Mallonge: en Hispanio ĉiu nivelo faras la normojn pri siaj propraj aferoj. Jen la kvar pordoj, de la plej proksima al la plej malproksima, kaj unu kroma: la peticio.
1. La urbodomo
La hispana leĝo pri la bazoj de la loka reĝimo permesas al la loĝantaro kun voĉdonrajto en la municipaj balotoj proponi decidojn, agojn aŭ reglamentojn pri aferoj de la urbodomo. La proponon devas subskribi almenaŭ jena procento de la loĝantaro (art. 70 bis.2):
- Ĝis 5.000 loĝantoj: 20 %.
- De 5.001 ĝis 20.000: 15 %.
- Ekde 20.001: 10 %.
La urba plenkunsido devas pridiskuti ĝin kaj voĉdoni pri ĝi. La sama leĝo lasas al ĉiu aŭtonoma komunumo aldoni proprajn regulojn.
2. Les Corts Valencianes, la valencia parlamento
Popola leĝiniciato kun 10.000 subskriboj ene de ok monatoj, por aferoj de la valencia registaro, la Generalitat (Leĝo 10/2017, art. 8).
3. La Kongreso
Popola leĝiniciato kun 500.000 subskriboj ene de naŭ monatoj, por ŝtataj aferoj, krom la impostoj, la organikaj leĝoj, la traktatoj, la pardono de punoj kaj la buĝeto (Organika Leĝo 3/1984, art. 2 kaj 7).
La du iniciatoj, tiu de la Kongreso kaj tiu de Les Corts, estas komparitaj paŝon post paŝo en «500.000 kontraŭ 10.000: kiel la civitanaro povas proponi leĝon».
4. La Eŭropa Unio
La Eŭropa Civitana Iniciato petas, ke la Eŭropa Komisiono proponu normon. Ĝi bezonas unu milionon da subskriboj de civitanoj de la Unio, el almenaŭ kvarono de la ŝtatoj —nun, sep— kaj, en ĉiu el tiuj, minimumon, kiu dependas de la lando (Regularo (EU) 2019/788, art. 3).
Ĝi ne devigas la Komisionon fari ĝin: ene de ses monatoj, la Komisiono devas diri en komunikaĵo, kion ĝi opinias, kion ĝi faros, se ĝi entute faros ion, kaj kial (art. 15.2).
Kaj unu kroma: la peticio
Ĉiu ajn persono, el kiu ajn lando, povas skribe peti ion de iu ajn publika institucio: la Kongreso, la Senato, Les Corts aŭ la urbodomo (Konstitucio, art. 29, kaj Organika Leĝo 4/2001, art. 1 kaj 2). Ne necesas subskriboj. Se la institucio akceptas la peticion, ĝi devas respondi ene de tri monatoj (art. 11), sed tio ne devigas ĝin voĉdoni pri io ajn.
Ludo por provi tion
Elektu problemon de via kvartalo —ekzemple, straton sen ombro— kaj demandu vin: kiu devas solvi ĝin? La urbodomo, Les Corts, la Kongreso aŭ Eŭropo? La respondo montras, tra kiu pordo eniri.
Resume
- La urbodomo: la loĝantaro, kun subskriboj de 20 %, 15 % aŭ 10 % de la loĝantoj, laŭ la grandeco de la municipo.
- Les Corts Valencianes: 10.000 subskriboj.
- La Kongreso: 500.000 subskriboj.
- Eŭropo: unu miliono da subskriboj el almenaŭ sep landoj, kaj la Komisiono ne devas fari la normon.
- La peticio: sen subskriboj; ĝi devigas respondi, ne voĉdoni.
Fontoj
- Leĝo 7/1985 pri la bazoj de la loka reĝimo (BOE, hispane)
- Leĝo 10/2017 pri la popola leĝiniciato de la Valencia Komunumo (BOE, hispane)
- Organika Leĝo 3/1984 pri la popola leĝiniciato (BOE, hispane)
- Regularo (EU) 2019/788 pri la eŭropa civitana iniciato, en la Oficiala Ĵurnalo de la Eŭropa Unio (kopio de la BOE, PDF, hispane)
- Hispana Konstitucio, konsolidita teksto (BOE, hispane)
- Organika Leĝo 4/2001 pri la peticia rajto (BOE, hispane)
Ĉiuj konsultitaj la 3-an de novembro 2026.
Legi en:
