana ILEI sekcio estas kunfandita kun la Albana Esperanto Instituto kaj estas ricevinta la nomon de tiu lasta, ĉar tiu estas jure agnoskita enlande. Okazis ankaŭ estrarŝanĝiĝo: estro estas doc. Vasil Pistoli, sekretario Bardhyl Selimi, kasisto Rita Permeti. Daŭris la laboro pri E-kursoj. Tiel malfermiĝis unuafoje E-lernokurso ĉe la blindulejo de Tirana kie akiris la atestilon por la elementa nivelo

IPR 02/3 »23

— página 14 del PDF —

almenaŭ sep gelernantoj. Estas jam decidite ke la lernokursoj en tiu blindulejo malfermiĝu pli amplekse la venontan septembron.

Aperis regule nia Bulteno ĉiun duan monaton enhavante ĉiam pli da materialoj diverstemaj. Daŭris la laboro por verki la grandan Albana- Esperantan Vortaron, je aŭtoro doc. Vasil Pistoli, kiu atingis ĝis nun 7000 vortojn. Estas antaŭvidite ke la vortaro ampleksu 30mil vortojn. Ĝis nun estas aperintaj pli malgrandaj vortaroj duflankaj enkadre de kelkaj lernolibroj por albanoj. Paralele, s-ino Eli Luli estas laborante por aperigi la alian grandan vortaron Albana-Esperanta kaj Esperanto-Albana verkita Jam de s-ro Zef Mjeda, honora membro de UEA, jam forpasinta.

Nia Instituto daŭre zorgis pri la progreso de niaj gestudentoj ĉe la klerigejo de Monda Turismo kaj AIS en Bydgoszcz, kie lastan septembron diplomiĝis niaj sep unuaj studentoj. Bedaŭrinde ili ankoraŭ ne estas ricevintaj la promesitajn kvinlingvajn diplomojn de AIS pro “kelkaj kontraŭdiroj inter MT kaj AIS. Tio estas granda demand-punkto pri la estonto de tiu klerigejo, tiom grava por la E-movado. Nia Instituto daŭrigis sian propagandan laboron per radio kaj TV pri kaj por Esperanto. Estas registritaj du gravaj elsendoj en Radio Tirana kaj Tutlanda TV stacio. ) Estas tradukita kaj eldonita de Esperanto versio la ĉefverko de s-ro Jeliu Ĵelev, eksprezidento de Bulgario «Faŝismo aŭ la totalisma ŝtato». Antaŭ ĝi estas tradukita kaj eldonita alia verko filozofia de s-ro Bruno Vogelmann «La Nova Realismo». La membraro estas iel plijunigita per novaj membroj, niaj jam bakalaŭrigitaj studentoj en Pollando: Ariel Myrazi, Matilda Sokoli, Fjoralba Ceno, Faela Mezini, Ereid Dhimitri.

Bardhyl Selimi, sekretario de Albana Esperanto-Instituto

Cinio La 1-an junio 2002 okazis la Tria E-ekspozicio por infanoj en la elementa lernejo Fuzimiao en Nankino, Ĉinio. La ekspozicion de diversaj libroj, kolektoj kaj instruaj materialoj pri Esperanto vizitis pli ol 200 instruistoj, lernantoj, kaj esperantistoj. Oni povis utiligi la ekspozicion por interŝanĝi spertojn pri la la lingvolernado kaj uzado de Esperanto. La organizanto, Zhuang Rui ricevis pli ol 100 gratulojn el 36 landoj.

Informis: Zhuang Qixiong, zhuangespero(Qsina.com

IPR 02/3 »24

Finnlando

| | Kunlaborantoj serĉataj Ni en Finnlando planas instrumaterialon pri EU. Estus priskribo pri la

evoluo de EU, la nuna stato kaj kompreneble pri la lingvopolitiko. Ĉu iu Jam havas tian materialon aŭ volas kunlabori kun ni? La instrumaterialo samtempe funkcius kiel daŭriga kurso. Por komencantoj ni plejparte uzos Mazi, por kiu ni ankaŭ planas ampleksan ekzercaron kaj gvidlibron por instruistoj. Ĉu tia laboro okazas ankaŭ en iu alia lando? Ĉu ni povus kunlabori? Carola Aniskog, prezidanto de ELFI cantskog(Dkolumbus.fi

Hungario

Formado de E-instruistoj en Universitato ELTE Budapeŝto En ELTE inter 1966…2006 estis kaj estos formado de filologoj de ‘lingvo kaj literaturo Esperanto. En 2001 registara ordono transformis la hungaran superan edukadon, kaj modifis la kondiĉojn ankaŭ por Esperanto. Laŭ tio studentoj jam akceptitaj al la E-fako rajtos fini siajn studojn ĝis 2006. Ekde 2001/02 oni ne povas akcepti novajn studentojn por la universitatnivela filologia formado. Oni zorgos pri la studentoj (laŭnombre 18), kiuj iam komencis kaj ankoraŭ ne diplomiĝis.

Ekde 2002/03 funkcios altlernejnivela formado. La celo estas formi instruistojn de Esperanto kaj aliaj lingvoj en nova kadro. Do la estontaj instruistoj de ekz. la angla, Esperanta, (ranca, germana, itala, kroata k.a. lingvoj havos 4-jaran samnivelan (95-kreditan) formadon, same devas elekti ankaŭ alian, paralele studatan lingvon kaj ili finos kiel diplomitaj instruistoj de po du lingvoj. La bedaŭrinda diferenco estas, ke por Esperanto ne eblos, sed por aliaj lingvoj plu eblas (ankaŭ) universitatnivela formado de diplomitaj filologoj (kaj instruistoj). Samtempe aŭtomate doniĝas la eblo, ke pro la malpli multa tempo bezonata lerni la lingvon mem, oni povas pli detale okupiĝi pri esperantologiaj, ĝeneralaj lingvistikaj, interlingvistikaj kaj aliaj studoj. Vi povas vidi la modelan studprogramon por la 4 altlernejnivelaj jaroj en la hejmpaĝo: http:/Yvww.extra.hu/vaganto.

laŭ informoj de Ivan Bujdoso kaj Otto Haszpra

IPR 02/3 »25

— página 15 del PDF —

Germanio-Armenio

Germana kaj Armena E-Asocioj ĉi-printempe efektivigis belan ekzemplon de ambaŭflanke utila laboro: Ni, du armenaj geesperantistoj, estis invititaj prelegvojaĝi, prezentante armenan kulturon, historion, tradiciojn en pli ol 20 esperantaj kluboj de Germanio.

Dekomence ni partoprenis PSI (Printempa Semajno Internacia), kiu estas tradicia aranĝo de GEA. Ĝin partoprenis 170 esperantistoj el 18 landoj. Ĉi-jare PSI okazis en Domo “Maria Rozenberg”, kiu situas en pitoreska distrikto Pirmasens.

Programo de PSI estis riĉa kaj abunda: Paska festo, ekskursoj al germanaj kaj francaj regionoj, lingvaj kaj danckursoj, Mazi-horo kaj manlaboro por infanoj, koncertoj k.t.p.

Por prezenti Armenion en programon estis metitaj leciono pri armena lingvo, kuirarto, trarigardo de vidbendo, kie 16 “Ave Maria”-j de diversaj aŭloroj estas prezentitaj de kvar kantistinoj, unu el kiuj estas esperantistino, prelego pri Armenio kun demonstrado de diapozitivoj, kantado de armenaj kantoj armene kaj esperante. Dum adiaŭa vespero ni prezentis kelkajn kantojn kaj nacian dancon.

De 5a de aprilo komenciĝis nia prelegvojaĝo tra la urboj de Germanio. Dum vojaĝo interesaj kaj bonkoraj homoj konatigis nin kun historiaj vidindaĵoj de la lando. Ni havis feliĉon viziti la plej grandan germanan Esperanto-bibliotekon en urbo Aalen, ĉeesti esperantlingvan diservon en Konstanco, ni estis akceptitaj de urbestro en urbo Detmold. En Freiburg oni invitis nin al radiostacio “Triangulujo 102,3 MHZ “, kie nin intervjuis mem d-ino Ursula Niesert, en urbo Hameln ni tagmanĝis kun ĵurnalisto, kiu poste skribis artikolon pri nia prelegvojaĝo en loka revuo.

Antaŭ nia alveno en diversaj germanlingvaj gazetoj organizantoj anoncis pri tiu aranĝo, kaj dank’al tio dum prelegoj ĉeestis ankaŭ neesperantistoj, por kiuj nia prelego estis tradukita al germana lingvo.

Dank’al niaj gastigantoj ni ekvidis originalan panoramon de Nordlingen, suprengrimpis al 32a etaĝo de turo en Frankfurto, trarigardis Olimpikan parkon de Munkeno, starante sur artefarita altaĵo, malnovajn partojn de urboj Niirnberg, Kolonjo, Heidelberg, Ilalle, Bremen.

LA

IPR 02/3 »26

Nia vojaĝo estis ege streĉa, kun oftaj translokiĝoj kaj prelegoj. Ĝi sukcesis veki intereson kaj deziron de niaj novaj geamikoj viziti Armenion.

Post nia reveno al adreso de AOKS (Domo de Amikeco) ni ricevis dankleteron de estraranoj de GEA pro sukcesa laboro.

Nian vojaĝon kaj esperantan movadon en Armenio ni nun reklamas en centro de urbo Erevan sur surstrata stando apud AOKS.

Ni, Lida Elbakjan kaj Stepan Sargsjan, deziras danki niajn germanajn geamikojn Martin Schaefer, Ursula Niesert, Wolfgang Loose, Franz Kruse kaj aliajn por la altnivela organizado de la prelegvojaĝo.

Lida Elbakjan, prezidantino de AEA; Stepan Sargsjan, Membro de AEA. LIDELB (QO freenet.am

Svislando

Jarraporto de la Svisa ILEI-Sekcio 2001 En Svisa ILEI-Sekcio (SIS) estas 16 membroj. Mireille Grosjean estas la sekciestro. Foje la membroj instruas en lokaj grupoj. Ankaŭ aliaj personoj instruas en lokaj grupoj. Nome de SES Svisa Esperanto Societo Mireille Grosjean komencis informi la ĵurnalistojn en Romandio. Ŝi sendis la saman materialon al la centroj de dokumentado de la instruistoj, al universitatoj kaj al priedukaj instancoj, ĉar la instruistoj estas la plej grava celpubliko de SES.

En La Chaux-de-Fonds estas Kultura Centro Esperantista, gvidata de Giorgio Silfer kaj similaj. KK personoj frekventas KCE kaj aliajn aranĝojn, sed malmulte. En la urba biblioteko de La Chaux-de-Fonds estas tre grava esperanto centro: la Centro de Dokumentado kaj Esploro pri la Lingvo Internacia CDELI. Tie laboras Claude Gacond, iama direktoro de KCE kaj SIS membro. Li zorgas pri perkoresponda kurso, li akceptas la studentojn dum studsabatoj interesegaj. Li ankaŭ akceptas pedagogojn kaj lertigas ilin. Tiuj estas ege valoraj renkontiĝoj. Venas multe pli da homoj al CDELI ol al KCE… Ofte 25 ĝis 30 personoj.

IPR 02/3 »27

— página 16 del PDF —

Laŭ mia scio ne okazas kursoj en publikaj lernejoj nek en universitatoj. Estas kurso en privata lernejo La Grande Ourse.

Dum 2001 Mireille Grosjean konceptis plenan instruprogramon pri „edukado pacen”, kiu entenas lernadon de Eo. Tiu plano estos prezentata en UK. Ĝi estas sur la hejmpaĝo de ILEI en Eo kun ligo al (ranca versio. La hispana versio kaj la itala ekzistas kaj baldaŭ estos ankaŭ atingeblaj sur la paĝo de ILEI.

Broŝuro «langues, operation survie» de Claude Longue Epĉe estis sendita al ĉiuj romandaj instru-departementoj. Venis unu reago ne tre pozitiva. Ni povas konstati, ke la homoj ne kutimas pensi pri la invado de la angla kaj la minaco al la lingvodiverseco. Tamen la situacio estas ege malbona en Svislando, ĉar la varbistoj ofle kontentiĝas pri anglalingva versio de frapfrazo anstataŭ ol traduki ĝin al 3 lingvoj. Eĉ registaraj oficejoj faras tion. Mireille Grosjean konsekvence skribe reagas kaj kuraĝigas la esperantistojn fari la samon. Ŝi konvinkis du parlamentanojn, kiuj reagos per demando al Federa Konsilio dum la aŭtuno.

Mireille Grosjean, sekciestro

Usono

Jarraporto de la Usona ILEI-Sekcio 2001/2002 Dum la pasinta lerneja jaro (sept. 2001-junio 2002) pli ol mil Usonanoj lernis Esperanton, laŭ Kent Jones, la Eduka Sekretario de la Amerika Asocio de la Instruado de Esperanto (AAIE). Ĉe la jarkunsido de AAIE la 22-an de junio 2002, elektiĝis nova Eduka Sekretario, June Fritz.

Ĉe la ILEI-konferenco en Lovran lastan someron, reprezentis AAIE-on kiel komitatanoj nia prezidanto Ron Glossop, nia koresponda sekretario Sally Lawton, kaj Bill Maxey. Danke al la diligenta laboro de Phil Dorcas, la vic-prezidento de AAIE, pasintjare AAIE akiris 10 novajn membrojn (nun estas entute 54). Kaj kiel antaŭe, ĉiu membro de AAIE daŭre estas aŭtomate ano de ILEI (ĉirkaŭ 6290 el ĉiu AAIE-kotizo de USD 25, estas pagita kiel ILEI-kotizo). Sekve, ĉiu AAIE-ano ricevis la Internacian Pedagogian Revuon de ILEI, kaj kiel AAIE-ano, la kvaronjaran dulingvan (Esperanto kaj angla) “AAIE-Bulteno”-n. Inter ties rubrikoj estas Instru-sugestoj, Esperanto-instruado Alilande, Esperanto

IPR 02/3 »28

kaj la Reto, Rekomendinda Legado, Volas Korespondi, ILEI-A feroj, kaj De kaj pri Niaj Membroj.

AAIE-prezidanto Ron Glossop ĉi-jare iĝis la estro de Infanoj Ĉirkaŭ la Mondo, kaj tiurilate korespondis kun infanoj kaj instruistoj en Usono, Kanado, Britio, Meksiko, kaj Rusio.

Dum la pasinta jaro AAIE daŭre kunlaboris kun la Esperanto-Ligo por

Nord-Ameriko (ELNA). Jen ekzemploj:

1) AAIE-membro Lusi Harmon estras la ELNA instru-vidbendan projekton «Pasporto al la Tuta Mondo”, kies 15 lecionoj estas preskaŭ finpretaj por uzi tutmonde en televido, klasĉambroj, klub-kunvenoj, ktp.

2) Tuj post la ELNA-kongreso pasintan junion, antaŭa AAIE-prezidanto Duncan Charters kondukis elstaran 6-horan instrukurseton pri kiel instrui Esperanton surbaze de la vidbendo ”Pasporto al la Tuta Mondo”. La kurson oni filmis por estonta uzado.

3) La eks-Eduka Sekretario de AAIE, Kent Jones, ankoraŭ deĵoras kiella Komisiito de Edukado de ELNA.

4) Phil Dorcas, vic-prezidanto de AAIE, nun estras ELNA-programon «Intergrupa Atingo-Programo”, kiu celas plibonigi la agadojn de lokaj grupoj, inkluzive instruadon kaj ekzameniĝon.

5) Denove ĉi-jare estis inkluzivita en la ELNA somera kursaro NASK pedagogian kurson por instruontoj de Esperanto.

6) La Usona Ekzamena Servo, sub la aŭspicio de ELNA kaj AAIE, denove administris ekzamenojn, kiuj estas nur por anglalingvanoj. Sukcesis 3 per la Komencgrada, 1 per la Duagrada, kaj 1 per la Supera.

7) En la ELNA perkoresponda kursaro, kiun administras AAIE-membro Doroteo Holland, 128 ankoraŭ lernas, kaj dum la pasinta jaro 4 novaj aliĝis kaj 4 finstudis. Multaj, aparte junuloj, preferas ret-kursojn, pri kiuj malmultaj informoj haveblas.

En sia jarraporto Pil Dorcas, AAIE vic-prezidanto, rekomendis aŭdacajn plibonigojn, inkluzive la kreadon de ret-kurso kiu havas aŭdeblejn prononcon kaj dialogojn, kaj kiu preparas la lernantojn por sukcesi en la baza ekzameno de Usona Ekzamena Servo.

Doroteo Holland, sekciestro

IPR 02/3 »29

— página 17 del PDF —

pri E-instruiloj …

Blazio Vaha: Post la iama Fantaziaĵoj — ankaŭ la a l . . . novaĵo de Jon Rommesmo estas por infanoj

Oni konis kaj laŭdadis kantetojn, versaĵetojn de Jon Rommesmo ankaŭ pli frue — ekzemple, laŭ lia libro Fantaziaĵoj kaj kantoj por infanoj. Jam el tiu tempo ni povas rememori instru-kantetojn pri skribado, legado, kalkulado.

Aperis jam tie la instru-truko de Jon Rommesmo plejeble mul(foje ripetigi vortojn, esprimojn lernindajn: ĈO HAVAS ĈAPON

SED NENIUN INAVMAS ĈO;

ĈO HAVAS ĈAPON

SED NENIUN HAVAS CO;

NI KANTAS NUN PRI CO KAJ CO

JEN —NI KANTAS NUN PRI CO KAJ CO JEN —NI KANTAS NUN PRI CO KAJ CO – NI KANTAS NUN PRI CO KAJ CO

En tiu libro oni povis rimarki, ke Jon Rommesmo bonajn rim-substantivojn iam ajn kapablas kompletigi je strofo, kaj li ne timas la diversaĵojn de mil specoj meli tuj en wr bildon:

DANIEL’ KAJ GABRIEL’ KUNVETURAS SEN KVEREL. IRAS ILI TRA TUNEL’,

POVAS VIDI PER KANDEL’

ŜIRMAS ILIN LA OMBREL’

KURAS ILI AL HOTEL” Pasis kelkaj jaroj, kaj en la jaro 200la aperis jen kio: Esperanto ABC. Eldonis ĝin: Esperantoforlaget — Eldonejo Esperanto, Olaf Schous v. 18, 072 Oslo, Norvegio. La identiga numero estas ISBN 82-90006-14-4. La

l’Esperanto ABC

IPR 02/3 730

libreto ampleksas 32 numeritajn paĝojn, plus la ne-malplenajn kvar flankojn de la kovriloj.

Sub la mezmalgrandaj literoj de la verda vorto ESPERANTO sur la titolpaĝo aperas bruna, flava kaj viola literoj A kaj B kaj C: Ili estas ja tre grandaj majuskloj. Inter ili kaŝas kaj montretas sin kapetoj de kvar infanoj kiuj per siaj sumaj haŭtkoloroj tradicie esprimas tutmondecon.

Sur ĉiu maldekstra paĝo de la libreto estas po du literoj, laŭbezone kaj laŭdece substantivecaj aŭ ne — ekzemple: A kaj Bo, E kaj Fo, I kaj Jo, tamen aperas la duonvokalo ŭ sen helpa (aŭ malhelpa) o. Sur ĉiu dekstra paĝo estas po du bildoj aŭ bildogrupetoj. Ĉe A: alko kaj aŭto, ĉe B: bonveniga ŝildo, bakisto kaj bulkoj. — Ne aperas ce, ef, aŭ em, nur Co kaj Fo. kaj Mo, No. — la liternomoj do estas Fundamente kaj senĝene monotonaj, konforme al la instrucelo.

Jon Rommesmo kalkulas la literojn… konstatas ilian lokon en la vicordo; li kunskribas ordajn numerojn kiel estas skribita ĉi tiu: dudekkvara. Laŭ Bertilo Wennergren kaj la Zamenhofa Ekzercaro dudek kvara… estus ebla, dudek-kvara estus eminenta. Ankaŭ dudekkvara estas… tolerebla.

Lastatempe multaj esperantistoj forlasas siajn esperantajn personajn nomojn. Jon Rommesmo kultivas ilin, supozeble ankaŭ tial, ĉar li ne volas tute definitive decidi, ĉu Maljuna Marteno aŭ Tomaso estas franco, anglo, hungaro, germano, aŭ aŭstraliano. Sed gravas ankaŭ, ke la esperanta ritmo kaj sonefekto estu senriproĉa. li estas tia: Tomaso trinkis tridek tri tasojn da teo. Olavo rigardas la ondojn de la oceano. Aliaj nomoj en la poemetoj: Dino (kiu estas saŭro, £va kaj Edvardo (ludemaj), Gilberto (la giganto), Hungara Helena — mi, hungaro, tamen pensus Helenan alinacia — ĉu greka aŭ pola aŭ….. … hispana?). Sekvas en la libreto la juna Jakobina kaj Ĵeromo (ĵurnalisto), Lina (lernanta la litovan lingvon, Niĉjo (el Niĝerio) kaj Paŭla. Sur la 12a paĝo Italo invitas, se citi, izraelanon, sed mi pensas, ke efektive temas pri israelano. £ercemulo ion kaŝis sur la 24a paĝo: eble la finaĵon de la verbo post la radiko ka$… Oni do ĉesu konjekti pri preseraro. Tamen la ŝercemulo kaŝ (-as aŭ -is) ankaŭ ŝtrumpetojn (ne videblajn ) kaj ŝuojn (tamen cideblajn)..

Sur la lasta paĝo estas du sammelodiaj ĉenkantoj nomataj ĉi lie (tute nesenrajte) kanonoj. Temas pri la konata franca melodio, kiun mi

IPR 02/3 »31

— página 18 del PDF —

renkontis unue supozeble en la Lanĉov-a, tendaro proksime al urbo Znojmo, kaj kiu tie estis kantata kun la komencaj vortoj /rat’ Jakobo, Frat’ Jakobo ĉu em dorm’ kaj kiun poste mi aŭdadis, eble en Sunkompanio de la vilaĝo Arrout, en formo Frato Jako Frato Jako, frato Jako levu vin, lavu vin…… Mi do ĉi-foje ekkonis novan, por mi trian varianton, tiun de Jon Rommesmo: ĉu vi dormas, ĉu vi dormas frato Jak’. Ho, nia amata, plurnoma, plurjara kaj plurjaka Jakobo, vestu vian torson varme, kaj kolektadu plu viajn Esperantajn versojn kaj versiojn. Ĉi-foje viaj notoj, tonoj kaj akcentoj reciproke trovis sin kaj estas en ordo, dank” al la konataj konoj de Jon Rommesmo.

La skemecaj bildetoj al mi, plenkreskulo, konvenas, tamen ne ĉiu desegnita vizaĝo ŝajnas al mi afable amuza aŭ agrable mokindeta, konforme al infaneta plaĉo laŭ mia imago. Pli severe mi povus diri, ke ne ĉiu bildo plaĉas – tamen: ili sendube bone klarigas la paralelajn frazojn. La tekstetoj ŝajnas kreitaj laŭ principo, ke lingve bona frazo, kiu estas sana laŭ la enhavo, jam estas konvena por edukado. Se tian frazon oni spicas per aliterado (kiel tion faras Jon Rommesmo), tion esperantisto povas senĝene ĝui: Maljuna Marteno manĝis multajn Migdalojn. Tomaso trinkis tridek tri tasojn da teo. Eta frato mia ŝatas frititan fiŝon. Granda giganto Gilberto glitfalas sur glata glacio.

Okazas unufoje, ke „bildano” kvazaŭ parolas: la ritma teksto kiun li elbuŝigas, sonas jene, laŭ encirkla skribo meze de la bildo: ĉapelo / mia havas, /ri pintojn / havas ĝi, se / pintojn ĝi / ne havas, / ne mia / estas ĝi. (La saman tekston, cetere, mi konas jam el Fantaziaĵoj… sed tie ĝi havis pli da menistareco.)

Diferencas de mia normo aŭ kutimo la vorto pri la virkoka blekado en la frazo Knaboj kantas kaj koko kikerikas. Mi kaj miaj vortaroj preferas kokerikadon, sed mi ne rezistos, se oni juĝos, ke kikerikado estas pli sonimita. Mi lernis toleremon pri diversetnaj kokokrioj de Stefan MacGill, kiu en sia La laŭta vekhorloĝo pruvis, ke en Esperantujo, virkokujo kaj la mondo eblas dekoj da virkok-sinesprimoj…

Vi povas aĉeti ĝin ankaŭ de: E/donejo Esperanto (Forlaget), Olaf Schous v. 18, NO-0572 Oslo, Norvegio. Retpoŝto: nel(Desperanto.no. Poŝtĝiro: 0540 0874052. UEA-konto: espv-s. Ĝi kostas 65 norvegajn kronojn sendokostojn.

Nu, tia estas la libro. Havinda… Blazio Vaha

IPR 02/3 »32

el nia por via LERNILOTEKO…

NdlR: En la sekvaj numeroj ni intencas aperigi kelkajn ekzercojn el la LERNILOTEKO de la hejmpago www.edukado.net.

Se vi havas ideon pri tio, kiu ekzerco premiiĝu per enrevua publikigo, bv. skribu tion al la redaktoro. La redaktanto de la paĝaro volonte bonvenigas ankaŭ viajn kontribuojn.

Kiel mi veturu al Tromso? Interaktiva ludo.

Baza situacio:

Mi devas veturi al norda Norvegio, urbo Tromso, kie mi prelegos dum tre grava Unesco-konferenco. Mi devas decidi per kiu flugo mi vojaĝu, kiun itineron mi elektu. Mi havas du eblojn:

Flugkompanio. Dato De kie Kien Ekiro Alveno Tien:

A-versio

MA 772 O3majo Budapeŝto Oslo 18.25. ;20.35 SK 386 03majo Oslo Tromso 22.30′ ‘00.15/:91 B-versio

KLM 03 majo Budapeŝto Amsterdamo 6.45 9.00 KLM 03 majo Amsterdamo Oslo 1630 18.20 KLM-SK 03 majo Oslo Tromso 2040″ 22.25=Fl Reen:

A-versio

SK 375 07majo Tromso Oslo 1205″1/71355 MA 771 O7majo Oslo Budapeŝto 1510;)3,6/35

IPR 02/3 »33

— página 19 del PDF —

B-versio

KLM-SK 07 majo Tromso Oslo 10.05 11.50 KLM 07 majo Oslo Amsterdamo 12235 14.30 KLM 08 majo Amsterdamo Budapeŝto 7.45 9.45

Helpu decidi!

Konsideru la sekvajn aferojn por la bona decido:

l. Loĝante en la provinco, por alveni al Budapeŝto mi devas tri horojn trajnumi, kaj en la ĉefurbo mi bezonas pli ol du horojn por veturi de la stacidomo al la flughaveno.

2. La lasta trajno el Szombathely, mia urbo, al la direkto de Budapeŝto

ekiras je 18.00, la unua matene je 6.00.

Mi havus eblon tranokti en Budapeŝto.

4. Mia familio malofte vidas min, do ni ŝatus kiel eble plej multe esti

„kune.

5. La flugbileto tra Amsterdamo kostos signife malpli ol se mi flugus rekte al Oslo.

6. Mi havas membrokarton de KLM, kolektas iliajn poentojn, kaj se mi havos iun certan kvanton de tiuj, mi povos havi diversajn avantaĝojn.

7. Mi ne konas Tromso, tie mi loĝos en pensiono.

8. Mia prelego okazos la 4an de majo.

9, Mi havas bonajn amikojn en Amsterdamo, mi povus tranokti ĉe ili, kaj ili certe tre ĝojus gastigi min.

10. Lunde vespere mi jam havas kurson en mia hejmurba altlernejo.

11. Ne eblas miksi la flugkompaniojn, mi devas reveni per tiu per kiu mi tienvoje flugis.

12. Mi estas ĉiam tre okupata.

13. Finance ĉiu groŝo tre valoras.

(GS)

Konsiloj por la uzo: Por la ludo necesas minimume 2 personoj, sed la plej efika estas kun la partopreno de 7-9 personoj. La argumentoj estas kreitaj tiel ke ne estas tutcerta venka solvo. e Unue la lernantoj ricevu la tekston kaj havu tempon ĉ. 5 minutojn por silente legi, kalkuli, cerbumi kaj preni sian decidon. e Poste la ludantoj grupiĝu en A kaj B grupoj laŭ tio kiun solvon ili prenis post la unua tralegado. (Ĝenerale estas ĉiam diversaj

IPR 02/3 »34

decidoj, sed se ne, la instruisto transprenu la kontraŭ-opinian pozicion.) Se dum la argumentado iu ŝanĝas sian pozicion, povu ŝanĝi ankaŭ sian grupon.

e. La instruisto elektu personon, al kiu la grupanoj donas konsilon. Se estas malmulte da lernantoj, sed tamen du diversopiniaj grupoj, la rolon de la vojaĝonto povas preni ankaŭ la instruisto mem.

e Unu post la alia la grupanoj donu konsilon pri tio kiu versio estu elektata, kaj ĉiam argumentu pri sia solvopropono.

e La argumentado estas malpli facila, se la tekston la lernantoj ricevas en sia nacia lingvo, ja ĉion ili devos traduki al E-o.

e Kiam la vojaĝonto preskaŭ akceptas la proponon, la alia grupo kontraŭargumentu.

e Ĉio iru laŭ sia vojo kun laŭeble malmultaj instruistaj intervenoj.

e La ludo daŭru ĝis la vojaĝonto prenas sian decidon kaj deklaras per kiu flugo kaj kial ĝuste per tiu vojaĝos al Tromso.

e La ludon estas bone prepari tiel, ke la lernantoj antaŭe lernu aŭ ripetu la esprimojn, per kiuj oni povas konsenti, kontraŭdiri, akcepti ies opinion, ktp. Depende de la nivelo de la grupo tiuj frazoj, esprimoj povas pendi sur la muro aŭ esti skribitaj surtabule, ke oni havu helpon krei siajn frazojn.

e La tempodaŭro de la ludo estas ĉ. 10-15 minutoj inklude la menmistaran legadon de la tasko.

La temo estas prenita laŭ tulvera situacio, kaj se oni tre scivolas kiun elekton prenis la verkinto, oni povas retpoŝte demandi tion kaj eĉ tion ekscii kiuj flugoj kiom malfruis, kiuj aliaj, antaŭe neviditaj eventoj malfaciligis tiun vojaĝon. Povas esti hejmtasko demandigi tion al mi katalin(Qikso.net. Respondo garantita.

por via notlibro. ..

La Fondaĵo Saliko restariĝas virtuale

La Fondaĵo Saliko, siatempe starigita de la gefratoj Peter kaj Eliza Weide, memore al Edith kaj August Weide, ĉesis funkcii kiel fondaĵo ĉe UEA pasintjare, sed ĝi restariĝis virtuale. Do, daŭre ekzistas la premio Saliko,

IPR 02/3 »35

— página 20 del PDF —

kiu subtenas la instruadon de Esperanto, precipe en landoj sen organizita movado, kaj ĝi normale konsistas el 2.000 eŭroj, kiuj povas esti dividataj inter pluraj subtenindaj celoj.

La finan decidon faras la gefratoj Weide, sed laŭ propono de komisiono starigita de la estraro de UEA. La komisiono konsistas el: Gbeglo Koffi, Maŭro la Torre kaj Trevor Steele.

Bonvolu tra la jaro sendi viajn proponojn rete al Gbeglo Koffi, «esp.togo(Jcafe.lg7 aŭ papere al Trevor Steele, ĉe UEA, Nieuwe Binnenweg, 176, NL-3015 BJ – Rotterdam, Nederlando

Dank-anoncoj

Dankon al jenaj donacintoj por JA kaj ILEI: Maria Joykity (AU), Jennifer

Bishop (AU), N. Caragea, Afrika Fonduso. La nunan numeron provlegis Katalin Kovats kaj Bill Maxey. Dankon al ili! Ni serĉas provlegemulojn (prefere kun retkontakto) por IPR 02/4!

?” Ekspeatcio OTANOM 2993′

Partoprenu en nia granda serĉekskurso kaj havu ŝancon

pri grandiozaj premioj!

“Por pli da informoj petu provekzempleron de Monaro: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140, B-2000 Antwerpen Telefono 132 32 34 34 00; telekopiilo 132 32 3354 33;

3 [ACIA MAGAZINO SENDEPEN retpoŝto: monato(Qfel.esperanto.be hak

IPR 02/3 736

LABORKOMISIONOJ Ekzamena: Duncan Charters (prezidanto), Bill Maxey (sekretario) 9: bmaxey(Qvisi.net Elekta: Gwenda Sutton (kunvokanto), Maritza Gutierrez, Joseph Catil Kontrola: Bertil Andreasson, Lars Forsman, Bo Sandelin Lerneja: Marija Beloŝeviĉ, Jennifer Bishop, Renato Corsetti, Stefan MacGill, Geza Kurucz, Maŭro La Torre, Raita Pyhŝlŭi Regulara: Rob Moerbeek, Ilans ten Ilagen Terminara: Maŭro La Torre

KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

FIPLV (Internacia Federacio por Instruistoj de Modernaj Lingvoj) Reprezentanto de ILEI: Jennifer Bishop 9: esperanto(QEducation.monash.edu.au

IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 IW Den Haag, Nederlando.

UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando. Reprezentanto de ILEI: Maŭro La Torre; estrarano de UEA pri edukado: Gbeglo Koffi.

UNESKO (en operaciaj rilatoj). Reprezentantoj de ILEI: Renĉe Triolle, Bello Bauco, Chemin de la Civade Verde, FR-13600, La Ciotat, Francio; Jean-Pierre Boulet, 17 Av. de la Dordogne, FR-63800 Cournon d’Auvergne, Francio, tel. (133) 4 73 84 90 60; Mireille Grosjean, Temple 20 pf. 9, CI1-2416 Les Brenets, Svislando, tel.„Ffakso (741 32) 932 18 88, 9: mireille.grosjean(drpn.ch

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ ILEI estas jure registrita ĉe la komerca ĉambro en Den Ilaag sub numero 27.181.064. La membreco inkluzivas ricevon de 4 numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge; tel. (46 8) 777 4175, B: boomee.kimlindblom(Qswipnet.se, postĝirkonto: 682117-7. IBAN (Internacia Bank-konto) numero: SE 2595 000099 604206 821177. Stokholmo, S.W.LF.T. – kodo: PGSISESS. Membro-kotizoj: A-landoj (laŭ UEA-divido): 14 EUR, B-landoj: 8 EUR. Simpla abono sen membreco: 18 EUR. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pgk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago. Kontoj ĉe UEA: ilek-a (generala), juna-I (Juna amiko) kaj pike-b (Projekto Interkulturo). Detala listigo de pagmanieroj al UEA aperas sur p. 39 de Jarlibro 2001. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Reklamtarifoj por IPR: 180 EUR por plena, 110 EUR por duona kaj 70 por kvarona paĝoj. Tio inkluzivas bazan grafikan pretigon; kostojn de ekstra pretigo oni rajtas fakturi. Sekcioj reklamante edukajn projektojn rajtas peti trionan rabaton. Hejmpaĝo de ILEI ĉe: http:/(il uniroma3.i(/ilei

REDAKCIAJ INFORMOJ

Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, Tel: 132-3-234 34 00. Redaktejo: NEMETII Jozsef, HU-8531 IHASZ, F6 u. 41/5. Rete: www.nlpapa.hu/ipr; jozefo(dnl-papa.hu; jozefo nemeth(dhotmail.com, tel/fakso: -36-89/ 356-050. Laboreja fakso (ĝi funkcias nur en lernotagoj, antaŭtagmeze): 436-89/ 324-896). Nia vicredaktorino: katalin(Qikso.net. La revuo aperas ankaŭ kasete registrita por leg-handikapuloj. Informas: Rob Moerbeek, Zwaansmeerstraat 48, NL-1946 AE Beverwijk.

La nunan numeron ni sendis al la presejo la 21-an de aŭgusto 2002, redaktofino por la sekva numero: la 30-a de oktobro 2002.

