Internacia Pedagogia Revuo: el texto, 1908-1927

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

INTERNACIA

Pedagogia Revuo OFICIALA ORGANO DE LA

Internacia Asocio de Instruistoj

JAKO l (1908-1910)

REDAKTIS: THEODOR ĈEJKA

BYSTR1CE-HOSTYN, MORAVIO AŬSTRIO

— página 2 del PDF —

ENHAVO. Adresaro por gejunuloj…………………………………………………………. 52 Adresaro por instruistoj … …………………………….. 51, 84 Alferi H.: Kongreso de slavaj instruistoj…………………………………. 7 Anscliau J.: La popola lernejo en Kroatujo………………………….. 73 La instruisto en Kroatujo ……. 100 Avdaloviĉ U.: Egale edukadi ambaŭ manojn …. 106 Becker G.: Kiel veki la amon al la patrujo …… 37 Manlaborado en Germanujo ……. 102 Benoit P.: Instruistaj «Amikaroj» en Francujo……………………… 33 Ferriere Eggleton: Novaj lernejoj………………………………………….. 21 — Kunedukado………………………………………….54, 85 Frenkel R.: Krestomatio por infanoj…………………………………….. 40 Holub J.: Ankoraŭ pri kongreso de slavaj instruistoj … 9 Internacia Asocio de Instruistoj………………………..11, 48, 81, 114 Jacobs J : 3. Internacia kongreso por edukado . • … 74 — lnternacia asocio por racia edukado……………………. 109 Koresponda fako de I. A. 1………………………………………………………. 44 Krumpliolc J.: Ideo de J. A. Comenius…………………………… 3, 24 — La malnova artista portreto de J. A. Comenius . 53 — Scienca eldono de Comenius-verkoj . . . 113 Macgregor Ch.: Salajroj de instruistoj skotlandaj . . . .10 Mazzolini A. lnternacia kurso de manlaboro……………………… 38 Melzer O.: Ekzamenaj komitatoj por literaturo………………………95 Mills G : III. kongreso pri la desegnado……………………………….. 35 Moesgaard N.: La nordiaj instruistkongresoj………………………….. 64 Nohara K.: Lernejo kaj instruisto en Japanujo …. 66 Notoj kaj informoj………………….. 42 Okland N: Popola lernejo en Norvegujo………………………….. 32 Patek F: Levilo de progreso……………………………………………… lli Popov G,: Elementara lernejo en Bulgarujo…………………………. 101 Popoviĉ-Cupiĉ: La instruistoj en Montenegrujo……………………… 31 Slierriff E. G.: El Nova Zealando……………………………. . 105 Statistika paĝo……………………………………………………………….. 41, 80 Telefono……………………………………………………………………………… 44 Timus M.: La popola lernejo en Rumanujo………………………….. 68 Tomiĉ St.: Principoj de edukado de 1’volo……………………………50 Tews-Halamasek: Rekrutuj ekzamenoj en Svisujo …. 107 Uhlmann F.: Lernejo kaj instruisto en Saksujo……………………… 71 — Administrado kaj inspektado en Saksujo … 98 Uitterdijk Dr.: La instruado en Nederlando……………………………. 5 Veleminsky-Kunovska: En la rusa lernejo . . . .103 Wessel M. J.: Edukado de japana infano en familio … 62 VoshidaAVessel: Edukado kaj instruado en japanaj lernejoj . 89 Zoffmann P.: La instruisto en Danujo……………………………… 27 — La instruado en Danujo…………………………. 97

Presejo >I> ruz stvo k n i h t i s k a r n y<, Hranice, Moravio.

— página 3 del PDF —

NOVEMBRO 1908

JARO I

Nro 1

INTERNACIA

Pedagogia Revuo >•

OFICIALA ORGANO DE LA

ENHAVO: Al nia celo. —ĵ. K rumpii ole: Ideo de J. A. Comenius pri la lingvo universala. – Dr. Uitterdijk: La instruado en Nederlando. — H. Al. Feri J. Holub: Kongreso de la slava instruistaro en Praka la 9.— 14. de aŭgusto 1908. — C h. M a cgregor: La salajroj de instruistoj en Skotlando. — Internacia Asocio de Instruistoj: Historio, Regularo, Kunvenoj en Dresden. — Internacia Oficejo por instruantoj de Esperanto. — Literaturo: Tipoj de eŭropaj nacioj. Revuo de Revuoj: Pedagogicke Rozhledy.*7 lnternacia Asocio de Instruistoj (I. A. I.): Honora pre7. i llanto: Jiro E. Boirac, rektoro tle la universitato, Dijon (Francujo). — Prezidanto: Th. Cart, profesoro de la universitato en Paris. — Vicprezidantoj: F. Marechal, profesoro en Deetis (Anglujo), fri, de Chalnet en Haag (Nederlando), R. Frenkel, inspektoro tle gimnazio en Enisejsk (Siberio). — Sekretario: F. Durieux, direktoro de lernejo en Lille (Francujo). — Kasisto: Th. Ĉejka, instruisto en Bystrice-Hostyn, Moravio (Aŭstrio). M e ni b r a k o t i z a j o por 1 jaro 1 Sni (= 2*5 Fr. = 2’40 K – 2 sli – 2 Mk — 1 doi. = 1 Rb = 2-50 peset.) estu sendata per poŝta mandato aŭ ĉeko al la kasisto. Membroj de la I. A. I. ricevas la oficialan organon senpage.

— página 4 del PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO REDAKCIO : III. Ĉejka, Bystfice-Hostyu, Moravio (Aŭstrio). ĈEFAJ KUNLABORANTOJ: li. Alferi, R. Frenkel. KONSTANTAJ

KORESPONDANTOJ.

Anglujo: Prof. Marechal, Leeds. G. R. Mills, Blackpool. Aŭstrio: J. Krumpholc, Bystrice-IIostyn. Belgujo : F. Verbanck, St. Gilles-Bruxelles. Finnlando: Samppa Luonia, Nurniijarvi. Francujo; F. I) urieux, Lille. A. Germaine, Troves. Galicio: J. Kaszycki, Grzeg6rzki-Krakdw. — Germanujo: Prof. II. Gartehnanu, Breinen. K. Schonherr, I)resden. — Hispanujo: Antonio Lopez y Villanueva, prof. de normala lernejo, Murcia. — ltalujo: Prof. Alessandro Mazzolini, Perugia. Montenegrujo : Risto M. Po po v i ĉ-Ĉ u p i ĉ, Danilovgrad. – Moravio: J. II ol u b, Louĉka-Novy Jiĉin.J. Grna, Jeviĉko. — Nederlando: Dreves Uitterdijk, Hilversum. Norvegujo : Ni 1 s O k 1 a n d, Skaare-Haugesund. — Polujo : F r. Solarski, Wotuszewo. Rusujo: Vlaso Kuroĉkin, inspektoro, Enisejsk. — Serbujo: Jov. P. Jova n ovi ĉ, Kragujevac. — Skotlando: Cli. T. M acgregor, Edinburg. Thomas A. Maxwell, Lundin Links. Svedujo: E. G. Risberg, Refsund. — Svisujo: E. Ducommun, Le Locle. G. Stroele, Neuchatel. G. Grosse»hacher, Lŭsslingen. Leterfako de la redakcio; Oni ne juĝu nian revuon sole laŭ tiu ĉi unua kajero. Ĝi tute ne prezentas efektiviĝon de nia idealo! Gi estas nur provo, sufiĉu—tepide redaktita por doni kiel ellie plej baldaŭ sciigojn a ^ON/l^fipitiva fondo de nia Asocio kaj ĝia organo. — Porliuto ni e ni ankaŭ ne fiksas la precizajn datojn de elirado/de niĉ,]|sed tamen ni povas promesi, ke ni penos ĉiam eli pide.

Nia „tele Grava laboro propaganda. Certe preskaŭ ĉiu el ni provis jam propagandi Esperanton inter siaj samnaciaj gekolegojinstruistoj. Sed la rezultatoj? Ili egalas preskaŭ al nulo, se ni komparas tiun grandegan nombron de niaj samprofesianoj en la tuta mondo kun la nombro de geinstruistoj esperantigitaj. — Jam en nia unua kunveno en Cambridge mi rakontis, kiamaniere mi provis interesigi miajn gekolegojn en Moravio kaj Bohemujo pri Esperanto kaj kiel mi sukcesis gajni multajn el ili por nia afero (ini ankoraŭ revenos al tiu ĉi afero en unu el la venontaj kajeroj de nia revuo). Kaj mi aldonis tiani, ke kolegoj tiamaniere gajnitaj por Esperanto, ne fariĝas esperantistoj por kolekti uzitajn poŝtmarkojn aŭ diversajn fantaziajn vidajkartojn — sed por ricevi la plej grandan profiton moralan, por riĉigi sian scion precipe pri aferoj profesiaj k. t. p. — Nuna mondo, kaj certe ankaŭ la mondo estinta kaj estonta, deziras havi profiton el ĉio. Profiton aŭ materialan aŭ moralan. Se mi propagandas Esperanton nur per vortoj kaj eĉ promesas aŭ priskribas la profitojn, kiujn alportas helpa lingvo internacia al siaj adeptoj, tamen grandega plimulto estas skeptika, ne kredas

— página 5 del PDF —

Al nia celo. /^\ ne dubas, ke multaj el niaj legantoj scias, ke jam en

la XVlI-a jarcento nia prainstruisto Job. Amos Comenius proponis aranĝi en Hamburg la kunvenon de diversnaciaj scienculoj kaj instruistoj kaj fondi la internacian asocion de instri! it ul oj, kiuj povus interkomunikiĝi ĉu persone ĉu skribe per la komuna lingvo internacia, kiun oni por tiu celo nur devus krei, ĉar laŭ la opinio de Comenius la lingvo latina jam en titi tempo ne sufiĉis por la bezonoj de la sciencoj kaj por la plibonigado de la mondo . . . Kompreneble, tiam ĉi tiu plano ankoraŭ ne estis kaj ne povis esti efektivigita. i Sed la ideo de Comenius ne malaperis^ Renovigis ĝin en Bohemujo la ĉeĥa pedagogo M. J. Ma se k en la jaro 1872. Li komencis eldonadi por la instruistaro slava la multelingva!! revuon «SI a vja n skij Pedagog» (Slava Pedagogo). La revuo enhavis artikolojn, kiuj estis verkitaj en diversaj slavaj lingvoj. Sed la vivo de tiu revuo ne estis tro longa; ĝi eliradis nur dum du jaroj (1872 1873). La revuo mortis, ĉar la nescio de lingvoj estis la danĝera rifo, sur kiu ĝi devis rompiĝi. Kaj ne malpli interesa estas la propono, kiu aperis en la jaro 1884 en Germanujo – krei por Eŭropo la konstantan internacian konsilantaron pedagogian, kies tasko estus zorgi pri la aferoj, kiuj koncernas la plibonigon del’ edukado en lernejoj elementaraj. Bedaŭrinde ankaŭ tiu ĉi kaj ankoraŭ kelkaj aliaj bonaj planoj ne povis efektiviĝi precipe pro la neekzisto de komuna i n t erkom preti i ĝ i 1 o. <. SedJn ideoj do «iai-fffltnftttkij ni1 iimWilt> aiikJtrerr nia» ’Z) ink’ al Esperanto, la genia verko de Dro Zamenhof, posedas tre taŭgan ilon, kiu ebligas al ni efektivigi tion, kio estis neebla por niaj antaŭuloj. Ni aŭdis jam dum la tria esperantista kongreso en Cambridge (en la kunveno de instruistoj), ke la preparaj laboroj por la eldonado de «Internacia Pedagogia Revuo» estas faritaj, sed post longaj konsideroj oni tamen venis al la decido, ke la singardemo postulas ankoraŭ iom atendi kuti la realigo de la plano,

/

— página 6 del PDF —

2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 1

i-

/ ‘

,

ĉar la entrepreno povus malsukcesi, se ankoraŭ ekzistis neniu Asocio, kiu povus esti la forta apogilo por tiu ĉi grava entrepreno, kies malsukceso malutilus ne sole al nia komuna afero Esperanto kaj esperantismo — sed ankaŭ al la estonta organizado de profesiaj instruistoj, kiuj volus organizigi per helpo de Esperanto. Hodiaŭ, kiam estas fondita definitive la «Internacia Asocio de Instruistoj», estas ankaŭ pli facile komenci la eldonadon de la revuo.

♦

Nun ankoraŭ kelke da vortoj pri a la programo de la «luternacia Pedagogia Revuo» (1. P. R.). (jia enhavo konsistos precipe el tiuj ĉi fakoj: 1. Artikoloj pedagogiaj aŭ tusantaj la demandojn, kiuj rilatas la aferojn pedagogiajn. II. Lernejoj kaj geinstruistaro. III. Internacia Asocio de Instruistoj. IV. lnternacia Oficejo por Instruantoj de Esperanto (raportoj, diversaj informoj ktp.). V. Literaturo: a} pedagogia, b} scienca, c) por gejunularo. VI. Revuo de Revuoj (dediĉita precipe al gazetara literaturo pedagogia). VII. Notoj kaj informoj. Vili. Diskutejo (sole por la aferoj, kiuj rilatas iei la demandojn profesiajn aŭ pedagogiajn k. s.). LIX. Korespondado de geinstruistoj. X. Adresaro de gejunuloj, kiuj deiras korespondadi., La revuo alportados ne nur artikolojn originalajn, verkitajn speciale por ĝi, sed ankaŭ tradukojn kaj ekstraktojn de gravaj kaj internacie interesaj artikoloj kaj sciigoj, kiuj estis publikigitaj en la plej bonaj pedagogiaj revuoj diverslingvaj. En la fako literatura ni raportos pri la plej gravaj verkoj diverslingvaj, kiuj povas iel utili al profesiaj laboroj de instruistoj. Por ke ni konu nin reciproke kaj povu helpi mm la alian, precipe en aferoj specialaj, preskaŭ ĉiu kajero de la revuo enhavos en la fako «Korespondado» sciigojn de diverslandaj kolegoj, kiuj serĉas aŭ proponas ĉu korespondadon ĉu helpon en la aferoj, kiuj postulas reciprokan helpon de specialistoj, l iu ĉi rubriko estos tre grava precipe por kolegoj verkistoj k. a. Kompreneble, tio ĉi ne estas la plena nomaro de ĉiuj fakoj, por kiuj estos loko en la revuo, llia nombro kaj “riĉeco dependos de la nombro de kunlaborantoj, de amplekso de la revuo kaj tiu fine de la nombro de la membroj de I. A. I. kaj apartaj abonantoj. Certe ni ĝojus ĉiuj, se nia organo post kelka tempo povus enhavi krom la nomitaj fakoj ankoraŭ ĉi tiujn: Pedopsikologio, Pedopatologio, Filozofio kaj didaktiko lerneja, Eduko internacia kaj pacifisma, Eduko artista, Higieno lerneja ktp., ktp.

— página 7 del PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 1

3

En la fino ni ne povas ne tuŝi tion, kiom da utilo alportos nia revuo kun la programo ĵus montrita – se ĝi estos duflanke helpata de la kolegoj diverslandaj – al niaj profesiaj gazetoj naciaj. Ĉu ni ne povos riĉigadi ilian enhavon per tradukoj el nia komuna revuo internacia, kiu estos konstante plenigata per interesaj kaj gravaj sciigoj, kolektataj de ĉiu nacia instruistaro tutmonda? Karaj gekolegoj, ĉu vi volas helpi ĉiuj laŭ siaj fortoj la efektivigon de tiu plano, kiun ni ĵus antaŭ vi disvolvis? Gi certe efektiviĝos, se vi deziros, energie deziros kaj laboros por ĝia efektivigo! La redakcio.

ldeo de J. A. Comenius pri la lingvo universala. Originale verkita de Josef Krumpholc, Bystfice-Hostyn (Moravio). >Min tiel formis la naturo (pro kio mi dankas al patro de naturo), ke eĉ ia plej bagatelaj esploretoj pri kiu ajn vero estas por mi kiel multekostaj * ŝtonoj. Methodus linguarum nouissima.

La nomo Johan ties Amos Comenius (Komensky) sonas nun jam sufiĉe ofte ankaŭ en la monda literaturo pedagogia, sed ĝis nun preskaŭ ĉiam nur kiel la nomo de glora reformatoro pedagogia aŭ eble ankaŭ kiel la nomo de la lasta episkopo de «bohemmoraviaj fratoj», sekve kiel la nomo de pedagogo aŭ teologo, malpli ofte kiel la nomo de filozofo-„panzofo», kiu volis ĉion orri igi por ĉiuj, sed neniu ĝis nun, ekster Bohemoj, skribis pri Comenius kiel pri propagandinto de artefarota lingvo universala. Ja eĉ tiel granda verko, kiel estas la «Histoire de la Langue *Universelle», eĉ per unu vorteto ne aludas la nomon de J. A. Comenius, kvankam tiu ĉi glora Moraviano, «instruisto de la mondo», pli ol 30 jarojn okupis sin per la ideo pri artefarota lingvo universala kaj skribis pri ĝi en siaj plej grandaj kaj plej gravaj verkoj post la jaro 1640 ĝis sia morto en la jaro 1670. Pro tio, kaj ankaŭ, ĉar mi kredas, ke kiel ne havas klaran ideon pri Comenius-pedagogo, kiu lin ne konas kiel filozofon-«panzofon», al kiu la plibonigo de edukado estis nur parto de plibonigo de la tuta vivo homara, ke tiel ankaŭ ne 1 Histoire de la Langue Universelle par L. Couturat, Docteur es lettres et L. Lea u, Docteur es sciences, Paris, Librairie Hachette etCie, 1903. Paĝ. XXX + 576.

— página 8 del PDF —

4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 1

havas klaran ideon pri Comenius kiel panzofo tiu, kiu ne konas lian sopiron kaj penadon pri la artefarota lingvo universala, per kiu precipe la «panzofio» (ĉioscio, universala saĝeco) estis prilaborota kaj inter ĉiuj nacioj de mondo disvastigota, kaj tiel la plibonigo de aferoj homaraj efektivigota aŭ almenaŭ plifaciligota kaj ebligota – pro tio ambaŭ mi kuraĝas fari la provon pri klarigo de la ideo de Comenius pri la artefarota lingvo universala, esperante, ke per tio mi ne nur utilos al nia afero, al Esperantismo, sed eble ankaŭ iniciatos al pli larĝa kaj pli bona studo kaj kono de Comenius. ♦

•

♦

Tiu erarus, kiu pensus, ke la plibonigo de lernejoj kaj edukado estis por Comenius la sola kaj la lasta celo. Tio estis nur preparo kaj ŝtupo al io pli alta. En la komenco de ekzilo de nekatolikoj el ĉeĥaj (bohemaj) landoj estis tiu celo la «restitucio» de lia patrujo kaj eklezio bohem-moravia’ kaj poste, kiam tiu ĉi espero malaperis, alkondukas lin la eksterordinara sukceso de lia glora verko ,Jamta linguarurnu (Pordego de lingvoj) el la jaroj 1631 al la ideo de pordego de objektoj aŭ «panzofio», kiel celo de instruado. Sed ankaŭ tio ne sufiĉas al Comenius, kaj li starigas sian panzofion en servojn de plibonigo de la maljuniĝanta mondo kaj de la aferoj homaraj2 – de laboro, kiu havis grandegan signifon filozofian kaj politikan kaj en kies sistemo trovis sian gravan lokon, kiel substanco ĝia, apud «Pansophia» kaj «Pampaedia» ankaŭ «Panglottia», t. e. provo kaj instrukcio, kiel ordigi kaj prilaboradi ĉiujn lingvojn ĝis nun tiel konfuzitajn, serĉado de metodo, kiel plifaciligi studadon de lingvoj, ke kiu ajn povu baldaŭ kaj facile ellerni kiun ajn aŭ kiom ajn da lingvoj aŭ ankaŭ, kiel oni povus krei unu ian lingvon al la tuta mondo komunan3 kaj tiel lumon de spirito kaj kulturon (civilizacion) per lingvo disvastigadi inter ĉiujn naciojn, generaciojn kaj lingvojn sur la tuta tero, ke nacioj ne estu tiel kruelegaj (sovaĝaj) kaj ĉesu sin mem ne koni, timi, malami kaj pri si ne zorgi, ke estu forigita obstaklo (malhelpo) de lingvoj kaj homaj interrilatoj, kaj ke «panorA

1 »Opera didaktica * omnia I, 197. 1 t. e. de kulturo (civilizacio), burĝa administrado kaj religio (Antaŭparolo iDertrvn humanarum )*, emendatione aŭ saĝeco de spirito, pieco de koro kaj pacemo de vivo, t. e. filozofio, religio kaj politiko (Panegersia IV, 26.). 3 PanaŬgia XIV, 6.

— página 9 del PDF —

I, 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

5

li osio», t. e. u n i versala plibonigo efektiva estu fine efektive ebla.1 Se Comenius diras, ke nur tiam, ĝis kiam la «panglotio» forigos malhelpojn de interrilatoj homaraj, estos ebla2 la universala plibonigo de aferoj homaraj, per tio li atestas, ke li vidis en plifaciligo de studo de lingvoj, aŭ pli vere en kreo de unu ia lingvo al la tula mondo komuna, universala3 ion absolute bezonan, ion necesan4. Do estas kompreneble, ke Comenius dediĉis al tiu ĉi sia ideo pri universala lingvo artefarota, kiu lingvo devus esti — apud la gepatra — universala en la renovigota edeno kaj loĝejo de la homara bonfarto jam sub la ĉielo, tie ĉi sur la tero, ne sole kelkajn vortojn kaj paragrafojn, sed ankaŭ tutajn ĉapitrojn de siaj plej noblaj verkoj en la lastaj, sekve la plej karaj 30 jaroj de sia laborplena vivo. (Daŭrigo.)

La instruado en Nederlando (Hollando). Originale verkita de Dreves Uitterdijk, Hilversum (Nederlando).

Laŭ la leĝo en Hollando la ŝtato prizorgas, ke ĉie en la lando estu garantiata sufiĉa popolinstruado. Tial la leĝo devigas ĉieloke la provincecojn fondi sufiĉan aron da lernejoj kun instruistoj, kies salajroj estas leĝe fiksitaj. Nur se la privata iniciativo sufiĉe plenumas tiun ĉi postulon kaj tial la ŝtataj, neŭtralaj lernejoj, restadas malplenaj pro perdo de lernantoj, tiam la ŝtatlernejo estas fermata kaj la instruistoj ricevas partan salajron ĝis kiam ili povas esti translokitaj. Tio okazas ofte en regionoj, kie la religiaj partioj superregas la loĝantaron, kies kredo estas precize kontraŭa je tia neŭtraleco de 1′ instruado. La instruada leĝo ja diras: „AI instruisto estas malpermesite ion fari, diri aŭ permesi, kio estus kontraŭa je la respekto, kiun oni ŝuldas al la religia kredo de alipensuloj . . .» Tial instruisto ne povas kaj volas miksi la religion en sian instruadon pro timo enigi ian dogmon, ofendigan je ia partiulo. Sed por la vera kredulo estas precize la religio, kiu estas la ĉefa parto, kaj tial ili fondis specialajn lernejojn (ortodoksajn aŭ katolikajn). Sed ili devis ĉion pagi el propra monujo, ne nur la lernejojn, sed ankaŭ la salajrojn, 1 Pana ugi a XIV, 32. Komparu ankaŭ antaŭparolon § io kaj resumon de la verko »/9r revu ni humanarum * emendatione kaj en Pa n a iigta XIV, 6, 9, 12,

>4» 15, *9> 21, 22, 25, 29—31, 32. 1 Pana fiĝia XIV, 32. 3 Panaŭgia XIV, 6 4 Vidu Ununi necessa riuni III, 8.

— página 10 del PDF —

6

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I. 1

dum per la impostoj ili ankaŭ devis kunporti la kostojn de 1’ĝe nerala instruado. Tial dum la supereco de eklezia ministraro (Kuyper) oni aliigis tion tiamaniere, ke nun ĉiu lernejo povas ricevi helpan monon el la ŝtata kaso kaj ke ĉiu instruisto kiu ajn povas partopreni en la pensiokaso de I’ŝtato. Por ĉiu infano la instruado estas leĝe deviga, je puno de mono aŭ malliberejo. La komunumoj pagas la kostojn (kun proccnta helpo de 1’ŝtato) de la publika instruado. La instruado estas sub kontrolo de specialaj inspektoroj, kiuj ĉiam povas veni konstati, ĉu ĝi estas tute konforma je la programo k. c. kaj ĉu la lernejo mem estas laŭ la ordonoj de 1’saniga komisio. Se ne, la lernejo tuj devas sin konformi aŭ estas anstataŭita de alia konstruaĵo. Jam dum plena jarcento severa dugrada ekzameno estas devigata por ĉiu persono, kiu volas instrui en kia ajn lernejo, l a fakoj ekzamenataj estas nomitaj cu la leĝo (ankaŭ gimnastiko, desegno, franca, germana kaj angla lingvoj.) La instruado en fakoj ne en la leĝo nomitaj estas tute libera kaj sen kontrola ekzameno. La minimumoj de I’instruistaj salajroj estas leĝe regulitaj kaj fiksitaj laŭ la nombro de servjaroj kaj la diversaj diplomoj, postulataj en la funkcio, kiun ĉiu instruisto plenumas persone. Por la malalta instruado oni havas du gradojn, ĉiu kun aparta diplomo, nome: 1. helpa instruisto (diplomo atingebla por almenaŭ 18-jaraj personoj). 2. ĉefinstra isto (nur permeso fari ekzamenon por tio post 2-jara praktiko en la instruado). NB. La dua (plena) ekzameno estas permesita nur al tiuj, kiuj ensendis la unuagradan diplomon. La mezgrada instruado postulas diplomon por ĉiu fako aparte. Por atingi mezgradan diplomon en ia fako, nenia antaŭa diplomo estas postulata, kaj estas nature nur fakinstruado por lernantoj, kiuj trairis ĉiujn klasojn de I’ konuma malalta lernejo kaj eniras mezgradan lernejon post sukcesa ekzameno. Ni havas du specojn de tiaj lernejoj, t. e. kun 3-jara kurso (en malgrandaj urboj kaj gravaj vilaĝoj» kaj kun 5jara kurso (en grandaj lokoj, kelkaj urboj havas 2 aŭ 3 de tiaj lernejoj). Ambaŭ havas apartan finan diplomon post ekzameno antaŭ Ia komisio, kiu ne enhavas kiel membro la instruistojn de 1’ekzamenata junulo. Nature la 2-a diplomo estas pli grava kaj valora. Ekzistas ankaŭ la stranga kondiĉo, ke ĉiu oficiro havas la rajton instrui en ĉiu mezgrada lernejo ĉiun fakon sen havi specialan

— página 11 del PDF —

I, 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

7

diplomon, lli eĉ estis privilegiitaj funkciuloj ĝis nun, kvankam estante tute nespecialistoj kaj eĉ forgesinta) la plej multon de tia fako. Por instrui lingvojn en lernejo 3-jarkursa oni bezonas diplomon A kaj en 5-jarkursa lernejo diplomon IĴ (la sama, sed kun la scio de la tuta literaturo de 1’fremda lingvo: franca, germana aŭ angla. Ea grado de doktoro postulas universitatan studadon kun feliĉe defendita pruvskribaĵo. Multaj klopodas atingi tiun gradon kaj titolon en eksterlanda (fremda) universitato, kiu estas multe pli facila, sed ne tiom ŝatata. Ea sama rimarko por la alta instruado de 1’ universitato, nur farata de profesoroj. Kosto de la lernado-. La instruado de 1’ proletaria klaso kostas nenion (en urboj oni havas apartajn bonegajn lernejojn, speciale por ili, en vilaĝoj ili sidas intermiksitaj kun pagantuloj). Laŭ la societa stato kaj posedo de I’gepatroj oni havas en grandaj urboj lernejojn de la la, 2a kaj 3a klaso. Infanoj, por kiu oni pagas la plej multe, havas pli malgrandajn arojn de kunlernantoj. La pli altaj branĉoj de lernado estas nur por pagantuloj (almenaŭ se la komunumo ne pagas por proletariuloj). La institutoj povas uzi instruistojn kun malalta aŭ kun mezgrada diplomo. Nur en proletariaj lernejoj oni tute ne instruas ian fremdan lingvon; en la ĉefaj, pagantulaj lernejoj oni almenaŭ instruas la francan lingvon; ofte ankaŭ la germanan aŭ anglan lingvojn aŭ ambaŭ. Dum la lastaj jaroj la granda prefero de 1’franca lingvo malpligrandiĝas por la progresado de la lingvo angla.

Kongreso de la slava instruistaro en Praha la 9.—14. de augusto 1908. En tiu kongreso partoprenis reprezentantoj de preskaŭ ĉiuj organizoj de la A slava instruistaro en Aŭstrio. Partoprenis ĉirkaŭ 6000 personoj. Gi estis kongreso manifesta kaj labora. La partoprenantoj dispartigis en 3 sekciojn. La l-a sekcio laboris super la problemo: Nacieco kaj ĝia signifo en la eduko, la 11-a sekcio: Nacia eduko en la lernejo, la li l-a: Nacia eduko eksterlerneja. Apartan citon meritas precipe la sekcio unua, kiu traktis pri la biologiaj, psikologiaj kaj sociologiaj motivoj de la nacia eduko krom la problemo de reciprokeco, parenceco kaj diferenco de laboro kaj pri la

— página 12 del PDF —

8

INTERNACIA PEDAGOGIA REVI K)

batalo nacieca. La referatoj de scienca karaktero staris sur nivelo de moderna tempo. La I-a sekcio sukcesis prezenti novan modernan komprenaĵon de naciismo, komprenaĵon motivitan per la instruo pri sociala solidareco, per la scienca kaj filozofia stato nuntempa, la ceteraj sekcioj aplikis la principon en praktiko lerneja. Ni venas al konvinko, ke la ĉeĥa instruistaro en siaj reprezentantoj laboras tre serioze kaj ne restas malantaŭ la instruistaro de la ceteraj nacioj, eĉ de la plej progresintaj. Por ke la fremdlanda instruistaro ekkonu laboron kaj opiniojn de la instruistaro ĉeĥa, proponis H. Al feri, kunlaboranto de nia Revuo, ke la kongresa rezolucio estu tradukita ankaŭ en Esperanton kaj dissendita al la lnternacia komitato de la instruistaj federacioj, al la ĉefaj naciaj societoj pedagogiaj kaj al pedagogiaj muzeoj, al la enlandaj organizoj instruistaj kaj al iliaj asocioj, al la lnternacia Oficejo de Paco en Berne, kaj al la ĉeĥaj oficoj lernejaj. La propono estis unuanime ĝoje akceptita. Per tiu dissendo de la rezolucio ĉeĥoj malfermas regulan internacian interkomunikon inter la instruistaj kaj pedagogiaj institucioj kaj petas la kolegojn de la ceteraj landoj kaj nacioj, ke tiu ĉi komenco fariĝu internacia kutimo. Krom tio ĉi oni kreis konstantan komision, kiu okupiĝos per studado de la problemo de la nacia eduko kaj per ĝia praktika realigo en la ĉeĥaj lernejoj. H. Al. Feri (Bohemujo).

♦

Ankoraŭ

pri

fa

kongreso

de

la

slava

instruistaro

La estraro de la l-a sekcio de la kongreso ricevis ankaŭ plenigan referaton, kiu traktis ne nur problemon de principo de naciismo, sed ankaŭ problemon de internaciismo en la edukado. La referanto //. Alferi rimarkigas, ke ni komencas vivi pli konscie sub la influo de natura leĝo de sociala solidareco, kiu leĝo fariĝas la ĉefa principo de la scienca moralo. Sub premo de tiu leĝo la moderna horno konstruas amikajn ligilojn internaciajn. Libera penso, pacifismo, esperantismo, homaranismo, socialismo kaj framasonismo esprimas tiujn arojn da ideoj, per kies influo estas realiĝonta la «sistemo de la ŝtatoj», la internacia federacio de la ŝtatoj kaj de la nacioj, kaj la regado de la ideoj internaciaj, ideoj de la rajto kaj justeco, kaj ilia praktikado en la vivo sociala. Marŝo de tiuj ideoj ne haltas antaŭ ia lernejo. Tiu, devante formi estontan pli perfektan socialan staton, devas ankaŭ reguli ĝian venon per la preparo de la gejunularo. Por ke la lerneja eduko nacia estu konforma al ia moderna tempo, ĝi estos inspirata de la sekvantaj principoj: en

Praha 1908

— página 13 del PDF —

IMTFRKACIA PFDACiOGIA REVUO

9

I. La persona moralo konsentas kun la moralo nacia kaj ĝenerala (laika, scienca). II. La ĉefa principo de la scienca moralo estas principo de la sociala solidareco. Sur tiu ĉi teorio estu konstruata teorio de la devo sociala. III. En la reciproka rilato de la individuo al la tuto familia, nacia, tuthomara kaj en la reciproka plenumado de la devoj oni devas vidi devenon de la libereco kaj rajto de la homo, devenon de la rajtoj de la nacioj kaj de la rajto internacia. La individua libereco realigata en praktika komunismo estas limigita sole per ia libereco kaj egala rajto de la aliaj kaj per la devo de individuo partopreni en la reciproka elsaligado de la servoj kaj per ĝia partopreno je imposto al la progreso. Konfeso de valoro de la gepatra lingvo en la vivo privata kaj publika, en lernejoj kaj oficoj, estu konsiderata kiel minimumo de la rajtoj kaj gardi tiujn rajtojn estu proklamita kiel sankta devo de ĉiuj unuoj de la nacio. Estu ĝenerale proklamitaj kaj konfesitaj la sekvantaj rajtoj de la nacioj, kiel formulis ilin ĝeneralaj kongresoj de Paco: 1. La principoj de la rajtoj kaj de moralo de la nacioj estas identaj kun la principoj de moralo kaj de la rajtoj de la individuoj. 2. Kiel al neniu estas permesita juĝi sin mem, tiel neniu nacio havas rajton proklami la militon. 3. Ciu konflikto inter nacioj estos solvita per juĝistaro. 4. Ciuj nacioj estas intersolidaraj kaj havas rajton defend sin kontraŭ perforto. 5. Ekzistas nenia rajtigiteco milita. 6. La nacioj havas netuŝeblan kaj neĉeseblan rajton libere decidadi pri si mem. 7. La aŭtonomio de ĉiu nacio estas netuŝebla. „Zorgi pri la rajtosento de nacio estas zorgi pri sano kaj forto de la ŝtato en la societo.» «En batalo cian rajton ci serĉos!» (R. Iheringi La deziro pligrandigi la regatan regionon al malutilo de la aliaj detruas la sentojn de la rajto kaj justeco kaj ĝia realigo detruas plej profunde la pacan kunvivon de la nacioj. A

A

IV. La paco daŭras normale, kiam efektiviĝas la regado de la devo kaj rajto, de la justeco, libereco, egaleco kaj frateco. V. La komprenaĵojn de la persona kaj nacia honoro oni ne povas identigi kun la peno solvi la konfliktojn per duelo kaj milito, sed kun la transdono por solvi al la arbitracio (enhavata jam parte en la proklamo de la rajtoj de la nacioj). Tiuj principoj

— página 14 del PDF —

10

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO __

li

estu praktikataj en la lernejo kaj poste en la vivo ĉe ĉiu okazo kaj en ĉiu medio. VI. La publika opinio de la nacia kaj tutmonda publiko estu kreata en konsento kun tiuj ĉi ideoj; morale motivata ĝi akiras forton kaj influon. Nacia indiferenteco al tiu ĉi ĝenerala «voĉo de popolo» egalas al indiferenteco morala. VII. La grandecon de la nacio oni mezuras nun per tio, ke ĝi ebligu en ĉiu periodo la plej altan atingeblan disvolviĝon de la fizika, psika kaj morala agado de ia naciaj unuoj, ke ĝi la samon atingu ĉe si kiel tuto, sciu sin kaj sian organizon ĝustatempe konformigi al novaj kondiĉoj en harmonia kunigado de la ideo de progreso kun la ideo de ordo, ke ĝi aliĝu solidare sen malutilo sur sia libereco kaj egaleco al la tuto internacia kaj sciu honeste valorigi sin en la internacia konkurado de la nacioj. Per tiuj ĉi mallonge skizitaj ĉefaj principoj estu direktata la nuntempa agado eduka, por ke ĝi fariĝu elvenejo el la ĝeneralaj konfuzoj kaj necerteco, kaj por ke la nuntempa lernejo kaj instruistaro plenumu per tio sian kulturan kaj moralan difinon. El tia kompreno de la nacia eduko elvenas ankaŭ plua konsekvenco por la instruistaro, ke la nomitaj principoj estu valorigataj en ĉiuj planoj edukaj kaj ĉe la instruistaro de la ceteraj nacioj, do ĝenerale. La problemo de la nacia eduko – laŭ mia opinio — aperados tre ofte ne nur sur programoj de ĝeneralaj instruistaj kongresoj naciaj (de la apartaj gentoj), sed ankaŭ tre ofte okupos la pensojn ĝenerale kaj estos solvata en internaciaj kongresoj lernejaj, kie certe plej bone estos ellaborita la harmonio de principo de naciismo kaj internaciismo eti la eduko. Raportas /. Holiib (Moravio).

La salajroj de instruistoj en Skotlando. De Charles /•’. Macgregor, M. A., •» Edinburg (Skotlando).

En Skotlando la salajroj de geinstruistoj multe diferencas laŭ la diversaj kategorioj de lernejoj. En lernejoj vilaĝaj aŭ urbetaj la salajroj estas ordinare malpli grandaj ol en lernejoj urbaj. Post kiam la juna instruisto eliris el la «normala lernejo», li jjovas esti eĉ direktoro en ia lernejo, laŭ kapabloj, sed ordinate li devas kontenci kiel subinstruisto. En lernejo vilaĝa oni komence ricevas ĉirkaŭ L 90 (L 1 angla 20 ŝilingoj =25 frankoj .10 spesmiloj) l iu ĉi salajro pligrandiĝas ĝis ĉirkaŭ 1200 Sm. La salajroj de ia direktoroj ne estas aranĝitaj laŭ ia regulo. Unuj ricevas 1200 Sm., la aliaj 2000 Sm. aŭ 3000 Sm., laŭ la grandeco de la lernejo kaj la grandeco kaj riĉeco de la loĝantaro. En urboj grandaj oni ricevas pli grandajn salajrojn, sed ili ne estas egalaj en ĉiu urbo. •F

— página 15 del PDF —

I, 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

11

Ekzemple en mia urbo oni ricevas salajrojn pli grandajn ol en la plimulto de aliaj urboj skotlandaj. La sekvantaj tabeloj montras la salajrojn de la geinstruistoj en Edinburg. 1. Vilaĝaj kaj urbetaj lernejoj: klaso viroj virinoj subinstruistoj: 900-1200 Sni. OOO – 900 Sni. direktoroj (lernejestroj): 1300 -3000 Sm. 2. Urbaj unuagradaj lernejoj (Edinburg): viriii oj viroj klaso 600-1000 Sni. 950-1600 Sm. subinstruistoj: 1000- 1300 Sm. 1700-2500 Sm. ĉefinstruisto : * ■ ■“ 2500-4000 Sni. direktoroj: 3. Urbaj d uagradaj lernejoj (Edinburg): virinoj viroj klaso 1000-1200 Sni. 1300-2000 Sni. subinstruistoj: —“2000-2500 Sm. ĉefsubinstruistoj: 4000-6000 Sm. direktoroj: Rimarko : En Edinburg la salajroj pligrandiĝas ĉiujare po 50 Sm. Konkludante, mi devas denove klarigi al miaj kolegoj alilandaj, ke la ŝtato ne fiksas la salajrojn. Preskaŭ en ĉiu vilaĝo, urbeto aŭ urbo la salajroj estas diferencaj. El manuskripta ^Instruista Rondirante).<

lnternacia Asocio de Instruistoj (I. A. I.). La ideo pri la l a internacia kongreso de instruistoj-esperantistoj aperis publike jam en la jaro 1906, kiam, antaŭ la 11-a kongreso esper. en Geneve, la ĝeneva jurnalo «Esperanto» (19. aŭgusto 1906, Nro 23.) alportis la jenan alvokon : „A! Instruistoj Kongresanoj. Estus tre utile, se povus kunveni kaj reciproke konatiĝi kolegoj instruistoj kiuj ĉeestos en la dua kongreso. Multego da grava kaj priparolinda materialo certe ne mankas. Tiel efektiviĝus la l-a internacia kongreso de instruistoj-esperantistoj. Kolegoj, kiuj intencas partopreni en tiu kunveno, volu tuj sendi sian adreson kaj proponojn al Theodor Ĉejka, instruisto en Bystrice-Hostyn, Moravio, Aŭstrio.» Post tiu alvoko venis — 3 adresoj (fri. Durieux, s-ino Durieux kaj s-o Durieux, ĉiuj el Lille en Francujo), se mi ne kalkulas la nomojn de miaj kolegoj s-oj J. Krumpholc kaj J. Holub (ambaŭ el Moravio), kiuj venis kun mi al la kongreso en Geneve — kaj neniu propono. Laŭ tio mi jam sciis, ke la tempo ankoraŭ ne venis . . . Kompreneble, la «kongreso» de instruistoj-esperantistoj ne efektiviĝis ankoraŭ . . . Venis la Ill a kongreso esper. en Cambridge 1907. La «kunsido internacia de instruistoj» estis metita en la oficialan programon de specialistaj kunsidoj dum la kongreso. La kunsido * Nur unu en ĉiu lernejo !

— página 16 del PDF —

12_________ INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 1

okazis la 14-an de aŭgusto 1907 en la urbdoma salonego (Guildliall). Ceestis pli ol 50 personoj, kiuj reprezentis geinstruistaron anglan, belgan, boheman, francan, germanan, nederlandan, rusan kaj skotlandan. Sinjoro Durieux, direktoro de la lernejo el Lille proponis, ke sinjoro Marechal, profesoro el I.eeds (Anglujo), malfermu la kunsidon. Li akceptis afable tiun taskon, supreniris la estradon kaj malfermante la kunsidon, li petis, ke oni elektu la estraron de la kunsido. Elektitaj: prezidanto prof. Marechal, vicprezidantino – fri. Guilliaume, instruistino el Bruxelles (Belgujo), sekretario — s-o Grna, faka instruisto el Jevlĉko (Moravio).

Pri la agado de la kunsido mem raportas la oficiala pro*tokolo jene: »1. Unuvoĉe akceptita la propono de inspektoro de gimnazio R. Ereli kei krei la ..Internacian Asocion de Instruistoj», kies celo estas: L Ĉiujare eldonadi adresaron de instruistoj kaj lernantoj, kiuj scias Esperanton. 2. Eldonadi librojn en Esperanto por infanoj. 3. Plifaciligadi la vojaĝojn de lernantoj kun iliaj instruistoj. 4. Organizi la korespondadon inter instruistoj kaj lernantoj. — II. En la provizoran komitaton, kiu devas ellabori la regularon por la Asocio, estis diktitaj, laŭ la propono de prof. Otto Simon el Ung. Hradisch: R. Erenkel, Enisejsk (Rusujo); ‘I II. Ĉejka, Bystrice-Hostyn (Moravio); E. Marechal, Leeds (Anglujo); E. Durieux, Lille (Erancujo). — HI. La regularo estos publikigita en la revuo „Le Nord Pedagogicpie». l iu numero estos sendita de s-o F. Durieux al ĉiuj instruistoj, kies adreso estos konata de li. IV. Akceptita la propono de s-o T li. Ĉejka krei kelke da rondetoj de diversnaciaj instruistoj, kies celo estus propagandi sukcese Esperanton inter instruistoj (per helpo de manuskriptaj „Rondirantoj», kies celo kaj aranĝo estos klarigita en unu el la venontaj Nroj de la I. P. R. rini. de la red.). — V. Akceptita la propono de s-o Th. Ĉejka eldonadi la gazeton «lnternacia Peda gogia Revuo» kiu, laŭ la propono de direktoro F. Durieux, havos la subtitolon: Organo de la «lnternacia Asocio de Instruistoj». — Oni aplaŭdis la sciigon de s-o (‘ejka. ke la parto de preparaj laboroj estas jam finita. (Por kio la merito apartenas al s-o II. Alteri, lernejestro en Zdislavice-1 lumpolec, Bohemujo — rini. de la red.k VI. S-o F. Durieux raportas pri la enkonduko de Esperanto en lian lernejon en la urbo Lille (departemento du Nord), kion aprobis la inspektoro de tiu departemento. Tiu inspektoro metis en la oficialon cirkuleron, kiu ĉiujare estas dissendat;i al ĉiuj direktoroj kaj instruistoj, ankaŭ la jenajn demandojn: 1. Ĉu la instruisto an direktoro scias Esperanton? 2. Cu li intencas instrui ĝin? — S-o l)urieux konsilas al ĉiuj ĉeestantaj instruistoj sekvi lian ekzemplon kaj laŭ ebleco instrui Esperanton en lernejoj. VII. S-o Marechal proponas, ke oni, instruante Esperanton, uzu la naturan metodon de Gouin (sen uzo de gramatiko). Tiel la lernado de Efperanto fariĝos pli agrabla kaj interesa ne nur por la instruato, sed ankaŭ por la instruanto». — * Laŭ la >Esperantista Dokumentaro*, kajero sesa, p. !2K.

— página 17 del PDF —

I, 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

13

La projektojn de la regularo ellaboris s-oj Marechal kaj Erenkel, el kiuj la projekto de s-o Frenkel estis publikigita en la franca gazeto „Le Nord Pedagogique», kiun s-o Durieux dissendis al 00 geinstruistoj, kiuj sciigis al li siajn adresojn. Poste mi ellaboris, kun mia kolego Krumpholc. la trian projekton, akceptinte la ĉefajn punktojn de ambaŭ projektoj jam prezentitaj kaj tiu nova projekto servis kiel fundamento por la diskutado pri la regularo definitiva, kiu estis poste akceptita en Dresden. Dum la IV-a kongreso esperantista en Dresden (1908) oni jam pli bone zorgis pri la aranĝo de niaj kunsidoj, pri kio la ĉefa merito apartenas al s-o K. Schonherr, instruisto en Dresden. Li publikigis jam antaŭ la kongreso «Alvokojn al instruistoj» en gazetoj esper. kaj zorgis ankaŭ pri la programo por la kunsidoj. La programo, fiksita antaŭ la kongreso, enhavis la sekvantajn punktojn: 1. Malfermo de la kunsido. 2. Elekto de la estraro. 3. E. Durieux: Esperanto kaj lernejoj en Francujo, precipe en Lille. 4. .Legado de la regularo. Interparolado kaj decidoj pri ĝi. 5. Tli. Ĉejka: «Internacia Pedagogia Revuo» kaj ĝia signifo por la tutmonda instruistaro. 6. Th. Ĉejka: Rezultatoj de unujara ekzisto de la «Instruista Rondirante» kaj ĝia tasko estonta. 7. F. Marechal: Pri metodoj, laŭ kiuj lernigi Esperanton. 8. K. Schdnlierr: Leciono kun kelkaj geknaboj. – (La programo, bedaŭrinde, ne povis esti plene elĉerpita pro multaj kaj longaj diskutadoj, kiujn oni erare enportis en la kunsidojn de instruistoj profesiaj). En Dresden okazis 4 kunsidoj de instruistoj, dum kiuj ĉeestis ĝis 200 personoj, inter kiuj estis reprezentantoj de geinstruistoj el Anglujo, Aŭstrio, Belgujo, Bohemujo, Francujo, Germanujo, Hungario, Moravio, Nederlando, Norvegujo, Polujo, Rinnanujo, Rusujo, herbujo, Siberio, Skotlando, Svedujo kaj Tunisio. — Ĉiuj kunsidoj okazis eti la Teknika Lernejo (Tee mische Hochschule). En la unua kunsido (lundo, la 17. VIII. 1908) prezidis prof. Marechal; apud li s-oj Frenkel, Durieux, Ĉejka, anoj de la provizora komitato. — Prof. Marechal rememorigas, kion oni faris en Cambridge kaj ankaŭ kion faris la provizora komitato. Poste li tralegis la rezultan projekton de la regularo, ellaboritan de Th. Ĉejka. Relegante tiun projekton, artikolon post artikolo, oni diskutis ĉiun artikolon aparte kaj interkonsento pri la definitiva regularo estis atingita tre facile. La definitiva kaj de la kunsido akceptita regularo de la I. A. I. estas jena : Regularo de la lnternacia Asocio de Instruistoj (I. A. I).

1. La «lnternacia Asocio de Instruistoj» celas: 1. Propagandi Esperanton inter geinstruistoj. 2. Propagandi Esperanton inter gelernantoj. 3. Helpi la alproksimiĝon de instruistoj kaj lernantoj de diversaj landoj kaj nacioj. 4. Per internaciaj rilatoj helpi la disvolviĝon kaj solvon de pedagogiaj kaj profesiaj demandoj. 5. Eldonadi aŭ helpi eldonadon de gravaj verkoj pedagogiaj kaj libreto por gejunularo ktp.

— página 18 del PDF —

14

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 1

II. La ĉefaj rimedoj de la l. A. I. estas: 1. Oficiala organo. 2. Gazeto por gejunuloj. 3. Periodaj propagandaj alvokoj al diversnaciaj instrnistoj-neesperantistoj. 4. Organizado de korespondado kiel inter instruistoj tiel inter lernantoj. 5. Organizado de vojaĝoj de instruistoj kaj lernantoj al fremdaj landoj. 0. Aranĝado de internaciaj kolonioj en diversaj landoj, kie la instruistoj kaj lernantoj povus pasigi la libertempon. 7. Publikigado de Tadresoj de instruistoj kaj lernantoj, dezirantaj korespondadi. 8. Eldonado de gravaj libroj pedagogiaj kaj libroj por gejunularo. A

lli. Ciu persono, societo aŭ gazeto, deziranta kunlabori por la celoj de la 1. A. I. aŭ iel ĝin helpi, povas fariĝi ĝia membro. La Ibeton por la akcepto oni devas sendi al la estraro de la I. A. L Post la enpreso de la nomo de kandidato en la oficiala organo, la kandidato estas akceptita. Membro de la 1. A. I. povas esti eksigita nur per la ĉiuvoĉa decido de la komitato; en la okazo kontraŭa nur per la kunveno ĝenerala. A

IV. Ciii asociano pagas ĉiujare kotizon 1 Spesmilon, se la ĝenerala kunveno ne decidos alie. La kotizaĵo rajtigas ĉiun membron ricevadi senpage oficialan organon kaj rabate la aliajn eldonajojn de la L A. L ktp. V. Krom la ordinaraj membroj de la 1. A. I. estas: 1. Propaganduloj, kiuj pagas ĉiujare almenaŭ 4 Sni.; 2. donacitoj, kiuj pagas ĉiujare almenaŭ 10 Sni. La titolon «membro honora» povas doni la ĝenerala kunveno laŭ la propono de la komitato. Tiuj ĉi membroj ne pagas kotizaĵon kaj rajtas ricevadi senpage la oficialan organon de la Asocio.

VI. La I. A. I. akceptas dankeme ĉiujn donacojn, kiuj helpas ĝian agadon. VII La budĝeta periodo daŭras de unu universala kongreso esperantista ĝis la sekvanta. VIII. Ciu membro nepaginta sian kotizaĵon, eĉ ne post admono, dum unu jaro, estas konsiderata kiel eksiĝinta. A

IX. La I. A. I. estas administrata de la komitato, kiu devas esti kiel eble plej internacia. Gi estas balotata por 3 jaroj en la ĝenerala kunveno. La komitato renoviĝas po umi triono de la membroj ĉiujare. La membroj elirantaj estas reelekteblaj. La ĝenerala kunveno elektas krom la komitatanoj la saman nombron da anstataŭontoj. X. La komitato balotas sian estraron, kiu konsistas el prezidanto, 2 3 vicprezidantoj, ĝenerala sekretario, 2 sekretarioj, kasisto. Estraro de la komitato estas ankaŭ estraro de la I. A. I. XI. La kunveno ĝenerala okazas ĉiujare dum la universala kongreso esperantista kaj en la sama kongresejo. XII. La kunveno ĝenerala ricevas raportojn kaj ĉiujn kom uni kajojn de la komitato, aprobas la kontojn kaj diskutas pri la demandoj rilataj al la funkciado de la I. A. I. La kunveno ĝenerala balotas per sekreta voĉdono la komitatanojn laŭ la pli

— página 19 del PDF —

1,1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

15

multo cie esprimitaj voĉoj. La voĉdono per la letero estas perniesata. I a kunveno ĝenerala povas ankaŭ konsiliĝi pri la ŝanĝoj en tiu ĉi regularo, sed nur laŭ la propono farita de la centra komitato aŭ de almenaŭ 50 asocianoj. – La ŝanĝo de la regularo estas akceptata, nur se ĝi estis aprobita almenaŭ de tri kvaronoj de la voĉdonintoj, prezentantaj unu trionon dela asocianoj. – La kunveno ĝenerala organizas ankaŭ la bezonajn sekciojn laborajn. XIII. En la okazo de la finiĝo de la I. A. 1. decidos la ĝenerala kunveno pri la uzo de la havo (kapitalo).

Dum la dua kunsido (merkredo, 19. VIII.) prezidis Dro E. Boirac kaj poste prof. Marechal. Sekretario dum la kunsido: Th. Ĉejka. — En tiu ĉi kunsido estis elektita la komitato de la I. A. 1. kaj ĝia estraro (prezidanto, 3 vicprezidantoj, sekretario, kasisto) La elektita komitato estas: Dro E. Boirac, rektoro de la universitato el Dijon en Erancujo (honora prezidanto), Theophile Cart, profesoro de la universitato en Paris (prezidanto), F. Murechal, profesoro el Leeds en Anglujo, fri. de Chalnet el Haag en Nederlando kaj Romano Frenkel, inspektoro de gimnazio el Enisejsk en Siberio (vicprezidantoj), E Durieux, direktoro de lernejo el Lille en Erancujo (sekretario), Theodor Ĉejka, instruisto el Bystrice-Hostyn en Moravio (kasisto), E. Avilov, estro de reala lernejo el Kars en Rustijo, inĝ. Everardo Backheuser, profesoro de politeknika lernejo el Rio de Janeiro en Brazilio, Dro IE’ Clark el Arborfield en Anglujo, /<. Schonherr, instruisto el Dresden en Germanujo kaj Otto Simon, profesoro de gimnazio el Wien en Aŭstrio. – Poste sekvis longaj diskutadoj pri la „ Internacia diplomo de kapableco instrui Esperanton». Eine oni deklaris, ke decidi la aferon ne apartenas al la I. A. L, ĉar la diskutita demando staras ekster ia kompetenteco de la 1. A. I. Pri la tria kaj kvara kunsidoj (vendredo, 21. VIII. kaj sabato, 22. VIII.) raportas sube la sekretario de la I. A. L s-o E. Durieux. * Th. Ĉejka. Speciala kunveno de la lnternacia Asocio de Instruistoj.

Prezidas prof. .Marechal, raportas E. Durieux, la kunvenon aranĝis K. Schonherr. Ĉeestis ĉirkaŭ 170 geinstruistoj. La tagordo: L Parolado de E. Durieux (Erancujo) pri Esperanto en la lernejo. II. Praktika leciono pri Esperanto de K. Schonherr (Germanujo). III. Pri maniero instrui Esperanton al nenion sciantaj de E. Marechal (Anglujo). I. Parolado de s-o Durieux. La parolado de s-o Durieux estis grava kaj preskaŭ oficiala, ĉar lia kompetenta estro skribe aprobis la tekston. Li diris, ke horno, kies metio estas forĝi spiritojn, neniam estos perfekta laboristo, se ĝi konas nur sian propran spiriton, eĉ se ĝi nur konas sian nacian spiriton. S-o Durieux parolis ankaŭ pri la pedagogia valoro de Esperanto por instrui naciajn lingvojn kaj montris rezultatojn atingeblajn en knaba klaso, kie, kiam eble, la instruisto parolas Esperanton. Fine li detale klarigis la organizadon de la esperanta instruado en la oficialaj lernejoj de sia urbo Lille.

— página 20 del PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

E 1

II. Leciono de s-o Schonlierr. S-o Schonherr faris lecionon tre aplaŭdita!! post finiĝo. Li uzis muran bildegon laŭ la metodo de Delmas. Tre praktike, paroliginte la infanojn, li montris bonan manieron doni lecionon. Aplaŭdadoj montris al s-o Schonherr, ke la ĉeestantoj lin dankas pro iniciativo, intereso, utilo. III. Leciono de s-o Marechal. S-o Marechal kun riniarkinda facileco montris, kiamaniere oni povas uzi la metodon de Gouin kontraŭ lernantoj, kiuj scias nenion pri Esperanto. Post tiuj lecionoj komencis interesa diskutado pri diversaj metodoj kaj procedoj instrui Esperanton, nome pri la plej bona maniero meti demandojn al infanoj. En tiu diskutado partoprenis s-oj Garnier (Paris), Nerson (Paris), Marechal (Anglujo), Germain (Irancnjo), Fischer (Rumanujo), Schonlierr (Germanujo), Erenkel (Siberio), Durieux (Francujo) kaj aliaj, kies bedaŭrinde nek nacieco nek norno estas konataj de la sekretario. S-o Warnier, ekzemple, demandis, kial oni ne metas la dcmandojn rekte nur al unu lernanto. S-o Durieux diris: Jen estas kiel oni faras ĉe ni. La instruisto metas ĝeneralan demandon. Li lasas inomenteton porpripensi kaj demandas: „Kiu scias?» La sciantoj levas manon kaj nur tiam la profesoro montras la respondanton. Tiel ĉiuj infanoj estas instigataj atenti la lecionon. — Tiu farmaniero ricevis plimultan aprobon. – S-o Erenkel rimarkigis, ke la ĵus faritaj lecionoj montras facilecon de Esperanto. La infanoj kvazaŭ sentas la spiriton de la lingvo. Rimarkinde estas, ke ili ne faris eraron en la uzado de 1’akuzativo. Aliaj fakoj. S-oj Deshays kaj Nerson petis, ke oni legu la decidon de la antaŭa kunsido de instruistoj pri «Internacia dijilomo». Tiun decidon oni ne legis en la lasta Agada kunsido. Eble la ĉeestantoj kredas, ke ne estas akordo inter la instruistoj kaj la aliaj profesoroj de Esperanto, kiuj preskaŭ ĉiuj deziras internacian diplomon. Oni decidis, ke s-o Marechal klarigu en la venonta Agada kunsido, ke I A. I. ne estas kontraŭ la Universala Esperanto Asocio (U. E. A.), kiu deziras starigi internacian ateston. — S-o Clark (Anglujo) parolis longe pri tiu demando. Eine oni akceptis la jenan deklaron, proponitan de s-o Erenkel kaj transdonitan ĉe la sekvinta Agada kunsido: «La I. A. I., kiel profesia societo restas ekster la demando pri la «Instituto lnternacia» kaj ripetas sian unuan deklaron. Tamen, ĉar la internacia diplomo estas alprenita de la kongreso, ni kiel esperantistoj, devas submetiĝi al ĝia decido. La 1. A. 1. ne estas kontraŭa al lnstituto, sed esprimas la deziron, ke neniu instituto havu monopolon en la aljuĝo de la diplomoj». (Aprobita ĉiuvoĉe). Eine s-o Ĉejka, kasisto, kolektis kotizaĵojn (1 Sm. por 1 jaro) de asocianoj. Pli ol 70 tuj pagis. Oni decidis antaŭ disiĝo, ke la unua kajero de la perioda «lnternacia Pedagogia Revuo», oficiala organo de la I. A. I., eliru kiel eble plej baldaŭ. S-o Ĉejka estis komisiita per la direktado kaj eldonado de la «I. P. Revuo». F. Martchal, F. Durieux, prezidanto de la kunsido.

sekretario.

Membroj de la I. A. I., kiuj aliĝis ĝis la 10. XI. 1908 kaj pagis la kotizaĵon 1 Sm. por unu jaro (escepte la honorajn

— página 21 del PDF —

I, 1

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

17

membrojn s-oj Dro Zamenhof kaj Dro Boirac): 1. S-o Cart, Franc., 2. Frenkel, Siberio, 3. Marechal, Angl., 4. Durieux, Franc., 5. Ĉejka, Moravio, 6. Simon, Aŭstrio, 7. Krumpholc, Mor., 8. Grna, Mor., 9. Holub, Mor , 10. Otruba, Mor., 11. Jovanovi^, Serbnjo, 12. Jelinek, Boli., 13. Zlatnik, Boli., 14. Drudin, Fr., 15. Rockmann, Gemi., 16. fri. Bonnet, Fr., 17. s-ino Guivy, Fr., 18. Backlieuser, Brazilio, 19. Maresquelle, Fr., 20. Tetaud, Fr., 21. Schwarz, Boh., 22. Fricke, Gemi., 23. Caron, Fr., 24. Laŭrenti, Ital., 25. B. Bottcher, Gemi , 26. Lueders, Usono. 27. Schonherr, Gemi., 28. Okland, Norveg., 29. s-ino Schafer, Angl., 30. fri. de Clialnet, Nederl., 31. Gartelmann, Gemi., 32. Pudritzki, Gemi., 33. Dro Nitz, Gemi., 34. Dro Clark, Angl., 35. Stuart-Menteath, Angl., 36. Pointer, Angl., 37. Ĉizek, Boli , 38. Gill, Angl., 39. Bonnet, Fr., 40. Fischer, Ruman., 41. fri. Tliorpe, Angl., 42. Hani marlund, Sved., 43. Bickell, Angl., 44. Koziara, Polujo, 45. Cayeux, Fr , 46. Osw. Bottcher, Gemi , 47. Bohme. Gemi., 48. Gluck, Aŭstrio, 49. fri. Laurence, Angl., 50. Jeniĉek, Boli., 51. Combet, Tunisio, 52. fri. Roux, Fr., 53. Medgyesi, Hungario, 54. Deligny, Fr., 55. A. Germaine, Fr., 56. Avilov, Rus., .57. Nereon, Fr., 58. Fafet, Fr., 59. H.Germaihe, Fr., 60. Dro Kabanov, Rus., 61. Dro Rohrbach, Gemi., 62. Brovne, Angl., 63. Richardson, Belg., 64. Bezdek, Mor., 65. Maxwell, Skotlando, 66. Satterley, Angl., 67. Benve, Fr, 68. Deshays, Fr., 69. fri O’Brien, Angl., 70. Dro Monton, Fr., 71. s-ino Durieux, Fr , 72. Benoit, Fr., 73. s-ino Marsat, Fr, 74. s-ino Baudelle, Fr., 75. fri. Ricliez, Fr., 76. fri. Lepretre, Fr., 77. Alferi, Boli., 78. Mazzolini, Ital., 79. Lundqvist, Sved , 80. Kaszycki, Galicio, 81. Anfroy, Fr, 82. Tenora, Mor, 83. fri. Delannoy, Fr., 84. Ingelaere, Fr. 85. Gluclioski, Polujo.

lnternacia oficejo por instruantoj de Esperanto. I^ŭ la propono de s-o H. Fischer el Galatz (Rumanujo) la kunvenintaj subskribintoj organizis internacian oficejon por i nstruantoj de Esperanto, kies agado estos interŝanĝo kaj interdiskutado pri la manieroj uzataj de diverslandanoj en la instruado: agado farota kun la bonvole promesita subteno de Dro L. Zam e n h o f. La nun fondita «lnternacia Asocio de Instruistoj» volas korespondadi kaj diskutadi pri ĉiuj profesiaj fakoj ekz. matematiko, hernio, pedagogio ktp., uzante la lingvon Esperanto kiel interkompreniĝilo kaj havante ankaŭ fakon por la instruado de Esperanto al infanoj kaj gestudentoj de publikaj *lernejoj. La «Internacia Instituto de Esperanto» (I. I. E.), fondita de s-o Pri vat, celas starigon de normalaj lernejoj de Esperanto, preparadon de specialaj instruistoj por Esperanto kaj eldonon de atestoj pri kapableco. Mankis ĝis nun, en la grava tempo de propagando, ilo por la granda aro de instruantoj, kiuj ne estas profesiaj instruistoj, sed * S-o sekretario ĝis nun nehavis okazon legi la regularon dela 1. A. I. kaj tial lia raporto en kelkaj punktoj, kiuj rilatas al I. A. I., estas ioni erara. — Rini. de la red.

— página 22 del PDF —

18

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 1

korege volas kunlabori en la disvastigo de nia lingvo; ilo, kiu obligos al ili informi sin pri la plej bonaj manieroj de instruado aŭ pri maniero de klarigo de iu parto de la gramatiko ktp. Tiu ĉi ilo volas esti la nun fondita «lnternacia Oficejo de la Instruantoj de Esperanto» (I. O. I. E.). Sed tiu ĉi Oficejo ne estos societo kun speciala estraro kaj regularo, nur akceptejo kaj transdon ejo de ricevitaj demandoj kaj de kolektitaj respondoj. La aro de la anoj mem estos la Oficejo, kies reprezentantoj laboros nur por ebligi la plej rapidan interŝanĝon de la demandoj kaj respondoj. La organo de la Oficejo estos la gazeto de la I. A. L, kiu bonvole rezervos por niaj demandoj, cirkuleroj ktp. specialan fakon. Ĉar la tuta agado de la Oficejo estos farata de la anoj mem, oni ne bezonos grandan budĝeton kaj oni fiksis kiel jaran kotizon nur /* 2 Sm. kiel antaŭpago por la necesaj elspezoj. Nature nur la anoj, kiuj pagis tiun ĉi kotizaĵon, estas rajtigitaj fari demandojn kaj proponi diskutadojn pri la maniero de instruado. Por ebligi al la Oficejo labori tre rapide, la tasko estas partigita tiamaniere, ke ekzistos uiiii Centra Oficejo por Eŭropo, Azio kaj Afriko, alia Oficejo por Ameriko kaj Aŭstralio (Oceanio). La oficestraro konsistas el s-o H. Eisclier, Galatz (Rumanujo) por Eŭropo, s-o Lewis B. Lueders, Philadelphia (Penna, U. Ŝ. A.) por Ameriko kaj s-o Julius Gluck, Wien VI. 1, Dŭrergasse 19 (Aŭstrio) kiel sekretario por la korespondado kaj klarigo al interesuloj ktp. Inter la anoj troviĝas: rektoro Boirac, prof. Cart, Grabowski, Dro Bein, prof. Bourlet, G. Modi, R. de Saussure, H. F. Hoveler, E. Privat, prof. O. Simon, red. J. Schroder, Dro Mybs, Dro Kroita, pastro Schneeberger, E. Hodler, Dro Schramm, lli. Ĉejka k. a. Laŭ la invito de s-o Privat la Oficejo delegis sian anon prof. Cart por raporti al la «Internacia lnstituto de Esperanto» pri la agado de la nun fondita Oficejo. Laŭ tiu ĉi raporto povas la I. A. L, la I. I. E. kaj la nun fondita I. O I. E., kunlaborante kaj subtenante sin reciproke, helpi bonege la disvastigon de la lingvo internacia per instruado, ĉiu irante sian vojon, sed tamen celante la samon: pligrandigo de la esperantistaro. Dum ĉiu kongreso oni aranĝos diskutadojn pri diversaj manieroj de instruado kaj certe tiu ĉi interŝanĝo helpos multe la perfektigon de tiu ĉi ĝis nun ankoraŭ tie sufiĉe prilaborita fako. H. Fischer, estro por Eŭropo. Levis Lueders, estro por Ameriko. Julius Gluck, sekretario.

Literaturo. Er. Heger: Tipoj de eŭropaj nacioj. Eldonis Ed. Holzel, Wien 1908. Prezo 20 K’ (833 Sni). – La konata firmo eldonista kaj artista Ed. Eiolzel en Wien (Aŭstrio) eldonis por lerneja bezono la grandan atlason «Tipoj de eŭropaj nacioj», pri kiu diras prof. J. Matiegka («Pedagogicke Rozhledy»): Hodiaŭ oni jam nepovas

— página 23 del PDF —

la eŭropajn naciojn portretigi ĝenerale per nuu sola bildo «Ariano» aŭ «Indoeŭropano», kiel oni ĝis nun kutime faris, kaj por karakterizi la apartan nacion nun jam ne sufiĉas preni sole unu «tipon». Jam en la tempo prahistoria ekzistis en Eŭropo kelke da tipoj gentaj; poste per la nova migrado de nacioj kaj per la konstanta, miljara intermiksado la cirkonstancoj etnologiaj en Eŭropo ankoraŭ plu komplikiĝis. Nur la antropologiaj esploroj dumja lastaj 50 jaroj bone klarigis tiujn komplikitajn cirkonstancojn. Ĝis nun ni ne havas resuman kaj facile atingeblan publikaĵon pri la etnologio de Eŭropo; kaj tamen estas bezone, ke oni povu havigi ankaŭ al lernantoj kaj al pli larĝa rondo de la publiko per taŭgaj helpiloj la klaran kaj ĝustan bildon. Tial estis malfacila, sed meritplena laboro, kiun entreprenis la firmo Ed. Holzel, kiam ĝi eldonis sub la redaktado de la registara konsilanto Er. Heger la verkon «Tipoj de eŭropaj nacioj». Tiu ĉi fama specialisto akiris per siaj studoj kiel direktoro de la antropologia-folklorista sekcio ĉe la kortega muzeo en Wien kaj per siaj vojaĝoj tra ĉiuj partoj de la mondo tiujn spertojn, kiuj estas bezonaj por sukcesa efektivigo de tia verko. La akademia pentristo B. Beck faris la originalajn akvarelojn kaj la firmo Holzel la polikromaj artiste faritan reprodukton. La verko enhavas sur 4 tabuloj (grandeco 73X98 cm) 32 karakterizajn reprezentantojn de diversaj eŭropaj nacioj. La aŭtoro ekkonis, ke per pli malgranda nombro da tipoj oni ne povas doni almenaŭ iom plenan impreson. La unua tabulo vidigas la naciojn precipe de lingva grupo romana, la dua germana, la tria slava kaj la kvara la pli izolitajn naciojn ceterajn. Francoj estas reprezentitaj per 3, italoj jaer 2, germanoj per 3 tipoj ktp. El slavoj estas reprezentitaj apud ĉeĥo t bohemo) ankaŭ slovako, poste polo, malgrandruso, blankruso, grandruso, montenegro kaj bulgaro … La elekto de la tipoj estas farita kun helpo de diversaj sciencaj institutoj kaj fremdaj specialistoj. Ĉe tio la aŭtoro iris laŭ ambaŭ science akcepteblaj vojoj: aŭ estis elektitaj la karakterizaj vizaĝoj de pli junaj personoj (30 40-jaruloj», kiuj iel vidigas la plej disvastigitajn signojn inter la popolo vilaĝana (ne urba!); aŭ estis uzita iel «meza», laŭ la antropologie pruvitaj signoj komponita portreto (ekz. la tipo de «basko» laŭ la komponaĵo de prof. Telefor de Aranzadi). La konciza teksto donas la plej bezonan klarigon. La bildaro kaj klarigo estis eldonitaj en kelkaj lingvoj. – Th. Ĉ. (Rini. de la redakcio: Kiu dezirus ricevi la verkon, sendu la monon al nia redakcio kaj ĝi jam zorgos pri la mendo).

Revuo de Revuoj. Pedagogicke Rozhledy. (Pedagogia Revuo). Ĉeĥa (bohema) scienca revuo pedagogia, redaktata de universitata prof. Dro Fr. Drtina kaj aro da redaktoroj specialaj. Jaro XII, Nro l-a, oktobro 1908, 104 pĝ. de Jeksik. forni. – Eldonas «Dedictvf Komenskeho», societo de ĉeĥaj instruistoj por eldonado de verkoj pedagogiaj en Braha, Bohemujo. ENHAVO: Artikoloj fundam e ntaj: Prof. Fr. Krejĉi: La filozofio de L. N. Tolstoj. Prof. K Veleniinsky: La revoluciulo en la j)edagogio (al 80-a naskiĝtago de L. N. tolstoj). Inspektoro /. Peŝek-. La praktika studo de la nie-

— página 24 del PDF —

20

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I. 1

todiko. /?. Sokol-. Eiziko energetika. Literaturaj analizoj: Biblioteko de pedagogiaj klasikuloj (redaktata de prof Drtina). IV. Verkoj de Comenius II. de Aug. Krejĉi & J. V. Novak. Gebaurovd, Jirdk, Reitler: Lernolibro de historio por elementaraj lernejoj superaj, /t. Bedndr & L. A. Hrdzdera: Teorio kaj metodiko de stilo produkta. Er. Heger: Tipoj de eŭropaj nacioj. E. I.edrer. Geometrio por lernejoj metiaj. Dro Heckmanir. Pri la koncentrado en la instruado. /.. Dlustuŝ: La edukado ĉe antikvaj grekoj. Er. Malter: Die sexuelle Aiifklarung. \V Reiri-. Deutsche Ŝchulerziehung. IF H. Mbller: Die pad. Presse. Eduko nacia: Antaŭparolo deJ. Cerny. Lernejoj en landoj slavaj: St Klima-. La instruado ĉe slovakoj. Eduko religia: E. Havelka-. Antaŭparolo. St. Klima-. La religio kiel rimedo edukada. Ed u ko estetika: K Mellner-. Mikulaŝ Aleŝ, pentristo ĉeĥa. Monografioj: /. Klima-. Praktiko de la eduko estetika. /.. Gurlitt: Schule u. Gegenwartskunst. Pedojtsi kologio: V. Millier-. La observado de infanoj en la l-a klaso de lernejo ekzerca. J. Chuddĉek: La pedopsikologia literaturo itala. Monografioj: 7< Gaupp: Psikologio de infano. H.Dekker: Naturgeschichte d. Kindes. T. Jonckheere-. La science de 1’enfant. M. Verworn: Zur Psychologie d. primit. Kunst. H \Veinter: Der Weg zuin Herzen des Schŭlers. Pedopato logio: Ch. Herfort: Enkonduko al la studo de infanoj imbecilaj. _/. Mauer: Zorgado pri infanoj imbecilaj en Ameriko Dro Kaufmann pri la edukado de infanoj imbecilaj. /.. Miklas-. Die Hilfsschule. Zorgado pri la infanaro: //. Minarik-. Kongreso de konsilantaroj por orfoj en Moravio. /. Zeman-. La ekspozicio en Kromeriz. Landa komisio por la zorgado pri infanoj. M. Alden-. Child life and laboiir. Zei tschri f t fŭr K rii ppel fii rsorge. Higieno lerneja: V. Hiittel: Influo de lernejo je la sano de infanoj. A. Valenta-. Benkoj lernejaj II. – Monografioj: Best-. Kurzsichtigkeit. G. Poelchan: Anleitung f. d. schularztliche Tatigkeit. Revuo de gazetoj: Zeitschrift f. ?adag. Psych., Pathol. u. Iljgiene. — Monatschrift fŭr holiere Sen u leti. Skola naŝelio vcnkova. Notoj kaj informoj: Bulteno de.«Dedictvi Komenskeho» («Heredaĵo de Comenius»,,societo de ĉeĥaj instruistoj por eldonado de verkoj pedagogiaj, (‘iujara kunveno). — «Jednota Komenskeho» («Unio de Comenius», societo por la reformado de lernejoj). – Prof. Er. Krejĉi (al 50-a naskiĝtago). Jui. Paulus (f). Kongreso de slavaj instruistoj en Praha. Kurso de manlaboroj. Ĉeĥa leksikono pedagogia. Alvoko de la «Unio de Comenius»). 7%, q. Pro manko de spaco ni devis prokrasti multe da interesa materialo por la kajero venonta. La redakcio.

Redaktoro kaj eldonanto Theodor Ĉejka, Bystrice-Hostyn. — Presejo »Drufst vo k n i li t i s k a r n Hranice, Moravio.

— página 25 del PDF —

kaj dubas pri miaj vortoj, se mankas al mi la dokumentoj, per kiuj mi povus nerefuteble pruvi tion, kion mi parolas. — Prezeutu al vi mian propagandon, se mi povas diri al miaj gekolegoj (ekz. eu la kunveno): «Vidu, miaj gekolegoj, antaŭ kelkaj momentoj mi ricevis la l-an Nron de «Internacia Pedagogia Revuo«, organo de la I. A. I. La revuo estas redaktata en Esperanto. Diversnaciaj kolegoj verkas por ĝi artikolojn pri diversaj temoj, kiuj koncernas nian profesion. Ili traktas en siaj artikoloj la demandojn, kiuj nun plej multe okupas la tutmondan familion geinstruistaj Krom tiuj artikoloj informaj vi vidas tie ĉi la artikolojn pri gravaj demandoj pedagogiaj, skribitaj de la plej bonaj specialistoj diversnaciaj. La revuo enhavas ankaŭ riĉajn ekstraktojn el ĉiunaciaj gazetoj pedagogiaj, kiujn verkis diversnaciaj kolegoj ineni. En la fako »Korespondado? unu kolego el aŭstria pejzaĝo alpa proponas al kolego angla, ke li povas en lia hejmo pasigi senpage someran libertempon, se la angla kolego faros al li la samon en la jaro venonta. Kaj jen unu kolego el malriĉa vilaĝeto en norda kaj montara parto de Norvegujo petas siajn gekolegojn el landoj pli sudaj, ke ili sendu al li interSanĝe por la malriĉaj kolektaĵoj de lia lernejo diversajn skarabojn, papiliojn, mineralojn kaj aliajn naturaĵojn, kiuj estas multaj kaj preskaŭ senvaloraj en iliaj landoj, sed ne tiel por landoj nordaj. Karaj gekolegoj, ĉu vi ankoraŭ pensas, ke Esperanto estas la afero por instruisto tute senvalora kaj neutila? k. t. p., k. t. p. . . — Mi estas certa, ke mi vekos tiamaniere en multaj kolegoj scivolon kaj veran intereson por uia afero kaj ke ili fariĝos pli favoraj al Esperanto kaj pli emaj aliĝi al ni. Cu vi ne kredas ? Ne kredu, sed provu! Sed kiel aranĝu la aferon kolego tro juna aŭ tiu, kiu ne estas elokventa oratoro? Tre simple! Li skribu pri la samaj aferoj en la naciaj gazetoj, kiuj estas plej multe legataj de geinstruistoj. Kaj se mi nescias verki la propagandajn artikolojn? Nu, tiam vi certe scias almenaŭ traduki diversajn artikoletojn el la revuo, pri kiuj vi pensas, ke ili povus esti interesaj por viaj gekolegoj. Sed en tiu ĉi okazo vi neniam forgesu fari la rimarkon, ke la artikolo estas tradukita el la esperanta revuo, kiu estas oficiala organo de la I. A. I. (kies jara kotizaĵo estas . . . diru vi al a n dan monon, kaj kiun oni sendas al . . .), kiu estas redaktata de diversnaciaj kaj diverslandaj instruistoj k. t. p. El la i-a Nro por la propagando estas plej taŭga la artikolo pri la I. A. I. Kiu ne scius skribi ĝin resume (mallonge), tiu nur bezonas sendi al mi poŝtmarkon por la respondo kaj mi tuj sendos al li pretan artikolon, kiun oni bezonas nur traduki en sian nacian lingvon kaj sendi al la redakcio de sialingva gazeto. — Karaj gekolegoj, kiu el vi iie povus propagandi nian aferon almenaŭ unumaniere? Mi kredas, ke plimulto de vi faros tion kiumaniere kaj tiam la celo estos trafita plej certe ! Al via propagando deziras plenan sukceson via kolego Th. Ĉejka. NB. Kompreneble, mi ĉiam kun granda plezuro akceptos la sciigojn pri viaj sukcesoj (se eble kun i ekz. de la presita dokumento!), kiujn vi atingis inter viaj samnaciaj gekolegoj. Kaj se vi scias ankoraŭ alian efikan manieron de propagandado, sciigu ĝin tuj per nia *«telefono al viaj aliaj kolegoj. Nuna tempo estas la tempo de propagandado ! Do ni propagandu!!

— página 26 del PDF —

Adresaro de instruistoj kaj profesoroj.

Ni preparas por eldono a) Tutmondan Adresaron de geinstruistoj kaj geprofesoroj profesiaj kaj b) Tutmondan Adresaron de neprofesiaj geinstruistoj-esperantistoj. Tial ni petas ĉiujn, kiujn koncernas tiu ĉi afero, ke ili respondu al ni en ilia propra intereso la jenajn demandojn: i. Via detala adreso: a) s-ro, s-ino aŭ f-ino? b) nomo familia kaj alnomo? c) profesio? d) urbo aŭ vilaĝo? e) strato? f) Nro de loĝejo? g) provinco, departemento, gubernio? li) lando? — 2. Nacieco? — 3. Al kia kategorio apartenas via lernejo? — 4. Kiujn objektojn vi instruas (demando precipe por fakaj aŭ specialaj instruistoj)? — 5. Kun gekolegoj el kiuj nacioj aŭ landoj vi deziras korespondi? — 6. Pri kio? — 7. Al kiu kaj per kio vi povas esti precipe utila? — 8. Speciala deziro. La respondojn skribu sur ordinaraj poŝtkartoj (tion ni deziras pro teknikaj kaŭzoj). Ripeti la respondojn ne estas bezone; sufiĉas skribi la ciferon de la demando. — Ciuj enskriboj kaj sciigoj por la Adresaro estas tute senpagaj. Ĉion sendado al la red. de Int. Ped. Revuo. Ekzemplo I-a (prenita el efektivaĵo): 1. S-o Krumpholc Josef, instruisto, Bystrice-Hostyu, str. Komenskeho, Nro 514, Moravio, Aŭstrio. — 2. Ĉeĥo (bohemo). — 3. Publika lernejo elementara (5 klasoj). — 4. En mia klaso ĉiujn. — 5. Kun kolegoj de slavaj kaj germanaj nacioj, kun japanoj. — 6. Bohemaj (kaj moraviaj) «fratoj», puritanoj, buddhanoj. Pri Comenius. Religio kaj lernejo. 7. Al tiuj, kiuj ne scias lingvon ĉeĥan aii germanan ebligi kaj faciligi libertempan loĝadon en Ja mineralakva kaj klimata banurbo Luhaĉovice (en Moravio). — 8. Kolektas ilustritajn lernolibrojn de geografio. Deziras ricevi tradukojn de geografiaj artikoloj pri la imperio Aŭstrio-IIungario (el diverslingvaj lernolibroj de geografio). Ekzemplo 11-a: S-o Hansen C. W., profesoro, R … kjobing, str. Noerebrogade, 33b, Hanujo. – 2. Dano. — 3. Gimnazio. 4. Geografio, historio. — 5. Gekolegoj bulgaraj, polaj, slovakaj, italaj, hispanaj, ĥinaj. — 6. Lerneja higieno. Elfosaĵoj en Babilono kaj Malgranda Azio. Vojaĝado kun lernantoj. — 7. Tradnkoj el danaj gazetoj pedagogiaj kaj historiaj. — S. Pasigi libertempon en Anglujo aŭ Hispanujo, en Kaŭkazo aŭ Mezopotamio. de la I. P. R. troviĝas en Bystrice-Hostyn, Moravio, Aŭstrio. Jara abono por nemembroj de la 1. A. I. r,5 Sni. Oni pagu per poŝta mandato aŭ ĉeko. — Poŝtaj markoj ne estas akceptataj por la pago de I’ abono aŭ membra kotizaĵo. Avizoj de la redakcio. Nepresitajn manuskriptojn ni resendas nur tiam, se oni aldonis necesan poŝtpagon por la resendo. — La redakcio konservas por si la rajton korekti laŭ bez.0110 la manuskriptojn. – Represoj kaj tradukoj de niaj artikoloj estas permesataj, se ili ne estas speciale rezervitaj. Sed oni ĉiam citu nian revuon kaj sendu al ni, se eble, almenaŭ 1 ekz. de la tradukaĵo aŭ represaĵo. — En la fako *«Bibliografio estos registrataj sole tiuj libroj aŭ gazetoj, kiuj venis en 2 ekz. Recenzataj estos tiuj verkoj (en kiu ajn lingvo), kies enhavo koncernas nian programon. — La redakcio respondas letere aŭ poŝtkarte nur tiam, se oni aldonis por la respondo poŝtan markon, bileton aŭ karton. Redakcio

kaj administracio

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

JARO ■ I

MAJO 1909

Nro 2

INTERNACIA

Pedagogia Revuo OFICIALA ORGANO DE LA

Internacia Asocio de Instruistoj LA BNHAVO: A. Ferriere-Eggleton: La novaj lernejoj. — J. Krumpliolc: J. A. Comenius pri la lingvo universala. — P. Zoffmann: La instruisto en Danujo. — R. M. Popoviĉ: La instruistoj en Montenegrujo. — Nils Okland: La popolaj lernejoj en la norvegaj vilaĝoj. — P. Benoit: La instruistaj » Amikarojn eu Francujo. — G. R. Mills: La III-a kongreso pri la desegnado en London. — G. Beeker: Rimedo por veki amon por la naturo. — Alessandro Mazzolini: Internacia kurso de lerneja manlaboro. — R. Frenkel: Internacia krestomatio. — La statistika paĝo. — Notoj kaj informoj. — Nia »telefono«: M. J. ATessel el Nederlando al la redaktoro, F. Durieux el Francujo pri Bsperanto eu la lernejo, Th. Ĉejka el Moravio al danaj gekolegoj. — I. A. I. — Koresponda fako de I. A. I. — Adresaro por instruistoj. — Adresaro por junuloj.

Internacia Asocio de Instruistoj (I. A. I.): Honora prezidanto : Dro E. Boirac, rektoro de la universitato, Dijon (Francujo). — Prezidanto: Th. Cart, profesoro de la franca universitato en Paris. — Vicprezidantoj: F. Marechal, profesoro en Leeds (Anglujo), frl. . C. de Chalmot en Koeln (Germanujo), R. Frenkel, inspektoro de gimnazio en Enisejsk (Siberio). — Sekretario: F. Durieux, direktoro de lernejo en Lille (Francujo). — Kasisto: Th. Ĉejka, instruisto en Bystrice-Hostyn, Moravio (Aŭstrio). Membra kotizaĵo por 1 jaro 1 Sm (= 2*5 Fr. = 2*40 K = 2 sli = 2 Mk = */2 dol. = 1 Rb = 2*50 peset.) estu sendata per poŝta mandato aŭ per 10 poŝtaj »respond-kuponoj« (kun la poŝta . stampaĵo!) al la kasisto. — Membroj de I. A. I. ricevas la oficialan organon senpage.

— página 2 del PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO REDAKCIO : Th. Ĉejka, Bystfice-Hostyn, Moravio (Aŭstrio). ĈEFAJ KUNLABORANTOJ:/. IF. Eggleton, R. Frenkel.

KONSTANTAJ KORESPONDANTOJ. Anglujo: Prof. Marechal, G. R. Mills. — Aŭstrio: Prof. R. Fridrich, J. Krumpholc. — Belgujo; F. Verbanck. — Danujo: N. Moesgaard, P. Zoffinann. — Finnlando: Emil Elenius, Samppa Luoma. — Francujo: F. Durieux, A. Germaine. —’ Galicio: J. Kaszycki. — Germanujo: Prof. H. Gartelmann, K. Schonherr. — Hispanujo: Jos. Albages, Antonio Lopez y Villanueva, prof. de normala lernejo. — Italujo: Prof. Alessandro Mazzoliui. — Japanujo: Kiuichi Nohara. — Montenegrujo: Risto M. Popoviĉ-Ĉupiĉ. — Moravio: J. Holub, J. Grna. — Nederlando : Dreves Uitterdijk, M. J. Wessel. — Norvegujo: Nils Okland. — Polujo: B. Gluchowski, Fr. Solarski. — Portugalujo: G. M. Sarmento, prof. de normala lernejo. — Rumanujo: M. Timuŝ. — Rusujo: M. Beregavskij, Vlaso Kuroĉkin, inspektoro. — Serbujo : Jov. P. Jovan ovio. — Skotlando: Ch. T. Macgregor, Thomas A. Maxwell. — Svedujo: J. Hammarlund, E. G. Risberg. — Svisujo: E. Ducommun, G. Stroele, G. Grossenbacher. — Turkujo (Azia): J. Gueron.

Redakcio kaj administracio de la I. P. R. troviĝas eu Aŭstrio. — Jara abono por nemembroj la I. A. I. — 1-5 Sm. Oni pagu per poŝta mandato aŭ per 10 poŝtaj »respond-kuponoj« (kun la poŝta stampaĵo!). — Poŝtaj markoj ne estas akceptataj por la pago de 1’ abono aŭ membra kotizaĵo.

Bystrice-Hostyn,’ Moravio,

Leterfako de la redakcio. Ni dankas al multaj kolegoj kaj ankaŭ nekolegoj, kiuj esprimis al ni sinceraju gratulojn kiel pri la interno tiel pri la ekstero de nia i-a kajero. Tiom da laŭdoj ni certe ne meritas! Nu, ili almenaŭ kuraĝigos nin labori ankoraŭ pli bone. — Al tiuj, kiuj sendis al ni adresojn de personoj, kiuj povus aliĝi al I. A. I. aŭ aboni I. P. R., niseudas apartan dankon, ĉar ili multe lielpis nian aferon. Amikoj, ne forgesu nin ankaŭ estonte! — Ni estos tre dankaj al niaj legantoj, se ili ĉiuj kunlaboros iamanire en nia Revuo. Ĉiu ja povas de tempo al tempo sendi al ni interesajn sciigojn aŭ raportojn, kiuj tuŝas nian programon. — Tradukadu por la Revuo ĉion el viaj naciaj gazetoj pedagogiaj, pri kio vi pensas, ke ĝi povas interesi ankaŭ alinaciajn kolegojn. Preferu skribi viajn tradukojn nur resume, ĉar tiel nia gazeto povos alporti pli multe da interesa materialo. Por la preso skribu nur sur 1 paĝo de paperfolio kaj ne forgesu fari sufiĉan marĝenon por eblaj rimarkoj de la redaktoro. — Atentigu viajn eldouistojn de literaturo pedagogia pri nia Revuo kaj igu ilin sendadi al nia redakcio regule po 2 ekz. de ĉiuj eldonaĵoj (en kiu ajn lingvo), kiuj povas iel utili al instruistoj. Ni donos voloute recenziojn pri tiuj libroj (per helpo de niaj »konstantaj korespondantoj*). — Kiu havas proponojn, koncerne la

— página 3 del PDF —

B, Glue ho vv ski .Bak6w

La novaj lernejoj. De A. * Ferrtŝre

Geneve (Svisujo).

De kelka tempo oni multe parolas pri la „novaj lernejoj»: parolas unuj por laŭdi ilin, aliaj por kritikaĉi. La laŭdantoj vidas en ili la lernejojn de la estonteco, difinitajn por regeneracii la nuntempan junularon. La malfavoraj kritikantoj kontraŭcertigas, ke la grava rolo, kiun oni donas en ĉi tiuj lernejoj al korpaj laboroj, malprofite influas sur la prisciencan instruadon, kaj ke la hodiaŭa epoko pli urĝe bezonas klerulojn, ol tiujn „multeflankulojn» kaj „harmonie modelitajn» karakterojn, pri kiuj revis Platono, Kion, ĝustedire, signifas la termino: „nova lernejo»? Kiajn konstateblajn rezultatojn oni ĝis nun atingis per la „nova» edukmaniero ? Ĉi tiu movado naskiĝis en Anglujo antaŭ dudek jaroj proksimume. Dum longa tempo la lernejo Abbotsholme de Dro Reddie restis la sola „new school» (nova lernejo). Poste, ŝatinda nombro da tiaj institutoj stariĝis en Anglujo, en Germanujo, en Francujo, en Svisujo. Plej ofte ili kreiĝas laŭ maniero interdevena, t. e. la plej ĵusajn fondas ordinare iu pedagogo, • kiu antaŭe instruadis dum kelkaj jaroj en „nova lernejo» jam ekzistanta. Ĉi tiu farmaniero estas ja plej aprobinda, ĉar preskaŭ neeble estas, imiti tiun edukan metodon; oni devas mem spiri tiun moralan eduk-atmosferon, por ensorbi ĝian tutan vivforton. La esencan karakteron de 1′ novaj lernejoj montras ilia nomo germana: Landerziehungsheim, plej bone tradukebla laŭjene: kampara edukada hejmo. Oni do celas krei malgrandan socian organismon, kiu kiel eble similas familion kaj kuŝas plene sur la kamparo. Por doni karakteron familian, oni zorgas grupigi la instruatojn en apartajn domojn, kie ili loĝas kune kun kelke da edziĝintaj profesoroj. En eduka rilato, treege valoras por la junularo la apudeslado de virinoj kaj infanetoj. Bonege efikas ankaŭ la kamparo. Ne sole ĝi ebligas sindonadon al multaj interesplenaj observoj kaj al sanigaj terkulturaj laboroj, sed ankaŭ (kaj tio ne estas la malplej grava konsidero) ĝi influas bonfare per sia trankvilo, per * S-o A. Ferri&re estis antaŭe profesoro en unu el tiuj »Novaj lernejoj« kaj sekve li konas ĝisfunde la tiean sistemon. Rim. de la red.

— página 4 del PDF —

22

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

la klareco de siaj horizontoj, per la silento de siaj arbaroj. Ĉio ĉi invitas al serioza meditado kaj permesas al la animo superi la mil neniaĵojn, kiuj plenigas aliloke la ĉiutagan vivadon. La plej grava riproĉo, kiun oni faras al la novaj lernejoj, estas, ke ili estas internulejoj: «Krei mezon familian, – tre bone! — sed la vera familio valoras milfoje pli multe.» Tio estas vera, sed ĉu ĉiu familio taŭgas por plenumi sian taskon? Ĉu por vivo intensa ĝi elformas junulon tiel bone, kiel internulejo? Plie, oni ne forgesu jenon : por ke la edukado estu harmonia, ĝuste proporciita, la novlernejano devas vivi kvazaŭ en edukada elemento, kvazaŭ ĉirkaŭita, envolvita, per edukada aero! Kaj vere tiu atmosfero tute ne kunportas la gravajn maloportunaĵojn, kiujn ni, vole-nevole, kunigas kun la vorto: internulejo. Cetere, longaj libertempoj kaj, kelkokaze, sabat-ĝis-lundaj ekskursoj ebligas laŭbezone kontakton kun la familio. Jen ankoraŭ tri trajtoj, kiuj diferencigas la novajn lernejojn, aŭ almenaŭ la plej multajn el ili, de la ordinaraj institutoj privataj aŭ publikaj. Unue: la instruado limiĝas je la antaŭtagmezaj horoj kaj fariĝas laŭ metodoj bazitaj sur plej novaj eltrovoj psikologiaj. Tiel la progresoj estas pli rapidaj, kaj oni atingas ilin per malpli da peno, aŭ almenaŭ sen neutila klopodo. Due: oni serioze okupiĝas pri ĉiuspecaj manlaboroj, — terkulturado, ĝardenado, ĉarpentado, forĝado. Tiaj instrufakoj havas tre grandan influon sur la karakteron. Ili instruas memregadon, energion, trankvilon, donante samtempe forton muskolan, korpan bonsanon kaj, fine, manan lertecon, kiu povas trovi sian utilecon en la vivo. La tria diferenciga karakterizaĵo de la novaj lernejoj estas la tute speciala edukado morala kaj religia, kiun ricevas la infano. Oni povus ĝin nomi morala edukado per la libereco kaj la respondeco. Ĉi tiu interesa kaj originala flanko de la laboro de 1′ novaj lernejoj estas plejaltagrade realigita de la granda pedagogo germana Dro Lietz. Gi estas esprimebla per tri vortoj, kiujn oni povas konsideri kiel lian devizon kaj kiuj bone resumas lian tutan aktivecon: «Liebe ist Kraft» (amo estas forto). Kaj vere, ne ekzistas forto pli alta. Mallonge skizita, jen la portreto de tiu Dro Lietz, fondinto de la novaj lernejoj: homo pezeca, masiva, muskola, forta; vizaĝo kamparana, kun akcentegaj trajtoj, el kiuj brilas rigardo nemezureble bonvola. Li estas filo de gebienuloj Rugen’aj; sian infanecon li travivis meze de Ikampaj bestoj, kontraŭ la senlima oceano. En la aĝo de dekdu jaroj oni metis lin en la lernejon de Stralsund, sed lia karaktero ne konformiĝis al la vivo en fermita inter-

— página 5 del PDF —

L 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

23

nulejo. Li frakasis ĉion. Liaj instruantoj, kiujn li turmentadis, ne havis por li ian alian senton, ol malestimon. Oni sendis al Stralsund lian pliaĝan fratinon, kiu devis lin eduki; kaj tiel li povis viziti la lernejon kiel eksterulo. Malgraŭ la opinio de la lernejestroj, tiu malgrandulo, plenega de energio, antaŭdestiniĝis trabati al si karieron. Dekkvin jarojn poste ni trovas lin doktoro de filozofio kaj licenciato de teologio. Li plenumis ĉi tiujn ambaŭ ekzamenojn en la daŭro de 1’samaj ses monatoj. Dum unu jaro li instruadis en la New School de Abbotsholme (Anglujo), kaj en 1898 —li tiam havis nur 30 jarojn — li fondis sian unuan lernejon ĉe IIsenburg en la Harz’a distrikto. Tri jarojn poste li malfermis sian duan lernejon sur la vasta kamparbieno de Haŭbinda en Turingio. Pasis ankoraŭ tri jaroj, kaj jen la malnova episkopa biendomo de Bieberstein apud Fulda ekvivigis kvazaŭ abelujo: ĉi tio estis la tria ohejmo eduka» de Dro Lietz. La lernantoj transiras el unu lernejo en alian. La ok- ĝis dekdujaraj estas en la unua; ĝardenado kaj ludoj estas por tiuj ĉi la ĉefaj okupiĝoj. La dektri- ĝis deksesjaraj faras en Haŭbinda, laŭ pli vasta skalo, ter- kaj manlaboradon. Fine, la junuloj deksep- ĝis dudekjaraj studadas en Bieberstein prepare por siaj ekzamenoj. Sed ĉe ĉiuj tri lernejoj la programo estas la sama: instruado matene, ludoj kaj manlaboroj posttagmeze, lernekzercoj personaj aŭ studado antaŭvespermanĝe; ĉiuvespere muziko, teatraj prezentadoj, debatado, luktado ktp.

Mi nun diru, finante, kelke da vortoj pri la edukado morala kaj religia en ĉi tiuj lernejoj. Jen do tio, en kio ĝi konsistas. Cefe kaj super ĉio: ne ekzistas tie ia instruado pridogma. En la klaso oni traktas la religion el vidpunkto historia, kaj ĉiusektaj infanoj sekvas la instruadon. La unuan lokon okupas kompreneble la religioj hebrea kaj kristana. Sed la pliaĝaj lernantoj sekvas kurson de prireligia historio, – kurson altgrade taŭgan por inspiri toleremon kaj valorigi la moralan noblecon de 1′ kristanismo, almenaŭ tia, kiel prezentas ĝin la Evangelioj. Oni ne faras, ĉe Dro Lietz, kurson de moralo, ĉar, por lerni la moralon, oni devas ĝin vivi. Tamen, se agado morala estas esence kaj ekskluzive praktika, oni povas kaj devas konigi al la infano moralan idealon. Tiucele Dro Lietz donas ĉiuvespere al siaj lernantoj la tiel nomatan K apeli e (kapelon). Ĝustedire, ĉi tio ne estas kulto. Kvankam ĝi komenciĝas kaj finiĝas per himno ope kantata, kaj kvankam mallonga preĝo antaŭiras la finan kanton, la Kapei 1 e enhavas legadon de ĉiuspecaj verkoj taŭgaj por veki ĉe la infano la senton de 1′ bono. Estas jen romanoj, jen paroladoj

— página 6 del PDF —

24

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

de Bismarck, jen maksimoj de Epikteto, leteroj de Hilty, noveloj de Rosegger, eĉ gazetaj artikoloj aparte signifaj. Dro Lietz amas fari, dimanĉon vespere, sur iu najbara monteto, improvizan paroladeton, traktante jen ian ajn temon, pri kiu oni jam legis dum la pasinta semajno, jen la tiutagan feston reigian aŭ patriotan, jen iun okazaĵon en la vivo lerneja. Elirante el la buŝo de tiu pastro de la infanaro, kiel ĉio tio estas simpla kaj altinspira! Kaj tamen ĝi estas nur malsuperega parto de lia influo. Laŭnature silentema, Dro Lietz agas precipe per sia ekzemplo kaj per kelkaj oportunaj vortoj. Sed estas ĝuste tiuj kelkaj vortoj, kiuj estas admirindaj, ĉar ili apogiĝas sur la malnova diro de Rousseau, ke infano en bonaj ĉirkaŭaĵoj estas mem nature bona. Li diras al la infano: «Vi estas libera homo», kaj li traktas ĝin tian. Ĉe li — nenia spionado, nenia kontrolado! «Ĉi tie», diras li, «oni ne eldonas ordonojn; ĉio devas fariĝi kutimo.» Kaj kio rezultas? Eble la novevenintoj trouzas kelkefoje sian liberecon, kvazaŭ por disstreĉi siajn papiliajn flugilojn tro longatempe falditajn. Sed, submetitaj per la publika opinio de siaj samlernejanoj sub la ordon ĝeneralan, ili neniam ofendas ĝin plu. Esceptinte kelke da malvirtemaj naturoj – (bedaŭrinde ĉie troveblaj!) — neniam mi vidis junulon, pasigintan ĉe Dro Lietz kvar aŭ kvin jarojn, kiu ne fariĝis poste, kion Spencer nomus «belega specimeno de 1′ homaro,» tio estas, individuo sana, forta, honesta, kuraĝa, vireca en la plej alta senco de 1′ vorto, fervora probatalanto de ĉio bona kaj bela. El lingvo franca tradukis

Prof. J. W. Eggleton (Haŭbinda, Germanujo).

J. A. Comenius pri la lingvo universala. Originale verkita de Josef Krump hole, Bystrice-Hostyn (Moravio). (Daŭrigo i.)

Unuaj postesignoj de pripensado pri artefarota lingvo universala troviĝas ĉe Comenius en lia korespondaĵo kun la franca scienculo M. Mersenne, kiu jam la 22. XI. 1640 skribis al Comen ius pri universala alfabeto de sia samlandano Le Maire kaj pri sia nova lingvo universala.9 Kvankam mi ne konas respon dieteroj n de Comenius al Mersenne, mi tamen ne dubas, ke Comenius jam tiam, aŭ almenaŭ de tiu tempo, okupis sin per la ideo de artefarota lingvo universala. Ja Comenius jam en la sekvantaj jaroj 1641—42, dum8 8 A. Patera: J. A. Komenskeho Korresponden.ee 31, XXIX. (Praha, 1892).

— página 7 del PDF —

I, 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

25

sia dekmonata loĝado en L o n d o n — do en la tempo de sia gloro la plej granda! — skribas multe, plej multe kaj originale pri tiu ĉi temo en sia plej perfekta verko filozofia „Via lucis» (Vojo ‘de lumo), en kiu li alie kaj pli detale ol en siaj antaŭaj verkoj pansofiaj priskribas siajn ideojn pansofiajn, konfesante ankaŭ la bezonon de nova lingvo universala. Comenius konsilastie, ke oni transdonu la zorgon pri pansofio kaj pri plibonigo de malbonigitaj aferoj de tiu ĉi mondo al multaj viroj instruitaj el ĉiuj nacioj, por ke ili estu korporacio internacia, spirita unuiĝo de ĉiuj nacioj de la tuta homaro. Centro de tiu ĉi korporacio estu en Anglujo, kaj en ĉiu nacio estu krom tio pli malvasta korporacio de instruituloj, kaj ili ĉiuj intertraktadu kaj korespondadu reciproke per la n o v a lingvo universala, kiun oni, kompreneble, devus nur krei, ĉar la lingvo latina jam tiam ne sufiĉis por la bezono kaj pligrandigitaj postuloj de 1’ tempo. Kaj al tiu ĉi nova, artefarota lingvo universala Comenius dediĉis el 22 ĉapitroj de „Via lucis» ne sole la tutan ĉapitron ‘ XIX-an, sed ankaŭ ne unu paragrafon nome de la ĉapitroj XV, XX kaj XXI-a, eĉ la § 9-an de la dediĉo. Post ,,1/Za lucis» Comenius tuŝas la ideon pri nova lingvo universala ankaŭ en la plano kaj provo de siaj laboroj pansofiaj, en la verko »Pansophiae Diatyposis» el la j. 1642—43, kiel ankaŭ en sia fama enkonduko al studo de lingvo latina, en la libro „Methodus linguarum nouissima» (La plej nova metodo de lingvoj) el la j. 1645—46, kie Comenius en la ĉapitro Vi-a denove konfesas la ideon kaj utilecon de unu lingvo universala kaj sole pro manko de tia lingvo, sekve provizore, la taskon de lingvo universala lasas allaiingvo latina. La sekvantan jaron — 12. VI. 1647 — li skribas al sia amiko, angla germano S. Hartlib: »Via penado pri universala skribo de ĉiuj nacioj kaj lingvoj tre ekinteresis min, kvankam mi ne atendas de ĝi tiom, kiom mi dezirus. Milfoje estus pli bone havi lingvon novan . . .“10 En la jaro 1656, dum la brulego de urbo Lissa, forbrulis al Comenius la plimulto de manuskriptoj kaj biblioteko, tiel ke precipe el la verkoj pansofiaj restis al li ne multe, pro kio ne restis al li — al la maljunulo 64-jara — ol komenci denove.

Kaj tiel Comenius en sia nova, lasta loĝejo, en Amsterdam (1656—70), revenas ankaŭ al siaj laboroj pansofiaj kaj sekve ankaŭ al sia ideo de artefarota lingvo universala. Atestas tion ne nur la sciigo de S. Hartlib al L. Boyle (7. I. 1657), ke Co10 A. Patera: J. A. Komenskeho Korrespondence 133, CXI.

— página 8 del PDF —

26

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

menius sendis al Dalgarno sian ideon pri filozofia karaktero de lingvoj,11 sed precipe ambaŭ volumoj de lia plej noblakaj ĉefa verko pansofia »De rerum humanarum emendatione consultato catholica» (Konsiliĝo ĝenerala pri plibonigo de aferoj homaraj) en kiuj du volumoj — „Panegersia“ kaj „Panaugia» — eldonitaj en la j. 1666, Comenius ofte tuŝas sian ideon lingvan, precipe parolante pri „ Panglottia» ,1 la kvina parto de tiu granda sepvoluma sia ĉefverko pansofia. Bedaŭrinde oni ĝis nun ne scias, ĉu kaj kie estas tiu ĉi uPanglottia», ĉar la propra restaĵo de Comenius ĝis nun ne estas trovita. Ke Comenius konstante, do ankaŭ post la eldono de „Panegersia“ kaj »Panaugia“ kolektis kaj ordigis la materialon por ceteraj kvin volumoj de sia «konsiliĝo», tion verŝajne pruvas du manuskriptoj en la Brita muzeo en London sub la Nro 4254: kopio de plano pri pansofio de Comenius sub la nomo „Centum dialogi Pansophiae», kaj la detala plano de la Vi-a volumo, nomota »Panorthosia“, en kiuj Comenius rememoras krom «panglottio» ankaŭ la lingvon «catholican» — universalan.13 Plue atestas tion verŝajne ankaŭ tio, ke la lasta aŭ antaŭlasta verko de C o m enius „Spicilegium didacticum» (Spikaro didaktika) enhavas ankaŭ la ĉefajn principojn por la volumo IV-a »Pampaediau; sed plej grave pruvas tion la fakto, ke Comenius post la eldono de unuaj du volumoj de «konsiliĝo» vivis, t. e. laboris ankoraŭ 4 jarojn, kaj la letero de postmorta ordiganto kaj eldonanto de liaj verkoj K. V. Nigrin al G. Vetter el la 13. VI. 1678, ke „Pampaedia“ estas kaj nPanglottia» estos finitaj jam tiun ĉi semajnon.14 Sed oni ĝis nun ne scias kie estas tiu „Panglottia“, kies celo estis ankaŭ serĉi, kiel oni povus krei novan universalan lingvon artan, kiel mi jam diris, kaj sekve ankaŭ mi ne povas diri, ĝis kien Comenius en sia ideo pri la nova lingvo universala fine alvenis. Ke la volumoj Ill-a ĝis Vl-a, kaj sekve ankaŭ eble la »Panglottia» — volumo V-a — ne restis tiel fragmentaj kiel la lasta (Vll-a) volumo vPannuthesia11, trovita de Dro Kvaĉala en Lissa (!) sub la __________ _ * 11 >1 long to hear more particulars of Dr. W i 1k i n s philosophical character. Mr. Comenius hath sent lately to Mr. Dalgarno his idea of it; but it is so short and general, that it is not worth the imparting.« — Dr. J. Kvaĉala, Korrespondence J. A. Komenskeho II, 213. M Vidu pri ĝi en la Nro 1. pĝ. 4. 18 Dr. J. Kvaĉala: Korrespondence J. A. Komenskeho II, 295 — 301 dial. 97, kaj paĝ. 301, alineo b. 1* Dr. J. Kvaĉala: Korrespondence J. A. KomenskeĥoTL, 158, CXXV.

— página 9 del PDF —

I, 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

27

nomo • »Clamores Eliae» kaj enhavanta nur la pensojn, nurajn aforismojn por la „Pannuthesiail, estas laŭ la citita letero de Nigrin pli ol verŝajne. Ke fine Comenius tute ne forgesis sian ideon lingvan nek en sia „cigna kanto», en „Unum necessarium!1 el la j. 1668, nek en sia, verŝajne la lasta verko, „Triertium catholicum» (Triarto universala — logiko, gramatiko kaj pragmatiko (praktiko) — finita eble 2l/2 monatojn antaŭ lia morto, tion atestas eble sufiĉe konvinke en },Unum necessarium11 § 6. de ĉpt. I., §§ 8. kaj 20. de ĉpt. II., §4. de ĉpt. III, §§: 5., 8., 10. de ĉpt. X., kaj en la „Triertium catholicum11 almenaŭ §§: 1., 6. kaj 8. de antaŭparolo.

Kaj tiel cni vidas, ke la ideo de artefarota lingvo universala ne estis por Comenius la sola ia meteoro, sed vere „la verda stelo de espero,» la unu necesero … Ja skribinte en „Unum necessarium» (X, 8) la vortojn: „mi decidis disdividi 1a necesaĵojn al proksimuloj, sed la restaĵon (kio estus tiel por la proksimuloj kiel por mi ŝarĝo) pli volonte per fajro pereigi ol pli longe kon’ servi», Comenius ankoraŭ post tio, en aprilo de tiu sama jaro 1668, sendas al la malfermo de la „Royal Society» en London, en kiu li vidis 1a komencon de efektivigado de siaj ideoj pri plibonigo de la mondo, ĵus eldonitan libron „Via lucis», skribitan jam en la j. 1642, kun letero el la 1. IV. 1668, en kiuj li denove aperas kiel vera „viro de sopiro» kaj profeto, vidanta ankaŭ en la nova, artefarota lingvo universala unu neceseron.. . . (Daŭrigo.)

La instruisto en Danujo. De P. Zoffmann, instruisto en Kolding (Danujo).

La edukado de estonta instruisto daŭras 3 jarojn;

sed antaŭ la akcepto en la seminarion, oni devas partopreni dum 1 jaro en lerneja instruado sub la gvido de instruisto. Krom tio oni devas havi certan kvanton dadiveisaj scioj kaj aĝon ĉirkaŭ 18 jaroj. Dum 3 jaroj oni lernas pli multe da ĝeneralaj scioj, kiuj estas bezonaj por la profesio de instruisto; la alilandajn lingvojn oni kutime ne lernas. La ekzameno konsistas el 2 partoj: la unua post la dua jaro, la dua post la tria jaro. En Danujo ekzistas 4 ŝtatseminarioj – sole por viroj kaj multaj seminarioj privataj, el kiuj kelkaj por viroj, kelkaj por virinoj kaj kelkaj por geviroj. Gis nun ne estas postulata speciala kvalifiko por esti estro aŭ instruisto en la privata seminario, kvankam tiuj ĉi ricevas subtenon de la ŝtato.

— página 10 del PDF —

28

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

Plie ekzistas «antaŭlernej-seminarioj», en kiuj estas edukataj instruistinoj, kiuj instruas en multaj vilaĝoj la malgrandajn infanojn. Tie la virinoj studas nur 2 jarojn. Inter ĉi tiuj seminarioj estas unu ŝtatseminario. En lastaj jaroj la plimulto de instruistoj pli kaj pli forte postulas la plibonigon de instruistedukado. Precipe ni postulas, ke la gejunuloj devas lerni pli multe antaŭ ol ili ‘ venas en la seminarion kaj ke ili lernu tie ankaŭ la lingvojn germanan kaj anglan, ke la seminaria studado daŭru 4 jarojn, ke la geseminarianoj havu pli grandajn ŝtatsubtenojn kaj ke la privataj seminarioj estu sub pli severa kontrolo. Ni ankaŭ deziras la plibonigon de instruado en pedagogio kaj ekzercadon en diversaj metodoj. Bedaŭrinde ni ankoraŭ ne povas atendi la plenumon de ĉiuj niaj postuloj kaj deziroj, ĉar la kultministro prezentis la leĝproponon al la parlamento sen la postulo de alilandaj lingvoj kaj plilongigo de studado ĝis 4 jaroj . . . La salajro. Kiam la seminariano finis sian studadon kaj faris la ekzamenon, li devas esti la unuan jaron vikarinstruisto aŭ instruisto de privata lernejo. Poste li fariĝos 2-a instruisto en vilaĝo kaj kiam li estis instruisto dum 2 jaroj kaj lia aĝo atingis 24 jarojn, li povas ricevi firman oficon kiel 1-a instruisto en vilaĝo aŭ urbinstruisto. La salajro en • la urboj: por instruistinoj por instruistoj 777 aŭ 833 Sm la komenca salajro 833 aŭ 888 Sm 833 – 888 944 – 1000 — post 4 jaroj 888 – 944 1111 – 1166 — — 4 944 – 1000 — 1277 – 1333 — — 4 — 1000 – 1055 1444 – 1500 — — 4 — 1611 – 1666 — 1055 – 1111 — — 4 — La superinstruistoj havas komence 1666 aŭ 1777 Sm, kiu salajro en 12 jaroj leviĝas ĝis 2166 aŭ 2322 Sm kaj ili instruas nur 24 horojn semajne, dum aliaj geinstruistoj – 36 horojn. En Kopenhago la salajro estas pli alta, la finsalajro – 2000 Sm. La salajro en la vilaĝoj: por 2-a instruisto por i-a instruisto la komenca salajro 500 ĝis 777 Sm la 3 unuaj jaroj 388 ĝis 500 Sm 472 — 583 — 611 — 888 — post 3 jaroj post 4 jaroj 555 — 666 — 722 — 1000 — “ 3 — — 4 639 — 75O — 833 — iiii – 3 — — 4 “ 722 — 833 — — 4 — 944 — 1222 — — 3 — 833 — 944 — 1055 – 1333 ~ – 4 — — 4 — 944 ~ 1O55 — 4 –

por instruistinoj 388 ĝis 500 Sm

472 555 639 722 722 833

– 583 — 666 — — 75° — – 833 — — 833 — — 944 —

— página 11 del PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

29

Ĉiuj ricevas tiel la finsalajron post 20 jaroj. A

Cion por 36 horoj. Plie ili havas loĝejon, brulaĵon kaj ĝardenon, la 1-aj instruistoj por geedzoj, la aliaj nur por si mem. La wantaŭlernej-instruistinoj» havas komence 305 — 388 Sm kaj fine post 12 jaroj 529-611 Sm kaj krom tio apartenas al ili loĝejo ktp. — kiel al aliaj instruistinoj. Tiuj ĉi salajroj estas fiksitaj per la leĝo de la 27. V. 1908. Antaŭe la salajroj estis multe pli malgrandaj. La elspezoj por la salajroj de instruistoj estas dividitaj inter la ŝtato kaj komunumoj tiel, ke la komunumoj havigas la komencsalajrojn kaj la ŝtato la aldonaĵojn. La servjaroj de instruistoj estas kalkulataj nur tiam, kiam la instruistoj estas 24-jaraj kaj de la ekzameno pasis jam 2 jaroj. (En privataj lernejoj la salajroj estas tre diversaj, sed ĝene’ rale pli malgrandaj; ĉar tiuj ĉi lernejoj ofte kontentiĝas kun gejunuloj sen instruista ekzameno. Ili ricevas subtenojn de la ŝtato.)

En la lernejo. Kiam la instruistofico estas neokupita, la urba aŭ vilaĝa konsilantaro proponas 3 kandidatojn kun la bezona kvalifiko, el kiuj poste la lernejdirekcio elektas unu personon. Firme okupata instruisto povas esti eksigita nur post la juĝa kondamno aŭ se la X de la lernejkomisio kaj de la urba aŭ vilaĝa konsilantaro tion postulas. Ĉiu instruisto mem havas la respondecon pri sia instruado. La inspektado de instruado kaj lernejo estas farata per la lernejkomisio, en kiu la paroĥestro estas membro (en vilaĝoj prezidanto) kaj la lernejdirekcio, en kiu ankaŭ la ĉefpastro estas membro. Estas nome la pastroj, kiuj inspektas (observas) la geinstruistojn, sed tiuj ĉi havas ĝenerale grandan liberecon koncerne la instruadon, ĉar multaj pastroj bone vidas, ke ili ne povas inspekti korektmaniere kaj tial ili lasas al la instruistoj liberecon fari ĉion laŭ sia bontrovo. Kvankam la inspektado tiel estas tre humana, tamen la plimulto de la instruistoj deziras alian inspektadon. Ni postulas rajton direkti mem niajn proprajn aferojn anstataŭ stari sub alia potenco kaj ni deziras havi pedagogie edukitajn kaj konsildonantajn inspektorojn. Kaŭze nia mankhava edukado ni ofte bezonas bonan konsilon pri la instruado, Nun al juna instruisto mankas efektive kompetenta gvidanto kaj tial li ofte palpetas. Tial estus grandsignifa afero por la dana lernejo, se ĝi ricevus inspektorojn, kiuj — sen uniformigi la lernejon per postulo de la sama La pozicio

de

la instruisto.

/.

— página 12 del PDF —

30

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

metodo por ĉiuj – povus helpi al la instruistoj trovi la metodon, kiu estus por ĉiuj plej bone uzebla. La rilato inter geinstruistoj kaj gelernantoj ĝenerale estas bona. La geinstruistoj havas rajton uzi korpan punadon, sed la uzo de tiu ĉi rimedo estas malofta. Por doni la bezonan fortecon al siaj postuloj, la geinstruistoj estas organizitaj en diversaj asocioj. E1 ĉi tiuj la plej gravaj estas: la asocio de instruistoj en Danujo, en kiu ĉiu instruisto povas esti membro, la asocio de urbaj instruistoj kaj la asocio de instruistoj en Kopenhago. La unua asocio estas la plej granda kaj havas pli ol 7.000 membrojn. Nun ni celas kunigi la tri nomitajn asociojn en komunan organizaĵon. Ciuj supre cititaj asocioj eldonadas por siaj membroj apartajn gazetojn. Ofte estas farataj pli malgrandaj kunvenoj aŭ gravaj kongresoj. Dum la dana lernejkongreso en Kopenhago 1907 ni esprimis piajn postulojn pri la salajro, edukado kaj inspektado de instruado, kio havis grandan signifon por la leĝo pri niaj salajroj. II. Ekster la lernejo. Kiel membro de la socio la instruisto havas la saman pozicion kiel aliaj viroj. Li ne havas prerogativojn, sed ankaŭ ne apartajn devojn. Tamen li devas aparteni al la popoleklezio (luterana). Sed en la plej lastaj jaroj ĉi tiu afero ne estis rigardata tiel severe, ĉar antaŭ ia tempo en la urbo Frederiksberg fariĝis superinstruisto viro, kiu estas liberpensulo kaj antaŭ nelonge en la urbo Esbjerg ricevis oficon unu virino, kiu apartenas al eklezio metodista. — Hodiaŭ ankoraŭ la pli multo de geinstruistoj deziras teni en la lernejo la instruadon de la religio, sed la movado por la lernejo senkonfesia kreskas ĉiutage ankaŭ en nia lando.

Instruisto devas esti soldato, pagi urb- kaj ŝtatimposton ktp., sed li ankaŭ povas havi tian politikan pozicion, kian li volas kaj li povas esti membro ne nur de urba kaj vilaĝa konsilantaroj, sed ankaŭ de la parlamento. En la parlamento estas kelke da instruistoj, apartenantaj al diversaj partioj politikaj. Unu el ili estis dum la jaroj 1901—05 la ministro de kulto kaj 1905—08 la ĉefo de ministraro kaj ministro de milito. Tiel estas eble por instruistoj atingi la plej altajn poziciojn politikajn. Entute la instruistoj partoprenas multe en la politika vivo, sed ili .apartenas al plej diversaj partioj: unuj estas konservativuloj, la aliaj liberaluloj aŭ social-demokratoj. La instruistinoj havas la saman pozicion kiel aliaj virinoj kaj egale kun ili, mankasankaŭ al instruistinoj la elektrajto al parlamento. Sed laŭ la leĝo el la 20. ‘IV. 1908 .ili havas elektrajton al

— página 13 del PDF —

I, 2

, INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

31

urbaj kaj vilaĝaj konsilantaroj kaj ĉe la antaŭ nelonge entreprenita elektado, kelke da lokoj okupis ankaŭ instruistinoj. – En 46 de la danaj urboj estis elektitaj entute 45 instruistoj kaj 16 instruistinoj.

La instruistoj en Montenegrujo. De la pastro Risto M. Popovic-Ĉupic, instruisto en Danilovgrad (Montenegrujo).

De la jaro 1907 la granda popola parlamento kreis la leĝon pri elementaraj lernejoj en Montenegrujo. Ĝi enhavas 83 paragrafojn. En la § 33-a oni legas pri instruistoj: La instruistoj estas definitivaj (konstantaj) kaj nedefinitivaj. En la vira popola lernejo laboras instruistoj, en la virina lernejo instruistinoj. Definitivaj geinstruistoj povas esti tiuj personoj, kiuj estas regnanoj de Montenegrujo kaj kiuj kiel ordinaraj lernantoj finis la Instruistan Lernejon (seminarion) aŭ la Virinan Instruistan Lernejon kaj en ili faris la instruistan ekzamenon de matureco. Kiu volas fariĝi instruisto, tiu devas studi 4 jarojn en la popola lernejo, 4 ‘jarojn en la gimnazio kaj 4 jarojn en la Instruista Lernejo aŭ ‘Virina Instruista Lernejo. Nedefinitivaj instruistoj estas tiuj personoj, kiuj studis 4 jarojn en la Instruista Lernejo, sed ne faris la ekzamenon de matureco, kiuj finis la studadon en la pli alta Virina Lernejo kun aŭ sen ekzameno de matureco, gimnazion, realan lernejon kun aŭ sen ekzameno de matureco kaj teologian seminarion. Nedefinitivaj geinstruistoj povas fariĝi definitivaj, se ili faris ekzamenon de matureco laŭ la regularo eldonita de la ministro. Definitivaj geinstruistoj ricevas en la komenco de sia servo ĉiujare lasalajron 960kronojn (1 Sm = 2 • 40 K). Por ricevi la unuajn du pliaĵojn, oni devas servi po 5 jaroj kaj por aliaj po 4 jaroj. Entute ekzistas 6 pliaĵoj po 240 K. Post 26-jara servado oni ricevas jare 2400 K kaj ĉi tiu salajro daŭras ĝis 32 jaroj, post kiuj la instruisto ricevas plenan salajron (2400 K) kiel pension ĝis la morto. Ĉiu definitiva instruisto havas rajton ricevi post 10-jara servado (en la okazo de malsano korpa aŭ anima) pension da 40% de sia lasta salajro. La pensio pligrandiĝas ĉiujare je 2*72%. La definitiva instruisto, kiu servis malpli ol 10 jarojn, en la okazo de malsano ricevas 30% de sia lasta salajro. La vidvinoj de instruistoj kaj iliaj infanoj kaj instruistinoj ricevas pension laŭ la ‘leĝo por popolaj servuloj (oficistoj). Nedefinitivaj geinstruistoj ricevas la salajron 720 K jare kaj ili devas fari la ekzamenon de matureco plej longe post 5 jaroj aŭ ili devas ĉesi esti instruistoj. La salajron aŭ pension ricevas ĉiuj instruistoj el ‘ montenegruja kaso.

— página 14 del PDF —

32

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

La estraroj por elementaraj lernejoj estas jenaj: 1. lerneja komitato, 2. instruestro de popola lernejo, 3. instruista kunveno, 4. lerneja inspektoro. En ĉiuj lernejoj popolaj, kie estas 2 aŭ pli multe da instruistoj, la ministro nomas unu instruiston por esti estro de la lernejo. Kie estas nur 1 instruisto, li mem faras la estran laboron. Estro povas esti la instruisto definitiva. Sed en la okazo, ke ne ekzistas tia instruisto, povas esti estro ankaŭ instruisto nedefinitiva. La estro ricevas aldonon de la komunumo 100 K jare, sed nur en la okazo, se la lernejo havas kun li plej multe 5 instruistojn, sed se la lernejo havas nur 3 instruistojn, la estro ricevas jare 60 K. La inspektoroj havas rangon kaj salajron kiel profesoroj de mezaj lernejoj. La inspektoro ricevas por la vojaĝado en la lerneja distrikto 400—1000 K jare. La inspektoroj estas 3 kaj la lokon de ilia kancelario nomas la ministro. La inspektorojn nomas lia mosto Princo de Montenegrujo. La skribistan laboron faras unu el instruistoj urbaj, kiun elektas inspektoro kaj por tio la instruisto ricevas 240 K jare. La inspektoro devas viziti ĉiujn lernejojn trifoje dum la jaro. En Montenegrujo estas 160 instruistoj kaj 130 popolaj

lernejoj. Nuna ministro de instruado estas s-o Dro S. Drie vi ĉ. Li estas juna homo, scienculo kaj bona oratoro.

La popolaj lernejoj en la norvegaj vilaĝoj. De Niis Ĝkland, instruisto en Skaare-Haugesund (Norvegujo).

Laŭ la «leĝo pri instruado» de la 26. de junio 1889 en „ĉiu komunumo devas esti la necesa nombro da popolaj lernejoj». Tial la komunumoj estas partigitaj en //lernejajn rondojn», el kiuj ĉiu havas sian propran lernejon. En la lernejoj oni instruadas laŭ 2 gradoj. La l-a grado estas por infanoj de 7-10 jaroj; la 2-a por infanoj de 10-14 jaroj. Laŭ la nombro de infanoj, la riĉeco de komunumo ktp., ĉiu grado estas dividita en pli aŭ malpli da klasoj (ekz. en 2 aŭ 3 aŭ eĉ 4 kl.). La klaso devas havi jaran instruadon almenaŭ dum 12semajnoj; semajno havas por la l-a grado 30 instruadajn horojn, por la 2-a grado 36 horojn. Instruaj fakoj, ordonidaj per la leĝo estas: en la l-a grado: religio, gepatra lingvo, kalkulado, skribado, kantado kaj prepara instruado (sen lernolibroj en historio, geografio ktp.).

— página 15 del PDF —

I. 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

33

En la 2-a grado (krom la fakoj jam nomitaj por la 1-a grado): geografio, historio, naturfakoj (kun sciigoj pri la danĝeroj por la homa organismo, kiujn kaŭzas la alkoholaj trinkaĵoj). Krom tio ĉi almenaŭ unu el la 3 fakoj: manlaboroj, desegnado, gimnastiko. Por ĉiu infano, loĝanta en la komunumo, la instruado estas tute senpaga. Se infano pro ia aŭ alia kaŭzo ne partoprenas en la lernado (ekzemple ĉar la gepatroj ne estas ortodoksuloj), tiam la gepatroj estas devigataj prizorgi, ke la infano ricevu istruadon, egalvaloran al tiu de la popola lernejo. La salajroj de geinstruistoj estas: Por unuagrada instruado Sm 7-70 posemajne — duagrada — Sm 9-90 — De tiuj ĉi elspezoi la komunumo mem pagas 2 trionojn kaj la regna kaso I trionon. Post 4, 8, 12 kaj 15-jara servado la geinstruistoj ricevas aldonojn (jarajn), ĉiufoje pli grandaj je: por la 1-a grado Sm 33 — 2-a — Sm 55 Post finita servado ili ricevas pensiojn el la regna kaso. Por gvidi kaj kontroli la lernejojn la komunumo havas «lernejan estraron», kies membroj estas elektitaj de la komunuma estraro. En la «lerneja estraro» ankaŭ la geinstruistoj havas sian reprezentanton, elektitan de ili mem. A Superan kontrolon havas la «lerneja direktoro», unu por ĉiu eparĥio.

La instruistaj »Amikaroj« en Francujo. En 1885, ĉe la instruista kongreso en Le Havre, estis diskutita unuafoje laterno: instruistaj asocioj. La nuna ministro de la publika instruado sendis poste cirkuleron por montri la neeblecon de tiaj asocioj. Tamen la departemento de la Nordo posedis tiam tridek kvinjaran asocion de instruistoj. La ĉefa principo de tiuj asocioj estas kunigi la fortojn, larimedojn delagruparoj kontraŭ lafremdaj (ofte politikaj) enmiksiĝoj — defendi la anojn kaj atingi la maksimumon da profitoj. Iom post iom la departementaj asocioj plimultiĝis kaj, dani*’ al la 1901-a leĝo, preskaŭ ĉiu departemento baldaŭ havis sian asocion ĝenerale nomitan «Amicale» (Amikaro). Iuj eĉ havis kelkajn, kies celo estas la sama; tio estas malbona, ĉar tiu divido, kiu naskiĝis de personaj influoj, alkondukas al vanaj diskutoj, deflankigante la ĉefan celon: almiliton de pluaj korporaciaj profitoj.

— página 16 del PDF —

34

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

Sen kunligo tiuj amikaroj povis fari nenion. Estas necese, keilifederaciiĝu. Administranta konsilantaro kunsidis en Paris (1902) kaj prilaboris statutojn, kiuj iom sangitaj estis akceptitaj. Poste tiu konsilantaro elektis konstantan komitaton de 11 anoj enhavantan kelkajn instruistinojn. La amikaroj agas dumaniere: 1. loka per siaj estraroj kaj la administrantaj konsilantaroj; 2. ĝenerale: a) per la administranta komitato de la federacio, konsistanta el delegitoj de ĉiuj amikaroo’; b) per la konstanta komitato kaj ĉefe per la prezidanto kaj la ĝenerala sekretario. La agado de la amikaroj estas universala pri la lerneja fako. Ili agas ■ pri la instruistoj (salajro, stato, senriskeco, sendependeco, maljustaĵoj ktp.); pri la lernejoj (loĝejoj, programoj ktp.), pri la lernantoj (kunedukado, metodoj, nenormalaj infanoj). Ili estas naciaj kaj internaciaj (kongreso en Liege 1905 kaj Internacia estraro de la instruistaj federacioj). Konsekvence, ili devas havi realan influon pri la edukado, la popoloj kaj la diversaj naciecoj. La franca federacio havis’ jam 4 kongresoon: Bordeaux 1901 – Marseille 1903 — Lille 1905 – Clermont 1907. Tiu 1909-a okazos en Nancy. En la j. 1910 en Paris kunsidos la unua internacia kongreso organizita de la nova internacia federacio. Jen la atingitaj rezultatoo: Post la 1885-a kongreso, kiu pretigis la leĝfundamentojn, estis farita la 1889-a salajroleĝo – sub la influo de la unuaj gruparoj kaj de la pedagogia gazetaro. Tiu leĝo estis kelkefoje plibonigita. La procentado malaperis kaj estis anstataŭita per la gradaltiĝo preskaŭ meĥanika. Oni preparis laŭ la plej liberalaj ideoj refaradajn proponojn rilatajn al oficdono, gradaltiĝo, disciplino, translokiĝo, respondeco ktp. Malpli ĝeneralaj interesoj ankaŭ okupas la amikajn: defendo de kolegoj atakitaj de privatuloj aŭ turmentitaj de komunumestraroj. Ili havas jurajn konsilantojn, kiuj montras, kion oni povas fari, flanke de la juĝistaro. Lastatempe iuj politikaj ideoj instigis kelkajn instruistojn, precipe parizajn, eniri en la Laborajn Borsojn (loĝejoj de la laboristaj sindikatoj). Tial ili fondis instruistajn sindikatojn, kredante tion ebla laŭ la 1905-a leĝo. Sed ĉiam la publikaj aŭtoritatoj rifuzis al ili leĝan ekzistadon kaj rifuzis ĉian rilaton kun ili, sekve ilia agado estas nepre malgranda aŭ pli vere malbona. Tial la

— página 17 del PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

35

sindikatoj ne daŭros: ekzemple tiu de la orientaj Pireneoj, kiuj ĵus aliformiĝis. Generale la amikaroj havas bultenon periodan, per kiu la amikestraro konigas la decidojn de la komitato, la novaĵojn interesajn pri la instruado, la prilaborotajn temojn kaj publikigas diversajn informajn artikolojn ktp. La federacio havas egale sian organon. En mia departemento .Ardennes) la amikaro kalkulas pli ol 1100 anojn, t. e. preskaŭ la tuton de la geinstruistoj. La kotizo estas T50 fr. (0’6 Sm). Kiel ekzemplo de kongresaj laboroj mi citas: A

Kongreso en Lille 27—30-an aŭguston 1905: Kunedukado. Metodoj por la historia instruado. Devigaj translokigoj. Kon greso en Liege 4—7-an septembron 1905. La unuagrada instruisto. — La deviga instruado. — Kondiĉoj, en kiuj troviĝas la nuna lernejo. — La lernejo kaj la universala paco. — Kunlaboro de la geinstruistoj kaj de la familioj. — Internacia estraro de la am i k ar o j. Paul Benoit, komitatano de la Ardenna Amikaro. (Mouzon-Ardennes-Francujo J

La Ul-a ■ internacia kongreso pri la instruado de desegnado. De G. R. Mills, Blackpool (Anglujo).

La konstruaĵoj de la Londona Universitato ĉe South Kensington, London, estis la scenejo de granda agado dum la unua semajno de aŭgusto 1908. Delegitoj ĝis la nombro de 1800 kunvenis de ĉiuj partoj de la terglobo: tio estis pli ol triobla nombro, kiu kunvenis ĉe la unua kongreso en Paris antaŭ ok jaroj kaj certigas frapantan ateston pri la disvastiĝo de arto kaj arta instruado kiel senmankohava parto, de edukado. La prezidanto (Grandsinjoro Carlisle = Karlajl), parolante intersekve angle, france, germane (sed ne Esperante)), bonvenis la delegitojn. Preskaŭ ĉiu eŭropa nacio kaj brita kolonio estis oficiale reprezentita, kiel ankaŭ Usono, Japanujo, Skotlando kaj Irlando; entute estis reprezentitaj ĉirkaŭ 40 nacioj. Estas tute neeble priskribi la treege interesajn skribaĵojn, kiujn oni legis kaj diskutis. De pli granda intereso ol legi aŭ aŭdi «metrojn da kompostaĵo» estis vidi la kunvenon de tiom da viroj kaj virinoj, kies

— página 18 del PDF —

36

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

L 2

nomoj estas «domvortoj» inter geinstruistoj en multaj landoj. Kaj kiel ofte la homo estis la ĝusta kontraŭo de nia antaŭopiniata ideo! Inter aliaj oni observis s-on M. Fritschi (Svisujo), kiu parolis ofte kaj bone; la entuziasmulo s-o E. Cook (Anglujo); s-o Taylor (Anglujo), unu el la unuaj instruistoj de arto, kiu studis la bezonojn de la elementara lernejo en Anglujo; s-o H. Bailey (Ameriko); s-o M. Guebin (Paris); s-o Friese (Hannover) kaj s-o Sykes M. A., la prezidanto de la Brita Nacia Unio de Geinstruistoj. La kongreso kaj la ekspozicio, oni povas diri emfaze, estis granda sukceso — triumfo de organizo kaj aranĝo. De elstaranta intereso kaj graveco estis la vasta montraĵo de la ellaboraĵoj de lernantoj organizita ĉe tiu ĉi kongreso. Eble ĝian similaĵon oni neniam antaŭe vidis. La miriga kaj kontentiga elstaraĵo pri la ellaboraĵoj estis la unuanimeco de la celo montrata de ĉiuj landoj. Arto ja estis provita esti universala lingvo Pli multe da zorgemo ŝajne estis donita al Ia pli altaj desegnaĵoj el duagradaj teknikaj kaj artaj lernejoj ol al tiuj el la ordinaraj elementaraj lernejoj. Estis tamen sufiĉe da materialo el la lastaj por kontentigi la plej grandan elektemulon. Mi diros larĝe, ke la ellaboraĵo el Finnlando kaj la nordaj landoj ĝenerale, havas familian similecon, t. e. skandinavian tendencon al forta koloro, kvadrata konturo (speciale en la desegnaĵoj de birdoj kaj plumaro) kaj amo por simpleco kaj Jargeco». En tiu kolektaĵo la elementaraj lernejoj ne estis sufiĉe reprezentitaj, kvankam estis kelkaj admirindaj «bestetoj» kaj formiloj modelitaj de Finnlandaj -fingretoj; dume oni vidis ĉi tie kaj tie ekzercon, per kiu oni ŝajne kuraĝigas en iuj landoj, la uzon de la silueto (silhouette). Ekzemple, en Ameriko kaj Aŭstrio la infanoj observas knabon tenantan libron kaj poste ili desegnas la ĉefajn trajtojn kaj plenigas la spacon nigre. En Aŭstrio la infanoj ankaŭ eltranĉas la siluetojn el kolorigita papero. Plenigante ĉiun angulon sur la teretaĝo estis la ekspozicietoj de Skotlando, Irlando, Kimrujo kaj kelkaj anglaj urboj. En la supra ĉambro estis la desegnaĵoj el London, Ameriko kaj la eŭropaj nacioj, kie estis «ŝipŝarĝoj» da ellaboraĵoj. La aŭstria kaj hungaria partoj estis fortaj kaj bone ricevitaj de la anglaj instruistoj kaj persone mi pensas, ke iom da la plej bona ellaboraĵo de la ekspozicio venis el Aŭstrio. Ameriko estas vasta lando kaj ĝi havis vastan ekspozicion; la desegnaĵoj el tiu lando estis bonegaj kaj bonege aranĝitaj. Tre bonaj estis la desegnaĵoj el Danujo, Svedujo kaj Svisujo. Nenio

— página 19 del PDF —

I, 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

37

tamen de infanoj sub la aĝo de dekdu jaroj estis videbla el tiuj landoj. La plej malkontentiga ekspozicieto, laŭ mia opinio, estis el artema Francujo. La francoj eble estas nacio de artistoj, sed tio ne estis videbla en la montritaj lernejaj desegnaĵoj. Estas tre malfacile priskribi eĉ partumon de tiu vasta kolektaĵo. Por la instruisto de desegnarto la ekspozicio estis treege valorplena kaj la efiko je la instruado de arto estos tre vasta kaj utilega. Tre atentinda estis la preskaŭ tuta foresto de skizo per plumbkrajono. Koloro kaj lumo kaj duonlumo per diversaj periloj estis universale evidentaj.

Rimedo por veki amon por la naturo kaj patrujo en niaj lernantoj. De G. Becker, instruisto en Riede (Hannover, Germanujo).

Ĉiuj homoj interkonsentas, ke la lernejo devas esti ne nur ejo por lernigi, sed ankaŭ por edukadi geknabojn. Tiu ĉi edukado devas esti tiel intelekta, kiel ankaŭ korpa. La lasta punkto tamen ne estas sufiĉe atentita, almenaŭ ne en Germanujo. Tiom pli ĉiu vera instruisto ŝatas ĉiujn klopodojn, kiuj celas harmonian perfektigadon de niaj geknaboj. Eble interesos miajn kolegojn, kion mi diros pri la «Wanderv’ogel» (Migrema Birdo). «Wandervogel» estas interligo de homoj el diversaj profesioj; la plej granda parto estas instruistoj. Gia tasko estas elkonduki la geknabojn el mallarĝaj urbaj stratoj en la liberan naturon kaj tiamaniere veki amon kaj komprenon por ĝi. La elspezoj de tiuj ĉi vojaĝetoj devas esti kiel eble plej malgrandaj. La partoprenontaj geknaboj informas la kondukonton, kiu estas plej ofte instruisto konata de la lernantoj, kelkajn tagojn antaŭe pri ilia decido kaj la gepatra permeso. Poste la kondukonto faras ĉiujn necesajn preparojn. La daŭro de la migraj vojaĝoj ne estas egala: 1 tago ĝis 3 semajnoj. Tiuj vojaĝoj, kiuj daŭras pli longe ol 1 tagon, estas efektivigataj en la libertempo, precipe la somera. Kvankam estas permesite uzi fervojon, plej ofte la junaj migrantoj marŝas piede, kio ja ankaŭ estas pli malkara kaj pli utila. La «migremaj birdoj» vizitadas montarojn, lagojn, la maron kaj aliajn naturajn belaĵojn, urbojn, historie rimarkindajn lokojn ktp. Ĉiu portas bastonon kaj skatolon aŭ alian konservujon por manĝaĵoj kaj kun kantado ili vagas tra arbaroj kaj kamparoj. Gastejoj dum la tago ne estas bezonaj, ĉar la «migremaj birdoj» kuiradas mem sian

— página 20 del PDF —

38

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

manĝaĵon. Kelkaj portas kun si kuirilojn kaj brulalkoholon. Cetere, kiel trinkaĵo alkoholo en kia ajn formo estas malpermesita. Vespere la migrantoj vizitas malkaran vilaĝan gastejon por tie ripozi dum la nokto. Iom da pajlo aŭ fojno kaj kelkaj kovriloj sufiĉas al la knaboj por prepari noktkuŝejon. La venontan matenon ili marŝas pluen kun novaj fortoj.

Mi montras tie ĉi la programon de du el tiaj lernant-vojaĝoj, eltiritan el la gazeto „Wandervogel», monata organo de la interligo, Nro 4-a, jaro 1907 (la I-a jarkolekto): I. Tra SchleswigHolstein, Alsen, Fŭnen (3 aŭ 4 tagojn en Danujo), Flensburg, Eckernforde, Kiel — 22 tagoj (de la 13-a julio ĝis la 3-a aŭgusto). — II. Tri semajnojn por la suda Schwarzwald, Rhein, Bodensee, norda Svisujo. Feliĉaj infanoj! — Unu el niaj germanaj poetoj diras — Dro Zamenhof ĝin tradukis: Se donos Di’ al vi favoron, li sendos vin for el la dom’, por montri sian mirlaboron, la belan mondon, al la hom’.

Praktika propono pri internacia kurso de lerneja manlaboro. De prof. Alessandro Mazzolino, Perugia (Italujo).

Estas deziro de multaj kolegoj trovi rimedon por estigi ĉiujaran amikejon de geinstruistoj. Por allogi al tia amikejo kiel eble plej nombrajn kolegojn, helpus doni al ĝi celon ne nur esperantistan, sed esperantistan kaj pedagogian samtempe. Post naŭ monatoj de lerneja laborado la geinstruistoj bezonas iom da ŝanĝo en iliaj sidaj okupadoj, iom da amuziĝo: necese estas do trovi ion samtempe utilan kaj agrablan: „utile dulci». Ci ion eble oni jam trovis: ni diskonigos al niaj legantoj ideon, kiu eble povus sukcesi; ĉi tiu ideo rilatas la ĉiujaran starigon de tri- aŭ kvardektagaj kursoj de lerneja manlaboro, kiu finiĝus per lerneja manlabora kongreso. Oni povus tre utile profiti la okazon por estigi samtempe alian taŭgan kongreson, kiu interesus la tutmondan elementaran instruistaron. A

Esperantista kongreso pri lerneja manlaboro estus pli grava, pli utila, pli sukcesa, se ĝi sekvus manlaboran kurson: la trakteblaj argumentoj havus praktikan bazon, kaj oni povus juĝi pri la praveco de 1′ diversaj teorioj ’ kaj proponoj ne sin bazante sur nu-

— página 21 del PDF —

I, 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO_______ 39

raj vortoj (ne ĉiam precize komprenataj), sed ankaŭ sur, mi dirus, tuŝeblaj argumentoj. La plej ĝusta kaj plena priskribo de maŝino povas nin konvinki, ke ĉi tiu mekanikaĵo estas ebla kaj taŭga: ni konstruigas ĝin kaj domaĝe ni konstatos, ke malgraŭ ĉiuj antaŭaj plenaj studoj kaj detalaj kalkuloj, nia maŝino ne funkcias. Didaktika novaĵo estasofte komplikita, delikata maŝino, kies tasko postulas ne nur teoriajn, sed ankaŭ praktikajn provojn. Ce ĉiu tri- aŭ kvardektaga kurso oni povus sin ekzerci pri du branĉoj de lerneja manlaboro, kaj ĉe la unua kurso (en la aŭgusta kaj septembra monatoj 1909) oni povus elekti plastikon kaj karton laboradon. Facile estus aranĝi programon taŭgan, ĝenerale, al tutmonda elementara instruado: dependus poste de la kriterio de ĉiu kolego aliformigi la lernitan programon, plue perfektigi la akiritan lertecon, ĉion alfarante laŭ la karaktero, la bezonoj, la emoj, la tradicioj de sia lando. En la dua kurso (aŭgusto-septembro 1910) oni aldonus al ambaŭ la diritaj, du aliajn branĉojn de ekzercado kaj studado; en la tria (1911) ankaŭ aliajn du (eble la lastajn, por ne igi tro ampleksa tro eklektika la kurson), sed en ĉiu kurso la ĉeestantoj ne povus lerni pli ol du branĉojn, kiujn ili elektus. Post tri jaroj oni estus fininta la tutan kursaron, sed la kursoj stariĝus ĉiujare. La studado de desegno akompanus ĉiam ĉiun branĉon de ekzercoj, sed desegno devus havi celon senpere, precipe utilan al manlaboro, ne abstraktan kaj teorian. Ĉiuj instruistoj kaj ĉiuj lernantoj devus doni al la kurso kunhelpon, ne nur esprimante kaj diskutante ĉe ĝi siajn ideojn pri manlaboro, ideojn kiuj estus frukto de ilia sperto kaj studado, sed ankaŭ kunportante al ĝi la plej taŭgajn modelojn, ĉu realajn, ĉu desegnitajn. Tiel agante ili amasus ĉe 1 esperanta ĉiujara kurso de manlaboro tre gravan kaj multvaloran aron da lerneja materialo. kiu ĉiujare pligrandiĝus kaj pliboniĝus: elektante el ĝi la plej taŭgajn objektojn kaj desegnaĵojn, poste ilin, laŭ didaktika kriterio aranĝante, tiamaniere, ke ili estigu tutaĵon organecan, harmonian, gradigitan, oni baldaŭ estigus bonegan kolekton de manlaboraj imitindaĵoj. Tiamaniere la kurso, iom post iom, fariĝus vera modelo de manlabora lernejo, kaj la diplomoj de ĝi liveritaj havus ĉiam pli nediskuteblan gravecon, ĉar ĉi tiu graveco devenus ne nur de registaraj dekretoj aŭ leĝoj, sed ankaŭ de la intima valoro de 1′ afero. A

— página 22 del PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

40

I, 2

Kaj pri tio, kio rilatas la aprobon de T registaroj, la afero temus nur pri tempo. Ci tiu propono estas adresata al la gesamideanoj instruistoj, kiuj ŝatas manlaboron ĉu kiel korpan kaj spiritan edukadon, ĉu kiel didaktikan helpon, ĉu kiel praktikan preparadon por la vivo, kaj eĉ por la precipaj metioj, ĉu, fine, kiel korektajon kontraŭ la lerneja trosideco, kaj kiel rimedon por igi malpli unutonan, pli ŝanĝan kaj gajan, pli ŝajnan je la familia la vivadon enlernejan. Peni por pruvi al ili, jam konvinkitaj pri la merito de manlaboro, la utilecon de 1′ proponata institucio, estus do superflue, kiel, parolante al esperantistoj, same superflue estus klopodi por plue pruvi ĝian utilecon kiel ĉiujara amikejo de geinstruistoj. A

* NB. — Ni petas ĉiujn gekolegojn, kiuj ame sin interesas pri ĉi tiu praktika kaj simpatia branĉo de 1′ elementara instruado, skribi al ni siajn opiniojn kaj proponojn: pli facile estas konkreti plenan projekton, kiam la kompetentuloj je la traktata afero esprimis siajn ideojn pri la projekto mem. La redakcio.

Internacia krestomatio ‘por la infanoj. En nia literaturo ĝis nun mankas legolibro aranĝita speciale por la infanoj. Kiam en la estonteco la infanoj lernos nian lingvon en la lernejoj, ili ĉerpos el la unuaj legaĵoj la internan spiriton de la internacia lingvo. Tiu ĉi interna spirito de Esperanto kunfandiĝos el la specialaj spiritoj de la naciaj lingvoj, kiuj enverŝos siajn trezorojn en la internacian lingvon. La speciala karaktero de iu ajn lingvo montriĝas precipe en la popola literaturo; tial mi petis la diverslandajn esperantistojn per anoncoj en kelkaj gazetoj sendi al mi popolajn fabelojn, fablojn, enigmojn, proverbojn, rakontetojn. Mi ricevis jam sufiĉe da materialo kaj aldononte miajn proprajn tradukojn el la rusa kaj germana lingvoj, mi povos verŝajne dum la jaro 1909 eldoni la delonge bezonatan libron. Sed por la diverseco de la stiloj karakterizaj por diversaj nacioj mi dezirus ricevi ankoraŭ tradukojn de popola literaturo (fabeloj, fabloj, enigmoj k. t. p.) el la sekvantaj. lingvoj: dana, norvega, sveda, finna, japana (tre dezirinda!), holanda, hispana, portugala, itala, rumana, turka, araba, persa, bulgara, serba, kroata, slovena, skota, irlanda, pola ktp., el kiuj mi ricevis preskaŭ nenion; ankaŭ el la angla lingvo mi ricevis malmulte; ĉiuj lingvoj de malgrandaj nacioj estas tre dezirindaj. Mi petas sendi ĉion laŭ la adreso: Romano Frenkel, inspektoro de gimnazio, Enisejsk, Rusujo, Siberio — ĝis la monato sep-

— página 23 del PDF —

I, 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

41

tembro 1909; kio alvenos post tiu ĉi dato, aperos en la aldono al la krestomatio; tial oni ne timu malfrui kun la sendado, ĉar mi daŭrigos la kolektadon de materialo ankoraŭ dum kelkaj *jaroj. Por ĉio sendota mian antaŭan koran dankon. Kun samideana saluto Romano Frenkel, inspektoro de la knaba gimnazio en Enisejsk, Rusujo, Siberio, kaj viceprezidanto de ^Internacia Asocio de Instruistoj

La statistika paĝo. Elementara lernejaro en Aŭstrio. Elspezoj de aŭstriaj’ landoj (provincoj) por lernejoj elementaraj faras 40% de landaj elspezoj, t. e. 121,057.854 K, el kiuj 107 milionoj estas salajroj por 69.555 geinstruistoj. Pli klare montras la statistikon de elspezoj por lernejoj kaj salajroj de instruistaro tiu ĉi tabeleto.

Lando

Bohemujo Moravio Silezio Aŭstrio Malsupra Aŭstrio Supra Salcburgio Stirio Karintio Karniolio Triesto Istrio Goricio Tirolio Vorarlbergio Galicio Bukovino Dalmacio

Instruistoj

Salajro K

23.510 46,445.344 8.951 16,240.883 3,288.479 1.559 9,002.256 10.695 1.997 2,702.120 899.203 654 5,467.985 3.136 1,406.166 1.056 1,090.908 753 806.797 348 588.390 434 619.640 489 1,916.997 2.579 490.821 442 11.903 12,232.035 1.324 2,081.990 836.066 710

Cifero mezonombra K

1 instruisto Elspezo por lo- por 1 loĝanto ĝantoj

1.995 1.880 2.059 1.833 1.337 1.036 1.678 1.090 1.448 2.032 1.325 1.478 719 1.174 988 1.572 1.151

278 286 462 295 414 310 445 953 683 548 831 493 342 309 644 578 863

7-12 645 3-57 603 3’27 4-41 3-84 3-78 2 -12 4-23 T83 257 2*18 3-60 T60 2-72 T36

Oni vidas, ke en Aŭstrio plej multe dediĉas por la lernejo’ la provincoj Bohemujo kaj Moravio. Krie. Mezaj lernejoj en Eŭropo. Norvegujo havas 86 mezlernejojn (1 por 26.000 loĝ.). — Svisujo 120 (1 por 27.000 loĝ.). — Italujo 810 (1 por 40.000 loĝ.). — Belgujo 167 (1 por 41.300 loĝ.). — Hispanujo 417 (1 por 43.700 loĝ.). – Francujo 880 (1 por 44.600 loĝ.). – Svedujo 111 (1 por 45.500 loĝ.). — Nederlanda * La esperantistaj gazetoj estas treege petataj transpresi mian alvokon.

— página 24 del PDF —

42

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

110 (l por 46.400 loĝ.). — Germanujo 1120 (1 por 54.100 loĝ.). — Grekujo 40 (1 por 60.800 loĝ.). — Aŭstrio-Hungario 740 (1 por 63.700 loĝ.). — Runianujo 75 (l por 80.000 loĝ.). — Portugalujo 47 (1 por 115.000 loĝ.). — Rusujo 1100 (1 por 120 000 loĝ.). — Serbujo 10 (1 por 141.000 loĝ.). — Bulgarujo25 (1 por 161.000 loĝ.). Ks. Universitatoj en Eŭropo. Granda Britujo havas 14 universitatojn (1 por 410.000 loĝ.). — Svisujo 1 (1 por 475.000 loĝ.). — Francujo 5 (kun 75 fakultatoj, 1 fakultato por 520.000 loĝ.). — Portugalujo 5 fakult. (1 por 680.000 loĝ .). — Svedujo 2 univ. (I por 1,030.000 loĝ.). — Nederlando 4 (1 por 1,290.000 loĝ.). — Italujo 21(1 por 1,550.000 loĝ.). — Hispanujo 9 (1 por 1,660.000 loĝ.). — Belgujo kun 1,720.000 loĝ. havas nur 1 univ., simile Norvegujo (por 2,240.000 loĝ.). — Grekujo 1 (por 2,434.000 loĝ.). — Danujo 1 (por 2,605.000 loĝ.). — Rumanujo 1 (por 2,950.000 loĝ.). Bulgarujo 1 (por 3,750.000 loĝ.). — Germanujo havas 22 univ. (1 por 2,750.000 loĝ.). — Aŭstrio-Hungario 11 univ. (1 por 4,820.000 loĝ. ) kaj Pusujo 10 univ. (1 por 11,100.000 loĝ.). Ks.

Notoj kaj informoj.

Herman Alferi, membro de I. A. I. kaj ĉefa kunlaboranto de I. P. R.

La morto elŝiris el nia juna I. A. I. unu el la plej fervoraj kaj plej agemaj membroj. Por ni, kiuj delonge havis okazon vidi la senĉesan laboradon de nia nelacigebla kolego kaj amiko, estis nekredebla la sciigo, kiu anoncis al ni, ke li mortis la 6-an de aprilo 1909 post nelonga malsanado, estante nur 38-jara………… Estas malfacile prezenti al si homon pli energie kaj pli entuziasme paoprgandantan ĉiujn ideojn, kiuj rilatas la progreson de la homaro, ol estis Alferi. En lastaj jaroj li dediĉis ĉiujn siajn fortojn al 3 grandaj ideoj: pacifismo, esperantismo kaj libera penso. En tiu senco li verkis ankaŭ sian libron „Mezinarodni vychova a vyuĉovani» (Internacia edukado kaj instruado) kaj grandegan amason da artikoloj en diversaj gazetoj ĉeĥaj. En la tempo plej lasta li laboris tre energie pri la projekto kiel kunigi por la komuna laborado la du gravajn instituciojn instruistajn, ambaj! kun la karaktero internacia: ,, Bureau International de Federatons d’ Instituteurs» kaj internacia Asocio de Instruistoj». (Nia venonta kajero alportos lian artikolon pri ĉi tiu temo). — ^Alferi estis ankaŭ la projektanto de komuna kongreso de ĉeĥaj partianoj de Esperanto, pacifismo kaj libera penso, kies efektiviĝon li, bedaŭrinde, jam ne ĝisvivis. Bonan memoron al vi, nia kara kolego! La red. Propono pri la plibonigo de edukado en instruistaj seminarioj en Bulgarujo. La bulgara registaro eldonas gazeton „Uĉiliŝten Pregled». Unu el ĝiaj Nroj alportis rimarkindan artikolon

— página 25 del PDF —

I, 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

43

de la redaktoro S. Velev: «Miŝljenje za reformiranje na pedagogiĉeskite uĉiliŝta» (Pensoj pri la reformo de pedagogiaj seminarioj), en kiu oni interalie postulas: instruistoj akiru la ĝeneralan edukon en la reala gimnazio aŭ pli alta reallernejo; por la speciala eduko de instruistoj estu fonditaj pedagogiaj akademioj; en la pedagogian akademion estu akceptataj nur tiuj, kiuj finis studadon en la reala gimnazio aŭ pli alta reallernejo, gimnazianoj ne estu akceptataj; instrufakoj en la pedagogia akademio estu: historio de filozofio, enkonduko al filozofio, politika ekonomio, filozofio de juro, gepatra lingvo, unu moderna lingvo kaj specialaj pedagogiaj sciencoj. Se la akademio estos en la urbo kun universitato, la akademianoj vizitu la universitatan instruadon senpage. Pedagogiaj akademioj estu apartigitaj de institutoj mezaj kaj pli altaj, por ke oni evitu la malfacilaĵojn, kiuj sekvas la troplenigon de lernejo. Por la ofico de instruisto ne estu akceptataj malbonaj oratoroj. Por ke oni veku intereson por la ofico de instruisto en la lernantoj de mezlernejoj, oni instruu en tiuj lernejoj ankaŭ pri la ĝenerala pedagogio. Por distriktaj inspektoroj estu aranĝita aparta kurso. Th. Imbecilaj infanoj en Usono. La ŝtato Massachusetts havas lernejon por la infanoj * imbecilaj en Waltham kaj kolonion en Templeton. En la kolonion venas lernantoj, kiuj absolvis la lernejon en Waltham, por labori praktike sur vasta kamparo (3 kvadrataj mejloj!). La lernanto estas daŭre okupata en la kolonio, kiu havas ĝis 600 zorgatoj. La ŝtata instituto en Syracuse (N. Y.) estas aranĝita por 500 zorgatoj; al ĝi apartenas la bieno por precipaj malfortuloj kaj aziloj vira en Rome kaj virina en Newark. La propra lernejo konsistas el du gradoj: prepara kaj prova. La plej bona estas la instituto „Elwyn» en Delavara C (Pensilvanio). Gi havas ordinare ĝis 1000 lernantojn, el kiuj por 600 pagas la ŝtato. Tie ĉi estas 3 grupoj: la l-a egalas al 3 jaroj de lernejo elementara kaj ĝi estas difinita por relative la plej kapablaj infanoj, la 2-a grupo enhavas objektan instruadon, kiu estas kunigita kun laboroj en la ĝardeno, laborejo kaj mastrumejo, la 3-a grupo de la plej malmulte kapablaj infanoj lernas en labora klaso nur prpfitodonajn laborojn. La instituto havas ankaŭ la preparan klason. Ĉiuj infanoj estas instruataj en «object room», kiu estas preskaŭ muzeo naturscienca kaj teknologia; al ĝi aliĝas ĝardeno kun laborkampoj. Dum la instruado estas uzata precipe la metodo de Tadd, kiu donas bonan sukceson. La plej juna estas la ŝtaAta instituto en Polk (Venango Cy) en okcidenta Pensilvanio. Gi estas aranĝita.ĝis por 800 infanoj, por kiuj estas konstruitaj 50 pavilonoj. Promyk. Japana societo porla studado de infano havis en la pasinta jaro sian unuan kongreson kun multaj partoprenantoj kaj sub la prezido de Dro Motora, prof de psikologio ĉe la universitato en Tokio. La detala raporto pri la kongreso, verkita de Dro Fudjika va, estas publikigita en la gazeto «Zeitschrift fŭr Kinderforschung» (j. XIV, pĝ. 53). Por niaj legantoj ni citas nur tion ĉi: En Japanujo estis rondita antaŭ 20 jaroj la «Societo por la studado de in* Imbecila — iv. imbecile, it. imbecille, lat. animi imbecilli, angl. iveak ■ minded, idiotie, germ. schivach^innig, boh. slabomyslny.

— página 26 del PDF —

44

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

fano» (Kyo-iku-ken-kyu-ŝo), kiu nun havas ĉirkaŭ 1000 membrojn ne nur el la regiono de specialistoj, sed estas inter ili ankaŭ kuracistoj, juristoj ktp. La societo eldonas, kiel estis konstatebla, de la j. . 1897—8 propran organon (ĉiumonatan) „Dĵi do Kenkyn», kiu estas dediĉita al esplorado pri la infano, precipe en la direkto de pedagogia patologio kaj terapio. Tiu ĉi organo estas redaktata, kun helpo de multaj kunlaborantoj, de prof. Dro Motora, prof. Dro Takaŝima kaj kuracisto Dro Fudĵikava. P. P

Nia »telefonon Estimata Redaktoro! Multfoje oni diris kaj skribis, ke nur tiam nia lingvo pli rapide kaj pli intense povos progresi, kiam ĝi estos enirinta en la lernejon. Sed por povi enkonduki ĝin en la lernejojn, oni necese devas havi instruistojn, kiuj scias la lingvon. Bedaŭrinde ŝajnas, ke ĝuste inter la geinstruistoj nia lingvo plej malmulte disvastiĝas. Kial? Mi ankoraŭ ne scias, sed estasfakto. Kelkefoje oni povas legi en gazetoj esperantistaj, ke tie ĉi aŭ tie la instruado de Esperanto estas akceptita en iu ajn instituto, sed mankas al ni ĝenerala supervido, tiel ke oni ne certe scias, ĉu vere Esperanto multe progresis en tiu direkto. Por propagandi nian lingvon inter la geinstruistoj, estas necese, ke ni ĉion sciu, kio rilatas la instruistan teritorion. Precipe ni devas scii, ĉu jam multe da geinstruistoj aliĝis al nia unuiĝo, kaj en kiuj landoj kaj en kiom da lernejoj nia lingvo jam estas enkondukita. Kiam la instruistoj diverslandaj, kiuj instruas nian lingvon en la lernejo, bonvolus iom detale sciigi al vi, la rezultaton de ilia instruo, la nombron de la lernantoj kaj la metodon uzitan, tiam ni havus faktojn, kiuj klinigus al nia afero la neesperantaj instruistojn. Nur pri tiaj faktoj ili interesiĝas. La geinstruistoj formas tre ŝatindan armeon, konsistantan plejparte el junaj geviroj, kaj ĉiujare nova aro aliĝas al tiu armeo. ĵam tial estas devego de ĉiu esperantisto, kiu havas rilatojn kun la instruistoj, peni gajni por nia aferojiijn gejunulojn, kiuj estas edukataj por la grava instruista ofico. Car kiu havas pli multe da influo je la infanoj ol la geinstruistoj? La impresema naturo . de la infano facile malfermas sin por la instruisto aŭ instruistino. Ĝi nepre konfidas sin al ili, kredas, plejparte senkondiĉe, iliajn asertojn. Kiam idealista instruisto transverŝis iom de sia idealismoen la akcepteman animon de la lernanto, ĝi baldaŭ nepre ardas por la nova ideo. «Donu al mi la infanojn kaj mi havos la tutan mondon» estas ĉie honata diraĵo. Esperantistoj pripensu la signifon de tiu ŝajne simpla sentenco. La nuna infano dekjara estas la viro aŭ virino de post dek jaroj. Se vi hodiaŭ povus enkonduki Esperanton en la lernejojn ĉiulandajn, post dek jaroj la tuta mondo estus venkita. Tial ni devas konvinki la instruistaron, ke Esperanto

— página 27 del PDF —

I, 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

45

ne nur alportas Centopecan utilon por ĉiuj penseblaj aferoj, sed precipe estas utila por ĉio, kio rilatas ilian propran oficon. Ilia horizonto per ĝi treege disvatiĝos per la facile akirebla scio de ĉiuj mondpartoj; kaj iam tre certege la laciga studo de la naciaj lingvoj estos limigita kaj parte estos anstataŭita de la studo de tiel facila Esperanto. Utila ĝi fine estas por la elturmentitaj infanoj, kiuj jam devas lerni malfacilan fremdan lingvon antaŭ ol scii la plej necesan konon de la gepatra lingvo, dum grandega procento de tiuj plendindaj estaĵoj neniam estos kapablaj bone uzi la akiritan scion, pro la simpla kaŭzo, ke ili ĝin ne sufiĉe funde ellernis. Geinstruistoj, aliĝu al nia juna, sed grava kuniĝo; ĝi estas necese por atingi la celon. La tuta esperantistaro devas esti konvinkita, ke vi, geinstruistoj, havas la potencon aliigi la tutan situacion, ke vi per via influo je la infanmondo estas gepotenculoj, kiuj faras esperantistojn el la idoj de la plej skeptikaj homoj, kiuj certe estos konvinkataj de iliaj propraj infanoj pri la utilo de nia afero. Geesperantistoj, verbu la geinstruistojn, kaj ni venkos la mondon. Kolektu kiel eble plej multe da faktoj, per kiuj ni povas pruvi, ke la lernejo jam estas grava parto de la batalkampo. Faktojn ni bezonas, faktojn kajree faktojn. Faktoj neniam estas refuteblaj. Kontraŭ faktoj oni ne povas disputi, antaŭ faktoj la plej obstinaj skeptikuloj devas cedi. Ni ilin kolektu. Kaj certe nia fervora kunfrato Ĉejka volos fari el ili la plej bonan propagandilon enmetante ilin en la Revuon. Tiel la Revuo fariĝos por ni batalilejo, el kiu ni ĉiutempe povos preni batalilojn, kaj kiam^ kelkaj el ili fariĝos malakraj, rustitaj, kurbigitaj aŭ mankhavaj, ĉiam novajn ni trovos en ĝi, ĉar dum la batalado ili fariĝos, ĉiam pli akraj, ĉiam pli perfektaj. Nu, samideanoj, obstine antaŭen al la venko! Prof. M. J. Wessel, Rotterdam (Nederlando).

Esperanto en la * lernejo. Oni scias, ke Lille estas fokuso de propagando, sed oni ne scias, kiel tio fariĝis. Antaŭ kvin jaroj, kvazaŭ okaze, mi sendis al mia inspektoro, s-o Minet, noton pri la taŭgeco de Esperanto por konigi ĉefverkojn. La noto estis apogita per fakto: dank’ al Esperanto pola kolego ĵus malkovris „La Fontaine!» . . . Surprizo! Sekvantan monaton mi trovis mian raporteton en «Le Nord Pedagogique». Fide mi daŭrigis informi la estron; fidele li publikigis la informojn. Dume, mi senbrue instruis Esperanton al miaj knaboj per eksterklasa kurso. Iam venis inspektoro. Pro kutimo lernantoj ellasis esperantajn vortetojn. Tio plaĉis al la vizitanto. Li gratulis la edukatojn, pravigis la edukiston kaj favore raportis al akademia inspektoro. * El marta (1909) kajero de la gazeto ^Franca .* Esperaŭtisto

— página 28 del PDF —

46

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

Dum la jaro 1906 laŭ peto de s-o Minet mi publikigis priesperantan kurson en „Le Nord Pedagogique». La kurso rekomenciĝas ĉiujare. Ankaŭ kaj ankoraŭ daŭras artikoloj, en kiuj mi ofte insistas pri la pedagogia valoro de Esperanto. Iom post iom fariĝis pli plena kaj praktika mia instruado. Baldaŭ mi sendis al mia realigema inspektoro eksterlandajn poŝtkartojn ricevitajn de miaj lernantoj. Fine li pensis: kio estas farata ĉe la lernejo „Montesquieu», tio estas farebla en mia tuta distrikto. Dum marto 1907, post konsento kun sia estro, s-o Minet sciigis al sia personaro, ke post aŭgust-septembra libertempo oni devige instruos Esperanton ĉe la superaj kursoj de la elementaraj lernejoj kaj ankaŭ ĉe la komercaj sekcioj de la supralernejoj. Ciu aranĝis sian tempuzadon por doni ĉiusemajne du tridekminutajn lecionojn, kaj de 1 monato oktobro 1907 ĉirkaŭ 1200 gelernantoj konstante lernas Esperanton en niaj lernejoj. Por sin prepari al la nova instruado, geinstruistoj laŭvole — de aprilo ĝis julio – sekvis specialan kurson. Por kroni tiun organizadon, oni starigis ĉiujaran ekzamenon kun diplomo. Unua ekzameno okazis dum julio 1908. Kvarcent geknaboj plenumis la provojn (temon, tradukon, legadon klarigatan). Tricent-tridek-naŭ ricevis diplomon solene disdonitan kun la premioj. Vi scias, kiom babilema estas la gazetaro esperanta. La Lille’a organizado rapide diskoniĝis. E1 multaj landoj mi ricevis kaj ankoraŭ ricevas detalpetojn, ĉiam kompleze respondatajn. Jen estas kiel Lille fariĝis fokuso. Mi rakontas tion ne por fieriĝi, ĉar mi estas pli ŝancema ol lerta, sed por instigi kolegaron kaj estraron. Modesta instruisto povas nur provi kaj pruvi; aliaj decidos. Mi provis. La semo falis sur bonan teron. Ne semante, kiel koni teron? Kiel plibonigi, se oni ne uzas kulturadon? Ni ŝajnas senpovaj. Tamen nia rolo estas potenca: amigi sube, ŝatigi supre. Do ni, instruistoj, komencu! Ni montru per faktoj, ke Esperanto estas ilo de pedagogia kaj sociala progreso. Respondaj estroj senpruvaj ŝanceliĝas, atendas kaj ne decidas. Konstante mi raportos tie ĉi pri tutmonda lerneja agado. Sed ne timu, mi plu ne donos konsilojn. F. Durieux, direktoro de la >Montesquieu«-lernejo, 71, rue de Bouvines, Lille (Francujo). Esperanto en aŭstriaj lernejoj. Moravio, la patrujo de

la tutmonde konata pedagogo J. A. Comenius, donas bonan ekzemplon al pli altaj lernejoj: gimnazioj, reallernejoj, komercaj lernejoj ktp. – La plej alta ofico lerneja en nia lando permesis oficiale aranĝi 2 esperantajn kursojn por lernantoj de la ĉeĥaj gimnazio kaj reallernejo en la urbo Kromeriz (Kremsier) kaj simile ankaŭ specialan kurson por lernantoj de ĉeĥaj gimnazio kaj reallernejo en Mor. Ostrava (Mahr. Ostrau), en kiu kurso partoprenas kun la permeso de siaj estroj ankaŭ lernantoj de komerca lernejo el Mar. Hory (Marienberg) kaj lernantoj de instruista seminario el Pol. Ostrava (Pol. Ostrau). En ĉiuj suprenomitaj kursoj instruas nia bone konata instruanto de Esperanto kaj kolego J. Krumpholc. — En Wien estis aranĝitaj 2 gravaj kursoj (ankaŭ kun la permeso

— página 29 del PDF —

I, 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

47

de altaj oficoj lernejaj): en la germana „Neue Wiener HandelsAkademie» (instruis la komitatano de I. A. I. prof. Otto Simon) kaj en la regna wExport-Akademie» (instruis s-o F. Schonka). Th. Ĉejka. La redakcio de I. P. R. bezonas sciiĝi plej baldaŭ: en kiuj lernejoj kaj edukejoj oni instruas Esperanton al lernantoj. Ju pli multaj kaj fruaj estos la sciigoj pri tiu ĉi afero, des pli bone por la propagando. Oni sciigadu nin pri tio ĉi regule ■ ankaŭ estonte – do konstante pri novaj kaj novaj sukcesoj de Esperanto! Por la propagando kaj statistiko.

El la letero. . . . Mi pensas, ke multe, tre multe utilus al nia afero, se la instruistoj pasigus siajn libertempojn interŝanĝe ĉe siaj fremdlandaj kolegoj. Mi klarigos mian ideon pli precize: Ekzempe mi dezirus pasigi mian someran libertempon (aŭ ĝian parton) en Danujo. Vi scias, ke instruistoj nenie .estas riĉuloj. Ankaŭ mi ne estas riĉulo, sed nur simpla salajrulo. Kiel do aranĝi mian libertempan ekskurson al Danujo? Mi prezentas al mi ĉi tion jene: Iu dana kolego, kiu volas konatiĝi kun mia lando kaj nacio, povas loĝi kaj nutriĝi ĉe mi dum la tuta libertempo (aŭ ĝia parto) tute senpage, kondiĉe, ke mi povos fari la samon ĉe li en la venonta jaro. Se la dana • kolego loĝos ĉe mi, li tute ne bezonos scii aŭ kompreni la ĉeĥan lingvon kaj tamen li ricevos en mia lando ĉiujn informojn, kiujn li bezonos aŭ deziros ricevi. Kiel tio ĉi okazos? Mi estos lia konstanta kaj ĉiea akompananto kaj la plej volonta kaj servema klariganto en ĉiuj aferoj, kiuj iel povas lin interesi. Se li deziros vidi kaj studi la manieron de vivado de niaj vilaĝanoj, ni faros oftajn vizitojn en diversaj vilaĝoj (se ni mem ne loĝos en iu vilaĝo), se li havos intereson por la vivado en niaj urboj, ni ofte vizitos urbon (se ni ne loĝos en urbo), se li deziros vidi aranĝon de niaj lernejoj, diversaj institutoj edukadaj aŭ aliaj, fabrikoj ktp., ni vizitados diversgradajn lernejojn, institutojn, fabrikojn ktp. — Tiel povos pasigi ĉe mi la dana kolego 2—3 semajnojn aŭ 1-2 monatojn — laŭ sia libera tempo kaj deziro. — Kaj kiom da mono li bezonos por tiu fremdlanda ekskurso? Tiom, kiom estas bezone por veturi al mi kaj poste de mi. Se vizitos min dana kolego el ĉirkaŭaĵo de Kopenhago, li ne bezonos por tiu celo pli multe ol 60—70 kronojn (laŭ tio, ĉu li veturos al mi direkte per ordinara aŭ rapida vagonaro). — Kiu povas tiel malkare vojaĝi kaj pasigi 2 monatojn en fremda lando? Krom fratigitaj kaj ĉiam servopretaj esperantistoj eble neniu! — Tiel mi povos pasigi ĉiun duan jaron (libertempon) en alia lando. -• Kiom ni instruistoj povus profiti el tiamaniera vojaĝado por nia scio kaj profesio? Kaj la profito en efektiveco ne estos gajnita sole por ni mem, sed ankaŭ por ĉiuj niaj samlandanoj. Ĉar, se mi loĝos en Danujo 1—2 monatojn, ĉu ne interesos min vidi, krom aferoj lernejaj, ankaŭ labormanieron de tieaj kamparanoj, ĉu mi ne deziros konatiĝi kun la metodo de iliaj laboroj ĉu sur 1ĵ kampo ĉu en domoj, laktejoj, kokin-edukejoj, bovinejoj kaj aliaj «ejoj»? Mia kolego-akompananto klarigos al mi ĉion necesan

— página 30 del PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

48

I, 2

per helpo de siaj samnacianoj, mi faros por mi skribajn notojn pri ĉio, kio ŝajnos al mi notinda kaj poste uzebla. Kiam mi revenos hejmen, mi povos fari multajn instruajn kaj informajn paroladojn por miaj kunloĝantoj aŭ verki artikolojn por la publiko pli vasta. Kaj ĉu per tia agado mi nenion faros ankaŭ por Esperanto? Mi estas certa, ke tiel mi senarmigos ĉiun dubulon aŭ kontraŭlon de Esperanto ne per vortoj, sed per nerefuteblaj faktoj, ĉar ĉiu povos preskaŭ p a 1p i la utilojn kaj profitojn, kiujn alportas al ni nun jam solvita problemo de helpa Iingvo internacia. – Se kelkaj el viaj kolegoj aŭ koleginoj dezirus pasigi sian libertempon jam tiu ĉi jare en mia lando, mi estas preta tuj entrepreni ĉion por plenumi ilian deziron. Mi anoncos en nia instruista centra organo, ke tiuj kolegoj-esperantistoj, kiuj deziras loĝi la proksiman jaron en Danujo (tute sen page!!), sendu al mi siajn adresojn ktp., ktp. — Ĉu • vi volas fari simile ankaŭ en viaj gazetoj? … v Th. Cejka. Rimarko de la redakcio. Gekolegoj, kiuj volus akcepti dum la ĉefa libertempo la viziton (kiomtagan?) de siaj fremdaj kolegoj aŭ koleginoj (por la reciproka vizito en la venonta jaro), sciigu senprokraste siajn adresojn kaj la tempon de |la ĉefa liberlempo al la redakcio de I. P. R.

Internacia Asocio de Instruistoj (I. A. I.). de la I. A I., kiuj aliĝis de la 10. XI’ 1908 ĝis la 20. V. 1909 kaj pagis (escepte:? Sm) la kotizaĵon 1 Sm por unu jaro (1908-1909): 86. Menŝfk, Mor., 87. Ŝmejc, Boh., 88. Lustyk, Boh., 89. Halamasek, Malsupra Aŭstrio, 90. Peterka, Boh., 91. prof. Lisicky, Mor., 92. prof. Kolkop, Mor., 93, Moclik, Mor., 94. Coufal, Mor., 95. s -ino Noget, Fr., 96. Frixon, Fr., 97. Roy, Fr., 98. Schmied, Mor., 99. O’ Connor, Angl., 100. Whitaker, Angl., 101. Holmes, Angl., 102. Svaĉina, Boh., 103. Farnik, Boh., 104. Macan, Boh., 105. – prof. Fierlinger Mor. (2 Sm), 106. Svoboda, Boh., 107. Fuĉik, Boh., 108. prof. Wirth, Fr., 109. Heinl, Boh., 110. frl. Jandova, Boh., 111. Ŝmejkal, Boh., 112. Volak, Boh., 113. Phillimore, Angl., 114. Neuzil, Mor.. 115. Elenius, Finn* lando (? Sm), 116. Gruza, Pol.-Rus., 117. Boule, Fr., 118. Lacoudre, Fr., 119. Marcfn, Boh., 120. Rosello Ordinas, Malorca-Hispan. 121. Verbanck, Belg., 122. Baudet, Fr., 123. frl. Hubert, Fr., 124. Vyĉital, Boh. (? Sm), 125. Kudrna, Boh., 126. Abrai, Hung. (? Sm), 127. prof. Michels, Hung. (? Sm), 128. prof. Kleitsch, Hung. (? Sm.), 129. M. Timuŝ, Rumanujo, 130. Butler, Angl., 131. Kohler, Germ., 132. frl. Leguerne, Fr., 133. Albages, Hisp., (? Sm), 134. Naves, Hisp. (? Sm), 135. Delclos, Hisp. (? Sm), 136. Jou. Hisp. (? Sm), 137. Montŭa, Hisp. (? Sm), 138. Lespagnol, Fr., 139. Patek, Boh., 140. Dvorak, Boh., 141. Vatan, Fr., 142. Macho, Malsupra Aŭstrio, 143. Zlamal, Mor., 144. Brzak, Mor., 145. Koŝfal, Boh., 146. Koschier, Karintio-Aŭstrio, 147. Pechaty, Boh., 148. Vincent, Fr., 149. Dro Krajewski, Galicio, 150. Hanek, Boh., 151. Risberg, Sved., 152. Ŝiroky, Boh. (? Sm), 153. L. Prochazka, Mor., 154. frl. Munro, Skotl., 155. Gluchowski, Pol.-Rus., Novaj

membroj

— página 31 del PDF —

L 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

49

156. prof Lowell, Usono, 157. Scarselli, Italujo, 158. frl. Castel, . Fr., 159. Slejferka, Boh., 160. Houra, Boh., 161. Zadak, Boh., 162. s-ino Kozlova, Rus. (P/2 Sm), 163. Ŝubanjevic, Rus. (P/2 Sm), 164. frl. Tesarova, Boh., 165. Henych, Boh., 166. s-ino Jenckel, Germ., . 167. prof. Eggleton, Germ 168. frl. Cather, Malta (P/^Sm), 169. N. Timus, Ruman. (?Sm), 170. Khun, Boh. (P/2Sm), 171. prof. Torok, Hung., 172. Riegel, Boh. (P/2 Sm), 173. Schulz, Hung. (P/2 Sm), . 174. Stroele, Svis-, 175. K. Muller, Hung , 176. Zoffmann, Dan., 177. Wessel, Nederl., 178. frl. Krepelkova. Mor. (P/2 Sm), 179. frl. Colleatte, Fr., 180. Francois, Fr., 181. prof. Queste, Fr., 182. Ponnier, Fr., 183. Marchand, Fr.,184. Mills, Angl., 185. frl. Lodge, Ang:., 186. Fenton. Angl., 187. frl. Hoyle, Angl., 188. frl. Metcalfe, Angl., 189. frl. Reiĥenbah, Rus., 190. s-ino Lebouche, Fr., 191. prof. Gerault, Fr., 192. Cox, Angl., 193. frl. Skeen, Angl., 194. frl. Hamand, Usono (V2 Sm), 195. Buret, Alĝerio, 196. frl. Faleur, Fr., 197. insp. Bonnehon, Fr-, 198. frl. Delerive, Fr., 199. M. Taranko. Galicio, 200. Moesgaard, Dan. (2 Sm.), 201. Charvat, Boh., 202. Kellenberger, Hung., 203. Dro Lewy, Germ. (2 Sm), 204. Thiel, Germ., 205. Pi^tek, Galicio, 206. Martinol, Fr, 207. frl. Schrockova, Boh., 208. frl. Parducci, Ital., 209. prof. Piens, Fr., 210. frl. • Sombret, Fr., 211. Popov, Bulg., 212. Willumsen, Norveg., 213. Trigo, Hisp., 214. Cruz, Hisp., 215. Bourniche, Fr., 216. prof. Grahl, Sved., 217. frl. Vejtasova, Boh., 218. Pisiewicz, Galicio, 219. s-ino Hornbroock, Usono, 220. Ŝembera, Mor., 221. Holy, Boh., 222. Polle, Fr., 223. Hurtado, Hisp, 224. frl. Haller, Dan., 225. Bougeois, Fr., 226. Melzer, Germ., 227. Verburg, Nederl., 228. fri, Barat. Fr., 229. Delahaye, Fr., 230. Elling, Dan., 231. Vaĉkar, Boh., 232. Kiuichi Nohara, Japan., 233. Jacobs, Belg., 234. Beregavskij, Azia Rus., 235. frl. Kunovska. Mor., . 236. Laustsen, Dan., 237. Ŝilha, Mor., 238. frl. Bye, Norveg., 239. frl. Finholdt, Norveg., 240. Prikryl, Mor., 241. Hesselager, Dan., 242. Stransky, Mor., 243. Steckenburg, Nederl., 244. Branĉfk, Mor., 245. prof. Sarmento, Portug., 246. Traeger, Boh., 247. Vyhnŭnek, Mor. 248. Randall, Usono, 249. frl. Jones, Angl., 250. frl. Spink, Angl., 251. frl. Geddes, Angl., 252. frl. Fielding, Angl., 253. frl. Bottomley, Angl., 254. frl. Cotton, Angl., 255. Hirst, Angl., 256. frl. Dunnill, Angl., 257. frl. Wood, Angl., 258. frl. Holdsworth, Angl., 259. frl. Robinson, Angl., 260. frl. Mudie, Angl., 261. Whitley, Angl., 262. Hudson, Angl., 263. Pearson, Angl. 264. Shanks, Angl. Membroj de I. A. I. laŭ landoj: Alĝerio 1, Aŭstrio-Hungario 84 (Aŭstrio Malsupra 4, Bohemujo 40, Galicio 5, Karintio 1, Moravio 26), Belgujo 3, Brazilio 1, Britujo 43 (Anglujo 40, Malto 1, Skotlando 2), Danujo 6, Francujo 59, Germanujo 16, Hispanujo 9, Italujo 4, Japanujo 1, Nederlando 4, Norvegujo 4, Portugalujo 1, Rumanujo 3, Rusujo 12 (Finnlando 1, Polujo 4, R. Azia 2, R Eŭropa 5), Serbujo 1, Ŝvedujo 4, Svisujo 1, Tunisio 1, Usono 5.

Monon sendu al la kasisto aŭ per poŝta mandato aŭ per 10 poŝtaj ^respond-kuponoj», kiuj estas riceveblaj ĉe ĉiuj poŝtoficejoj (ĉiu kupono devas esti stampita per poŝta stampilo, ĉar alie. ĝi estas por ni senvalora). Alia maniero de pagado estas malprofita por la kaso de I. A. I. v Th. Cejka, kasisto.

— página 32 del PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

50

I, 2

Koresponda Fako de I. A. I. Interŝanĝo de poŝtkartoj kun fotografaĵoj delernantoj kaj instruistoj. A Car la junuloj korespondantaj en Esperanto ofte deziras posedi portretojn de siaj malproksimaj amikoj, mi proponas al la anoj de I. A. I. la senkvantan aranĝon: 1. I. A. I. entreprenos eldonadon de presitaj poŝtkartoj, kiuj enhavos fotografaĵojn de: lernantoj-esperantistoj kun iliaj profesoroj, lernejaj domoj, klasoj, kabinetoj, gimnastikaj arangoj, ludoj, muzikistaroj ktp. sub la komuna titolo: ^Internacia Lerneja Albumo de I. A. Lu) kies la Nroj 1., 2. kaj 3. jam aperis kaj estas aldonitaj al tiu ĉi numero de I. P. R. A

2. Ciu ano de I. A. I., deziranta eldoni similan poŝtkarton, devas sendi al la kasisto de I. A. I. 10 Sm kun la originala fotografaĵo kopiota. Li ricevos 1000 ekzemplerojn ; sekve, se en la grupo partoprenos 20 personoj, ĉiu pagos nur 50 sd., kaj ricevos 50 poŝtkartojn, t. e. nur po 1 sd ĉiu ekzemplero; tiamaniere li havos treege malkaran poŝtkarton por sia korespondado. 3. La I. A. I. konservos la kliŝaĵojn kaj presigos por sia propra bezono pluajn ekzemplerojn. 4. La redakcio de I. P. R. aldonos senpage al la nomita gazeto po unu ekzemplero de ĉiu eldonita poŝtkarto. La resto estos vendata por la profito de I. A. I. 5. De tempo al tempo la I. A. I. per helpo de la konservitaj kliŝaĵoj eldonos lernejajn albumojn laŭ apartaj landoj, vendotaj por la profito de I. A. I. 6. La mendintoj, dezirantaj ricevi pli ol 1000 ekzemplerojn, pagas .por ĉiu plua milo po 5 Sm. 7. Estus dezirinde, ke la originalaj fotografaĵoj estu en granda formato, ekzemple 24X30. Ili restos en la oficejo. de I. A. I. kaj estos ĉiam elmetataj dum esperantistaj kongresoj en ekspozicioj. Ĉar la elspezoj por ĉiu partoprenanto en la ĵus nomitaj opaj fotografaĵoj estas tre malgrandaj, kaj ilia signifo por nia propagando sendube grandega, mi petas ĉiujn esperantistojn, kiuj navas junajn lernantojn, aliĝi al mia propono. Anstataŭ aĉetadi kaj dissendadi sensignifajn ilustritajn poŝtkartojn, ili havos tre malkarajn kaj tre utilajn por nia afero propagandilojn, kiuj kostos al ili multe malpli ol la ordinaraj kartoj.

Estus ankaŭ tre utile eldoni poŝtkartojn kun fotografaĵoj de ĉiu esperantista grupo laŭ montritaj de mi principoj, kaj la aranĝon povus preni sur sin la Universala Esperantista Asocio por ĉiuj grupoj, kiel tion faros la Internacia Asocio de Instruistoj por la lernantoj kaj * instruistoj. Romano Frenkel. * La esperantistaj gazetoj estas petataj transpresi mian artikolon.

— página 33 del PDF —

I, 2

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

51

Adresaro por instruistoj. Klarigo de signoj: L = lernejo, I ^instruas, N L = kun kolegoj el n a ci o aŭ lando . . K = korespondas pri . . D = donas sciigon pri . . , Dez=speciala deziro. Unu anonco por la membroj de I. A. I. senpage. Nemembroj alsendu 5 respond-kuponojn (por 5 linioj).

1. Svedujo. MALMO. – Jui. Hammarlund (svedo). L: Popollernejo. NL: Ciuj. K: Pri kiu ajn fako pedagogia. D: Informojn pri Svedujo kaj ĝia popolinstruado. Dez: Pasigi libertempon en bela regiono en fremda lando. 2. Rusu jo-Estlando. REVEL, str. Nikolskaja, 9. — F-ino’ Marta Reiĥenbaĥ (estino). L: Elementara lernejo por knabinoj. NL: Kun gekolegoj el ĉiuj nacioj, precipe slavoj kaj finnoj. K: Pri eksperimenta pedagogio kaj novaj vojoj en pedagogio. D: Sciigojn pri stato de lernejoj kaj instruistoj en Estlando. 3. Germanujo. HAUBINDA, poŝto STREUFDORF (Sachsen-Meiningen). – Prof. J, W. Eggleton (anglo). L: Privata lernejo, havanta instruprogramon de publika reallernejo (9 klasoj). I: Anglan lingvon. NL: Kun gekolegoj, posedantaj ĝisfunde, krom Esperanto, unu el la jenaj lingvoj: franca, germana, angla. K: Pri lingvaj demandoj, ekz.: etimologio, gramatiko, fonetiko, literaturo, literatura stilo, tradukarto ktp. (precipe en rilato al Esperanto). D: Lecionojn (per korespondado) pri lingvoj angla, franca, germana; tradukojn el tiuj lingvoj Esperanten aŭ male („vice versa»). Dez: Helpon por traduki Esperanten plej malfacilajn nacilingvajn idiotismojn en celo verki praktikan esperantan «Frazlibron», laŭ sistemo tute nova. 4. Austrio-Bohemujo. BZOVA, poŝto ZEBRAK. — Bohaboj Zaddk (ĉeĥo). L: Publika lernejo elementara. NL: Kun gekolegoj el Galicio, Kroatujo, Svedujo, Francujo, Svisujo. aK: Pri vojaĝado, lerneja sistemo, etnografio. D: Tradukojn el ĉeĥaj gazetoj. Dez: Pasigi libertempon apud maro. Ricevi tradukojn el pedagogiaj gazetoj svisaj kaj svedaj. Interŝanĝi ilust. poŝtk. 5. Francujo. SENS (Yonne). — Prof. RendDeshays (franco). Liceo: duagrada instr. publika. I: Literaturon (france, latine, greke) en la tria klaso (14-jaruloj), sekcioj A (kun latina lingvo) kaj B (sen latina lingvo). NL: Kun kolegoj germanaj, anglaj, precipe usonaj. K: Pri la nuna stato de 1 studoj en antikvaj lingvoj, pri la profito aŭ neutileco de tiuj studoj. D: Plezure mi akceptos hejme vojaĝantajn gekolegojn. Dez: Varbi aliĝojn por la societo «Libera Penso» (jare 1 Sm kun la bulteno).

L:

EVORA, R. Jaenne Alves 1, Alemtejo. — Proj». Luiz Antonio Galvao Moraes Sarmento (portugalo). L: Normala lernejo. I: Matematikon kaj natursciencojn. NL: Kun hispanoj kaj japanoj. – K: Pri aferoj lernejaj. D: Helposaltiu, kiu vizitos mian urbon kaj ne scios lingvon portugalan. Dez: Kolektas geografiajn kartojn. 7. Ruma n ujo. ROŜIORJ-ILFOV. – Miĥaelo Timus (rumano). L: Publika lernejo elementara (5 klasoj). NL: Kun gekolegoj 6. Portugalujo.

— página 34 del PDF —

52

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 2

ĉiulandaj. K: Pri la vivado kaj movado de instruistaro; pri ĝia agado kaj salajroj. D: Utili al tiuj, kiuj deziras verajn informojn pri rumana vivado. Tradukos en rumanan lingvon kion ajn oni deziros. Dez: Kolektas vidindaĵojn el tutmondaj landoj, fidelajn kopiaĵojn, fotografaĵojn aŭ artefaritajn pentraĵojn de kostumoj, tipoj, pejzaĝoj ktp. 8- Finnlando. SUURSAARI. — Emil Elenius (finno). L: Popollernejo. NL: Kun kolegoj el Turkujo, Grekujo, Italujo, Hispanujo, Portugalujo, Japanujo, Indio. K: Pri instruado de religio en lernejo. D: Faros tradukojn el finnaj lernolibroj’ pri tiuj landoj, pri kiuj deziros la demandonto. Dez: Interŝanĝi desegnaĵojn faritajn en lernejo de geknaboj 9-13-jaraj.

Adresaro por gejunuloj’. Ciu el ni scias, ke la korespondado kun fremdaj esperantistoj estas la plej taŭga rimedo por fervorigi novan esperantiston kaj alligi lin firme al Esperanto. Sed ni ankaŭ scias, kief malagrable efikas je la nova adepto de Esperanto la nericevo de sopirege atendata respondo, la unua respondo de fremdulo! Por eviti ĉiun necertecon, ni aranĝos la aferon jene: Ni publikigos en I. P. R. ne la adresojn de apartaj gejunuloj dezirantaj korespondi, sed la adresojn de iliaj instruistoj aŭ esperantaj instruantoj, kiuj ja plej bone konas ĉiun el siaj lernantoj. Tiu, kiu serĉos korespondanton, skribos la unuan fojon ne rekte al sia korespondonta, kies adreson li ankoraŭ ne scias, sed al lia instruisto, kiu volonte transdonos la peton pri korespondado al unu el siaj lernantoj, kiu povos tuj komenci la regulan korespondadon. Ni esperas, ke tiel ĉiu gejunŭlo trovos certan respondanton kaj I. P. R. povos publikigi grandegan amason da adresoj kaj tamen ne bezonos dediĉi por tiu celo grandan spacon sur siaj nemultaj paĝoj. – La anoj de I. A. I. estas petataj sendi al ni la adresojn de tiuj personoj, kiuj povas kaj volas esti por gejunuloj „adres-donantoj», kies tasko estos neniel malfacila, ĉar ili ja tute ne bezonos korespondi kun adres-petantoj. — La enskribo de la adresoj por ĉiu membro de 1. A. I. estas senpaga. Nemembroj alsendu 5 respond-kuponoj^ *

Deziras korespondi 10—14-jaraj gelernantoj de elementaraj lernejoj kaj 120 lernantojn gimnazio kaj reala lernejo (12 – 17-jaruloj). Skribi al .Th. Ĉejka,A BystriceHostyn, Moravio. — 50 lernantoj (11 — 17-jaraj) de ĉena reala lernejo. Skribi al prof. J. Minks, Kromefiz, Moravio. — Francujo : 27 lernantoj 12—13-jaraj dez. koresp. per il. poŝtk. Skribi al F. . Durieux, dir. de .lernejo „Montesquieu», Lille (Nord). — Rusujo Azia (Siberio): 18 lernantoj de gimnazio (12 — 17-jaruloj). Skribi al R. Frenkel, inspektoro de gimnazio, Enisejsk, Siberio. Austrio-Moravio:

Redaktoro kaj eldonanto Theodor Ĉejka, Bystrice-Hostrn. — Presejo >Druzst vo k n i h t i s kar n y<, Hranice, Moravio.

— página 35 del PDF —

programon, por la ĝenerala kunveno de I. A. I. eu Barcelono, sendu ilin baldaŭ al la redakcio de I. P. R. Ni scias, ke preskaŭ ĉiuj el niaj legantoj ateudis tiun ĉi kajeron pli frue . . . Certe multaj eĉ timis, ke nia afero eble jam rompiĝis pro iu danĝera rifo. La plej timemaj ankaŭ skribis al ■ ni pri tio kaj demandis uin pri la kaŭzo de tiel longa silentado. Ni ne povis respondi al ĉiu aparte kaj tial ni devis prokrasti uian respoudon ĝis nun. Karaj geamikoj, estu tute trankvilaj, kiel ankaŭ ni estas. Certe ĉiu el vi voloute koufesos, ke la membra kotizaĵo de I. A. I. estas tro malgranda por doui al niaj membroj tuj eu la komenco, kiam niaj fortoj estas aukoraŭ negrandaj, organon elirantan ĉiumonate . . . Kelke da kolegoj, konfesinte tion, tuj pagis de si mem pli multe ol estis ilia devo . . . Ni ne volu tuj eu la komenco esti tro kuraĝaj kaj eliradi pli ofte ol permesas niaj financaj fortoj. Ni ne devas fari ŝuldojn (kiu el ui dezirus ilin poste pagi?), ĉar farante nepageblaju ŝuldojn, ui tre malutilus al uia grava entrepreno. Kio ŝaj- . uas al vi pli prudenta: eldonadi gazeton tuj en la komenco tre ofte kaj en ampleksaj volumoj — ĉu vi scias, kiom kostas la afranko de ĉiu nova kajero, sendata fremdlauden? — aŭ eldouadi ĝin komence ne tiel ofte, sed eu volumetoj» pli dikaj, kuu la enhavo pli riĉa? Kiu agado impresas pli bone tiuu, kiu observas nin serioze? Ĉu ui ne atingos pli certe nian celon, se nia or- . gano elirados en la i-a jaro nur kvarfoje (sed ni ne fiksu la daton, ni sole diru — kvarfoje), dum la 2-a jaro dumonate kaj nur en la 3-a .aŭ 4-ajaro ĉiumonate? Ĉu estas malbona la deyizo: »Komence modeste, sed poste ĉiam pli kaj pli kuraĝe«? Se ni deziras labori serioze kaj efektive atiugi niau altan celon, ĉu nia laborado ne devas esti reala kaj ne fantazia aŭ utopia? Nia I. A. I. kreskas malrapide, sed kreskas kaj kreskas ĉiutage kaj ĉu tio ĉi ne estas por ni la plej bona kaj la plej* kuraĝiga signo? La kaso de I. A. I. ne estas aukoraŭ plenega, sed ĝi tamen enhavas jam tiom da mono, ke ĝi plene sufiĉos por kovri niajn elspezojn dum la unua . jaro. Tial ni ĉiuj laboru kaj esperu! Gazetoj pri I. A. I. kaj I. R. R. Favorajn artikolojn pri la I. A. I. kaj I. P. R. alportis jeuaj* gazetoj (esper. gazetojn ni ue citas aparte, ĉar ili preskaŭ ĉiuj raportis pri uia afero): El Clamor del Magisterio, Nro 49 (s-o Jose Albages, Hispan., Katal.), Journal des Instituteurs, Nro 41 (s-o Ch. Rossignol, P. Cuudde, Belgujo), Gazeta Kujawska, Nro 152 (s-o B. Gluchowski, Pol. Rusujo), Bulletin de 1’Association des ancieus eleves de l’Ecole Normale de la Seine (s-o Anfroy, Francujo), Laud en Volk, Nro 301 (s-o J. L. Bruijn, Nederlaudo), L’jĝmancipation de l’Instituteur, Nro 14 (s-o G. Tĉtaud, Francujo), Bulletin mensuel de 1’Association Aniicale des Instituteurs et Institutrices de 1’Aisne, Nro 147 (s-o J. Bouruiche, Francujo), Svensk Lararetiduing, Nro 1412 (s-o Jul. Hammarlund, Svedujo), Montrose Staudard and Angus aud Mearus Register (s-o J. D. Simpson, Skotlando), Het Schoolblad, Nro 8 (s-o M. J. Wessel, Nederlaudo), Prehled Revui, Nro 1, V (J* Krumpholc, Boh.-Moravio), Bulletin niegue! de 1’Association Amicale des Ardennes, Nro 36 (s-o P. Beuoit, Francujo), Folkeskolen, Nroj 11, 12 (s-o N. Moesgaard, Danujo), Kobstadskolen, Nroj 22, 1 (s-oj’ P. Zoffman, N. Moesgaard, Dauujo). — Ni citas sole tiujn gazetojn, kiuju ni riceviss. — Karaj kolegoj, daŭrigu

— página 36 del PDF —

tiel ankaŭ estonte kaj kuraĝigu ankaŭ aliajn kolegojn skribi pri la I. A. I. kaj I. P. R. kaj traduki el ĝi por naciaj gazetoj. Tio ĉi estas senpaga kaj bonega reklamo, ĉar ĝi estas efika kaj konvinka! Grava avizo. Kiu ankoraŭ ne sendis al ni la plenigitan demandaron (vidu la 4-an paĝon de la kovrilo en la i-a kajero!) por la »Adresaro de instruistoj kaj profesorojn plenigu ĝin afable kaj sendu senprokraste al la redakcio de I. P. R. Tiu adresaro havos por ni specialan signifou !

Bibliografio. August Strindberg: Fraŭlino Julie (Naturalista tragedio). El sveda lingvo trad. P.. Nylen kaj S. E. Krikorz. 75 ore. K. W. Appelbergs Bocktryckeri i Distribution, Uppsala, Svedujo. — August Strindberg: Pario (Unu akto). Trad. Birjer Strom. 25 ore. La sama eldonisto. — H. K. Bouŝka: Slovakoj kaj Magiaroj (Kelkaj vortoj pri slovaka suferado en Hungario). Sm 0 -21. V. Riegel, Praha 1687-II, Bohemujo, — J. Arbes: Rakontoj. El ĉeĥa lingvo trad. J. Grna. Fr. i*6o. Ferd. Bohŭĉek, libristo, Jeviĉko, Moravio. — Santiago Rusinoj La Patrino (Dramo en 4 aktoj). El hispana liugvo trad. Alfonso Sabadell. Prezo? Feliu & Susanna, Barcelona, Ronda San Pedro, Nro 36. — R. Deshays: Popola Frazlibro en 30 leciouoj (Gramatike kaj sence laŭgradaj). Fr. o*6o. Librairie de 1’Esperanto, Paris, 15, rue Montmartre. — Wladyslaw Reymont: En fumejo de Topio (Novelo). El pola lingvo trad. Dro Kazimierz Bein (Kabe). Sd. 20. »Pola Esperantisto«, Warszawa, Marszalkowska 143, Rusujo. — E. Stark kaj Fr. Rockmann: Internacia Legolibro I-a parto. Mk 1*20. Fr. Rockmann, Magdeburg, Buckauerstr. 14, Germanujo. — Adolf Mach: Nebe a zeme. Astronomie pro – kazdeho, zvlaŝte pro stud. vŝelikych ŝkol. K 3*60. Hofer a Klouĉek, Praha. — Prof. A. Dombrowski: Malgrandaj pensoj pri grandaj demandoj (Artikolaro kaj leteraro). Prezo? A. Dombrowski, red. de »DraugiaĴ, Kovno, Rusujo. — Esperantista Runkalendaro 1909. Mk 0*80. Esper. Verlag Moller & Borel, Berlin S. W., Lindenstr. 18/19, Germanujo (Enhavas, bedaŭrinde, tremultajn erarojn, nej&serarojn, en laadresaro!!). — J. Borel: Legolibreto. Sm o*io kaj F. Skeel-Giorling: Fabeloj de Andersen. Sm o*io. Esper. Verlag Moller & Borel. — Esperanto und seine -Feinde. Einige Worte zur Abwehr. Mk 0*20. Esperanto-Gesellschaft, Berlin, Bernburgerstr. 18, Germ. — Alberto Gomez-Cruz (jr): Rudimentos de Esperanto. Prezo? Okcidenta esperantista societo, Guadalajara, Jal., Meksiko. — C. A. Laisant: La Parlamentisma Iluzio. Fr. o’i.5. Internacia Asocio •Paco Liberecoj, Paris, 49, rue de Bretagne. — Bernard Long: Is Esperanto worth learning? Sh o’i. Miggie & Coy., Publishers, Rothesay, Skotlando. — T. E. K. A.-Jarlibro 1909, I-a vol., eldonita de la ^Tutmonda Esperanta Kuraĉista Asocioj. Sm o’4. H. F. Adolf Thahvitzer, Kotzschenbroda-Dresden, Germ. — Biblioteko Infana: Nro 1. Ruĝa ĉapeto. Sm o*io. Nro 2. Kato en botoj. Sm o-io. Eldonas »Societo Esperantista Kaŭkaza*, Tiflis, RusujO. — F. A. Ŝidlo: Vzorce a tabulky na inereui ploch i teles a na sestavovani ŭloh. 1ICJ Ŝfdlo, Bystnce-Hostfn, ‘ Moravio.

P

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

JARO I

JULIO 1910

Nro 3

INTERNACIA

Pedagogia Revuo OFICIALA ORGANO DE LA

Internacia Asocio de Instruistoj

LA ENHAVO: J. Krumpliolc: Malnova portreto.de Comenius. — A. Ferriere-J. W. Eggleton: Kunedukado. — Stan. Tomiĉ: Principoj de edukado de P volo. — La Grafo Vay de Vayja-M. J. Wessel: La gepatroj kaj la edukado de la japana infanaro en la familio. — N. Moesgaard: La nordiaj instruistkongresoj. — Prof# Kiu ichi No hara: Lernejo kaj instruisto en Japanujo. — M. Timuŝ: La popolaj lernejoj en Rurnanujo — Felix Uhlmaun: Lernejo kaj instruisto en Saksujo.* — Inspektoro Jos. Anschau: La popola lernejo en . Kroatujo. — Joh. Jacobs-: Triainternacia kongreso porla familiaedukado de la infano.— Al. Halamasek: Salajroj de instruistoj enMal. Aŭstrio. — Jos. Albages: Protokolopri la kunvenoj do I. A. I. en Barcelona. — Novaj , membroj de I. A. I. — Adresaro por nstruistoj. Internacia Asocio de Instruistoj (I. A. I.): Honora prezidanto: Dro E. Boirac, rektoro de la universitato, Dijon (Francujo). — Prezidanto:‘ Th. Cart, profesoro de la franca universitato eu Paris. — Vicpr ezidantoj: F. Marĉchal, profesoro en Leeds (Anglujo), frl. C. de Chalmot en Koeln (Germanujo), R. Frenkel, inspektoro de _ gimnazio en Enisejsk (Siberio). Sekretario : F. Durieux, direktoro de lernejo en Lille (Francujo). — Kasisto: Th. Ĉejka, instruisto en BystHce-Host£n (Aŭstrio).

Membra kotizaĵo por ijaro t Siu (2*50 aŭstriaj kronoj) estu sendata per poŝta mandato aŭ per io poŝtaj . >respond-kuponoj« (kun la poŝta stampaĵo!) al la kasisto.- —■ Membroj de I. A. I. ricevas ia oficialan organon senpage.

— página 2 del PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO RBDAKCIO: Th. Ĉejka, Bystrice-Hostyn, Moravio (Aŭstrio). ĈEFAJ KUNLABORANTOJ: J. W. Eggleton, R. Frenkel. KORESPONDANTOJ.

Anglujo: Prof. Marĉchal, G. R. ■ Mills. — Aŭstrio: Prof. R. Fridrich, J. Kjrumpholc. – Belgujo: Joh. Jacobs. — Danujo: N. Moesgaard, P. Zoffmann. — Finnlando: Emil Elenius. — Francujo: F. Durieux, A. Germaine. — Galicio: J. Kaszycki. — Germanujo: Felix Uhlmann, K. Schonherr. — Hispanujo: Jos. Albages.. — Italujo: Prof. Alessandro Mazzolini. — Japanujo: Kiuichi Nohara. — Malsupra Austrio: Al. Halaniasek. — Montenegro: Risto M. Pop oviĉ-Ĉupic, — Moravio: J. Grna, J. Holub. — Nederlando: Dreves Uitterdijk, M. J. Wessel. — Norvegujo: Nils Ĝkland. — Rolujo: B. Gluchowski, ^r. Solarski. — RortHgalujo: G. M. Sarmiento, prof. de normala lernejo. — Rumanujo: M. Timuŝ. — Rusujo:1 M. Beregavsky, Vlaso Kuroĉkin, inspektoro. — Serbujo: Jov. P. Jovanoviĉ. — Skotlando: Ĉh. T. Macgregor, Thomas A. Maxwell. — Svedujo: J: Hammarlund, E. G. Risberg. — Svlsujo: G. Stroele. — Turkujo (Azia): J. Guĉron. Redakcio kaj administracio de la I. P. R. troviĝas eu

Bystnce-Hostyn, Moravio,

Aŭstrio. — Jara abono por nemembroj de la I. A. I. — 15 Sm. Oni pagu per’poŝta mandato aŭ per 10 poŝtaj «respond-kuponoj* (kun la poŝta stampaĵo!). — Poŝtaj markoj n? estas akceptataj por la. pago de 1’ abono aŭ membra kotizaĵo. Respondo al kelkaj personoj, kiuj postulis, ke nia I. P. R. estu redaktata aŭ ekskluzive ■ aŭ almenaŭ parte en la «simpligita* Esperanto: Karaj kolegoj, ĉu ui instruistoj havas tiom da libera tempo, ke ĝi povus sufiĉi al ni ankaŭ por tiel senutila ludado kiel estas la konstatita elpensado kaj ĉiama ŝanĝado de novaj kaj pli novaj sistemoj de «helpa liugvo internacia* ? Mi estas certa, ‘ ke mi parolas en la nomo de 999Bo9% de la membroj de I.. A. I., se mi diras, ke Esperanto »uesimpligita«, t. e. tia, kiel ĝin kreis la genia Dro Zameuhof, jam sufiĉe klare k^j evidente pruvis al ĉiu vera atniko de la ideo de helpa lingvo internacia, ke ĝi taŭgas perfekte por ĉiuj bezonoj de nia nuna vivo. Ni bonege komprenas unu la aljan kaj mi peusas, ke tio ĉi estas la ĉefa eco de helpa lingvo iuternacia. Nia vivo estas mallonga, precipe la vivo de instruisto, kaj tial ni ne deziras ludi, sed l abori, labori serioze kaj. energie pri niaj aferoj profesiaj. Oui ne forgesu, ke nia Asocio estas orgauizaĵo profesia, kuniĝo de instruistojrprofesiistoj kaj kompremeble, ke la saman tendencou havas aukaŭ nia revuo Por nia revuo, kiel gazeto pure profesia, la lingvo internacia ne povas esti celo, sed nur rimedo. Tial mi ueuiam dediĉos eĉ unu linion al la dis-‘ putoj aŭ pri Esperanto aŭ pri la ideo de lingvo internacia *entute. Ekzistas ja sufiĉe granda nombro da propagandaj ga-

— página 3 del PDF —

B > Giucho w t>ki

Bakdw

La malnova artista portreto de J. A. Comenius. I.a konata komeniologo Dro J. Kvaĉala, profesoro de la universitato en Jurjev (Dorpat, Rusujo), atentigis antaŭ kvar jaroj publikon slovakan (en Hungario)1 kaj nelonge ankaŭ publikon ĉeĥan2 kaj sciencan3 pri belega, ĝis nun nekonata artista portreto de glora instruisto de instruistoj kaj apostolo de paco kaj artefarota lingvo internacia-J. A.Comenius, kiun portreton aĉetisan la j.1905 la amsterdama „Rijks-Museum» en tiea vendejo »de brakke Grand». 1 «NArodnie Noviny«, TurĈ. Sv. Martin, 1905, Nro 112. — 2 »Komenskf«, ZAbreh 2, Moravio, 1909, Nro 28. — 8 «Analecta Comeniana», Jurievi, 1909, pĝ. V.

— página 4 del PDF —

54

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

L 3

Ni publikigas kopion de tiu portreto, por ke oni alveninte Amsterdamon sciu pri ĝi kaj povu ĝojigi sin per ĝi, kaj por ke la kono pri ĝi disvastiĝu en la mondo . . . La portreto tute certe meritas tion. Laŭ la opinio de prof. Kvaĉala ĝi estas pentraĵo de iu glora majstro holanda eble el la j. 1660, do unu el la plej malnovaj portretoj de Comenius, kiujn ĝi ĉiujn superas. Sufiĉas kompari nian kopion kun konataj bildoj de Comenius el la j. 1642 (angla gravuraĵo), 1652, 1657 (en la libro „Opera didactica»)» 1658 (en «Vestibulum») kaj kun pentraĵo de Crispin el Passa el la j. 1666 ktp., kaj oni ekvidos, ke nia portreto estas el ĉiuj la plej artista kaj tial certe ankaŭ la plej bona. Sur la originalo de nia kopio estas Comenius pentrita en nigra mantelo kun ruĝa, ore trateksita bordero, kaj lia estiminda kapo kun vivaj okuloj, helaj haroj kaj griza barbo influas per neforgesebla impreso de viva, bonanima vizaĝo. Estus certe tre interese kaj merite trovi la devenon de tiu ĉi eminenta verko — la nomon de pentristo, jaron de origino kaj similajn detalajojn. Eble iu el niaj holandaj, respektive amsterdamaj geamikoj povus oferi al tiu ĉi afero iom da tempo kaj laboro, se ne ĉi scienca, do almenaŭ el nacia *intereso. Jos. Krumpholc.

Kunedukado. De A. Ferriĝre, Geneve (Svisujo).

r La demando pri kunedukado estas en la aero. Samtempe kun la ‘Konstantaj progresoj, kiujn faras Ja psikologio pedagogia, oni konscias pli kaj pli klare la malutilojn, eĉ la danĝerojn de unuflanka edukado, de edukado, kiu traktas ĉiun sekson aparte kaj ĉiam evitas, ke knaboj kaj knabinoj iel ajn pliproksimigu unu al alia. Ĉe la antaŭ nelonge okazinta en Londono internacia kongreso pri edukado, pli ol unu estro de kunedukada internulejo venis atesti, pro propra konvinkiteco, pri la utileco de tiu edukmaniero. Per ĉi tiu artikolo ni deziras esplori la demandon laŭ vidpunkto speciala kaj por praktika celo. Ni lasos flanke la kunedukadon en unuagradaj lernejoj, kiel ankaŭ tiun, kiu fariĝas sur la benkoj de la universitato; ĉi tiuj du formoj troviĝas realigitaj preskaŭ ĉie, kaj pri ili oni jam plu ne disputas. Ni ankaŭ ne pritraktos la kunedukadon en eksterulejoj. Ni scias, ke jam pli ol unu * Ilustritaj poŝtkartoj kun la portreto de Comenius estas riceveblaj en nia administracio po io heleroj (0’04 Sm.).

— página 5 del PDF —

I, 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

55

lando malfermis siajn duagradajn lernejojn, ĉu publikajn aŭ privatajn, por infanoj de ambaŭ seksoj. Enketo, kiun ni mem faris en Italujo, ebligis al ni konstati, pri ĉi tiu punkto, absolutan kontentecon de la estroj de publikaj lernejoj kaj de la lernantoj de 1’ du seksoj. Ankaŭ en Svisujo disvastiĝas la principo de la geknaba eksterulejo. En Berno, ĝia enkondukiĝo en la du oficialajn kolegiojn kaj en la Lerber’an lernejon ne okazigis eĉ la plej malgrandan kontraŭparolon. En Laŭsano, la Vittoz’ a lernejo estas geknaba. Eĉ la kolegio de Ĝenevo, antaŭ du jaroj, malfermis sian pordon por la virina elemento; kaj ŝajnas, ke ĉi tiu novaĵo estas favore akceptita de la opinio ĝenerala. Sed, apudekzistantaj kun Ia eksterulejoj, troviĝas, laŭ fatala leĝo, la internulejoj. Eĉ ŝajnas ja, kvazaŭ la rolo de tiuj ĉi institucioj fariĝas niatempe ĉiam pli kaj pli vasta, ĉar por multaj gepatroj neebligas iliaj cirkonstancoj, ke ili mem eduku siajn infanojn. Nu, la kazernsimila internulejo kaj la monaĥina lemejo estas sociaj pestoj. Tiun ĉi juĝon konfirmas ja preskaŭ unuanime la lernejestroj kaj la pli seriozaj lernantoj tie enkazemitaj. Absolute necese estas fari kontraŭagadon. Sed kiel ? Ni vidas nur unu elirvojon el ĉi tiu stato de aferoj. Ĝi postulas du novigaĵojn: 1. Plibonigi la eksterajn kondiĉojn de enedukeja vivado; por tiu celo transloki la internulejojn surla kamparon kaj submeti ilin al la reĝimo higiena kaj morala de la Mnovaj lernejoj». 2. Enkonduki en ilin la kunedukadon de la seksoj. Kunedukado de la seksoj en la internulejoj? Ĉu tio estas efektivigebla? Ĉu ĝi estas dezirinda? Ĝuste ĉi tiujn demandojn ni volas tre mallonge respondiPor eviti defalaĵojn, ĉi tie neĝustlokajn, ni donos nek citatojn nek referencojn. Tamen niaj certigoj estos, ne malpli pro tio, la frukto de serioza dokumentado. Studinte la kunedukadon el vidpunkto psikologia, kaj zorge esplorinte, laŭ raportoj de iliaj estroj kaj estintaj lernantoj, la procedojn kaj rezultatojn de kunedukado en la plimulto da nunekzistantaj institutoj kunedukadaj, ni ankaŭ faris, antaŭ nelonge, viziton en nova lernejo kunedukada, kiu estas, verŝajne, la plej bona el ĉiuj niatempe troveblaj: ni aludas ĉi tie la new school de Bedales en Anglujo. Fondita en 1893 de J. H. Badley, geknaba jam de 1899 la lernejo de Bedales nun kalkulas proksimume cent knabojn kaj duone tiom da knabinoj. Ĉiujare venadas ĝin viziti, en granda nombro, pedagogoj el Eŭropo kaj Ameriko, ĉar ĝi sendispute reprezentas tipon de lernejo tre proksiman al la perfekteco. Tie, ni rapidu ĝin diri, oni ne komprenas la kunedukadon kiel integralan egal-

— página 6 del PDF —

56

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 3

rajtan kulturigon de la du seksoj. Agante laŭ tia principo, oni submetus la knabojn al reĝimo tro milda aŭ la knabinojn al reĝimo tro severa. Virinigi la knabojn, tio ja estas danĝero ne malpli granda ol virigi la knabinojn. Ke ĉiu sekso ricevu edukon, kiu, estante konforma al ĝiaj fakultoj, ĝin ankaŭ preparas por la aparta rolo, kiun ĝi ludos poste en la vivo, sed ke ĉio fariĝu komune, kio estas komune farebla: jen la unua principo de vera kunedukado. La utiloj, kiuj rezultas el la kunedukado, estas ordigeblaj laŭ du klasoj: aŭ ili estas negativaj, aŭ ili estas pozitivaj. Ili estas negativaj en la senco, ke ĉiutagaj interrilatoj inter infanoj kaj junuloj de la du seksoj estas sola kaj plenefika antaŭgardita kontraŭ la morala malvirtiĝo en la kazern-internulejoj kaj monohinaj lernejoj. En tiui ĉi institutoj, la tre naturaj kaj permeseblaj sentoj de amemo, de mildkoreco, de sindonemo, — sentoj, kiujn havas ĉiu infano – estas konstante subpremataj; kaj ĝuste pro tio ili ofte fariĝas supermezure intensaj, eĉ nenaturaj. El tio rezultas tiuj tro oftaj okazoj de psika senekvilibreco, kies sekvoj estas, kiel oni scias, treege gravaj. Statistikaj nombroj mankas; sed de edukistoj kaj psikologoj ni havas unuanimajn atestojn, por pruvi, ke ekzistas nur unu sola rimedo kontraŭ ĉi tiu stato de aferoj: korpa ekzercado en libera aero por fortigi la nervan sistemon, kaj liberaj ĉiutagaj rilatoj kun reprezentantoj de alia sekso. Ĉu oni timas malbonuzadon ? A-priorie, tiaj timoj estas, eble, ne tute senbazaj; sed la faktoj pruvas, ke ili estas vanaj. Nekalkulante la subjektojn herede malvirtemajn, — tiuj ĉi estas,, naturnecese, maloftaj, — la aliaj estas elmetataj al malpli da danĝeroj sub la kunedukada reĝimo, ol sub la monaĥeja. Kontentigante la naturajn bezonojn de 1′ koro, oni ilin tute ne ekscitas, male, oni kvietigas. Se ili senĉese renaskiĝas, almenaŭ ili ne transpasas la limojn, kiujn jam kontraŭmetis al ili lanaturo; sola ilia nekontentiĝo kreas kvazaŭ amasiĝon de kaŝita pasio nesatigita, kiu refrapas la nervan sistemon, disŝancelas ĝin iom post iom, kaj povas tiam, sed nur tiam, konduki al malbonuzado. Nenio estas tiel purega, tiel respektoplena kiel eksentata altiriĝo al alia sekso. Anstataŭi brulstampi, kvazaŭ ili estus pekoj, la simpatiojn de T maturiĝanta aĝo, donante al ili tiumaniere ian moralan valoron; anstataŭ ilin riproĉi kaj per tio devigi sin kaŝi, — agado kiu nur pliigas la malbonon, — kial ne lasi ilin ekflori sindetene kaj freŝe, kaj tiel al ili konsenti ilian grandan edukan valoron? Oni ne povas imagi al si pli potencan vigligitan de vivo altruisma, de bonkoreco, de nekaŝemeco, de sindonemo, de disvolviĝo de 1′ tuta naturo intelekta kaj morala. Ce junulo sana kaj spiA

— página 7 del PDF —

I, 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

57

rite ĝustproporciita, la naturaj sentoj nepre neebligas ĉian malrespekton; tiu ĉi neebligo, siaspece psikologia, estas pli efika kaj pli certa, ol ĉiu ajn obstaklo materia. Infano absolute sana, kiel korpe, tiel ankaŭ spirite, troviĝante en sanaj vivokondiĉoj, ne povas deflankiĝi de la vojo de 1 honesteco kaj rektanimeco. La rezultatoj konstante atingataj en kunedukadaj internulejoj kaj la spertoj tie faritaj pruvas, ke, por eviti frumaturan vekiĝon de 1’sentoj, ne ekzistas pli nepresukcesa rimedo, ol jena: Jam de frua infaneco lasi knabojn kaj knabinojn pligrandiĝi kune, permesante al ili, per la negravaj sendaŭraj konkuradoj de 1 ĉiutaga vivo, ekkoni iliajn respektivajn karakterojn, en tiu aĝo, en kiu dormetas ankoraŭ la pasioj, kaj en kiu la instinktoj ankoraŭ estas puregaj. Krom siaj efikoj antaŭgardaj kaj negativaj, la kunedukado havas ankaŭ aliajn. Kiel en la edukado morala, tiel ankaŭ en la scienca instruado, ĝi povas naski interseksan konkuremon, kies sekvoj estas tute rimarkindaj. En la klasĉambro la memestimo estas mirinda instigilo al la laboro; kaj aparte interese estas konstati, kiel granda estas la timo pri riproĉoj, kiun havas unu sekso en ĉeesto de la alia. Ne sole la emo al konkurado, sed ankaŭ la deziro al reciproka helpado estas pli forta; kaj tio faras el la klaso anaron pli ageman kaj pli viglan. Sed ankaŭ la malsameco inter la reagmaniero de la knaboj kaj tiu de la knabinoj donas al la instruado stampon pli specialan. La knabinoj estas ĝenerale pli respondpretaj, pli impreseblaj, sed pli senpripensaj. Ĉiufoje kiam la instruisto faras al la klaso demandon, la unuaj ili volas respondi; sed tial, ke ili ne pripensis la plenan signifon de 1′ demando, ilia respondo estas ofte aŭ nesufiĉa aŭ tute erara. La knaboj, kontraŭe, reagadas pli malrapide, sed donadas respondojn pli zorge pripensitajn, pli sencoriĉajn, pli kompletajn. Kaj kio rezultas? Por ne resti malantaŭe, la knaboj, ankoraŭ penante paroli singarde, donas al sia pensado pli da intenseco kaj pli da rapideco al siaj respondoj. La knabinoj, siaflanke, hontantaj pro tio, ke iliaj senpripensaj aŭ nekompletaj respondoj estas korektitaj de knaboj, ekpripensas pli bone kaj ordigas siajn ideojn kun pli da logiko kaj decideco. Kvankam nek la spirito asimilema de la elemento virina nek la spirito pliĝustedire konstruema de la vira elemento esence modifiĝas, — tio estas ennaskitaj tendencoj, kiujn nenio iam ŝanĝos, — ĉiu sekso alprenas iom post iotn la ecojn de la alia kaj disvolviĝas en direkto al aparta harmonio, kiu ne povas ne esti por ĝi utila. Ankoraŭ pli grandaj estas la efikoj de 1′ kunedukado sur la karaktero. Valoras la penon noti ĉi tie la regulan psikan procedon

— página 8 del PDF —

58

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 3

de la du seksoj, kiam ili sin trovas en reciproka apudestado. Gis la ekviriĝa aĝo la geknabetoj sin intertoleradas sufiĉe bone; negravaj antagonismoj, rapidaj reamikiĝoj, akordiĝoj, pri gustoj, laboroj, ludoj — jen tio, al kio limiĝas iliaj interrilatoj. Ĉirkaŭ la aĝo de dek du aŭ dek kvar jaroj, tre ofte okazas ĉe la knaboj subita ŝanĝo, kiu daŭras kelkfoje ĝis la aĝo de dek ses jaroj proksimume: tiam montriĝas ĉe ili, rilate al la malforta sekso, spirito de konkuremo, de maleŝtimo, de moka kritikado. Oni tion rimarkas precipe ĉe knaboj edukitaj en familio aŭ malproksime de virina influo. Kolerigadas ilin pli ol ŭm la sentemeco de la knabinoj, ilia koketeco, ilia babilado kaj tiuj mankoj, kiuj al la knabinoj mem tro ofte ŝajnas negravaj — mankoj de sincereco kaj de kuraĝo morala. En kunedukadaj institutoj tiu krizo tute natura reduktiĝas al sensignifa afero: la morala teniĝo de la lernejo, la tie reganta spirito de bonvoleco kaj servemo, kaŭzas ke la knaboj malplej ofte esprimas siajn kritikojn kaj montras malpli multe sian antipation. Cetere, la krizo estas normala: ĝi estas kvazaŭ ekfloro de tiu sento de fizika supereco kaj potenco kreema, kiun havas ĉiu junulo. Tamen tiu spiritinklino estas pasema. Post kelka tempo, kiam la supereco de la junulo trovis laŭmeritan rekonon kaj malimplikiĝis de ĉia konkurado, lia memestimo disvolviĝas en spiriton de protekto kaj sindono. Tiuj virinaj ecoj, kiujn li ne posedas, ekŝajnas al li amindaj kaj valoregaj ĉe la knabino; kaj nun li jam ne revenas al ŝi kiel kamarado, nek kiel kontraŭulo pli-malpli malsekreta, sed, pli ĝuste, kiel amiko nekaŝema kaj sincera, kiu bone komprenas, ke amika _ kunlaborado povas alporti al ambaŭ plej gravajn utilojn. Ŝajnas, ke la knabineto, pligrandigante, ne trairas krizon similan. Jam en plej frua aĝo montriĝas en ŝi la ecoj de 1′ virino. Kvankam bedaŭrante la maldelikatajn de 1′ knaboj, iliajn kriojn, perfortaĵojn, malkonvenajn parolojn, ŝi toleras ilin, ŝi paciencas, esperas; ŝi pripensas, ke ilia karaktero estas io, kion oni nepre devas akcepti tian, kia ĝi estas, ĉar ĝi sendube pliboniĝos. Estas jam iu trajto patrina en ŝia maniero pardoni tiujn ekscesetojn . de la naskiĝanta vireco. Ju pli aĝa ŝi fariĝas, des malpli ŝi sentas da antipatio por la troflameco de 1’ viro; eble ŝi neklare pripensas, ke tiu forto, kiun ŝi samtempe admiras kaj mallaŭdas, servos al ŝi en posta tempo kiel protekto kaj rifuĝejo; kaj se ŝi iufoje riproĉas, ŝi per tio nur celas malhelpi al malbonuzado kaj elmontri tiun influeman kaj edukeman instinkton, kiun donis al ŝi, jam en frua infaneco, ŝia estonta rolo de patrino.