— página 21 del PDF —

SEKCIESTROJ Albanio: Vasil Pistoli, c/o Bardhyl Selimi, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, AL-Tirana 2: selimib(Dalbmail.com Argentino: Teresita Alaniz, El Ombu s/n, AR-5801 Alpa Corral Aŭstralio: Kay Andersen, P.O. Box 186, Moorooka AU- 4105 B:kjand(dozemail.com.au Belgio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende B:raymond wylleman(dpi.be Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP) Britio: Grahame Leon-Smith, The Niven Suite, The Mansion, Ottershaw Park, Surrey, KTI6 0QG. B: grahame.leon-smith(Qfreecomputers.org Ĉeĥio: Jana Melicharkova, CZ-696 02 Ratiŝkovice 938 B: mmelicharek(Wiol.cz Ĉinio: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., 29-34 North Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan B: zdchen(Qpublic.wh.hb.cn Finnlando: Carola Antskog, Dragsfjirdviigen 690, F1-25700 Kimito B: cantskog(Qkolumbus.fi Francio: Joseph Catil, 5, rue des Calabres, FR-69330 Meyzieu, B: josepf-catilQwanadoo.fr Germanio: Michael J. Scherm, Von Thirheimstr. 47, DE-89264 Weissenhorn Hungario: Jozsef Nĉmeth, Fo u. 41/5, HU-8531 Ihasz B: jozefo(dnIl-papa.hu Irano: Hamzeh Ŝafii, P.O. kesto 17765-184, IR-Teheran BS: ilei.ir(Qesperanto.org Italio: Luigia Oberrauch Madella, via Prampolini 8, 1T-43100 Parma B: vmadella(Qtin.it

Japanio: Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, Mitaka-shi, Tokio, JP-181-0001 9: masumis(dgw3.gateway.ne.jp

Katalunio: Luz Vazquez, Apartat 553, ES-43200 Reus B: ileicat(dhotmailcom

Kroatio/KEL: Ankica Jagnjiĉ,

Stubiĉka 75, HR-10000 Zagreb, B: ankica. jagnjic(dzg.tel.hr Kroatio/KEU: lvan Bekavac- Basiĉ, Kuŝlanova 59, HR-10000 Zagreb Kubo: Pedro Fernandez Rodriguez, Requena No. 17 apto. l entre S.Allende y Lugareno, Plaza, CU-10600 Ciudad de la Habana, DS: kubesp(dip.etecsa.cu Nederlando: Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den llaag, B: iei(001(dworldonline.nl Norvegio: Bj6Orn Thuv, LF. Gjerdrumis vei 33 NO-1396 Billingstad 9: bthuv(dce2i.net Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow, 8: (F’ 48 12) 638 1449 Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7. RO-1900 Timisoara Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 9: mirina(Donline.ru Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby S:bertil-andreasson(ŭ horby.mail.telia.com Svislando: Mirelle Grosjean, Temple 20 pf. 9, CH-2416 Les Brenets B:mireille.grosjean(drpn.ch Togolando: Attiogbe- Agbemadon B., Mensah, T. 1. E. To, B.P. 13169, Lome-TOGO, BI: esp.togo(Dcafe.1g Usono: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa

Barbara, CA 93111-2521 (US) 9:72644.2450(dcompuserve.com

REPREZENTANTOJ Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, AM-375062 Erevan MB: LIDELB(Qfreenet.am Bosnio kaj Hercegovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo Ĉilio: Hector Campos Grez, Casilla 231, Curico, CL-Sĉptima Region B:strigo(Detcreuna.cl Estonio: Helgi Hromova, Pk. 623, EE-12602 Tallinn Islando: Loftur Melberg Sigurjonsson, Nordurbraut 33, I.h., 18-220 Hafnarfj6rdur, Dloftur(Dskyrr.is Israelo: Murĵan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv Jugoslavio: Radojica Petroviĉ, Bul. oslobodjenja 36, YU- 32000 Ĉaĉak : 9: radp(Optt yu Kongo: Ngangu Nduantoni- Bakidila, B.P. 13, CG-Lukala (Bas-Zaire) Korea Resp.: CHIO Sung Io, Department of Biology, Inha Universitato, Incheon 402-751, Koreio MB: shcho(dinha.ac.kr Kostariko: Hugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Josĉ M: miaumiau l(Qracsa.co.cr Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius Nov-Zelando: G. David Dewar; 4 Ilarlech Mews, NZ- Avonside, Christchurch 8004; BS: gddewar(Qihug.co.nz Portugalio: Joŝo Jose Santos Rua da Escola, lote 57 – r/c esq Vale Grande, PT-1675 Pontinha Slovenio: Marija Zlatnar-Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana. E: Marija. Zlatnar(Qguest.arnes.si Ukrainio: Nina Daniljuk, prospekt Sobornosti, 32-108, Luck- 26, UA-43026 Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 TaUkent, CIS M: eugeny(Qesper.gimli.com Venezuelo: Prof. J.E. Bachrich, Apartado 70782, VE-Caracas I07LA

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

ISSN 1013-2031 Jarkolekto 32 – trimonata

Jozefo Nemeth

Vicredaktoro: Katalin Kovats

Kunlaborantoj: Birke Dockhorn Boo Mee Kim-Lindblom | Stefan MacGill Bill Maxey Monika Molnar

Atilio Orellana Rojas Blazio Vaha ~a

— página 2 del PDF —

ENHAVO Ivan BUJDOSO: Lernmaterialoj enplektitaj en rakontojn… ….–.–«–«««-«s««seeee. 1 Kiel mi instruas Esperanton per Cseh-metodo (LIU XIAOJUN)……..——««……- TA Intervjuo kun S. Bourot kaj G. Lagrange (Katalin KOVATS) …………………… 12 De EET oo EN EES ko De o A o mo Ap 14 OMIAGIA[ O-UIOJ SMIS)……..« scio metro ĉarmon paro ae eske u sont, 14 T-T-T-Trovu pasportajn ekzercojn (Stefan MACGILL )…………..—..—- 16 Juna Anuko — Eterna juna (smg) -…..«.ss sec se vdo onto en ntan eB Peno SUO 16 Kolker: Vojaĝo en Esperanto-lando (recenzo de Blazio VAHA)…….. 17 PIa landoj kajsekcioj (AUSAT, NL, PL) „aoso om seno EN OJ 26 a cma dej [o E NEN Eo SI E Om me e rano 32

36-a ILEI-Konferenco en Ŭrestrand, Svedio (informoj, mendilo) …..32 35-a Internacia Infana Kongreseto en Lerum, Svedio (MACGILL)….35

Metodika seminario en Ĉaĉak, Jugoslavio (informoj) ……………..-….. 36 NONAKIOV(EIOIO SON me so okok opro V Eos sapeo ov eblel sets auduo be mndo fono oo Es desvofezois aekesa as oSsis 36 ESTRARO DE LA LIGO

Prezidanto: Maŭro La Torre, Dipartimento di Scienze dell’Educazione, Universiti Roma Tre, Via Castro Pretorio, 20, IT-00185 Roma, Italio. Tel. (–39) 06 44 62 092 aŭ 06 49 57 805, fakso: (–39) 06 49385673. «latorre.mauro Cuniroma3.it» (nova adreso!); http://il.uniroma3-.it Kunordigado, rilatoj kun E-organizoj.

Vicprezidanto: Stefan MacGill, Pannonia u. 30 /1/ 6, HU-1136 Budapest. (nova adreso!) Tel. (–36 1) 349-5207 «stefan.macgill Cgalamb.neb- Eldona agado (inkl. periodaĵojn).

Sekretario: Agneta Emanuelsson, Carl Ugglas v6, SE-641 37 Katrineholm, Svedio. Tel. («-46 150) 52387 kaj (446) 708152387 (mesaĝoj). «agneta.emanuelsson Eliberal.se»

Membraro, sekcioj, komitato.

Vicsekretario: (vakas! )

Estrarano pri financoj: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockensgata 102, SE- 136 62 Haninge. Tel./fakso: (-46 8) 777 4175, «boomee.kimlindblom(Cswipnet.se» :

Estrarano: Radojica Petroviĉ, Bul. oslobodjenja 36/14, YU-32000 Ĉaĉak, Jugoslavio. Tel. (4381) 32 371053, (oficeja) (4381 32) 302738. Fakso: (4381 32) 342101 «radp Eptt.yu»

Lernejaj projektoj, universitata agado.

Lernmaterialoj enplektitaj en rakontojn

en la instruado de Esperanto

BUJDOSO, Ivan — scienca helpkun-laboranto de ELTE, Katedro Ĝenerala kaj Aplikata Lingvistiko, Esperanto-fako — prelegis en la Kongreso de la Asocio de Hungaraj Apliklingvistoj en la Sekcio Aplikata Lingvopedagogio, 26-28.03.2002, urbo Szeged.

Jen la prelego senigita de la detaloj konataj al esperantistoj.

1 La periodoj de la instruado de Esperanto

En tiu ĉi studo mi analizas la historion de la instruado de Esperanto. Mi ŝatus demonstri, ke en la sukcesaj metodoj komuna trajto estas la rakontado.

Mi dividas la historion de la instruado de Esperanto en tri periodoj, kiuj estas akceptataj ĉe la divido de la literaturo de Esperanto.

2 La unua periodo: ideo por la mondo

21 La lernado de Esperanto en la komencaj jaroj

En la unua periodo ne montriĝis problemo la metodo de lingvolernado. Tio sekvis el la koncepto, ke Esperanto estas alproprigebla por la edukitaj homoj per malmulte da lernado, ĉar ĝi estas hindeŭropa lingva modelo. Tio koncernas la gramatikon, la vortojn. Oni koncedis, ke la vortkreado bezonas praktikadon. Zamenhof, la inicianto de la lingvo kredis tion. En la Ekzercaro krom la ĉiutagecaj frazoj ‘leono estas besto’ ni trovas

rakonton pri feino. Zamenhof konsciis pri la graveco de literatureskaj rakontoj.

22 Kiel lernis Esperanton la sciantoj de multaj lingvoj?

Estis tipe, kiel ellernis Esperanton la hungara kemiisto KORACH Mor, akademiano. Li rakontas, ke en 1913 li estis universitata asista profesoro

IPR 02/4 71

— página 3 del PDF —

en la universitato de Padua (Padova) en Italio. Laŭ propono de lia profesoro ili ambaŭ lernis Esperanton dum kelke da semajnoj kaj ili ekzamenis sin reciproke. Ili publicis ankaŭ Esperante en revuo pri kristalografio, kiun la profesoro redaktis. Ili aldonis al ĉiuj numeroj la vortaron kaj la gramatikon de Esperanto.

2.3 Lingvoperado kaj lingvolernado en la unua periodo

En la unua periodo la lingvoperanto estis la skribita teksto, la lingvolernado okazis laŭ ekzemploj, la karaktero estis reproduktarespegula.

3. La dua periodo: la provo de la ideo

A | Novaj rolantoj en la lingvolernado

Post la unua mondmilito ŝanĝiĝis la situacio. La lernantoj venis ne nur el la elito scianta multe da lingvoj, sed estis simplaj laboristoj, oficistoj. En multaj kazoj la instruistoj ne povis kalkuli pri la scio de bazaj gramatikaj kategorioj flanke de la lernantoj. La lernantoj lernis la lingvon kiel la unuan fremdan lingvon.

3.2 La Cseh-metodo

Tiam komenciĝis la sukcesa aplikado de la rekta metodo, konata kiel Cseh-metodo. Ĝiaj karakterizaĵoj: la instruisto parolas nur Esperante, li uzas relative malmulte da vortoj kaj li enkondukas la gramatikon laŭpaŝe. Por garantii la principon, ofte eksterlanda estis la instruisto. La avantaĝoj de la rekta metodo: tuja paroligo, instigo, ke la parolo okazu en la lernata lingvo. La iniciatinto de tiu metodo, CSEH Andras, fondis Instituton en Nederlando por flegi la metodon kaj ĝi eĉ hodiaŭ funkcias.

3.2.1 La tekniko de la Cseh-metodo

En la Cseh-metodo la instrumaterialo estas dividita en 264 paŝoj. La instrumaterialo estas plene ellaborita, ĉio, kion la instruisto diras, estas skribita (Cseh, 1929). Ĉe ĉiu unuopa parto estas aparte montrite, kio estas tiam lernigenda. Ni rigardu, ekzemple, la partojn 118, 119 kaj 120. Tie la celo estas lernigi, ekzercigi la adverbon “ankaŭ”. La rakonto portanta tiun ĉi celon estas: letero enhavanta amkonfeson, respondo kun la sama enhavo, edziĝpropono, traktado pri la doto.

IPR 02/4 »2

3.3 La lingva konscio

La propreco “de la Cseh-metodo estas, ke ĝi instruas ankaŭ gramatikajn konceptojn. Ĝi klopodas gvidi la lernantojn, ke ili mem trovu la solvon de la gramatikaj problemoj, konstatu la regulojn. La instruado de la gramatiko estas pravigebla, la lernanto ja ricevas ilon, per kiu li povos plivastigi siajn sciojn. Elformiĝos lingva konscio, kono pri scio. Tio estas tre grava pro la speciala propreco de Esperanto. Tiuj parolas Esperanton bone, kiuj kapablas formi novajn vortojn dum la parolado. En Esperanto oni ne nur el pretaj vortoj formas frazojn, sed laŭ la dezirata direndo ni kreas vortojn priskribantaj la celatajn objektojn, fenomenojn. En Esperanto la aplikadon de tia dumparola vortkreado limigas nur la kompreneblo, ĉar ĉio estas bona, kio estas logika.

33. | Eksperimento pri la efiko de Esperanto al la lingva konscio Eksperimento estis farita en Italio kaj montris la sekvajn rezultojn (Pinto M.A. ££ Corsetti, R., 2001:67-84). Grupo de 50. lernantoj lernis Esperanton, la kontrola grupo konsistanta el 68 lernantoj ne lernis ĝin. La membroj de la du grupoj venis el la sama kultura-intelekta ĉirkaŭaĵo: loĝantaj en la periferio de Romo, laŭstatuse submezklasaj. La eksperimenta grupo atingis pli altajn poentojn ol la kontrola grupo en la metalingvaj esploroj testantaj pri:

— sinonimo

— dusencaĵo

— gramatika rolo

— fonem-segmentado.

34 La lernolibro-romano

Oni povas preni kiel varianton de la Cseh-metodo, la lernolibro-romanon Bona ekzemplo estas la romano de Julio Baghy: La verda koro (Baghy, 1982). La scenejo de la omano estas Siberio. En la romano estas amikeco, amo, tragedio. Gi estis verkita kun strebo al literaturo. La Vortprovizo en la opaj ĉapitroj estas severe limigita, la uzataj afiksoj kaj gramatikaĵoj estas enkondukitaj nur laŭpaŝe. La lernado el tia materialo ebligis la plej oportunan manieron: la lernemuloj renkontiĝis regule ĉe SCianto de Esperanto kaj ili legis kaj priparolis unu ĉapitron. Ili post tri intoj Jam havis bonan parolkapablon en Esperanto (Laŭ la afabla ~a rmo de FAJSZI Karoly). La Cseh-metodo bezonis instruiston kun

ora kapablo, tiu ĉi metodo bezonis nur unu fervoran esperantiston.

IPR 02/4 »3

— página 4 del PDF —

3.5 La literaturo kiel ekzercotereno

La ĉefa agado de la Esperanto-movado inter la du mondmilitoj moviĝis al literatura tereno. Kvankam estis pozitiva la raporto de la asista ĝenerala sekretario de la Ligo de Nacioj pri la instruado de Esperanto, anstataŭ celhava traktado oni transdonis al komisiono la demandon pri enkonduko de Esperanto. La intereso de esperantistoj turniĝis al la literaturo unue por demonstri la taŭgecon de la lingvo, due por kontentigi la bezonojn de la parolantoj.

3.6 La lingvoperado kaj la lingvolernado en la dua periodo

La lingvoperanto estas la instrumaterialo kaj la homo respektive. Tiuj kreas ĉirkaŭaĵon, el kiuj estas rekonebla la komunikada intenco kaj el ĝi oni povas eltiri la lingvan materialon. Tia alproprigo havas respegulankrean karakteron.

4 La tria epoko: teorio kaj praktiko

41 La teknikaj rimedoj, la evoluo de la lingvoinstrua teorio

La lingvoinstruado post la dua mondmilito fariĝis amasa. Ankaŭ la teknikaj kondiĉoj de la lingvoinstruado ŝanĝiĝis. Aperis teknikaj rimedoj: sonregistrado, bilda prezento kaj komputilo ebligis la registradon kaj la reuzon de la lingva scio de la instruisto, kontraste al la ĝistiamaj metodoj baziĝintaj sur la scio de la instruisto kaj skribo.

414 La aktuala situacio

Ni posedas multajn rimedojn por instrui Esperanton. Sen celi kompletecon mi listigas kelkajn:

— 70-mil vorta hungara-Esperanta vortaro en presita kaj en diĝita formoj. – La firmao Transparent Language pretigis instru-programon por Esperanto. Ĝi estas tia, kia estas programo por iu el la aliaj 101 lingvoj.

— Oni povas aĉeti la E-version de Mazi de BBC. Oni aplikas ĝin multloke. — Pretiĝis la vidbenda instrumaterialo Esperanta: ‘Esperanto, pasporto al la tuta mondo’.

— Ekzistas komputila Leksikono en Interreto.

— Ekzistas libere pliampleksigebla enciklopedio en Interreto .

IPR 02/4 »4

— Ekzistas hejmpaĝaro pri la edukado en E-o. Ĝi ebligas, ke lerngrupoj el la tuta mondo kontaktu unu la alian, ili diskutu pri temoj difinitaj de tempo al tempo. Gi ebligas, ke instruistoj pridiskutu siajn metodojn.

4.2 La rolo de la lingvoinstruisto

La teknikaj rimedoj do ebligas, ke ni ricevu preta tion, kion niaj antaŭuloj devis produkti per multe da mono, tempo kaj peno. Nun jam ne estas limigo la malproksimeco. Gis nun la lernmaterialoj sufiĉe kostis, sed nun jam oni povas produkti ilin propramane. La kurson de bona instruisto oni povas registri sur sonbendon aŭ vidbendon kaj per ĝi oni povas multe pli efike lerni. Kio do estu nia instrua strategio en tiu ĉi situacio? Kiuj estas la veraj bezonoj, kiujn ni devas kontentigi? La emfazo nun estas sur la bezonoj de la individuo.

4.3 Kion bezonas la lingvolernanto?

— memevoluigo (personevoluiga efiko de la lingvoscio)

— informakiro (ekkono de vivmanieroj, turismo)

— komunuma travivaĵo (kongresoj, kluboj)

— scienca agado (fakaj konferencoj ekzemple kadre de AIS)

La hungaria situacio estas speciala, nome ĉe ni Esperanto povas esti studobjekto de la abiturienta ekzameno, ĝi alportas kelke da plusaj poentoj en la priakcepta ekzameno de superaj lernejoj, ĝi estas multloke akceptata por plenumi la postulon de diplomiĝo aŭ kandidatiĝo. Tiel Esperanto fariĝis parto de nia socia vivo.

4.4 La instrua ĉirkaŭaĵo farita de la tekniko

En la nova situacio jam ne la instruisto diras al la lernanto, kiel alproprigi la lingvon, sed mem la lernanto povas zorgi pri sia lingvolernado. La rimedoj menciitaj permesas, ke la lernanto reguligu la informojn alfluantajn al ŝi/li. Oni povas haltigi la magnetofonon, registri la lingvolecionon kaj poste pli atente aŭskulti la parolon de la instruisto. Aŭ oni povas mem elekti el Interreto, kio estas interesa en tiu momento.

4s La rakonto estas motiviga rimedo Oni povas kunvivi kun la rolantoj de iu pretende verkita rakonto, la

rolantoj donas sian ĉirkaŭaĵon. Oni volonte relegas la rakonton, tiel oni povas akiri pli bonan scion.

IPR 02/4 »5

— página 5 del PDF —

4.6 La lingvolernanto estas la ĉefrolanto de sia historio

Eble rakonto fariĝas la plej interesa, se la lernanto enmetas en ĝin sian propran vivhistorion. Nun tie ĉi mi parolas pri la rakonto en larĝa senco. Ni prenu tiel la rakonton, ke la lernanto mem verkas sian vivhistorion.

4.621 (Unua rakonto: lingvolernado, interamikiĝo, vojaĝo

La babila kanalo donas tian eblon. Mi konigas unu el la sukcesa programo:

— komenco de lingvolernado en aprilo, kontakto kun alilandaj esperantistoj post kelke da tagoj

— en somero junulara tendaro (ne lingvotendaro!)

— tradukado de la ŝatata romano en Esperanton, poste por kontrolo oni povas rigardi la tradukon en la reto

— ĉiutaga babilado en Interreto kun la amikoj akiritaj en la tendaro

— en novembro sukcesa supera ŝtata ekzameno

Mi aldonas al la vera historio, ke estas speciala metodo kiel lerni en Interreto. Tion la instruisto ja devas apliki. La avantaĝoj, kiujn la babila kanalo donas en Interreto: laŭdezira eniĝo en la komunikan procezon, la envenanta informo ne estas tro rapida kaj estas reguligebla, oni povas fari komunan celon kun la interparolanta partnero, ktp.

4.62. Dua rakonto: Vojaĝo ĉirkaŭ la mondo

Oni povas ofte legi en la Esperanta gazetaro, ke iu entreprenas tuteŭropan aŭ ĉirkaŭmondan vojaĝon kaj serĉas gastigantajn lokojn pli malpli konvenajn al la planita vojo. La vojaĝantoj poste raportas pri siaj travivaĵoj, kie ĝuste ili estis, kion ili faris. La lingvolernantoj povas sekvi tiujn rakontojn, kio donas tre bonan motivon por lerni la lingvon.

47 La lingvoperado kaj la lingvolernado en la tria periodo

La lingvoperanto estas mem la realo. La rolo de la instruisto estas kapabligi la lernanton uzi la akireblajn fontojn. La lingvo-alproprigado estas mem la partopreno en la praktiko.

5 La dezirata lingvoscio

Sekve, do, konturiĝas la dezirata lingvoscio kaj la lingvolernado konforma al ĝi en la diversaj epokoj. Ni povas resumi jene:

IPR 02/4 76

S.l Respegula-reprodukta. Oni lernas laŭ ekzemploj. Oni instinkte rekonis la veran proprecon de Esperanto, la gravecon de la kombinado de liberaj morfemoj, oni klopodis pri ĝia montrado.

5.2 Respegula-krea. La instruistoj eksplicite instruas, ekzercigas la kombinadon de la memstaraj morfemoj.

5.3 Praktikado. La transpreno de la pozitivaj trajtoj de la pli fruaj metodoj. En la praktiko mem la lernanto povas difini sian lernan strategion, povas reguligi la instruan fonton. Tiel oni akiras la aktivajn frazkrean kaj vortkrean kapablojn necesajn por la plua evoluo. Se ni volas kompari tiun kapablon kun la rezultoj akiritaj de aliaj fremdaj lingvoj, ni povas konstati, ke lernanto post la alproprigo de relative malmulte da vortoj ricevas eblon de altnivela produkta kapablo.

Literaturo

= Baghy, Julio (1982). La verda koro. Budapest: HEA.

= Cseh, Andreo (1929). Baza Cseh-kurso. Den Haag: IEI, 1992 (8-a eldono).

= Pinto, M.A. ĉr Corsetti, R. (2001). Imparare l’esperanto e migliorare le capacita di riflettere sull’italiano. Un’esperienza al livello dei scuola media. Roma: Rivista di psicolinguistica applicata, 2001/2.

Kiel mi instruas Esperanton per Cseh-metodo

de Liu Xiaojun

Mi unuafoje aŭdis pri Cseh-metodo en la E-kurso kiam mi lernis nian lingvon en Beijing en la jaro 1981. Nia estimata instruisto, Li Shijun diris al ni ke la Cseh-metodo estas tre bona por instrui E-on, kaj se ni instruos Esperanton, ni apliku tiun metodon. Dum sia instruado sinjoro Li mem montris al ni kiel praktiki tiun metodon kaj donis al ni tre bonajn kaj interesajn ekzemplojn.

Kiam mi komencis mian E-instruadon en nia universitato (Shandong, Cinio) mi provis uzi Cseh-metodon kaj dank” al tiu metodo Mia instruado de Esperanto sukcesis. Mi jam instruas nian lingvon ekde

IPR 02/4 »7

— página 6 del PDF —

pli ol dudek jaroj en la universitato, la praktiko pruvis ke la Cseh-metodo estas tre bona kaj efika metodo. Multaj gestudentoj alproprigis E-on ene de mallonga tempo. Post tridek horoj da lernado ili povis legi simplajn Esperantajn legaĵojn, konversacii per facilaj vortoj, skribi leterojn por amikiĝi kun lernantoj de diversaj landoj kaj esprimi siajn pensojn. Ili ekamis Esperanton, volis fariĝi esperantistoj kaj daŭre lerni Esperanton kaj labori per kaj por Esperanto. Mi trovas ke ni devas propagandi la Cseh-metodon kaj eduki instruistojn de Cseh-metodo, tiel oni povos efike instrui nian lingvon kaj ricevi pli grandajn sukcesojn en la instruado de Esperanto.

Kiel mi instruas Esperanton? En la komenco de mia instruado mi ne donas librojn al la gelernantoj kaj nur alportas objektojn en la klason kaj montras al gelernantoj kaj demandas de ili: “Kio estas tio? Tio estas libro. Kio estas tio ĉi? Tio ĉi estas krajono. Tio estas gazeto, tio estas foto, tio estas plumo ktp… Vidante tiujn objektojn la lernantoj konas la vortojn. Kiam ili povas diri tiujn vortojn, mi skribas la vortojn sur la tabulon kaj legigas ilin. Tiamaniere la lernantoj tre facile memoras la vortojn kaj ili povas facile paroli per Esperanto. Sekve mi montras al ili objektojn en la klasĉambro kaj lernigas la lernantojn paroli per objektoj. Tia instruado interesigas la lernantojn kaj ili tre ŝatas lerni kaj paroli, la atmosfero de la klasĉambro estas vigla kaj preskaŭ ĉiuj lernantoj parolas, ili memoras multajn vortojn kaj povas diri multajn frazojn.

Mi instruas ne nur per objektoj, sed mi instruas al la lernantoj ankaŭ la gramatikon de Esperanto. La gramatiko de Esperanto estas simpla kaj regula, do mi donas al la lernantoj kelkajn modelojn, kiuj faciligas la faradon de la Esperantaj frazoj. Ekzemple mi donas al la lernantoj la fraztipojn kiel: — o estas — o (patro estas laboristo) ; — oj estas — oj (laboristoj estas junuloj) aŭ — o estas — a (patrino estas ĝentila), — oj estas —aj (amikoj estas kontentaj). Per tiaj fraztipoj la lernantoj povas facile ellerni multajn frazojn kaj scipovas fari multajn aliajn frazojn.

Estas tre interese, ke la vortfarado de Esperanto tre-tre similas al la vortfarado de la ĉina lingvo. Ekzemple: en la ĉina lingvo f (puto) kaj 7k (akvo) povas esti kunmetitaj kaj fariĝas nova vorto 4-7k (putakvo):

inverse 7k (akvo) JE (puto) ankaŭ povas esti kunmetitaj kaj fariĝas nova vorto 7kjf (akvoputo); 7 (dento) kaj E (pasto) povas esti kunmetitaj kaj fariĝas FE (dentpasto), ankaŭ 7f (dento) kaj ku

(broso) povas esti kunmetitaj kaj fariĝas il (dentbroso).

IPR 02/4 »8

Pro tio ĉinaj lernantoj tre interesiĝas pri la vortfarado kaj ili volas fari novajn vortojn. Tial mi ĝin prezentas al ili en la komenco de la lernado, tio interesigas ilin kaj ili ne trovas ke Esperanto estas fremda, ili sentas ke Esperanto estas samfamilia al la ĉina lingvo.

[La lasta foto pri Andreo Cseh, el la jaro 1979, kelkajn tagojn antaŭ lia morto.]

Mi pensas ke la spirito de Csehmetodo estas, ke la instruisto devas faciligi kaj interesigi la lernadon de Esperanto, la gelernantoj sentu, ke Esperanto ne estas malfacila kaj ke ili povas tre facile ellerni kaj facile uZi ĝin. Tial instruisto devas igi la lernadon interesa. Por tio mi instruas kantojn, poemojn, ludojn al la lernantoj dum la instruado. Ekzemple, kiam mi instruas la u-modon, mi instruas al la lernantoj la kanton “dancu, dancu, ni ronde malpeze, ne faligu la fornon en meze …… ” en nur unu frazo estas tri u-modoj. Per la kantado la lernantoj ellernas tiun modon kaj povas uzi ĝin.

Kiam mi instruas la prepoziciojn por-pro, mi instruas al la lernantoj la poemon “Verda stelo, verda stelo, vi naskiĝis por l’espero; verda stelo, verda stelo vi naskiĝis por la paco pro via naskiĝo la mondo pleniĝis de amikeco, pro via naskiĝo la mondo pleniĝis de amo …’. Kiam la gelernantoj povas laŭtlegi tiun poemon, tiam ili jam tre bone distingas la Lu prepoziciojn, komprenas la signifon de la prepozicioj kaj povas uzi ilin.

Kiam mi instruas la kvar sezonojn, mi instruas japanan popolan kanton “Kanto de kvar sezonoj”: Jen printempon amas vi … Jen someron amas vi … Jen aŭtunon amas vi .. Nu jen vintron amas vi …” Tiel kantante la lernantoj lernas ne nur multajn vortojn, sed ankaŭ multajn belajn frazojn pri la sezonoj.

La instruisto povas uzi ankaŭ ludon, ankaŭ tio estas tre bona metodo POF instruado, ekzemple, kiam oni instruas la numeralojn, oni povas fari ludon kiel: peti la lernantojn diri laŭvice unu post la alia numerojn: unu, du, tri, kvar … sed ne diri sep aŭ iun ajn ciferon, se iu lernanto forgesas la

IPR 02/4 »9

— página 7 del PDF —

regulon kaj eldiras tiun malpermesitan numeron, oni ordonas al li prezenti programeron, kanti aŭ danci, kio interesigas la gelernantojn fari ekzercojn pri la numeraloj kaj tiel ili povas tre bone regi ĝin.

Mi opinias ke la instruado de Esperanto ne ricevis bonan rezulton, la kialo estas ke niaj lernantoj ne posedas la lingvan medion. Por lerni la lingvon, la lingva medio estas tre grava, nur parolante oni povas mastri la lingvon. Ĉar mankas al ni la lingva medio por lerni Esperanton, ni mem devas fari Esperantan lingvan medion al niaj lernantoj. Do mi algluis malgrandajn paperojn kun Esperantaj vortoj al ĉiuj objektoj en la klasĉambro: tablo, tabulo, seĝo, muro, pordo, fenestro, lampo, skribilo … tiel kiam la lernantoj rigardas tiujn objektojn ili havas la vortojn antaŭ la okuloj kaj ili povas memori ilin, ili povas iom post iom diri multajn frazojn kaj ili ŝatos ekparoli Esperante. En nia universitato E-kurso funkcias nur unufoje en ĉiu semajno, krom la E-kurso, la lernantoj ne havas okazon paroli Esperante, pro tio kiam mi renkontas lernantojn de E-kurso, mi ĉiam salutas ilin Esperante, tio kuraĝigas ilin kaj ankaŭ atentigas aliajn lernantojn, ofte ili demandas al Esperantaj lernantoj, kiun lingvon vi parolas kun via instruisto? Laŭ mi, la plej bona maniero por propagandi E-on estas la uzado de Esperanto.

Mi vidis ke iuj esperantistoj propagandis E-on, sed ili ne parolas Esperante nek uzas ĝin. Tiel kiuj volus lerni nian lingvon? Kiel oni kredus ke Esperanto estas vere utila? Mi opinias ke unufoja uzado estas milfoje pli efika propagando ol centfoja parolado pri la utileco de Esperanto. Ni, esperantistoj, precipe instruistoj de Esperanto devas kredigi aliajn per nia agado de Esperanto. Pura propagando ne povas konkeri homojn, sed unu reala agado povas ŝanĝi opiniojn de aliaj.

Mia instruado de Esperanto ricevis evidentan kaj bonan sukceson. En Shandong Universitato mi funkciigas E-kurson jam pli ol dudek jarojn. Ĉiusemestre mi instruas 30 ĝis 35 horojn, du horojn ĉiusemajne. Post unu lernojaro, t.e. pli ol 60 studhoroj, gestudentoj jam povas interparoli Esperante kaj legi originalajn romanojn de Esperanto, iam ili povas traduki simplajn artikolojn kaj verki simplajn disertaĵojn.

La studentojn, kiuj-volas daŭre lerni nian lingvon, mi lernigas per “Krestomatio de Esperanto”, “Faktoj kaj Fantazioj” aŭ kelkaj artikoloj elektitaj el “ESPERANTO”, “Kontakto”, “Monato”, “Literatura Foiro” ktp. Mirinde estas ke dum tia lernado gestudentoj ne renkontas multajn malfacilaĵojn. Ili povis facile legi kaj ĉinigi tekstojn, kiaj «Patra Amo» de Julio Baghy, « En Ĉinio Batalanta» de Verda Majo, «Bela» de M. J.

IPR 02/4 710

Lermontov, «La Sankta Biblio», «Parolado de Zamenhof» kaj tiel plu.

La plejparto de miaj gelernantoj lernas Esperanton kiel nedevigan lingvon. Tiel unujara lernado de Esperanto jam sufiĉas, ĉar miaj gelernantoj jam lernis la anglan lingvon kiel la unuan lingvon dum ses aŭ sep jaroj. Do Esperanto al ili ne estas tre malfacila. Post unu jaro da lernado, ili povas bone posedi E-on. Ili jam povas korespondi kun esperantistoj de aliaj landoj. Se iuj esprimas al mi ke ili volas daŭrigi la lernadon de E-o, tiam mi konsilas al ili legi Esperantajn librojn, korespondi kun eksterlandaj esperantistoj, eĉ mi konsilis al ili verki simplajn artikolojn por Esperantaj gazetoj kiel «Juna Amiko», «La Mondo» aŭ por lokaj organoj de E-Asocioj. Mi kuraĝigas ilin ne forlasi E-on kaj de tempo al tempo legi, aŭskulti, skribi aŭ verki per E-o. Tiel oni ne forgesas E-on.

En nia universitato, mi uzas precipe du librojn kiel lernolibrojn. Unu el ili estas «Esperanto» verkita de estimata sinjoro Pierre Janton, franca esperantisto. Mi ĉinigis tiun libron. La studentoj tre ŝatas tiun libron, ĉar ĝi prezentas la diversajn flankojn de Esperanto: lingvo de Esperanto, literaturo de Esperanto, movado de Esperanto… Traleginte tiun libron oni povas bone ekkoni E-on kaj ĝian gravecon por internacia komunikado. La dua lernolibro estas verkita de ĉina esperantisto. Kaj krom lernolibroj, mi uzas “Krestomatio de Esperanto” kaj aliajn tekstojn kiel instruajn materialojn. Mi pensas ke oni devas verki novajn lernolibrojn por niaj gestudentoj, ĉar la tempo pasas, aperas multaj novaj aferoj. La enhavo de nia Esperanta lernolibro jam ne konvenas al la nuna situacio. Se oni parolas pri la instruado de Esperanto, oni devas atenti ke la enhavo de niaj Esperantaj lernolibroj estas jam malnova. Mi ne konas la enhavon de Esperantaj lernolibroj de aliaj landoj, sed mi scias ke en Ĉinio jam pli ol dudek jarojn longe oni ne publikigis novajn lernolibrojn por ĉinaj lernantoj de Esperanto. Ĉu oni ne bezonas senĉese novigi la enhavon de lernolibroj por prosperigi la instruadon de Esperanto, samtempe por prosperigi Esperanton en la mondo?

Mi volas sincere interŝanĝi spertojn pri instruado de Esperanto kun ĉiuj instruistoj de Esperanto por ke ni povu kunlabori.

Liu Xiaojun

Shandong Daxue Waiguoyŭueyuan, 250100 Jinan Shandong, Ĉinio sdea Qchina.com, miakara Qsdu.edu.cn

IPR 02/4 »11

— página 8 del PDF —

Ni demandis al …

Suzanne Bourot kaj Georges Lagrange,

la estroj de la programoj de

KVINPETALO

pri la agado kaj perspektivoj de la E-centro.

Kio fakte estas Kvinpetalo?

Ĝi estas la staĝejo, kulturcentro kaj studocentro de Societo Yvonne Martinot (SYM), troviĝanta en Francio, fondita en 1984.

Kiuj estas la aktivadoj de la centro?

Ĝi organizas staĝojn por instrui la lingvon Esperanto kaj pri diversaj aspektoj de Esperanta kulturo (historio de la movado, literaturo, ktp.) kaj ankaŭ staĝojn pri diversaj fakoj (ornitologio, jogo, trikado, astronomio, piedmigrado, botaniko, ktp.) per Esperanto. Dum tiuj staĝoj, oni serioze laboras kaj multe lernas, oni konstante praktikas la lingvon en ĉiutagaj situacioj, sed eblas ankaŭ ripozi en kvieta kampara ĉirkaŭo kaj ĝui la familian etoson kaj bongustan kuirarton de la domo.

Laŭ miaj scioj la loko taŭgas ankaŭ por altnivelaj studoj, ĉu ne?

Kompreneble eblas prepariĝi kaj trapasi la oficialajn ekzamenojn de FEI, okaze de ekzamensesioj organizataj fine de certaj staĝoj.

Estas eblo ankaŭ por esplorlaboroj. Kvinpetalo enhavas, krom sia propr: ampleksa biblioteko, la librarojn postlasitajn de du elstaraj franca esperantistoj: Gaston Waringhien kaj Roger Bernard. La libroj kaj diversaj dokumentoj estas konsulteblaj nur ŝurloke.

IPR 02/4 »12

Nia libroservo proponas al la staĝanoj la plej novajn eldonaĵojn. Ni organizas ankaŭ perkorespondan kurson kvarnivelan. La unua nivelo taŭgas por komencantoj, la dua por progresantoj. La aliĝintoj ricevas lecionojn kaj taskojn. La taskojn ili devas resendi por korektado.