— página 9 del PDF —

I, 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

59

Kiam la junulo pli aŭ malpli frue revenas al ŝi, ŝi havas la senton, ofte pravan, ke li ion ŝuldas al la influo, kiun ŝi antaŭe havis sur li; kaj tiun influon ŝi daŭrigos dum la tempo de 1′ amikeco, same kiel ŝi jam faris dum la tempo de 1 konkurado. Kaj vere ŝi ne eraras. Eĉ ne konsciinte pri tio, la junulo evoluciis en apudestado de 1′ knabinoj tute alie, ol kiel li tion farus malprokSime de ili. (Daŭrigo venos.) El franca lingvo tradukis

Prof. J. IT. Eggleton (Haŭbinda, Germanujo).

Principoj de edukado de 1’volo. De Stamslav 7’omt’c, Hartberg (Stirio-Aŭstrio).

La plej grava flanko de 1′ edukado estas la edukado de 1′ volo, ĉar de ĝi dependas la karaktero de homo. Bedaŭrinde sur tiun ĉi flankon de edukado oni plej malmulte direktas sian atenton, kaj plej ofte la volo disvolviĝas, ne sub racie elektitaj influoj, sed sub hazarda kombino de mediaj kondiĉoj. Por sukcese konduki la edukadon de 1′ volo estas necese, ke la edukanto havu klaran ideon pri la volo kaj pri la influoj, kiuj direktas ĝin al bono aŭ malbono, al firmeco aŭ ŝancelemo. La ideo pri volo estas ĉe la plejmulto tre malpreciza, kiel klare montras la tiel ofte aŭdata frazo: vi povas se nur vi volas; aŭ, havu • fortan volon kaj ĉio sukcesos. Tiuj ĉi konsiloj estas samvaloraj kun la jena: vi ja povas pagi, havu nur monon. Por persono kun firma volo tiaj konsiloj estas superfluaj, kaj por ŝancelemulo ili estas senefikaj. Sensenca estas admono. havu fortan volon; la sole racia estus montro de rimedoj por akiri ĝin, por disvolvigi ĝin en si. La ideo pri volo, kiel ĉiuj homaj ideoj, estas simbolo reprezentanta en pensado aron da fenomenoj. Kiel al ideo „arbo» korespondas nenia objekto ekster ni, sed ĝi nur reprezentas aron da perceptaroj kaŭzita] de certaj vegetaĵaj fenomenoj; tiel al ideo „volo» korespondas ne ia individueca esto, sed grupo da subjektivaj fenomenoj. Por klare kompreni la ideon pri volo, ni devas priobservi tiajn fenomenojn en konkreta okazo, t. e. analizi decidojn: Decido estas kelkfoje senpera objektiviĝo de deziro, sed pli ofte ĝi estas rezultanto de multaj pli malpli intense kontraŭagantaj impulsoj. Kiam mi estas malsata kaj troviĝas en propra hejmo, la deziro manĝi povas senpere objektiviĝi, ĉar nenia ideo kontraŭstaras ĝin, sed se mi . troviĝas en fremda hejmo, mia deziro manĝi

— página 10 del PDF —

60

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 3

povas esti same intensa, kiel en la antaŭa okazo, tamen ĝi ne povas senpere objektivigi: ĝin kontraŭstaras ĝeno postuli manĝaĵojn de fremdulo. Tio ĉi estas plej simpla ekzemplo; en multaj okazoj la ideoj kaj emocioj, el kiuj la decido estas rezultonta, estas multe pli multnombraj kaj .malsimplaj. Spite tiu malsimpleco ni trovas unu komunan leĝon por la decidoj, nome: la decido dependas ekskluzive de emocioj; perceptaroj nevekantaj emociojn estas senpotencaj. La emocioj estante la solaj kaŭzoj de niaj decidoj devas esti antaŭ ĉio pristudataj; tamen la limoj de tiu- ĉi artikolo ne permesas elĉerpigan analizon de emocioj, kaj mi nur citos la rezultatojn, al kiuj tiu analizo kondukas. La emocioj estas la sentoj de harmonio aŭ disharmonio inter deziro kaj ebleco. La deziro estas la emo disvolviĝi, emo komuna al ĉiu estaĵo, sekve ankaŭ al ĉiu korpa ĉelo kaj ĉiu ideo en spirito. Kutimo, inklino, gusto, instinkto ktp. estas diversaj esprimoj por la sama fundamenta esteco de deziro estas do tute kompreneble, ke la intenseco de 1’emocio dependas de la forto akirita per la antaŭa disvolviĝo de 1′ elemento subjekta naskanta ĝin.Tial la instinktoj, estante forte enradikigitaj per la jarmila antaŭa evolucio de organismoj, estas multe pli potencaj ol la inklinoj disvolvitaj per edukado. Nenia korpa aŭ spirita elemento povas disvolviĝi sen objektiviĝado t. e. sen agado; tamen la eksteraj kondiĉoj ofte malhelpas, eĉ malebligas la objektiviĝon de deziro. Harmonion inter deziro kaj ebleco ni nomas ĝuo, disharmonion inter ili doloro. La esteco de ĉio vivanta estas eviti dolorojn kaj penadi al ĝuoj. La spertoj montras tamen al ni, ke ĉiama ĝuado estas neebla; ke ofte por akiri daŭran, altan ĝuon ni devas oferi multajn aliajn malpli valorajn, eĉ volonte akcepti dolorojn. La sumon de tiuj ĉi spertoj ni nomas prudento kaj la kapablon pli malpli malproksime antaŭvidi okazonton — saĝo. Ĉiu percepto vekas en ni emocion aŭ antaŭsenton de emocio, kiu igas nin reagi t. e. penadi eviti aŭ akiri ĝian influon. La perceptoj, estante nur konsciataj ŝanĝoj en la funkciada aktiveco de nia nervaro, ne estas io identa nek simila al eksteraj agantoj kaŭzintaj ilin, do ili havus nenian valoron, se ili ne estus asociitaj en la memoro kun emocioj. La perceptaroj estas do antaŭsignoj, kiuj montras al ni, kian emocion ni devas atendi de iu ŝanĝo en ĉirkaŭanta nin mondo de fenomenoj. Tiel intime asociitaj perceptaroj kaj emocioj kunfandiĝas en la memoro en la ideojn, kiuj regas ĉiujn agojn de la homo.

— página 11 del PDF —

I, 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

61

En la memoro la ideo -fariĝas parto de nia subjekto, kaj ĝia disvolviĝo fariĝas fonto de novaj emocioj, ĉar ne nur ĉiu korpa organo emas disvolviĝi, sed ankaŭ ĉiu ideo penadas akiri potencon super la aliaj. Car du ideoj povas esti kontraŭdirantaj aŭ ne, la kombiniĝo de ideoj naskas senton de harmonio aŭ disharmonio, t. e. ĝuon aŭ doloron. Ciu antaŭvido estas ideo, kaj ĉiu decido estas rezultanto de momentaj deziroj kaj antaŭvido pri rezultatoj de ago, sekve ĉiu prudenta decido dependas de la klareco kaj potenco de ideoj. La eksteraj kondiĉoj de la vivo senĉese ŝanĝiĝas, do ankaŭ la influo de 1′ medio ne reprezentas unu direktan regulanton de agado. Ni dodevasserĉi en lasubjektiva statode homo apogon por konstanteco, kaj tian apogon liveras nur la superrego de unu ideo super ĉiuj aliaj. Efektive, kio estas forta volo? Gi estas subjugo deĉiuj deziroj kaj impulsoj subununura kondukanta ideo, laideocela. Neebla estas firmeco, kie mankas celo. Ekzemple, Napoleonon regadis dumvive ia ideo pri povo, senlima potenco. Se tiu ĉi ideo cela ne estus estinta pli forta ol la sumo de ĉiuj aliaj subjektivaj impulsoj, li neniam estus alveninta al sia grandega, kvankam nelongedaŭra, sukceso. En la mondo de ideoj regas la sama leĝo, kiel en la fizikaj organaroj. Se unu organo estas pli ofte uzata ol la aliaj, ĝi hipertrofiiĝas kaj fine fariĝas karakteriza parto de 1′ organismo. Same se unu ideo estas ĉiam flegata kaj tre ofte revokata en la konscion, ĝi plifortiĝas per la kosto de aliaj, kaj fine impresas sian stampon al tuta spirita vivo, al karaktero de 1 subjekto. Estas do klare, ke la decidoj de tiu subjekto dependos ĉiam ĉefe de la ideo reganta, kaj tion- ni nomas konstanteco. Se male ĉiuj ideoj en la subjekto estas samgrade disvolvitaj, la spirita energio estas dispecigita, kaj ĉiu decido estas regata de multaj same fortaj impulsoj; kompreneble, en tiu okazo la kondiĉoj favorantaj hodiaŭ tiun, morgaŭ la malan ideon. Tiun dependecon de eksteraj cirkonstancoj ni nomas ŝancelemo Multaj fortoj ankaŭ perdiĝas pro fantaziemo, t. e. por kombiniĝoj de ideoj laŭ deziroj, sen intenco nek ebleco objektivigi ilin. Per multa ekzerco la fantaziulo elvekas emociojn, kiuj normale estas sekvo de dezira objektiviĝo, kaj ĉar por fantaziaj kreitaĵoj malebleco ne ekzistas, ili reprezentas gravan danĝeron por la spirito: ili detruas la kontraŭstaremon de subjekto al realaj malhelpoj. Sur ĉio dirita fondiĝas jenaj principoj por la edukado de Evolo: 1. Konformigi ĉiam ĉiujn pensojn kaj agojn al difinita, ebla kaj alta celo. 2. Per senĉesa serioza okupado de spirito, eviti longedaŭran staton de spirita malstreĉeco, dum kiu ordinare disvolviĝas, promanko de kontraŭstaro, malutilaj emoj. A

— página 12 del PDF —

62

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 3

3. Hardigi senĉese spiriton kaj korpon, por sukcese kontraŭstari eksterajn influojn. 4. Per serena analizado de propraj ideoj, malebligi la enradikiĝon de fantaziemo.

.La gepatroj kaj la edukado de la japana infanaro en la familio. Estas peninde konatiĝi pri la maniero,’ je kiu en Japanujo, kie la popolo sin distingas per karakterizaj opinioj, la unuaj vivjaroj estas pasataj sub la gardado de la gepatroj. La Grafo Vay de Vayja en Luskod pri tio komunikas1 i. a. la jenon. Ofte oni nomas Japanujon la paradizo de la infanoj, la lando, kie infano neniam ploras. Volonte mi konsentas la unuan aserton, sed la dua tre certe estas elparolita de iu, kiu ne konas la malgrandajn Japanetojn. Estas sufiĉe loĝi nur mallongan tempon en japana vilaĝo aŭ pli bone en japana familio, por konvinkiĝi pri la kontraŭo. Por diri la veron, nenie en 1a tuta mondo la infanoj havas pli bonajn voĉilojn kaj nenie ili pli bone scias uzi ilin. Pro la plej eta • bagatelo, pro nenio, la larmoj fluas. La diferenco inter Japanujo kaj aliaj landoj estas, ke ĉi tie je la unua signo de infana ĉagreno, patro, patrino, geavoj, fratoj kaj fratinoj, la tuta familio, entenata la servistaron, rapidegas al la infano por kiel eble plej baldaŭ ĝin trankviligi. . Observante ĉiujn epokojn de la nacia edukado oni vidas, ke tiu eksterordinara amemo por la unua juneco, estas pli interesa ol oni komence opinius. Ĉu ne estas la unuaj rememoroj tiuj, kiuj postlasas la plej grandan impreson en nia animo? Kaj ĉu ne estas la plej konstantaj imagoj, kiujn oni havigis al ni en • nia juneco? Ĉu oni ankaŭ ne akiris la alkliniĝon de la infano per boneco kaj amo? Kaj tamen la japanaj gepatroj bonege obeigas sin. «Tom Sawyer» tie estas neekzistebla estaĵo, ĉar la transdono de infano al la sorto, kiel en Eŭropo, estas ne konate. La granda profito, kiu estas ĝuata de la japana infano, estas posedi ludejon, aŭ pli bone dirite, estas, havi la povon aliformigi la tutan domon en ĝi. El tiu vidpunkto, tiuj infanoj estas tre privilegiitaj; ĉar granda lumigata kaj aeruma ĉambro, en kiu la familio ĉiutage restadas, estas bonega ludejo, kaj ĉiam la gepatroj estas inklinaj por ludi kun ili. Multfoje oni trafas la tutan japanon familion, gemaljunulojn kaj gejunulojn, rulantajn trans la plankmatojn kaj 1 Revue des deux mondes, 1908.

— página 13 del PDF —

1. 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

63

okupantajn sin kun ia ajn infana ludo. Ĉu oni ne rakontas la saman pri Henriko IV, unu el la plej grandaj princoj, kiujn konis lia patrujo? Ĉu oni ne rakontas, ke unu tagon la hispana delegito lin surprizis, dum li ludis «ĉevaleton» kun lia fileto. kaj ke la reĝo simple diris al li: «Ekscelenco, vi ja ankaŭ havas infanojn!» kaj daŭrigis la ludon? En Japanujo ĉiu patro farus la samon; nur li kaŝas kutime sian amecon kaj malseverecon antaŭ ‘ la mondo. La plimulto de la japanaj infanoj vivas en atmosfero de amo, kies ameca aromo restas ĝis la maljuneco. Ĉe la malriĉuloj same kiel ĉe la riĉuloj, la infanetoj estas ĉirkaŭataj de zorgoj kaj pruvoj de amo. Ilia sinteniĝo, ilia eksteraĵo estas la fiereco de la familio. Japanino sin tute dediĉas al siaj infanoj, ilin banante, zorgante, ke iliaj haroj estu tondataj kaj ke ili estu vestataj en multkoloraj vestoj. Ĉiu patrino eĉ en la plej altaj klasoj de la socio, mem mamnutras sian infanon, kion ŝi daŭrigas dum tri, kvar aŭ kvin jaroj. Fremduloj, kiuj unuafoje vojaĝas en Japanujo estas mirigitaj, kiam infanoj, jam marŝantaj kaj parolantaj, subite haltas antaŭ la patrino kaj postulas mamnutron, kiu tuj estas donata. Ofte mi informis pri la kaŭzoj de tiu patrina dediĉo. Oni respondis al mi, ke ĝi estas nur kutimo, aŭ ke , la patrino ne povis toleri, ke ŝia infano ploru. Sed ŝajnas al mi, ke pli akceptebla kaŭzo klarigas ĉi tiun gravan dediĉon: estas la avido enĉizi en la infanan koron agrablan rememoron pri la juneco kaj enigi en la infanojn sentojn de dankeco. Dum la juĝado de la ‘japanaj situacioj oni neniam devas forgesi, kia grava parto en la edukado de la infanoj estas la familia vivo; ĝi fundamentas sur la infana respekto. Pruvon pri tio oni povas vidi en la dediĉo kaj amo, kiun havas la plej proksimaj kaj la plej malproksimaj parencoj por grizharuloj, malriĉuloj, malfortuloj kaj orfoj. Kiam oni tion konsideras, la intersindoneco, kiu dum jarcentoj ekzistas inter gepatroj kaj infanoj, estas pli facile komprenebla, kaj tio ĉi helpos al ni senkulpigi malgrandajn pekojn, kiujn ni trovas strangaj en Japanujo. Kvankam ili tre dorlotas iliajn infanojn per tre granda indulgemo, la gepatroj scias obeigi kaj respektigi sin. Kio koncernas la sinteniĝon, la ceremoniojn, la interparoladojn, ili estas ĉiam tre agrablaj. La japanan ĝentilecon, la plej eminentan el la mondo, oni ĝenerale elkonas tiel. En Japanujo en ĉiuj klasoj de la societo, senescepte, la lingvaĵo ĉiam estas ĉarma, eĉ en la plej intimaj interparoladoj. En ĉiu tiu rondo la infanoj vivas kaj senkonscie, senartifike ili akceptas la samajn formojn kaj uzojn.

— página 14 del PDF —

64

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I. 3

Ilia plej granda ambicio estas fariĝi kiel la gepatroj. El ĉio ŝajnas, ke la proverbo laŭvere diras, nome, ke ekzemploj allogas. La ĝentilaj kutimoj de la japanaj infanoj ofte estas rigarditaj de fremduloj kaj – klasigitaj de verkistoj, sed pri la vivo plendediĉa de la gepatroj oni neniam sufiĉe atentigis. Senĉese ili senplende sin detenas de mŭltaj aferoj, por fari la restadon en la gepatra domo kiel eble plej agrabla. Por veki en la infano la plej intimajn sentojn, ili ĉirkaŭas ĝin kun amo kaj donas al ĝi okazon, esprimi ĝian infanan sindonecon, kiu estas la fundamento ne nur de amo kaj dediĉo kontraŭ la gepatroj, sed ankaŭ de obeemo al la aŭtoritato kaj fideleco al la imperiestro. Infanoj edukitaj jenmaniere estas bonegaj lernantoj de la popollernejo. La instruisto facile konservas la ordon, kaj la infanoj rapide progresas, ĉar ĉiuj insiste laboras, se ne el pura amo al la studo, tiam almenaŭ el respekto por si mem kaj por ne malhonorigi la gepatrojn. Tradukis M. J. Wessel (Rotterdam, Nederlando)

• La nordiaj . instruistkongresoj.i De N. Moesgaard, instruisto en Kjoege (Danujo).

Eble kelkaj legantoj de I. P. R. konas la vorton „skandinavismo». Skandinavismo estas nomo por tiu sento, ke la tri skandinavaj aŭ nordiaj popoloj: danoj, norvegoj kaj svedoj faras e|tnografian unuon laŭ komuna deveno kaj antaŭe komuna lingvo. Per la vorto «skandinavismo» oni ankaŭ nomas la penadojn por alproksimigi kaj kunligi la skandinavojn en rilatoj spiritaj kiel ankaŭ materiaj kaj politikaj. Precipe en la mezo de la XIX. jarcento la entuziasmo por tiu ĉi afero estis granda inter la skandinavaj studantoj universitataj. Ili kunvenis grandanombre, festis, paroladis, kantadis kaj — drinkis por la granda celo, la skandinava unueco. Sed la utilo de tiuj studantaj kunvenoj ne iĝis tiel grava kaj signifa kiel la partoprenantoj revis. Tamen oni ne povas diri, ke la kunvenoj estis senfruktaj, tute ne; ili interalie multe influis la instruistaron en Nordio, kaj unu el la fruktoj certe estas la nunaj nordiaj instruistaj kongresoj (dane „De nordiske Skolemoder» = la nordiaj lernejkunvenoj), kiuj jam longe estis la plej grandaj kaj plej signifaj kunvenoj inter skandinavoj. 1 En tiu ĉi artikbleto mi uzis la vortojn Nordio kaj nordia en la senco Skandinavujo kaj skandinava, ĉar mi opinias, ke la vortoj »Nordo< kaj »norda< ne estus tute konvenaj por tiu ĉi uzo. Cetere Ja vorto »Nordio< prave nd nur rilatas al Danrjo, Norvegujo kaj Svedujo, sed ankaŭ al Finnlando.

— página 15 del PDF —

I, 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

65

La iniciativo por alvoki al komunaj nordiaj instruistkunvenoj eliris el Danujo, kaj unu el la plej fervoraj parolantoj por tiu afero estis la konata dana pacifisto Fr. Bajer, sed la definitivan decidon por efektivigi la ideon oni faris dum la sesa sveda lernejkunveno en Orebro en la j. 1868; en kiu ankaŭ partoprenis kelkaj danoj, norvegoj kaj finnoj. Elektinte estraron por ĉiu lando, oni elsendis alvokon al la instruistaro kaj al amikoj de ■ instruado por kunvenigi ilin al la unua nordia instruistkongreso, kiu estis malfermita en la sveda urbo Goteborg la unuan de aŭgusto 1870 kaj daŭris tri tagojn. Oni ankaŭ esprimis la deziron, ke lernej-amikoj de Finnlando volu partopreni en la kongreso. En la alvoko oni diris interalie: „La nordiaj popoloj jam longatempe havis estimindan pozicion inter la Eŭropaj nacioj koncerne la popolan klerecon. Tial la popola instruado nun estas por ili unu el la plej gravaj sociaj demandoj, kaj ĉe ili ĉiuj oni faras gravan kaj fortan laboradon pedagogian. Sed tamen la organizo de popollernejoj en Skandinavio montras ne sensignifajn diversecojn, kaj certe ankaŭ la instruado estas gvidata laŭ sufiĉe diversaj metodoj. Interŝanĝo de spertoj kaj opinioj tial devas esti utila kaj konduki al profitiga kunago por la komuna granda celo. La aparta civilizacia laboro, farita de ĉiu el la tri popoloj, fariĝos per komparo de la rezultatoj ankoraŭ pli fruktoporta. La plej grava signifo de kunvenoj inter amikoj de bonafero tamen certe konsistas el tio, ke ili kreu novan vekiĝon kaj pli vivantan fervoron por la progreso de la afero. Oni farus konatiĝojn personajn, kaj la komuna kulturlaboro fariĝos ligilo inter la unuoj; plie, ĝi servos por kunligi pli kaj pli intime la popolojn. En tio oni ankaŭ trovas la kaŭzon por kunvenoj inter diversaj scienculoj, artistoj, metiistoj k. c. ĉiulandaj. Kaj certe instruistoj kiel entute amikoj de la lernejoj kaj instruado bezonas ne pli malmulte similajn kunvenojn.» Ĉi tiuj vortoj certe estas pravaj eĉ hodiaŭ; efektive la nordiaj instruistkongresoj havis kaj havas grandan signifon por la instruistaro en la nordiaj landoj, kaj la tieaj geinstruistoj partoprenas en pli kaj pli grandanombro en la kunvenoj, kiuj nun okazas ĉiukvinjare alterne en Kopenhagen, Kristiania kaj Stockholm. Multaj temoj koncerne la lernejon, geinstruistaron kaj edukadon estas pritraktitaj dum la kongresoj, en la animojn estis dismetitaj multaj semoj, kiuj poste ĝermis al prospero por ĉiutaga laboro, multaj amikecoj estis ligitaj dank’al la amuzigaj kunvenoj kaj la bone

— página 16 del PDF —

66

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 3

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Goteborg . . . Kristiania . . . Kopenhagen . . Stockholm . . Kristiania . • . Kopenhagen . . Stockholm . . Kristiania . . . Kopenhagen . . Stockholm . .

Danujo

El

nloj e n tu te

czo

P a rto p re rii-

laŭ vico

Kongresoj

aranĝitaj ekskursoj en la koncerna kongreslando. Kaj ne malpli grava estis la plenaj ekspozicioj de materialoj kaj iloj plej novaj koncerne al lernejo kaj instruado, kiujn oni ĉiam aranĝis kune kun la kongreso. Post ĉiu kongreso oni eldonis libron sufiĉe grandan, enhavantan detalan raporton pri la kongreso, precipe pri la diversaj paroladoj kaj diskutadoj. La lasta kongreso, la naŭa, okazis en Kopenhagen, kaj en la venonta somero, en la tagoj 9—12. aŭgusto 1910, okazos la deka nordia instruistkongreso en Stockholm. Ankaŭ dum tiu ĉi kongreso oni aranĝos ekspozicion de helpa materialo por la instruado. Mi rekomendas al gekolegoj esperantistoj partopreni en tiu ĉi kongreso. Stockholm estas belega urbo, kaj ili tie trovos multe da vidindaĵoj kaj certe ankaŭ sufiĉe multe da samideanoj. Sendube la venonta Stockholma kongreso estos la ĝis . nun plej granda. La ĉi suba tabelo montras *la nombron de partoprenintoj en la nordiaj instruistkongresoj. i £2 e ■ 03 — Kongresurbo «g 71 1870 840 78 1874 1164 1106 1910 1877 1880 5227 1273 1885 3470 1150 1890 5300 3000 1895 6554 1500 1900 5563 1254 1905 6975 *3772 — 1910 —

L-i—J

Uj

E

190 923 325 670 1600 1100 1057 2343 922 —

i

——–

* 25

575 155 452 3080 600 1000 3666 1766 1952 —

6 8 23 204 120 160 322 197 317 —

— — 4 — — 9 3 12 —

Lemejo kaj instruisto en Japanujo. De prof. Kiuichi Nohara el Chofu (Japanujo).

La kurso de 1′ elementara lernejo estas dividita je du gradoj: ordinara kaj alta. Laŭ la imperia edikto pri elementara lernejo, publikigita en la j. 1907 la lernodaŭro ĉe la «Ordinara Elementara Lernejo» (O. E. L.) estas 6 jaroj, kaj ĉe la «Alta Elementara Lernejo» (A. E. L.) estas 2 aŭ 3 jaroj. La instruobjektoj estas: moralo, gepatra lingvo, aritmetiko, gimnastiko, nacia historio, geografio, natura historio, desegnado, kantado, kudrado (por knabinoj); oni ankaŭ povas (estas permesata) instrui la manlaboradon. Dum la unuaj 4 jaroj en la O. E. L., oni instruas nur la unuajn 4 lern* Enkalkulifaj n personoj el Islando.

— página 17 del PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 3

67

objektojn (moralo, gepatra lingvo, aritmetiko kaj gimnastiko). Nuntempe ni havas 24.125 elementarajn lernejojn, en kiuj laboradas 122.038 geinstruistoj kaj ĉeestas 5,713.698 infanoj. La infanoj 6—14 jaraj estas nomataj «lernaĝaj infanoj». Ni devas ĉeestigi niajn infanojn en la lernejo, kiam ili havas lernaĝon. Tiu devo komencas je la komenco de 1′ unua lernejojaro post ke la infanoj ekatingis la lernaĝon kaj daŭras ĝis tiam, kiam ili finas la kurson de O. E. K. En la j. 1907 estis 7,024.930 lernaĝaj infanoj, el kiuj 97*88% estis ĉeestantaj la lernejon aŭ finintaj la kurson de O. E. L. E1 la suprediritaj 27.725 lernejoj, 3 estas ŝtataj lernejoj (t. e. subtenataj de 1′ ŝtata elspezo), 65 estas subtenataj de 1’ provincaj registaroj, 225 estas privataj kaj ĉiuj aliaj estas subtenataj de komunumoj. Ciu komunumo ja devas fondi kaj subtenadi almenaŭ unu O. E. L. La 26.832 komunumaj lernejoj enhavas 112.079 klasojn. La nombro de infanoj en unu klaso ne devas superi 70 ĉe 1′ O. E. L., aŭ 60 ĉe 1′ A. E. L. Por instrui la kandidatojn de instruistoj, ĉiu provinco devas fondi kaj subtenadi, per sia elspezo, almenaŭ unu «Normalan Lernejon» (Instruista Seminario). En la j. 1907 ni havis 69 da normalaj lernejoj. El ili, iuj estas por virinoj, aliaj estas por geviroj, sed plejmulto estas por viroj. La nombro de gelernantoj en tiuj ĉi lernejoj estis 19.568. En la viraj N. L. estas tri fakoj: la I. propra fako, la II. propra fako kaj la malaltgrada fako. La lernantoj, kiuj eniras en la I-an propran fakon, devas esti jam finintaj la kurson de 1′ A. E. L. aŭ instruitaj je la simila grado; la studado daŭras dum 4 jaroj. La Il-a propra fako akceptas tiujn lernantojn, kiuj jam finis la kurson de 1′ mezelernejo1, kaj la studado daŭras unu jaron. Fininte la studadon en la N. L., oni ricevas la diplomon, kiu certigas oficiale lian taŭgecon je la elementara instruisto. En la malaltgrada fako oni instruas la kandidatojn de 1’ helpantaj instruistoj, aŭ la instruistojn, kiuj povas labori nur en la O. E. L. kaj ne en la A. E. L. La daŭro de studado estas dependanta. La virina N. L. akceptas la lernantinojn, kiuj jam finis la kurson de 1’ A. E. L. aŭ tiujn, kiuj estas instruitaj je 1′ simila grado. Studado daŭras dum 3 jaroj, kaj la gradigintinoj ricevas la similajn diplomojn kiel la suprediritaj. La gelernantoj de N. L. estas instruataj kaj eĉ nutrataj senpage, pro kio ili estas divigataj nepre servadi kiel geinstruistoj dum IS

1 La duagrada lernejo, kien eniras la knaboj, kiuj jam finis la kurson de 1′ O. E. L., kaj lernadas dum 3 j‘aroj.

— página 18 del PDF —

68

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 3

7 jaroj (ĉe viroj), aŭ 5 jaroj (ĉe virinoj) en tiu provinco, al kiu la N. L. apartenas. Oni povas ankaŭ ■ fariĝi instruisto, trapasinte la ekzamenon, kiu okazas ĉiujare en ĉiu provinca registarejo. La sumo de salajro por la gradigintoj de N. L. estas ĝenerale 192—216 Yen (Yen = 1*023 Sm.) ĉe la komenco kaj por la gradigintinoj 168 Yen. Tiu sumo plimultiĝas iom post iom (sed ne regule) ■ ĝis tiam, kiam ĝi atingas 1200 Yen; spite tio, tamen neniu ĝis nun ricevis tiun maksimuman sumon. Jen estas kelkaj statistikaj ciferoj (1907): Sumo de salajro

Nombro de geinstruistoj de 0. E. L. 2

Nombrode geinstruistoj de A. E. L. 2

2.978 Yen 168 kaj malpli 24.155 8.655 « 180 – 228 16.858 8.621 » 240 – 288 7.519 1.895 « 300 – 348 695 1.245 « 360 – 408 439 767 „ 420 – 468 257 244 « 480 106 146 « 540 56 68 « 600 24 37 « 660 7 18 « 720 1 8 2 « 780 1 0 « 900 Yen 249 Mezokvanto Yen 1906 La ĉi supraj ciferoj montras la sumojn de la «propra salajro» t. e. la sumojn elpagatajn el la komunumaj kasoj; krom tio la instruistoj ankaŭ ricevas la «aldonaĵon por la longatempa meritanta servado» de 1′ ŝtata kaso, laŭ jenaj reguloj: Tiu, kiu ade laboris dum pli ol 5 jaroj en unu sama provinco, ricevas jare Yen 27, kaj tiu, kiu laboradis dum pli ol 10 jaroj, ricevas Yen 48. Oni ricevas ankaŭ specialan aldonaĵon Yen 18 aŭ plimulte, se oni laboras en la malproksimega regiono.

La popolaj lernejoj en Rumanujo. De M. Timuŝ, instruisto en Roŝiorj-Ilfov (Rumanujo).

Laŭ nuna leĝo de 1 unuagrada instruado, tuta geknabinaro de 7-14 jaraĝo estas devigata ĉeesti lernejon aŭ ekpruvi al ĝi similan instruadon, se ili estas rumano;!. La instruado por la rumanoj estas senpaga; la fremduloj devas pagi takson. 9 Tie ĉt la helpantaj instruistoj kaj sendiplomuloj estas esceptitaj.

— página 19 del PDF —

I, 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

69

Kiam la gelernantoj forestas de lernejo, oni monpunas iliajn zorgantojn. La .fakoj de 1 unuagrada instruado, estas: religio, civila rajto, legado, skribado, rumana lingvo, aritmetiko, geometrio, historio, geografio, naturaj kaj fizikaj sciencoj, higieno, desegnado, muziko, ludadoj gimnastikaj, militaj ekzercoj, manlaborado kaj praktika terkulturado. Tiuj materioj estas dividitaj en la urboj en kvar klasojn; en la vilaĝoj laŭ la nombro de 1’instruistoj, nome: se la lernejo havas unu instruiston, li instruas tutan lernantaron dividitan en kvin klasojn; se estas du, unu instruas la unuan klason, la dua aliajn kvar klasojn. Se estas tri instruistoj, tiam unu instruas unuan klason. la dua duan kaj trian klason kaj la tria kvaran kaj kvinan klason. En tiu okazo la dua kaj tria klaso formas la duan divizion, kiu lernas la materio al ĝi difinita, en la daŭro de du lernjaro]’; ankaŭ la kvara kaj kvina klaso formas la trian divizion por la aliaj du jaroj. Se la lernejo havas kvar instruistojn, ili instruas kiel en urbo ĉiu instruisto apartan klason po unu jaro. La vilaĝaj lernejoj. Kie ajn troviĝas 40 lernejaĝaj infanoj oni starigas lernejon, kondukitan de helpinstruisto, posedanto de 1′ instruado de gimnazio aŭ similaj lernejoj; kiam estas 80 geknaboj, la lernejo estas kondukita de instruisto (diplomita de la normala lernejo); ĝis 140 gelernantoj oni starigas du inst^^^^t^oĵn; ĝis 200—tri; por plimultaj – kvar instruistojn. En la knabinaj lernejoj funkcias nur instruistinoj; en la geknabaj lernejoj funkcias geinstruistoj, tamen la lernejestro devas esti viro. La lernado komencas la 14. de septembro kaj finiĝas la 13. de junio. Laurbaj’ lernejoj. En urboj la lernado komencas je la 8. septembro kaj finiĝas je la 8. julio. En la knabinaj lernejoj devas esti nur instruistinoj; en knabaj kaj geknabaj lernejoj povas esti ankaŭ instruistinoj, sed la lernejestro estasviro, kiel ankaŭ lainstruisto de tria klaso de knaboj. Pri instruistoj. La posedanto de 1’atesto de la lernejo de unua grado post medika, muzika kaj scienca konkurso (ekzameno) povas eniri en la normalan lernejon, kie devas lerni ses jarojn, kaj fari maturan ekzamenon por ricevi la titolon de vilaĝ-instruisto provizora. Post tri jaroj da senriproĉa funkciado, li devas fari novan ekzamenon por ricevi definitivan titolon. Tiu, kiu falas trifojojn ne estas plu instruisto. Apud normala lernejo funkcias ankaŭ lernejo de unua grado por oraktikado de la studantoj. Alian ekzamenon devas trairi vilaĝinstruisto, kiu deziras forlasi vilaĝon por esti instruisto sur loko, poste urba instruisto,

— página 20 del PDF —

70

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 3

nomita ĉe ni «institutor», se estas manko de urbaj normalanoj, kies lernejo nun ne ekzistas plu. Post 35servjaroj aŭ 65 aĝjaroj lainstruistoricevas tutanpension. Instruisto estas devigita labori en lemejo 32 horojn semajne. En la libertempo li iras al la preĝejo kun sia ĥoro; instruas gejunulojn; tenaskonferencojn; kondukas popolan bankonaŭ ŝparkason, diversajn societojn; kulturas lerneksperimentan teron; plenumas la instruadon de 1 posedantoj de Tatestoj de 1 unuagrada lernejo; zorgas, ke la amaso legu lernejan bibliotekon; provizas manĝaĵojn por lerneja kantino, kiu ĝin havas, ktp. Instruisto povas havi nenian alian okupon, ankaŭ li ne povas esti elektika en la regnajn aferojn, aŭ lokteni ian oficon. Instruisto elirinta el instruado povas reveni nur en la daŭro de du jaroj de eliro; pli malfrue ne. Instruisto devas partopreni en la jara kunsido por konferenci en la regiona ĉefurbo de 4 ĝis 10 tagoj; same en la kunveno de la kultura rondo por vilaĝanoj, ĉiumonate en alia loko, en unu dimanĉo; tiel same ankaŭ ĉe normala lernejo, kiam larevizoro trovis necesa por plenigi la forgesitajn konojn de 1′ instruisto, en somera ■ libertempo. La instruado estas sendependa je klerikuloj; tamen la pastro fariĝas instruisto, se li posedas diplomon de normala lernejo. En tia okazo li ricevas nur duonon da salajro de Iinstruisto krom tiu de 1 pastro. La salajroj. La instruistinoj havas saman salajron kiel la instruistoj, nome: Kategorio: Monate: Jare: Helpa instruisto vilaĝa . . . . . .26 Sm 312 Sm 408 n Vicinstruisto………………….. . . .34 n 624 n Surloka ……………. … 52 n 768 n ………………. . .. … 64 w Instruisto en pli granda urbo ol kun 960 n 30.000 loĝantot…………… . . .80 n En la daŭro de servado ĉiuj ricevas aldonon je 10% post 5jaroj, 20% post lOjaroj, 30% post 15 jaroj kaj 40% post20jaroj ĝis la pensio. Nur la gelernejestroj •havas rajton pri la senpaga loĝejo kaj la brulaĵo por la vintro. Nun instruisto instruas ĝis 80 gelernantojn; sed en la plej multaj vilaĝaj lernejoj la sama instruisto instruas ĝis 80 gelernantojn matene (II-V klasoj) kaj posttagmeze la aliajn ĝis 80 gelernantojn de la unua klaso. La instruistoj estas starigitaj en siaj pozicioj, sed la revizoroj kaj inspektoroj estas ŝanĝataj laŭ politikaj ŝanĝoj.

— página 21 del PDF —

I, 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO_______ 71

v Lernejo kaj instruisto en Saksujo. De Felix Uhlmann, instruisto en Chemnitz (Saksujo-Germanujo).

Kiu en Saksujo volas fariĝi instruisto, devas viziti unu el la seminarioj. Ekzistas 22 seminarioj por viroj, 3 por virinoj, 2 estas konstruataj; ĉiuj estas ŝtataj. Laestontaj instruistoj venas plej ofte el la 8klasaj mezaj popollernejoj, kiuj troviĝas en urboj kaj grandaj vilaĝoj, nur malmultaj el la 4- aŭ Ĝklasaj malaltaj vilaĝlernejoj. En ekzameno (akcept-ekz.) ili devas pruvi skribe kaj parole, ke ili posedas la sciadojn kaj lertecojn, kiujn la popollernejo instruis ilin: Ili devas verki sen ia ajn helpo germanan artikolon pri ia ajn temo, kaj ili devas solvi diversspecajn taskojn el la kalkula kaj geometria instruado. La parola provo etendiĝas pri la ceteraj fakoj de la popollerneja instruado, krom tio pri la latina aŭ franca lingvo. Plie estas tre dezirinde, ke la aspirantoj povas ludi fortepianon kaj violonon kaj povas kanti bone kaj certe. Ciuj seminarioj estas internulejoj, la instruado estas senpaga, la lernantoj pagas nur 175 markojn (87. 5Sm.) por loĝejo, manĝado, ktp. Laedukado A estas tre severa kaj monaheja, la tage libera tempo ne sumiĝas eĉ tri horojn. Dum la unuaj 3 jaroj la instruado estas nur scienca, en la 4a jaro komencas la profesia informado: La lernantoj estas enkondukataj en la pedagogie-etikajn fakojn, ekzemple psikologio, ĝenerala kaj speciala metodiko, edukadscienco, etiko, krom tio komenciĝas praktikaj ekzercoj instrui infanojn. Tio ĉi okazas tiel, ke la lernantoj grupe vizitas dum kelkaj semajnoj iun ajn fakon en la «seminaria ekzerco-lernejo» kaj parte mem devas instrui. La venontaj instruistoj dediĉas sin ankaŭ al la muziko plej fervore: al la orgeno-, fortepiano- kaj violonludo, al la kantado miksata kaj virĥora. Escepte la kanton estas ja la muzikinstruado laŭvola. Ĉiun Miĥaelon kaj Paskon estas skribaj provoj, plej ofte pri 2 aŭ 3 fakoj, kiujn antaŭe la lernantoj ne scias. Paske okazas krom tio ankoraŭ parola ekzameno. Kelkaj seminarioj akceptas duoblajn klasojn, en kiuj la lernantoj de la unu devas lerni la latinan, la lernantoj de la alia la francan lingvon, la konforman alian lingvon ili povas lerni laŭvole. — Entute la seminarioj elsendas ĉiujare ĉirkaŭ 600 junajn gekolegojn en la Saksan landon. La 6 jara studotempo estas fermata por la ekzameno de matureco. Dum 10 tagoj la kandidatoj devas verki pedagogian artikolon kaj lecionon pri religia temo. La skriba ekzameno etendiĝas pri la latina lingvo, realaĵoj, matematiko kaj harmonioscienco, daŭre po 4 horoj; krom tio.ili devas montri, kion ili efektive povas

— página 22 del PDF —

72________ INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 3

gimnastike, desegne, kaligrafie kaj muzike. La parola provo daŭras ankaŭ 4 horojn kaj ampleksas ĉiujn ceterajn fakojn. Fine sekvas 2 lecionoj pri religio kaj unu alia fako. La forlasitaj junaj viroj estas sendataj per la kultministrejo kiel helpinstruistoj al unu distriktinspektoro; tiuj ekzistasen Saksujo 31. Tiu ĉi distribuas ilin en sia distrikto al la oficoj, Paske liberfariĝintaj. Pli antaŭe la ministrejo konsideris la lokon de la seminario aŭ la loĝejo de la rilata helpinstruisto, sed nun ne plie; tial ofte okazas, ke seminariisto el la okcidenta Saksujo fariĝas helpinstruisto en la oriento de sia patrujo; sed tiu ĉi uzo estas pli profito ol malgajno por la juna kolego. Estante estas bedaŭrinde granda manko je la oficoj por helpinstruistoj, ke ofte el 25 aŭ 50 kandidatoj nur 7—lOtuj Paske ricevas okupadon. Mi volas ankoraŭ rimarki, ke la granda parto de junaj kolegoj servas unu jaron en militistaro. — Ankoraŭ en la jaro 1904 estis manko je la instruistoj, ke tiam pli ol 100 lernantoj de la unua (plej supera) klaso seminaria estis sendataj en landon kiel vikarioj. La manko havis sian kaŭzon en la enkonduko de la unujara militista servado; antaŭe la instruistoj estis militistoj nur kelkfoje dum 8 semajnoj. Tro rapida konstruado de novaj seminarioj kaŭzis la nuntempan mankon je la oficoj. Plibonigon alportos certe nur la venonta leĝo pri la popollernejoj, kiu post 2 jaroj estos konsilata en la wSaksa Landtag», nome per plimalgrandiĝo de la klasoj, plimalmultiĝo de la devighoroj instruataj. La salajro de la helpinstruistoj sumiĝas en unua jaro 450, en dua 500 kaj en lasta (tria) 550 Sm kun libera loĝejo kaj hejtniaterialo aŭ egala monkompensaĵo. La nomita salajro estas la plej malgranda, la urboj kaj grandaj vilaĝoj pagas (plej ofte) iom pli multe. La helpinstruantoj laboras plej ofte ĉe 4- aŭ Ĝklasaj lernejoj kaj instruas la mezajn klasojn; ili devas instrui 32 horojn. La nombro de la infanoj en la klasoj estas tre diversa, ĝi ŝanceliĝas inter 25 kaj pli ol 60. En ĉiuj distriktoj okazas konferencoj de la helpinstruistoj, prezidataj de la distriktinspektoro aŭ direktoro. En kelkaj regionoj okazas nur 2—3, en la plej multaj 9-10 konferencoj jare. La programo estas jena: leciono, kritiko pri ĝi, priparolado pri pedagogia verko, pri la leĝo por la popollernejoj, fine sekvas praktikaj spertoj. La konferenco daŭras ofte de la dua ĝis la sesa posttagmeze. Aŭtune de la tria jaro (aŭ la dua, kiu dum la tria jaro devas esti militisto) okazas la dua ekzameno, la ekzameno de kapableco. La kandidatoj devas verki dum 3 semajnoj pedagogian artikolegon.kaj lecionon pri religia temo. La skriba provo daŭras

— página 23 del PDF —

I, 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

73

4 horojn kaj etendiĝas je 3 fakoj, kiuj en ĉiu sekcio estas aliaj. Ankaŭ la parola kaj praktika ekzameno similas la ekzamenon de matureco, nur la provantoj postulas pli, precipe pri la pedagogiajetikaj fakoj. Kiu faris plensukcese la duan ekzamenon, povas serĉi oficon kiel definitiva instruanto. La salajro sumigas komence 750 Sm , poste po 3 jaroj ĝi pligrandiĝas sesfoje je 100 Sm. kaj dufoje je 75 Sm., tiel ke post 24 servjaroj oni atingas 1500Sm., krom tioankoraŭliberan loĝejonaŭ monkompensaĵon. Ankaŭ tiu ĉi salajro estas la plej malgranda, la urboj kaj grandaj vilaĝoj pagas iom pli, ekzemple la urbo Chemnitz 800 — 2200 Sm., sed sen libera loĝejo.

. La popola lernejo en Kroatujo. De Jos. Anschau, inspektoro en Osiek (Kroatujo.)

La popola lernejaro en Kroatujo estas aranĝita laŭ la leĝo de 1888. Por la edukado kaj instruado de junularo ekzistas malplialtaj kaj pli altaj lernejoj. Malplialtaj lernejoj ‘ estas aŭ publikaj komunumaj aŭ konfesiaj aŭ privataj, laŭ tio, ĉu ili estas fonditaj kaj subtenataj de komunumoj, ĉu konfesiaj sektoj, ĉu privatuloj. Instruado en la publika lernejo estas senpaga. La instruadlingvo • sin direktas laŭ la plimulto de lernantoj, sed la kroata lingvo estas instruadfako por ĉiuj lernejoj. Planojn por la instruado kaj lernolibrojn ordonas la registaro. En la fino de ĉiu lernejjaro okazas publika ekzameno, post kiu sekcas dumonata libertempo. La konstruaĵoj de lernejoj devas stari en loko sana, malseka kun ĉambroj lumaj kaj ventumeblaj. Apud ĉiu lernejo estas lerneja ĝardeno por ekzercado pri kulturado de fruktarboj, legomoj kaj floroj, gimnastikejo aŭ almenaŭ ludejo. La bezonaj benkoj kaj alia lerneja meblaro estas faritaj laŭ la planoj eldonitaj de la registaro. Kiel helpiloj por la instruado ĉiu lernejo posedas diversajn bildojn, terglobojn, geografian karton, kalkulilon. La instruado en la popola lernejo daŭras kvin jarojn. Poste la infanoj estas devigataj viziti ankoraŭ la ripetadlernejon, kie instruado estas trijara. Plej multaj estas lernejoj kun unu instruisto, kiu instruas infanojn de 5 diversaj aĝoj. La ofico de tia turmentulo estas tre malfacila. A Ekzistas lernejoj kun 2, 3, 4 kaj pli da personoj. Ciu instruisto instruas en aparta ĉambro. La maksimumo por unu instruisto estas 80 infanoj. Se tiu nombro plialtigas, stariĝas kiel la dua instruistpersono instruistino por virina manlaboro kaj mastrumaĵo, kio estas utilaj instruadfakoj por knabinoj. Poste laŭbezone ankaŭ la tria, kvara k. t. p. La instruistoj devas esti samreligiaj kiel la plimulto de lernantoj.

— página 24 del PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

74

I, 3

A

Ce la lernejoj kun du aŭ pli multe da instruistoj la registaro nomas unu el ili kiel direktanta instruisto kiu respondas por la ordo kaj progreso de la instituto kaj faras administrativaj laborojn. La komunumajn lernejojn fondas la komunumoj. La registaro helpas tiun entreprenon, kie mankas la rimedoj. En ĉiu loko kun 40 infanoj, kapablaj por lernejvizitado, oni fondas popolan lernejon. Malriĉaj lokoj malfermas komune unu lernejon. Krom la salajro apartenas al ĉiu instruisto loĝejo kun bruladlignaĵo kaj ĝardeno, kaj tie, kie ne estas eble, loĝejmono. Malriĉaj lernantoj ricevas senpage la lernolibrojn kaj aliajn • necesaĵojn de la komunumo. La lernejvizitado en Kroatujo estas deviga. La enskribo de infanoj okazas ĉe la apudesto de speciala komisio. Kontraŭ la gepatroj, kiuj ne sendas siajn infanojn en la lernejon, estas uzataj severaj monpunoj. Koncerne lernejvizitadon regas tamen granda libereco. La gepatroj povas sendi la infanojn kiu ajn lernejon, eĉ ili povas instruadi ilin private, sed en tiu okazo la infano devas fari poste ekzamenon ĉe iu publika lernejo.

Tria internacia kongreso por la familia edukado de la infano. okazos en Bruselo la 21.—25. de aŭgusto 1910 sub lahonoraprezido de barono Descamps, ministro de sciencoj kaj ‘artoj; Solvav, ekssenatano, fondinto de la Instituto de socia scienco kaj de la supera komercinstituto en Bruselo; Van den Heuvel, ŝtata ministro; Renkin, membro de la deputatĉambro, ministro de kolonioj; Demot, senatano, urbestro de Bruselo; kaj sub la prezido de Leo de Lantsheere, membro de la deputatĉambro, ministro de justeco; Henry Delvaux, e^^^^i^lDi^ode la deputatĉambro, provincestro de la provinco Lieĝo; Emile Dupont, ŝtata ministro, vicprezidanto de la senato. Generala sekretariejo: Rubensstrato 44, Bruselo (Belgujo). Celo kaj graveco de la kongreso. Gepatroj, geprofesoroj kaj agemaj personoj sentas la necesecon kunveni kaj priparoli la gravajn demandojn, kiujn naskas la verko de la edukado. Unua okazo prezentis sin al ili per la Internacia kongreso en Lieĝo, sub la protekto de la Belga registaro. Oni ricevis 12.000 aliĝojn: 20 fremdaj registaroj estis reprezentitaj ĉe la kongreso. Pli ol 250 specialistoj sendis raportojn, kiuj estis presitaj en 8 volumoj. Du sekcioj starigis internaciajn komitatojn. En la ĝenerala kunveno la delegito de la Asocio de gepatroj el Anglujo proponis kunigi ĉiujn societojn de gepatroj kaj geedukistoj en asocion, kaj delegito de la Granda Duklando Luksemburgo proponis starigi ligilon inter la venontaj kongresoj. Tiuj proponoj kondukis al Ta fondo de la Internacia komisio de la kongresoj por la familia edukado. La dua internacia kongreso okazis en Milano en 1906, sub la alta protekto de L. M. reĝo de Italujo; ĝia sukceso ne estis malpli granda ol tiu de la Lieĝa kongreso.

— página 25 del PDF —

I, 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

75

Tria kongreso, sub Ia oficiala protekto de la Belga registaro, okazos en Bruselo, en 1910, okaze de la tutmonda ekspozicio. Estas superflue insisti pri la graveco de la kongreso sub socia vidpunkto. Kiam oni volas serioze antaŭeniri, tiam oni devas, komenci per la edukado en la familio. La plej multaj penadoj de la agemaj personoj restas senfruktaj, ĉar ili komencas tro malfrue; ili provas korekti difektojn, malseverigi mizerojn, rebonigi erarojn. Estus pli logika antaŭiri la nezorgecojn, kiuj kaŭzas tiujn difektojn kaj malhelpi al ili enradikiĝi. Oni povas esperi, ke tiu tria kongreso direktos ĉiun energion al tiu senco. Ciuj sociaj verkoj kaj institucioj pliboniĝus disvastigante sian edukan laboradon unue en la familio. La kongreso kontentigos ĉiujn bonvolojn kaj ĉiujn opiniojn; rilate al la familio la afero ne povas esti alprenigi emojn. Regularo por la organizo de la kongreso. 1. Internacia kongreso de edukado kaj de protektado de h infano en la familio okazos en Bruselo en 1910, okaze de la tutmonda ekspozicio, en la fino de la monato aŭgusto. 2. Estos kvin sekciojI. Studado pri la infaneco; II. Edukado de la infaneco: a) ĝeneralaj problei^c^o»; b) edukado de la infano per la gepatroj en la famillo; c) kunlaborado de la familio kun la lernejo; d) edukado en la familio post la lernejo; III. Nenormalaj* infanoj; IV. Diversaj verkoj, kiuj rilatas al la infaneco; V. Dokumentado. 3. Membroj de la kongreso estas tiuj, kiuj sendos sian aliĝon kaj kotizaĵon da 10 frankoj al la organiza komitato. (S^^r^^j^I^i^j*j): 44, Rubensstrato, . Bruselo, Belgujo) N. B. Oni nur sendos unu ekzempleron de la raportoj prezentitaj al la kongreso kaj raportoj pri la kunsidoj por ĉiu pagita kotizaĝo. Sed ekzempleroj estos nur liverataj je la prezo en la librovendejo. (La raportoj formos kune 7-8 volumojn). ) La administracioj, la edukadaj societoj, la protektantaj societoj kaj ĉiuj verkoj povas partopreni en la kongreso kaj sendi delegitojn al ĝi. La kotizaĵo devas esti pagita por ĉiu delegito. Estas bonfarantaj membroj la personoj, kiuj pagas minimume 50 fr. 4. La kongreso estos direktata de la organiza komisiistaro, kiu konsistos el la prezidantoj kaj la sekretarioj de la sekcioj. La • estraro de tiu komisiistaro estos la estraro de la kongreso; ĝi estos komisiita fari ĉiujn aranĝojn por la preparo kaj funkciado de la kongreso kaj decidi pri ĉiuj okazaĵoj neantaŭviditaj en la regularoj. La estraroj de la sekcioj faros ĉiujn aranĝojn utilajn por la efektivigo de sia programo. e 5. Internacia protektanta komitato prezidos la kongreson. Kiam, en ia federacio, kelkaj personoj estas membroj de la Interpa.ci.a protektanda komitato, oni povos organizi, inter ili, je la iniciativo de la kongresa estraro, unu aŭ kelkajn specialajn protektantajn komitatojn. 6. En ĉiu lando etas formita nacia komitato, komisiita por la publikigado, la varbado de la membroj kaj de la raportantoj. Tiuj komitatoj provos kolekti monrimedojn por sia propagando.

— página 26 del PDF —

76

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 3

En la okazo de nesufiĉeco de la monrimedoj ili povas depreni la kostojn de la kotizaĵoj,,, kiujn ili alportas. Tiuj kostoj ne povas superi 20% de la kotizaĵoj. Ĉiu komitato elektas prezidanton, kasiston kaj sekretarion. Tuj kiam grupo da personoj interesiĝas pri la bona sukceso de la kongreso, la estraro povas organizi ilin kiel specialan propagandan komitaton, agadan komitaton, ktp. Tiuj komitatoj povas interdividiĝi en sekciojn respondantajn kun la sekcioj de la kongreso. 7. Por la raportoj kaj priparoladoj oni uzos la francan, nederlandan, germanan, anglan, italan aŭ hispanan lingvojn. Ĉiu raporto devas esti akompanata de resumo da ne pli ol 20 linioj kaj la parolantoj devas transdoni resumon de siaj paroladoj al la estraro de la sekcioj. 8. La raportantoj devas limiĝi nur klarigi la demandon, konigi la praktikajn rimedojn aplikajn kaj fini per konkludoj aŭ deziroj submetotaj al la kongreso. Ili ne povas enhavi pli ol 5 paĝojn en 8°, tiu estas maksimumo da proksimume 2.000 vortoj. La komunikaĵoj, kiuj ne estas destinitaj por la priparolado, oni povas aldoni al la raportoj pri la kunsidoj, se ili ne superas 1000 vortojn. ‘ La raportoj kaj komunikaĵoj devas doni precipajn bibliografiajn informojn, kiuj koncernas la priparolitan ‘ demandon. La raportantoj estas petataj konservi la originalan manuskripton de siaj raportoj kaj nur sendi tre legeblan kopion (prefere maŝine skribitan). 9. La estraro de la kongreso decidas pri la alpreno de la raportoj kaj komunikaĵoj. Kiam kelkaj raportoj pritraktas la saman demandon, oni povas elekti ĝeneralan raportanton por tiu demando. Ĉio, kio ne rĵjatos rekte la programon de 1 ingreso, estos nepre forigka. 10. Ĉiu diskuto pri la fundo de politika, filozofia aŭ religia demando estas malpermesita. 11. La raportoj, antaŭe presigotaj, devis alveni al la estraro de la internacia kongreso antaŭ la 1-a de decembro 1909. La poste alvenintaj raportoj povas esti legataj aŭ resumataj dum la kunsidoj kaj resume esti enmetitaj en la protokolojn. La propraĵo de la raportoj kaj decidoj apartenas ‘ al la kongreso; la estraro rezervas por si la rajton presigi ilin tute aŭ resume. 12. La deziroj alprenitaj en la sekcioj, estas submetataj al la aprobo de la ĝenerala kunsido. Tiu ĉi alprenos aŭ forĵetos ilin, sen ke oni povas malfermi priparoladon pri ilia enhavo. Ĉiu peto por priparolado en la ĝenerala kunveno estos forĵetita. Programo de la kongreso. Organizaj komitatoj de la sekcioj. N. B. — La raportantoj estas petataj korespondadi kun la sekretarioj de la sekciaj komitatoj. 7. Sekcio. — Stadado pri la infaneco. Prezidantoj: S-ro Corman, ĝenerala direktoro de la unuagrada instruado ĉe la ministraĵo de Sciencoj kaj Artoj, Bruselo. – S-ro Van Biervliet, profesoro ĉe la universitato, Gento. – Korespondantaj sekretarioj: S-ro Jules Renault, Prekelmdenstrato, Woluwo-S-t. Lamberto, Belgujo. S-ro Pol Anri, Gasthuislaan 137, Gento.

— página 27 del PDF —

I, 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

77

I. Studado pri la kvalitoj, difektoj, inklinoj de la infanoj. Novaj observoj, metodoj, praktikaj konkludoj. — 2. Mezuradoj de la korpo. Iloj, metodoj, rezultoj. – 3. Valoro de la diversaj metodoj por determini la lacecon de la spirito. — 4. Fakoj, kiuj plej malmulte lacigas la infanojn. Daŭro de tiuj fakoj; ordo, laŭ kiu la fakoj devas esti instruataj. — 5. Limigo de la kvieteco, kiel en la lernejo tiel en la hejmo, por la diversaj aĝoj. – 6. Konatiĝo de la instruistaro kun la ideoj de la eksperimenta psikologio. Plej praktika formo. — 7. Utilo de la studado pri la infaneco por la gepatroj. Demandaroj, ktp. — 8. Timo ĉe la infanoj (ĝeneralaj enketoj, unuaj kaŭzoj.) — 9. Memmortigo de infanoj (kaŭzoj kaj kuraciloj, enketoj kaj statistikoj, priparolado pri kelkaj okazintaĵoj). — 10. Heredaj difektoj. Rimedoj por malhelpi iliajn malutilajn konsekvencojn. – lOa. Diversaj komunikaĵoj. . II. Sekcio. — Edukado en la familio. A) Ĝeneralaj demandoj. Prezidantinoj: S-ino Lucie FelixFaure-Coyan, 12, Pierre Charron strato, Bruselo. — S-ino de Traux de Wardin, 42, Regentlaan, Bruselo. Korespondanta sekretario: S-ro Sengers, ĉefinspektoro en Haselto. 11. Neceseco diskonigi precizajn ideojn pri edukado en la familoj, per la organizado de asocioj de gepatroj, la publikigado de brosuroj, ktp. — 12. Infanludoj, amuzaĵoj kaj plezuroj rilate al la edukado. — 13. Libroj pri edukado. Rezonitaj nomaroj de la plej bonaj albumoj por infanoj de 3 ĝis 7 jaroj; de la plej bone ilustritaj por infanoj 7 ĝis 12 jaraj; de 12 ĝis 16 jaraj; de 16 ĝis 20 jaraj. – 14. Kiel la familio povas kunhelpi al la civila edukado de la junularo. — 14a. Kiel la familio povas kunlabori al la instigo de la mondpaco. — Mb. Kiel la familio povas kunhelpi al la morala edukado. — 15. Kiel la familio povas kunhelpi per la edukado j al la etendiĝo ekonomia. — 16. Neceseco de la studado de vivantaj lingvoj. Metodoj. – 17. Studado en la familio de la infanaj inklinoj, pri la malvolviĝo de tiuj ĉi inklinoj rilate al la elekto de profesio. — 18. Higieno kaj beleco de vestaĵaro. – 19. Higieno, komforteco kaj beleco de la loĝejoj, de la meblaro. — 20. La eksterurba familio. Terkultura edukado. Reveno al la kampara vivo. Profitoj de la vivo en la kamparo. — 20a. Diversaj komunikaĵoj. B) Edukado antaU la lernaĝo. Prezidantoj: S-ro Velghe, ĝenerala administranto de la higiena fako, ĉe la ministraĵo de terkulturado, Bruselo; — S-ro barono de Royer de Dour, distrikta komisaro, Guimardstrato, 44, Bruselo. Korespondanta sekretariino: F-ino Van den Plas, 43, Jan Lindenlaan, Bruselo. 21. Nutrado dum la .unuaj jaroj. Praktikaj konsiloj. — 22. Vestado dum la unuaj jaroj. — 23. ‘La edukado de la sencorganoj de la junaj infanoj. — 23. Unuaj kutimoj, kiujn oni devas akirigi. 24. Ektermgado de la unuaj kutimoj. — 25. Ludoj, kiuj malvolvigas la kvalitojn de la infanoj. – ■ 26. Lernigaj okupoj por la infanoj. — 27. Malvolvigo de la observa povo. — 28. Malvolvigo de la inidativo, de la respondeco. — 29. Ordigado de la ĉambro por la infanoj aŭ de la loĝejo rilate al la edukado de la infano. – 30.

— página 28 del PDF —

78

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 3

Geservistoj, infanistinoj, guvernistinoj. Specialaj edukaj lernejoj por ili. Atestoj pri kapableco. — 30a. Diversaj komunikaĵoj. C. Edukado dum la lernaĝo. N. B. — La raportantoj stariĝos laŭ la vidpunkto de la kunlaborado de la gepatroj al la lerneja laboro. Prezidantoj: S-ro Sosset, honora inspektoro de la normalaj lernejoj, Venetiestrato, Elsene (apud Bruselo). — F-ino Linniau, direktorino de normala lernejo, 30, Berlaimontstrato, Bruselo. Korespondanta sekretariino: F-ino R. Boreux, rue Bovy, 14, Lieĝo. 31. Je kia aĝo la infanoj povas esti senditaj al la lernejo. 32. Okazoj, en kiuj la gepatroj devas praktikigi hejme la FroebeLajn regulojn. Okazoj, en kiuj la FroebePa instruado devas esti donita en la’ lernejo. Deziroj de la gepatroj koncerne la FroebePajn lernejojn. — 33. Mankoj en la lernejo rilate al la edukado. Kiel plenigi tion en la familio. – 34. Deziroj de la gepatroj rilate al la programoj de la lernejoj por knabinoj. Graveco de la instruado de konoj pri infanedukado, higieno, hejma ekonomio kaj de aliaj konoj necesaj en la praktika vivo. — 35. En la okazo, ke edukejo estas necesa por la junulinoj, kiel aranĝi ilin por doni kiel eble plej multe familian kaj praktikan karakteron al ilia edukado. – 36. Deziroj koncerne la formadon de geedukistoj. — 47. Epokoj por ekzamenoj kaj libertempoj, laŭ diversaj regionoj de sama lando. Konsidero kun la kuracistoj. — 38. Kiel oni povas dediĉi pli grandan parton en la lernejo al la karaktero. — 39. La edukado per manlaboro. — 40. Disvolviĝo de la amo al la beleco. — 40a. Diversaj komunikaĵoj. D) Edukado posi la lernaĝo. Prezidantoj: S-ro Prum, deputato en Clervaux, Granda Duklando Luksemburgo. – S-ino grafino Maria de Villermont, Couvin (Belgujo). Korespondanta sekretario: S-ro Wauters, direktoro de la lernejo por terkultura ekonomio en Bouchout (apud Antverpeno). 41. Plenigaldona edukado donota al la junulinoj por prepari ilin al ilia tasko de edzino kaj patrino. – 42. Preparo de la gefianĉoj al morala kaj spirita kunigo. Konsiloj por eviti malkonsentojn, plifortigi la moralan unuecon kaj certigi la feliĉon de la geedzoj kaj de la familio. — 43. Plenigaldona edukado de la junuloj laŭ socia vidpunkto. — 44. Plenigaldona formado de la amo al la beleco. — 45. Manlaborado en la hejmo por la knaboj. Profito por bonfarto kaj moraleco. — 46. Ĉeestado de edukaj vesper-kunvenoj. – 47. Vojaĝoj, ek^ki^i^c^j; sekvontaj metodoj. — 48. Edukado al administracia laboro. — 49. Internacia interŝanĝado de infanoj por plifaciligi la studadon de fremdaj lingvoj kaj konigi la morojn kaj kutimojn de iliaj landoj. — 50. Diversaj komunikaĵoj. IU. Sekcio. — Nenormalaj infanoj. Prezidantoj: D-ro Demoor, profesoro ĉe la universitato en Bruselo, 61, Belliardstrato. — S-ro Proost, fondinto de la «Ligue de 1′ Education familiale» (Ligo por la familia edukado), 18, rue de 1′ Arbre Benit, Bruselo.

— página 29 del PDF —

I, 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

79

Korespondanta sekretario: S-ro Tobie Jonckheere, 36, Waschhuisŝtrato, Bruselo. 51. Ordigo, statistikoj. — 52. Metodo de edukado. Neceseco starigi specialajn edukejojn por nenormalaj infanoj, por maldisciplinemaj infanoj, por kriplaj infanoj, por neprizorgitaj infanoj, por infanoj epilepsiaj. – 53. Preparo kaj formado de specialaj instruistoj por tiuj lernejoj; neceseco de edukad-kuracista kunlaborado. — 54. Kiom kaj kiel oni povas kunlabori en la familio al la edukado de nenormalaj infanoj, antaŭ, dum kaj post la lernaĝo. — 55. Enmiksiĝo de la ŝtato en la edukado de nenormalaj infanoj. – 56. Diversaj informoj. IV. — Sekcio. Diversaj verkoj, kiuj rilatas al la juneco N. B. — Oni speciale ekzamenos la edukan flankon de tiuj verkoj, la sekvontajn metodojn, ktp. Prezidantoj: S-ro Dejace, profesoro ĉe la universitato, Lieĝo. — S-ro Campioni, kantona juĝisto, rue du Monastere, Bruselo. Korespondanta sekretario: S-ro Borginon, advokato, 58, Dupontstrato, Bruselo. 61. Libertempaj restadejoj, liberaeraj lernejoj; verkoj por kuracado per la aero. — 62. Federacioj kontraŭ la tuberklozo. — 63. Federacioj kontraŭ la malsobreco. — 64. Federacioj por la protektado de la infan-martiroj, de la neprizorgitaj infanoj, de la neleĝaj infanoj, ktp. — 65. Federacioj por la protektado de la unua infaneco; havigado de infanv^^t^ĵ^i^r^j; havigado de lakto; infanetejoj, medicinaj advizoj pri suĉinfanoj, ktp. – 66. Infana mutualismo. – 67. Asekuro je la vivo de la infanoj. – 68. Juĝejoj por infanoj. – 69. Diversaj komunikaĵoj. V. Sekcio. — Dokumentaro. Prezidantoj: S-ro C. Van Overbergh, ĝenerala administranto de Ia supera instruado ĉe la ministraĵo de Sciencoj kaj Artoj en Bruselo. — S-ro Mabille, administranto de la publika instruado kaj de belartoj ĉe la komunuma administraĵo, Bruselo. Korespondanta sekretario: S-ro Rouvez, oficejestro ĉe la ministraĵo de Sciencoj kaj Artoj, Bruselo. Libroj, pedagogiaj revuoj, lernejaj bibliotekoj; popolaj bibliotekoj; publikaj legejoj. – N. B. La biblioteko de la Internacia komisiistaro de edukado, 1, Museumstrato, Bruselo, estos feliĉa ricevi trioble ĉiujn dokumentojn pri edukado. Raportas Johano Jacobs, Antverpeno (Belgujo). »

*

* En geografia leciono instruisto ordonis al la knabo, ke li citu 3 faktojn pri rivero Rejno. La kleruleto rakontis*. nMi loĝis iam ĉe la bordo de Rejno; mi transveturis Rejnon; mi falis en Rejnon; tio estas faktoj pri Rejno». — Oni senkompate trabastonis tiun junan geografiiston, sed ĉu li tion meritis ? J. W. Eggleton.