Kiom da kursoj vi havas jare? Kiuj estas viaj fidelaj kursgvidantoj? Ĉu la programoj estas popularaj nur en Francio aŭ ĉu vi havas ankaŭ eksterlandajn partoprenantojn?

Ciujare ni organizas 15 staĝojn. Niaj fidelaj gvidantoj, kiuj re- kaj revenas, eĉ se ne ĉiuj ĉiujare, estas la sekvaj: Claude Gacond, Ed Borsboom, Marjorie Boulton, Michel Duc Goninaz, Janine Dumoulin, Arlette Phutniak, Philippe Pellicier kaj kelkaj aliaj…

Bonŝance ne nur la prelegantaro, sed ankaŭ la partoprenantaro estas sufiĉe internacia, ni havas gastojn el diversaj landoj kaj ne nur el Eŭropo.

Kiel mi vidas, la centro periodo, pere de la novaĉetita domo grandiĝis la gastigkapacito de la centro. Kiom da partoprenantoj vi povas havi dum unu kurso-periodo?

= LLA ui Post la renovigo niaj ebloj pli grandiĝis. Ni havas 6 unulitajn kaj 12 dulitajn ĉambrojn, do ni povas gastigi eĉ 30 partoprenantojn.

La prezoj estas nekredeble malaltaj, verŝajne vi havas ankaŭ ekster la kursperiodo vizitantojn, ĉu ne?

Kelkfoje, sed ne ofte. La prezoj estas malaltaj, ĉar ni deziras ke ĉiuj povu partopreni staĝojn — eĉ se li/ŝi ne havas multe da mono. Kompense pluraj staĝantoj krom la kotizoj donacas monon por helpi la centron.

Mi mem plurfoje gvidis ĉe vi kurson kaj ĉiam admiris vian

ii kemon, senlacan zorgadon. Permesu al mi tamen mencii, ke tia boro povas esti tre laciga kaj eble estus nun tempo zorgi pri

IPR 02/4 »13

— página 9 del PDF —

konstantaj kunlaborantoj, eventualaj daŭrigontoj de via altvalora laboro.

Jes, tio veras. En la lastaj jaroj ni komencis serĉi anstataŭigontojn. Laŭ nia imago du tiaj personoj estas necesaj, kiuj estas finance sendependaj kaj entuziasmaj, ja la laboro estas senpaga. Ni tamen povas dum la tuta jaro disponigi loĝejon, renovigitan kaj komfortan kun ĝardeno, senpagajn hejtadon, elektron kaj akvon. Dum la staĝoj necesas zorgi pri la manĝoj, antaŭ la staĝoj pri la purigado de la dormoĉambroj kaj pri butikumado. Necesas ke niaj anstataŭantoj partoprenu staĝo(j)n por bone konscii pri la laboro.

Mi sincere esperas, ke vi baldaŭ trovos helpantojn, eventuale daŭrigantojn de via laboro kaj ke vi povos iom ripozi post longjara deĵorado.

Katalin Kovdts Interesiĝantoj kontaktu: Suzanne kaj Georges en KVINPETALO Esperanto-Centro, FR-86410 BOURESSE. Telefono kaj faksilo: -33 (0) 5 49 42 80 74. Retadreso: kvinpetalo Cclub-internet.fr». Informoj pri la centro troveblas ankaŭ en la TTT-paĝo: «http://hometown.aol.com/yannickdum/kvinpetalo.himl»

pri E-lerniloj …

1) Gvidataj 8-uloj

Aperis gvidilo por la lernilo Okulo, ambaŭ eldonitaj de ILEI por lernantoj de Esperanto inter 6- kaj 10-jaraj. La libreto por lernantoj estas plene Esperant-lingva (sen naci-lingvaj klarigoj), do estas abunde ilustrita, kun pluraj plenkoloraj paĝoj. La heroo estas ok-forma gaja bubeto. Li kaj trupo da infanoj kun kurioza (sed didaktike utila) ekstertera monstro prezentas kaj ekzercigas viglan enhavon pere de armeeto da aktivaj kaj utilaj verboj. Enestas ankaŭ bildstria serio “Mira – Aventuroj de detektivo”.

IPR 02/4 »14

Por pli da informoj pri la lernanta kajero, vidu en IPR 99/4, p. 27. Pri tio kaj la gvidilo, rigardu la hejmpaĝon «www.edukado.net». En ĝia „Lerniloteko” vi vidas normigitan priskribon, recenzon kaj specimenajn paĝojn. Komence la gvidilo prezentas resumon de ĉiu kajero-paĝo sub normaj rubrikoj: komunika celo, gramatiko, novaj vortoj (verboj, substantivoj, aliaj) kaj konsiloj por uzado. Tia gvido gravas por tiuj ne tiom kutimigitaj instrui per rekta komunikiga metodo, en kiu la paĝoj de la lernanta kajero prezentas nur la materialon, situacion kaj komencpunkton, kiun la instruisto devas ampleksigi. La plej granda parto de la gvidilo provizas praktikajn ekzercojn, ludojn, verkojn (poemojn, kantojn, kruc-enigmojn, kolorigendajn bildojn) en oportune fotokopiebla formo. Jen fonto de taskfolioj por produktive okupi klason. Fine estas respondoj al la ekzercoj kaj laŭpaĝa resuma tabelo de la lernanta kajero kopiebla sur unu A4-folio.

Okulo, kajero 1, Stefan MacGill, ILEI, Budapest, 1999. Ilustris

Mĉonika Molnar, 22cm, 44p.

Okulo, Gvidilo por kajero 1, ILEI, Budapest, 2002. 52p. ISBN

963 00 9802 4. Verkinto, ilustrinto, formato samaj kiel la lernanta kajero. La kajero kaj gvidilo havas saman prezon. Ĉe UEA, ILEI kaj aliaj libroservoj: 4,50 EUR, kun sesona rabato ekde 3 ekz. Ĉe UEA, aldonu sendokostojn. Ĉe ILEI sendokostoj: inkluzivitaj. ILEI ofertas ambaŭ kajerojn kun triona rabato ekde 3 ekz. al libroservoj, propraj sekcioj kaj klasoj de Interkulturo, kaj kun rabato de 4096 ekde 9 ekz. Mendoj al 7E/, Riouwstraat 172, NL-2858 HW Den Haag, Nederlando. Rete: «iei001 Qtiscali.nl» aŭ al ILEI, Pannonia u. 30/1/6, HU-1136 Budapest, Hungario. (atentu, nova adreso!). Retaj mendoj: «stefan.macgillQ galamb.net». Mendojn tien

“sendu kopie al la kasisto de ILEI (v.p.2), ĉar dum la transigo tiu retadreso

povos dumtempe ne funkcii.

Aliaj titoloj haveblaj de la libroservo: v Tendaraj tagoj, kajeroj 2 kaj 3: po EUR 6,90 ‘ Y Fantaziaĵoj kaj Kantoj por Infanoj (Rommesmo): EUR 3,60 v Vojaĝo en Esperanto-Lando (Kolker – unua eldono): EUR 9,60 v Ekzercoj al la Tuta Pasporto (Lec.1-4 de la vidbendo“): EUR 4,35.

3 SI Gvidilo por la komenco de kajero 2 haveblas de «www.edukado.net».

IPR 02/4 »15

— página 10 del PDF —

2) T-T-T-Trovu pasportajn ekzercojn

La vidbendo Pasporto al la Tuta Mondo havas akompanajn ekzercojn. Kelkloke, la ekzercoj por lecionoj 9-12 estis distribuitaj sen enkondukaj paĝoj. Tiuj estas nun rigardeblaj kaj surpaperigeblaj el la Tut-Tera- Teksaĵo. Tiuj enkondukoj resumas la rakonton de la koncerna leciono, kaj resume kaj laŭscene. Tio precipe utilas por instruistoj preparontaj lecionojn ĉirkaŭ la bendo. Ili krome klarigas la ĉefajn gramatikajn enhavojn de la lecionoj (-ig-, -ig-, la rilativa uzo de kiu kaj resumo de la verbo-strukturo de Esperanto). Por vidi la paĝojn en formato Word, vizitu la hejmpaĝon «www.edukado.net» kaj serĉu ‘Pasporto’ en la rubriko Lerniloteko. Indas viziti tiun TTT-ejon ĉiuokaze: ĝi prezentas multajn lernilojn kaj invitas kontribuaĵojn por plue kreski.

Stefan MacGill

3) Juna Amiko — Eterne juna

Juna amiko eniras sian tridekan jaron de aperado en 2003, kun numeroj 104 ĝis 107. Ni anoncas pli simplan tarifaron. Unue, ni samigas la kostojn en eŭroj kaj dolaroj. Ni malpliigas la tarif-grupojn de tri al du. La landoj de tarifo 1 restas kiel antaŭe (Okcidenta Eŭropo, Nord-Ameriko, Japanio, Aŭstralazio), tarifo du validos por la ceteraj — la ĝisnunaj tarifzonoj 2 kaj 3. Daŭre Hungario havas apartajn tarifojn. Ni devas altigi la tarifojn pro forta kresko en la sendokostoj. Tio efikas ĉefe sur la landoj de la ĝisnuna tarifo 3. Por mildigi la altigon, ILEI akceptos abonojn por 2003 ĝis la jarfino laŭ la ĝisnunaj tarifoj. Ne ĉiuj perantoj prizorgos tion — petu vian. Se ne, vi povos pagi malnov-tarife rekte al la kasisto de ILEI. Eblas aboni pere de UEA aŭ trideko da landaj perantoj (listigitaj en la hejmpaĝo de JA). Nova varbilo ekzistas, kun la nova tarifaro:

1 abono 2-4 ekz. Ekde 5 ekz. Tarifo 1 | 12 EUR/USD po 8 po6 Tarifo 2 6 po5 po4

? Por Lec 5-12 petu de ELNA.

IPR 02/4 716

Restas la kvantaj rabatoj. Krompago por prioritata (aerpoŝta) sendo: 3094 Juna amiko indas! Dudek ok paĝoj da instigaj legaĵoj kvarfoje jare. Diskonigu pli vigle ĉi tiun servon de ILEI. Komprenigu al instruistoj kiel ĝi povos buntigi iliajn lecionojn. ILEI strebas ke la revuo aperu (kiel antaŭe) kiel pozitivaĵo en la ligaj financoj.

Ni atendas multajn kaj fruajn abonojn por la nova jaro!

4) Lingvo kaj kulturo tra postkursa prismo (recenzo) —————————

Boris Kolker’: VOJAĜO EN ESPERANTO-LANDO

Perfektiga kurso de Esperanto kaj Gvidlibro pri la Esperanta kulturo Universala Esperanto-Asocio, Rotterdam 2002

La libro ampleksas 279 numerigitajn paĝojn, ISBN 92 9017 078 6. Redaktoro: Viktor Aroloviĉ. Grafiko: Francisco L. Veuthey. Tekst-

prilaboro: Roy McCoy. Ilustra redakto: Osmo Buller. Presita ĉe Drukkerij Bariet B.V., Nederlando.

En la enkonduko la aŭtoro esprimas tre koran dankon al kunlaborintoj kaj helpintoj, inter ili al Viktor Aroloviĉ, Aleksandro Ŝevĉenko, Aleksandro Melnikov, Osmo Buller, Renato Corsetti, Kep Enderby, Roy McCoy, Rob Moerbeek, Trevor Steele, kaj Francisco Veuthey.

3 Boriso (Boris Grigorjeviĉ“) Kolker (1939). “Rusiano kaj sovetiano, ekde 1993 — usonano. Instruisto de lingvoj kaj tradukisto. Doktoro pri lingvoscienco, defendinta disertacion pri esperantologia temo. Aŭtoro de tri Esperanto-lernolibroj, interlingvistikaj artikoloj. Membro de la Akademio de Esperanto. Kunredaktoro de Monato. En diversaj tempoj kunfondinto kaj kungvidinto de SEJM, ASE, SEU, REU, komitatano de TEJO komitatano kaj ĉef-delegito de UEA; kunfondinto kaj membro de EVA. (El la libro Ee cenzata: “Komentaro” post la teksto pri Sonfiguroj verkita de Kolker, pp. 139, 140). Prononc-helpoj (plejparte prenitaj el la recenzata libro; ”a, ĉ, 6′ en la transskribo-formoj estas ‘a, e, o» akcentataj): Auld — old , Broadribb — brodrib, Joel Brozovski — ĝoel Drozovski „ Gianfranco Cazzaro — ĝanfranko kacaro, Kovats — kovaĉ, Lejzerowicz — lejzeroviĉ, Baghy — bagi aŭ b6gi, Wells – ŭelz, Leslie — l€zli, Schwartz — ŝvarc Baur — baŭr „ Beaucaire — bokĉr , Nadasdi — na:dasdi. Boriso Kolker prezentas ankaŭ la personajn nomojn kaj li komencas la prononcindikojn majuskle (ekz. Bokĉr). Liaj multnombraj PErson-prezentoj kun prononcindikoj certe helpos eĉ pli-malpli spertajn esperantistojn .

IPR 02/4 »17

— página 11 del PDF —

Ĉi tiu vidinda, havinda kaj uzinda libro estas modifita (reviziita kaj renovigita, Roterdama) eldono de samtitola libro aperinta en 1992 ĉe Progreso, en Moskvo. Kvazaŭ-kurso kaj kvazaŭ-klubumo, ĝi konsistas el 26 lecionoj, imageblaj ankaŭ kiel 26 klubaj kunvenoj. Krom la esenca enhavo, tion atestas ankaŭ program-anoncetoj tra la libro (ekz. pp. 17, 18, 23, 26, 29, 89…259): jen tio kaj tio estas la programo de nia sekva kunveno, jen tiu kaj tiu gastos ĉe ni, jen pri kio la gasto estas parolonta. ”Nia klubano Leonido Klimov antaŭ nelonge venis el Parizo, pri kiu li montros al ni sian videofilmon. Sed antaŭ tio li deklamos fascinan versaĵon de Leonard Newell pri tiu fascina urbo” — oni povas legi la anoncon sur okra fono (p.17), kun referenco je posta komento pri Newell (30, p. 19), antaŭ la poemo Parizo, kies unua verso estas: Postlasis mi la koron en Parizo.

La celo de Boris Kolker estas kaj firmigi la lingvajn kapablojn por sukcese kaj altnivele (se necese, eĉ elokvente) uzadi Esperanton, kaj enkonduki legantojn en la esperantistajn vivon kaj kulturon, inkluzive la nunan staton kaj la ĝisnunan historion. El la intervjuo de Katalin Kovats estas konfirmite, ke la plej grava motivo de la aŭtoro tamen estis io tria (vidu ankaŭ supre): liveri gvidlinion por organizado de bonaj kluboj kaj kluba vivo. Nu, eĉ se troviĝos nur malmultaj kluboj kaj kursoj, kiuj la planon liveratan de li sukcesos (je tempo kaj diligento) plenumi, almenaŭ individue certe multaj esperantistoj frukt-uzos lian laboron. Inspiru nin liaj multesprimaj frazoj: Esperanto estas tiel bona lingvo, ke ĝi meritas esti parolata sed ne balbutata. Esperanto-lando estas tiel ĉarma lando, ke ĝi meritas esti enloĝata de lingve altkleraj civitanoj sed ne de duonanalfabetoj ĉiam pretaj elmigri en Mal-Esperanto-landon. Regi Esperanton perfekte povas ĉiu, ankaŭ vi, kara leganto (p. 11).

La libro konsistas el 26 lecionoj. Skemo de leciono laŭ mia percepto estas proksimume jena: a) klasika (bona, literatura, historia) teksto, b) alia literatura teksto, c) tria altkvalita teksto (ekzemple: poemo), d) komentaro, f) lingva praktiko. La tekstojn do sekvas (po 9 — 44) komentoj kaj (po 13 — 23) taskoj. La komentoj komence estas eble averaĝe pli abundaj; poste oni povas jam uzi pli kaj pli el la materialo jam prezentita. La aŭtoro resendas, referencas; la kursano relegas aŭ rememoras komentojn ankaŭ pli fruajn. Multaj komentoj estas pretaj enciklopediaj artikoloj.

IPR 02/4 718

En la partoj nomataj Lingva praktiko, multaj taskoj ŝajnas kreitaj laŭ la komunikada principo: ili devigas onin esprimiĝi en certa tipo de situacio; parte ili estas komprenkontrolaj kaj lerninstigaj. Regule estas aktivigataj, krome, konoj kaj kapabloj pri uzo de sufiksoj, parolturnoj, proverboj. Lingva praktiko kutime enhavas instrukciojn kaj demandojn similajn al ĉi tiuj — prenitaj el la dua kaj el la dek-oka lecionoj: 2/1: Klare montru la temon de la teksto per unu frazo. 2/4: Kiujn eventojn en la historio de Usono vi konsideras precipe interesaj aŭ gravaj? 2/12: Prezentu, kiel vi kondutus, se vi estus doganisto a) indiferenta pri siaj devoj; b) tro fervore plenumanta siajn devojn. 2/23: (ene de “Kvizo”) a) Kiam la esperantistoj povas paroli pri la utileco de Esperanto precipe konvinke kaj kial? — 18/1: Listigu la metodojn de la aplikata geofiziko kaj klarigu, por kio ili estas uzataj. 2/13: Zorge komparu la tradukojn (de Eŭgeno Onegin)… trovu trafajn kaj maltrafajn lokojn,… 2/14: Klarigu, kion signifas la sekvaj vortoj: Lumilo, pafilo, fusilo, balailo (…).” La taskoj kompreneble rilatas al fragmentoj en la antaŭaj tekstoj: La nombro de la taskoj estas pli ol kvarcent.

La libro laŭ Esperanto-landa komparo havas aspekton tre belan: brila papero, tut-titolpaĝa foto kaj dorspaĝa aŭtoro-foto, ĉie fotoj kaj desegnoj interne. La aranĝo de la teksto estas ekonomia. Laŭ la fotoj de personoj kaj laŭ ĉ. 30 librofotoj oni povas eĉ vidimagi diversajn epokojn de la historio de Esperanto, kun diversaj emociaj nuancoj kaj etosoj.

Se iam oni havos la necesajn (financajn, teĥnikajn) rimedojn, ĉe sekva eldono, tamen valorus iom pligrandigi kaj la paĝojn, kaj la literojn. Por ion tre bonan igi perfekto-proksima, eblus aldoni indekson de la nomoj kaj temoj — la tre riĉa enhavo ankaŭ tion penindigus.

Laŭ aŭtora koresponda komento mi aldonas: pro supozataj sekvoj

koncerne pezon kaj prezon, oni malkonsilas kaj malverŝajnigas tiajn modifojn.