— página 30 del PDF —

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

80

I. 3

La statistika paĝo. Salajrogradoj de la

instruistaro en Nieder-Osterreich (Malsupra

Aŭstrio), escepte la ĉefurbon Wien. (Laŭ la leĝo de 25. XII. 1904). Grado

Signo

laŭ

Salajro (jaro)

Aldono post ĉiuj 5 jaroj

aŭ-

en

Kategorio

la

laŭ

la

en

leĝo de instruista

striaj

25- XII

en

spes-

aŭ-

striaj

miloj

skemo

en

spes-

miloj

kronoj

kronoj

1904.

Ia Ib Ic Ila Ilb IIc Illa Illb IIIc Illd

Direktoroj kaj instruistoj en burĝalernejoj /. Klaso. Direktorinoj kaj instruistinoj en burĝalernejoj /. Klaso. ‘* Cefinstruistoj kaj ini struistoj en popollernejoj /. Klaso.

IV

IVa IVb IVc

Cefinstruistinoj kaj 2000 instruistinoj en po- 1800 pollernejoj I. Klaso 1600

833-33 750-00 666-66

V

Va Vb

Geinstruistoj en bur • 1600 ĝalernejoj. II. Klaso. 1400

666-66 583-33

I

II

III

2400 l 1000 2200 916-66 2000 833-33 2200 916-66 2000 833-33 1800 750-00 2200 916-66 2000 833’33 1800 750-00 1600 666-66

200

83’33

100

4L66

100

41 66

100

41*66

A

Instruiste

VI

VI

—

p

—

HL

HL

Geinstruistoj en po1200 pollernejoj II. Klaso. Provizoraj geinstruistoj en popollernejoj. 1000 II. Klaso. Instruistinoj por in400 struado de virinaj’ *500 manlaboroj en burĝa*600 lernejoj. Instruistinoj por in300 jvv struado de virinaj *400 manlaboroj en popol*500 lernejoj

200

Instruiste

83’33

Instr-inoj

In»tr-lnoj

100

41’66

500-00

100

41’66

416-66

—

—

166-66 208-33 250’00

—

—

125-00 \JXJ 166’66 208-33

—

—

* Plialtigo de 1 salajro — por instruistinoj de virinaj manlaboroj — okazas post ĉiuj 10 jaroj.

Loĝeja kompenso de ia instruistaro en Nieder-Osterreich, escepte la ĉefurbon Wien. (Laŭ la leĝo de 25. XII. 1904.) Senpagan loĝejon aŭ 30% loĝkompenson — kalkulatan laŭ la plej malmulta jara salajro de la rilata kategorio — ricevas direktoroj kaj direktorino) en burĝalernejoj, ĉef instruistoj kaj ĉefinstrui stin oj en lokoj enhavantaj malpli ol 10.000 loĝantoj. En lokoj, enhavantaj 10.000 ĝis 15.000 loĝantojn, la loĝkompenso

— página 31 del PDF —

I, 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO_______ 81

estas 500 K (208-33 Sm), en lokoj kun pli ol 15.000 loĝantoj 600 K (250 Sm). Jaran loĝkompenson ricevas la kategorioj I. ĝis VI., nome : A) la kategorioj I. kaj III. ricevas: lokoj‘ ‘kun malpli ol 1000 loĝantoj 160 K (66*66 Sm) en ‘ 220 K (91-66 Sni) 1.000 ĝis 2.000 M 280 K (116-46 Snn 2.000 K 4.000 M 340 K (141’66’Sm) 4-000 6.000 » 400 K (166 • 66 Sm) 6000 10.000 500 K (208-33 Sm) 10.000 15.000 W En lokoj kun pli ol 15.000 loĝantoj — ankaŭ en la urboj: Baden, Weikersdorf b. B., Voslau kaj Gainfarn 600 K (250 Sm). B) La kategorioj II. kaj IV. ricevas: en lokoj kun malpli ol 2.000 loĝantoj 160 K (66 • 66 Sm). ,, 2.000 „ sed malpli ol 5000 loĝ. « W » pli 200 K (83-33 Sm) „ 5.000 „ kaj en la urboj: en lokoj kun pli Voslau kaj Gainfarn 240 K (100 Sm). C) La kategorioj V. kaj VI. ricevas: en lokoj kun malpli ol 5000 loĝantoj 120 K (50 Sm) w kaj en la urboj: Voslau « « « P>‘ « « kaj Oainfarn 180 K (75 Sm). Alois Halamasek, instruisto en Unter-Themenau (Aŭstrio).

Internacia Asocio de Instruistoj (I. A. I.) Protokolo pri la kunvenoj de I. A. I. dum la kongreso en Barcelona.

La unua kunveno okazis je la 8. septembro ĉe la Paraninfo de la universitato. La kunvenintoj estis malmultaj, ĉar laanonco ne estis sufiĉe konata. Unue prezidis s-ro Durieux el Lille (Francujo), sekretario de I. A. I. kaj poste f-ino Chalmo t el Germanujo, vicprezidantino de la sama societo. Estis nomita sekretario de la kunvenoj s-ro Albages el Vich (Hispanujo). — S-ro Durieux bedaŭras, kenepovas ĉeesti s-roCejka el Moravio, redaktoro de I. P. R., kiu per tiu revuo tiel kuraĝe laboras por nia afero. La ĉeestantoj per aplaŭdoj salutis s-ron Ĉejka. F-ino C halmo t proponas, ke la geinstruistoj je la fino de la esperanta kurso povu liverigi diplomojn al la lernantoj, kiuj tion meritas. S-ro Durieux diras, ke li tion faras en Lille kaj promesas sendi diplomojn senpage al tiuj, kiuj ilin petos de li per poŝtkarto. S-ro Naves el Vich (Hispanujo) diras, ke por pli solenigi la ekzamenojn aliaj esperantistoj el la urbo ĉeestu dum la ekzamenoj. S-ro Bocou (Francujo) proponas, ke ni devas konigi la infanajn societojn, nomitajn «Juneco», kiuj povas helpi nin. Ankaŭ, ke ili federaciiĝu, kiam ili estos multaj. S-ro Durieux petas, ke nia oficiala revuo presigu la regularon de .tiuj societoj. Li ankaŭ deziras, ke I. P. R. publikigu la adresojn de la societanoj por faciligi korespondadon kaj rilatojn inter la geinstruistoj*. Ankaŭ esprimas deziron kaj peton al s-ro * Strange, ĉiu tio ĉi ne okazas en la rubriko > Adresaro por instruistoj* ? — Kim. de la red.

— página 32 del PDF —

82

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 3

Ĉejka, ke la revuo estu pli maldika, por ke ĝi ape^u pli ofte, kio estas preferebla por varmigi la entuziasmulojn. Ĉiuj konsentas. S-ro Albages proponas, ke kiam kaj kie la societo disvanstiĝos, oni nomu malgrandan komitaton ĉe ĉiu nacio anstataŭ nur unu konstantan korespondanton, kiu ne estas sufiĉa por faciligi la troan laboron de la ĝenerala komitato. La ĉeestantoj interkonsentas fari alian kunvenon esperante, ke ĝi estos pli multenombra por diskuti la proponojn. * La 2a kunveno komencis je la lla de la 10. septembroen la sesa ĉambro de la universitato. Prezidas f-ino CJialmot, kiu estas akompanita de s-roj Durieux kaj Albages. Ĉeestas ĉirkaŭ 200 instruistoj kaj ankaŭ kelkaj ‘ barcelonaj neesperantistaj kolegoj, kiuj deziras saluti siajn fremdajn gekolegojn. Unue parolass-ro Montŭa, .oficiala instruisto el Barcelona, delegito de s-ro Batlles, estro de la instruado en Barcelona, kaj de s-ro Lopez Amo, inspektoro delernejoj. Lidiris resume, keambaŭ estroj bedarŭas, ke iline povasĉeesti al la kunveno, sed ili ambaŭ sendas al la kunvenintoj koran saluton. La parolado estis varme aplaŭdita. S-ro Vernet, ankaŭ oficiala instruisto el Barcelona, kiel . direktoro de la profesia revuo „E1 Clamor del Magistrio» kaj en la nomo de siaj kolegoj el la urbo, paroladis per hispana lingvo por saluti ĉiujn per kora ĉirkaŭpreno. S-ro Albages tradukis liajn vortojn, kiuj estis tre aplaŭditaj. La prezidantino diras, ke la kunveno tre dankas pro tia altestima pruvo de kuneco kaj siavice sendas al la estroj kaj al Ha kolegoj respektan saluton de ĉiuj. Poste s-ro Albages legis la protokolon de la 1-a kunveno, f-ino Chalmot rediris sian proponon pri la diplomoj kaj parolis pri tio s-roj Durieux, Beuves, Nerson kaj .Caron el Francujo kaj Ofruse el Nederlando. Oni interkonsentis ne starigi novan diplomon, kiun jam disdonas Internacia Instituto, sed ke la instruistoj, ne la instruantoj havu la rajton disdoni malgrandetan diplomon. La diskutado estis longa kaj fine oni aprobis unuvoĉe tiun ĉi proponon de s-ro Durieux: La instruistoj uzos la plej bonan rimedon por konduki la esperantojn ĉe la lernejoj kaj ĉe la familio. S -ro Albages parolas pri sia propono kaj diras, ke estas utila, ke la membrokotizaĵo valoru 1-2 Sm t. e. 1 Sm por I. A. I. kaj 0*2 Sm por nacia propagando kai monŝanĝo. Je la 1-a postagmeze f-ino Cnalmot fermis la kunsidon. La sekretario de la kunvenoj: JOSĉfO AlbagĜS. P. S. Akceptante inviton de la estroj kaj de la barcelonaj kolegoj la instruistoj, akompanitaj de s-roj Montŭa, Llarena kaj Albages, vizitis kelkajn unuagradajn lernejojn. »

Rimarko de la redakcio. — Post tralego de la protokolo pri barcelonaj kunsidoj, faritaj en la nomo de I. A. I., oni denove povas konstati la strangan fakton, ke la vera celo kaj ankaŭ la programo de I. A. I. estas komprenataj nebone. Nia Asocio estas ja unuiĝo de profesiaj instruistoj de diversaj lernejoj el preskaŭ ĉiuj landoj de la mondo kaj tute ne la unuiĝo de instruantoj de Esperanto. Tial estas preskaŭ ridinde, se oni diskutas ekskluzive la aferojn, kiuj rilatas nur kaj nur instruadon de Esperanto.

— página 33 del PDF —

I, 3

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

83

Tiu ĉi afero ja apartenas al Internacia Instituta de Esperanto», sed ne al ^Internacia Asocio de Instruistoj!» Car nia Asocio estas unuiĝo de specialistoj, profesiistoj, tial ankaŭ la kunvenoj de I. A. I. estu kunvenoj de specialistoj, instruistoj-profesiistoj kaj membroj de I. A. I. Ĉu ekzemple la esperanta unuiĝo de medicin istoj zorgas kaj diskutas en siaj kunvenoj la aferojn, kiuj apartenas en lajegionon de aferoj advokataj, pastraj, muzikistaj, ‘ ŝakludistaj ktp.? Ĉu ni instruistoj — sed veraj instruistoj — ne havas sufiĉe da interesa kaj grava materialo, kiu sufiĉus plenigi la programojn de niaj kunvenoj? Kompreneble, pri aferoj instruistaj kaj pedagogiaj ne povas paroli kaj diskuti tiu, kiu ne estas instruisto — li eĉ ne povas bone kompreni la enhavon de paroladoj, kiuj koncernas similajn temojn. Se la kunvenoj de I. A. I. havos ĉiam firman programon kun la temoj, jam antaŭe zorge elektitaj, tiam estos neeble, ke iu parolu pri la afero, kiu ne taŭgas pro sia senco kaj enhavo por la kunveno de instruistoj. * * *

Novaj membroj de I. A. I., kiuj aliĝis de la 21. V. 1909 ĝis la 15. VII. 1910 kaj pagis la kotizaĵon por unu jaro: a) Membroj propagandu loj» (pagas ĉiujare -almenaŭ 4 Sm): 1. Dro Mouton, Francujo (4 Sm); 2. Jacques Camescasse, Francujo (19 -75 Srn). b) Membroj ordinaraj (ĉiujare 1 Sm): 265. prof Mjnks, Mor., 266. Strelec, Mor., 267. Dro Mulert, Germ., 268. prof. Ŝvab, Mor., 269. -prof. Kasaly, Mor., 270. Pohl, Bnh.,,271. prof. Fender, Franc., 272. Becker, Germ., 273. Vojtaŝek, Mor., 274. Debras, Belg., 275. Ogden, Angl., 276. Collingridge de Tourcey, Aŭstralio, 277. Ĉurrie, Angl., 278. Weir, Angl.,279. Baxandall, Angl.. 280. Whiteley, Angl., 281. Jackson, Angl., 282. Behrendt, Germ., 283. Avdaloviĉ, Hercegovino, 284. frl. Guilliaume, Belg., 285. Lange, Germ., 286. Korinek, Mor., 287. frl. Grineva, Rus., 288. Hak, Boh., 289. Galiĉ, Kroat., 290. Heilmann, Dan., 291. Rezny, Boh., 292. Uitterdijk, Nederl., 293. Pirot, Franc., 294. s-ino Biotto, Ital., 295. prof. Fridrich, Mor., 296. van de Velde, Nederl., 297. Tomiĉ, Stirio, ,298. Klenka, Boh., 299. prof. Vlk, Mor., 300. Mareŝ, Mor., , 301. rnsp. Anschau, Kroat., 302. frl. Korppila, Finl., 303. Saarinen, Finl., 304. Sehnal, Mor., 305. frl. ZatloukalovA, Mor., 306. Pfaff, Germ., , 307. Braunhoffner, Hung., 308. Le Seac’h, Franc., 309. Poulsen, ‘ Dan., 310. Konstantinov, Bulg., 311. Zitzke, Germ., 312. fr). Sheriff, Nova Zealando, 313. prof. Kabanov, Rus., 314. Wahlforss, Finl., 315. prof. Michel, Hisp., 316. Milosavljeviĉ, Serb., 317. Hlobil, Mor., 318. frl. Pelikanovd, Boh., 319. Punko, Rus., 320. Ciach, Polujo, 321. Dro Naumenko, Rus., 322. frl. Wickelgren, Angl., 323. Popov.Hr., Bulg., 324. Walther, Germ., 325. prof. Dro van Rees, Nederl., 326. Mareĉek, Mor., 327. Ŝpinar, Mor., 328. Uhlmann, Germ., 329. Zajchowski, Galicio, 330. Godzinski, Galicio, 331. Wiherlehto, Finl., 332. Vildomec, Mor., 333. Andreev, Bulg., 334. Jesudhasan, Indio, 335. Kostov, Bulg., 336. Marques, Portug., 337. frl. Tarozzi, Ital., 338. Bernardi, ItaL, 339. frl. Gasperi, Ital., 340. frl. Nanni, Ital., 341. P. den Hollander, Nederl., 342. Jensen, Dan., 343. Polanskij, Rus., 344. Llarena, Hisp., 345. Baron, Franc., 346. frl. Blin, Franc., 347. frl. Bonnet, Franc.

— página 34 del PDF —

84

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 3

Adresaro por instruistoj. Klarigo de signoj: L=lernejo, |=instruas, NL = kun kolegoj el nacio aŭ lando…, K = korespondas pri . . D== donas sciigon pri . . ., Dez = speciala deziro. Unu anonco por la membroj de I. A. 1. se n pa g e. Nemembroj alsendu 5 respond-kuponojn (por 5 linioj).

9. Francujo.SAINT-PAUL-aux-BOISper Blerancourt(Aisne). -/. Bourniche (franco edzigita je instruistino). L: Publika lernejo elementara. NL: Gekolegoj ĉiunaciaj. K: Pri kio ajn pri la popola instruado. D: Ricevi hejme dum ĉirkaŭ 15 tagoj gekolegon germanan, anglan, svisan, boheman, nederlandan aŭ italan. Dez: Pasigi kun mia edzino 2 semajnojn en Germanujo, Svisujo, Nederlando, Bohemujo aŭ Italujo. 10. Germanujo. CHEMNITZ, Annabgstr. 427. — Oskar Melzer (germano). L: Publika lernejo (8 klasoj). NL: Gekolegoj eksterlandaj. K: Religio, natura historio kaj lernejo. D: Pri rilatoj de mia patrujo. A 11. Rusujo Azia. KIZIL-ARVAT, Zakaspijska. Mihail Beregavsky. L: Popola leruejo kun 2 klasoj (5 fakoj). NL: Diverslandaj gekolegoj, precipe ei Ameriko, Nova Zealando, Aŭstralio, Tasmanio, Afriko. K: Pri ĉiuj temoj, ĉefe pri popolinstruado, pri la naturo, moroj, socialismo kaj anarhismo. D: Al tiuj, kiujn interesas Mezazio. Per interŝanĝo de ideoj kaj objektoj, kiuj interesas alilandajn gekolegojn, ekz. papilioj, skaraboj, ŝtonoj, ktp. Dez: Ekscii pri la perfektaj rimedoj dc morala influo je la animo de lernantoj, por ke ili estu poste efektivaj homoj, sed ne sklavoj. 12. Usono. BOSTON (MassJ, Roxbury Latin School. — Doktoro Lowell, D. O. S. (anglo). L: Alta, klasika, dotita lernejo. I: La anglan kaj latinan lingvojn; antikvan historion. NL: Gekolegoj el ĉiuj fremdaj landoj. K: Pri ‘io ajn, kio interesigas miajn korespondontojn. A _ . 13. Galicio-Aŭstrio. DLUGOŜYN, poŝto ŜCAKOVA. — Teodor Pisievicz (polo). L: Publika lernejo elementara. NL: Gekolegoj slavaj, francaj, oceaniaj kaj japanaj. K: Pri vivado de gekolegoj. 14. Anglujo. LEATHERHEAD (Surrey), 3, The Crescent. Charles W. Shanks (anglo). L: Publika lernejo elementara (7 klasoj). NL: Kolegoj anglaj, francaj, germanaj, amerikaj. K: Pri muziko, lingvoj, geografio, scienco (elementara». D: Vizitantoj al suda Anglujo povas loĝi ĉe mi. Dcz: Konatiĝi kun la metodoj kaj rimedoj de alilandaj instruistoj kaj alpreni Ja plej bonajn el ili. A 15. Moravio-Aŭstrio. HULIN. — Hynek Hlobil (ĉeho). L: Lernejo elementara. NL: Gekolegoj ĉiulandaj. D: Interŝanĝas skarabojn kaj papiliojn de centra Eŭropo por la samaj el aliaj- partoj de la mondo. 16. Belgujo. ANTWERPEN, Cuylitsstr. 72. —Johano Jacobs (flandro). L: Publika lernejo elementara. NL: Gekolegoj ĉiulandaj. K: Pri aferoj lernejaj, precipe pri la organizado de la instruado kaj pri la movado de la instruistaro kaj la salajroj de instruistoj. D: Faciligi vojaĝon en Belgujo per utilaj informoj. Dcz: Kolekti ilustr. poŝtkartojn de karakterizaj kostumoj, tipoj, metioj, ktp.

Redaktoro kaj eldonanto Theo dor Ĉ ejka, Bystrice-Hostyn. — Presejo »Druzstvo knihtiskarny«, Hranice, Moravio.

— página 35 del PDF —

zetoj esperantaj, por kiuj helpa lingvo’ internacia estas ne nur rimedo, sed ankaŭ celo kaj’ ili certe volonte dediĉos- al lingvaj demandoj kaj disputoj tiom da loko, kiom estos bezone., Nia revuo , ‘do tute ne zorgos pri la demandoj -helplingvaj, sed ĝi estos ĉiam gazeto profesia, redaktata-en Es peranto, ‘ Th. Ĉejka. ^Telefono» de fa-redakcio. Kara kolego, vi certe miras, k-e nnr ĝis nun — post interrompo pli lpnga. ol unii- jaro — aperas la tria kajero – de I. P. R., sed vi eble ne scias, kial tiuj kajeroj ne estas jam pli multenombraj. La ĉefa kaŭzo ~ krom kelkaj aliaj, kiuj estas en efektiveco ne tiel gravaj, ke ili povus- malhelpi la prosperadon de I. P. R. — estas preskaŭ nekredebla iudiferenteco de uiaj kolegoj rilate kunlaboradon. Raj tamen ĉiu ja scias, ke bona gazeto ne povas ekzisti sen bonaj kaj konstantaj kunlaborautoj. La 2 aperintaj kajeroj de I. P. R. estis akceptitaj ĉie kuu granda entuziasmo kaj rai ricevis multe, tre multe da laŭdaj leteroj pri la enhavo, kiun oŭi trovis tre – interesa … Sed ĉu tio ĉi sufiĉas por eldoni almeuad simile . interesajn kajeroj’n ankaŭ estonte? Mi scias, ke laŭdoj estas bona rimeno por plifervorigi aŭ pliĝojigi la pluau laboradon, sed tiu rimedo estas tnte senutila, se la redaktoro ne ricevas samtempe-ankaŭ materialon por kajeroj venontaj Por esti justa, mi devas kon-fesi, ke mi ricevis multe da promesoj- pri alsendo -de diversaj’ artikoloj- por I. P. R. Sed ĉu mi povas kunmeti eĉ unu bouan Kaj’ interesan lrupneron de la revuo el tiuj’ belaj kaj mnltaj promesoj? Vi scias, ke sur la tuta tero ekzistas eĉ ne uuu redaktoro, kiu povus- fari fion kaj vi certe scias, ke aukaŭ mi ne estas tia kapablulo . .Jes, mi eble povus kunmeti kelke da numeroj’ de nia revuo el diversaj sciigoj, kiujn mi legas ‘en niaj gazetoj naciaj — sed ĉu internacia gazeto estus vere internacia, se ĝi estus redaktata nnacie», . t., e., nŭr de ŭnu ŭaciano? ‘ĉu,ĝi’ estus vere iut^e^^i^esa por’ la -publiko internacia? Mi ŭe bezonas respondi, ĉi tiun demaudon Kion mi celas ‘ per tiuj ĉi – plendoj? Mi bezonas vian kunhelpon kaj – mi estas certa, ke vi ue rifuzos niian peton, kiun nii faras en la nomo de nia I. A.. I. kaj I. P. R. — ne por mi mem, sed por- nia komŭna afero. — Se nia revuo havoŝ’almenaŭ 2’0 efektivajn kaj konstantajn kunlaborantojn el diversaj nacioj, kiuj’ -anstataŭ prom esoj sendos al la -redaktoro 20 artikolojn, nia revuo’ – povos aperadi regule’ kaj kun enhavo ĉiam intercsa. •*- Por kunlabori en I. P. R. vb ne bezonas esti literaturisto aŭ »sccenc-verkisto«, sufiĉas, se vi havas bonan volon en viaj* naciaj gazetoj pedagogiaj -aŭ profesiaj (instruistaj) iŭternacie interesan artikoleton, kiun vi bezonas’ nur simple esperantigi. Se vi trovos en via gazeto- ankaŭ kelke dŭ mal/ grandaj interesaj sciigoj aŭ statistikoj,’ aldonu ilin al via artikolo kaj \i faris por nia. afero bonegan servoo, por kiu dankos al vi multaj kolegoj eŭ ĉiuj partoj de la- mondo. Ekzemple, ĉu ne estus interese legi el ĉiuj landoj’ similajn artikoletojn, kiel estas artikoletoj- »La instruado eu Nederlando* aŭ »J,a instruisto en Danujo«? Sufiĉas nur imiti unu el tiuj artikoloj kaj aldoni,kio eŭ- via lando estas alia. Kiu – sentas sin – pli kapabla, verku memstare artikoleton pri la temo, kiu ŝajnas al li plej taŭga por nia revuo, kies- programo estas jam bone videbla el kajeroj,. – kiuj

— página 36 del PDF —

ĝis nun aperis. — La kvara kajero de I. P. R. eliros en septembro aŭ plej malfrue en oktobro kaj estos la lasta en la I. jarkolekto. — La duan jaron ni komencos tuj • poste kaj se niaj membroj plenumos la malgrandan peton, kiun oni povos legi en la . 4a kajero, la revuo aperados en la nova jaro pli ofte, t. e. dumonate kaj regule. * * * La kotizaĵon sendu a| la kasisto (Th. Ĉejka, BystficeHostyn, Moravio, Aŭstrio) aŭ per io poŝtaj »respond-kuponoj« (Coupon-Reponse Internationale kiuj estas riceveblaj en ĉiu poŝtoficejo (sed ĉiu kupono devas esti stampita per poŝta stampilo, ĉar alie la kupono estas senvalora!) aŭ per poŝta mandato. Se oni skribas la sumon sur la poŝta mandato, oni skribu ĉiam tiel: 2 K 50 h (eu aŭstriaj kronoj, ĉar alie la kastisto ricevas diversajn sumojn, kiuj estas plej ofte pli malgrandaj ol 1 Sm kaj la preciza kalkulado estas neebla).

Bibliografio. * Laredakcio ricevis la sekvantajn librojn (la nericevitajn librojn oni ne povas anonci): Emile Boirac: Plena Vortaro Esperauto-Esperanta kaj Esperauto-Franca. 2 volumoj, 344 pĝ., granda formato, 9 frankoj, Presejo Darantiere, Dijon. — V. A. Jung; Mluvnice jazyka anglickeho pro ŝkoly a samouky. 349 pĝ.-, granda formato, 6to K. Librejo Hejda & Tuĉek, Praha. — Dr. J. Kvaĉala: Protestantische gelehrte Polemik gegen Campanella vor seiner Hafteutlassung. Jurjev 1909, I Mk. Analecta Comeniana. Collegit Joahnes Kvaĉala. Jurievi 1909, 5 Mk. Prielomy vo viere Komenskeho a Mickiewicza. Petrohrad, 4 Mk. Rene de Saussure: La geometrio de »folietoj< aŭ Geometrio folietara. 71 pĝ., Ĝenevo 1909, roo Sm. Presejo Alb. Kŭudig. — M. R. Bricard: Sur la gĉometrie des feuillets de M. Rene de Saussure. Etude aualytique.’Extrait des »Nouvelles Annales de Mathematiques, 1910. — Santiago ^sinok Folioj de la «Vivo. Trad/ Alf. Sabadell, Barcelona (J. Espasa e Hijos), 1^09, 106 pĝ., 1 peseta. — F. Burnettova: Mala miss. Librejo Hejda & Tuĉel^ Praha. — Prof. Lederer: Esperantista poŝkalendaro 1910, Berlin (Esper. Verlag Moller et Borel), o*8o Mk. — Th. Dr. Fr. Loskot: Konrad Waldhauser. Praha (Volna Myŝlenka), 1909, 1-50 K, — Edm. Privat: Ĉe 1’koro de Eŭropo. Ĝenevo (Eldonejo Atar), 1909. — K. Bl£ha: Vŝeobecne dejiny stenografie, Praha (Ĉes. lidovĉ knihkupectvi), 1909,- i*2o K. — Carmen Sylva: La vizio de la Poeto. Loudon (Centra Angla Esperantejo), 1909. — St. Tomiĉ: La vojo al vero. Paris 1910 (Presa Esper. Societo), 1 fr, — Dro Corret: Raporto pri la ^-a kongreso de Esper., Paris (Presa Esper. Societo), 0 -75 fr. — TorSk P. : Porĉiama kalendaro. Debreczen, 1910, 20 Sd. — T. E. K. A. -Jarlibro 1910, Koetzschenbroda-Dresden (H. F. A. Thalvvitzer), o*4′ Sm. — j. Poruks: La Vakciniuja Krono, Paris (Presa • Esper. Societo), 0-50 fr. — Edwin Greene: Sing me to sleep, London (Phillips et Page), Esperanta eldono.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Kunedukado. De A. Ferriere, Geneve (Svisujo.)

A

(Fino).

Cu pro tio ii perdis el sia vireco? Tute ne; eĉ la malo fariĝis. Ĉar jam de sia juneco, preskaŭ senkonscie, li lernis agi kun takto, zorgi pri sia persona eksterajo, kontroli siajn parolojn ; kaj kio pli bona estas ol tio, li disvolvis en si mem la senton de 1’servemo kaj, samtempe, la senton de 1’memrespekto. Kiel ajn kruda li estas, ĉiu knabo havas en si mem almenaŭ fajrereton de tiu spirito de neprofitema protekto, kiu estis iam la vera esenco de 1’ kavalireco. Se oni bone zorgas, ke ĝi ne estingiĝu, tiu fajrereto fariĝos flamo, kiu forkonsumos en li la ĝermojn de maldelikateco aŭ perfortemo. Ni ja devas diferencigi inter maldelikateco kaj vireco. Perdante la unuan, ofte oni gajnas la alian. — La hardiĝo, kiun oni postulas de la lernejo, estas korpa kaj karaktera fortiĝo, sed ne sensentiĝo de 1’ koro. Oni postulas de la lernejo, ke ĝi instruu la spartajn virtojn. Nu, ĝuste ĉi tiujn lajuna knabino admiras; kaj la sekreta instinkto, kiu instigas junulon sin fari inda je knabino, — eĉ se li trudmontradas, rilate al ŝi, iom da nur ŝajna malŝato. – tiu instinkto ankaŭ instigas lin valorigi sian veran virecon. Ne, kunedukado tute ne faras el junaj knaboj supersentemulojn kaj viriniĝemulojn. A Sed la juna knabino? Cu ŝi ne estos A viktimo de ĉi tiu stato de aferoj tiel favora por la alia sekso? A Cu kontakto kun knaboj ne faros ŝin malpli dolĉa kaj milda? A Cu tiu spiritnaturo virina, esence tiom delikata, ne malmoliĝos? Cu ĝia freŝeco ne malbriliĝos, same kiel eble malbriliĝas la blankeco de ŝia vizaĝkoloro sub la suno kaj vento de 1’ kampoj? Kiel ajn stranga tio ŝajnas ĉe la unua rigardo, ĝuste la kontraŭo okazas ! Ankaŭ la knabinoj, ĉu infaninoj aŭ jam fraŭlinoj, perdas ĝenerale, kontakte kun la vira elemento, la malgravajn mankojn de sia sekso, ne alprenante tamen kutimojn, kiuj ne konvenus al ili. Estas vero, ke ili fariĝas pli sentimaj, pli eltenkapablaj; ili havas tiom da kuraĝo, por malestimi ĉiujn malnoblajn artifikojn kaj malgrandanimajn rimedojn. Sed ilia gracieco kaj ilia modesteco tute ne malpliiĝas; oni eĉ povas aserti, ke ĉi tiuj ecoj rafiniĝas per uzado, precipe kiam la knabino rimarkas la bonfaran influon, kiun ŝi havas sur siaj virseksaj ka-

— página 2 del PDF —

86

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I. 4

maradoj Jam nun ŝi sin preparadas por disduigi, dum sia tuta vivo, ĉu kiel edzino, ĉu kiel patrino, ĉu simple kiel virino, influon de sinoferemo kaj amo. Tion instruas la sperto. Sed la sperto montras ankaŭ, ke tiuj utiloj de la kunedukado postulas, por efektiviĝi, taŭgajn ĉirkaŭaĵojn. Unue, ili bezonas agadkampon fizikan: plenan kamparon, ekzercadon en libera aero, vivon ĉiurilate higienan; sed pleje kaj antaŭ ĉio ili bezonas ĝustan atmosferon moralan : vastan sanigan A spiriton de sincereco kaj honesteco. Ci tiujn ambaŭ kondiĉojn oni povas facile plenumi, prenante kiel modelon la vivmanieron en la nunekzistantaj «novaj lernejoj», aŭ almenaŭ, ĉar ĉiu homa laboro estas en kelkaj rilatoj neperfekta, pruntante de ili, kion ili havas plej bonan. Al ĉi tiuj kondiĉoj devas aliĝi, kiel ni jam diris, la jena: ke ĉiu sekso ricevu edukadon konforman al ĝia temperamento, ĝin pretigantan por ĝia estonta rolo en la socia vivo. Jen, resume, kiel oni komprenas en Bedales la praktikan efektivigon de la kunedukado: En la komenco, de la aĝo de dek unu aŭ dek du jaroj, la gelernantoj loĝas en apartaj domoj. Ciu domo estas aŭtonoma (memrega) en ĉio, kio koncernas ĝian internan mastrumadon: tiun ĉi oni konfidadas al la domanoj. Oni tag- kaj vespermanĝadas komune en la ĉefa donio, kie loĝas la knaboj. La ambaŭ seksoj renkontiĝadas ankaŭ en la klasĉambroj, en la laborejoj kaj dum la horoj de ludado. Ankaŭ certaj ludoj, certaj manlaboroj, — ĉarpentado, priartaj okupiĝoj, — fariĝadas komune. Eine, la vespero, kiun oni dediĉas al la vivo sociala, kunvenigadas la gejunulojn por A diskutadoj kaj paroladoj farataj aŭ de lernantoj aŭ de vizitantoj. Ci tiaj kunsidoj de societoj literaturaj, dramaj, sciencaj, sociologiaj, kiel ankaŭ la kunvenoj kvazaŭ reli giaj, kiujn prezidas la lernejestro, estas pluaj okazoj por kunlaborado, por reciproka sinlevado al la serenaj altregiono) de I’arto, de I’scienco kaj de la idealismo morala, regionoj tiel kapablaj entuziasmigi junulajn animojn. Por la knaboj oni ekskluzive rezervas tiujn gimnastikajn ekzercojn, kiuj konvenas por ilia korpa edukado (ekz. la futbalon), kaj ĉiujn laborojn de terfosado aŭ kampkulturado, kiuj, postulante neordinaran streĉadon de Efortoj muskolaj, malutilus al la korpa disvolviĝo de la knabinoj. Dum la knaboj apartaflanke okupiĝas, oni teorie kaj praktike instruadas la knabinojn pri ĉio, kio koncernas la hejman ekonomion, pri mastrumado, pri la kuirarto, pri kudrado, pri la flegado de junaj infanoj. Ankaŭ pri infanoj el la najbaraĵo sin okupas laŭvice

— página 3 del PDF —

I, 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO_______ 87_

la knabinoj, aŭ eĉ (ĉi tio fariĝas en la «novaj lernejoj» germanaj) pri orfoj adoptitaj de la lernejestrino. Kio koncernas la prisciencan instruadon, ankaŭ ĉi tie oni malsame traktadas la du seksojn. Unuflanke, la tiel nomataj «moveblaj klasoj». — sistemo, je kiu oni enklasigas la lernantojn laŭ iliaj kapabloj, — donas la eblon konsideri ĉiujn naturajn neegalecojn en la rapideco de progresado, ĉu je la vidpunkto memora, ĉu je la rezona. Aliflanke, ĉirkaŭ centra aro de lernobjektoj devigaj grupiĝas instrufakoj laŭvolaj: tiuj rilatas la edukadon ĝeneralan, tiuj ĉi la specialan. Tio permesas grandan liberecon en la starigo de la individua instruprogramo de ĉiu lernanto. Cetere la lernejo faras ĉion eblan por certigi al ĉiu knabino ŝian normalan disvolviĝon psikologian, donante al ŝi, krom la edukado, kiun oni povas nomi «patrina», ankaŭ tian instruadon, kiu faros ŝin kapabla venki sola ĉiajn eventualajn malfacilaĵojn de la vivo. Jen, maldetale skizita, tio, kio fariĝas en Bedales. Tamen, nemci tiuj kondiĉoj povus certigi la sukceson moralan de kunedukada internulejo, se oni ne farus ankaŭ aliajn antaŭaranĝojn. Estas tri aferoj, kiujn oni nepre devas prizorgi, se oni ne volas iri kvazaŭ renkonte al fiasko. 1. Jam de plej frua infaneco lasi la knabojn kaj knabinojn kune pligrandiĝi, ilin ne submetante al la apartaseksa reĝimo. La plimulto da ŝtataj unuagradaj lernejoj estas geknabaj; tiaj estas ankaŭ multe da privataj lernejoj, difinitaj por infanoj aĝaj je ne pli ol dek du jaroj. Nur tiaj lernejoj devas liveri al la kunedukadaj internulejoj iliajn pliaĝajn lernantojn. Por tio la Bedalesa lernejo havas sian t. n. «Junior school», kie kuntroviĝas knabetoj kaj knabinetoj de la aĝo de sep aŭ ok jaroj. Oni rimarkis, ke al infanoj, submetitaj jam ĉe la komenco al la apartaseksa reĝimo, estas multe pli malfacile, iafoje eĉ tute neeble, alfariĝi al la reĝimo kunedukada. Al la aliaj ĝi ŝajnas tiel natura, ke se oni ilin senigus je ĝi, ili havus kvazaŭ senton de malpleno, tiome estas ennaskita en la infana naturo tiu reĝimo nepre kaj vere normala. 2. Forigi el tiu ĉi vivo komuna ĉiujn elementojn, kiuj ne alfariĝas al ĝi, al kiuj la kunedukado ne konvenas aŭ kiuj ne konvenas al la kunedukado. Al bona edukisto ne estas malfacile distingi, el inter la infanoj, tiujn, kiujn, kvankam ankoraŭ tro junaj por esti malutilaj, oni plu ne povas lasi en mezo ambaŭseksa sen danĝero por ili aŭ por la aliaj. Tiaokaze li nepre havas la devon, ilin forigi, se estas danĝero, ke la ĉeesto de tiaj elementoj pereige influos sur la bonan spiriton de la lernejo kaj sur la tie regontajn sincerecon kaj lojalecon. Tio dependas, kompreneble, de la nombro

— página 4 del PDF —

88

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

1,4

de la lernantoj kaj de la tradicioj de honesteco, kiuj ilin inspiras. Bona edukejo, de la tipo Bedalesa, absorbas, asimilas kaj purigas elementojn, kiuj eble ekruinigus alian lernejon, kie regas malpli alta spirito. Sed ni ripetas: Lerta edukisto povas antaŭdeturni la malbonon jam longe antaŭ ol ĝi ekmalkaŝiĝas, kiam la infano ankoraŭ estas absolute nekapabla malutili. 3. La lasta afero koncernas la edukistojn. Ne ĉiu unuaveninto, eĉ se li estas honesta, taŭgas por la rolo de instruisto en kunedukada instituto. La edukistoj kaj edukistinoj, kiuj volas tie disvolvi fruktodonan aktivecon, devas esti jam antaŭe formitaj por tiu tasko: ili devas perfekte koni la apartajn ecojn psikajn de ambaŭ seksoj, havi la veran pedagogian takton kaj scii eduke influadi ne sole sur la lnfanon – kiel abstraktan koncepton – sed sur la malgrandajn konkretajn individuojn, kiujn ili havas tie antaŭ siaj okuloj. Al serioza edukisto la psikologia flarsento estas ĉiam utila ; en kunedukada lernejo ĝi estas nepre necesa. Kial tia tipo de kunedukada lernejo, kian ni ĵus priskribis, ankoraŭ ne ekzistas en iu franclingva lando, precipe en Branca Svisujo, tiu unuavica «tero de la edukado»? Mezepokaj tradicioj, antaŭjuĝoj, aprioriaj timoj pri ĉio ankoraŭ neniam farita — jen la rifoj,A kies kvazaŭmonumenta inercio kontraŭstaras al ĉiaj novaj ideoj. Cu ekzistas aliaj? Oni citas ordinare la «pri rasan» argumenton, la raso, oni diras, kontraŭstarus al la kunedukado. La mokema, kritikema spirito de nia junularo, ĝia manko de ĉia sento de samideaneco, — tio, oni diras, estus nevenkeblaj obstakloj. Sed vere, kiu opinias niajn infanojn neresanigeble infektitaj de la veneno de 1’skeptikeco, tiu ne bone ilin konas. Se vi okaze renkontos nialande tipan specimenon de junulo seniluzia kaj nekapabla porti ian socian respondecon, demandu lin nur, kiajn lernejojn li vizitis. Ni ne volas fari tian impreson, kvazaŭ ni malbone parolus pri nia publika eduka sistemo. Ni scias ja, kiel estas grandaj la sindonemo de ĝiaj reprezentantoj kaj ilia fervoro por reformi, kie ajn ili tion nur povas. Sed ili estas ligitaj per regularoj, per precedentoj, per respektegindaj tradiciaĉoj, kiuj, enradikiĝinte jam en plena mezepoko, ŝajnas niatempe absolute nerenverseblaj. La fenestrojn de niaj kolegioj la higieno jam pligrandigis kaj la klasĉambrojn ĝi sufiĉe sanigis, sed ho ve! la psikologio ankoraŭ ne forbalais la araneaĵojn de la lernejaj programoj! Kelkaj pretendas, ke solaj la nordaj rasoj estas sufiĉe seriozaj, por povi realigi la reĝimon de I’ kunedukado kaj igi ĝin fruktoportanta. Tio ne estas nia opinio. Oni konas Erancan Svisujon kiel

— página 5 del PDF —

I, 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

89

unu el la landoj, kie oni plej ainas kanti hore; kaj sufiĉas aŭdi niajn junajn kolegianojn, dum iliaj promenoj aŭ en la lernejo, eklaŭtigantaj iun belan popolan kanton, por konvinkiĝi, ke ilia junula fervoro ankoraŭ neniel ŝajnas, kvazaŭ ĝi baldaŭ estingiĝos. Oni lasu ĝin libere disvolviĝi: ĝi estas simptomo de ĉiuj noblaj sentoj, de ĉiuj impulsoj de 1′ koro, de ĉiuj tiuj sinoferoj, kies ĝermon la infanoj jam en si portas! Nia landeto estas la patrujo de Rousseau kaj Pestalozzi. Ĉe ni, en Svisujo, Herbart elpensis la brilantan konstruajon de sia eduka instruado. Fellenberg, Wehrli, Francois Navide, Pastro Girard kreis kaj estris ĉi tie institutojn modelajn, verajn prototipojn de la «novaj lernejoj». Ĉu nia franca-svisa tero ne povus esti ankaŭ la elektita tero de la kunedukado? Oni jam prave diris, ke al siaj plej elektindaj civitanoj la nacioj ŝuldas sian veran progresadon. Elformi elektindularon sur la bazoj de ia «nova» edukado kun aldono de la kunedukada reĝimo, tio estus, laŭ nia firma konvinkeco, elformi virojn kaj virinojn kun forta volkapablo, viva inteligenteco, varma koro, individuojn memstarajn kaj spirite ĝustproporciitajn, riĉajn je vero kaj amo. El franca lingvo tradukis

prof. J. IF. Eggleton (Haŭbinda, Germanujo).

Pri edukado kaj instruado en la japanaj lernejoj. De Dro K. 1’oshida, profesoro ĉe la instruistina edukejo por pli altaj knabinlernejoj en Tokio.1

Nia patrujo havas treete antikvan historion kaj kredeble estas unu el la plej maljunaj regnoj, kiuj ĝis la lasta tempo restis nekonataj en Eŭropo. Estas vere, la itala mondvojaĝisto Marco Polo jam skribis pri Japanujo en la lasta parto de la XIII. jarcento; kaj kelkaj japanoj eĉ venis en la j. 1656 en Romon por viziti la papon; sed ĝenerale nia regno estis ĝis antaŭ dek jaroj tiel nekonata, ke la plej multaj el la eŭropaj junuloj ne povis distingi japanon A de hino. Depost la milito kun Rusujo la nomo «Japanujo» ĉie konatiĝis. Tiu ĉi milito ludis gravan rolon por nia patrujo, nome ĝin konatigi en la tutan mondon, kvankam ĝi kostis al ni multe da homaj vivoj kaj grandaj monsumoj. Nuntempe oni multe parolas kaj skribas pri Japanujo, kaj ekzistas multaj entuziasmeguloj je tiu lando, kiel ofte okazas en tiaj okazoj. Tamen ĉu la disvolvoŝtato de Japanujo bone estas kom1 Mi trovis tiun Pedagogia Revuo.

ĉi artikolon en Holanda gazeto kaj tradukis ĝin por la Kim. tie la tradukinto.

— página 6 del PDF —

90

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 4

prenata en Eŭropo, ankoraŭ estas demando. „Nippon» de Frei kerr von Siebold; Japan nacii Reisen und Studien» (Japanujo laŭ vojaĝoj kaj studoj) de Prof. Rei n; «Die Japaner und ihre wirtschaftliche Entwickelung“ (La japanoj kaj ilia ekonomia disvolvo) de prof. Rathgen kaj ankoraŭ aliaj verkoj estas verkitaj post ekzaktaj studoj kaj personaj observoj. Sed la disvolvo de iu regno havas siajn karakterizaĵojn, kiuj facile povas esti malbone komprenataj de fremduloj. fio precipe okazas rilate la abstraktan, internan kaj spiritan flankon ekzemple rilate la moralan konscion. Tio estas la kaŭzo, ke nia disvolvoŝtato ankoraŭ ofte ne bone estas komprenata. En marto de la j. 1905 mi vojaĝis en Svisujo kaj konatiĝis en Zurich kun Dro Fo rste r. Iun tagon li invitis min al tagmanĝo kune kun sinjorino, al li konata, ŝia edzo kaj filino. Tiu sinjorino treege cntuziasmegis pri Japanujo, kaj imagis nian landon kiel teran paradizon. Ŝi opiniis, ke nia lando ĉie estas sambelega, nia popolo kuraĝa kaj sobra, la domoj artplenaj, la ĉambroj tiel ĉarme aranĝitaj, kiel en la Japana sekcio dum la tutmonda ekspozicio en Paris, ktp. Tiajn personojn mi ne ofte renkontis, sed la paradizo estas ,,utopio», ekzistas do nenie, almenaŭ ne sur tiu ĉi tero. Ĉie estas helaj kaj malhelaj flankoj, kaj nia lando ne estas escepto, ĉi estas maljuna, sed nia disvolvo ankoraŭ estas juna, nome nia nuna disvolvo. Se mi renkontas tiajn entuziasmegulojn, kiel mi supre citis» tiam mi ne povas suben premi specon de hontsento. Tiaj opinio, ne konformas la faktojn; ili vere estas trotaksado de nia disvolvoj Tamen ankaŭ ne mankas la malaj, malbonaj imagoj, kiuj subtaksas nian disvolvon. La lastan someron mi legis en la legejo de la Strassburga universitato en germana ĉiumonata gazeto la jenon: ,,Japanoj, kvankam ili estras la de ni iom post iom eltrovitajn, konA centrigitajn kaj servebligitajn fortojn sciencajn kaj meĥanikajn, ne estas civilizitaj en la ĝusta signifo de la vorto; ili ankoraŭ estas kaj longe restos barbaruloj; barbaruloj, kiuj flugade trarapidis la ŝtupojn de la civilizacio, kaj kiuj ne havas por perdi ian memestimon, por tio ke ili ankoraŭ ne estas penetritaj de la leĝoj de memestimo, kaj ilia spirita kapableco ne disfaldigis sampaŝe kun ilia akirita progresado», ktp. Mi ne koleras pri tio; publika kritiko estas ofte pli bona ol ruza flatado. «Bonaj sanigaĵoj maldolĉe gustas», diras unu el niaj proverboj. En la lasta duono de septembro 1905, mi trovis similan ekzemplon en Berlina gazeto; tie oni j?ovas legi: «Civilizitaj estas

— página 7 del PDF —

I, 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

91

vere en Japanujo nur malmultaj; la plimulto ĉiam ankoraŭ ekzistas el duon-sovaĝaj bandoj. La japano ĝenerale prenas nur de la civilizacio, kio plaĉas al li. Moralon, ekzemple, li tute ne konas», ktp. Mi kredas, ke tiu ĉi aserto ne konformas la faktojn. Multaj opinias, ke japanoj tro multe transprenas de la eksterlanda civilizacio, kaj tiamaniere perdas sian propran. Ne nur la eŭropanoj, sed eĉ multaj japanoj havas la saman opinion. Kaj ĉu ni efektive ne havas moralon, pri tio mi parolos en alia ĉapitro. En decembro 1899 unu germano skribis el Japanujo en la „Ethische Kultur» la jenon: „A1 la nun ekkreskanta generacio nepre ŝajnas manki profunda, etika kaj estetika civilizacio. Kia grava bezono ankaŭ estas la etika movado, kaj kiel plenespere ĝi montras la staton, kiu poste povos realiĝi; la tempo nun al mi ne ŝajnas favora por ĝenerala aplikado», ktp. Nu, nia edukado kaj disvolvo estis ĝis nun preskaŭ ekskluzive etikaj, kaj ni havas de la j. 1897 specialan unuiĝon, kies nomo estas »Teju — Etika unuiĝo». Mallonge, nia disvolvoŝtato ankoraŭ nun restas plej ofte nekonata kaj nekomprenata. Trotaksado kaj subtaksado — ili ambaŭ ne estas bonaj; ĝuste kompreni estas necese, pro tio, ke laŭ mia opinio la plej multaj malpacoj, militoj, ktp. nur naskiĝas per malkompreno. Japana edukado antaŭ la rebonigo en la j. 1S68.

La jaro 1868 estas en la historio de la edukado en Japanujo grava epoko. Ni distingas la tempon antaŭ la rebonigado kaj tiun post ĝi. [Tiu ĉi rebonigado propre signifas politikan revolucion, per kiu la imperiestro (Mikado), kiu pli ol 200 jarojn nur laŭ nomo estis guvernanto de nia lando, nun efektive iĝis reganto de nia regno]. La unue nomita tempo estis sub la influo de la ĥina disvolvo, la lastnomita sub la europa, ekskluzive eŭropa-amerika disvolvo. Laŭ la ortodoksa antikva historio, nia imperio estas fondita en la j. 660 antaŭ Kristo; sed la organizacio de la pedagogia agado komencas unue en la j. 285 post Kristo, kiam scienculo, sendita de la Korea reĝo al nia imperiestro, alportis ĥinajn skribaĵojn. De tiu tempo ofte venis multaj scienculoj el Koreo al Japanujo kaj restis tie kiel ĉefscienculoj ĉe nia imperiestra kortego, liamaniere la ĥinaj skribaĵoj estis jam tiutempe ĉe ni enkondukataj; ĉu ni ankoraŭ posedas tiutempan propran skribaĵon estas dubeble. Ofte estas dirite, ke ni jam havis ilin en la mitologia tempo t. e. antaŭ la j. 660 a. K.

— página 8 del PDF —

92

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 4

Ea plimulto el la scienculoj neas tiun ĉi aserton kaj opinias, ke la tiel nomita „diskribo» estis Korea skribo. Estas ankaŭ tre A verŝajne, ke la liina skribo jam estis konata ĉe ni antan la 285-a jaro post Kristo; ĉar la sudorienta loĝantaro jam dum multaj jarcentoj interrilatis kun Koreo kaj Hi unjo kaj eĉ triona parto de Koreo estis almilitita de nia imperiestro mem. Sendube du faktoj estas nerefuteblaj. Unue ĝis la 285-a jaro p. K. la skribo estis nesciata de la plimulto de la japana loĝantaro; due en la organizita edukado de Japanujo, la ĥina skribo, nome la konfucia dogmo, estis uzata de la komenco. En la j. 402 en ĉiu provinco regna oficisto devis zorgi pri enkondukado de iu skribmaniero; poste iu Princo-Reganto eldonis leĝon, kiu konsistis el 17 paragrafoj. En la j. 645 estis fondita A granda registara organizacio laŭ la liina modelo. En la j. 664 estis fondita la unua publika instruejo, kies instrufakoj ekskluzive ekzistis A el hina literaturo kaj disvolvo. En la j. 701 estis kunmetita la leĝaro kaj diskonigita kaj samtempe ankaŭ ordono pri edukado. Tiu ĉi estas la unua lerneja leĝdono en Japanujo; pli ol 100 jaroj antaŭ la lerneja ordono de Karolo la Granda. Baldaŭ poste nia registaro fondis universitaton kun kvar fakultatoj, nome por historio, konfucia filozofio, leĝoscienco kaj matematiko. Tiu ĉi estis la unua universitato en Japanujo, kaj 583 jarojn pli frue ol la universitato en Heidelberg, la plej maljuna universitato en Germanujo. Krom tio en ĉiu provinco estis fondita akademio kun tri fakultatoj, kaj multaj studentoj estis sendataj al Hinujo. De la komenco de la oka ĝis la fino de la deka jarcento estis la unua florado-tempo en la japana literatur-historio. La propraj japanaj skribaĵoj, nome la tiel nomata ,,Katakana kaj „H irakana» tiutempe estis skribataj. Nia plej bela literaturo, romanoj, rakontoj, priskribajoj kaj poeziaĵoj devenas el tiu periodo. La ĥina disvolvo senĉese regas la ple’ altan klason de la societo. De la XII. ĝis la XVII. jarcento oni efektive povas paroli pri mallumaj jarcentoj. La ĵus nomitaj universitatoj kaj akademioj estis fermitaj kaŭze la milito kaj malpacoj, kaj kiel dum la mezjarcentoj en Eŭropo, la pastraro estis la sola konservanto de la disvolvo. La Buddhismo estis enkondukata Japanujon de Korea reĝo jam en la j. 522 kaj treege disvastiĝis precipe dum la VII. jarcento. Dum la tempo, en kiu la glavo kaj la armiloj estris la landon, kelkaj sektoj helpis sian pastraron je tiu ludo; sed la plimulto sin kontentigis retiri sin el tiu niai pastra influo kaj edukis la geinfanojn de burĝa deveno.

— página 9 del PDF —

I, 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

93

La popola edukado estis komencata ĉe ni, kiel en Eŭropo, de la pastraro. De la j. 1603 ĝis 1868 la Tokugava familio efektive regis la tutan landon, kvankam la sankteco de nia imperiestra dinastio restis netuŝita kaj la paco revenis en nian insularon. En tiu tempo komencis la dua florad-epoko de nia literaturoKaj la literatura disvolvo disvastiĝis ĝis en la plej malsuprajn popolklasojn. La Tokugava familio fondis en sia loĝurbo Tokio akadeinion, kaj ankaŭ aliaj princoj faris la samon en siaj urboj. En tiuj lernejoj la konfuciaj klasikoj estis preskaŭ ekskluzive instruataj; kaj la plimulto de la scienculoj skribis Iline. Krom tiuj ĉi lernejoj kaj tiu ĉi skribo estis ankoraŭ aliaj konataj scienculoj kaj verkistoj de la propra japana literaturo. Tamen oni povas certece diri: la japana edukado, precipe en la lernejoj por pli vasta instruado estis antaŭ la rebonigo de la j. 1868 laŭ formo kaj enliavo vere liina, kaj speciale konfucia. Mi ne volas plie priparoli tiun edukan sistemon; la jen donita priskribo estas sufiĉa por nia celo, nome kompreni la kernon de la japana edukado en tiu tempo. La japana edukado post la rebonigo en la j. 1868. Same kiel la japana edukado ĝis la rebonigo estis sub la influo de la liina civilizacio, tiel nia nuna edukado staras sub la eŭropa-amerika civilizacio. La eŭropanoj miras, ke nia patrujo en tiel mallonga tempo proprigis al si la eŭropan civilizacion. Tamen kiu nur ĵetas unu ekvidon en la historion de nia lando, povas trovi facile klarigon. Nia popolo de la plej fruaj tempoj kutimiĝis proprigi al si eksterlandan civilizacion. Ĉe ni oni opinias: ne estas malhonoro sekvi la civilizacion de aliaj landoj; kontraŭe oni estas fiera transpreni bonaĵojn kaj utilaĵojn de aliaj. Al ni do jes iamaniere mankas firma memkonfido; sed per tio ni ankaŭ ne trotaksis nian propran civilizacion. Adaptemeco kaj aliiĝemeco iĝis per la historia disvolvo parto de nia popolkaraktero. Tute kontraŭan ekzemplon oni havas en Ĥinujo. La ĥina popolkaraktero estas malŝanĝebleco kaj maladaptemeco, kaj ni kredas, ke ankaŭ tio ĉi estas la sekvo de la historia disvolvo. Jam en la j. 1200 a. K. Ĥinujo havis bonegan civilizacion. Eĉ Konfucio, kiu vivis en la V. jarcento a. K. jam ĉiam diris: „Mi nepre ne scias novaĵon; kion mi diras nur estas tio, kion niaj antikvaj saĝuloj jam de longe estas dirintaj; mi nur klarigas la dogmon de la antikvaj saĝuloj.» * En Ĥinujo la idealo kuŝas en la estinto ne er la estonto kaj la centro de tiu idealo restas ĉiam en la propra lando. Ĥinujo vere estis multe da postsekvantaj jaroj la centro de oriento-ariata

— página 10 del PDF —

94

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

l, 4

civilizacio. La hinoj rajte nomis sian regnon „la mezlando» en la signifo de «centro de la civilizacio.» Tial ili ne volis kaj verŝajne ili ankoraŭ nuntempe ne volas sekvi alian civilizacion, lli restas konservemaj, fieraj kaj homevitemaj por fremduloj, lli nomis la eŭropanojn kaj japanojn barbaruloj aŭ diabloj, kiel la grekoj la romanojn kaj germanojn nomis barbaruloj. Nature tiu opinio dum la tempoj iom ŝanĝiĝis; sed la pli ol miljara historia produkto ne tiel baldaŭ povas aliiĝi. Mallonge, la adaptemo de nia popolo estas historiaĵo. Post la rebonigo la konstruŝtofoj aliiĝis tamen la formo de tiu karaktero restis neŝanĝita. Mi pri tio nepre ne estas fiera; mi nur donas historiajn faktojn. Iji historion de la edukado post la rebonigo oni povas dividi en tri periodojn: 1. tiu an la franca ; 2. tiu laŭ la angla-amerika kaj 3. tiu laŭ la germana modelo. La lerneja organizacio de la j. 1872 estas preskaŭ litere laŭ la franca modelo; la tuta regno estis dividita en 8 universitataj distriktoj; la universitato, la lernejoj por pli vasta kaj elementara instruado, estis sammaniere aranĝitaj kiel en Erancujo; sed baldaŭ la angla-amerika influo venis trans la oceanon kaj en la komenco de la jardeko 1880—1890 nia lerneja organizacio estis ripete ŝanĝita laŭ la amerika modelo. En la komenco de epoko 1890-1900 ĝi ree estis ŝanĝita, kaj nun laŭ germana modelo. En la pedagogio la skolo de Herbart anstataŭis tiun de Spencer kaj Pestalozzi, kaj la reorganizado de la elementara lernejo en la j. 1890 okazis nepre laŭ la germana popola lernejo. La nuna japana lernej-sistemo estas nepre ne simpla, sed tre malsimpla historia produkto. La forta centralizaciemo montras ankoraŭ la restojn de la franca influo; en la lernejoj por plivasta instruo kaj en la tiniversitatoj nuntempe ankoraŭ parte regas la angla-amerika influo. Mi ne opinias ĝin peninda nun detale priskribi la japanan lernej sistemon tial, ke ĝi ĝenerale tre multe similas la eŭropan. Nur por havi ĝeneralan supervidon mi nomos kelkajn aferojn. La ĉefaranĝo de nia lerneja organizacio konsistas el 4 ler nejoj, nome: 1. la elementara lernejo; 2. lernejo por plivasta itistruo; 3. la meza lernejo kaj 4. ia universitato. La kurso de la elementara lernejo povasesti 6-, 7- aŭ 8 jira sed ofte ĝi estas 8-jara, kiel la Prusa popollernejo. La diferenco inter la Prusa popollernejo kaj nia elementara lernejo estas nur, ke ĉiuj niaj infanoj vizitas tiun lernejon, kaj nur post ses jaroj ili povas transiri lernejon por plivasta instruo, ĉar ni ne havas interlernejon.

— página 11 del PDF —

I, 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

95

I a lernejo por plivasta instruo estas kvinjara, kaj la meza lernejo trijara; la unua aliĝas al la plej malaltaj klasoj de la nuna gimnazio; la dua al la plej altaj klasoj. Anstataŭ la greka lingvo ni lernas la ĥinan, anstataŭ latinan ‘a anglan kaj germanan lingvojn. La meza lernejo havas 3 sekciojn, nome: la leĝo-literaturan, la natur-sciencan kaj la kuracan; ĉirkaŭe simile al la franca liceo. La universitato konsistas el 6 fakultatoj: la leĝa, la kuraca, la teknika, la filozofia, la natur-scienca kaj la terkultura. Ni ne havas teologian fakultaton, ĉar ĉiu Buddhista sekto havas sian propran seminarion. La leĝa kaj kuraca fakultatoj havas kvarjaran, la ceteraj trijaran kurson. Laŭ la publikigitaj komunikoj pri la j. 1904 ni havas 2 universitatojn, 8 mezajn lernejojn, 269 lernejojn por plivasta instruo kaj 27.138 elementarajn lernejojn. 93 % de niaj lernejdevigaj infanoj vizitas la elementaran lernejon. Pri la reguligo de la lerneja observado ni ne multe parolos. Niaj lernejoj estas nepre malpa straraj. La pastraro tute ne rilatas la lernejon. Kiel daŭrigo de la elementara lernejo ni havas krom Ia lernejo por plivasta instruo ankoraŭ tri instituciojn: L la pli alta knabinlernejo kun kvar- aŭ kvinjara kurso; 2. la burĝaj lernejoj kun diversjaraj kursoj kaj 3. la lernejo por pliaj studoj kun diversnombraj kursoj. El la lernejo por plivasta instruo oni ankaŭ povas transiri en diversajn fakklasojn: ekzemple en la teknikan, la kuracan, la komercan, la militan aŭ la navigacian; mallonge, la lernejaro en Japanujo estas ĝenerale la sama kiel en la civilizitaj ŝtatoj de Eŭropo. Ankoraŭ kelkajn vortojn mi devas diri pri la klereco de la virinoj en Japanujo. Ce ni la knabinoj ankoraŭ ne povas viziti la imperiestran universitaton, ĉar la preparigaj institutoj ne ekzistas; sed krom la pli altaj knabinlernejoj ni havas la edukejojn por la popollernejaj instruistinoj kaj por pli altaj knabinlernejoj. Estas ankoraŭ diversaj meti-lernejoj por knabinoj same kiel speciala knabin-u ni versi tato, kiu nepre estas aranĝita laŭ la amerika modelo. Tradukis A/. J. Wessel (Rotterdam, Nederlando).

Pri la komitatoj, ekzamenantaj la literaturon por la junularo. De Oskar Melzer^ instruisto en Chemnitz (Germanujo).

Ofte oni legas en gazetoj aŭ aŭdas en juĝejoj pri krimaj faroj de junuloj. Se oni serĉas la kialon de tiuj ĉi agoj, oni sciiĝas, ke la pekinto fervore legis filibrojn. Li penis imiti, eĉ superi la

— página 12 del PDF —

96_______ INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 4

fantazian heroon de la rakonto kaj fariĝis krimulo. – Jam depost multaj jaroj la germana instruistaro batalas kontraŭ malbonaj libroj, kiujn senkonsciencaj aŭtoroj skribis kaj profitemaj komercistoj vendas. Naskiĝis unue en grandaj urboj komitatoj, kies celo estas la leglibrojn studadi kaj ekzameni, tiam rekomendi aŭ rifuzi. En 1891 unuiĝis la komitatoj. De 1893 aperas propra monata gazeto „Jugendschriften-Warte» kiel aldonajo de fakaj gazetoj. La centra aŭ estra komitato estas en Hamburg, de kie la ekzamenotaj libroj estas sendataj al 5 aŭ 6 komitatoj. Tiuj ĉi provas la libron kaj sendas la juĝon al Hamburg. La juĝoj estas publikigataj en la „Jugendschriften-Warte». La komitatoj unuiĝis ankaŭ pri la principoj, laŭ kiuj ĉiu libro estas esplorota. En la komenco de la movado oni nur konsideris, ĉu la stilo estas bona kaj fluanta, ĉu la enhavo estas komprenebla por lernantoj kaj taŭga por ilia spirita kaj morala klero. Sed baldaŭ oni plialtigis la postulojn. Ĉar nur la plej bona estas sufiĉe bona por la infano. Laŭ la propono de s-ro Wolgast en Hamburg estas postulata, ke ĉiu verko por junuloj estu artverko. Plue oni postulis, ke ĉiu verkajo estu libera de tendencoj. Ĉar multaj aŭtoroj skribis librojn en la intenco ja laŭdinda, la legantojn instrui, morale plibonigi, religie aŭ patriote eksciti; sed artverkoj tiaj verkajoj ne estas. La tendenco devas kovri la mankon de la poezia valoro. La 122 komitatoj, kiuj nun ekzistas, ekzamenis multajn milojn da libroj; sed nur 10-15 procentoj estis rekomenditaj. La komitatanoj parolis en publikaj kunvenoj pri la malutilo de la filibroj kaj pri sia celo kaj laboro, lli publikigis en gazetoj koncernajn artikolojn. La plej taŭga tempo por la propagando estas la semajnoj antaŭ Kristnasko. Je tiu ĉi festo preskaŭ ĉiu Germano donacas al siaj gefiloj libron. Laŭ kutimo li iras en bazaron aŭ librovendejon kaj aĉetas iu ajn libron. Decidigaj por la elekto ofte estas nur la eksterajo kaj bildoj, ne la enhavo. Por atentigi la gepatrojn kaj infanojn pri legindaj libroj, listo de bonaj bild- kaj lcglibroj estas disdonata a) la lernantoj. Tiujn ĉi verkojn, ordigitajn laŭ la lernaĝo, en grandaj urboj la komitatanoj ankaŭ ekspozicias. Ja en Chemnitz ili iu stigis librovendiston ke dum la jarfoiro li vendis en budo malkarajn librojn. Tiamaniere venis multe da artaj legaĵoj en la popolon. En la lasta tempo ili forigis la lastan malhelpaĵon. Bonaj libroj estas ofte multekostaj. La komitatanoj nun elektis el la germana literaturo verketojn kaj eldonis altvalorajn, malkarajn librojn, lli ankaŭ stimulis eldonistojn kaj aŭtorojn helpi ilin.

— página 13 del PDF —

1, 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

J7

Post multaj bataloj la multjara senlaca kaj neprofitema laboro sukcesas. La antaŭjuĝoj, ke instruistoj ne estas kompetentaj kiel kritikistoj, mutiĝas. La principoj estas ekkonataj kiel ĝustaj. „Nik Karter», «Ŝerlok Holm» kaj aliaj delogistoj malaperis el la montraj fenestroj. Certe la komitatoj pereigis la negocon de certaj verkistoj kaj komercistoj; sed ili helpis plibonigi la literaturan guston de nia junularo, eĉ de nia popolo. Rimarko de la aŭtoro. Estas certe interese sciiĝi, ĉu ankaŭ en aliaj landoj ekzistas similaj institucio]. Mi estas volonte preta, detale respondi letere demandojn pri niaj ekzamenaj komitatoj.

Iom pri la instruado en Danujo. De P. Zofjmann^ instruisto en Kolding (Danujo).

Ciu 7 —14jara infano devas iri en la popollernejon, se ne estas zorgata por alia sufiĉa instruado. Oni havas la rajton sendi infanon en lernejon, kiam ĝi estas 6jara. La instruado estas senpaga krom en kelkaj de la lernejoj, en kiuj eslas instruado pli etenda. Geinstruistoj devas instrui 246 tagojn jare. En la urboj la klasoj devas havi meznombre malplej 21 horojn semajne krom la horoj por gimnastiko, desegnado, lignoverkado (slojdo), kaj virina manlaboro kaj mastrumado. En la vilaĝoj la klasoj devas havi meznombre malplej 18 horojn sumajn krom la horoj por gimnastiko kaj manlaboro. En multaj vilaĝoj la infanoj nur estas 3 tagojn semajne en la lernejo. Se infano forrestas de la lernejo en leĝa kaŭzo, la gepatroj devas pagi monpunon. Kiam la instruisto instruas 36 horojn semajne en la vilaĝoj mezonombre, estas unu instruistro por du klasoj. La nombro de la infanoj en klaso meznombre devas esti plej multe 37 infanoj. Se estas pli ol du klasoj ĝenerale, krom instruisto ankaŭ estas jnstruistino; ofte estas tiam antaŭlerneja instruistino, kies salajro ne estas tiel granda, kiel tiu de geinstruisto. En la urboj estas ĉiutaga lernej-grado por la infanoj. En la klaso meznombre devas esti plej multe 35 infanoj. En kelkaj urboj kaj vilaĝoj knaboj kaj knabinoj estas en samaj klasoj, sed ne en la plej multaj urboj. Devigaj fakoj en la urboj estas: buŝa kaj skriba dana lingvo (malplej 287 horoj jare», religio, skribado, kalkulado, historio, geografio, kantado, desegnado, gimnastiko kaj virina manlaboro; nedevigaj estas: naturhistorio, fiziko, dietetiko kaj higieno, lignoverkado kaj virina mastrumado, kaj kie oni havas pli etendan instruadon: matematiko kaj vivaj lingvoj. En vilaĝoj estas devigaj: buŝa kaj skriba dana lingvo (287 horoj), religio, skribado, kalkulado, historio, geografio, kantado,

— página 14 del PDF —

I, 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

98

gimnastiko (por knaboj) kaj virina manlaboro (se estas instruistino); nedevigaj estas: naturhistorio, fiziko, dietetiko kaj higieno, lignoverkado kaj gimnastiko (por knabinoj).

La kulta ministro povas permesi instruadon en aliaj fakoj, se la loka lernejestraro tion deziras. Kiam fako estas enmetita en la instruad-programon, la lernantoj devas partopreni. Ili tamen povas esti liberigitaj en la horoj por religio, se la gepatroj staras ekster la popoleklezio, sed alie ne. Kiel ekzemplo pri la divido de la horoj inter la diversaj fakoj ini montros la hor-planon en mia urbo Kolding. Ni havas pli etendan instruadon, sed tute senpagan. Ĉiuj libroj k. c., kiuj nur estas uzataj en la lernejo ankaŭ estas senpagaj kaj kiam la gepatroj ne havas monon por aĉeti la aliajn librojn ankaŭ tiuj ĉi. 1 |

•S

horojn semajne

C3

1

•

lignoverkado

virina manlaboro 1

1

1

1

1

kalkulado historio | geografio naturhistorio fiziko j germana aŭ angla lingvo desegnado kantado | gimnastiko |

1

pririgarda instr.

1

1

1

religio dana lingvo skribado

klaso

|

Hora plano:

VII 2 7 VI 2 7 V 3 7 IV 3 8 III 3 9 II 2 8 1 4 /2/ 8 Knabinoj VII 2 o VI 2 7 Vl 3 7 iv! 3 8 nu 3 9 11 |2 8 i | 1k’/2 8

Knaboj

1 — 5 1 – 5 2 5 3 — 5 4 — 5 4 2 6 4 7, 5 1 — 5 1 — 5 2 — 5 3 — 5 4 — 5 4 2 6 4 4 12, 5

2 2 2 2 9 1 2 — 1 — — — — — 2 2 1 2 9 2 2 2 1 2 2 1 1 —

2 2 3 2 3 2 2 2 2 1 — — 2 3 3 2 2

2 1 2 — — 2 34 2 34 2 1 2 — 1 1 2 — — 2 34 1 1 2 — — 2 31 — 1 2 — — — 28 — 7? 2 — — — 25 — «//2 2 — — — 24 2 1 2 4 4 — 36 2 1 2 4 — — 36 1 1 2 4 — 36 1 1 2 4 — — 33 — 32 — —• 1 2 4 «//2 2 4 — 29 1 *//2 2 4 — — 28 j 4 3 3 — — — — 2 3 3

Administrado kaj inspektado de la saksaj lernejoj. De Felix Uhlmann^ instruisto en Chcmnitz (Saksujo, Germanujo).

La 15. de majo 1906 ekzistis eti Saksujo 1913 lokoj kun 2364 popolaj lernejoj kaj 1707 lokoj sen lernejoj. El tiuj estis 2302 publikaj, 13 unuigaj kaj 49 privataj institutoj. La nombro de la infanoj vizitintaj lernejon sumigis je 780.205, nome 382.310 knaboj kaj 397.805 knabinoj. Krom tio ekzistis ankoraŭ 1967 lernejoj por pliklerigo, kiuj estis vizitataj de 91.915 gelernantoj. Hodiaŭ estas certe la nombroj de la nomitaj lernejoj kaj lernuloj iom

— página 15 del PDF —

I, 4______ INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO_______ 99 pli grandaj; ĉar ankaŭ la nombro de la geinstruistoj kreskis de 13.542 ĝis 14.034 (en la j. 1909). La plej supera oficistaro estas la ministrejo por la kulto kaj publika instruado. Do ni Saksoj ne ankoraŭ estas tiel feliĉaj kiel la kolegoj en kelkaj ŝtatoj: ni ne posedas apartan ministrejon nur por lernejaj aferoj. Kontraŭe, la ekleziaj aferoj — la supernomita nomo rimarkigas ĝin — ŝajnas valori ĉiam ankoraŭ en Saksujo pli ol la lernejaj! La ministro estas juristo, kiel preskaŭ ĉiuj ministroj ĉe ni. Li kaj liaj konsilantoj administras tre grandan fakon: ĉiujn ekleziajn aferojn (protestantajn, katolikajn, hebreajn kaj aliajn) kaj ĉiujn lernejojn de la popola lernejo ĝis la universitato. Saksujo estas dividita en 31 distriktoj. La administrado de ĉiu distrikto estas nomata lerneja inspekcio, kiu konsistas el la distrikta inspektoro kaj la urbestraro (en la urboj kun reviziita urbregularo) aŭ el la inspektoro kaj la prefekto de la rilata distrikto. La inspektero ekzamenas sole la instruadon de la instruistoj, ambaŭ administras la eksterajn aferojn lernejajn, nome konstruadon de novaj lernejdomoj aŭ de novaj lernejaj ĉambroj, pligrandigon aŭ malpligrandigon de lernejaj distriktoj k. t. p. La inspektoro devas viziti ĉiujare unufojon ĉiun instruiston de sia regiono kaj sciigi pri tiu al la ministrejo; bedaŭrinde, tiuj aktoj estas sekretaj! Malbona raporto povas efiki, ke la rilata kolego ne ricevas la proksiman moneldonon. Ĉiujare okazas en ĉiu distrikto ĉefkunveno, al kiu ĉiu kolego devas aperi. Kelkaj kolegoj faras paroladojn pri pedagogiaj interesaj aferoj, krom tio la inspektoro raportas pri la kreskado de la lernejoj kaj lernantoj en sia distrikto, pri mortintaj kolegoj, pri jubileoj kaj fondaĵoj k. t. p. Krom tiu ĉefinspekcio ni ankoraŭ posedas — ĉu ni ne estas enviindaj homoj?! – lokan inspektoron, en multaj urboj eĉ kelkajn. En ĉiuj lokoj, kiuj havas malpli ol 6 instruistojn, la inspektoro estas la pastro; li devas ekzameni ĉiujn fakojn lernejajn, sed li ne devas ordoni aŭ kritiki metodon instruadan. Krom la pastro la lernejo en suprenomitaj lokoj estas administrata per komitato de la komunuma konsilantaro, nomata ankaŭ la «lerneja komitato». Al tiu apartenas ĉiam la pastro kaj la unua instruisto, krom tiuj kelkaj elektitaj membroj de la komunuma konsilantaro. La pastro kaj ĉiu alia persono povas esti prezidanto de la lerneja komitato, sed – bedaŭrinde – la instruisto neniam! Se loko tiel kreskas, ke ĝi bezonas pli ol 6 instruistojn, ĝi devas ofici direktoron, kiu tiam estas la loka inspektoro. I.a pastro havas tiam nur la rajton ekzameni la religian instruadon. En la grandaj urboj povas ekzameni krom tio la ĉefpastro, la gimnastika

— página 16 del PDF —

100

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 4

kaj la desegna inspektoro. Ankaŭ tie ĉi Ia direktoro ne sole administras la lernejon, sed ankaŭ komitato lerneja, al kiu ĉiam apartenas — laŭ la grandeco de loko — unu aŭ kelkaj direktoroj kaj instruistoj kaj unu aŭ kelkaj pastroj. En la lernejo mem posedas la rajton kaj potencon nur la loka inspektoro, la insruistaro devas plenumi, kion „la maljuna» ordonas. La direktoro sole destinas la horoplanon, li sole disdonas la klasojn al la kolegoj k. t. p. Kvankam li ankaŭ okazigas konterencojn kun siaj geinstruistoj, tamen estas tio sen ĉia valoro, ĉar la kolegoj nur devas konsili, sed ne postuli, kaj la direktoro ne bezonas efektivigi la decidojn de la instruista kunveno. Ke la saksa instruistaro ne estas kontenta pri tia stato, ĉiuj kolegoj eksterlandaj volonte konsentos. De kelkaj jaroj ni okupas nin pri tiu demando, niaj postuloj jam estas formulitaj kaj preskaŭ unuvoĉe akceptitaj dum la lasta delegita kunveno de la saksa instruista unuiĝo en Dresden (Kristnasko 1909).

La instruisto en Kroatujo. De Josef Anschauy inspektoro en Osiek (Kroatujo-Aŭstrio).

La geinstruistoj ĉe la publikaj lernejoj estas publikaj geoficistoj, sed nek ŝtataj, nek komunumaj. La provizorajn kaj definitivajn instruistojn nomas la registaro. Post en oficiala gazeto anoncita konkurso, la petskriboj estas sendataj al la distrikta lernejkomitato, kiu ilin transdonas al la loka lerneja komitato por fari proponon de tri personoj al la registaro. Nu, ekzistas ankaŭ privatuloj kun tia rajto, kiuj kiel grandaj bonfarantoj ĉe la fondiĝo de lernejo estas rajtigitaj proponi instruiston. Krom la orgenista kaj kantista servo estas ĉiu alia okupo malpermesata al instruisto. Definitiva instruisto fariĝas nur tiu, kiu estas kroata-hungara ŝtatano kaj posedas ateston, akiritan de ekzamena komisiono en Aŭstrio-Hungario. La lingvon kroatan nesciantaj devas sin subteni al ekzameno pri tiu lingvo. Por provizora ofico oni postulas la ekzamenon de matureco Post dujara praktika servado per speciala ekzameno la instruisto kapabligas por definitiva ofico. La geinstruistoj ricevas sian salajron por ĉiu monato antaŭe el la komunumaj kasoj (nur en la lokoj de iama «milita limo» el la komitata kaso). La baza salajro por la provizoraj instruistoj estas 700 kronoj, por la definitivaj 800 kronoj jare. Krom tio brullignajo. peco da kampo aŭ almenaŭ ĝardeno kaj tie ĉi kaj tie speciala enspezo por la pregeja servo (orgenista kaj kantista.) En la urboj kaj pli grandaj vilaĝoj la geinstruistoj ĝuas lokan aldonaĵon, kiu ne estas kalkulebla por la pensio.

— página 17 del PDF —

I, 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

IOI

Instruistojn sen laŭleĝa ekzameno povas la distrikta lernejkomitato starigi kiel anstataŭantojn kun monata rekompenco da 50 kronoj. Post kvinjara senriproĉa kaj sukcesa funkciado kreskas la baza salajro po 100 kronoj. Geinstruisto, servinta 40 jarojn, havas pension da 1400 kronoj. Kontraŭ instruistoj, ne plenumintaj per la ofica ĵuro prenitajn devojn, estas uzataj laŭgradaj disciplinaj rimedoj. La plej milda rimedo estas flanke de la loka lerneja komitato per ĝia prezidanto farita admono. Pli severaj punoj estas: la riproĉo skribe donita de la distrikta lcrnejkomitato; monpuno, sumiĝanta 10—40 K profite por la instruista pensia kaso; perdo de la ricevita aŭ ricevota po kvinjara aldonaĵo; senigo de la estra honoro; translokiĝo al alia lernejo kaj fine eksigo el la instruista ofico. La lasta puno estas uzata kontraŭ tiu, kiu per tro severa nehumana korpa puno difektas infanojn kaj per kontraŭreligia kaj nemorala konduto ne estas ebla kiel instruanto kaj edukanto. En ĉiu okazo estas esplorata kaj atestata la kulpo kaj nur poste sekvas la decido, kontraŭ kiu oni povas fari proteston al la pli alta estraro.

Elementara lernejo en *Bulgarujo. De (ravrail Popov, instruisto en Bela Slatina (Bulgarujo.)

Celo de element. lernejoj estas doni fundamenton por ĉiuflanka kaj harmonia disvolviĝo de geinfanoj, lnstruado en elementaraj lernejoj estas deviga kaj senpaga por ĉiuj bulgaraj regatoj. Tiu ĉi devigo disvastiĝas je ĉiuj infanoj, kiuj korpe kaj spirite estas disvolvitaj *normale kaj havas aĝon de 7—14 jaroj. Por nenormalaj infanoj ministrejo de popola klero malfermas aŭ helpas malfermi similajn lernejojn. lnstruado en elementaraj lernejoj daŭras 4 jarojn kaj povas esfi komuna por infanoj ambaŭseksaj. En tiuj ĉi lernejoj oni ellernas sekvantajn objektojn: religia scio, bulgara lingvo, kalkulado kaj geometria desegnado, geografio de Bulgarujo. civila instruado, mallongaj sciigoj de komuna geografio, naturhistorio kaj komencoj de dommastrumado, higieno, desegnado kaj kaligrafio, kantado kaj gimnastiko kaj fine manlaboroj. En elementaraj lernejoj lernantoj estas dividitaj en «otdelenioj» (klasoj), el kiuj ĉiu respondas al unu jaro. Transiro el unu klaso al pli supra okazas laŭ jara sukceso de lernanto. Ĉe forlaso de lernejo estas farata ekzameno el bulgara lingvo, kalkulado, patrujscio kaj naturscio. Instruadjaro daŭras de 1. septembro ĝis 29. junio (malnova stilo). En vilaĝoj instruado povas esti pli mallonga ol 10 monatoj. Lernanto en unuaj 2 jaroj ne devas esti okupita dum tago pli longe ol 4 horojn kaj poste ne pli longe ol 5 horojn. Unu instruisto ne povas instrui pli multe ol 50 infanojn. Ciu vilaĝo, kiu havas 40 domojn, devas havi lernejon. Elspezoj por popolaj lernejoj estas pagataj de ŝtato kaj komunumoj aŭ tute de ŝtato. Komunumoj pagas por ĉiu instruisto * Laŭ nova leĝo por popola klero el j.

iqoq.

— página 18 del PDF —

102

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 4

en popola lernejo po 450 frankoj jare; restaĵon pagas ŝtato. Parto de instruistaj salajroj, kiujn pagas komunumoj kaj departementoj estas kolektataj de ŝtato kaj instruistoj ricevas sian salajron el ŝtata kaso. Geinstruistoj en elementaraj lernejoj. Kiu volas fariĝi konstanta instruisto en elementara lernejo, tiu devas: a) esti bulgara regato; b) havi senriprocan pasinton; c) esti almenaŭ 20jarulo; ĉ) esti sen fizikaj mankoj kaj ne suferi per iu nekuracebla aŭ infekta malsano; d) esti fininta studadon en pedagogia lernejo kaj esti libera de militista servo; e) havi unujaran praktikon en iu elementara lernejo; f) fari ŝtatan praktikan ekzamenon. Kandidatoj devas fari ŝtatan ekzamenon en daŭro de 3 jaroj; kiu ne faris ĝin, estas eksigita. Oni povas aperi je tiu ekzameno plej multe 3 fojojn. — Se mankas personoj respondantaj al kondiĉo di, tiam povas esti instruistoj ankaŭ tiuj personoj, kiuj finis studadon en gimnazio aŭ pastra seminario, sed ili estas nur provizoraj instruisto! kaj ricevas saman salajron kiel kandidatoj de instruista ofico. Se ili poste volas fariĝi instruistoj konstantaj, ili devas antaŭe studi dum 3 jaroj en iu pedagogia lernejo, kie oni faras specialan teorian kaj praktikan ekzamenon. Geinstruistoj-kandidatoj ricevas jare salajron 1020 frankoj, geinsruistoj konstantaj 1440 fr. kaj kvarfoje — ĉiam post 5 jaroj po 240 fr. — Diferenco inter salajro de instruistoj kaj instruistinoj ne ekzistas, kiel ĝi ne ekzistas ankaŭ inter salajroj de geinstruistoj urbaj kai vilaĝaj. Iom da statistiko (el j. 1907—1908). En Bulgarujo estas 3.148 element. lernejoj kun 357.646 gelernantoj kaj 7.686 geinstruistoj, nome:

K 1 a S 0 j

Lernantoj I

Knaboj . Knabinoj Ĉiuj . .

83.076 60.728 143.804

II 55.576 34.238 89.814

III 47.270 24.180 71.454

Ĉio

IV 37.096 15.478 52.574

223.018 134.628 357.646

3.950 geinstruistoj kondukas po 1 klaso, 2487 po 2 klasoj; 434 po 3 klasoj kaj 815 po 4 klasoj. — Eti nomita jaro 1907 — 8 devus viziti lerneion: 253.767 knaboj, 217.771 knabinoj — do entute 471.538 geknaboj; sed vizitis ĝin: 223.018 aŭ 87’88°/0 knaboj kaj 134.628 aŭ 61’82% knabinoj, entute 357.646 geknaboj aŭ 75’85%. Sekve restas ekster lernejo 30.749 knaboj aŭ 12 92″‘n, 8.3.143 aŭ *138°/ O knabinoj kaj ĉiuj kune 113.892 geknaboj aŭ 2415%. En Bulgarujo vivas 4,035.603 loĝantoj.

La manlaborado en germanaj lernejoj. I)o G. Becker, instruisto en Riede (Hanovero-Gerrnanujo).

La legantojn de la I. P. R. certe interesos ekscii iom pri la novaj klopodoj rilate manlaboradon en la lernejo. Dum kelkaj jaroj oni provas enkonduki pli kaj pli tiun ĉi branĉon de l’instruado en la popolaj lernejoj. Tamen tiuj ĉi klopodoj ne estas novaj.

— página 19 del PDF —

1, 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

103

Jam antaŭ 50 jaroj oni proponis alplenigi la unuflankan intelektan kleron per praktika edukado de la mano kaj de 1′ okulo. Frederiko Probe 1, fama germana pedagogo, starigis sian tutan edukan sisternon sur la bazo de la Kreanta, aktiva lernado. Bedaŭrinde estas, ke sole la lernejoj por ankoraŭ ne lernaĝaj infanoj iĝis 6 jaroj) akceptis tiujn ĉi ideojn. Estas vera, ke dum kelkaj jaroj ni havas iom da manlaborada instruado en kelkaj lernejoj. Sed tiu ĉi instruado ne estas ĝenerala kaj multfoje ne obliga. Krom tio ĝi ne estas kunligita al la aliaj branĉoj de I’ instruado. Ofte ankaŭ ĝi estas tro meĥanika; ĝiaj intelektaj kaj edukaj valoroj ne estas sufiĉe konsiderataj. Tial dum kelkaj jaroj oni provas reformi tiun ĉi instruadon. Oni volas perfektigi ĝin en tri direktoj: 1. La manlaborada instruado devas fariĝi ne nur alpendaĵo de la cetera instruado, sed ĝia ĉefa bazo.A2. La perado de teknikaj lertecoj ne estu plu ĝia ĉefa celo. 3. Ĝi fariĝu rimedo por la tuta formado de 1’ intelekto kaj de la karaktero. Tiujn celojn oni atingos per konscia vidado kaj pripensanta kreado per ekkono de 1’ internaj interrilatoj de la objektoj. La praktikan efektivigadon de tiaj pensoj oni jam hodiaŭ povas vidi en kelkaj urboj de Germanujo, kvankam ĉie tiu ĉi movado estas nur en naskiĝo. Diversajn vojojn oni iras por atingi la celon: ekzercadon de 1’mano kaj de 1’okulo. Sed ĉiuj tiaj okupadoj manlaboraj apogiĝas sur la desegnado. Kiel la manlaborado en la geometria instruado estas efektivigota, montras verko de Young „La malgranda termezuristo,» kiu per faldado kaj eltranĉado de papero instruas la tutan elementan geometrion. En la stereometrio oni povas per kelkaj simplaj bastonetoj, kartonoj kaj aliaj similaj objektoj krei pli klarajn nociojn ol per plane desegnitaj figuroj. Same estas en la instruado de la naturaj sciencoj. Kia ĝojo por la m Igranda metiisto uzi pesilon, pendolon aŭ nivelilon faritajn de li mem. Plue la lernantoj povas formi en argilo aŭ plastilino karakterizajn formojn de bestoj aŭ partoj de bestoj, ekz. oston, denton, orelon. La principaj tipoj de geografiaj objektoj povas esti formataj en argilo aŭ sablo; tipaj dometoj estas konstruataj.el papero aŭ kartono.’ Ĉiuj tiuj ĉi reformoj ne estas efektigeblaj de hodiaŭ ĝis morgaŭ. Ĉar unue la lernejoj ne havas proprajn laborejojn, kaj due ne ĉiuj instruistoj estas kapablaj, almenaŭ nun. doni tian instruadon manlaboran. Tamen estas sendube, ke iom post iom ĝi estos enkodukata pii kaj pli en ĉiuj lernejoj, kiel jam faris kelkaj grandaj urboj germanaj, ekz. Charlottenburg, Dresden, Mŭnchen, Mannheim kaj Leipzig.

En la rusa lernejo.* De prof. /\. l tlemiHsky.

Knabina lernejo en malproksima kvartaro de Moskvo. En la ĝardeno ligna teretaĝa konstruajo gastigas patrinan kaj urban lernejon. De 8 jaroj komencas en Rusujo vizitado de lernejo kaj tial sesjaraj infanoj troplenigus senpagajn patrinajn lernejojn. Sed ankaŭ eti grandaj urboj ne ekzistas sufiĉe granda nombro da ili 1 Germana firmo jam eldonas konstrukartonpjn de tipaj loĝdomoj. * Fragmento el pli longa artikclo en la ĉeĥa gazeto »Cas«.

— página 20 del PDF —

104

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 4

kaj privataj estas karaj. Tiu ĉi instituto havas feliĉe eminentan direktadon kaj ankaŭ bone prosperas. En rusaj lernejoj estas instruistoj en malplimulto. En la provinco, en vilaĝaj lernejoj preskaŭ ĉie oni renkontiĝas kun simpatia aperaĵo de rusa instruistino. Kaj la urbo Peterbŭrgo absolute ne akceptas instruistojn por siaj elementaraj lernejoj. Tiun ĉi lernejon direktas inteligenta instruistino. Ŝi kondukas gastojn tra logantaj lokoj de lernejo, en kiuj jus estas improvizata ekspozicio. Gi estas la ekspozicio de krea laboro infana. Malgrandetaj edukatinoj de patrina lernejo kaj maturiĝantaj knabinoj ekspozicias laborojn amuzajn kaj seriozajn. Tie ĉi la plej malgrandaj knabinoj eltondis el multekolora papero fabelajn scenojn, sian propran kreitaĵon. Tie ili pentris anoncajn bildojn por infana festo. Jen el argilo ili elfaris kokidojn kaj ĉarme ilin kolorigis, alie ili jam progresis al tutaj ilustraĵoj de rakontitaj fabeloj. En la lernejĉambro por knabinoj de la unua klaso sekvas pli komplikitaj Icaj pli precizaj desegnaj laboroj. Estas tie ĉi sufiĉe lerte desegnitaj diversaj objektoj de ĉiutaga bezono-neniam io artefarita, elpensita nur por la lernejo, — ankaŭ kajeroj estas sprite ilustritaj. Estas malgrandetaj ilustraĵoj ĉe matematiko, al kiuj en pli altaj klasoj viciĝas bildoj iniciatitaj per rakontoj geografiaj, Historiaj kaj tutaj cikloj da ilustraĵoj por rakontoj kaj fabeloj el legolibroj. Geometrio, naturhistorio eluzas krean infanan aktivecon. Evolucio kaj vivo de kokido estas en la kajero por malnetaĵoj vigle desegnitaj, la knabino certe neniam ĝin forgesos. Kaj same bele estas desegnita tiu kaj alia skarabo, papilio. Ĉiun tiun laboron la instruistinoj direktas pripensite, cele, por ke oni ne malŝparu multe da tempo kaj por ke la junulina inklino al desegnado estu uzita por amuza fortikigo de scioj. Kaj propre plej agrable efikas, ke nenie oni vidas vantan desegnadon kaj ke la konduko estas liberigita de ĉia pedanteco. Rusoj jam ne ellernos nian pedantecon, llia lernejo estas interne pli libera, ŝajnas, ke pli ĝoja, pli porinfana. En Rusujo ne ekzistas deviga vizitado de lernejo. Tio feliĉe signifas ankaŭ ke almenaŭ elementara lernejaro ne sentas la pezon de oficista ordonado. Tial oni povas rimarki tiun viglan vivon inter lernejaj laborantoj. Oni eldonadas multajn legolibrojn (krestomatiojn), novajn alfabetlibrojn, ilustritajn librojn kiel bazo por ekzercoj en libera stilo parola kaj skriba, matematikajn librojn kaj enkondukas novajn metodojn enlandajn kaj fremdajn. Plaĉis al mi kvarparta legolibro por pli altaj urbaj lernejoj kaj samtempe por pli malaltaj klasoj de mezaj lernejoj, kiu havas en ĉiu volumo almenaŭ 50 reproduktaĵojn de artaj verkoj rusaj kaj eksterlandaj. Pro sia literatura enhavo ĝi estas pli vere lernolibro ]->or memlernado ol por mezaj lernejoj. Mi parolis pri ĝi kun lerneja grandrangulo, kiun ia reakcia ministro Schvcarz antaŭtempe pensiumis. «Cu la libro estas oficiale permesita?» «Ne, tiujn ĉi tagojn scienca komisio riproĉis al ĝi iajn versojn de Puŝkin (!) kaj ankoraŭ du artikolojn». «Domaĝe, pro tio la legolibro estas por ĉiam malebligita». «Vi eraras, nur nun ĝi estos multe serĉata». «Ankaŭ en lernejoj?» «Kompreneble. Ĉiu pli vigla instruisto enkondukos ĝin». «Kaj kion faros la inspektoro? Li ja ricevas nomaron de enkondukataj lernolibroj». «La inspektoro ne ricevas la no-

— página 21 del PDF —

i. 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

105

maron, kaj kiam li venos lernejon, en la plej maloftaj okazoj li ion diros. Li scias, ke tio malmulte helpus. Vi fremduloj malbonc komprenas nian oficialan ordon. La homoj faras en lernejoj, kion ili volas, nur malsaĝuloj demandas pli altan oficon. Kaj tiu poste, estinte demandita, devas ion ordoni — kaj sufiĉe.» Rusaj grandranguloj estas sinceraj, kiel oni vidas. La direktoro de meza lernejo, kiu konis bone la aferon ankaŭ en okcidenta Eŭropo, diris: „En Rusujo fremdulo estas nek disrevigita, nek surprizita, li simple miras». Vere, oni devas longe kutimiĝadi ol oni komprenas rusajn rilatojn. Kaj estas inter la plej kleraj pedagogoj sufiĉe da tiuj, kiuj sekrete ekĝemos: „Domaĝe, ke konstitucia ordo prenos al ni nuntempan liberecon». Estas en tio peco da vero. Kaj ankaŭ tio estas karakteriza, ke progresemaj lernejaj laborantoj ne estas tro entuziasmaj por la leĝo pri deviga lerneja vizitado kaj parto da ili esprimas sin kontraŭ ĝi. Ili havas por tio gravajn argumentojn. En la lernejaro ekzistas ankaŭ aperaĵoj reakciaj. Antaŭ peterburga ministrejo por la kulto amasiĝis preterpasantoj. Vere malofta vidaĵo: preskaŭ sesdek vilaĝaj knaboj de ie de plej suda Rusujo en maristaj uniformoj staris tie ĉi en vico, kun longaj pafiloj sur ŝultroj kaj fikse rigardis oficiron kaj siajn instruistojn. Flanke staris ilia propra kapelo kun metalaj instrumentoj kaj kelke da tamburistoj. Post ili uniformita inspektoro, aranĝinto de tiu ĉi spektaklo, maljuna, griza homo. Caro legis ie, laŭdire, pri militistaj regimentoj de prusa junularo kaj faris rimarkon, ke li dezirus, ke io simila okazu ankaŭ en Rusujo. Sekvis oficiala cirkulero tra tuta sankta Rusujo kaj sole unu inspektoro entuziasmigis por tiu ĉi novaĵo, en forgesita gubernio ie oriente de Odeso. Kaj nun li veturigis senpage siajn bluigitajn viretojn dum tri tutaj tagoj kaj noktoj en vagonaro Peterburgon kaj Carskoje Sjelo, ke li prezentu ilin al malgrandeta carido. La infanoj alveturis ĉefurbon lacigitaj, al ili estis donita oficiro kiel komandanto kaj gvidanto tra peterburgaj stratoj. La carido akceptis ilin favore kaj rekompencis maloftajn patriotajn sentojn per brodita standardo . . . 1 radukis Afaris Kunovskat instruistino en Bystrice-Hostyn (Moravio).

El Nova Zealando. Elĉerpaĵoj el la raporto de la ĉef-inspektoro de la Nov-Zealandaj lernejoj pri la lernejoj de Eŭropo en 1907. Mi proponas preni Svislandon kiel tekston j?or tio, kion mi deziros diri pri la lernejoj de Eŭropo aldonante tiajn detalojn el aliaj landoj, kiaj firmigos kaj plilarĝigos la lecionojn lernindajn de tiu ĉi lando. Malgraŭ la fakto, ke Svislando estas pli plenhomhava lando, en multaj rilatoj ĝi similas la kolonion * deov-Zealando N La spirito de la popolo estas treege demokrata, la riĉaĵoj estas larĝe disdividitaj, la ekstremoj de riĉegeco kaj malriĉeco estas preskaŭ nekonataj. Plue, la industrioj de la popolo estas fabrikaj kaj terkulturaj, kvankam en Svislando fabrikoj superas, dum en NovZealando terkulturo nuntempe estas la plej grava industrio. El ĉiuj landoj, vizititaj de mi, Svislando havas kredeble la plej plenan edukadan sistemon, kun la jenaj celoj: 1. Malfermi kari-

— página 22 del PDF —

106

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

l, 4

eron por ĉiu ŝtatano. 2 Pretigi ĉiun ŝtatanon por kariero, tio estas, por Ia laborado, kiun li faros en la ŝtato. Pri tiuj ĉi celoj la malgranda respubliko sukcesis grandamezure, kaj tial ĝi povas montri lecionojn de ekzemplo pri praktika laborado al multaj aliaj ŝtatoj ĝenerale taksataj kiel pli gravaj . . Pri edukadaj metodoj, li diris: «Laŭ mia observado tiuj ĉi estas tre bonaj. En ĉiuj lernejoj, elementaraj, duagradaj kaj profesiaj oni instruadas tre zorge pri la nacia lingvo, la lernantoj parolas klare kaj nature pri la aferoj de la ĉiutaga vivo aŭ de la naturostudado. Ea ordinaran sperton de la lernantoj oni pligrandigaj per vizitoj de fabrikejoj kaj metiejoj, per promenadoj en la kamparo kaj per la eluzado de la objektoj en la lernejaj muzeoj, kius ĝenerale estas tre bonaj». La edukado estas tia, ke ĝi faras tre inteligentajn laboristojn kaj ŝtatanojn; la kulturo ne oferiĝas. la edukado de la artista gusto estas speciala trajto en svislandaj lernejoj. Altan, ne mallarĝan patriotismon, tia edukado kuraĝigas. … Se oni demandas min pri la ŝlosilo al la sukceso de la svislandaj kaj germanaj metodoj de instruado, mi sendube devas respondi, ke la principa elemento de sukceso estas la elfareco de la instruado. Kredeble tio estas prozeca eco, sed instruistoj kaj lernantoj verŝajne estas inspirataj per ĝi. La efektiveco de la instruisto devenis ne nur de lia fervora kredo en la superega valoro de la edukado, sed ankaŭ de la lerteco akirita per lia propra bonedukiteco. En tiuj ĉi landoj ne estas loko por a nesufiĉe lerninta instruisto. E, G. Sherriff el Nova Zealando.

Egale edukadi ambaŭ manojn. El la serba revuo >Pregled«.

De kelka tempo okupas sin pli granda nombro da instruituloj perla ideo forigi unuflankan edukadon de la nur dekstra mano infana kaj ambaŭ manojn fari egale lertajn. La homaro sendube jordas grandan kvanton da kapabloj por la laboro tial, ke la maldekstra mano estas malzorgata. Tutan vicon da laboroj oni povus samtempe entrepreni, aliajn oni povus fini pli rapide, ĉe la aliaj laboroj oni forigus ĉian lacecon per interŝanĝa uzado de la manoj kaj per tio pligrandiĝus labora kapablo. De la militistara vidpunkto la batalkapablo grandioze pligrandiĝus, kaj de la praktika vidpunkto estus granda gajno por la ĉiutaga vivo. Liberty Tadd en Philadelfio gvidas unu ambaŭ-manan artmetian lernejon jam 25 jarojn, kaj en ĉiuj lernejoj de Philadelfio estas enkondukita ambaŭ-mana instruado por ĉiuj manobjektoj. En Londono ekzistas societo por prosperigi dumanan laboron kies gvidanto estas John Jackson, kiu elpensis skribon por ambaŭ manoj kaj enkondukis ĝin en multajn lernejojn. Se oni komencas frue ekzerci multnombrajn infanojn, oni atingos egalan sukceson de ambaŭ manoj. l iu ĉi movado en Germanujo estas de pli nova dato. En Berlino, en mastruma lernejo, oni provis ekzercigi la lernantinojn per ambaŭ manoj, sed estas certe, ke ĉe tiel malfrua provo oni ne povas atingi deziritan sukceson. En Konigsberg antaŭ-

— página 23 del PDF —

L 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO_____ 107

staris je tili ĉi movado profesoro Walter Simon, enkondukis en multaj lernejoj uzadon de la maldekstra mano kaj atingis belan sukceson. Oni bezonas nature multe da laboro ĝis kiam tuta instruado kaj edukado ekprenas principon de la ambaŭ-mana edukado; por tio devas egale interesiĝi je tiu problemo pedagogoj, kuracistoj, sociaj reformistoj, ŝtathomoj, ĉar: «sama valoro de ambaŭ manoj estos unu el la plej gravaj progresoj de nia lernejaro, kaj alportos kun si plenan turniĝon en tuta edukado», tiel diris anglo jackson. Tradukis Uros Avdaloviĉ, instruisto en Zavala, Hercegovino.

Rekrntaj ekzamenoj en Svisujo. J. Tetas en la gazeto »Padagogische Zeitung-Statistiscbe Beilagee. La svisaj rekrutoj estas ekzamenataj pri legado, pri verkado de ellaboraĵoj, pri kalkulado kaj pri kono de ia patrujo. Kiamaniere tiu ekzameno efektiviĝas, pri tio informas la regularo por pedagogiaj ekzamenoj faritaj dumla asentado de 1’rekrutoj La ekzaineno rilatas ne nur al tiuj, kiuj aliĝas al militistaro, sed al ĉiuj, kiuj alvenis, por esti akceptitaj. La ekzamenanto ĝenerale ne ekzamenas en tiu kantono, al kiu li apartenas. Oni ekzamenas la rekrutojn en la gepatra lingvo. Jenaj notoj (gradoj» estas donataj:

Legado. Noto 1: Lerta legado kun laŭsenca akcento kaj ĝusta libera rerakonto laŭ enhavo kaj formo. Noto 2: Meĥanika lerteco en la legado kaj kontentiga rakontado rilate al la enhavo deja legaĵo. Noto 3: Malpli kontentiga meĥanika legado kun ioma kompreno de la legaĵo. Noto 4: Mankhava legado kaj tute nesufiĉa rakontado de la enhavo. Noto 5: Malkapabla por legi. Verkita ellaboraĵo. Mallonga skribaĵo (Letero). Noto 1: Laŭ enhavo kaj formo tute aŭ preskaŭ korekte. Noto 2: En logika rilato kontentiga kun pli malgrandaj aŭ kelkaj pli grandaj eraroj gramatikaj. Noto 3: Malmulte kapabla rilate al la skribo kaj gramatika formo, sed ankoraŭ resuma komprenebla esprimo. Noto 4: Malgranda sukceso, por la praktika vivo preskaŭ senvalora. Noto 5: Tute senvalora sukceso.

Kalkulado. Praktikaj taskoj kun tekstoj. Difinante la noton por la kalkulado, oni uzadas la mezonombron, konsiderante la kapkalkuladon kaj la ciferkal kutadon. Noto 1: Lerteco en la 4 aritmetikaj agoj kun tutaj kaj decimalaj ciferoj entenante la (decimalajn» partumojn, kono de 1′ metra sistemo kaj de 1’ordinaraj burĝaj kai ku (specoj.

— página 24 del PDF —

108

^NTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I, 4

Noto 2 : La 4 aritmetikaj agoj kun tutaj nombroj kaj simplaj partumformoj. Noto 3: Kalkulado kun malgrandaj tutaj nombroj en facile kompreneblaj kunmetaĵoj. Noto 4: Sumigado kaj subtrahado de malgrandaj nombroj (skribe nur malpli ol 10.000). Iom lerta uzado de 1’ multobliga tabelo dum la parkera kalkulado. Noto 5: Nescio de 1’ciferkalkulado kaj malkapableco sumigi duciferajn nombrojn. Kono de la patrujo. Geografio, historio, konstitucio. Noto 1: Gusta kompreno de 1’svisa karto geografia kaj kontentiga rakonto de 1’ĉefaj okazintaĵoj el la patruja historio kaj el la federacia kaj kantona konstitucio. Noto 2: Gustaj respondoj al kelkaj demandoj, kiuj rilatas gravajn fakojn el la tri teritorioj Noto 3: Kono de kelkaj facile kompreneblaj faktoj el la tri fakoj. Noto 4: Respondo al kelkaj plej elementaj demandoj el la landkono. Noto 5: Plena nescio de 1’kono de la patrujo. Unu de milita departemento akceptita propono enhavas difinojn por ĉiuj 4 fakoj. Alcelante konforman efektivigon de tiuj ekzamenoj, la samcelanaj ekzamenantoj ĉiujare estas kunvokataj al konferenco kaj la kantonaj (helpantoj) almenaŭ post ĉiuj 3 jaroj antaŭ la komenco de 1’rekrutado. Unu pedagogia ĉefekzamenantoj, elektita de milita departemento, gvidas tiujn konferencojn laŭ rice vitaj instrukcioj; krom tio li ĉeestas dum la ekzamenoj kaj alcelas, por ke la tasko de 1’meritoj ĉiuloke interkonsentu. Post la ekzamenoj li esploras unu parton de 1’skribe efektivigitaj ellaboraĵoj; li ĉiam estas kunligita kun la ekzamenantoj. Li raportas al la milita departemento pri siaj entreprenoj kaj sukcesoj, faritaj dumlaekzamenoj kaj sciigas la necesajn proponojn. La [pedagogia ekzameno estas publika. La aŭskultantoj estas devigitaj sin deteni de kiuj ajn kontraŭdiroj, malhelpoj kaj de ĉiuj interkonmnikiĝoj kun la ekzamenatoj. La raporto pri la ekzamenaj rezultatoj de I’jaro 1898 (Huber: Jarlibro pri la instruado en Svisujo 1898) detale raportas: „La ekzamenoj de I’rekrutoj, de aŭtuno 1898, pruvas, ke la fruktoj de laboro energia, celkonscia sin montras en kelkaj kantonoj kiuj pli frue apartenis al la plej malmulte progresemaj. Kelkaj de tiuj kantonoj konkuras kun la preferaj kantonoj, koncerne la alceladon de bonaj rezultatoj. Por senkulpigi kaj klarigi la senscion de 1’rekrutoj en antaŭaj tempoj, oni montris sur la tieaj lokaj, por tiel diri: naturaj malfacilaĵoj koncerne la vizitadon de la lernejoj. Ankaŭ la profesia kunmeto de la terkulturista loĝantaro al la tuto de la loĝantaro, estis rigardita kiel natura malfacilaĵo, kiu influas la rezultatojn de la ekzamenoj. Tre ĝoje oni povas konstati, ke kelkaj provincoj – kies topografio montras montegaron karakteron kaj kies junularo plej multe konsistas el terkulturistoj — kaŭze de la ekzamenoj, faritaj en lastaj jaroj, montris grandan nombron da bone instruitaj junuloj. Kiel oni vidas, A

A

— página 25 del PDF —

I, 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

109

ĉiuj malfacilaĵoj estas forigeblaj kaj ĉio povas aliiĝi kaj pliboniĝi!» — De 1904 oni interkonsentis en Svisujo, esplori ankaŭ la fizikan forton de 1’rekrutoj. Oni difinas la fizikan forton laŭ la levado de halteroj kaj laŭ la saltado kaj kurado. Tradukita laii la artikolo > Deutsche und schweizerische * Bildungsstatistik el la gareto »Padagogiahe * Zeitung (Statistische Beilage). Z/ofs Ilalamasek (M alspra-Aŭstrio).

lnternacia asocio por la racia edukado de la infano. Proklamo de la principoj. La «lnternacia asocio por la racia edukado de la infano» estas fonditta laŭ la sekvantaj principoj: 1. La edukado, kiun oni donas al la infanoj, devas havi realan kaj racian fundamenton; tial oni forigos el ĝi ĉiujn mistikajn aŭ supernaturajn konojn. 2. La instruado estas nur parto de la edukado. La edukado devas, flanke de la formado de la spirito, la vastigo de la energio kaj la eduko de la volo, konsisti el: la preparo de individuo vastigita tiel morale kiel korpe, kies estas harmonie kunigitaj kaj estas portitaj ĝis sia plej alta forto. 3. La morala edukado, multe malpli teoria ol praktika, devas trovi sian fundamenton en la ekzemplo kaj esti apogata sur la granda leĝo de solidareco. 4. Estas necese, precipe en la instruado de la unua infaneco, ke la programoj kaj metodoj kiel eble plej akurate akordiĝu kun la psikologio de la infano. Tio preskaŭ nenie okazas, ne pli en la publika ol en la privata instruado. Jen estas la veroj, la principoj, kiuj naskis la «Internacian asocion M por la racia edukado de la infano». Citi membro prenas sur sin la moralan promeson fari, en sia ĉirkaŭaĵo kaj laŭ sia eblo, ĉion eblan por praktikigi tiujn principojn. La asocio forte helpos lin en tiu tasko. Tia asocio reprezentas grandan sumon da bonvolo, kiu devas doni efikajn rezultatojn. Regularo. L Asocio estas starigita sub la nomo «Internacia asocio por la racia edukado de la infano». Ĝi celas enpenetrigi la ideojn de scienco, Jibereco kaj solidareco en la instruadon kaj tion en ĉiuj landoj. Ĝi samtempe intencas reserĉi kaj kuraĝigi la metodojn, kiuj plej bone akordiĝas kun la psikologio de la infano, kaj kiuj permesas akiri la plej efikan rezultaton per la malpleja penado. II. La asocio faras konstantan propagandon sub ĉiuj formoj, pli speciale celantan Ia edukistojn kaj la familiojn. III. Oni fariĝas membro de la asocio aliĝante al proklamo de la principoj, km servas kiel fundamento kaj pagante jaran kotizaĵon L20 fr. (Sni 0’48) almenaŭ.

— página 26 del PDF —

110

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I. 4

Jam ekzistanta societo, kiel ankaŭ sola persono povas fariĝi membro de la asocio La asocio povas havi sekciojn kaj grupojn en ĉiuj landoj, kies agado dependas de interkonsento kun la «lnternacia komitato de iniciativo kaj direkcio», starigita laŭ la artikolo V. citata tie ĉi sube Kiam formiĝis grupo, ĝi povas, por la bezonoj de sia agado, rezervi por si la 3/4 de la kotizaĵoj; tio estas 0 90 fr. (Sm 0 36) po membro, kaj devas nur doni 1/4 de ĝi (0 30 fr. — Sm 0’12) po membro al la centra komitato de la asocio. V. La direkcio de la asocio apartenas al la «Internacia komitato de iniciativo kaj direkcio», havante almenaŭ 5 kaj ne pli ol 15 membrojn Giaj membroj estas nomitaj de la ĝenerala kunsido, por daŭro de 5 jaroj, lli estas reelekteblaj. La komitato povas esti plenigita per la aldono de novaj membroj, elektotaj de la komitato. Tiuj elektoj devas esti aprobitaj de la plej proksima ĝenerala kunsido. La unua «Internacia komitato de iniciativo kaj direkcio», kies funkcioj finiĝas je la ĝenerala kunsido de 1913, konsistas el la personoj: E. Eerrer (Hispanujo), prezidanto; C. A. Laisant (Erancujo), vicprezidanto: E. Haeckel (Germanujo); J. E. Elslander (Belgujo); \V i 11 ia m Heaford (Anglujo); G i u se p p e Se r g i (ltalujo); H. Roorda Van Eysingo (Svisujo); fraŭlino Henri ete Meyer, sekretariino. VI. Oni ankaŭ starigis «Internacian propagandan komitaton», kies nombro de membroj estas senlima. Giaj membroj estas elektitaj de la «Internacia komitato de iniciativo kaj direkcio». La elekto estas prezentota al la aprobo de la plej proksima ĝenerala kunsido. A VII. La asocia sidejo estas on Paris, boulevard St. Martin, 21Gi povas esti translokita en ĉiun alian lokon laŭ decido de la «Komitato de iniciativo kaj direkcio». VIII. La revuo «L’Ecole Renovee» (La Renovigita Lernejo) estas la organo de la asocio. IX. Generala kunsido estas kunvokata ĉiujare laŭ Ia instigo dela «Internacia komitato de iniciativo kaj direkcio», lie oni komunikas la raporton pri la materiala kaj morala stato de la asocio, priparolas, se estas necese, la decidojn kaj decidas pri la punktoj de la tagordo. X. La supredirita regularo povas esti ŝanĝita nur de la ĝenerala kunsido post proprono de la «Internacia komitato de iniciativo kaj direkcio». XI. La disigo de la asocio povas esti decidita nur de eksterordinara ĝenerala kunveno, intence kunvokita pro tio kaj per plimulto de almenaŭ 3/4 de la ĉeestantaj aŭ reprezentitaj membroj. • La membrokarto de la Asocio, kiu estas sendita al la aliĝintoj, servas kiel kvitanco. Specimena numero de la revuo «L’ Ecole Renovee» estas sendata al tiuj el la aliĝintoj, kiuj tion postulas de s-ro Elslander, 76, rue de 1’Orme, en Bruselo (Belgujo). Oni estas petataj doni la numeron de sia membrokarto.

— página 27 del PDF —

I, 4

IN I ERNACIA PEDAGOGIA REVUO

lli

«Internacia propaganda komitato»: E. Eerrer (Hispanujo), prezidanto, C. A. Laisant (Francujo), vicprezidanto. — Francujo: Karolo Albert, Georgo Aliez, Margareto Belkc, R. Bernad, G. Bever. Leono Bonneff, Maŭrico Bonneff, R. Bricard, Enmi. Carvallo, Eni. Collin, Eni. Costa, Alb. Cremieux, G. Darzens, Lucien Descaves, Sebastien Faure H.Ferv, Grandjouan, Jouanard, Georgette Leblanc, Julien Le Gros, Alb. Levy. R. Louis, Charles Malato, Victor Margueritte, Louis Matita, Maxime Mattei, J. Maurice, La Mireille, Alfr. Naquet, Fei. Numietzka, Ottamani, Philibert, Rebuffe, Leonie Rouzade, L. Santucci, Erii. Savin. Anna Thieck, L. Tripard, L. [roussel icr. G. de Vaulabelle. Belgujo: J. F. Elslander. Germanujo: Geo. Caffrey, Ernesto Haeckel. Alzacujo: L. Baffrey, L. Lippmann, Libres-Penseurs (Colmar). Anglujo: W. Heaford, L. Portet. Italujo: Dro Andreo Boutkevvitsch, prof. Rodiva, G. Sergi, prof. Serra Pontis. Portugalino: J. de Barros. Ad. Lima. Holandujo: Domela Nieuvenhuys. Svisujo: Roorda van Eysingo, Turkujo; Ohannes Hindian. Argentina Respubliko: Herm. Calabaza, Angel Faleo. * Vi legis la proklamon de la principoj de la «Internacia asocio por la racia edukado de la infano». Vi ankaŭ konatiĝis kun ĝia regularo. Ni nur aldonos kelkajn vortojn. Kiam vi deziras kiel kaj kun ni, ke saĝo kaj vero regu la homaron, anstataŭ antaŭjuĝo kaj malvero; kiam vi volas kiel kaj kun ni, ke la paco sekvu la perforton; kiam vi pensas kiel kaj kun ni, ke la plej necesa kaj plej efika tasko estas prepari sanajn cerbojn kaj fortikajn spiritojn en la estonta generacio; kiam estas tiel, venu al ni. Donu al la asocio, al via asocia la kunhelpon de la frate kunigitaj bonvoluloj. La materiala apogo, kiun ni postulas de vi, estas malgranda. Vla morala apogo estas multe pli valora. Instruistoj, liberigu viajn infanojn; tiel vi liberigos vin mem. Patroj — kaj patrinoj precipe — vi amas, vi amegas viajn infanojn: liberigu ilin el la spirita sklaveco, en kiu la homaro tiom da jarcentoj estas internigita. Kunigu viajn klopodojn kun niaj por tiu ĉi liberiga afero, kiu sole povas antaŭenpaŝigi la homaron sur ia vojo a, plej bona estonteco, kiu seninterrompe kondukos al pli da vereco] nobleco kaj boneco. Ni forigu niajn infanojn el la medio de malklareco kaj malbeleco, en kiu ni estas vivintaj. Ni konduku ilin al la beleco, al la lumo. Por la «Internacia komitato de iniciativo kaj direkcio» C. Laisant, H Maycr, F. Ferrer, vicprezidanto.

sekretariino.

prezidanto.

Tradukis Johano jacobs, instruisto en Antwerpen (Belgujo).

Levilo de 1’ progreso. Se la evolucio estas eterna fundamenta leĝo de 1’ vivo, do ĉiu vera instruisto devus esti progresemulo. Li estas gvidanto aŭ direktanto de evolucio inter la plej junaj generacioj. Ĉi tiujn generaciojn li devas levi kiel eble plej allen, ĉar la plua vivo mem posedas superfluon da tiaj iloj, kiuj malhelpas la progreson. Kiu

— página 28 del PDF —

112

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

1. 4

restis malantaŭe jam en la komenco, tiu estas kondamnita por mizere vegeti. La lernejo do ne povas esti loko de konservatismo. Plej bona levilo de 1’progreso en lerneja edukado estas — laŭ mia opinio — senĉesa ma 1 kontenteco de la instruistaro …. Se mia estro (inspektoro k. s.) estas jam kontenta, mi mem ne povas esti tia. Al la estro mi respondas pri mia agado nur oficiale; sed morale kaj vere mi devas respondi al mia konscienco. Kaj ĝi ordonas, ke mi volu ĉiam ion pli bonan. Antaŭen kaj pli supren! …. La malkontenteco de instruisto devas esti akompanata de kritika spirito, kiu ĉe ĉio demandas: «Estas tio, pri kio mi devas instrui, efektive plej bona? Cu oni ne povas tion plibonigi? Kia utilo devenas de tio por la evolucio de miaj lernantoj? Ĉu mi troviĝas sur la ĝusta vojp? k. t. p. – Ekzemploj: lnstruado pri la gepatra lingvo. Ĉu estas necese, ke la infanoj antaŭ ĉio sciu, ke ekzistas substantivoj, adjektivoj, verboj k. t. p.? Ĉu ni ne malŝparas tempon, kiam ni senfine parolas pri ortografia: strangaĵoj, kiuj estas nur blindaj historiaj okazoj, sed ne estas necesaj por la lingvo? – Certe, pli bona, vera kaj utila fariĝus la instruado, se ni forĵetus senbezonajn gramatikaĵojn, simpligus ortografion (por ke ĝi fariĝu tute fonetika kiel la esperanta ortografio) kaj donus al niaj lernantoj la belegan lingvon, per kiu sonas, sonoras, tondras, karesas, ridas, kantas, varmigas, entuziasmigas riĉaj fruktoj de la literaturo nacia kaj de literaturoj alinaciaj. — Matematiko. Kial oni konstruadas diversajn kalkulilojn, kial oni turmentas infanojn per sensangaj ciferoj, per antipatiaj taskoj, — se la naturo kun siaj milionoj da verdaj folioj, multekoloraj floroj, logantaj fruktoj, kun siaj amasoj da suĉbestoj, birdoj kaj aliaj bestoj estas la plej bona kaj interesanta kalkulilo, kaj se la vivo estas plej riĉa fonto de ĉiuflankaj kaj veraj taskoj? — Natursciencoj. Ĉu neestas terura eraro, kiam ni tenas infanojn en malvastaj klasoj, rakontante al ili tie pri diversaj naturaĵo), pri naturaj fortoj, pri homaj laboroj, pri niaj pejzaĝoj kaj landoj, pri steloj k. t. p., sed lasante la efektiva econ flanke kuri? Niaj infanoj eble devus vivi antaŭe en la libernaturo kaj meze de la vivtumulto, tie observi, kompari, provi, kolekti spertojn, — kaj poste kunveni en lernejoj, por trankvile ordigi, alplenigi kaj pliprofundigi sciojn kaj spertojn. Tiamaniere devas la kritika spirito konstante revizii la tutan lernejan sistemon, kaj — trovinte ion malbonan — penadi pri plibonigo. Mia opinio estas: Kiam ni fondos la edukon sur la bazo tute natura, tiam ne estos bezone plu elpensadi aŭ imitadi diversajn edukajn sistemojn. Ankaŭ la plej bona metodo leviĝos mem de la natura edukado. F. Pcitek, instruisto en M. Losenice, Bohemujo.

Legoĉambroj por gelernantoj dum la vintro De mezo de novembro 1909 ĝis komenco de marto 1910, labortage posttagmeze de la tria ĝis la sesa, kelkaj lernĉambroj restis malfermataj en Charlottenburg’aj lernejoj (apud Berlino). La ĉambroj donis okazon al tiuj infanoj, kiuj hejme ne havas varman lokon, necesan silenton kaj sufiĉan lumadon, fari laborojn lernejajn aŭ legi bonajn librojn, kiuj tie ĉi senpage estas pruntataj. Uiii.

— página 29 del PDF —

I, 4

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

113

La unua scienca eldono de ĉiuj verkoj de J. A. Comenius, reformanto de instruado, apostolo de repaciĝo kaj fratigo de nacioj per artefarota lingvo kaj civilizacio universala. »AI bona afero havas rajton ĉiuj * nacioj.» Andreae al Comenius

Oni vivas en la tempo, kies penadoj kaj celadoj multe similas al penadoj kaj celadoj de la plej bonaj homoj de la XVII. jarcento, pri kiu la samtempulo, J. A. Comenius, skribis, ke tio estis «epoko laborinta por nasko de io mirinda». Kaj kion la tempo, la liomo sopiras, tion oni volonte serĉas en la estinteco, en la historio. Tiel leviĝas en nia jarcento pli alten kaj alten la granda genio de la XVII. jarcento – la genio ĝis nun ne sufiĉe ŝatata, ĉar ne sufiĉe kaj ne plene konata — viro de sopiroj – J. A. Comenius. Kompreneble.-Oni nepovas havi klaran ideon pri Comenius kiel pedagogo reformulo, se oni ne konas ankaŭ liajn verkojn filozofiajn kaj religiajn, liajn penadojn enciklopediajn, paciĝantajn, kaj fratiĝantajn. kies ero estis pedagogie reformaj penadoj de Comenius. Kaj tamen, kvankam la efikejo de Comenius estis ne malgranda parto de civilizita mondo de la XVII. jarcento — pro kio oni nomas Comenius «instruisto de nacioj» — kaj lia laboro enliavas preskaŭ ĉiujn fakojn de tiama scio, tamen ne trovas sin liaj verkoj eĉ en ĉiuj la plej riĉaj kaj gloraj bibliotekoj. Tiel estas konata nur malgranda parto precipe de pedagogiedidaktikaj verkoj de Comenius, sed verkoj filozofiaj, religiaj, apokalipsaj. poemaj, politikaj k. t. p. restas por la mondo nekonataj, kvankam ili ne estas neaktualaj. Tial la «Centra asocio de ĉeĥaj societoj geinstruistaj» en Moravio (Aŭstrio), kie Comenius naskiĝis, vidante, ke plena scienca eldono de ĉiuj verkoj de Comenius restadas nur urĝa postulo de nia tempo, decidis mem antaŭstarigi la tutan Comenius al la tuta mondo . .• . Ke tiu entrepreno estas grandega kaj helpinda de la tuta mondo civilizita — kiu volus aŭ povus serioze nei ? Ke la verkaro de Comenius estas vere aktuala, ĝis nun viva kaj eterninda, tion elokvente atestas ankaŭ la germana «ComeniusGesellschaft» (Societo de Comenius), kies celo estas: studi vivon kaj penadojn de Comenius kaj en lia sento kaj spirito pluen labori. Tiel ŝajnas, ke vere alvenas la epoko, antaŭdirita de Leibniz 1671 per vortoj: «Ho, Comenius, alvenos la tempo, kiam amaso da bonaj homoj okupados sin pri vi, viaj agoj, esperoj eĉ penadoj . . .» Atestas tion ankaŭ tio, ke neniam ĝis nun estis en diversaj landoj tiom kaj tiaj da konantoj de Comenius, kiom kaj kiaj oni vidas en la nomaro de kunlaborantoj de entrepreno de * Ja intereso de tiu ĉi bona afero kaj ankaŭ nia ideo (esperantismo) ni petegas publikigi tradukon de tiu ĉi artikoleto en naciaj sciencaj, precipe instruistaj, pedagogiaj kaj bibliotekaj (bibliografiaj) revuoj kaj en sciencaj aldonoj de Ĵurnaloj. Dokumentojn pri publikigoj danke akceptas kaj kvitancas per kolekto da poŝtkartoj kun arta portreto de Comenius — Jos, Krumpholc, Bystrice-Hostyn, Moravio, Aŭstrio,

— página 30 del PDF —

114

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO

I. 4

moravia geinstruistaro. Jam el tiu nomaro de 9 diversnaciaj kunlaborantoj sciencaj oni povas vidi, ke tiu ĉi eldono de verkoj de Comenius estos severe scienca, kion garantias jam la sola nomo de la ĉefa redaktoro Dro J. Kvaĉala, prof. de a universitato en Jurjev (Dorpat. Kuŝujo). Ĉiu verko havos enkondukon pri sia origino kaj sekvo de pensoj, pri sia historio kaj bibliografio. Al ĉiu volumo estos aldonitaj registro de nomoj kaj rimarkoj pri personoj kaj lokoj. Ciuj volumoj .enhavos ankaŭ faksimilojn de presaĵoj, ilustraĵoj k. t. p. Ĉiuj verkoj estas dividitaj laŭ la enhavo je 30 volumoj. Per tio estas dividita ankaŭ la eldonado por kelke da jaroj, kaj tiel ankaŭ la „oferoj» de tiuj, kiuj materiale ebligos tiun ĉi grandan kaj valoran entreprenon. Verkoj filozofiaj eliros en 3 volumoj en la j. 1912 1919; pedagogiaj en 8 volumoj (1910 1920); reiigie-sciencaj en 3 volumoj (1912 1919»; re l i gic-pra k t i ka j en 4 volumoj (1910 ĝis 1918); apokalipsaj en 4 vo. (1920 1923); politikaj en 1 volumo (1916); poemaj en 1 voi. (1917); historiaj en 1 voi. (1918); korespondaĵo, enskriboj, fragmentoj, rimarkoj kaj registroj pri objektoj kim ĝenerala registro pri personoj en 5 volumoj (1916 1923). — La prezo de la imua volumo (XV ) 517 paĝa, kiu ĵus aperis, estas 4 Sm. — Administracio de V. S. K. en ZI iu (Moravio Aŭstrio). N. B. Por antaŭaj studoj elirados samtempe, sed en neregulaj limtempoj arĥivo por esplorado pri vivo kaj verkoj de J. A. Comenius, nomata «Arcliiv pro badani o zivote a spisech Jana Amosa Komenskeho». – Redaktoro de arĥivo estas ankaŭ Dro J. Kvaĉala, prof. de la universitato en Jurjev (Dorpat, Rusujo). — Unua volumo ĵus aperinta kostas 1 K — 1 20 Mk — 1’50 Er. Ĉiujn demandojn aliajn respondos Jos. Krumpholc, instruisto, BystFice-Hostyn, Moravio-Austrio

lnternacia Asocio de Instruistoj (I. A. I.) Novaj membroj de I. A. L, kiuj aliĝis de la 15. VII. ĝis la 1. XII. 1910 kaj pagis la kotizaĵon por unu jaro: 348. Jui. Prochazka, Mor., 349. Dro Stromboli, Ital., 350. Taravant, Franc., 351. Kennedy M. A., Skotl., 352. Linares, Hisp., 353. Flowers, Usono, 354. Mkrtiĉjan, Rus., 355. Webber, N. Zealando, 356. Sauzede, Franc., 357. Aiziere, Franc., 358. s-ino Giraudet, Franc., 359. Schendeler, Nederl., 360. Sakoviĉ, Rus.. 361. Valev, Bulg., 362. Breur, Nederl., 363. Dibbie, Usono. – Malnovaj membroj, kiuj jam pagis sian kotizaĵon por la dua jaro: s-roj Drudin, letaud, Schwarz, Caron, s-ino Zapatcr-Chalmot, Stuarth-Menteath, Nerson, Fafet, Anfroy, B. Ghtchovcski, Lustyk, Heinl, fri. Jandova, Elenius, Gruza, fri. Hubert, Lespagnol, Ŝlejferka, fri. Tesarova (3 K), Eggleton, tri. Hamand, Charvat, Kellenberger (3’60 K), Wichert, Popov, Hurtado, Laustsen, Hesselager, Heilmann, Pirot, Anschau, LeSeach, Punko Marques (10 K).

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

2a Jaro

JANUARO 1912.

Nro 1.

Internacia Pedagogia Revuo Oficiala organo de Ia

Internacia Asocio de Instruistoj. Membra kotizaĵo por 1 jaro kun la monata revuo : 1 Sm. (Fr. 2,50) Specimena numero 0,1 Sm. (Fr. 0,25) RedaKtoro-Administranto

JAN JACOBS,

— Boomsche Steenvveg, 444, Antwerpen. Belgujo.* —

ESTIMATAJ LEGANTOJ. Jĉn do Internacia Pedagogia Revuo, kiu ree aperas, post dormado de pli ol unu jaro ! La malnovaj membroj eble tre miros vidante tiun ĉi malgrandan paperaĵon kaj ‘certe ne plu rekonos en ĝi ĝiajn karajn, boneprizorgitajn, belajn, dikajn, interesplenajn antaŭintojn. Sed, ĉu longedaŭra dormado aŭ ripozado ne ymalfortiĝas la korpon? Ankaŭ nia kara revuo malfortiĝis dum sia dormado. Sed nun ĝi denove vekiĝis. Estas certe ke pro la bonaj zorgoj de sindonaj flegantoj, de labloremaj kunlaborantoj, Internacia Pedagogia Revuo, baldaŭ retrovos sian antaŭan bonfarton ; ĝi plifortiĝos kaj kreskados, malgraŭ ĉiamalhelpo. « Gi vivu ! » estis la unuvoĉa deziro de la geinstruistoj kunvenintaj en Antverpeno dum la 7a kaj…. ĝ i viaddos! La redakcio.

Kunvenoj de la Internaeia Asocio de Instruistoj (I. A I ■) DUM LA SEPA KONGRESO EN ANTVERPENO. UNUA KUN VEN O — M ARDON, LA 22an DE AŬGUSTO 1911. ieestas 59 gekolegoj. Sro Durieux (Francujo) malfermas la kunsidon, kaj klopodas por starigi la estraron de 1′ kunveno. Estas elektitaj Prezidanto : Sro Durieux (Francujo) ; Sekretario : Sro Aiziere (Francujo) ; Helpantoj: Sro Tyck (Belgujo) kaj Sino Elsa Henkel (Germanujo).

— página 2 del PDF —

I

— 2 —

SroDurieux memorigas, ke I. A. I. estis kreita je la kongreso de Dresdeno en 1908 kaj konigas • la nomojn de la estraro de tiu asocio. Li bedaŭras la foreston de Sroj Cart, Marechal, Romano . Frenkel, de Sino Wapaten . kaj de Sro Cejka, kasisto kaj administranto de – la Pedagogia Revuo. Gis nun nur tri numeroj de tiu gazeto aperis, la kvara estas presita. ( Sro Durieux proponas, ke, laŭ la regularo I- A. I., oni anstataŭu la trionon de la komitatanoj. La •sorto decidas, ke estos anstataŭataj Sro Avilov (Rusujo), Sro Frenkel (Rusujo), Sro Backheuser (Brazilio). Post demando de Sro Vogler (Germanujo) estas decidita, ke ĉiuj ĉeestantoj povos partopreni la elekton kaj la diskuton de ĝeneralaj aferoj. Estas elektitaj : Sro Christaller (Germanujo), Sro Building (Anglujo), Sro Backheuser (Brazilip). Plua komitatano Sro Jacobs (Belgujo) estas ankaŭ elektita. Sro• Durieux montras, ke nia societo nur vivetas. Sro Jacobs, korespondanto de Sro Cejka, diras, ke Sro Cejka devis momente forlasi ĉian esperantan laboron pro troa alia privata okupado. : La Prezidanto petas Sron Jacobs, ke amike li bonvolu trans doni al Sro Ĉejka niajn dankojn por liaj antaŭaj servoj kaj niajn bedaŭrojn ke li ne povas daŭrigi ilin. Kiu do prenos sur ‘sin la eldonon de Torgano de 1’asocio ? Sro Camescasse (Francujo) proponas, ke almenaŭ provizore oni publikigu nur oficialajn . dokumentojn en internacia gazeto. en ĵurnalo « Esperanto » ekzemple. Diversaj gekolegoj deziras, ke oni daŭrigu la publikadon de la Revuo. Sro Durieux esprimas la deziron, ke estu en ĉiu lando almenaŭ unu reprezentanto -de la societo por ricevi monon kaj varbi novajn anojn. Estas tre maloportune, kiam nur unu homo posedas la adresojn de ĉiuj societanoj. • Proksima kunveno decidos pri la eldono de • nia gazeto. DUA KUNVENO – MERKREDON, LA 23an DE AŬGUSTO, Prezidanto : Sro D u r i e u x , Legado kaj akcepto de 1’raporto pri la antaŭa kunsido. ‘

/s.

.

— página 3 del PDF —

3 Sro Walter-Kohli (Germanujo) salutas la ĉeestantojn je 1’nomo de la politeknika asocio de Anhalt, kiun li reprezentas. La prezidanto varme dankas nian kolegon. Korajn dankojn li esprimas ankaŭ al Sroj Mouton kaj Camescasse (Francujo), kiuj faris mondonacon al nia asocio. • Sro Jacobs (Belgujo) diras, ke post pripensado kaj interparolado kun diversaj kompetentaj amikoj, li eventuale akceptos la taskon eldoni nian revuon. Jam li kolektis precizajn sciigojn pri la kosto de presigo de , nia gazeto. Li opinias, ke daŭrigi la publikadon de nia revuo estos tre ebla, kondiĉe, ke kelkaj el niaj societanoj b o n v o lu f ir m e p r o m e s i s e n di regule artikolojn aŭ sciigojn. . Li legas leteron, kiun li ricevis jam de longe de Sro Cejka, en kiu estas montrita, kiel oni povas kunlabori al la revuo. Sro Jacobs tuj estas elektita. unuanime helpa kasisto kaj helpa administranto de la gazeto. La ĝenerala sekretario, je 1’ nomo de 1’prezidanto, petos Sron Ĉejka, ke • li transdonu al Sro Jacobs la dokumentaron de la societo. . Promesis sendi regule ĉiudumonate artikolon al Sro Jacobs, 444, Boomsche Steenweg, Antverpeno, Belgujo : Sro Osk. Melzer, Annaberg. Str. 247. Chemnitz, Germanujo. Sro A i z i e r e , Rue de •Berlin, Alfortville, Francujo. Dro Ru a y Raleigh, N. C. •Usono. Sro Camescasse, lbis, • Rue Lallier, Parizo. Sro Durieu x,. Rue de Bouvines, Lille, Francujo. Sio Durieux klopodos, por ke la nunaj decidoj estu publikigitaj en Franca Esperantisto. Li prezentas specimenon de internacia diplomo por lernantoj. Gin oni povas ricevi de la Franca Esperantista • Societo, 33, rue i Lacepede, Parizo, sendante respondkuponon. Post mallonga paroladeto de Sro Camescasse pri la iniciatito matematika, kies eltrovanto li estas, la kunveno estas fermata. I

‘

La prezidanto . Durieux.

La sekratario : Aiziere.

,

— página 4 del PDF —

– 4

SKOTA EDUKADO. En Skotlando ekzistas leĝo kiu devigas infanojn ĉeesti la lernejon de la aĝo de kvin ĝis dekkvar. Gis la nuna tempo ne estis deviga ĉeestado ĉe lernejo post tiu aĝo. Kaj pro tio, unu el la plej urĝaj problemoj edukadaj en Skotlando estas tiu rilate al la gejunuloj, kies edukado finiĝas tute, atinginte la aĝon de dekkvar jaroj, kiuj ne iras al la Supera aŭ altgrada lernejo, kaj kiuj aŭ ne povas ĉeesti iajn vesperajn klasojn en lernejo pro la labŭro pri kiu ili sin okupas dum la tago, aŭ ne volas zorgi plu pri edukado, eble pro tio, ke ne estas influo, publika aŭ privata, kiu igas ke ili ĉeestu la vesperlernejon. Estas aro da gejunuloj, inter la aĝoj de dekkvar kaj dekok kiu nuntempe estas la plej nezorgata paito de la Skota loĝantaro. Kaj tamen la plej grava aĝo estas ĝuste tiu sama aĝo, de dekkvar ĝis dekok. Tiuj ĉi estas la jaroj etendeblaj kaj impreseblaj en la vivo de junulo au junulino. Tamen, malfeliĉe, dum tiuj samaj jaroj oni permesas ke la skotaj gejunuloj eniru sencele en la labormondon. Ofte la junuloj komencas la stratkomercon, kun ĝia sencela celo, kaj poste oni aŭdas de la policestro ke du trionoj de la stiatkomerculoj en kelke da niaj urboj sin trovas ĉiujare en la juĝejo. Knaboj estas permesataj forlasi la lernejon, milope, por fariĝi laborantoj en butikoj, portantaj komerĉajojn, k. c., kaj je la aĝo de dekses aŭ deksep, kiam ili estas tro maljunaj por tiu-ĉi laboro, ili revenas en la labormondon sen metio. Knaboj kaj knabinoj estas permesataj iri centope kaj milope, en okupon sen celo, kaj ankaŭ en ĉian laboron por viroj kaj virinoj. La sekvo, kompreneble, estas, la formado de multe da senokupatoj, kaj multe da senokupuloj. Feliĉe, per la Skota Edukada Leĝo de 1908, la Edukadestroj en Skotlando havas la rajton kaj povon por devigi gejunulojn ĉeesti la lernejon, (eble vespere), ĝis la aĝo de dek sep. Ĝis nun la estroj ne deziris • uzi tiujn povojn. Tamen, tiun ĉi jaron, la Glasgovaj Edukadestroj decidis efektivigi la leĝon pri deviga ĉeestado, almenaŭ rilate al multe da gejunuloj. En Skotlando sin trovas en ĉiuj elementaraj lernejoj plej maljuna klaso, nomita la

— página 5 del PDF —

-5_ «Qualifying» (Ekzamenota) klaso. Kiam infano pasigis, ni diru, ses monatojn en tiu ĉi klaso, je la fino de tiu tempo ĝi devas sukcesi je ekzameno. Tiuj kiuj sukcesas, estas permesataj iri al la pli altaj klasoj, nomitaj la « Supplementary » (Aldonitaj^ Klasoj, aŭ, laŭvole, ili povas ĉeesti altgradan lernejon. La laboro en tiuj ĉi «Supplementary » Klasoj estas diversa — ofte dependas de tio, ĉu la kvartalo estas komerca aŭ laborista. Sed en ĉiuj tiuj klasoj oni konigas al la geinfanoj, la britan literaturon, kaj samtempe instruas al ili pri la kreskado de la gravaj institucioj en la lando, kiel la parlamento, k. c., kaj tiamaniere, oni larĝigas la fundamenton de la edukado kaj igas ke la geinfanoj poste fariĝu pli indaj urbanoj kaj regnanoj. Kaj tial la Glasgovaj Edukestroj decidis ke ĉiuj infanoj, kiuj forlasos la lernejonjela aĝo de dekkvar, ne pasiginte almenaŭ unu jaron en la « Supplementary » Klaso, estos devigataj ĉeesti la vesperlernejon ĝis la aĝo de deksep. Post kelke da jaroj, la sekvo de tiu ĉi decido pri la gejunuloj skotaj, aŭ almenaŭ glasgovaj, estos gravakaj, mi kredas, bonega. Eble la bona sekvo estos: laboristoj pli lertaj, kaj urbanoj kun pli larĝa vido de aferoj. Kompreneble, tiu ĉi deviga vespera edukado estas nur eksperimento, kaj certe ne la plej bona metodo, ĉar la plimulto da edukistoj en Skotlando scias ke la lnfano kiu laboris dum la tuta tago, je la fino de la tago ne estas sufiĉe vigla por la vesperlernejo. La plej bona metodo, do, eble la estonta metodo, estus la duontaga laboro kaj la duontaga lernejo, tute ne trudante la lernejon al la vesperaj horoj. DAVID KENNEDY, M. A. 134, Ingleby Drive, Glasgow, Scotland.

El historio de la Bohema popola lernejo. Bohema lernejo elementara koncerne la disvastigadon de la kulturo certe povas egalije la popolaj lernejoj de 1’okcidentaj

— página 6 del PDF —

—6 –

nacioj. Sed por nacia lernejo bohema ne estas la politika situacio en Aŭstrio favora. La Bohemoj estas devigataj preskaŭ por ĉiu nacia lernejo konduki persistan politikan batalon. Hodiaŭa popola bohema lernejo komencis la 8-an de Septembro de la jaro 1848, kiam estis donita la regna ordono, ke en ĉiuj ‘ elementaraj lernejoj ODi devas instrui en lingvo nacia. En la jaro 1855 estis donita la lernejo elementara sub la administrado de la katolika eklezio. Per fundamentaj ŝtataj leĝoj publikigitaj la 31-an de Decembro de la jaro 1867 estis proklamita la popola lernejo kiel interkonfesia. Per regnaj leĝoj publikigitaj la-25-an de Majo de la jaro 1868 estis liberigita lernejo de katolika eklezia administrado kaj estis donita al ĝi ĝis nun ekzistantan planon por la instruado. La parlemento proprigis al si la rajton fari la lernejajn leĝojn, kvankam ĉi tiu rajto konvenis ĝis nun al la landaj parlamentoj. Tiamaniere fariĝis de tiu tempo tre malfacila por negermanaj nacioj en Aŭstrio doni ‘al la popolaj lernejoj nacian karakteron. Laŭ ĉi tiuj novaj leĝoj ekzistas 1-8 klasa popola lernejo, en kiu laŭeble estas la lernantoj dividitaj laŭ la sekso. Post la elementara lernejo sekvas tri klasa lernejo burĝa por kuaboj eĉ knabinoj. La vizito lerneja estas deviga kaj daŭras de la 6a ĝis 14a jaro de la aĝo. Pri la lernejaj konstruaĵoj kaj ĉiuj bezonoj lernejaj zorgas ĉiu komunumo mem. La salajron al la instruistoj pagas la lando. Laŭ la leĝoj publikigitaj la 19-an de Februaro de la jaro 1870 oni devas konstrui la lernejon ĉie, kie dum kvin jaroj estas ĉiam ‘ meznombre 40 infanoj, kiuj havas la devon vizitadi la lernejon. Se estas en lernejo 80 infanoj, oni devas malfermi novan klason. Krom la elementaraj lernejoj ekzistas la infanaj ĝardenoj, kiujn vizitadas la infanoj de 4 ĝis 6 jaraj. Laŭ la sumigo de la popolo en la jaro 1900 konvenas unu elementara lernejo al 17.54 Bohemoj en Bohemujo, 964 Bohemoj en Moravio, 1110 Bohemoj en Silezio kaj 31160 Bohemoj en Malsupra Aŭstrio !La institutoj por la instruistoj, kiuj havas la tipon de la mezgradaj lernejoj, estas en la landoj de la korono bohema 16kun bohemlingva instruado. En Bohemujo ekzistas 12, en Moravio 4, en Silezio neniu.

— página 7 del PDF —

-7 Ofte okazas, ke la komunumo, kiu havas la estradon kun germana plimulto, ne volas konstrui la boheman, kvankam ĝi tiel agas kontraŭ la leĝoj. Tiamaniere la Bohemoj estis devigataj helpi al si mem. En tio ĉi restos la Bohemoj ĉiam la ekzemplo de la nacia oferemo. Oni batalas precipe por la bohema lernejo elementara. En Ie jaro 1881 estis fondita la lerneja societo nomita « Ustredni Matice Ŝkolska », kiu el la monaj sumoj kolektitaj inter la bohema popolo fondas la necesajn bohemajn lernejojn. Se post kelke da jaroj la nombro da bohemaj lernantoj pruvos, ke la lernejo estas bezona, estas la komunumo per jurista proceso devigata la boheman lernejon konstrui. Multegaj bohemaj lernejoj elementaraj, burĝaj kaj mezgradaj estis liamaniere fonditaj. En Vieno tiu ĉi tasko plenumas la societo « Komensky », kiu fondis en Vieno per privataj monaj kolektoj jam 6 bohemajn lernejojn elementarajn. Jam tre ofte estis pruvita la neceso de la bohemaj lernejoj en Vieno, sed la registaro ne havas la kuraĝon, per devigi la vienan komunumon plenumi tian ĉi devon. Alie la leĝoj de lajaroj 1868 kaj 1869 al bohemaj lernejoj elementaraj eksterordinare utilis. Dank’al ĉi tiujjeĝoj apartenas nune la landoj de la korono bohema (Bohemujo, Moravio kaj Silezio) laŭ la statistiko al la plej kulturaj landoj en Aŭstrio. Kontraŭe en Polujo, kie estas aŭtonomio koncerne lernejajn aferojn, estas plej granda procento da analfabetuloj. Sed nia registaro ĉirkaŭ la jaro 1863 estis progresema, nune bedaŭrinde estas klerikala. Pro tio la registaro jam kelkefoje penis la liberalajn leĝojn de la jaroj 1868 kaj 1869 aliformigi kaj kulturon de la popolo malaltigi. La registaro jam pli ofte proponis la malaltigon de la lerneja vizitado de 8 jaroj ĝis 6 jaroj. Ankaŭ la klerigon de 1’instruistoj ĝi penis malaltigi. Dank’al Dio, preskaŭ ĉiuj ĉi tiuj provoj ne prosperis. Sed tamen estas necese konstante maldormi, ĉar la deziro de nia registaro sufoki la kulturon de la popolo, estas konstanta pli kaj pli kreskanta. ANTONIN VALOUŜEK, Medlandky (u Brno), Moravio (Aŭstrio).