La du celoj de Kolker estas lingvoinstruado kaj enkonduko en la esperantistajn vivon kaj kulturon. Mi nun atentigas pri la graveco de la celo d u a — kaj pri ĝia lerta efektivigo. Kolker, unue, serĉis kaj trovis, parte ja mem verkis (pp. 54, 133, 193, 268) simpatiajn tekstojn, inter ili “kvazaŭ-konversaciojn”, imagatajn intervjuojn. Poste — kaj pli grave — li sukcesis tiujn agrablajn tekstojn aranĝi en sinsekvo, kiu per si mem prezentas ankaŭ skizon de la historio de Esperanto. Li trovis rakontojn,

IPR 02/4 719

— página 12 del PDF —

kiuj prezentas la samajn temojn kaj subtemojn jen serioze, precizeme, solene, jen sprite kaj humure: tiuj du flankoj kune bone fiksiĝos, mi pensas, en ies ajn memoro. Oni legas de Ludoviko Zamenhof mem pri la temoj Kiel naskiĝis Esperanto (p. 13), kaj kiel li vivis, laboris, kreadis (Pri mia vivo, 84); oni trovas seriozajn resumojn pri la historio de la movado kaj de la literaturo dank” al William Auld , Sergej Kuznecov, Ulrich Lins kaj Boris Kolker, sed oni trovas ankaŭ la gaje-gajigan interpreton kaj prezenton de esperantistaj troigoj fare de Izrael Lejzerowicz (El la Verda biblio, 15). Atenta leganto trovos prezentitaj tempe kaj loke diferencajn nuancojn de esperantistaj vivopraktiko, agadidealoj kaj vivmanieroj pasint-jarmilaj, pasint-jarcentaj, pasint-jardekaj, tra lingvoterenoj kaj landoj bulgara, franca, ĝermana, ukraina, rusa kaj ceteraj.

Se paroli pri lingvaj kaj stilaj nuancetoj: min ĝojigis la (re)aktiva uzado de strukturoj kun estas -ita: “La libro estas verkita kvazaŭ taglibro de ideala Esperanto-klubo”,… “En la lernolibro estas uzitaj diversaj tipoj de ekzercoj”, diras la aŭtoro, en la epoko, kiam iuj konas preskaŭ nur la formon estis…-ita. Malplaĉetis al mi eteta (diversaŭtora) trouzo de la verbo studi — eble, mi pensis, modernaj homoj ne plu lernas ion ajn, ili nur studas senĉese), kaj —, malgraŭ subtenaj Zamenhofaj kaj Varengjenaj uzmodeloj, mi ne ĝojis pri ripetiĝado de la kliŝo “konatiĝi kun io”. Jes, muzeo, pejzaĝo, ekspozicio, libro ja konatiĝas al vi, al mi, al iu ajn, sed mi, miaflanke, ne konatiĝas al la muzeo, nek iĝas mi konata kune kun ĝi. La aŭtoraj (Kolkeraj) frazoj, tekstoj estas tre klaraj. …

Oni trovas tipe sobran esperantistan argumentadon pri la avantaĝoj de Esperanto laŭ John Leslie (Ferioj, 22); teorian, lingvistikan, pensulan, artistan pritrakton de la ĉiel bona, arte esprim-lerta, psike komforta Esperanto laŭ Claude Piron (fragmento el La bona lingvo, 144); sed ankaŭ ironian prezenton de la esperantista vivo fare de Cezaro Rosetti (Sonĝo teruras, sonĝo forkuras, 73), Julio Baghy (Estas mi esperantisto, 76) kaj Raymond Schwartz (Esperantisto, ekesto kaj malapero, 71). Preter divers-vidpunktaj kaj divers-detalaj teoriaj prezentoj de la lingvo. kiel tiu de Bokarjov (Esperanto, la lingva kreaĵo de Zamenhof, 154), aŭ tiuj de John Wells pri bona prononcado distingo-ebliga (37) kaj la afiksaro derivo-ebliga (196), oni trovas ankaŭ la majstran zozon verkitan de la spritplene sprita Louis Beaucaire: temas pri la literaturaĵo Zozo, la dek-sepa regulo de la Fundamento. Boris Kolker tamen volas prezenti ne

IPR 02/4 »20

nur Esperantujon, sed ankaŭ la ceteran, ne-esperantistan, mondon.. Jen kial li enlibrigis tekstojn pri Hungario (de Janos Nadasdi, 66-67), pri Aŭstralio (de Donald Broadribb, 131-133), pri Usono (verkitan de Boris Kolker mem, kaj alian de Aleksandro Ŝalnev, 224), kaj pri Svislando (Arthur Baur, 160).

Mi scias de la aŭtoro, ke iu sentas mankon de trarigardo de la muzika kulturo en la libro. Mi scias laŭ la sama fonto, ke Boris Kolker mem volonte traktus pli detale la historion de la universalaj kongresoj, sed li simple ne plu havis spacon por tio. Eble tria persono volus legi ion koheran pri provoj de kino, de la sceneja, pupteatra artoj, pri reflektiĝo de ĝeneralaj filologiaj kaj filozofiaj problemoj, tendencoj en Esperanto. La eldonjaro de la unua versio de la libro estas 1992: en la jaro 2002 oni sentas, ke inter la literaturaĵoj meritus lokon fragmento el verko de Trevor Steele. Eble la sekva eldono ion tian…. aldonos. Al mi manketas, ĉe tiom bona cetero, ĉapitro pri la Esperanta gazetaro. Mi tuj aldiru, ke tion parte kompensas fotoj, ekzemple de numero de malnova Ondo de Esperanto (45), numeroj de Kontakto (36), Literatura Mondo kaj Fonto

NEKA

Dum la prezento de la libro en Fortalezo (Kolker la 2-a de maldekstre)

IPR 02/4 »21

— página 13 del PDF —

(118) kaj eĉ pli teksto-komentoj kaj foto-komentoj divers-lokaj, ekzemple la noto pri Monato, Kontakto, Fonto, Scienco kaj Kulturo, Literatura Foiro, Juna Amiko, Internacia Pedagogia Revuo, Eventoj, Heroldo de Esperanto, Scienca Revuo ktp post la pri-utiliga artikolo de Joachim Werdin (Kaj post la kurso, kion? 17, p. 70). Simile, tre bonvenas la noto pri Literatura Mondo, kun Kalocsay, Waringhien, PAG kaj aliaj verkoj (12, p.108), la noto pri la revuo Esperanto kun Edmond Privat (2, p.119), renova noto kun mencio pri Oomoto, Language Problems k Language Planning, kiel pri redaktaĵoj de Joel Brozovsky kaj Humphrey Tonkin (p. 254).

Kolker kunmetas, apudigas verkojn senteme kaj sentesprime. Logiko kaj sento: estas fragmento el la libroforma studo Esprimo de sentoj en Esperanto (1957) fare de Edmond Privat, verko kiu tre multe diras pri la kvazaŭ spontaneaj ebloj de Esperanta esprimado de impresoj , animstatoj, etosoj kaj emocioj. La ideojn de Privat sekvas fragmento el la plej bela sentesprima Esperanta prozaĵo: Ombro sur interna pejzaĝo (1984) de Spomenka Ŝtimec.

Ĉiu el la 26 lecionoj Kolkeraj, kiel oni jam scias, enhavas ion beletran aŭ almenaŭ ion arte verkitan, ĉiu leciono enhavas komentaron, kiu reference al numeroj en la ĉefaj tekstoj multon klarigas kaj nin, legantojn, klerigas, kaj ĉiu leciono, kiel dirite, enhavas parton nomatan lingva praktiko. La komentoj, tre laŭdindaj, iom post iom tuŝas ĉiujn interesajn punktojn de la gramatiko kaj tre multajn momentojn de la Esperantaj historio kaj kulturo. Pri la lingvaj praktikoj mi havas la impreson, ke jes, ili efike ekzercas nin diligentajn kaj bonvolajn legante-lernantojn pri tiu aŭ alia gramatika punkto, sed plie kaj prefere — ili instigas je atenta legado kaj relegado de la traktataj tekstoj. Klare, ili relative malmulte instruas en maniero, kiu konvenus por komencanto — sed tion oni ja ne celas nek promesas. Ili helpas sistemigi elektitajn detalojn kaj ili tre helpas profundigi la manieron legi: oni , instigate de la demandoj, komencas legi atente. Fine — se troviĝos konvenaj instruantoj — ili tre helpos ankaŭ kontroli efektivajn kursanojn kiuj volas ne nur studi, sed ankaŭ ellernadi aferojn…

Samtempe, la libro evidente nek celas, nek povus konigi ko m p letela

historion de Esperanto aŭ tutan ĝian literaturon. Aperinta en la jaro 2002, tre riĉa je indikoj pri la historio de la Esperanta kulturo, tamen ĝi ne estas

IPR 02/4 »22

(certe eĉ ne povus esti) ĝisdata, nek temare ĉiom-ampleksa… Kiam oni devas elekti, oni elektas diverse. Vidante aliajn klasikaĵojn, valorajn aŭ gravajn tekstojn, al mi iom ekmankis trakto de, aŭ fragmento el, la Esperanta traduko Kalevala de Leppikoski (1964), aŭ el La inĝenia hidalgo de Cervantes (traduko de Diego aperinta en 1977), Grimm-duopa fabelo tradukita de Kabe, ideoj pri rolo de A. Grabowski, perspektiva rigardo al la Bulonja Deklaracio. Fragmento el Kalevala, ekzemple, ne troveblas en la libro — kiel mi eksciis de la aŭtoro — pro decido entute rezigni pri karakterizo aŭ sistema prezento de la traduk-literaturo. Tamen ideoj pri ebloj bone traduki nepre aperas en ĉiu el ni, kiam ni legas kvin versiojn de la unua strofo de Eŭgeno Onegin (188-189).

Pli zorge ol E-instruantoj, kutime, Kolker atentas pri vive gravaj temoj kiel manĝado kaj kuirarto; tial li prenis kaj prezentas al ni konsilojn de Inna Litvina (Kiel, kiam kaj kiom manĝi, 217-218). Krome li evidente celis enlibrigi ankaŭ la plej gravajn elementojn de la niatempe nova Esperanta teĥnika leksiko. Por kontroli mian aserton legu lian tekston Pri Interreto per simplaj vortoj (168-172) aŭ artikolon de Gianfranco Cazzaro Mikroskope vastaj horizontoj (204-205), prenitan, kun mallongigo kaj referenco, el la revuo Monato (1997, n-ro 2, p. 12-12).

Verŝajne ĝuste pro bona prezento de periodoj en Ruslingvio (dank” al Boris Kolker, Leo Vulfoviĉ, Mikaelo Bronŝtejn, interalie pp. 13-15, 43- 45, 112, 115), manketas al mi prezento de movad-organizaj ŝanceliĝoj kaj konfliktoj en la pli okcidenta parto de Esperanto-lando, kvankam ion tian ja sentigas teksto de Humphrey Tonkin (247-249), kiu prezentas stadion de nia evoluo kaj atentigas pri la taskoj de disvastigado. Mankas (al mi) trakto de aŭ fragmento el la nova klasikaĵo Poemo de Utnoa fare de Abel Montagut — ŝajne mankas ankaŭ mencio pri ĝi — aliflanke mi ne forgesu, ke la Ibera skolo estas prezentata (191). Almenaŭ ne okulfrapas konsidero de evoluantaj aŭ stagnantaj, ŝatataj aŭ neglektataj, ideoj de Saussure kaj Wiister pri “neceso kaj sufiĉo”, “elektebla precizeco”, manieroj influi la terminologian laboron — temoj nepre gravaj por Esperanto. Enhavas iom da troigo la prezento pri la laboro de BSO, forestas ĝia esenca karakterizo. Nu jes, tion oni eĉ ne postuletu de postkursa libro: jen, mi parolas jam evidente pri miaj subjektivaj legemo kaj preferoj.

IPR 02/4 723

— página 14 del PDF —

La libro, rekomendata por tiuj, kiuj emas profundigi siajn konojn, ne liveras sisteman gramatikon, kaj (kvankam multe helpas) ne neprigas kompletigon de la kursanaj konoj okaze de ĉiu eventuala manko de prepariteco pri gramatiko aŭ leksiko. La aŭtoro edukas je bona uzo de la lingvo Esperanto antaŭ ĉio per abunda prezentado de imitindaj, altkvalitaj tekstoj kaj per ilia bona, detala laŭenhava prilaboro, malpli per ia sistema prezento kaj prilaboro de la gramatiko. Multo, sed precipe la bona komentaro, la tekstoj kiel tiu pri Parolfiguroj (de Kolker, laŭ Lapenna), pri Sonfiguroj, pri IEM: La universala biblioteko de Esperanto (fare de Herbert Mayer, p 172-174) ebligas, ke la libro estu uzata ankaŭ en universitata instruado. Nur iom post iom oni rimarkos, kiom da historiaj faktoj, datoj, nomoj, indikoj pri personoj aperas ĉi tie la unuan fojon, kiom da aferoj estas kompare al informoj pli fruaj, ĉi tie korektitaj, precizigitaj, ĝisdatigitaj. Elstaras cetere la multflanka prezento de la aŭtoro de Esperanto.

Tial mi rekomendas rekonsideri la sindifinon de la verko tute serioze. Jen „ verkoporperfektigode la scio de tiuj, kiuj jam efektive havas la fundamenton, kaj do kiuj havas la eblon kun spirita komforto lasi sin influiĝi de la tekstoj elektitaj bone kaj komentitaj bonege..

Ĉar la libro enhavas sume pli ol 400 taskojn, plenuminte ilin, vi (iu ajn el ni) scios certe multe pli ol antaŭe. Eĉ pli da scioj kaj informoj liveras la admirinde riĉa aro-da-aroj da komentoj. Laŭ la pli ol 600 komentoj oni povas havi klarigojn (por liveri hazardecajn ekzemplojn) pri la Akademio de Esperanto, pri Vilno, pri Eŭgeno Miĥalski , pri la eldon-agado de Juan Rĉgulo Perez , pri Eva Tofalvi kaj Oldrich Knichal, pri la delegita reto de UEA, pri SAT, pri la Originala verkaro de Zamenhof, kaj pri Pasporta Servo. Eminente resumas Kolker ekzemple konojn pri la prijidaj studoj de Zamenhof, kun novaj aŭ apenaŭ konataj detaloj (p. 119). Li prezentas kaj ofte kompletigas (ĝisdatigas, korektas iam aliloke erarajn) biografiojn. Rekomendindas legi, ekzemple, liajn biografiajn notojn pri W. Trompeter, G. Waringhien (p. 221), M. Bronŝtejn, B. L. Pasternak, I. Nemere, T. Sekelj ktp., ankaŭ pro bibliografiaj indikoj enkomente.

La aŭtoro konsideras (11) sian laboron samtipa kun Paŝoj al plena posedo

de Auld kaj Faktoj kaj fantazioj de Marjorie Boulton. Fakte, ĉe Auld eĉ la strukturo de la lecionoj (paŝoj) estas simila al tiu de la Kolker-aj lecionoj.

IPR 02/4 »24

Auld havadas la partojn Vortaro, Legaĵo, Ekzerco. Simplajn, vaste konatajn vortojn (kiajn Auld ja ne tute evitas en siaj segmentoj Vortaro), Kolker ne difinas; oni ion sciu jam komence. Aliajn parenc-elementojn de la Vortaro de Auld oni serĉu ĉe Kolker principe en la komentaroj — tamen la celo ĉe Kolker estas pli ofte kleriga, ol nur lingvo-instrua. Tion, kion enhavas ĉe Auld la partoj Legaĵo, Ekzercoj, kovras la Kolkeraj tekstoj kaj Lingva praktiko. La kvanto kaj gamo — la ĉiu-leciona plureco — de valoraj tekstoj ĉe Kolker estas speciale atentinda. — Finfine kaj sume, la kolekto de Kolker estas ankaŭ pli freŝdata ol tiu de Auld, ankaŭ simple pro la paso de la tempo kaj pro la kvalita evoluo de Esperanto-apliko. Tekstoj estas ĉe Kolker regule — pluraj. Aldoniĝas prikulturaj informoj (krom la leksikaj) en la komentaro.

Krom la menciitoj, iasence antaŭuloj de Kolker estas laŭ mi ankaŭ la sekvaj figuroj de la Esperanta kulturhistorio: Julio Baghy (pro la legemiga Verda Koro), Edmond Privat, pro la leginstiga Karlo (kaj ankaŭ pro la du popularaj Esperant-historiaj volumoj de Privat), Alberto Fernandez pro Senĝenaj dialogoj (1971), Klaŭdjo Piron, pro Gerda malaperis, Hektor Alos kaj Kiril Velkov, pro Ek al leg’, kaj Stefan MacGill pro la legindaj Laŭta vekhorloĝo, Pordoj, Tridek roluloj ks. Simile postuleman al la «uzantoj, literatur-citan, samtempe pli lernolibrecan instru-verkon produktis kaj aperigis ĉe Hungaria Esperanto- Asocio Ott6 Haszpra (2001). Escepte la lernolibron de Haszpra, ĉiu el la menciitaj verkoj, kaj nun ankaŭ tiu de Boris Kolker, celas progresigi nur tiujn, kiuj ja kapablas jam l e g i en Esperanto. Havas similan celon sed konsistas nur el tekstoj Baza legolibro de Johano Sŝrko6zi. — Havas ja celon alian, sed rilatas simile lingvoŝate, formoĝue al la tekstoj kaj al la librouzantoj la aŭtoro de Step by step in Esperanto de Montagu C. Butler (1965). — Por Boris Kolker, kiel li mem sentigas iel en siaj personaj eldiroj, verki lernolibron estas ankaŭ maniero de sinesprimo. Tiuj, kiuj jam uzis — kaj nun, kortuŝitaj, ĝoje kaj entuziasme laŭdas — liajn lernolibrojn kaj instrumaterialojn, supozeble sentas kaj alte taksas ankaŭ tiun subjektivan fonon.

Por fini: mi elkore gratulas al Boris Kolker: lia evidenta ŝato al vere bonaj Esperantaj tekstoj, liaj mondokono, historio-kono, inventemo kaj persista redakta laboro produktis tre bonan, utilan libron. Evidente, mi — kaj aliaj simile — bezonas ankoraŭ tempon por ekkoni la libron vere bone, por povi ĝin analizi laŭmerite kaj por uzadi ĝin plensukcese.

IPR 02/4 »25

— página 15 del PDF —

Mi dankas al Boris Kolker pro la diligenta kaj tre helpa koresponda korektado kaj aldonaj informoj, same al la redaktantoj (Katalin Kovats, Jozefo Nĉmeth) pro instigoj, helpado, korektado, redaktado, pacienco, nun kaj alifoje. Dezirante sanon kaj simile sukcesan pluan laboron, mi la recenzon — finas.