— página 8 del PDF —

1

–8 –

DI^^J^J|SAJ SCIIGOJ. La estraro de I ‘ . A. I. sciigas ke nur tiuj personoj, kiuj pagis sian kotizaĵon por Ja j*aro*912 al la nuna kasisto Sro J. Jacobs, Boomsche Steenweg, 444, Antwerpen, Belgujo, estas membroj de tiu asocio kaj rajtas ricevi senpage ĝian oficialan organon I. P. R. Cion, kion oni sendis aŭ ankoraŭ sendos, ĉu mono, ĉu artikoloj aŭ libroj, al la antaŭa kasisto, Sro T. Cejka en BystriceHostyn, Moravio. Aŭstrio, estas perdita por I. A. I. kaj I. P. R., car li volas absolute nenion transdoni alSro J. Jacobs kaj eĉ ne kredas necese respondi al la diversaj oficialaj’ petoj senditaj de I. A. I. Tia agmaniero estas tute nekomprenebla de ĉiuj kiuj konas Sron Cejka. La estraro de I. A. I. esperas ke pro tio oni ne malkonfidos nian asocion kaj ke oni klopodos kun ĝi ankoraŭ pli forte por kontraŭbatali tiun malhelpantan agon. I. A. I. esperas certe ricevi la realiĝon de la antaŭaj membroj kaj demultaj aliaj gekolegoj. Ordinaraj membroj pagas ĉiujare 1 Sm. (fr. 2.50); propaganduloj almenaŭ ĉiujare 4 Sm. (fr. D); donaculoj almenaŭ ĉiujare 10 Sm. (fr. 25). I. A. I. akceptas dankeme ĉiujn donacojn, kiuj helpas ĝian agadon. N.-B. — La estraro de I. A. I. insiste petas la tutmondan ĵurnalaron represi tiun ĉi sciigon.

La administranto de I. P. R. faras alvokon al ĉiuj membroj sendi kiel eble plej ofte artikolojn por ĝi; nur tiamaniere la revuo vivados. Avizoj de la redakcio. Nepresitajn manuskriptojn ni resendas nur tiam, se oni aldonis poŝtpagon porresendo. — La redakcio konservas por si la rajton korekti laŭ bezono la manuskriptojn. —TRnpfesoj kaj tradukoj de niaj artikoloj estas permesataj, se ili ne estas speciale rezervitaj. Sed oni ĉiam citu nian revuon kaj sendu al ni, se eble, almenaŭ 1 ekzempleron de la tradukaĵo aŭ represaĵo. — En la fako « Bibliografio » estos registrataj nur tiuj ĝŭzetoj aŭ libroj, en kiu ajn lingvo, de kiuj venis almenaŭ 1 ekzemplero. — La redakcio respondas letere aŭ poŝtkarte nur tiam, ‘sfe oni aldonis por la respondo internacian respondkuponon aŭ respondkarton. •

Oni ne juĝu nian revuon sole laŭ Jiu ĉi kajero. Gi tute ne prezentas efektiviĝon de nia ideaio ! Gi £stas nur provo, sufiĉe rapide redaktita por doni kiel eble plej pbaldaŭ sciigojn pri la definitiva refondo de nia asocio.kaj ĝia organo.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

2a Jaro

FEBRUARO 1912.

Nro 2.

internacia Pedagogia Revuo Oficiala organo de la

Internacia Asoeio de Instruistoj. Membra kotizaĵo por 1 jaro kun la monata revuo : 1 Sm. (Fr. 2,50) Specimena numero 0,1 Sm. (Fr. 0,25) Redaktoro-Administranto : JAN JACOBS, — Boomsche Steenweg, 444, Antwerpen. Belgdjo. —

Modelregularo pri la elementaj lernejoj komunumaj en Belgujo. ‘ la ĈAPITRO. PRI L’EDUKADO KAJ PRI LTNSTRUADO ĜENERALE. Art. 1. — La edukado fizika, la edukado intelekta kaj la edukado morala de la lernantoj estas la objekto de la konstanta zorgemo de TinstruSito. Li preterlasas nanian oportunon por internigi en siajn lernan- ‘ tojn la regulojn de la moralo, por inspiri ĉe ili la senton de la devo, la amon al la patrolando, Ĵa respekton de la naciaj institucioj, la amon al la liberoj konstituciaj. Li detenas sin, en sia instruado, de ĉia atako kontraŭ la religiaj kredoj de la familioj kies infanoj estas alkalkulitaj al lta zorgo. Li zorge atentas porke . liaj lernantoj alkutimiĝu en ĉiuj cirkonstancoj plenumi la regulojn de la deco. Art. 2. — La instruisto apogas sian instruadon, kiel eble plej multe, sur la intuitivo ; li z3rĝas konstante veki ĉe siaj lernantoj la -sencon de 1’observado, de 1’pripensado kaj de 1’elpensado ; li alkutimiĝas ilin esprim^ssimple, scd korekte, siajn proprajn observojn, siajn poprajn opiniojn ; li zorgas por ke la konoj instruitaj -estu ĉiam ĝustaa; li – faras multnombrajn aplikojn kaj oftajn ripetojn, sed klopodante por variila ekzercojn. Art. 3. — La elemenla instruado konsistas el la religio*kaj la – moralo, la skribado, la elementoj de la kalkulado, la leĝa sistemo de mezuriloj kaj peziloj, la elementoj de la lingvo … (franĉa, flandra aŭgermana, laŭ la lokaj bezonoj), lageografio, la historio

— página 2 del PDF —

– 12 —

KUNEDUKADO De A. Ferriere, Geneve (Svisujo) Ĉu pro lio li perdis el sia vireco ? Tute ne ; eĉ la malo fariĝis. Car jam de sia juneco, preskaŭ senkonscie, li lernis agi kuntakto, zorgi pri sia persona eksteraĵo, kontroli siajn parolojn ; kaj kio pli bona estas ol tio, li disvolvis en si mem la senton de 1 servemo kaj, -samtempe, la senton de 1’memrespekto. Kiel ajn kruda li estas, ĉiu knabohavas en si mem almenaŭ fajrereton de tiu spirito de neprofitema protekto, kiu estis iam la vera esenco de V kavalireco. Se oni bone zorgas, ke ĝi ne estingiĝu, tiu fajrereto fariĝos flamo, kiu forkonsumos – en li la ĝermojn de maldelikateco aŭ ‘ perfortemo. Ni ja devas diferencigi inter maldelikateco kaj vireco;- Perdante la unuan, ofte onigajnas la alian. — La hardiĝo, kiun oni postulas de la lernejo, estas korpa kaj karaktera fortiĝo, sed ne sensentiĝo de 1’koro. Oni postulas de la lernejo, ke ĝi instruu la spartajn virtojn. Nu ĝuste ĉi tiujn la juna knabino admiras; kaj la sekreta instinkto, kiu instigas junulon sin fari inda je knabino, — eĉ se li trudmon‘radas, rilate al’ ŝi, iomdanur ŝajna malŝato, — tiu instinkto ankaŭ instigas lin valorigi sian veran virecon.’ Ne, kunedukado tute ne faras el junaj knaboj supersentemulojn kaj viriniĝemulojn. Sed la juna knabino ? Cu ŝi ne estos viktimo de ĉi tiu stato de aferoj tiel favora por la alia sekso ? Ĉu kontakto kun knaboj ne faros ŝin malpli dolĉa kaj milda ? Cu tiu spiritnaturo virina, esence tiom delikata, ne malmoliĝos ? Ĉu ĝia freŝeco ne malbriliĝos, same kiel eble malbriliĝas la blankeco de ŝia vizaĝkoloro sub la suno kaj vento de T kampoj ? Kiel ajn stranga tio ŝajnas ĉe la unua rigardo, ĝuste la kontraŭo okazas! Ankaŭla -knabinoj, ĉu infaninoj aŭ jam fraŭlinoj, perdas ĝenerale, kontakte kun la vira elemento, la malgravajn mankojn de sia sekso, ne – alprenante tamen kutimojn, kiuj ne konvenus al ili. Estas vero, ke ili fariĝas pli sentimaj, pli eltenkapablaj ; ili havas tiom da kuraĝo, por malestimi ĉiujn malnoblajn artifikojn kaj malgrandanimajn rimedojn. Sed ilia gracieco kaj ilia modesteco tute ne malpliiĝas ; oni eĉ povas aserti, ke ĉi tiuj ecoj rafiniĝas per uzado, precipe – kiam la knabino rimarkas la .bonfaran influon, kiun ŝi havas sur siaj virseksaj

— página 3 del PDF —

– 13 kamaradoj. Jam nun ‘ ŝi sin preparadas por disduigi, dum siatuta vivo, ĉu kiel edzino, ĉu kiel patrino, ĉu simple kiel virino, influon de sinoferemo kaj amo. x (Daŭrigota) (Tiu artikolo jam estis presita en la 4a, ne eldonita kajero de la la jaro).

BIBLIOGRA FIO

•

JACQUESCAMESCASSE. — LA INICILO MATEMATIKA, ludo de kubetoj kunigeblaj, faciliganta en familioj kaj lernejoj la praktikadon de la metodo prezentita en la verko « Inicado Matematika » de C. A. Laisant (Patentita en kelkaj landoj). Unu Inicilo Matematika konsistas e 1: 1 skatoleto, 600 kubetoj blankaj, 600 kubetoj luĝaj, 144 vergetoj ŝtalaj, 1 broŝureto (Esperante aŭ France redaktita). Vendata de la librejo Hachette kaj K°, 79, Boulevard Saint-Germain, Paris, Francujo, je la prezo de 12 frankoj (4,80 Sm.b— La saman ‘ludon, en kiu la blankaj kubetoj estas striitaj, oni uzas por la blinduloj ; ĝi estas vendata je la prezo de 13 frankoj (5,15 Sm.) F. L. G. MARECHAL, B. A. —LATUTMONDA LERNOLIBRO POR PAROLIGI ESPERANTON, originale verkita (Dua eldono). Havebla . ĉe la aŭtoro : 3 Kingston, Terrace, Leeds, Anglujo. Prezo: Sm. 0,50. LA INFORMANTO, semajna oficiala organo de la esperantia (U.E.A.) entrepreno : Internacia Esperanto Informa Oficejo Eldonejo de « Germana Esperanto-Gazeto », Magdeburg, Kaiser Friedrichstr., 1. Abono : Sm. 2,50 jare. GERMANA ESPERANTISTO. Duonmonata gazeto por la disvastigo de la lingvo Esperanto. Redakcio kaj Eldonejo : Berlin S.W. 68, Lindenstr., 18/19. Abonprezo por jaro : Sm. 2,25. BELGA ESPERANTISTO monata, oficiala organo de la Belga Ligo Espeiantista. Administranto :Sro Frans Schoofs, 45, Kleine Beerstr., Antverpeno. Abonprezo : Sm. 2.— ANTAŬEN monata, oficiala organo de la Germana Laborista Esperantista Asocio. Administracio : Sro. F. Zuckarolli, Hamburg, 5, Beim Strohhaus, 31 e. Jara abono Sm. 1,40.

— página 4 del PDF —

— 14 —

TRA LA FILATELIO. Internacia kaj ĉiumonata ĵurnalo por kolektantoj de poŝtmarkoj kaj poŝtkartoj ilustritaj. Administracio : 20, rue du Cloltre St-Merri, ParisIV. (Francujo). Abono kun premioj Sm. 0,80. I. P. R. ĉiumonate publikigos la nomojn kaj adresojn de la novaj aliĝintoj. Tiamaniere unu persono ne plu havas sole ĉiujn adresojn kaj povas endanĝerigi la ekzistadon de la asocio kaj de ĝia organo. La publikigo de la nomo taŭgas kiel kvitanco pri la ricevita kotizaĵo. Tio ankaŭ plifaciligos la interrilatojn interla membroj ĉar ĉiu posedos plenan adresaron. ESTRARO DE I. A. I. Honoro prezidanto: Sro Dro E. Boirac, rektoro de la universitato, Dijon (Francujo). Prezidanto : Sro Th. Cart, profesoro de la universitato Paris, (Francujo). Vicprezidantoj : Sro F. Marechal, profesoro de lingvoj, Leeds ; Sins H. Zapater-de Chalmot, Koeln (Germanujo). Sekretario : Sro F. Durieux, direktoro de lernejo, Lille (Francujo). K a s i s t o : Sro J. Jacobs, komunuma instruisto, Antwerpen (Belgujo). K o n s ‘i la n t o j : Sro Christaller, profesoro, Stuttgard (Germanujo). Sro Building (Anglujo). »Sro Backheuser, profesoro de la politeknika lernejo, Rio de Janeiro (Brazilujo). MEMBROJ, KIUJ ALIĜIS ANTAŬ LA 5a DEFEBRUARO 1912

Honoraj membroj: Sro DroL. L. Zamenhof,ul. Dzika, 9, Warzawa (Rusujo). Sro Dro E. Boirac, 2, rue Crebillon, Dijon (Francujo). M e m b r oj : „ 1. Sro Ranfaing-Zabilon d’Her, rue Sala, 17, Lyon (Francujo) Sm. 1 — 2. Fino E. 0’Brien, 3, St-Paul’s Place, Canonbury, London N. (Anglujo) * 1.—

— página 5 del PDF —

– 15 3. Sro Max Sykoro, Bischofsweg, 19, Dresden (Germanujo) 1.-— 4. Sro J. Camescasse, rue Lallier, 1 bis, Paris (Francujo) 1.— 5. Fino Helen Fryer,72,Thurleigh Rd., ClaphamCommon, London, (Anglujo) 4.— 6. Fino Stark, Hopedune, Portrusch (Irlando) 2.— 7. Fino G. Desserin, 4, r. Michel Servet, Bourges (Francujo) 1.— 8. Fino M. Hubert, rue Barbes, Bourges (Francujo) 1.— 9. Sro Kurt Hartel, Bad-Berka (Ilm.) (Germanujo) 1.— 10. Sro O. Nerson, 36, rue Milton, Paris (Francujo) 1.— 11. Sro Ch. G. Stuart -Menteth, 23, Upper Bedford Place, London (Angluj o) 1 .— 12. FinoM. L. Blin,Verdigny, pres Sancerre(Cher) (Francujo)l.— 13. Fino -Monsinjon, Cosne-sur-Loire (Nievre) (Francujo) 1.— 14. Sro E. Deligny, Boulevard Vauban, St-Omer (Francujo) 1.—— 15. Sro O. Melzer, Annabergstr.,547, Chemnitz, (Germanujo) 1.— 16. Sro W. Huhn, Zwickauerstr., ‘Chemnitz, (Germanujo) 1.— 17. Sro D. Kennedy, 134, Ingleby Drive, Glasgow (Skotujo) 1.— 18. Fino E. A. Lawrence, Bank Buildings, Kingsway, London (Anglujo) 0.96 19. Sro J. Jacobs, Boomsche Steenweg, 444, Antwerpen (Belgujo) 2.— 20. Sro S. Kuznecov, Novgorodskaja, 16, loĝ. 5, Vilnd (Rusujo) 1.30 21. Sro Heilmann, S6tt, Svarndrup (Danujo ) 1.— 22. Sino Giraudet, Saint-Vojr,tAlller) (Francujo) 1.— 23. Sroprof. P. Chiistaller, Neue Weinstiege,61,Stuttgard (Germanujo) 1.— De anonimulino la kasisto ricevis 2.— 24. Sro J. Bourniche, Saint-Paubaux-Bois, par Trosly-Loire (Francujo) 1.— 25. Sro prof. L. Delvaux, 10, Bd. Joseph II, Charleroi, (Belgujo) 1.— 26. Sro F. Durieux, rue de Bouvines, 71, Lille (Francujo) 1.— 27. Siŭo F. Durieux, sama adreso 1.— 28. Sro Dro A. Stromboli, Via Assarotti, 54, Genova (Italujo) 1;— 29. Sro Emil Elenius, Suursaari, (Finnlando-Rusujo) 0,976 30. Sro pastro Austin Richardson, 121, rue du Marais, Bruxelles (Belgujo) 1.*-

— página 6 del PDF —

– 16 –

31. Sro A. Valouŝek, Medlankyu Brna (Moravio-Aŭstrio) 32. Sro J. Aiziere, rue de Berlin, Alfortville (Francujo) 33. Sro N. C. Carlsen, Bŭlowsvej, 24, Odense. (Danujo)

1..— 1. — 1.—

Ordinaraj membroj pagas ĉiujare 1 Sm. (fr. 2.50); propaganduloj almenaŭ ĉiujare4Sm. . (fr. 10); donaculoj almenaŭ ĉiujare 10 Sm. (fr. 25). I. A. I. akceptas dankeme ĉiujn donacojn, kiuj helpas ĝian agadon.

DIVERSAJ SCIIGOJ Dezirante forte restarigi I. P. R., Sro F. L. G. Marechal, nia estimata vicprezidanto, donacis senpage 20 ekzemplerojn de sia bonekonata, bonega libro « Tutmonda Lernolibro por paroligi Esperante». La sumo de la -vendo de tiuj libroj estas tuteje la profito delakasode I. P. R. Tiuj, kiuj deziras efike helpi nian revuon kaj samtempe ricevi utilegan libron, mendu ĝin tuj ĉe la administranto de I. P. R. Prezo Sm. 0.50 (1.25fr.) afrankite. La administranto de I. P. R. faras alvokon al ĉiuj ‘ membroj sendi kiel eble plej ofte artikolojn por ĝi; nur tiamaniere la revuo vivados.

Avizoj de la redakcio. Nepresitajn manuskriptojn ni resendas nur tiaro, se oni aldonis poŝtpagon porresendo. — La redakcio konservas por si la rajton korekti laŭ bezono la ’manuskriptojn. — Represoj kaj tradukoj de niaj artikoloj estas permesataj, se ili ne estas speciale rezervitaj. Sed oni ĉiam citu nian revuon kaj sendu al ni, se eble, almenaŭ 1 ekzempleron de la tradukaĵo aŭ represaĵo. — En la fako « Bibliografio» estos registrataj nur tiuj gazetoj aŭ libroj, en kiu ajn lingvo, de kiuj venis almenaŭ 1 ekzemplero. — La redakcio respondas letere aŭ poŝtkarte nur tiam, se oni aldonis por !a respondo internacian respondkuponon aŭ respondkarton.

I. P. R. estas tute ne profitcelanta entrepreno. Gi nur estas la oficiala organo de I. A. I. Car tiu ĉi asocio staras ekster ĉia politika aŭ religia agado, I. P. R. ankaŭ ĉiam portos tian saman karakteron kaj neniam publikigos artikolon kiu povus iel ajn ofendi la -politikan aŭ religian opinion de siaj gelegantoj. Oni ankaŭ ĉiam memoru ke ju pli multnombraj la anojdel. A. I. estos, ju ’ pli grandaiĝos I. P. R. La personoj kiuj jam aliĝis est»s do insiste petataj varbi kiel eble plej baldaŭ novajn anojn ĉar precipe je la komenco ni bezonas monhelpon. Preseĵo Esperantista : J. Heylen-Andries, Antwerpen.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

2a Jaro

MARTO-APRILO 1912.

———- -*-■■■■■; ————— —————– – —-—

Nro 3.-4.

—–

lnternacia Pedagogia Revuo Oficiala organo de la

Internacia Asocio de Instruistoj. Membra kotizaĵo por 1 jaro kun la monata revuo: 1 Sm. (Fr. 2,50) Specimena numero 0,1 Sm. (Fr. 0,25) ——————– ———RbDAKTONO-ADMINISTRANTO : JAN JACOBS, — Boomsche Steen\veg, 444. Antwerpen. Belgvjo.

Modelregularo pri la elementaj lernejoj komunumaj en Belgujo. ĈAPITRO li. PRI LA INSTRUANTA PERSONARO KAJ PRI ĜIAJ RILATOJ KUN LA KOMUNUMA ESTRARO. Ait. 9. — La kontrolado pri la elementa instruado de la kornunuma estaro estas falita de la urbestro kaj skabenaro. La komunuma konsilantaro povas plenigi ci tiun artikolon kiel sekvas : Unu el la skabenoj eslas speciale komisiita pri la servo de la elementa instruado. Li estas helpata de direktoro (ait inspektoro) de la elementaj lernejoj kies funkcioj estas difinitaj kiel sekvas (detali la funciojn). Art. 10. — La inspektado prila instruado de la religio tajla moralo estas farita de la delegitoj de la religiestraroj, laŭ la kondiĉoj montritaj en la reĝaj decidoj de la 12a de decembro 1895. Art. li. — La lernejestro estas sola komisiita pri la rilatoj kun la estraroj kaj kun la gepatroj de la lernantoj. La helpaj instruisto], kiel ankaŭ la servistaro, estas metitaj senpere sub la ordonoj de la lernejestro. La skabenaro aŭ la skabeno delegita dividas la kursojn inter la instruistoj kaj la helpaj instruistoj. Ait. 12. La instruisto respondas pri la konservo de la ordo kaj de la disciplino en la lernejo ; li ekzercas aktivan kontroladon super ĉiuj klasoj kaj zorgas pri la preciza observadoj la ordonoj reguladaj. Li respondas pri la neobservo] kiujn li ne estas haltiginta aŭ koniginta al la komunuma estraro.

— página 2 del PDF —

18 –

Ari. 13. — La instruistoj kaj la helpaj instruistoj devas zorge observi la infanojn je ilia alveno en la korton, je la eliro dela klasoj kaj dum la ludtempoj. La korto de la lernejo estas malfermita almenaŭ kvaronon da horo antaŭ la komenco de la klasoj. Art. 14. — La enklasigo dela lernantoj en la diversaj sekcioj apartenas al la lernejestro, krom repostulo je la urbestro kaj skabenaro. Art. 15. — La instruisto kaj la helpaj instruistoj tenas klasan taglibron montrante mallonge, tagon post tago, la subjektojn de la instruado aŭ de la aplikaj taskoj. La lernejestro ekzamenas kaj subskribas, almenaŭ unu fojon ĉiumonate, la klasan taglibron de la helpai instruistoj. Art. 16. — La instruistoj ne povas okupi sin. dum la klashoroj, pri aferoj nerilatantaj al la instruado kaj la edukado de siaj lernantoj. Estas malpermesita al ili prizorgi prefere kaj je la domaĝo de la aliaj iajn lernantojn. La instruado devas esti donata egale al ĉiuj lernantoj. Art. 17. — La instruisto zorgas por ke ĉiu lernanto havu librojn kaj objektojn necesajn por la instruado. La komunumo havigas senpage al la malriĉaj infanoj la librojn, la kajerojn kaj aliajn klasobjektojn necesegajn por la lernantoj. Se la komunuma estraro permesas al la instruisto vendi la klasobjektojn al la lernantoj, ĝi povos plenigi artikolon 16 kiel sekvas : Listo, montrante la prezon de la libroj kaj objektoj kiujn la instruisto povas vendi al la lernantoj, estas afiŝita en la lernejo. Tiu ĉi listo devas porti la aprobon de la urbestro kaj skabenaro. Art. 18. — Fastas malpermesita al la instruistoj rondirigi en la lernejo petskribojn aŭ listojn por monkolekto. Estas ankaŭ malpermesita al ili akcepti donacojn de la lernantoj. Art. 19. — La instruisto tenas du apartajn registrojn de ĉeestado; unu por la knaboj, la alia por la knabinoj. Estas dezirinde ke la registroj estu konformoj laŭ la modelo rekomendita de la registraro. Art. 20. — Je la komenco de ĉiu jarkvarono la instruisto konigas

— página 3 del PDF —

– 19 al la urbestro kaj skabenaro kaj al la kantona inspektoro la movadon de sia lernejo dum la antaŭa jarkvarono. Art. 21. — Jela fino de la lernojaro, la instruisto komunikas al la urbestro kaj skabenaro rezuman raporton pri la stato de sia lernejo dum la pasinta jaro. Li sendas kopiadon de tiu raporto al la kantona inspektoro. Art. 22. — Eksterordinara! libertempoj povas esti donitaj al la membroj de la instruanta personaro, de la urbestro kaj skabenaro, se estas bonforme konstatita ke la farto de la interesato ne permesas al li doni sian instruadon, aŭ ke li devas forestiĝi pro urĝaj aferoj. La instruisto informas la urbestron kaj skabenaro pri la libertempoj kiuj estas necesaj por ĉeesti la kantonajn konferencojn. Art. 23. — Kiam la instruisto, pro malsano konstatita per atesto de la kuracanta kuracisto estas divigata ĉesi sian instruadon dum pli ol du semajnoj, la urbestro kaj skabenaro nomas instruiston anstataŭanton. *Art 24. — Se instruisto malrespektas la ordonojn de la regularo aii se li endanĝerigas la honoron de sia ofico, la komunuma konsilantaro faras la aranĝojn necesain por balogi la malbonan ekzemplon, aplikante se necese estas, kontraŭ la instruisto unu el la punoj montrita) en art. 19 de la leĝo. Art. 25. — La instruisto aŭ la helpa instruisto eksiginta daŭrigas sian funkcion dum unu monato, escepte se li estis anstataŭita provizore aŭ difinitive antaŭ la fino de tiu tempolimo. Se la kuracistoj de la malriĉuloj ricevas salajron de la oficejo de bonfarado aude la komunumo, la regularo povas enhavi la sekvantan aranĝon. Art. 26. — La kuracistoj de la malriĉuloj devas viziti la publikajn lernejojn en okazo de epidemio ; kaj krom la okazoj de epidemio, almenaŭ unu fojon Ĉiumonate. Post ĉiu vizito li sendas al la urbestro kaj skabenaro raporton pri la sanostaton de la lernantoj. La lernantoj atingitaj de komunikiĝema malsano estas resendatoj al siaj gepatroj kaj povas nur reveni lernejon ricevinte de la kuracisto ateston kiuj certigas pri la plena resaniĝo. (Daŭrigota) laŭ la oficiala teksto tradukis Jan Jacobs.

— página 4 del PDF —

‘?0 —

La vivo kaj edukado de la japanaj infanoj. Penvaloras sciiĝi ion pri la vivo kaj edukado de 1’ japanaj infanoj dum iliaj unuaj vivjaroj sub la gardado de la gepatroj. Tre interesan artikolon pri la vivo kaj edukado de la japanaj infanoj publikigis la edzino de 1’ urbestro de Tokio, S-ino Osaki, en la franca jurnalo «Matin». La naskiĝo de ĉiu infano ĉiam estas solena okazintaĵo en ĉiu japana familio, ĉu riĉa, ĉu malriĉa. Ĉe la riĉuloj, kiel ankaŭ ĉe la malriĉuloj, la infanoj estas ĉirkaŭata} de zorgoj kaj pruvoj de la gepatra amo. Estas la plej granda krimo por la japano, kiam li mortis sen posteuloj. La graveco de 1’ edzine» en la domo kaj en la familio nur havas valoron, post kiam ŝi fariĝis patrino. La sepan tagon post la naskiĝo la infaneto ricevas sian nomon. La knaboj ricevas la nomon de sia patro al kiu oni aldonas unu silabon. La knabinoj ricevas simbolajn alnomojn, ekzemple : « Matsu ». tio estas konstanteco aii persisteco. «Take », t. e. feliĉo. « l ama » t. e. juvelo k.t.p. Dum la unua vivjaro la infanoj estas vestataj per rugaj vestajoj, ĉar Ja blanka koloro signifas funebron. Poste la infanoj estas vestataj per multkoloraj vestaĵoj, ornamitaj l»cr rubandoj au floroj. La patrino sin tute decidas al siaj infanoj, zorgante ke ili estu banataj, tondataj kaj bele vestataj. Ĉiu patrino, eĉ el la plej alta societa klaso, mem mamnutras sian infanon, kion ŝi daŭrigas tri, kvar aŭ kvin jarojn. Kia grava parto en la edukado de 1’ infanoj estas la familia vivo I Gi fundamentas sur la infana respekto. Kvankam la gepatroj tre dorlotas siaj infanojn per granda indulgemo, tamen la gepatroj scias obeigi kaj respektigi sin. La infanoj estas tre severe edukataj al Ĉasteco, obeemo, disciplino kaj antaŭ ĉio al estimo de la gepatroj. La fratinoj devas obei al la fratoj. Matene, kiam la infanoj forlasas la dormoĉambron, ili devas rapidi al la gepatroj, fleksi la malgrandajn kapetojn ĝis la tero. kaj kun helaj voĉoj goje ekvoki: «Kia estas via sano?» Antaŭ ol manĝi, ili suprenlevas la kulerojn au forkojn ĝis la frunto, riverencas antaŭ la gepatroj kaj esprimas al ili la plej koran dankon. Antaŭ ol ili forlasas la gepatran domon, por iri en la ĥanejon, ili genufleksas antaŭ la patrino kaj akompanas sian

— página 5 del PDF —

— 21 –

patron ĝis la pordo de la olicejo, vendejo au laborejo, genufleksas antaŭ li kaj diras. « Dio akompanu vin, revenu baldaŭ hejmen ». Infanoj tiamaniere edukitaj estas bonegaj lernantoj de la popollernejo. La instruisto facile konservas la ordon ; la lernantoj rapide progresas kaj fariĝas provitaj kaj harditaj por la peniga homa vivo. Ke tiuj Ĉi severaj edukado kaj disciplino maturigas bonegajn fruktojn, tion plej bone pruvis la melito rusa-japana. Laŭ artikolo el « Illustrierte Kronen-Zeitung » esperantigis : Alois Halamasek, instruisto en Unter-Themenaŭ. Nieder-Osterreich. Aŭstrio. —

———————————– “T-“

—

t

ENKETO PRI LA GENERALA SITUACIO DE L’ UNUAGRADA INSTRUADO EN LA DIVERSAJ LANDOJ. Nia pariza profesia asocio organizis ĝeneralan tutmondan enketon pri la situacio de 1’ unuagrada, popola instruado kaj de la geinstruistoj. Kiompreneble pro la diverseco de lingvoj multaj malhelpaĵoj okazis. Mi certigis al miaj kolegoj ke per Esperanto ni povos ricevi facile la precizajn sciigojn necesajn. Mi do aranĝis demandaron kaj gentile petas la gekolegojn sendi la respondojn. Por montri ekzemplon mi respondis mallonge pri Francujo. J. Aiziere, rue de Berlin, Alfortville, (Francujo). •

_

__________

___

•

DEMANDARO.

I. ĜENERALA KAJ LEĜA ORGANIZADO DE L’ UNUAGRADA INSTRUADO? Deviga aŭ ne ? Sankcioj ? De kia aĝo ĝis kia aĝo ? Cu la programoj estas samaj por knaboj kaj knabinoj? en la tuta lando ? Daŭro de la lerntago ? Kiom da lernantoj — meznombre – en unu leruĉambro ? Libertempoj ? Someraj ? Paskaj ? Kristnaskaj ?

— página 6 del PDF —

II. KIEL ONI FARIĜAS INSTRUISTO AŬ INSTRUISTINO? Ekzamenoj necesaj ? Preparado ? <• Cu estas specialaj lernejoj por la preparado de la estontaj gein[struistoj ? Daŭro de la studado en tiaj lernejoj ? De kia aĝo ĝis kia aĝo ? Kiu oficdonas la geinstruistoj ? Kiu eksigas ilin ? Cu en la urbaj lernejoj estas direktoro en ĉiu lernejo ? Kiel oni fariĝas direktoro ? Cu la direktoroj instruadas ? III. SALAJROJ ? Minimuma leĝa salajro ? maksimuma salajro ? Kiamaniere tiu salajro plialtigas ? Kiu pagas la geinstruistojn ? Cu ili ricevas diversajn plipagojn krom leĝa salajro ? IV. PENSIO? ZX Cu la geinstruistoj rajtas pension ? Je kia aĝo ? Post kiom da servjaroj ? Kiel estas kalkulata la pensio ? Cu oni trudas deprenon sur la salajro pro estonta pensio ? V. POLITIKAJ KAJ SOCIAJ RAJTOJ DE I/ INSTRUISTO? Cu li rajtas voĉdoni? skribi en politikaj gazetoj ? Cu li povas esti balotata ? Cu li povas komerci ? RESPONDARO

PRI

FRANCUJO. I. — En Francujo la unuagrada instruado estas deviga porla geknaboj de la6a ĝis la 13a jaraĝo. Sed nenia sankcio atingas la neobeantojn kaj sekve multnombraj infanoj neĉeestas aŭ ĉeestas neregule la lernejon. La ĝeneralaj programoj estas komunaj al knaboj ka j knabinoj en ciuj partoj de Francujo, sed pli kaj pli montriĝas inklino al diverseco de programoj laŭ la regionoj. En ĉiuj lernejoj la lerntago daŭras ses horojn .’ tri horojn matene kaj tri horojn posttagmeze en ĉiu sezono. En Parizo la meznombro da lernantoj en ĉiu lernĉambro estas 48.

— página 7 del PDF —

– 23 –

Estas proksimume 200 lerntagoj jare. Jen la Ĉefaj libertempoj. 3 tagojn je la nova jaro — 10 tagojn je Pasko — 6 aii 8 semajnojn en Aŭgusto kaj Septembro. Plie la lernejoj estas fermataj ĉiun dimanĉon kaj ĉiun ĵaŭdon. Estas ŝtataj neŭtralaj lernejoj kaj liberaj privataj lernejoj kie /S oni instruadas ĝenerale laŭ religia vidpunkto. Ci tie ri nur parolas pri ŝtataj lernejoj. II. — Laŭleĝe por fariĝi instruisto aŭ instruistino suficas plenumi ekzamenon de atesto pri kapableco unuagrada. Multaj geinstruistoj ne havas alian preparadon. Tamen ekzistas specialajn lernejojn porla profesia preparado: la normalaj lernejoj. Eniras en normalan lernejon nur la junuloj aŭ junulino] kiuj plenumis la ekzamenon supre cititan kaj ankaŭ specialan enirek zamenon. Ili estas almenaŭ 16 jaraj. I a studadoj daŭras tri jarojn post kiam oni plenumas ekzamenon de atesto pri kapableco superagrada. Estas « rajtigitaj » instruistoj aŭ instruistinoj nur tiuj kiuj plenumis post 2 jaroj da instruado teknikan ekzamenon. La rajtigitaj instruistoj estas oficdonataj de la prefekto reprezentanto de la registraro laŭ propono de ĉefa inspektoro. Same la prefekto rajtas eksigi instruiston preskaŭ laŭvole. En urbaj lernejoj kaj speciale en Parizo estas direktoro en ĉiu lernejo; tiu direktoro estas elektata de Tadministracio sen speciala ekzameno el instruistoj aŭ instruistinoj. Generale la direktoro ne instruadas sed zorgas pri ĉiu] ĝeneralaj aferoj en la lernejo. HI. — La rajtigitaj geinstruistoj dividigas en 5 klasoj. Jen tabelon pri iliaj ŝtataj salajroj : Instruistoj Instruistinoj

5» klaso 4- — 3. — _

1200 frankojn 1200 frankojn 1500 — 1400 — 1800 KiOO 2000 — 1800 1. 2200 — 2000 — La direktoro kaj direktorino ricevas plie plipagon da ■?00fr. enla lernejoj enhavantaj 2 aŭ 3 lernĉambrom kai da. 400 fr. kiam estas pli ol 4 lernĉambroj en la lerneio.

— página 8 del PDF —

– 24 –

Plie la geinstruistoj ricevas de la komunumo. 1° Loĝejon aŭ monkompensaĵon varieblan de 75 fr. ĝis 700 fr. Superan klason oni atingas post 3, 4 aŭ 5 jaroj laŭ administracia elekto. Duan klason oni atingas nur post 6 jaroj plej ofte, kaj unuan klason nur per administracia elekto sen maksimuma tempo. 2o En la komunumoj enhavantaj pli ol 1000 loĝantojn plipagon varieblan de 50 fr. ĝis 1000 fr. laŭ la graveco la urbo. Parizaj geinstruistoj. — En Parizo la Stata salajro kaj la restadeja kompensaĵo estas kunigitaj kaj plialtigas de klaso al supera klaso. Instruistinoj Instruistoj Direktorinoi Direktoroj

5» klaso l700fr. 2000 frank. 4a 2000 — 2400 — 2200 3* t 2700 3700 frank. 3900 frank. 2600 2900 4000 4300 3000 4600 L 3200 4400 — La geinstruistoj ne ankoraŭ rajtigitaj ricevas 1600 fr. Superan klason oni atingas post 3, 4 au 5 jaroj en la sama klaso, laŭ administracia elekto. La gedirektoroj atingas superan klason post 3 jaroj, kutime ili loĝas senpage enla lernejo. Ciuj kiui ne estas loĝataj ricevas kompensaĵon da 800 fr. ĉirkaŭe. La geinstruistoj ne loĝas en lernejo, ili ricevas logkompensajon daOOOfr. kiam ili estas fraŭlaj kaj da 750fr. kiam ili estas edzigitaj. Instruisto povas edziĝi kun instruistino sed tiam ciu el ili ricevas nur 600 fr. kiel logkompensajon. IV. La 55 jaraj geinstruistoj post 25 servjaroj minimume povas ricevi pension volorante maksimume la ĵ de la stata salairo. Por titi estonta pensio oni detenas ĉiumonate 5<’o de la ŝtata salajro. 45 jara instruisto aŭ instruistino post 15 servjaroj povas ricevi malgrandan pension se li estas malsana pro profesio. V. — Francaj instruistoj rajtas voĉdoni kiel iu ajn civitano ; sed nur vilaĝaj ati urbai konsilantoj ili povas esti balotita!. Instruisto ne povas fariĝi nek urbestro, nek deputato. Li ne rajtas komerci. En FrahcUjo instruistino kiel iu ajn virino havas nenian politv kan rajton. 9

— página 9 del PDF —

— 25 –

LA LERNEJOJ EN LA AUSTRIA A

CEFDUKLANDO N1EDER-OSTERREICH (MALSUPRA AUSTRIO)

A.) Popollernejoj ; B.) Burĝalernejoj ; C.) Mezgradaj lernejoj ; D.) Politeknikaj lernejoj; E.) Profesiaj lernejoj; F.) Universitatoj ; G.) Akademioj ; II.) Privataj lernejoj. A.) La popollernejo! estas 1 ĝis 6 klasaj, laŭ la nombro de la lernantaro. La infanoj devas viziti la popollernejon de la Se iu lernanto sen senkulpigo kelkajn tagojn forlasis la vizitadon de la lernejo, la patro estos kondamnita pagi punmonon ; se li rifuzas ĝin pagi, li estos malliberigita. La instruado en la popollernejoj kaj burĝalernejoj estas senpaga. En urboj, ki popollernejoj estas ankaŭ aliaj lernejoj, ekzemple : burĝalernejoj, mezgradaj lernejoj k. t. p. la lernantoj vizitas nur 5 jarojn la popollernejon kaj post bone farita ekzameno ili povas eniri burĝanlernejon aŭ iu ajn mezgradan lernejon. En la kamparo, precipe en regionoj kie la loĝantaro sin okupas per terkulturo kaj vinberkulturo la 13 jara) gelernantoj estas liberigitaj dela vizitado de la popollernejo de la de marto ĝis 30a de novembro, por ko ili povu helpi al siaj gepatroj en la terkulturaj kaj en la vinberkultura} laboroj. Sed dum la vintraj monatoj, de Iade decembro ĝis 28a de februaro tiuj gelernantoj devas regule iri la lernejon. Nia kampara instruistaro fervore kontraŭbatalas tiun ĉi agmanieron, carla gelernantoj dum tiel longa forpermeso multe forgesas. )B. La burĝalernejoj estas 3 klasaj kaj partigitaj lau la sekso dela gelernantoj en burgaj lernejoj por knaboj kaj burgaj lernejaj por knabinoj. Enla burgajn lernejojn oni akceptas nur tiujn gelernantojn, kiuj dum 5 jaroj vizitis la popollernejon, 5 klasojn, kun bona sukceso. En kelkaj grandaj urboj estas burgaj lernejoj kun 4 klasoj. La 4a klaso konsistas el 3 apartaj fakoj : )1. Komerca tako, kie la lernantoj estas instruataj pri simpla, duobla kaj Amerika librotenado, komerca korespondado, stenografio, maŝinskribado, hektografado? kono de la ĉiusemajnaj *

— página 10 del PDF —

26 –

prezoj de diversaj komercaĵoj ; la direkcio de la burga lernejo abonas gazetojn, kiuj informas pri prezoj de diversaj komercaĵoj. La lernantoj de la komerca fako povas tute senpage legi tiujn gazetojn.

2. ) Fervoja fako, kie la lernantoj estas instruataj pri ĉio, kio koncernas la fervojan servon (fervoja regularo, plano de veturiloj, diversaj signaloj, telegrafo, telefono). 3. ) Posta fako, kie la lernantoj estas instruataj pri postaj, telegrafaj, telefonaj tarifoj, pri ekspedo de poŝtkartoj, leteroj, presaĵoj, paketoj kaj diversaj aliaj sendaĵoj al en-kaj eksterlando ; unuvorte: pri ĉiuj postaj laboroj, kiujn la poŝta oficisto devas efektivigi. )C. La mezgradaj lernejoj estas: 1.) Gimnazioj 8 klasaj, ankaŭ nomata j « supraj gimnazioj », en kiuj la profesoroj instruadas ne nur la cefajn instruobjektojn sed ankaŭ la lingvojn latinan kaj antikve-grekan. Ankaŭ ili legas verkojn el la latina kaj greka leteraturaj. Kiu volas viziti la universitaton, devas studi la gimnazion. Je la tino de la studadoj la studentoj de la Sa klaso, nomataj « abiturientoj », devas fari severajn ekzamenojn, skribe kaj buse, pri ĉiuj instruobjektoj ; tiu ĉi ekzameno estas nomata «ekzameno de matureco» kai ‘iui abituriento!, kiuj kun bona sukceso faris la ekzamenon, ricevas la maturecan ateston. Se abituriento malsukcesis nur en unu instruobjekto, li povas fari, post la libertempo, la postekzamenon pri la malsukcesita u n u instruobjekto : se li faras la postekzamenon kun bona sukceso, la prezidanto de la ekzamenantaro tion en la maturecan ateston rimarkas, kiun la abituriento ricevas. Kiam iu abituriento malsukcesis en du instruobjektoj, li ricevas neniun matureca atesto kai devas, post la libertempo, dum la sekvanta lernjaro ripeti la Ban klason. )2. Reallernejoj konsistas el 7 klasoj en kiui la profesoroj instruadas la plej gravajn instruobjektojn kaj ankaŭ la francan lingvon. La lingvo) bohema kaj angla, kiel ankaŭ la stenografio, ne estas devigaj instruobjektoj. Kiu volas farigi inĝeniero, terme/.uristo, geodeziisto, tiu devas studi en la reallernejo. La ĉefaj instruobjektoj en la supraj klasoj (oa, 6a, 7a,) estas: geometrio, «desegnado de planoj, geodezio kai geognozio. Post bone finita

— página 11 del PDF —

ekzameno la abiturientoj, studento) de la 7a klaso, ricevas la maturecan ateston. )3. Realgimnazio] estas mezgradaj lernejoj 4 klasaj, en kiuj estas instruataj la samaj instruobjektoj kiel en la 4 malsupraj klasoj de gimnazio kaj reallernejo. Post la finigo de la 4a klaso la lernantoj vizitas la suprajn klasojn (5, 6, 7,8) de gimnazio aŭ la suprajn klasojn (5, 6, 7) de reallernejo. Post farita ekzameno ili ricevas maturecan ateston. D. ) Kiu volas studi en politeknika lernejo, supra industria lernejo, tiu devas pruvi per sia matureca atesto, ke li studadis en 7 klasa reallernejo. E. ) Profesia j lernejo j estas: komercaj industriaj, konstruartaj, maŝinfaristaj, mehanikistaj, skulptistaj, ĥemiaj, elektroteknikaj lernejoj kaj ank fariĝi instruisto, tiu devas studi 4 malsuprajn klasojn de iu ajn mezgrada lernejo. Antaŭ lia akzepto en la pedagogian instituton. onjn li studis en li devas tari ekzamenon pri ĉiuj instri! la 4a klaso de iu ajn mezgrada lernejo. Li ankaŭ devas esti kapabla kanti, ludi violonon kaj orgenon. Ju pli muzikinstrumentojn la kandidato povas ludi, des pli li estas preferata dum la ekzameno. La pedagogiaj institutoj estas 4 klasa kaj enhavas ankaŭ unu 5 klasan pollernejon nomatan « Ekzercada lernejo » en kiu la kandidatoj de la 3a kaj 4a klasoj praktike perfektiĝas en instruado. Kiam la kandidatoj finis la vizitadon de la 4a klaso, ili devas fari ekzamenon, skribe, buŝe kaj praktike pri ĉiuj instruobjektoj, kiuj estas instruataj en la popollernejoj kaj apartan ekzamenon pri historio de pedagogio kaj pri logiko. Post ĉiuj finitaj ekzamenoj la kandidatoj ricevas maturecajn atestojn. Se prosperas al instruista kandidato, kiu finis siajn studadojn en pedagogia instituto, baldaŭ ricevi instruistan oficon, li devas efiki dum 2 jaroj kiel provizora instruisto en iu ajn popollernejo. Provizoraj geinstruistoj kun atesto pri matureco ricevas jaran rekompencon de 1000 Kronoj (416.66 Sm) laŭ la leĝo de l januaro 191 la. Ciu fervora provizora instruisto faras post 2 servjaroj la duan ekzamenon pri instruista kapableco kaj ricevas kiel provizora instruisto kun atesto pri instruista kapableco jaran rekompencon de 1200 kronoj (500 sm.) Se iu instruisto post kelkaj jaroj volas

— página 12 del PDF —

fari ekzamenon por burĝaj lernejoj, li «levas studadi pli altan matematikon, algebron, kvadratigi, elliri la kvadratan radikon, solvi ekvaciojn, geometrion, logaritmojn, planimetrion, stercometrion. desegnadon laii modelo kaj per koloroj ; la desegnado povas esti efektivigita per nigra kreto aŭ koloroj, rine li devas studadi : gramatikon, fonetikon, etikon, etimologion, pedagogian kaj mondan historion, la literaturon de la klasikaj verkistoj, zoologion, somatologion, botanikon, mineralogion, geologion, fizikon, ĥemion, geografion k.,t. p. La instruistoj, kiuj instruadas en burgaj lernejoj, havas la titolon « fakinstruistoj » kaj estas pli multe pagataj ol instruistoj en popollernejoj. !•’.) l’nive rsi t atoj . La universitatoj konsistas el 1 fakultatoj : teologia,medicina, jurista kaj filozofia. Kiu volas fariĝi orda aii eksterorda aŭdanto de la universitato, tiu dovas pruvi al la rektoro, ke li faris ekzamenon en gimnazio kaj montri al li la maturecan ateston. G.) A k a de mi oj . I.) Akademio por belaj artoj : a) muziko ; b) kantado, e) pentrarto, d) skulptarto. 2) Orientala akadamio por tiu), kiuj volas fariĝi ambasadoroj en orientaj landoj. 3.) Komerca akademio, en kiun estas akceptataj tiuj kandidatoj, kiuj studadis la tutajn gimnazion aii reallernejon. 4.) Terkultura akademio postulas la samajn kondiĉojn kiel la komerca. 5.) Akademio por pentristoj, kiuj volas fariĝi artistoj en la pentrarto. G.) Akademio por instruistoj en kiun estas akceptataj nur tiuj kolegoj, kiuj studadis la tutajn gimnazion aŭ reallernejon kaj kiuj faris ekza’manon por burĝaj lernejoj. II.) Privataj lernejoj estas: 1.) Seminarioj por instruistoj kaj pastroj. 2.) Supraj lernejoj por geknaboj. 3.) Popollernejoj por geknaboj. 4.) Internulejoj por pastroj. 5.) Burĝalernejoj por geknaboj. G.) Mezgradaj lernejoj por gcknaboj. G). Abatejoj por instruado de la junularo. 7.) Infana ĝardeno, en kiun estas akceptata) 4 jarajn infanojn kiuj tie lernas diversajn fleglaboroj n, kantojn, pentri diversajn objektojn k.t.p. La geinstruistoj kiuj efikas en privataj lernejoj estas bone pagataj, sed ili havas neniun pretendon je la pensio. /Mois Halamasek, Unter-Themenaŭ Malsupra-Aŭstrio.-Aŭstrio.

— página 13 del PDF —

29 —

Alvoko al Esperantistoj. Mokra firmo « Posrednik » (Peranto) eldonas ĵurnalon «Majak ». (Lumturo) en rusa lingvo por infanoj de 10-15 jara ago. En tiu ĉi jurnalo estis presita la memlernolibro de esperanta lingvo por infanoj ; post tio multaj abonantoj de tiu ĉi jurnalo demandis la redakcion pri adresoj de alilandaj esperantistoj por korespondado. Pro tio mi, kiel gvidanto de esperanta fako en tiu ĉi jurnalo, petas samideanojn, ke ili bonvolu sciigi min pri adresoj de tiuj 10-15 jaraj geesperantistoj, kiuj deziras korespondadi kun rusaj samaĝaj gesamideanoj ; estas dezirindaj ankaŭ komunikaĵoj pri tio, pri kio oni deziras korespondadi. Tiuj ĉi adresoj estos regule presataj en ĵurnalo « Majak » certe, tute senpage. N. Kabanov, Neopalimovski, 12. Moskvo (Rusujo).

NEKROLOGIO. Sro Dro Gabrielo Robin mortis en Bucuresti (Rumanujo), la 26an de Decembro 1911. Li estis fondinto kaj direktoro de « Danubo n. Sro Amatus Van der Biest, prezidinto de la Vile kongreso, mortis en Antverpeno (Belgujo) la 22an de Januaro 1912. La memoro pri ambaŭ senlacaj pioniroj ĉiam restos en niaj koroj! _________

DANKON. La administracio de I. P. K. varmo dankas siajn kunfratojn, Franca Esperantisto kaj Bohema Revuo Esperantista, pro ilia grava helpo, publikigante sciigojn pri la restarigo de nia asocio kaj de nia organo.

MEMBROJ KIUJ PAGIS SIAN KOTIZAĴON ANTAŬ LA 25an DE MARTO 1912. 34. Fino Ant. Janalikova, Bvstrice-Hostvn, (Moravio-Aŭstrio) Sm. L —

— página 14 del PDF —

– 30 –

35. FinoM. Minarikova, Bystrice-IIoslyn, Moravio-Aŭtrio) 1. 36. Sino Krumpholc, Bystrice-Hostyn, (Moravio-Aŭtrio) L— 37. Sro Jan Svarov p. Unhoŝt (Bohemujo-Aŭtrio) I.— 38. Sro E.UIitzch. Schillerstr., 16,Gera, (Reuss-C ■rermanujo) 1.— 39. Sro BedrichDoucek, Dolni Redice u. Holice (Bohemujo Aŭtrio) l. — 40. Sro Gavril Poppoff, Beloslatina (Bulgarujo)’ l .— 41. Sino H. Zapater de Chalmot, Neue Mastrichtesstr., 15. Kdln a/ Rein (Germanujo) 1. — 42. Sro Walter B. Currie, La Verda Stelo. Dolme Road. Burnlev (Anglujo) 1. — 43. SroG. J. Cox, 125, Broomswood Rd, Cla pham Common. London, S. W. (Anglujo) 1.— 44. Fino F. L. Winkelgren, Holmdale, Queen’s Rd, Buckhursthill (Essex-Anglujo) L— 45. Fino Edith M. Bartholome\v, 13. Morton Way North, Letchvvorth (Anglujo) L— 46. Fino E. J. Metcalf, 106.Calabria Rd., Highburv, London. N. (Anglujo) L— 47. Sro W. Phillimore, 66, Earlsfield Rd, Wandsworth, London, S. W. (Anglujo) L— 48. Sro W. Lutkie, Reijen, (Nederlando) I.— 49. Sro Fr. Rockmann, Klewizstr., 12, Magdeburg(Germanujo) 1 50. Sro Fafet, avenue Foy, 233, Amiens (Somme-Francujo) 1. 51. Sro M. Timus, Ferbinti-Rosiori (Rumanujo) L— 52. Sro ( ‘amin, 4, rue de Bagnolet, Vincennes, (Seinc-Francujo L — 53. Sro Anfroy,8, rue de Paris, St-Leu (S. et O. Francujo) 1.— 54. Fino F. van Amelsfort, Capucynenstr., 53, Tilburg, (Nederlando) L— 55. Sro N. Moesgaard, Kjoge (Danujo) L— 56. Sro C. G. Sterkenburg, Beltrum (Nederlando) L— 57. Sro N. Foss, « Semejno-Pedagogiĉeskoe Obst estvo», Centralnaja, 20, Ufa (Rusujo) 0.900 58. Sro Paul Benoit, ecole de Torcv, Sedan, (ArdennesFrancujo) L— 59. Sro Fr. Drudin, 93, boulevard du Nord, Lyon (Francujo) 0.900 60. Fino Prouteau. rue Diderot, Bourges (Francujok L—

— página 15 del PDF —

>l — — •ol

61. Sro II. T. Bailey, 31, Caversham Rd., Kentish To\vn, London (Anglujo) l •— (52. Sro A. Ruche, Onzain, L. endi. (Francujo) L— 63. Sro F. Roy, 3, rue Anthoard, Grenoble (Francujo) 2.— 64. Sro V. Sirunjan, Psiĥo-Neŭrologia, Instituto, Peterburgo (Rusujo) 1,500

BIBLIOGRAFIO SEPA UNIVERSALA KONGRESO DE ESPERANTO. Oficiala raporto kaj protokolaro. (Esperantista Dokumentaro, kajero dek-oka). — Esperantista Centra Oficejo, Paris. — 1,2 Sm. OFICIALA JARLIBRO DE L’. E. A. — Universala Esperantio Librejo, rue de la Bourse, 19, Geneve. — 0,5 Sm. LA PACPARLAMENTO KAJ ĜIA ORGANIZO. — Inf. kapitano B. J. Klingenbcrg, profesor Dabls gate, 18, Kristiania, Norvegujo. — 0,15 Sm. JUDAS’o, drama monologo por Sinjoro, (el la Biblia Histono) Originale esperante verkita de Oscar VanSchoor. Centra Esperantista Belga Oficejo. Vondelstraat, 20, Antverpeno Belgujo). — 0,200 Sm. A MAGYAR ORSZAGOS ESZPERANTO EGYSI1LET — Dr Gienssvvein Sandor, clnok.—Budapest, Stephaneum Nyomda R. T. GVIDFOLIO TRA PRAIIA ebionita de la «Centra Asocio Bohema Unio Esperantista » sub aŭspicioj de U. E. A. LA BOHEMA « SOKOL » KAJ LA VI GIMNASTIKA KONGRESO EN PRAHA 1912. — K. Vanĉek. — Esperanta Oficejo en Praha II. Vodiĉkova ul. 38. LINGVO IN TERNACIA, monata, centra organo de la Esperantistoj. lare : 5 fr. (2 Sm.) Adm. Presa Esperantista Societo, 33, rue Lacepede, Paris, Francujo. AN 1 ALEN monata, oficiala organo de la Germana Laborista Esperantista Asocio. Jare: 1,40 Sm. Adm. F. Zuckarolli, Beim Strohhaus, 31e, Hamburg, 5, Germanujo. BOHEMA REVUO ESPERANTISTA kun literatura aldono, monata, oficiala organo decentra asocio « Bohema Unio Esper-

— página 16 del PDF —

32 _ antista » (B. I . E.) Jare: 1,50 Sm. Adm. Ed. Kŭhnl, Dittrichova ul. 7, Praka II. 2023, Bohemujo, Aŭstrio. POLA ESPERANTISTO, monata. Jare 2,65 Sm. kun literara aldono. Adm. Roza, 20, Warsza\va, Polujo, Kuŝujo.

Ordinaraj membroj pagas ciujare I Sm. (fr. 2.50); propaganduloj almenaŭ ĉiujare 4 Sni. (fr. IO); donacataj almenaŭ ĉiujare 10 Sm. (fr. 25). I. A. I. akceptas dankeme ĉiujn donacojn, kiuj helpas gian agadon.

DIVERSAJ SCIIGOJ

Dezirante forte restarigi I. P. R., Sro I’. L. G. Marechal, nia estimata vicprezidanto, donacis senpage 20 ekzemplerojn de sia bonekonata, bonega libro « Tutmonda Lernolibro por paroligi Esperante». La sumo de lavendo de tiuj libroj estas tute je la profito de li kaso de I. P. R. Tiuj, kiuj deziras efike helpi nian revuon kaj samtempe ricevi utilegan libron, mendu ĝin tuj ĉe la administranto de I. P. R. Prezo Sm. 0.50 (1.25 fr.) afrankite. Avizoj de la redakcio. Nepresitajn manuskriptojn ni resendas nur tiam. se oni aldonis postpagon por resendo. — La redakcio konservas por si la rajton korekti lau bezono la manuskriptojn. — Represoj kaj traduko) de niaj artikoloj estas permesataj, se ili ne estas speciale rezervitaj. Sed oni ĉiam citu nian revuon kaj sendu al ni, se eble, almenaŭ l ekzempleron de la tradukaĵo aŭ represajo. — En la fako « Bibliografio » estos registrataj nur tiuj gazetoj aii libroj, en kiu ajn lingvo, de kiuj venis almenaŭ 1 ekzemplero. — La redakcio respondas letere aŭ postkarte nur tiam. se oni aldonis por la respondo internacian respondkuponon aŭ respondkarton.

I. P. R. estas lute ne profitcelania entrepreno, (ii nui estas la oficiala organo de 1. A. I. Ĉar tiu ĉi asocio staras ekster ĉia politika an religia agado, I. P. R. ankaŭ ĉiam portos tian saman karakteron kaj neniam publikigos artikolon kiu povus iel ajn ofendi la politikan aŭ religian opinion de siaj gelegantoj. Oni ankaŭ ĉiam memoru ko ju pli multnombraj la anojde 1. A. I. estos, ju pli granda iĝos L P. R.

Presejo Esperantista : J. Hcvlen-Andries, Antvverpen.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

2a Jaro

MAJO1912.

Nr 5.

Internacia Pedagogia .Revuo Oficiala organo de la

Internacia Asocio de Instruistoj.

Membra kotizaĵo por Ijaro kun la monata revuo ■: 1 Sm. (Fr. 2,50) Specimena numero 0,1 Sm. (Fr. 0,25) . Redaktoro-Administranto : ‘ JAN JACOBS, — Boomsche Steenweg, 444, Antvverpen. Belgujo. —

E• t D Z■— • I Ĝ 0

\

Per tiu ĉi mi havas . la honoron kaj la plezuron sciigi ‘ al la gesamideanoj mian. edziĝon kun fraŭlino- Bertha Vanderstegen, esperantistino el miaurbo. Antverpeno, la 25an de Majo 1912. Jan Jacobs, Redaktoro-administranto de Internacia. Pedagogia Revuo. ———– .

—————————————-

ALVOKO AL ĈIUJ INSTRUISTOJ de T. Mondo Fratoj ! Venas la tempo kiam ni devas forte unuiĝi kaj fondi grandan rondon familian. Ĝis nun, ni apartenis al diversaj nacioj, . ni . havis diversajn lingvojn; ne komprenante unu la alian, ni laboris aparte, kaj malamis. Sed, ĉu ĉiuj instruistoj . de 1’ mondo ne havas la samajn gepatrojn? Ĉu Jean-Paul, Jean-Jacques, Locke, Comenius, Pestalozzi, Froebelkaj milaliaj nur laboris por la infanoj de sia patrujo ? Ĉu ili ne havis en siaj mensoj kaj koroj’ la ideon de laboro por la plej granda profito de Ĉiuj infanoj de 1’ mondo .! . Unuiĝo estas forto. Ĉiuj el ni, geinstruistoj, estas ^disigitaj ĉu de la lingvoj, de la religioj, ‘de metodoj kaj sistemoj. Cu ĉiuj el vi ne komprenas ke ni havas gravajn devojn por .plenumi t.e. niaj devoj al la infanoj . kiujn ni instruas. Ĉu ni povas esti instruisto kiam ni -ne . interesiĝas pri la laboroj de niaj kolegoj ? Jetitaj sur diversajn lokojn de 1’ terglobo por eduki la infanojn ni antaŭeniras kiel blinduloj. . , Nun . ! ni alportas – al vi la lumturon- kiu montros la rektan vojon, ni donacas – la fadenon kiu elkondukos vin el la labirinto en kiu vi vin perdis. Geinstruistoj ! ni apartenas al – la sama nacio, ni naskiĝis de la sama patrinp, ni suĉis la saman mamnutron, ni estas A

•

.

■

/

•

. * .

• .. *•

.

• •

•

■

‘

*

~

•

•

‘ • •

•

•

.

.

l.

— página 2 del PDF —

34 fratoj . . De nun la homoj grupiĝas je ideoj, profesioj. Ĉu ni ne volas fondi armeon por enkatenigi niajn malamikojn, . malaperigi la staton de sklavigo en kiu . vivas ĉiuj el niaj amikoj. Instruistoj. ! Ĉu via koro ne batas samtempe kun la koroj de ĉiuj instruistoj de 1’ mondo. Ĉu vi ne konas la -samajn dezirojn, la samajn entuziasmojn, la samajn malkuraĝigojn, ĉu ĉiuj el vi rie pasigas s’an tutan tempon, laborante en la samaj lokoj, versante la saman likvoron en ĉiujn cerbojn. Ĉu ĉiuj el vi ne deziras bovi sistemon por simpligi la taskon de viaj kolegoj kaj trovinte ĝin, ĉu vi ne deziras ĝin donaci al laa instruistoj de 1’ tuta mondo. Nu! Ĉu vi ne komprenas ke via laboro estas la plej pura, la plej valora, la plej nobla el ĉiuj labor oj. Ĉu vi ne scias ke la infanoj al vi pruntitaj estas la morgaŭaj viroj kaj ke de vi dependas la riĉecon kaj la f e li ĉ e c o n de la pos ta g eneracio . Do ! Kion vi atendas por fari vian devon 1 p o r u n u i ĝ i – ? Vi ne estas malpli inteligentaj ol la laboristoj, vialaboro estas la plej sankta kaj la mondo- atendas de vi ekzemplon. Vekiĝu, instruistoj, .vi dormas ! En la plenumo de viaj devoj, vi forgesas tiujn, kiuj laboras kun vi. Vi, kiuj estas lamalplej egoismaj, donas frapantan ekzemplon de egoismo. Kion ni petas de vi ? Unu spesmilon ĉiujare por – daŭrigi la laboron; 2 1/2 frankojn ĉiujare por unuigi la geinstruistojn de 1’ mondo kaj enkonduki esperanton en ĉiujn lernejojn, duono da centimo, ĉiutage por malaperigi la lingvajn barojn kiuj batalas kontraŭ niaj instruoj. Kiu pli klare ol vi komprenas ke instruado estas la plej potenca ilo de la civilizado — Kiu pli klare ol vi povas kompreni – ke per esperanto nova vivo komencas por ĉiu homo. Homameco’! Internacieco ! Tiuj ne estas vanaj vortoj ĵetitaj en la dezerton.Vi, kiuj estas la plej noblaj laboristoj, sendu vian nomon kaj aliĝu al la Internacia Asocio de Instruistoj ! Boomsche Steenvveg, 444, Antwerpen Belgujo. Fern. Marechal.

Procedo “ La Martinicre ” En la norda regiono de Francujo,. kaj eble aliloke, multaj geinstruistoj uzas demandamanieron nomatan Frocedo «L a Martini ere (La Martinier). Cia demando postulas nur mallongan unu-aŭ duvortan respondon. Ekzemple, lainŝtruisto demandas : «Ĉirkaŭ kiu jaro estas elpensita la presarto ?» (*) , ‘ /\

(*) Aliaj demandoj estos : « Kiu elpensis ? » — « Kie… ?»’

— página 3 del PDF —

~ .35 _ Ciu lernanto havas tabuleton aŭ ardezon, kretpecon aŭ grifelon. Ili sekrete kaj skribe respondas per dikaj ciferoj. Je iu signalo de 1’instruisto ĉiu lernanto levas sian tabuleton kaj montras tĉiuj samtempe) sian respondon al la instruisto, kiu per unu rigardo vidas la pravajn • kaj la malpravajn respondojn. Li ankaŭ povas demandi : « Kiu sukcesis. ? » aŭ : « Kiu ne sukcesis ? » La lernantoj alparolataj levas la manon. La nesukcesintoi estas riproĉataj aŭ denove instruataj per klarigoj pluaj. La ĉefaj utiloj de tiu ĉi procedo • estas la jenaj : L — Kontroli ĉu la lernantaro aŭskultis, komprenis, lerris, memoras la lecionon. 2. — Devigi la lernantojn atentL 3. — Ebligi, ke ĉiuj lernantoj estu demandataj eĉ ĉe multnombra klaso. 4. — Kontentigi de J’ infano la emon al moviĝo kaj malhelpi la distritecon. 5. — Kontroli ĉu la leciono ne estis tro malfacila. La procedon La Martiniere oni povas uzi precipe pri la kalkulo (respondo de problemo • ne skribita) ; pri ortografio, , vortarstudado, historio, geografio, unuvorte ĉiufoje, kiam La. demando povas esti ĝenerala kaj la respondo mallonga. Bonvolu, kolegoj el diversaj landoj, skribi pri sama temo artikoleton. E. Durikvk.

FAKTOJ KAJ CIFEROJ EL SKOTLANDO /S

’

,

Ciujare la edukadestroj eldonas libron enhavantan tre interesajn faktojn pri la skota edukado. Jen kelke da ili : 1910/11 1909/10 1908/9 _

•

Gelernantoj sur registro je la 812.346 826.223 843.242 fino de la lerneja jaro 712.076 727.244 742.217 Mezĉeesto de gelernantoj 21.839 26.043 23.893 Surregistro de altgradaj lernejoj 19.932 24.095 22.118 Mezĉeesto je altgradaj lernejoj En la jaro 1911 • la nombro de • la elementaj lernejoj estis ‘3.156, kun loko por 1.027.185 gelernantoj. La nombro de la altgradaj lernejoj dum la sama jaro estis 191, kun loko por 39.487 gelernantoj. En Skotlando estas tro multe da elementaj lernejoj kiuj enhavas pli ol 1.000 gelernantoj. Tiaj lernejoj certe estas multe trograndaj por funkcii laŭ la plej bona maniero. Sparbankoj estas fonditaj en 3’26 lernejoj, kaj la nombro de infanoj kiuj interesis sin prila baisoj estas 47.544, kunenmetita

— página 4 del PDF —

– 36 mono, entute, 175.730 Sm. Tio-ĉi, certe, estas tre praktika partode la laboro de la lernejoj. En 2922 lernejoj sin trovas bibliotekoj, kun798.526libroj. Tamen nuntempe, almenaŭ en la urboj kaj grandaj vilaĝoj, estas ĉiam unu aŭ pli da publikaj bibliotekoj, je kiuj la infanoj povas partopreni kaj prunti, senpage. Pro tio la lernejaj bibliotekoj ne estas tiel necesaj nuntempe kiel antaŭe. En la lernejoj laboras 19.061 geinstruistoj atestitaj oficiale, tio estas, preskaŭ po unu instruisto por 46 gelernantoj. Sed oni ne devas forgesi ke ankoraŭ multe da klasoj enhavas pli ol 60 gelernantoj por unu instruisto aŭ instruistino. Nuntempe, tamen, oni penadas malaltigi la nombron, maksimume, ĝis 50, kaj post nelonga tempo, mi pensas ke oni sukcesos tion fari, kiu, nedube, plibonigos la edukadon. Jen ankaŭ interesa sciigo pri la mezsalajro de kvar gradoj de geinstruistoj. Estroj – 1877 Sm. mezsalajro » Estrinoj — 950 Sm. » – 1345 Sm. Ordinaraj Instruistoj » — 809 Sm. Ordinaraj Instruistinoj Oni devas ankaŭ memori ke el 5108 instruistoj en Skotlando, 2942 ricevas malpli ol 1500 Sm. ĉiujare, kaj ke el 12,916 instruistinoj, 10.617 ricevas malpli ol 1000 Sm. ĉiujare, kaj plie. nur 100 instruistinoj ricevas pli ol 1500 Sm. ĉiujare. En katolikaj lernejoj la salajroj estas treege malaltaj. Kaj nun, oni devas konkludi ke la instruistaro, almenaŭ la-viroj, estas pagata tre avare, kiam oni konsideras kiom da jaroj ili pasigis en la gimnazio kaj universitato. David Kennedy.

VIII. Universala Kongreso Esperantista KRAKOVO, 11-18 AŬGUSTO 1912.

KVARA CIRKULERO. LOKA PUBLIKO. — La krakova loĝantaro tre forte interesiĝas pri la kongreso kaj preparas sin por inde akcepti la fremdajn gastojn. Tion provas interalie 17 kursoj, kiuj nun okazas en la kongresurbo. Inter ili speciale citinda estas kurso, organizita de la Krakova Komerca Cambro por ĝia tuta oficistaro kaj kurso por policanoj, en kiu partoprenas regule 15 personoj. ĴURNALOJ. — La loka ĵurnalistaro tre favore rilatas al la ‘ Kongreso, aperigante regule du fojojn ĉiusemajne notojn kaj

— página 5 del PDF —

— 37 —

komunikaĵojn pri la Oka. Krom tio ĉiuj redakcioj delegis pounu el siaj membroj, kiuj lernas nian lingvon por ĉeesti la kongresajn kunsidojnkaj redaktadi raportojn. HONORA KONGRESKARTO. — Por la karto nr. 1, kiu (vidu la duan cirkuleron) estos aŭkcie vendota, oni oferas jam 12 Sm. Tiun lastan prŭponon faris unu konata angla samideano. Kiu oferos pli multe ? ALBUMO DE KONGRESANOJ. — Detalojn pri tiu projekto trovos la legantoj sur speciala circulero. Ni atentigas, ke ĉiu kongresano nepre devas sendi sian fotografaĵon. EKSPOZICIO. — Ni ree faras varman alvokon al ĉiuj eldonistoj, aŭtoroj, grupoj kaj izolaj esperantistoj, ke ili helpu la ekspozician . sekcion per alsendo de libroj, broŝuroj, muzikaĵoj, cirkuleroj, afiŝoj kaj ĉiuspecaj aliaj dokumentoj. Ciuj objektoj estos zorge konservataj kaj tuj resendataj post la 30 .aŭgusto. Adreso de • la ekspozicia sekcio estas : Sro. Benedikto Herold, Lwow, Potockiego 22, Aŭstrio-Galicio. PROTESTANTA DISERVO. — Diservo por protestantoj okazos en la protestanta preĝejo. La predikon en Esperanto faros pastro Karol Michejda, estro de la Krakova protestanta komunumo. JUBILEA FESTVESPERO. — La vesperon organizas Sroj. Drozdowski, Barabasz, Kalinowski kaj Walewski, profesoroj de Krakova Muzika Konservatorio. Ci tiu fakto certigas al la vespero altan, vere artistan nivelon. EKSPOZICIO DE POLA ARTO. . — La ĉi tiea « Societo por belaj artoj » instigita. de la Organiza Komitato, preparas por la kongresa semajno, en sia palaco, specialan ekspozicion de pola pentrakaj skulptarto. La surskriboj kaj katalogoj estos redaktitaj enEsperanto. ‘ ALIĜOJ. — Al ĉi tiu numero ‘ estas aldonitaj aliĝiloj, enhavantaj utilajn informojn pri loĝado, manĝado, kongresaj eldonaĵoj ktp. La ĝisnunaj, provizoraj aliĝintoj estas insiste petataj sendi ĝis la la de majo la kongresan kotizon, ĉar alimaniere ili perdos la rezervitan al ili numeron de la konĝreskarto.

OFICIALA RAPORTO DE CENTRA ASOCIO BOHEMA UNIO ESPERANTISTA. Praha, 8/3/1912. BOHEMUJO. — La bohema nacio sili preparas nunjare por

— página 6 del PDF —

— 38 —

grandega . festo: la 28-30 de junio estos . aranĝata la VI. Sokola kongreso. Tiu ĉi festo, kiu ripetiĝas ĉiun kvinan jaron, estos tiun ĉi fojon speciale grandioza, ĉar la Sokola Unio festos samtempe la 50 jaran jubileon de sia ekzisto kaj koncentrigos en pli granda nombro ol iam ajn antaŭe la slavan gimnastaron. En speciale konstruitaamfiteatro, kietrovos lokon 100.000 rigardantoj, ekzercos 12.000 viraj kaj 5000 virinaj gimnastoj bohemaj. Ne estas mirinde, ke jam nun anoncis sian alvenon dekmiloj da gastoj el la fremdlando kaj eĉ el Ameriko, de kie mem • alvenos mil gimnastoj bohemaj. La Centra • Asocio Bohema Unio Esperantista ne forgesis uzi tiun ĉi okazon por proponi siajn servojn al la propaganda sekcio dela prepara kongresa komitato, kiu, favore akceptinte tiun ĉi proponon, decidis eldoni flugfolion pri- la manifestacio, redaktitan en Esperanto, kiu estas – dissendita al ĉiuj legantoj de Esperanto U.E.A. Samtempe kun la sokola flugfolio eldonis B.U.E. Gvidfolion tra Praha, • kiu per sia aranĝo sur 4 paĝoj fariĝos sendube modelo por pluaj similaj publ^^^ĵ^^ĵ; ĝi estos bona aldono al la detala gvidlibro tra Praha, kiu aperis antaŭ tri jaroj kaj kiu estis premiita de U.E. A. per la unua premio. La urbestraro de Praha kaj de la antaŭurbo Karlin subtenas la movadon esperantan refoje per donaco de sumoj po 50 k., senditaj alla kancelaria de B.U.E. Regule aperadas rubrikoj esperantaj en la gazetoj « Narodni Obzor », « Osveta Lidu » kaj « Rodina ». Adresojn de fremdlandaj korespondantoj senpage publikigas en sia revuo « Ĉasopis Ĉeskych Esperantista » la redakcio (adr. Praha II. Dittrichova ul. 7). Je komenco de tiu ĉi jaro aperis nova eldono de bohemaj ŝlosiloj, da kiuj estis jam • disvendite preskaŭ okdek miloj. En presado estas nova (Hla) eldono de la Metoda lernolibro de Kŭhnl kaj vortareto bohema-esperanta. B .U .E . — Ĉ .ĉ . E.

~neKrologhj La terura katastrofo de la « tFtaanic » ‘ forprenis el niaj rangoj unu el la plej eminentaj pacifistoi kaj esperantistoj, Sro William Stead. Al lia familio, al Review of Revievvs, al Fraŭlino Lawrence, lia kaj ankaŭ nia fervora kunlaborantino.^ sendas niajn sincerajn • kondolencojn.