Blazio Vaha

el la landoj kaj sekcioj…

“Aŭstralio

Ĉu belega varma sunbrilo ne allogas vin ĉiam? Kial ne forlasi la nordhemisferan vintron por pasigi neforgeseblan tempon en Aŭstralio ĉe la 19-a Aŭstralia Somerkursaro de Esperanto? Gi okazos inter la 5-a kaj la 17-a de januaro 2003 en la mirinda urbo Melburno (ĉe la Internacia Domo, internacia kolegio de la Universitato Melburno). | Krom ĉiutaga instruprogramo en diversaj niveloj fare de plej kompetentaj profesiaj instruistoj, Penny VOS, Franciska TOUBALE, (Grazina OPULSKIENE, Marcel LEEREVELD kaj Atilio ORELLANA ROJAS, estos ofertataj en la posttagmezo tre diversaj okupiĝoj, kiel ekzemple kantado, kreema verkado, ludoj, informatiko, preparado por ekzamenoj kaj eĉ tempo por privata studado. Vespere Vi povos ĝui interesajn prelegojn, dancadon kaj vizitojn al lokaj drinkejoj kaj dum la semajnfino ege interesan viziton al Ballarat, la bela ‘orurbo’ de Viktorio aŭ al Sovereign Hill, la antikva urbo de orminejoj. La kotizo estas proksimume EUR 100.00, loĝloko po EUR 25.00 nokte (kaj tio inkluzivas 3 bonajn manĝojn), kaj plej grave: la studentoj malpli ol 30-jaraj rericevos la valoron de la kotizo, se ili sufiĉe bone plenumos la postulojn de la kurso!

Pliaj informoj kaj aliĝoj pere de: Jennifer BISHOP, Faculty of Education, PO Box 6, Monash University, AU-Victoria 3800, Aŭstralio, Tel 461 3 9818 7358 kaj «-61 3 9905 2806, fakso 461 3 9905 3668, rete: esperanto GCEducation.monash.edu.au.

IPR 02/4 726

Aŭstrio

Longa Nokto en Vieno En Eŭropo estas jam bela tradicio, ke dum unu nokto la muzeoj invitas al specialaj programoj: En la nokto de la 5-a ĝis la 6-a de oktobro tio okazis en Aŭstrio, kun plej granda sukceso. Ĉi-jare partoprenis ankaŭ Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno. La speciala programo estis rektmetodaj kursetoj, prezentitaj je ĉiu plena horo. Majstre gvidis tiujn praktikajn prezentojn de Esperanto gasto el Nederlando, s-rino Katalin Kovats, kiu sukcesis peri la bazajn nociojn de Esperanto al proksimume 200 personoj el entute 11 landoj. La aplikata metodo vere estas ideala: Dum la kurso srino Kovats utiligas nur Esperanton kreante memevidentajn komunikajn situaciojn, tial ĝi taŭgas por ĉiuj — sendepende de aĝo aŭ de gepatra lingvo. La reago de la publiko estis entuziasma. Kelkaj infanoj ne volis ĉesi kaj daŭrigis la ekzercadon eĉ en la paŭzoj por lerni Esperanton en tiel

plaĉa maniero. HR Mag. Herbert Mayer Internacia Esperanto-Muzeo

Finnlando

Ĉu idealaj lecionoj? La studentoj komforte sidas en foteloj, la instruisto inter ili, en la sama amika rondo. Li estas ĉarme vestita, la kolorojn de siaj vestaĵoj li saĝe elektis. Aŭdeblas trankviliga klasika muziko. En bela florvazo odoras freŝaj floroj. La studentoj silente legas novan tekston aŭ aŭskultas la plaĉan laŭtlegadon de la instruisto (aŭ eble bendon). Sur la muroj videblas koloraj bildoj, kopiitaj el la interreto, kaj Esperantaj vortoj. Ekspoziciitaj estas ankaŭ Esperantaj salutoj, opinioj kaj grupverkaĵetoj de la lernantoj.

La plej gravaj eroj en la instruado estas la personeco kaj la pozitiva sinteno de la instruisto, kvankam li neniel reliefigas sian rolon. En la kursejo ne troviĝas podio, instruista katedro aŭ pupitroj. La instruisto laboras kiel kamarado, helpanto, kuraĝiganto. Neniam li eldiras riproĉan vorton. Li nur ridetas, laŭdetas, laŭdas kaj laŭdegas. Ĉio estas bonega. Se iu el la studentoj ŝajnas deprimita, malkuraĝa aŭ pensanta pri aliaj aferoj, la instruisto afable revenigas tiun al koncentriĝo kaj memfido. La instruisto faras sian eblon por esti justa kaj helpema al ĉiuj; li nek havas

IPR 02/4 »27

— página 16 del PDF —

favoratojn nek troe atentas iun el la grupanoj. Li ne altrudas siajn prelegojn sed prefere paroligas kaj ludigas la lernantojn. Neniam li aludas, ke lingvolernado povus esti peza kaj malfacila tasko, kiu postulas persistemon kaj diligenton. Neniam li komencas la instruadon per la antaŭaverto, ke nun oni aliros nefacilan gramatikan punkton, kiun ĉiu nepre atentu kaj post kiu okazos ekzameno ktp. Nur li mem scias, kiom li devis studi kaj legi kaj ekzerci sin por atingi la ŝajnan facilon, kiu karakterizas la lecionojn.

Jen kaj jen la studentoj ridetas aŭ ridas, kaj la instruisto ridas kun ili. La studentoj ne nur pagis altan sumon por la kurso sed ankaŭ rezignis pri siaj ferioj aŭ libertempo; nun ili ne laciĝu aŭ tediĝu. Ĉiujn enuigajn lecionojn oni ja forgesos. Krome, tediĝo povus malagrabligi la tutan studobjekton kaj forpeli la lernemulojn por ĉiam. La studentoj devas senti, ke ili lernas senpene, kvazaŭ ludante kaj amuzante sin. Ili ĝuas per ĉiuj siaj sensoj. Manĝaĵojn ili gustumas kaj lernas vortojn pri la gustoj kaj kulturoj. Sensoifigante sin ili lernas, kiel paroli pri trinkaĵoj kaj trinkado. Ili movas siajn membrojn kaj gimnastikas, ili flaras odorojn, ili fariĝas atentemaj pri koloroj kaj formoj, ili kantas kaj dancas. Per siaj manoj ili palpas la formojn kaj surfacojn, ili tuŝas ankaŭ unu la aliajn, se la kutimoj de la kursejo/lando tion permesas. Per la lango ili parolas Esperante. Eĉ post la leciono ili interparolas pri la okazintaĵoj kaj lernitaĵoj kun granda plezuro. La studentoj havas kaŝnomon kaj rolon, kio igas ilin forgesi siajn ĉiutagajn rutinaĵojn kaj interrilatojn. En la kaŝnomoj povas kaŝiĝi ankaŭ praktiko pri sonoj, kiuj estas problemaj ĝuste en tiu grupo (ekzemple en Finnlando ŝ$, ĉ, c, ĵ, ĝ, z). La kaŝnomoj ŝajnigas, ke la grupanoj estas el malsamaj mondopartoj. Tiel ili kreas refreŝigan iluzion pri multkultureco. Tio igas la partnerojn pli interesaj, alparolindaj kaj pridemandindaj, ol kiam ili estas siaj veraj memoj, eble jam de longe konataj unu de la alia kiel samklubanoj aŭ samlandanoj. Pri siaj roloj kaj la lingva teatrumado dum la kurso ili kunplezure rememoros eĉ monatojn aŭ jarojn post la kurso.

Tia instruado multon postulas de la instruisto. Antaŭ la kurso li konatiĝas kun la kulturo kaj kutimoj de la instruotoj. Li zorgeme pretigas sian lernoplanon, kiu tamen ne estu tute rigida. Li devas adaptiĝi laŭ la realaj grupo kaj situacioj, kaj tial li tre atentas la reagojn kaj sentojn de la studentoj dum la lecionoj. Malgraŭ sia ĝisfunda prepariĝo kaj planado, la

IPR 02/4 »28

instruisto dum la kurso kreas etoson de libero, spontaneco, unikeco kaj kreivo. Li scias, ke al la celo, kiun li deziras atingi, estas multaj vojoj, kaj li pretas plenumi la bezonojn de la grupanoj kaj gvidi ilin tiel, ke la celoj kaj metodoj ne koliziu. Guste tial tre gravas, ke li antaŭsciu plej eble

multon pri la instruotoj kaj la kursejo kaj ke liaj profesia kapablo kaj eruditeco sufiĉu por variado kaj adaptiĝo.

Tian bildon pri lingvoinstruado donis Atilio Orellana Rojas dum dutaga porinstruista seminario (Valamo, Finnlando, julio 2002). Se vi nun dubas, ĉu vi en viaj grupoj povas tiel instruadi, ne deprimiĝu! Ne ekzistas unu sola ideala metodo. Kiel jam dirite, la personeco de la instruisto ĉiam estas la plej grava. Se mankas al li modernaj instruiloj kaj komfortaj foteloj, tio ne igas lin senpova. Tion jam A. Cseh pruvis. Plej gravas la rilatoj inter li kaj la studentoj, la tiel nomata bona etoso, kiun oni povas atingi per sperto, amikeco kaj sindonemo. Influas ankaŭ la tradicioj de la hejmlando(j) de la instruatoj. De aŭtoriteca instruado oni ne povas subite salti en modernan kunlaboron uzante ekzemple sugestopedian metodon. Entuziasmon, memfidon kaj ĝojon pri la lernado ni tamen provu ĉiel ŝirmi kaj tediĝon kaj senfruktan laciĝon eviti. Ni kuraĝigu demandemon kaj iniciatemon. Ni neniam kaŝu nin malantaŭ diplomoj imagante, ke ni jam perfektiĝis, ĉar vere bona instruisto ne ĉesas plilerni kaj eksperimenti.

Raita Pyhdilĉ, Finnlando

Sceno dum la instruista seminario en Valamo

IPR 02/4 »29

— página 17 del PDF —

Nederlando El la Sekretaria Raporto 2001“

La membraro komence de la jaro nombris 40 personojn. Forpasis J. DOUMA. Eksiĝis F. HELDERMAN, J. KUSTER, D.A. RIETDIJK, P. UITTENBOGAARD kaj F. van ZOEST. Fine de la jaro la membronombro estis 34. La Estraro kunvenis 3 fojojn. La Jarkunveno okazis en marto, en la sidejo de Internacia Esperanto-Instituto (IEI), en Hago. En tiu kunveno estis elektita Atilio ORELLANA ROJAS por la posteno de sekretario. Rob MOERBEEK (prezidanto) kaj Hans ten HAGEN (kasisto) pretis daŭrigi siajn funkciojn por unu plia jaro. „NGGE Sciigas” aperis 3-foje. NGGE decidis pri starigo de kunlaboraj rilatoj kun la Kuba ILEI-Sekcio. Komence NGGE subvenciis la ĉeeston de la Kuba Sekciestro en la ILEI-Konferenco en Lovran kaj sekvis sendo de helpmaterialo por la ebligo de la instruado en diversaj kluboj. La Studotago okazis en oktobro ĉe IEI. Tiam Nel OVERWATER prezentis la instrufilmon „Esperanto, pasporto al la tuta mondo”. Poste okazis diskutado pri lingvouzo sub la gvido de Rob MOERBEEK. La studotagon ĉeestis 10 personoj. La ILEI-Konferencon en Lovran ĉeestis kiel komitatanoj por Nederlando Rob MOERBEEK, Nel OVERWATER kaj Atilio ORELLANA ROJAS.

Laŭ la raporto de Atilio ORELLANA ROJAS

Studotago 2002 La 26-an de oktobro okazis ĉe Internacia Esperanto-Instituto la jam plurjara kaj tradicia Studotago organizita de la nederlanda ILEI-Sekcio. Dum ĝi estas prezentataj temoj, kiuj eniras la sferon de intereso de la instruistoj. En tiu okazo Katalin KOVATS prezentis edukado.net konigante al la ĉeestantaro la strukturon kaj diversajn erojn de tiu hejmpaĝo. En la posttagmezo Robert von dem BORNE, prezidanto de la Nederlanda Esperanto-Junularo (NEJ), informis pri la varbistemo de NEJ por altiri interesitojn al la lernado de Esperanto aparte en la junulara medio kaj pri la instrumetodoj uzitaj. La tago finiĝis per la kutima «Gramatika duonhoro», dum kiu la NGGE-Prezidanto, Rob MOERBEEK, donis atenton al la nova eldono de PIV kaj la ŝanĝoj en ĝi konstatitaj.

Atilio ORELLANA ROJAS

“ Pro kaŭzo ne-redakcia, tiu ĉi raporto ne povis aperi ĝustatempe.

IPR 02/4 730

Pollando

Interlingvistiko populariĝas La Interlingvistikaj Studoj de UAM (Universitato Adam Mickiewicz en Poznan, Pollando) atingis gravan momenton fine de septembro, nome la unuaj gestudentoj finis siajn studojn kaj sukcese defendis sian diplomlaboraĵon: Lenĉe Efremova el Makedonio prezentis la rolon de rido en la poemoj de Baghy, Andreas Emmerich, prezidanto de Germana Esperanto-Asocio, analizis la E-lingvan tradukon de «La Mastro de l Ringoj» de Tolkien, kaj Peter Zilvar, same el Germanio, komparis la vortprovizon de kelkaj bazaj vortaroj Esperantaj kaj etnolingvaj kaj el ili kunmetis vortliston por la proponata Eŭropa lingvoatestilo. Dum la sama semajno (23-27.09) 23 novaj gestudentoj komencis siajn studojn. La Interlingvistikaj studoj allogis interesitojn ne nur el Pollando kaj la ĉirkaŭantaj landoj (Germanio, Litovio, Rusio), sed ankaŭ el Aŭstrio, Belgio, Finnlando, Francio, Hungario, Italio, Kroatio, Svedio kaj eĉ el Irano. Ses el ili povis partopreni danke al la stipendioj de ESF (Esperantic Studies Foundation) kaj unu danke al la stipendio ofertita fare de s-ino Mila van der Horst-Kolinska. La internacia studentaro ĝuis la prelegojn de internacia profesoraro. Kun prof. John Wells (Britio) ili malkovris la sekretojn de sonoj. Prof. Geraldo Mattos (Brazilo, prezidanto de la Akademio de E-o) prezentis al ili [vd. la foton] originalan aliron al literaturo surbaze de la unua periodo, kun la kontribuo de la poetino Lidia Ligeza kaj de Tomasz Chmielik. D-ro Zbigniew Galor (el la surloka stabo) enkondukis la aŭskultantojn en la multkoloran e-kulturon kun la kontribuo de s-ino Zofia Banet-Fornalowa pri E-teatro kaj de Judit Schiller pri E-filmarto. La partoprenantoj ekkonis kaj mem komparis la diversajn formojn de lingva kaj nelingva

IPR 02/4 731

— página 18 del PDF —

komunikadoj en interkultura kunteksto laŭ la instigo de d-ino Ilona Koutny, gvidanto de la Studoj. La interkomunikado daŭris vespere kaj semajnfine, kiam okazis la tradicia kultura renkontiĝo Arkones en Poznan. La kulturajn konojn kompletigis interalie la impresiga spektaklo de Jerzy Fornal (Aniaro) okaze de la 20-jara jubileo de lia unupersona e-teatro kaj muzika koncerto de Leszek Dobrowolski, Oĉjo Dadaev, Zuzanna Kornicka kaj de Mikaelo Bronŝtejn kun mielvino. Multaj aliaj prelegoj (pri Varankin, Dostojevskij, Eŭropa identeco, alfabetoj de Eŭropo, tradukarto, e-vortaroj en la reto, ktp.) kaj diskutoj amuzis la homojn. La kunordigo de la du aranĝoj pruviĝis ankaŭ ĉi-foje fruktodona. Dr Ilona Koutny, membro de AdE, gvidanto de Interlingvistikaj Studoj, Lingvistika Instituto, Adam Mickiewicz Universitato, Miedzychodzka 5, PL-60-371 Poznan

36-a ILEI-Konferenco

2003.08.02 — 07, Orestrand, Svedio

a) Orestrand – la konferencejo

Orestrand situas en la plej suda parto de Svedio ĉe Sundo, la markolo inter Danio kaj Svedio. La konferencejo estas lokata tuj norde de la urbeto Hoganŝs, 20 km-ojn norde de Helsingborg. La ĉirkaŭaĵo estas plejparte kampara kaj bela.

Hoganis estas industria urbo, kie oni iam havis karbminejojn, sed hodiaŭ la karbproduktado ne plu funkcias. La urbo mun havas ceramikajn fabrikojn kaj ĝi estas mondfama pro siaj specialaj ceramikaj produktoj. Ankaŭ multaj lertaj ceramikaj artistoj kaj pentristoj troviĝas en la regiono.

De Orestrand oni facile povas atingi Kopenhagon, la danan ĉefurbon, kun ĝia granda internacia flughaveno aŭ Helsingborgon, de kie oni per fervojo povas vojaĝi ĉien en Eŭropo.

IPR 02/4 732

La konferencejo mem konsistas el diversaj domoj, kunvenejo, manĝejo kaj loĝdomoj. La komforto de la ĉambroj estas varia. Kelkaj ĉambroj havas propran banĉambron, aliaj havas komunajn duŝejon kaj necesejon en la koridoro. Estas unulitaj, dulitaj kaj plurlitaj ĉambroj. Eblas ankaŭ tendumi aŭ uzi propran ruldomon. Oni havos bonan parkejon.

La konferencejo havas propran banstrandon kaj grandajn gazonojn kie oni povas pilkludi, gimnastiki aŭ nur ripozi en la suno ktp.

b) Mendilo de la 36-a ILEI-Konferenco (2003.08.02-07, Orestrand, Svedio)

(Bonvolu skribi pres-litere!) Familia nomo

Persona nomo

Naskiĝdato: / / (jaro/monato/tago) Sekso: viro/- ino Profesio: Hobio:

Adreso:

Poŝtkodo Urbo

Lando Tel:

Fakso: Reto:

Mi pagas konferenc-kotizon al sume EUR.

Mi komprenas kaj akceptas la kondiĉojn presitajn en tiu ĉi mendilo. Subskribo: Dato: / / Aliĝkotizo EUR

Donacoj al ILEI EUR

Infankongresa kaso EUR Loĝado EUR Eldona kaso EUR Manĝoj EUR Dazzini kaso EUR Ekskurso EUR Koleghelpa kaso EUR Transporto EUR Interkulturo EUR

Bankkostoj EUR

Sumo EUR

gI Tranĉu ĉi tie x

“ Pagmanieroj: al Poŝtĝirkonto 682117-7, ILEI c/o Boomee Kim-Lindblom, kasisto, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge, Svedio

“ Bonvolu aldoni EUR 8 por bankkostoj aŭ al ILEI-konto ”ilek-a’ ĉe UEA (sen bank-kosto).

“ Bonvolu nepre sendi la subskribitan mendilon kun pago al la kasisto de ILEI.

IPR 02/4 »33

— página 19 del PDF —

c) Aliĝkotizoj por la 36-a ILEI-konferenco 2003.08.02-08.07 — Orestrand, Svedio

A- kaj B-landoj same kiel ĉe UEA. La prezoj estas indikitaj en EUR. La kotizo ne inkluzivas loĝadon, manĝon kaj ekskurson.

Periodoj ĝis 03-1-31 ĝis 03-4-30 ekde 03-5-1 Kategorioj A/B A/B A/B 1. Membro 30/20 40/30 50/35 2. Ne-anoj 40/25 50/35 55140 3. Junulo/handikapulo 20/15 30/25 40/35

A. Loĝado (1 persono kaj 1 nokto) 1) Aneksaĵo-a (kun necesejo) 2-litaj: 42 EUR (kategorio – a) 2) Aneksaĵo-b (necesejo koridore) 2-litaj: 35 EUR (b) 3) Dometoj (sen necesejo) 4 litaj: 29 EUR (c) 4) Pavilono (sen necesejo) 4 litaj: 23 EUR (ĉ) “ Mi mendas loĝadon en kategorio … ekde la …-a ĝis la …-a de aŭgusto. E Mi deziras loĝi kune kun …………….. — (nomo kaj lando).

B. Manĝoj 1) Kiel pakaĵo dum la tuta Konferenco, 3 manĝoj tage: 121 EUR (d) “ Krom ekskursa tago. 2) Se oni mendas manĝojn aparte: — unu matenmanĝo: 5 EUR — unu lunĉo: 9 EUR — unu vespermanĝo: 14 EUR E Mi estas vegetarano: jes( ),ne( )

C. Ekskurso ĉirkaŭ Sundo………………….. 40 EUR (e) Ne komuna buso, sed la plej moderna trajno kun komforto. Personoj, kiuj havas problemon promeni kaj moviĝi tutan tagon, bv. ne partopreni ĉi tiun ekskurson. Lunĉon oni mem aranĝas.

Ĉ. Transporto (de Gotenburgo al KF- ejo) nur tien (f) “ Ankorau ne decidita, kaj dependas de la aliĝ-nombro. Informo aperos poste.

IPR 02/4 »34

35a Internacia Infana Kongreseto Lerum, Svedio, 26 julio — 2 aŭgusto 2003

Du jarojn post la grandega Infana Kongreseto en Zagrebo, okazos denove IIK. Ĝi okazos en apudlaga feria centro Knappekulla, en la komunumo Lerum, 18 kilometrojn oriente de Gotenburgo. Loĝigo okazos en seso da lignaj dometoj, en ĉambroj kun inter 1 kaj 8 litoj. Aparta domo provizas manĝsalonon kaj kunvenejon. Ĉiuj domoj estas apudaj, kaj situas nur cent metrojn for de la lago Lilla Stamsjom (eta balbut-lago), kie eblas naĝi. La lago havas sablan fundon kaj puregan akvon. Apude estas arbaro, kie eblas trovi kaj pluki bongustajn mirtelojn kaj diversajn fungojn (kantarelojn). Estas ekstere tabloj, benkoj, kradrostejo kaj sporta tereno. Ĝi estas trankvila loko, sed ne tute izolita. La loĝigo estos konvena sed modesta. Infanoj devos kunporti proprajn lit-tukojn kaj ban-tukojn. Ekskursplanoj estas en preparo.

Inter eblaj programeroj estas manlaboroj, muzikado, kukbakado, paperfaldado, kvizoj kaj skeĉumado, dum ekstere estos sportoj, promenoj kaj akvo-ludoj. Estos konvenaj gvidantoj (ni celas unu por ĉiu kvino da infanoj, almenaŭ unu svedan lokulon). En la kuirado eblos atenti la dietajn bezonojn/dezirojn de infanoj. Jen la kotizoj en eŭroj: A- kaj B-landoj laŭ la UK-difino:

Limoj A-landoj B-landoj 31-jan 2003 195 165 31 mar 2003 225 195 31 majo 2003 245 215 poste Zo 245

La kotizo kovras kostojn de transporto, restado, tri manĝoj tage kaj programo de la vespero de la 26a de julio ĝis la mateno de la 2a de aŭgusto. Ĝi inkluzivas neniun asekuron, kiun la gepatroj mem devas prizorgi, liverante pruvilon pri tio. Aliĝo ekestas definitiva kaj estos konfirmita post ricevo de minimuma antaŭpago de 149 eŭroj al la Centra Oficejo de Universala Esperanto-Asocio (UEA), kies alven-dato determinas la plenan sumon pagendan. La cetero estos pagenda plejlaste al la kasisto de UEA komence de la Universala Kongreso. Ni akceptas nur infanojn kiuj jam komprenas kaj parolas Esperanton. Tiuj povas veni el E-familioj aŭ lernejaj klasoj. Infanoj, helpantoj kaj gvidantoj ricevas aŭtomatan kaj senpagan aliĝon al la UK. Infanoj post la unua en familio, kaj akceptitaj helpantoj, ricevos rabaton de 1590. Estas je dispono nur kvardek lokoj. Informilo kaj aliĝilo estos dissenditaj kun Juna Amiko 2002/4, kaj estas peteblaj de:

Stefan MacGill (adreso — nova – sur p. 2.)

IPR 02/4 »35

— página 20 del PDF —

Metodika seminario en Ĉaĉak, 2003.06.22-29

La Balkana Komisiono de UEA kaj Esperanto-Instituto Beograd, kunlabore kun UEA kaj ILEI, organizas Someran Esperanto-Lernejon Caĉak-2003 en Jugoslavio, en la tradicia okazejo de internaciaj E-aranĝoj. La programo konsistos el:

— Metodika seminario por instruistoj, instruantoj kaj instruontoj de Esperanto;

— Komenca kaj daŭriga kursoj de Esperanto;

— Kultura programo.

En la metodika seminario, kun teoriaj prelegoj, laborgrupoj, diskutrondoj kaj praktikaj instru-taskoj, estos traktataj la temoj:

— Celoj kaj planado de E-instruado. Motivigo de la lernantoj;

— Instruprocezo kaj instrumetodoj;

— Strukturo de la leciono, maltedigo, lingvaj ekzercoj;

— Interkultura edukado per Esperanto kun ekzemplaj projektoj;

— Perkomputila E-lernado (edukado.net, Lernu! k.c.).

La partoprenantoj faros provlecionojn en la komenca kaj daŭriga kursoj kiuj okazos paralele kun la metodika seminario.

La kultura programo havos la tradiciajn programerojn de E-aranĝoj: Interkona vespero, internacia vespero kun Balkana vespermanĝo, lingvaj ludoj, interkultura kvizo, sportumado (urba naĝejo k.c.), ekskursa tago, adiaŭa vespero.

La kotizo, inkluzive sep tranoktojn kun tri manĝoj tage, varias inter 85 EUR kaj 220 EUR, kun ebla rabato sub certaj kondiĉoj.

Aliĝilo, detala programo kaj aliaj informoj riceveblas rete de Radojica Petrovic, «radpCptt.yu» aŭ paperpoŝte de Dom uĉenika (por Esperanto-Lernejo), Uĉiteljska 8, YU-32000 Caĉak, Serbio.

kk

Redaktora noto | Pro teknikaj kaŭzoj (ne-redakciaj) en IPR 02/3 p. 14-15, la tri tabeloj aperis erare: meze, inter la du simboloj, anstataŭ streketo (kun signifo «kaj») ĉie aperis tria, erara simbolo: lla. Pardonu!

La nunan numeron de IPR — krom Katalin Kovats — provlegis Atilio Orellana Rojas, Bill Maxey, Monika Molnar kaj Birke Dockhorn. Koran dankon al ili! Jozefo Nemeth, redaktoro

IPR 02/4 »36

LABORKOMISIONOJ Ekzamena: Duncan Charters (prezidanto), Bill Maxey (sekretario) 9: bmaxeyQ visi.net Elekta: Gwenda Sutton (kunvokanto), Maritza Gutierrez, Joseph Catil Kontrola: Bertil Andreasson, Lars Forsman Lerneja: Marija Beloŝeviĉ, Jennifer Bishop, Renato Corsetti, Stefan MacGill, Gĉza Kurucz, Maŭro La Torre, Raita Pyhili

„Lu Regulara: Rob Moerbeek, Hans ten Hagen 3 Terminara: Maŭro La Torre iĝos KUNLABORANTAJ INSTITUCIOJ

FIPLV (Internacia Federacio por Instruistoj de Modernaj Lingvoj) Reprezentanto de ILEI: Jennifer Bishop S: esperanto QEducation.monash.edu.au IEI: Internacia Esperanto-Instituto, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag, Nederlando. UEA: Universala Esperanto-Asocio, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando. Reprezentanto de ILEI: Maŭro La Torre; estrarano de UEA pri edukado: Gbeglo Koffi. UNESKO (en operaciaj rilatoj). Reprezentantoj de ILEI: Renĉe Triolle, Bello Bauco, Chemin de la Civade Verde, FR-13600, La Ciotat, Francio; Jean-Pierre Boulet, 17 Av. de la Dordogne, FR-63800 Cournon d’Auvergne, Francio, tel. (4433) 4 73 84 90 60; Mireille Grosjean, Temple 20 pf. 9, CH-2416 Les Brenets, Svislando, tel.–fakso (-41 32) 932 18 88, 9: mireille.grosjean Qrpn.ch

MEMBRIĜO AL ILEI KAJ PAGADO POR ALIAJ SERVOJ ILEI estas jure registrita ĉe la komerca ĉambro en Den Haag sub numero 27.181.064. La membreco inkluzivas ricevon de 4 numeroj de IPR jare. Turnu vin al via landa sekcio, kiu – fiksos kotizon en via propra valuto. Por pagi rekte al la internacia ILEI, skribu al la kasisto: Boo Mee Kim-Lindblom, Stenbockens gata 102, SE-136 62 Haninge; tel. (146 8) 777 4175, “8: boomee.kimlindblomQswipnet. se. Postĝirkonto: 682117-7, Stokholmo. S.W.I.F.T. – kodo: PGSISESS. Membro-kotizoj: A-landoj (laŭ UEA-divido): 14 EUR, B-landoj: 8 EUR. Simpla «abono sen membreco: 18 EUR. Pro altaj banko-kostoj, evitu bankĉekojn kaj eĉ internaciajn — poŝtoĝirojn; taŭge plenumita Euroĉeko plej bonas. Alia pagmaniero estas al UEA: UEA, ‘Nwe. Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, pĝk 37 89 64. UEA akceptas kredit-kartajn pagojn. Klare indiku la celon de la pago. Kontoj ĉe UEA: ilek-a (ĝenerala), juna-| (Juna = amiko) kaj pike-b (Projekto Interkulturo). Detala listigo de pagmanieroj al UEA aperas sur p. 2. de Jarlibro 2002. Prefere informu senpere la kasiston de ILEI pri la enpago. Reklamtarifoj por IPR: 180 EUR por plena, 110 EUR por duona kaj 70 por kvarona paĝoj. bi? “Tio inkluzivas bazan grafikan pretigon; kostojn de ekstra pretigo oni rajtas fakturi. Sekcioj

= reklamante edukajn projektojn rajtas peti trionan rabaton. = Hejmpaĝo de ILEI ĉe: http://il.uniroma3.it/ilei

Ŭi REDAKCIAJ INFORMOJ

“Respondeca eldonanto (verantw. uitgever): R. Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400

Oostende. Presado: Flandra Esperanto Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen, Tel:

4 -32-3-234 34 00. Redaktejo: NEMETH J6zsef, HU-8531 IHASZ, F6 u. 41/5. Rete: www.nlpa.hu/ipr/, jozefo Qnl-papa.hu; jozefo nemethQhotmail.com, tel/fakso: 4-36-89/ 356-050.

lcredaktorino: katalinQikso.ner. La revuo aperas ankaŭ kasete registrita por leghandi-

oj. Informas: Rob Moerbeek, Zwaansmeerstraat 48, NL-1946 AE Beverwijk.

nunan numeron ni sendis al la presejo la 5-an de novembro 2002,

redaktofino por la sekva numero: la 15-a de januaro 2003.

— página 21 del PDF —

SEKCIESTROJ Albanio: Vasil Pistoli, c/o Bardhyl Selimi, Rr. Maliq Muco, Pall. 50, ap. 3, AL-Tirana B: selimibQalbmail.com Argentino: Teresita Alaniz, El Ombi s/n, AR-5801 Alpa Corral Aŭstralio: Kay Andersen, P.O. Box186, Moorooka AU- 4105 S:kjandQozemail.com.au Belgio: Raymond Wylleman, A. Vermeylenstr. 65, BE-8400 Oostende S:raymond.wyllemanQpi.be Brazilo: Elvira Fontes, Rua Machado de Assis 243, ap. 11, BR-04106-010 Sao Paulo (SP) Britio: Grahame Leon-Smith, The Niven Suite, The Mansion, Ottershaw Park, Surrey, KT16 OQG. 9: grahame.leon-smith Qfreecomputers.org Ĉeĥio: Jana Melichŝrkova, CZ-696 02 RatiSkovice 938 B: melicharkova Q quick.cz Ĉinio: Zhang Danchen, General Foreign Languages Dept., 29- 34 North Part, Huazhong Normal University, CN-430070 Wuhan B: zdchen Qpublic.wh.hb.cn Finnlando: Carola Antskog, Dragsfjirdvigen 690, FI-25700 Kimito B: cantskog Okolumbusfi Francio: Joseph Catil, 5, rue des Calabres, FR-69330 Meyzieu, B: joseph.catilQwanadoo.fr Germanio: Michael J. Scherm, Von Thiirheimstr. 47, DE-89264 Weissenhorn Hungario: J6zsef Nĉmeth, F6 u. 41/5, HU-8531 Ihasz 2: jozefo QnI-papa.hu Irano: Hamzeh Ŝafii, P.O. kesto 17765-184, IR-Teheran 8: ilei.irQ esperanto.org Italio: Luigia Oberrauch Madella, via Prampolini 8, IT-43100 Parma E: pianetauranoQlibero.it Japanio: Masumi Suzuki, Inokashira 3-5-12, Mitaka-shi, Tokio, JP-181-0001 3: masumisOgw3.gateway.ne.jp

Katalunio: Luz Vazquez, Apartat 553, ES-43200 Reus =: ileicat Qhotmail.com

Kroatio/KEL: Ankica Jagnjiĉ, Stubiĉka 75, HR-10000 Zagreb,

SB: ankica.jagnjicQzg.tel.hr

Kroatio/KEU: Ivan Bekavac- Basiĉ, Kuŝlanova 59, HR-10000 Zagreb

Kubo: Pedro Fernandez Rodriguez, Requena No. 17 apto. 1 entre S.Allende y Lugareno, Plaza, CU-10600 Ciudad de la Habana,

B: kubespQip.etecsa.cu

Nederlando: Atilio Orellana Rojas, Riouwstraat 172, NL-2585 HW Den Haag,

B: iei001 Qtiscali.nl

Norvegio: Bjorn Thuv,

I.F. Gjerdrums vei 33 NO-1396 Billingstad 9: bthuvQcZi.net

Pollando: Maria Majerczak, ul. Armii Krajowej 7, m. 122, PL-30 150 Krakow, “8: (– 48 12) 638 14 49

Rumanio: Prof. Popa Florica, Str. Eroilor 29, ap.7.

RO-1900 Timisoara

Rusio: Irina Gonĉarova, Moloeznaja 38-10, Odincovo 2, Mosk. obl. RU-143000 B: mirinaQonline.ru

Svedio: Bertil Andreasson, Sodra Rorum pl. 455, SE-24294 Horby S:bertilLandreassonQ horby.mail.telia.com

Svislando: Mirelle Grosjean, Grand-rue 9. Pf. 9,

CH-2416 Les Brenets Emireille.grosjeanQrpn.ch

Togolando: Attiogbe- Agbemadon B., Mensah, T. I. E. To, B.P. 13169, Lome-TOGO, SB: esp.togoQcafe.tg

Usono: Doroteo Holland, 5140 San Lorenzo Dr, Santa Barbara, CA 93111-2521 (US) S: dorothyh Q west.net

REPREZENTANTOJ Armenio: Lida Elbakjan, Moldovakan 26/2, kv. 52, AM-375062 Erevan Z: LIDELBOfreenet.am Bosnio kaj Hercegovino: Nimeta Kulenoviĉ, Branica Sarajeva 15/V, BA-71000 Sarajevo Ĉilio: Hector Campos Grez, Casilla 231, Curic6, CL-Sĉptima Region B:strigo Qctcreuna.cl Estonio: Helgi Hromova, Pk. 623, EE-12602 Tallinn Islando: Loftur Melberg Sigurjonsson, Nordurbraut 33, 1.h., IS-220 Hafnarfjordur, BofturQskyrr.is Israelo: Murĵan Josef, P.K. 1289, IL-61012 Tel-Aviv Jugoslavio: Radojica Petro-viĉ, Bul. oslobodjenja 36, YU-32000 Ĉaĉak : radpQptt.yu Kongo DR: Ngangu Nduantoni- Bakidila, B.P. 13, CD-Lukala (Bas-Zaire) Korea Resp.: CHO Sung Ho, Department of Biology, Inha Universitato, Incheon 402-751, Koreio 3: shchoQinha.ac.kr Kostariko: Hugo Mora Poltronieri, Apartado 4981, CR-1000 San Josĉ E: miaumiaul Qracsa.co.cr Litovio: Algimantas Piliponis, Karolinisiu 3-93, LT-2044 Vilnius Nov-Zelando: Gwenda Sutton, 12C Herbert Gardens, 186 The Terrace, NZ-6001 Wellington 1 E: gwenda.sQihug.co.nz Portugalio: Joŝo Jose Santos Rua Damasceno Monteiro, 21-B r/c dto.PT-1170-109 Lisboa M: mgsantosQiol.pt Slovenio: Marija Zlatnar-Moe, Miliĉinskega 66, SI-1000 Ljubljana. E: Marija.ZlatnarQ guest.arnes.si Ukrainio: Nina Daniljuk, prospekt Sobornosti, 32-108, Luck- 26, UA-43026 Uzbekistano: Eugeno S. Perevertajlo, Ab. kesto 140, UZ- 700000 Taŝkent, CIS BS: eugenyQCesper.gimli.com Venezuelo: Andrĉs Turrisi, Cen.Res.Puerta del Este.Torre, Oeste, piso15, ap.153, Av.Madrid, VE-1070 La California Norte, Caracas E: andespQGinternet.ve