GRATULO Al nia lervora membro, Sro Dro Alfredo Stromboli, ni sendas niajn plej korajn bondezirojn, okaze de lia edziĝo kun fraŭlino Maria V andenkerckhove. ,

— página 7 del PDF —

– 39

MEMBROJ KIUJ ALIGIS ANTAŬ LA 25an DE MAJO 1912. 65. SroRouveret, Bagard par Anduze, (Gard-Francujo) 1,— 66. Sro A. _ Koziara, Hoza, 36, Varsovio (Polujo-Rusujo) 2.— 67. Sro A. Punjko, St. Slavianskaja, Kubansk ‘ Oblast (Kaŭkazo-Rusuj o) 1 .— 68. Fino A. Ŝarapov, Deviĉje pole, Trubeckoj pereulok, d. • 10,1. 18a, Moskvo (Rusujo) 1 •— 69. • Sro Nikolaieviĉ Sameckij, Vasilij, Voroneĵ (SamarkandRusujo) 1,600 70. Sro N. Kabanov, Neopalimovski, 12, Moskvo, (Rusujo) 1,800 71. Sro pastro Innoketftij Seriŝev, Krasnij Jar, Sergolĝin Zabajkala Oblast, (Siberio-Rusujo) 1« — 72. Sro P. R. Bezrukcb, Krasnij Jar, Bajhor, Zabajkala Oblast, (Siberio-Rusujo)’ L— 73. Sro P. M. Burdukovskij, Krasnij Jar, Bajhor, Zabajkala Oblast (Siberio-Rusujo) 1.— 74. Sro R. Wohlstadt, ‘Feldstr., 17 II. Kiel ( Germanujo) 1.— ŜANĜO DE ADRESO Sro Dro Alfredo Stromboli, Via Gropallo, 3, int. 4, scala 2a, Genova, Italujo (antaŭe : Via Assarotti, 54, sama urbo). I

B I BLI OGRAFIO .

ADRESjVRO de la grupoj aligitaj je « Germana Laborista Esperantisto Asocio » (G. L. E. A.) Oficejo : Hamburg, 5, Beim Strohhause, 31 e III. KATALOGO de moskva librejo « Esperanto », 26, Tverskaja, Moskvo, Ruslando. HUNGARAJ RAKONTOJ de Ferenc Herczeg, tradukis A. Panajott ‘(n 21 de Esperanta Biblioteko Internacia) (Esperanto -■ Verlag Mĉller & Borel, • Berlin, Germanujo). Prezo < 0,100 Sm. Plej leginda kaj rekomendinda verketo ! La tradukinto certe trafis sian celon : konigi al la esperantistaro spiritajn trezorojn ‘hungarajn. . La • stilo estas facile komprenebla kaj tamen flua. ESTAS MALFERMITA POR LA JARO 1912 ABONO AL LA GAZETO « LA ONDO ■ DE ESPERANTO », (laŭ-la adreso • ; Moskvo, Rusujo, Tverskaja, 26). ‘

— página 8 del PDF —

40~ Dum la IV-a jaro de sia regula funkciado « La Ondo » senpage donos al siaj abonantoj, k&m 12 n-rpj (16-20 pagaj) ‘la speciala por’ tiu ■ celo tradukitan de s-ino M. Ŝidlovskaja ĉefverkon de rusa literaturo : « Princo Sorebrjanij » de Tolstoj. (3)2-paĝa, grandformata librego, kies prezo por la neabonantoj estos afrankite Sm. 1.600). Literat. konkursoj kun monpremioj. Portretoj dekonataj Esper* antistoj. Beletristiko origin. k. traduk. Plena kroniko. Bibliografio. Amuza fako. Korespondo tutmonda (poŝtk. ilustr.) La abonpagon (2rubl. ‘ 2,120 Sm.) oni sendu al « Librejo Esperanto » (26, Tverskaja, Moskvo, Rusujo) aŭ al aliaj Esper. librejoj, poŝtmandate, respondkupone, papermoneaŭ per ‘ bankĉekoj.

INTERSANĜE RICEVITAJ Belga Esperantisto (esperante, flandre, france); Juna Esperan tisto (esperante) Lingvo lnternacia (esperante) ; La Langue Internationale (esperante, france); Normanda Stelo (esperante, france); Le Travailleur Esperantiste (esperante, france); Le Monde Esperantiste (espefante, france) ; La Vero (esperante, france) ; La Hollanda Pioniro (esperante, holande); Mitteilungen (esperante, germanee; Antaŭen (esperante, germanee; Germana Esperantisto (esperante, germane) ; La Esperantisto (esperante, germane); Poŝta Espetantisto (esperante, germane, france,angle); Internacia Stenografia Ĝazeto Gabelsberger kun Stenografia Aldono (esperantee; La Ondo ‘ de Esperanto (esperante, ruse); Finna Esperantisto (esperante, finne, svede);.-NorvegaEsperantisto (esperante, norvege) ; Bohema Revuo Esperantista (esperante, boheme) ; La Kulturo (esperante, bohemee; Pola Esperantisto (esperante, pole); La Verda Standardo (esperante, hungare) ; Hungarlando Informilo (esperante, hungare); Kataluna Esperantisto (esperante, katalune); Itala Esperantisto (esperante, itale); Danubo (esperante) ; Serba Esperantisto (esperante, serbe) Greklingva Esperantisto (esperante, novgreke); Cuba Esperantisto (esperante,hispane). La Ĵlonvado (esperante-lrance); La .Deksepa (esf~>erante-france);.Oficiala Bulteno de T’. E. K. A. (esperantefrance); Nederlanda Katoliko (esperanitc-nederlande); Espero Katolika (esperante); La Informanto (esperante); La Kroniko (esperante); Germana Esperanto-Gazeto (esperanto).

Presejo Esperantista ĵ. HeVlen-Andries, Aytwerpen.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

2a Jaro

JUNIO 1912.

Nr 6

lnternacia Pedagogia Revuo Oficiala organo cle la

Internacia Asocio de Instruistoj. Membra kotizaĵo por 1 jaro kun la monata revuo : 1 Sm. (Fr. 2,50) Specimena numero 0.1 Sm. (Fr. 0,25)

Redaktoro-Administranto •’ JAN JACOBS, — Boomsche Steenweg, 444. Antwerpen. Belgujo. —

La Edukado fondita sur Scienco kaj la Inicilo Matematika. Eble tiu titolo mirigos kelkajn legantojn de Dia esperantista gazeto. Tamen, se iam okazas grava fakto por bono de homaro, nia devo estas certe ĝin konigi al niaj samideanoj. Nu, ŝajnas por ni tre grava la jena fakto : Se multaj ĉefaj edukistoj, eĉ la plej malnovaj, rekomendis fondi edukadon sur scienco, oni povas diri, ke tiu ideo sukcesis ĝeneraliĝi nur de mallonge tempo. En Francujo, nia Samideano C-A. Lai san t, matematikisto mondkonata, vidinte, kiom malgranda estas la resultatoj donitaj de la ĝisnunaj metodoj edukaj, komencis, antaŭ kelkaj jaroj, diri kaj skribi plej ofte kiel eble, ke edukacio vera devas esti fondita sur scienco, kaj precipe, ĉefe, per objektoj kaj eksperimentoj. Li faris multajn paroladojn, verkis artikolojn kaj ĉefe du librojn : «L Education fondee sur la Science » (La Edukado bazita sur Scienco) kaj « Initiation Mathematicpie » (Inicado Matematika). La dekdua eldono franca cle ĉi tiu verko jus aperis. Ĝi estas tradukita jam kvin-lingve, kaj baldaŭ aperos esperantigita. La filisofo franca Anatole France skribis iam « La Scienco estas ligilo inter homoj kaj Naturo ». Do, ĉar ni ciuj devas vivi en Naturo, obeante giajn leĝojn, evidente estas, ke nian edukadon oni devas starigi sur fundamento scienca. Nu, ni devas rimarki, ke inter ĉiuj sciencoj, la Matematiko estas cefa. En ciuj sciencoj, en ĉiuj okupadoj cle homoj, oni

— página 2 del PDF —

– 42 —

bezonas kalkuli ka j mezuri . Do, la Matematiko devas esti fundamento de ĉiu bona lernigado, sed ankaŭ, ĉar ĝi kutimigas la spiritojn funkcii kunmetode, la Matematiko estas fundamento de ĉiu vera edukado. Sed grava malhelpo estis : Ĝis nun por lernigi matematikajn sciencojn (Aritmetiko, Algebro, Geometrio) oni uzis metodojn tiajn, ke ĝenerale oni pensis: «Nur kelkaj spiritoj povas kompreni la matematikon». Kiom da fojoj ni aŭdis diri ĉagrene de iu: « Bedaŭrinde, mi ne havas spiriton bonan por matematiko ». Ja, oni povas aserti, ke tio estas eraro, ke nur metodoj tro frue abstraktaj kaŭzis tiun malhelpon. C. A. Lai san t diris verece: «(‘iuj sciencoj estas eksperimentaj ». Do, oni devas lernigi matematikon eksperimente, metante en manojn de infano objektojn por ilin kalkuligi. Por gepatroj sindonaj, kiuj povas mem eduki siajn infanojn, objektoj ajn sufiĉetas (fazeoloj, butonoj, vergetoj lignaj k. t. p.) En lernejo, por multaj infanoj, tiuj objektoj estas nesufiĉaj, precipe ĉar ili ne donas facilan kontrolon. Pro tio, oni de longe serĉis rimedojn aliajn. Sennombraj estas la provoj faritaj. Nur antaŭ kelke da tempo la bonan rimedon oni elpensis. Vere ŝajnas, ke la elpensinto (nia fervora Samideano Jacques Camescasse elp. Jak Kameskas) el Parizo trovis la solvon simplan facile uzeblan eĉ de infanetoj, kaj sufiĉe malkaran. Sian edukilon li nomis « Inicilo Matematika ». Por preigi kun la « Noto pri Inicilo Matematika», verkita de Sro J . (Jamescasse C . A . L a i s a n t verkis bonegan leteron, en kiu li diras, post mema uzado de la aparato : « Tiun mankon, vi nuligas per via 1 nicilo Matematika. » Viaj kuboj, per iliaj kombinoj estas la « Inicado Matematika » «metata en la manoj dela infanoj. Vi povas esti certa, ke la » edukistoj, kiuj akceptas la ideojn de la I n irado M ate mati ka » ne hezitos, pro la samaj kaŭzoj, uzi vian Inicilon ». La aparato konsista esence el kuboj blankaj kaj ruĝaj (Sume 1.200, por ebligi almenaŭ la faron de unu decimetro kuba). Ciuj

— página 3 del PDF —

kuboj havas, ĉe du edroj kontraŭaj, du foldojn, en kiuj povas eniĝi vergetoj ŝtalaj. La kubojn (ili estas unu-centimetraj) oni povas kunigi per la vergetoj ŝtalaj, enigante tiujn vergetojn en la foldojn. Tiel oni konstruas, unue, tavolojn, (oni povas preskaŭ diri : pargetojn) solidojn kun desegnajoj ajn, kaj posto solidojn ortajn, ka j nome kubojn. La I n i c i 1 o Matematika taŭgas por multaj aplikoj, el kiuj jen la ĉefaj : Dum la patrina edukado (en patrinaj lernejoj, Infanaj Gardenoj), oni povas farigi de la infanoj, per la kuboj, multajn kombinojn: kahelaroj, mozaikoj, desegnajoj, mebletoj, ŝtuparoj, k. t. p. Kun iom da pacienco, oni ricevas rezultatojn mirigajn. Certe estas, kc tiel, kelkaj leĝoj prinombraj eniĝas en la spiritojn de la bubetoj. Sekve ili scios kalkuli p e r m a n o j kaj okuloj, antaŭ al scii paroli kaj skribi nomojn de nombroj. La Edukisto, kiu volas lernigi kaj komprenigi la Nombradon Dekuman, disdonas kelkaj vergetojn kaj unu plenmanon da kubetoj el Ĉiu koloro al ĉiu in lernas rapidege fiksi ĉe ĉiu vergeto « tiom da kuboj kiom ili havas da fingroj » kaj kalkuli ili de u n u ĝ i s d e k . Poste ili kalkulas la dekojn same kiel ili kalkulis la kubojn (de unu ĝis dek). Por fari centon, ili kunligas laŭlarĝe la dekojn per vergetoj, kaj kalkulas centojn same kiel kubojn kaj dekojn, de unu ĝis dek, surmetante tavolojn da cent kuboj sur aliajn tavolojn. Tiel la infanoj havas, vidas, tuŝas la nombrojn tute konkretigitajn ĝis 1.000, k.t.p. La operaciojn aritmetikajn kaj iliajn teoriojn facile konkretigas la uzo de la kubetoj, kiuj faciligas la aplikadon de la metodoj kaj rimedoj rekomenditaj de C-A. Laisant, kaj antaŭe de Jean Mace (Jan Mase) en lia verko « Histoire de deux Petifs Marchands de Pommes » (Rakonto pri du Vendistoj de Pomoj). Per la Inicilo oni povas eĉ konkretigi teoremojn geometriajn, algebrajn kaj aritmetikajn ; ekzemple tiujn, kiuj montras la kvadraton, la kubon de la sumo aŭ de la diferenco de du nombroj, la

— página 4 del PDF —

kvadraton, la kubon de la sumo de tri nombroj, la sumon de la unuaj nombroj sinsekvaj, k.t.p. Same kiel nia sistemo de Nombrado Dekuma estas klarigata per ĝiaj rilatoj kun la formoj geometriaj elementaj, same la lernado de la Sistemo Metra estas preparita, kaj ĝia kono estas treege faciligata de la uzado de la « Inicilo Matematika ». Lerninte kalkuli dekope, centope, milope, per la « Inicilo Matematika», la infano kutimiĝas preskaŭ tuj al novaj vortoj, por nomi « centimetro kuba » ĝian unuon kub forman, kaj por scii, ke decimetro kuba enhavas ĝin milfoje, metro kuba milionfoje, k. t. p. La mezuro de la areoj, de la volumenoj, ne plu havas kiel fundamenton nur formulojn abstraktajn kaj ofte tiel sensencajn (ŝajne), ke ili estas rapidege forgesitaj. Kontraŭe (kaj tio estas unu el Ie rezultatoj plej bonaj de la uzo de la « Inicilo Matematika »), okazas nepre, ke iu, kiu post kelkaj iaroj, estos forgesinta formulon, ĝin refaros, ĝin reeltrovos rapide kaj facile, ĉar li scian ĝiajn fundamentajn kaŭzojn, kaj ĉar (se oni povas tiel diri), li konas ĝian filozofion. Geinstruistoj kaj infanoj povas uzi la Inicilon Matematikan por aliaj aplikoj. Dank, al ĝi la eltrovemeco de la infanoj ‘ povas libere agi. Oni povas deziri, ke ĝin oni uzu en ĉiuj familioj kaj lernejoj. /s Gi permesos nuligi la kontraŭ-edukan influon de metodoj aŭ pli ĝuste de rimedoj, en kiuj ĉio estas nur abstrakto kaj memoro. rimedoj lacigas la infanojn kaj ofte tedas ilin pri ĉia studo. Kiam lernejo ĉesas esti alloga por la infanoj, Ĉiam certe estas, Jaknoel. ke ĝi estas malprava.

SESA CIRKULERO VOJAGO AL KRAKOVO. — U. E. A. organizas du karavanojn al la kongresurbo, el kiuj unu foriros el Parizo kaj la alia el Lyon. —Ambaŭ partoj kuniĝos en Zurich kaj atingos Krakovon ĉu tra Mŭnchen, Salzburg, Wien, ĉu tra Innsbruck, Salzburg, Wien. — La aranĝo de la karavanoj estis komisiita al Sroj. Poncelet, Lvon, Schmid, Berii, kaj Genermont, Paris.

— página 5 del PDF —

FERVOJA RABATO. — La ministerio por fervojaj aferoj konsentis doni rabaton sur ĉiuj linioj de aŭstriaj stataj fervojoj en tia formo, ke uzante la rapidan vagonaron oni pagos la prezon de persona vagonaro kaj uzante la personan vagonaron oni pagos duonan prezon de rapida vagonaro. La rabato valoras unu semajnon antaŭ kaj unu semajnon post la kongreso. Ciuj kongresanoj ricevos de la Komitato rajtigilon, kiu ebligos al ili la profituzon de la rabato. — La rajtigiloj baldaŭ estos dissenditaj. A SUBVENCIOJ. — (lis nun jenaj institucioj donis monhelpojn porla Kongreso: La urbestraro de Krakovo 5000 kr.; la *minis terio por publikaj laboroj 1000 kr.; la krakova Sindikato de Komercistoj 200 kr. Krom tio promesis subvenciojn : la Turista Ligo en Krakovo kaj la Krakova komerca Cambro. REKLAMOJ EN LA KONGRESAJ ELDONAĴOJ. — La kolektrajton de anoncoj por la kongresaj libro kaj bulteno en Germanujo, Francujo, Anglaĵo, Rumanujo, Italujo kaj Hispanujo rivevis la firmo : Tutmonda Anoncekspedo en Berlin, S. W. 48. LOĜADO KAJ MANĜADO. — La kongresanoj, mendantaj ĉambron kun manĝoj ne estas devigataj manĝi en la hotelo, ĉar la rajtigiloj por loĝado kaj manĝado estas tute apartaj. — Ĉi tiuj lastaj rajtigiloj povas esti laŭvole uzataj ĉu por aparta manĝado en la hotelo ĉu por komuna manĝado en restoracio. La koston de la tuttaga manĝado montras la diferenco inter la prezoj de la tarifo «ĉambro kaj tri manĝoj » kaj la tarifo « ĉambro sen manĝoj », vidu la dorsan flankon de la aliĝilo. — La prezoj fiksitaj en la ambaŭ tarifoj estas nur maksimume kalkulitaj kaj la eventuala troa mono estos repagata al la kongresanoj en la Akceptejo. Mendante la loĝejon oni nepre uzu la aliĝilon, ĉar tio tre *plifa ciligas al la enloĝiga sekcio la registradon de la mendoj. La kongresanoj estas speciale atentigataj pri tio. ke intencante serĉi loĝejon sen pero de la Komitato, ili facile povos sperti grandajn malagrablaĵojn, rilate al kiuj la Komitato prenas sur sin nenian respondecon. — La Komitato estas responda nur por loĝejoj,meditaj pere de la enloĝiga sekcio, kiu ĉiurimede klopodas kontentigi la kongresanojn rezervante al ili nur bonajn kaj konvenajn loĝejojn.

— página 6 del PDF —

La Komitato insiste petas ne prokrasti la mendojn de la loĝejoj, ĉar lastahore estos fizike neeble plene kontentigi ĉies dezirojn. LA VEGETARANOJ bonvolu en la aliĝilo fari konforman rimarkon, por ke la komitato povu ĝustatempe fari necesajn aranĝojn kun vegetarana restoracio. Provizora programo de la Kongreso.

D i m a n ĉ e , la 11/8 : Inaŭguro de la Kongreso. — Vespere, komuna festmanĝo. Lunde, la 12/8: Kongresaj kunsidoj. — Vespere, Jubilea Festvespero. M arde, la 13/8: Ekskurso al salminejoj en Wieliczka. — Vizitado de la Kongresurbo. — Vespere, lumbildaj paroladoj. Merkrede, la 14/8 : Kongresaj kunsidoj. — Vespere, teatraj prezentadoj : por unu parto de la kongresanoj en la urba teatro la tragedio « Mazepa » ; por alia parto en la « Teatro de Novaĵoj » la burlesko « Cio en orde », kabareto k.a. A Ĵaŭde, la 15/8 : Diservoj kun esperantaj predikoj en katolika kaj protestanta preĝejoj. Manovroj de la Ruĝa Kruco. Disdono de la premioj de la Literatura konkurso. Vespere, balo. Vendrede, la 16/8: Kongresaj kunsidoj. — Vespere, teatraj prezentadoj, vidu : merkrede. — Ambaŭ partoj de la kongresanoj Sangos la teatrojn. Sabate, la 17/8 : Fili ferma kunsido de la kongreso. Vespere, koncerto. Dimanĉe, la 18 8 : Festa parado de la krakova garnizono, okaze de la 82a, naskiĝotago de imperiestro Francisko Jozeto I. Postkongresa ekskurso al Zakopane, vizitado de Tatra-montaro kaj plua vojaĝo al Budapestaj kongresoj. Prezo de fervojaj biletoj de Budapest kai Braha. — Aldone al publikigita jam per unua cirkulero tabelo de distancoj ni komunikas la prezojn de fervojaj biletoj de ĉi tiuj du urboj al Kongresurbo : de Budapest, rapida vagonaro II. kl. kostas k 33.60 » 25.-, III.kl. 16.10 » II. » persona 35.40, III. » k21.80 )) )) II. » de Braha, rapida » 27.50,111. » k 17.30 » II. » persona

— página 7 del PDF —

– 47 Grava deklaro. — La Komitato sciiĝis, ke iu dissemas malican famon, ke ni intensas arangi en Krakovo okaze de la Kongreso ian politikan manifestadon. — Ĉar simila, evidente malvera, famo povas havi malagrablajn konsekvencojn, ni sentas nin devigitaj oficiale deklari, ke ni aranĝas internacian, pure neŭtralan kongreson, sed ne ian nacian manifestadon . La Komitato.

Oka Universala Kongreso Esperantista. — Specialoj konvenoj de ia lnternacia Asocio de Instruistoj Laŭ art. XI de la regularo, la ĝenerala kunveno okazas Ĉiujare dum la universala kongreso esperantista kaj en la sama urbo. Nia sekretario. Sro Durieux, jam petis al la loka organiza komitato ke oni rezervigu en la hortabelo de la kunsidoj du horojn por niaj kunvenoj. La membroj, kiuj partoprenos en la 8a, estas petataj konigi sian nomon alla redaktoro de I. P. R. kaj la temojn kiujn ili eble deziras priparoli. (‘io estos publikigitaj en la venonta kajero de nia revuo.

GRATULO-BON DEZIRO. Per letero esperante presita, kun verda stelo radiante en la supro, mi jus eksciiĝis la geedziĝon de Sro Jan Jacobs kun fraŭlino Bertha Vanderstegen. Ciuj niaj samsocietano], membroj de LA. I., konas, almenaŭ nome, Sron Jacobs, kiu sindone prenis sur sin, dum la Antverpena kongreso, tre malfacilan taskon, t. e. la daŭrigon de la publikado kaj administrado de nia revuo I. P. R. Malmultaj konas fraŭlinon Bertha Vanderstegen (nun sinjorino J. Jacobs). Mi konas ŝin ĉar la fianĉo prezentis ŝin al mi sur la boato dum la promenado sur la Skeldo. Vi povas kredi mian sperton: fraŭlino…. pardonu, Sinoj. Jacobs estas tute ĉarma, inda je sia edzo kaj kiel li fervora esperantistino. < )fte mi vidas ke post edziĝo iaj esperantistoj malvarmiĝas je Esperanto. I iun ĉi bedaiirindaĵon mi ne timas por nia sindona administranto,. Mi havas plenan fidon al Sino ĵ. Jacobs, kiu,

— página 8 del PDF —

havante en siaj manoj kaj koro la administranton de nia revuo, havas fakte en la samaj manoj kaj koro la administracion mem. Je 1 nomo de la tuta membraro de I. A. I. mi gratulas la novajn geedzojn kaj deziras al ili plenan feliĉon dum longa vivado fruktodona. E. Durieux.

BIBLIOGRAFIO. INI ERNACIA KRES I OMATIETO kun laŭ artikola vortaro seslingva (angla, franca, germana, latva, rusa kaj Esperanta), kolektis kaj eldonis A. Ajspurit. Prezo: Sm. 0,150. Deponejo: Moskva Librejo « Esperanto », 26, Tverskaja, Moskvo, Ruslando. Bonega legolibreto, tre rekomendinda por komencantoj kaj vere internacia. 1 IIE CHRIS1 IAN COMMONWEALTH angla gazeto, enhavanta artikolojn pri kaj en Esperanto. GEN TOJ KAJ LINGVO INTERNACIA, memuaro originale verkita de Dro L. L. Zamenhof por la Kongreso de rasoj, okazinta de la 26a ĝis 29a de Julio 1911 en Londono. 10 spesdeka Bibloteko Esperantista nro 6a. Esperanto Propaganda Instituto, Lindenstrasse, 18, Leipzig, Germanujo. LA IN FORMANTO, tutmonda esperantista kroniko, la jarkolekto (1911). La Informanto estas la oficiala, ĉiusemajna organo de la esperanti^ (U. E. A.) entrepreno « Internacia Esperanto Informa Oficejo. Eldonejo: Central-Verlag fŭr Esperanto und Stenographie, Sro II J. lloen, Schrotestrasse, 68, Magdeburg, Germanujo.

Dezirante forte restarigi I. A. I. kaj I. P. R., Sro F. L. G. Marechal, nia estimata vicprezidanto, donacis senpage 20 ekzemplerojn de sia bonekonata, bonega libro « T u t m o n d a Lernolibro por paroligi Esperanton». (Prezo : Sm. 0,500). Samcele kaj samkondiĉe nia fervora membro, Sro JacquesCamesoasse, donacis senpage 12 ekzemplerojn de la tre interesa «Noto pri 1 a 1 n i c i 1 o Matematika. (Prezo : Sm. 0,400). La sumo de la vendo de tiuj libroj estas tute je la profito de Ja kaso de I. A. I. Tiuj, kiuj deziras efike helpi nian asocion kaj ĝian revuon, kaj samtempe recevi utilegan libron, mendu ĝin tuj Ĉe la administranto de I. P. R. Presejo Esperantista : J. llejlen-Andries, Antwerpeii.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

2a Jaro

JULIO 1912.

Nr 7

lnternacia Pedagogia Revuo Oficiala organo de la

Internacia Asocio de Instruistoj. Membra kotizaĵo por 1 jaro kun la monata revuo : _1 Sm. (Fr. 2,50) Specimena numero 0,1 Sm. (Fr. 0,25)

Redaktoro-Admin isteanto : JAN JACOBS, — BooAfsciiE Steenweg, 444, Antvverpen. Belgujo. — A

Kunveno de la Unuigo de la Asocioj Internaciaj (Union des Associations Internationales).

,

La Iban kaj IGan de Aprilo okazis en Bruselo (Belgujo) en la Centra Oficejo de la Asocioj Internaciaj, la jara kunveno de la Centra Komitato de la Asocioj Internaciaj kiuj aliĝis al la Unuiĝo starigita dum la kongreso en 1910. Kvar esperantaj institucioj sendis delegitojn : la Lingva Komitato (Sro Dro Boirac), la Centra Oficejo (Sro Chavet), la Internacia Asocio de Instruistoj (Sro Jacobs) kaj la Universala Esperanto Asocio. Oni scias ke tiu ĉi Unuiĝo ricevis de la Fondaĵo Carnegic valoran helpon (30.000 Sm. jare). Tio permesis al ĝi eldoni novan revuon monatan, « La Vie Internationale » (La Vivo Internacia). La estraro eslis Sro Beernaert, prezidanto, Paul Otlet, Henri Lafontaine, C. Van Overbergh, sekretarioj. Sro Beernaert malfermas la kunsidon je la Ha. Li ĝojas vidi ko la ideoj internaciaj progresadas, 172 asocioj internaciaj havas konstantan estraron. Pli ol unu triono da ili havas sian sidejon en Bruselo. Estas en Bruselo ke fondigis la Oficejo de la Asocioj Internaciaj al kiu Sroj Otlet kaj Lafontaine dediĉas sian tutan agemon. Belgujo havis la plej grandan parton en tiu ĉi bela movado internacia. Esta rolo kiu konvenas al ĝia neŭtraleco, nun kiam ĝi estas protektita kontraŭ la malfeliĉaĵoj de milito. Sro Beernaert rememorigas ke sub lia ministreco Belgujo aliĝis «ii la I osta Unuigo kaj de la fervojoj, kie ĉiuj domandoj malkonsentaj estas submetitaj al la arbitracio. La parolandanto

— página 2 del PDF —

diskrete aludas al kelkaj asocioj internaciaj, fonditaj freŝdate kie la ideo pri arbitracio estas submetita al limigo. En ĉiuj agadkampoj : kredito, juro, interkomunikiloj, la internaiiĝo triumfis. La kunsido de la Internaciaj Asocioj Ekonomiaj kiu ĵus komencis, pruvas ke niaj ideoj pli kaj pli progresas. Mi ne estas partiano de la absolutaj solvoj. Kelkaj el niaj amikoj revas ke la tuta mondo fariĝu unu granda nacio kun unu sola estraro, samformaj leĝoj, kun kici sola armeo, kelkaj policanaroj. Utopio ! La unuformeco estas afero ; konkordo estas alia. Okaze, Sro Bccrnaert deklaras sin kontraŭ la revo pri internacia lingvo anstataŭonta ĉiujn nunajn lingvojn. « Necesas, li diras, konservi la originaleco de la nacioj kaj, kvankam estante internacistoj, oni povas, oni devas ami sian patrujon, la landon kie oni naskiĝis, kie oni mortos ». Sro Paul Otlct rememorigas ke tiu ĉi kunveno estas labora kunsido. La pristudotaj, demandoj karakteriziĝas per du priokupoj: kunagadi, kunaranĝi la klopodojn. En 1910 ne malpli ol 85 internaciaj kongresoj okazis en • Belgujo ; 132 asocioj internaciaj sendis delegitojn al nia kongreso de 1910. Sro Otlct rememorigas la ses gravajn demandojn kiujn la kongreso pritraktis : jura regularo de la asocioj internaciaj, sistemoj de komunaj mezuroj (unuigo en ĉiuj fakoj, en la sistemo de peziloj kaj mezuriloj, ekzemple) tekniko de la internaciaj asocioj ; la dokumentado ; la starigo de preciza terminologio ; kunaianĝo de la klopodoj. Sro Otlet ĝojas revidante ĉiujn agadajn elementojn de la tutmonda kongreso on 1910. Li citas la organismojn en plena aktiveco : opa publioteko, internacia instituto de bibliografio (11 milionoj da slipoj) muzeo internacia, starigita en la «Palai; du Cinquantenaire »). En la tagordo de tiu ĉi kunsido troviĝas la sekvantaj punktoj : raporto pri la situacio de la Centra Oficejo, situacio financa, starigo de komisiistaroj, fikso de la loko kaj dato de la proksima kongreso.

— página 3 del PDF —

– 51 –

Sro II. Lafontaine demandas ke oni konservu la prezidintoj n de la sekcioj kiuj ekzistis jam dum la kongreso de 1910 : regularigo kaj leĝaro prezidantoj Sroj Beernaert kaj Clunet ; komisiistaro de la sistemoj de komunaj mezuroj ; Sroj Ostwald kaj Guillaume, dokumentado kaj publikado ; Sroj Solvay kaj Sebert ; kunagado : Sro Van Overbergh. La kunsido estas fermita je la 11 1/2

KUNSIDO POSTTAGMEZA *Post vizito al la internacia muzeo starigita en diversaj ĉambregoj de la « Palais du Cinquantenaire» komencis la posttagmeza kunsido, sub la prezido de la princo Roland Bonaparte. Oni ekzamenas la financan situacion de la Unuiĝo. Sroj Otlet kaj Van Overbergh proponas al la asocioj internaciaj doni al la komisiistaro projekton pri ideala budĝeto kiu povus esti pristudata en Bruselo kaj submetata al la jura konsilantaro. La granda ĥemiisto Ostwald klarigas germane kion oni faris dum la tutmonda kongreso en 1910 kaj poste rilate la starigo de la sistemoj de komunaj mezuroj kiuj povas esti akceptitaj en ĉiuj landoj de la scienculoj kiuj praktikas la saman sciencon. Ekzistas hierarkio de la komunaj mezuroj respondante al hierarkio de la elpensoj. Estas tre grava demando. Estas necese ke oni vidu kiujn ŝanĝojn la projektota sistemigo povas havirilate al la mezuriloj konstante uzataj. Sro Ledoux, amerika delegito, faras tre interesan komunikaĵon pri projekto kun karaktero internacia, verkita de grupo da personaj diversnaciaj. Estas pri plano de internacia urbo kiu A estas la verkaĵo de franca arkitektisto, Sro Ilebrard. Hi volas konstrui por la estanteco, sed ankaŭ por la estonteco. Ili volas labori grande, grandege. Estas franca arkitektisto kiu plidifinis tiun revon : estas internacie laŭ intenco, sed tre amerikane laŭ karaktero. En tiu urbo internacia, oni ordigos harmonie sporta centro, arta centro, scienca centro, morala kaj religia centro, kaj ĉiu rr prezentante la aktivecon de ĉiuj nacioj pri ĉiuj agadoj de la penso. Vespere okazis akcepto de la delegitoj. La ĉeestantaj samideanoj esperantistaj nur parolis sian karan lingvon. Tiu stranga

— página 4 del PDF —

lingvo, kaptis la atenton de kelkaj aliaj neesperantis’oj. Ili demandis pri la lingvo parolata kaj ,*post ĝis malfrua horo, en intima rondo, la propagando semis en fruktodonema tero. KUNSIDO DE LA 16a DE APRILO La ferma kunsido de tiu konfereco komencis je la IO l/2a, sub la prezido de Sro Beernacrt. Sro Otlct montris la necesecon centralizi Ĉiujn servojn en sunan lokon. La demando estas pristudata. La belga registraro kiu jam sin montris tre malavara rilate la Unuiĝo de la Asocioj Internaciaj, promesis ekzameni bonvoleme la demandon pri la civi’a personigo kaj la novaj lokoj. La paroladanto plendas pri tio ke en la internaciaj ekspoz ie ioj oni volas aligi perforte al unu aii alia nacia sekcio la aferojn kiuj havas karakteron nur internacian kiel tiu ĉi. La kongreso voĉdonas gratulojn al la Amerikanoj kiuj elpensis la projekton pri internacia urbo, projekton elmontritan hieraŭ en la « Cinquantenaire ». Sro Lafontaine diras ke la estraro demandis al la Amerikanoj ke ili provu organizi la proksiman kongreson la proksiman jaron en Washington, lli respondis telegrafe ke ili plisatas atendi ĝis la grandega ekspozicio internacia kiu okazos en 1915 en San Francisko. Atendante oni interkonsentis ko la proksima tutmonda kongrcso okazos en Gento, la venontan jaron. Parolante pri la budĝeto de la Unuiĝo, Sro Lafontaine dankas Sron Solvay kiu donacis 10.000 Sm. al la verko. La belga registaro kaj la Interparlamenta Unuiĝo ankaŭ subtenas ĝin. La Fondaĵo Carnegie ĵus firmigis la budĝeton de la verko (33.200 Sm. da enspezoj ja-e, tiom da elspezoj). Sro Lafontaine esperas la subtenon de la registaroj. Li citas la Instituton de Terkulturado en Romo, kiu havas budĝeton da 320.000 Sm. Sro Lange, sekretario de la Interparlamenta Unuiĝo gratulas la personojn kiuj portis la ŝarĝon de la verko dum la malfacila periodo komenca. Ĉiu laboro devas esti pagita ; ankaŭ ni opinias ke tiuj kiuj sin dediĉis neprofiteme por starigi tiun grandegan

— página 5 del PDF —

– 53 —

verkon, devas ricevi nun materian rajtigon pro siaj penadoj. Sro Otlet proponas la elekton de financa komisiistaro kaj la sendon de danko al la Fondaĵo Carnegie. La Unuiĝo de la Asocioj Internaciaj korespondadis senpere kun la registaroj. Sro Ostwald parolas france kun humoro pri la alvokoj kiujn oni devas fari al la mecenoj. Li esperas vidi la tempon, kiam la « malfeliĉaj » milionuloj cien kurados, petegante •’ « Donu al mi ion por fondi ». Sro Beernaeit fermas la kunvenon. LA LINGVO UZOTA. Interesa diskuto okazis dum la ferma kunsido pri la demando de la lingvo uzota de la internacia movado. Kelkaj estas partianoj de artefarita helpa lingvo, kiel Esperanto, la aliaj defendas la uzadon de vivanta lingvo, kiel la tranca. Oni decidis ke du komisiistaroj *oes starigitaj per ekzameni ĉiun el tiuj demandoj : uzado de lingvoj vivantaj kaj uzado de helpaj lingvoj. Raportis J. Jacobs, Antverpeno.

VOJAGSTIPENDIOJ por studentoj Ciostudenta Asocio, ĝis nun unu sola studenta organizaĵo internacia, elskribos baldaŭ 2-3 vojaĝstipendiojn por studentoj. La stipendio devas esti uzita nur por propaganda vojaĝo tra fremdaj landoj. La postulantoj sciigu la jenajn informojn : 1. Precizan adreson ; 2. Aĝon kaj studon ; 3. Direkton de proponata vojaĝo (landoj-urboj) ; 4. Tempon (proksimume); 5. Prok similman sumon da spesmiloj. Unu respektiva stipendio ne estos pli granda ol 50-100 Sm. Dum la pasinta jaro oni donacis du stipendiojn (al Hungaro kaj Ĉeĥo) sume 150 Sm. Petojn oni sendu (aldonante 1 respondkuponon aŭ samvalore eĉ naciajn poŝtmarkojn por respondo) kiel eble plej baldaŭ al adreso : ESPERANTO – LUHAĈOVICE (Aŭstrio-Moravio). Petoj sen respondkupono estos ne respondataj. La aliaj gazetoj estas tre petataj por represo.

— página 6 del PDF —

DANKON « Ni helpo unu la alian ».

Internacia Asocio de Instruistoj kaj Internacia Pedagogia Revuo tutkore sendas sian sinceran dankon al Nederlanda Katoliko, kiu, en sia Julia numero, neprofiteme publikigis sciigon pri tiu Asocio kaj ĝia oficiala organo. Ili ankaŭ plej sincere dankas la S o c i e d a d Cubana para 1 a prop a g a c i o n de Esperanto, kiu publikigis flugfolion, hispane redaktitan, enhavantan alvokon al la insti uistaro kaj sciigon pri I. A. I. kaj 1. P. R. (Imitindaj ekzemploj).

MEMBROJ KIUJ ALIGIS ANTAŬ LA 31a DE JULIO 1912 75. Sio F. L. G. Marĉclial, B. A., 3, Kingston Terrace, Leeds (Anglujo) 1.— 76. Sro A. Giraud, 2, rue du Nii, Marseille (Francujo) 1.— 77. Sro L. Borkovvski, Row, Dzimianen, (West-Preussen, Germanujo) L— 78. Fino Elisa Tegoni, Via Gioberti, 8-9, Sampierdarena (Italujo) !• — 79. Sro A. Ilalamasek, Untcr-Themenau (Nieder-Osterreich-Aŭstrio) 80. Sro Jose Pires Marques, Calcada de Sta Ana, 198, 1°, Lisboa (Portugalujo) 81. Sro profesoro J. N. Unvvalla, M. A., Centra Ilindu CoTege, Bcnares, (Hindujo)

BIBLIOGRAFIO. WERNIGERODE-ITASSERODE, ŝlosilo de Harzmontaro, gvidfolieto pri tiu bela regiono. Senpage ĉe «Verkehrsamt der Stadtischen Kur-Verwaltung, ‘vVcrnigerodellarz, Germanujo. GENERALA KATALOGO de la Presa Esperantista societo, j 33, rue Lacepede, Paris, Francujo. /

— página 7 del PDF —

KLEINES VERZEICHNIS DER ESPERANT0-L1TERATUR. — Katalogo de la Esperanto Verlag Moller kaj Borel, Berlin S. W. 68, Lindenstrasse, 18-19, Germanujo. Esperante redaktita cirkulero de Esperantista ĉefa agentejo de « Frederiko-^ ii li e mo »• (Prusa akcia kompanio por viv-kaj garanti-asekuroj en Berlin). MaxGottgetreu, Rundestrato, 13, Ilannover, Germanujo. HUNGARAJ RAKONTOJ de Ferenc Hcrczeg, tradukis A. Panajotte,n021 de Esperanta Biblioteko Internacia. — Esperanto Verlag Moller kaj Borel, Lindenstr., 18-19, Berlin, Germanujo. — Prezo: 0,100 Sm. Plej rekomendinda verketo por lcgadaj ekzercoj dum kunvenoj. KROATAJ POEZIAĴOJ kun literaturhistoria enkonduko de Mavro Ŝpiccr. Propaĵo de 1’aŭtoro ; Zagreb (Kroatujo-Aŭstrio). Prezo : 0,750 Sm. La aŭtoro trafe sukcesis konigi al la tutmondo spiritajn trezorojn de popolo preskaŭ tute ne konata. FANTOMOJ (Fantaziaĵo) de Ivan Turgenev, el la rusa lingvo tradukis Dro Andreo Fiŝer. — Nr 1 de la Esperanta Biblioteko Danubo ; Editura Esperanto, 14, str. Belvedero, Bucuresti, Rumanujo. Prezo : 0,100 Sm. VERS AĴOJ (Libro unua) kun portreto de la aŭtoro. — Originale verkitaj de Sro Georgo Deskin. — Nr 2 de la Esperanta Biblioteko Danubo. Ciuj, kiuj konas la bone prizorgata revuo « Danubo », ne dubos pri la alta valoro de ambaŭ cititaj verketoj. Precipe la verketo de Sro Deskin estas vere nova, ŝatinda trezoro por nia Esperanta literaturo. NEDERLANDA KATOLIKO, monata, oficiala organo de la Nederlandaj R. Kat. Esperantistoj. Abonprezo : Sm. 1,040 jare. Redakcio-Administracio: St. Crispijnstr., 57, ’s Hertogcnbosch, Nederlando. CUBA ESPERANTISTO, oficiala organo de la societo kuba poi la propagando de Esperanto. — Rcdakcio-administracio : Apartado i 1324,« Habana, Cuba.

— página 8 del PDF —

GRAVA AVIZO. liu ĉi numero de nia revuo estas la lasta de la 2a jarkolekto; tiu de Aŭgusto estos la unua de la 3a jarkolekto. Ĉar laŭ art. VII de nia regularo, la budgeta periodo daŭras de unu universala kongreso esperantista ĝis la sekvanta, ni afable petas la gemembrojn de I. A. I. bonvoli sendi al Ja kasisto kiel eble plej baldaŭ sian kotizaĵon por la tria asocia jaro. Oni aldonu, kaj tio estas necesega, iom da helpmono. Dum la pasinta jaro la mono enspe ita (kotizaĵoj kaj donacoj) i.ur ĝuste sufiĉis por kovri la elspezojn de nia asocio (eldon de 7 numeroj kaj ĝeneralaj elspezoj administraciaj). Detalaj raportoj pri la agado de nia asocio aperos en la venonta kajero. Ni esperas ke neniii membro forlasos niajn rangojn kaj ke ĉiuj ree helpos por plifortigi kaj kreskigi nian asocion ka j gian oficialan organon por la bono de la Esperanta movado genei ale kaj de la instruado speciale.

DIVERSAJ SCIIGOJ : Ordinaraj membroj pasgas ĉiujare 1 Sin. (fr. 2.50); propagmluloj almenaŭ ĉiujare 4 Sm. (fr. 10 10; donaculoj almenaŭ ĉiujare lOSm. (fr. 25). I. A. 1. akceptas dankeme ĉiujn donacojn, kiuj helpas ĝian agadon.

Dezirante forte restarigi I. A. I. kaj I. I’. R., Sro E. L. G. Marechal, nia estimata vicprezidanto, donacis senpage 20 ckzcmplerojn de sia bonekonata, bonega libro « T u t m onda Lernolibro por paroligi Esperanton». (Prezo : Sm. 0,500). Samcele kaj samkondiĉe nia fervora membro, Sro JacquesCamescasse, donacis senpage 121 kzemplerojn de la tre interesa «Noto p r i 1 a I n i c i 1 o Matematika. (Prezo : Sm. 0,400). La sumo de la vendo de tiuj libroj estas tute je la profito de la kaso de I. A. I. l iuj, kiuj deziras efike helpi nian asocion kaj ĝian revuon, kaj samtempe recevi utilegan libron, mendu ĝin tuj ĉe la administranto de I. P. R. Presejo Esperantista ■ J. Heylen-Andries, Anhverpen.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Jaro I I I . ___ AŬGUSTO-SEPTEMBRO 1912______

_ 1-3.

internacia Pedagogia Revuo (I, P . R.) Oficiala, monata organo de

Internacia Asocio de Instruistoj. (I. A. I ) Jara abono: Sm. 1,500. — Senpage por la membroj de I. A. I. ordinara membro : 1 Sm. membro-propagandulo: 4 Sm. membro-donaculo: 10 Sm. N.-B. — I. A. I. ankaŭ akceptas dankeme ĉiujn donacojn, kiuj helpas ĝian agadon. Membra kotizaĵo por 1 jaro (La asocian jaron komencas la l an de Aŭgusto)

Tarifo pri anoncoj. Por unufoja enpreso: Sm. 3,200 i / i paĝo Sm. 16 1/8 paĝo Sm . 10 1/2 paĝo Sm. 2 1/16 paĝo Sm. G i/4 paĝo Malgrandaj anoncoj nekomercaj Sm. 0,200. s Rabato por 3-foja enpreso : 10 % » » 6-foja » 20% » » 12-foja » 30 % N. B. — La membroj de I. A. I. pagas nur je duonprezo, krom la rabato, ĉiujn anoncojn. A v iz o j d e la r e d a k c i o . Nepresitajn manuskriptojn ni resendas nur tiam, seonialdonis poŝtpagon por resendo. — La redakcio konservas porsi la rajton korekti laŭ bezono la manuskriptojn. — Represoj k*?j tradukoj de niaj arlikoloj estas permesataj, se ili ne estas speciale rezervitaj ; sed oni ĉiam citu nian revuon kaj sendu al ni almenaŭ 2 ekzemplerojn de la tradukaĵo aŭ represaĵo. — En la fako « Bibliografio» estos registrataj nur tiuj gazetoj aŭlibroj, en kiu ajn lingvo, de kiuj venis almenaŭ 2 ekzemplerojn. — La redakcio respondas letere aŭ poŝtkarte nur tiam, se oni aldonis por la respondo internacian respondkuponon aŭ respondkarton. R edaktoro-A dministranto :

Sro JAN JACOBS, kasisto de I. A. I., — B oomsche S teenweg , 444, A ntvverpen. B elgujo . —•

— página 2 del PDF —

LUEBLA

— página 3 del PDF —

Kunvenoj de Internacia Asoeio de Instruistoj. (I. A. I.) dum la oka universala kongreso de Esperanto en Krakovo. Ia kunveno — Lundon, la 12an de Aŭgusto 1912. Ĉeestas 27 geinstruistoj el 11 diversaj nacioj, sed nur tre malmultaj anoj de I. A. I.,k aj scijĝas pri la decidoj alprenitaj dum la antverpena kongreso. Sro Aiziere estas petata por prezidi la kunvenon. Fino Janalikova (Moravio) legas raporton senditan de la ĝenerala kasisto, Sro Jacobs, kiu ne povas alveturi Krakovon. Laŭ tiu raporto, jen la financa situacio de I. A. I. : Enspezoj de Aŭgusto 1911 ĝis Aŭgusto 1912 Sm. 93,456 Elspezoj » 83,378 E n k a s o j e la l a d e A ŭ g u sto 1912

S m . 10,078

Krom tio ni posedas ankoraŭ diversajn vendotajn librojn valorantajn 13,800 Sm. La julia n° de I. R. P. estas presata, sed post la sendo de tiu numero restos nenio en la kaso> Sro Jacobs proponas :16 ke la nunaj membroj bonvolu tuj repagi sian kotizaĵon, ĉarla asocia jaro daŭras de kongreso al sekvanta kongreso ; 2e ke la plej riĉaj kaj sindonemaj el niaj kolegoj bonvolu sendi helpmonon kaj varbi novajn anojn. Tuj kiam ni estos 150, nia revuo regule povos aperi ĉiumonate. Sro Jacobs aldonas ke, laŭ laregularo, triono el la komitatanoj devas esti denove balotataj. La nuna estraro estas : Prezidanto : Sro Cart (Francujo). Vic-prezidanto : Sro Marechal (Anglujo). Vic-prezidantino : Sino Zapater de Chalmot (Germanujo). Sekretario : Sro Durieux (Francujo). Kasisto : Sro Jacobs (Belgujo). Konsilantoj : Sro Christaller (Germanujo), Sro Building (Anglujo), Sro Backheuser (Brazilio), Sro Schonherr (Germanujo), Sro Clark (Anglujo), Sro Simon (Aŭstrio).

— página 4 del PDF —

—2 — Fine Sro Jacobs petas ke oni bonvolu kolekti la kotizaĵojn dum la kongresaj kunvenoj. Pri tiuj diversaj punktoj oni decidas prokrasti respondon ĝis la proksimakunveno.Tamen jam oni ĝenerale opinias ke balotado de novaj komitatanoj estas nun neebla. Sro Zajchowski, el Galicio, salutas la ĉeestantaron je 1’ nomo de T instruista galicia asocio. Sro Aiziere (Francujo) bedaŭras ke neniu el la komitatanoj ĉeestas la kongreson. Li klarigas kiel nia I. A. I. estis reorganizita la lastan jaron en Antverpeno. Ĉar Sro Ĉejka ne respondis niajn leterojn, ni perdis la adresojn de la antaŭaj anoj. Vane nia tre agema kaj sindonema ĝenerala kasisto, Sro Jacobs, klopodis por rekolekti tiujn dokumentojn. Pro tio nia asocio ricevis grandan malhelpaĵon. Tamen nepre ni devas fari la necesajn oferojn por daŭrigi la publikadon de nia bulteno. Tro grava estas la enkonduko de Esperanto en nian medion por ke ni lasu‘ morti nian gazeton. Sro Aiziere montras kiel li sukcesis starigi francan esperantan asocion de geinstruistoj kaj geprofesoroj. Fondite de apenaŭ ok monatoj tiu asocio kalkulas nune 200 anojn dividitajn en 28 departementaj sekcioj. Estas dezirinde ke en ĉiu lando oni agu sammaniere. Poste federaciante niajn naciajn asociojn ni povos facile vivigi nian bultenon internacian. Dua kunveno okazos la proksiman vendredon, la 16 an de Aŭgusto, kun la jena tagordo : le Legado de la protokolo ; 2®Klarigoj pri I. A. I. kaj I. P. R .; 3e Kolekto de kotizaĵoj ; 4° Diversaj deziresprimoj. Finis la kunveno je la 3a kaj duono. Raportis: J. Aiziere. lla kunveno — Vendredon, la 16an de Aŭgusto 1912. Prezidanto : Sro Aiziere. Post legado de la protokolo pri la antaŭa kunsido, la prezidanto disdonas ekzemplerojn de I. P. R. kaj legas la elokventan alvokon verkitan de Sro Marechal. Sro Sykora (Saksujo), kiu ne povas ĉeesti niajn kunvenojn,

— página 5 del PDF —

~ 3skribis interesplenan leteron en kiu li montras Ja neceseeon fondi naciajn societojn de geinstruistoj kaj poste unuigi tiujn landajn societojn en mondligoo, ne de geinstruistoj sed de geinstruistaroj. Jam li fondis esperantan asocion de 1’ saksa instruistaro kiu nuntempe enhavas pli ol 80 geanojn. Li klopodas por instigi niajn kolegojn en okcidenta Prusujo kaj en Vurtembergo por ke ili kreu samajn landajn asociojn. Tre elokvente Sro Sykora montras la grandan utilecon de Esperanto en la popollemejoj kaj sekve la devon por ni, instruistoj esperantistaj, enpuŝi vigle la propagandon en la pedagogiajn mediojn. Pro tio li treege petas, ke ĉiu el ni klopodu, por ke baldaŭ en ĉiu lando estu fondita nacia asocio de esperantistaj geinstruistoj, aliĝanta al I. A. I. Estas tute rimarkinde ke ĉie oni esprimas saman deziron al nova pli racia organizado. Jam Sro Aiziĉre (Francujo) faris saman proponon. Ankaŭ Fino Mikkelsen (Danujo) sciigas al la ĉeestantaro ke en Danujo ekzistas de kelkaj monatoj esperantan asocion de geinstruistoj. Unuanime la ĉeestantoj aplaŭdas la parolojn de Fino Mikkelsen kaj promesis klopodi por ke baldaŭ en ĉiu lando ekzistu samaj asocioj kiel en Danujo, Saksujo kaj Francujo, kaj oni elektas por ĉiu lando konstantan korespondanton al I. P. R. Jen tiuj korespondantoj : Anglujo : Fino -E. O’ Brien, PauVs Place, 3, Canonbury, London N. Aŭstrio : Albin Neŭzil, Horka, Moravio ; Stan. Otruba, Fesetice, Olomouc, Moravio. Bohemujo: Sro J. Sŭsser, komerca lernejo, Saaz. Danujo: FinoA. Mikkelsen, 10, A4Reberbanegade, Kopenhago. Francujo : Sro J. Aiziere, Alfortville apud Parizo. Germanujo : Sro M. Sykora, Dresden, 16, Bishofsweg, 19/IIa. Skotlando : Sro D. Kennedy, 134, Ingleby Drive, Glasgovo. Rusujo : Andrzej Lipski, Varsovio, str. Piskua, 43. Usono : H. Hetzel, Movlan apud Philadelphia, Pennsylvania. Fine, laŭ la deziro, esprimita de SrO Jacobs kaj vigle apogata

— página 6 del PDF —

—4— de Sro Otruba, oni kolektas 12 kotizaĵojn por I .A .I. (12 Sm.) La monon Sro Aiziere bonvolos sendi al Sro Jacobs. Raportis J. A IZIER E. R i m a r k o . — Kiel vi vidas, la ĝenerala deziro estis, ke nia I. A. I. fariĝu plej eble frue mondligo de naĉiaj asocioj. Do estas dezirinde studi tiun ĉi jaron la rimedon aliformigi nian I. A. I. laŭ tiuj deziroj. L a koDsilantaro povos konsisti el konstantaj korespondantoj en ĉiu lando. En la venonta kongreso ĉiu el tiuj korespondantoj, kiu ne povos ĉeesti la kongreson, devos sendi raporton pri la movado en sia lando kaj laŭvole la deziresprimojn.

J. A iz ie r e .

Raporto p ri la flnanca adm inistrado de I.A .I. delal® de Augusto 1911 gis la 31® de Julio 1912. Je la restarigo de I. A. I. (en Antverpeno, la 23an de Aŭgusto 1911) 19 gekolegoj aliĝis kaj pagis sian kotizaĵon ; 1 (Fino H . Fryer, Londono) kiel membro-propagandulino, 18 kiel ordinaraj membroj. Dum la daŭro de 1’ jaro 62 aliaj gekolegoj sendis sian aliĝon kiel ordinara membro ; tio faras ke nia asocio finas sian duan jaron kun 81 membroj, el 13 landoj, nom e: Aŭstrio 7, (Bobemujo 2, Malsupra-Aŭstrio 1, Moravio 4) ; Belgujo 3, Britujo 14 (Anglujo 12, Irlando 1, Skotujo 1); Bulgarujo 1 ; Danujo 3; Francujo 23; Germanujo 10; Italujo 2; Nederlacdo 3; Portugalujo 1 ; Rumanujo 1 ; Rusujo 12; (Rusujo E uropa7, Finnlando 1, Polujo 1, Sibeiio 3) ; Hindujo 1. Ni esperu ke ĉiuj restu fidelaj kunlaborantoj ! Por pli forte subteni la asocion kelkaj membroj sendis helpmonon ; dŭ aliaj (Sroi Marechal kaj Camescasse) sendis senpage al la kasisto kelkajn specimenojn de verkoj de ili verkitaj, vendotajn je la profita de la kaso. Imitindaj ekzemploj ! Pro malhelpo Internacia Pedagogia Revuo nur povis ekaperi je la la de Januaro 1912. De tiam 7 kajeroj estis publikigitaj; sed materiale k3Ĵ finance ne estis eble eldoni pli multajn, ĉar por ke la revuo povu aperi regule nur en la nuna formato, necesas ke ni disponu pri 150 Sm. jare. Do, se la malnovaj gemembroj

— página 7 del PDF —

– 5 restos fidelaj kaj se tiom da personoj aligos kiom la pasintan jaron, la vivo de nia asocio kaj de nia revuo estos certigita. Ĉar tio estas certa, ni jam povas pripensi por plibeligi kaj pligrandi nian organon. Kelkaj fervoraj membroi sendis artikolojn interesajn por nia revuo. Dankon al i l i ! Mi esperas ke ĉ i u ano en 1’ estonteco sendu de tempo al tempo artikolojn, ĉar despli interesa iĝos nia gazeto. Fine jen la financa stato de nia kasc : ELSPEZO J ENSPEZOJ Kotizaĵoj Sm. 87,536 Preskostoj de 7 numeroj 50,400 Donacoj » 4,220 Forsendbanderoloj 3,200 Vendo de apartaj Forsendkostoj 25,138 numeroj » 0,700 Abono « Franca EsperVendo. de 2 libroj antisto» 1,600 (Marĉchal) » 1,— Elspezoj de la sekretario 1,400 Vojaĝo al Bruselo (15an Sume » 93,456 kaj 16an de Aprilo 1912) kiel delegito de I. A.I. ĉe la kunsidoj de la Centra Komitato de la Unuiĝo delaAsocioj Internaciaj 4,120 Diversaj 2,224 Sume 93.456 P or komenci nian trian asocian jaron restas do nenio en kaso krom 30 libroj (13,800 Sm.) (Efektive la elspezoj superis iom Ja enspezoj, sed per mondonaco mi tion egaligis). L a ĝenerala kasisto,

J. J acobs. MEMBROJ KIUJ A LIĜ IS ANTAŬ LA 15a D E SEPTEM BRO 1912 82. Sro Veniamin Viktorovic Vozdviĵensky,Gogolia, 4, Kiŝinev ul., (Besarabio-Rusujo) 1.— 83. Sro Jan Kaszycki, Grzegorzki(Galicio-Aŭstrio) 1 .— 84. Fino A. Mikkelsen, Reberbanegade, 10, A 4, Kopenhago (Danujo) 1.—

— página 8 del PDF —

– 6 85. Sro H enry W . Hetzel, Moylan (apud Philadelphia) Pa., (Usono) ‘ l._ 86. Fino Fanny Bonnet, 12, Place d’Anvers, Paris (Francujo) 1.— 87. Sro Boleslav T . Gluchovski, Rakov p. Czenstochova. (Polujo-Rusujo) 1. — 88. Sro Zajchowski Zygmunt, Jadowniki, Brzesko (GalicioAŭstrio) 1 89. Fino Louise Raffard, St. Chammond (Loire Francujo) 1.— 90. Sro Andrzej Lipski, $tr, Piskua, 43, Varsovio (PolujoRusujo) . l._ 91. Sro Stan Otruba, Fesetice, Olomouc (Moravio-Aŭstrio) 1.— Anstataŭ S»o N . Kabanov el Moksvo devas esti: 70. Sro P . Kabanov, Zeja Pristan, Amur dbl. (SiberioRusujo) 92. Fino Julie Ŝupichova, 522 Jeĉna 36, Praha II., (BohemujoAŭstrio). 93. Fino Frantiŝka Rehakova, Veseli nad Moravou (MoravioAŭstrio). 94. Sro Felix Uhlmann, Annabergstr., 247, Chemnitz (Germanuj o).

MALNOVAJ MEMBROJ, KIUJ JAM PAGIS SIAN KOTIZAĴON PO R LA JARO 1912-1913 34, Fino A. Janalikova (1 Sm.); 35, Fino M. Minarikova (1 Sm .); 17, Sro D. Kennedy (IS m .); 32, Sro J. Aiziere (1 Sm .); 38, Sro E . Ulitzsch (1 S m ,); 23, Sro P . Christaller (1 Sm.) ; 19, Sro J. Jacobs (1 S m .); 15, Sro O. Melzer (1 Sm.) ; 16, Sro W . Hahn (1 Sm.) ; 58, Sro Benoit (1 S m .); 22, Sino Giraudet (1 Sm.) ; 3, Sro M. Sykora (1 Sm.).

M ONOFEROJ Sro J. Jacobs, 1 Sm. — Sro P . Christaller, 0,500 Sm. — Sro M. Sykora, 0,600 Sm. — Venditaj 21ibroj de Sro Marechal (l Sm. al Sro Melzer kaj al Sro Benoit).

— página 9 del PDF —

—7—

B IB L IO G R A F IO . NORD-GERMANAJ RAKONTOJ de Heinricli Bandlow, tradukis Ella Scheelpeltz, nr 22 de la Esperanta. Biblioteko Internacia. Esperanto Verlag Ader&Borel, Struvestrasse, 40, Dresden A. 1, Germanujo. Prezo 0,100 Sm. PJej rekomendinda verketo por legadaj ekzercoj dum kunvenoj. PETALOJ, aro da versaĵoj orginale verkitaj en Esperanto de Czeslaw Kozlowski. Mendebla rekte de Taŭtoro : Malo-Vladimirska, 26, Kiew, Rusujo. — Prezo : Sm. 0,250. RUĜA STANDARDO, socialista marŝo de B. Czerwinski. MALLIBEREJA, kanto de Norbert Zoula. nr 1 & 2 de la Laborista Internacia Kantaro. — Eldonejo: La Kulturo, Lipova, 8, Praha II, Bohemujo-Aŭstrio.

TITOLARO de Eŝpeiantaj verkoj tradukitaj el la rusa literaturo. Havebla ĉe librejo « Esperanto», Tverskaja, 26, Moskvo, Ruslando kaj ĉe la aŭtoro Georg Davidov, Poŝtkesto 12, Saratov, Ruslando. — Prezo : Sm. 0,110. AL MIA FRATINETO, letero pri la seksvivo de Felix Ortt, tradukita de A. Muller. — Eldonejo : Chreestarchia, Soest, Nederlando. — Prezo : Sm. 0,400. Ĉiu instruist (in) o aŭ edukist(in)o devas nepre konatiĝi kun tiu bonega verko pri tia grava problemo. PRINCE SEREBRJANIJ, historia romano de grafo A. Tolstoj, el la lingvo rusa tradukis Sino M. Sidlovskaja. — Literatura aldono de gazeto « La Ondo de Esperanto ». — Librejo « Esperanto », Tverskaja, 26, Moskvo, Ruslando. — Prezo : Sm. 1,600. En Tutmonda Biblioteko je la memoro de L. Tolstoj aperis la sekvantaj rakontoj de L. Tolstoj : Nr l. D i o – U n u p o r ĉ i u j . — Prezo : Sm. 0,050. Nr 2. U n u A n i m o e n ĉ i u j . — Prezo: Sm. 0,050. Nr 3. U n u a S t u p o aŭ Senmortiga Nutrado, tradukitaj el rusa lingvo de Anna Sarapov. — Prezo : Sm. 0,110. Nr 4. P e r k i o h o m o j e s t a s v i v a j . — P iezo : Sm. 0,080.

— página 10 del PDF —

– 8 Nr 5. D io v i d a s v e r o n , s e d n e b a ld a ŭ d i r o s . — Prezo : Sm. 0,050. Nr 6. D u M a l j u n u l o j . — Prezo : Sm. 0,080. Nr 7. K ie e s t a s a m o , t i e e s t a s D i o . — P iezo : Sm. 0,070. Nr 8. S i e ĝ o d e S e b a s t o p o l . — Prezo : Sm. 0,170. Nr 9. K a ŭ k a z a M i l i t k a p t i t o . . — Prezo : Sm. 0,090. tradukitaj elrusa lingvo de N. Kabanov. Librejo «Posrednik», Sro I. I. Gorbunov, d. Testov, Arbat, 36, Moskvo, Rusujo. ESPERANTO, duonmonata internacia gazeto; oficiala organo de U. E. A. —Jara abono : Sm. 2 ; luksa eldono Sm. 2.500. — Adm. : 10, rue de la Bourse, Geneve (Svisujo).

ATENTU ! GRAVEGE ! Por ne malbelpi la regulan funkciadon de nia asocio kaj la regulan aperadon de la revuo, la malnovaj membroj estas petataj s e n p r o k r a s t e sendi sian kotizaĵon. L a K asisto.

Avizo al la verkistoj kaj eldonistoj Se vi vere deziras ke viaj verkoj kaj eldonaĵoj estu kiel eble plej multe vendataj, anoncu ilin en nia revuo. Viaj anoncoj estos legataj de niaj gemembroj, kiuj ĉiuj estas ne nur fervoraj esperantistoj, sed ankaŭ i n s t r u a n t o j de Esperanto. A1 ili estas do komisiita konigi viajn verkojn kaj eldonaĵojn. Gemembroj-verkistoj, profitu de la speciala rabato ; neniu alia gazeto oferas al vi tiel profitigajn kondiĉojn! Gekolegoj, varbu anoncantojn !

— página 11 del PDF —

— página 12 del PDF —

DANUBO –

–

FRANCA ESPERANTISTO

–

Monata organo de la rumanaj kaj bulgaraj Esperantistoj 32 p ., nur en Esperanto Jara abono : 3,50fr. (1,400 Sm.) Adm. 14, str., Belvedere, Bucuresti, Rumanujo.

Monata orgona de la francaj esperantistoj. 16 p ., Esperante & france Jaraabono: 3,75fr. (l,500Sm.) Adm. : 46, Boulevard Magenta

LINGVO INTERN ACIA

–

Centra organo de la Esperantistoj L a plej malnova el ĉiuj Esperantistaj gazetoj, fondita en 1895, aperas post la 15a, de ĉiu monato. Jara abono : 5 fr. (2 Sm.)

–

JU N A ESPERA N TISTO

— Paris —

LA HOLANDA PIO N IRO

—

Monata oficiala organo de Holanda Societo Esperantista 4 paĝa, grandformata, Esperante & holande Jara abono : 1,20 fl. (1 Sm.) Adm.

Prinsestr., 48, Hago.

—

ITALA ESPERA N TISTO

Monata gazeto por junuloj, instruistoj kaj Esperanto-lernantoj Jara abono : 2,50 fr. (1 Sm.) Ambaŭ gazetoj kune 6,25 fr. Adra. 33, rue Lacepede — Paris —

Monata oficiala organo de Itala Esperanto Asocio

–

PO LA ESPERA N TISTO

–

Monata gazeto kun senpaga literatura aldono Oficiala organo de la 8a 20 p ., Esperante & pole ■j^ra abono: 2,50 rb. (2,650 Sm. Adm. Hoza/20i Varsovio.

12 p ., Esperante & itale Jara abono : 31. (1,20 Sm.) Adm.

13, Salita Pollaiuoli, — Genova —

—TUTMONDO ESPER O — Oficiala, monata organo de la Kataluna Esperantistaro. 16 p ., Esperante &katalune Jara abono : 3 fr. (1,200 Sm.j Adm. str. Tallers, 81, Barcelono. — Hispanujo.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Jaro III._______

OKTOBRO 1912_________

3*

internacia Pedagogia Revuo (I. P. R.) Oficiala, monata organo de

Internacia Asocio de Instruistoj. (I. A. I.) Jara abono : Sm. 1,500. — Senpage por la rnembroj dejt. A- L

Membra kotizaĵo por 1 jaro (La asocia jaro komeneas la lan de Aŭgusto)

) • ordinararnembio : 1 Stn. ? membro-propagandulo: 4 Sm. ‘ J memfoo-donacMo : 10 Sm.

N.-B. — I. A. I. ankaŭ akceptas dankeme ĉiujn donacojn, kiuj helpas ĝian ‘agadon. ‘ .

Tarifo pri anoncoj. Por unufoja enpreso : . . Sm. 16 i/i paĝo i/8 pago . . Sim 3,200 1/2 paĝo . . Sm. 10 1/16 paĝo . . Sm. 2 . . Sm. 6 i/4 . paĝo Malgrandaj anoncoj. nekomcrcaj Sni. 0,200. Kabalo por 3-foja enpreso: IO % 20 % »» 6-fojjj. » » » HMffoj. 30 % N. B. — La. mcmbrojd e I .A. 1 . paga s ur rj e dunnprczo, krom la rbbato, ĉiujn anoncojn. . /r»

.

*

f’

A v i z o j d e la r e d p k c i o . Nepresitajn manuskriptojn ni resendas nur tiam,. se onialdonis poŝtpagon por resendo. ■ — La redakcio konservas porsi la rajton • korekti laŭ bezono la manuskriptojn. — Represoj kaj tradukoj de ■ niaj artikoloj estas permesataj, se ili ne estas speciale rezervitaj ; scd cni Ĉiam citu nian revuon kaj sendu al ni almenaŭ 2 ekzemplerojn de la tradukaĵo aŭ represaĵo. — En la fako «Bibliografio » estos registrataj nurtiuj gazetoj aŭlibroj, en kiu ajn lingvo, de kiuj venis almenaŭ 2 ekzemplerojn. —La redakcio rcspondas letere aŭ poŝtkarte nur tiam, se oni aldonis por la respondo internacian respondkuponon aŭ respoIldk;prton. ’ • Redaktoro-Administran-to :

‘

Sro JAN JACOBS, kasisto de I. A. I., — IJoomsche Steenveg, 414, Antverpen. Belgvjo. —

— página 2 del PDF —

Estraro de I. A. I. Honora prezidanto -: Sro Dro – E. Boirac, rektoro de la univcrsitato, Dijon (Francujo). Prezidanto : Sro Th. Cart, profesoro de la universitato (Palis). Vic-prezidanto : Sro Marechal, profesoro, Leeds (Anglujo). Vic-prezidantino : Sino H. Zapater de Chalmot, profesorino, Koin a/R. (Germanujo). . • Sekretario : -Sro F.’Durieux,, direktoro ‘ de ‘lernejo. 71, rue de Bouvines, Lille (Francujo). ….. ‘ .. , Kasisto : Sro. J. Jacobs, komunuma instruisto, 444, Boomsche Ŝte£nweg, Antverpeno (Belgujo). ‘ Konsilantoj : Sro P. Christaller, profesoro, Stuttgart (Germanujo). Sro Building, instruisto (Anglujo). Sro E. Backheuser, profesoro, Rio de Janeiro (Brazilujo). Sro Schonherr, instruisto, Dresden iGermanujo). Sro Dro Clark, profesoro, Arborfield (Anglujo). » Sro O. ‘Simon, profesoro, Wien (Aŭstrio). . . .

Konstantaj korespondantoj A n g lu j o -: Fino E. O’Brien. — A ŭ s t r i o . Sro A. Neŭzil. — Bohemujo : Sro J. Sŭsser. — B u lg a r u – j o : Sro G. Poppoff. — D a n u j o : Fmo A. Mikkelsen. — Finnlando: Sro E. Elenius. — Francujo : Sro J. ‘ Aiziere. — G a li c i o : ‘ Sro – J. Kaszycki. — Germanujo : Sroj M. Sykora & K. Hartel. — H i n” d u j bV Sro J. N. ‘ Unwalla. — 1 r la n d o : Fino Stark. —11 a lu j o : Sro A. Stromboli. — N e d e r la n d o : Sro Lutkie. ~ P o lu j o : Sro A. Lipski. — P o r t u g a lu j o : Sro J. ‘ Pires Marques. — Rumanujo; Sro M. Timuŝ. — R u s u j o : Sro S. Kuznecov. — S i b e r i o : Sro I. Seriŝev. I. P. R. estas tute ne profitcelanta ‘ entrepreno. Gi nur estas la oficiala organo de I. A. I. Car tiu Ci ‘asocio staras ekster Ĉia politika aŭ religia agado, I. P. R. ankaŭ Ĉiam portos tian saman karakteron kaj neniam publikigos artikolon – kiu povus iel ajn ofendi la politikan aŭ religian opinion de siaj gelegantoj. Oni ankaŭ ĉiam – memoru ke ju pli – multnombraj la anoj de I. A. I. estos, jupli -granda – iĝos I. P. R. ‘»Vendotaj tute je ‘la profito de la kaso de I. A. I. : l4 ekzempleroj de « L a l’ u t m o n d a. L e r n o li b r o p o r p a r o li g i E s p e r a n t o n », originale verkita, de F. L. G. Marechal, B. A. — Prezo : 0,500 Sm. (afrankite) (Donaco delaaŭtoro). 10 ekzempleroj de « N o t o p r i l a l n i c, i l o M a t e m tika » (l6 desegnajoj en la teksto ‘kaj unu lolio eksterteksta kun l6 desegnajoj), verkita de J^cques Camescasse. — Prezo : 0,400 Sm. (afrankite) (Donaco de la aŭtoro). 77 Akvo-trinkpokaletoj por la migrulo. — Prezo : 3 ope por 0,l00 Sm. (l respondkupono) (afrankite) (Donaco -de Sro E. Ulitzsch). , Oni mendu tuj ĉe -la administranto de I. P. R. ‘ Prcscjo Esperantista : J. Hevlcn-Andrics, Antwcrpen.

— página 3 del PDF —

Sinjoro P. A. Schendeler, lernejestro Maria-Heide, Veghel, Nederlando, deziras ‘ricevi de geinstruistoj tiulandaj mallongajn sciindaĵojn pri instruaferoj. Li al ĉiuj respondos’ ĉu per P. I., ĉu per letero pri holanda instruado kaj instruisto.

— página 4 del PDF —

LUEBLA

V,

— página 5 del PDF —

~ 9 —

Cu geknaboj facile lernas Esperanton ? Mi plezure sciiĝis ke jurnalo, tiel utila kiel estas I. P. R., revivas post tro longa dormado. Laŭ mi, ne ekzistas homdj kiuj devus sin interesi pri la demando pri Internacia lingvo pli entuziasme ol la geinstruistoj de la tuta mondo. Efektive, nia nobla pro -esio, la celo de nia vivo, estas eduki la estontojn mastrojn de !a momio. Laŭ la ordinara regulo, ni povas diri: « Kia edukado, tia konduto, » Malgraŭ la esceptoj, tiu regulo ‘ estas vera. Do, nia sankta tasko estas ne nur instrui la intelektonde niaj karaj lernantoj, sed precipe formi noblajn homojn. Ciu inda pedagogo konstatas ke egoismo estas la plej komuna danĝero ĉe la geinfanoj. La tuta morala edukado de la juneco devas emi eksciti ĉe la infanoj la amon al siaj gefratoj nenur samnacioj, sed ankaŭ fremdaj. La penso de la latina poeto «homo sum et nihil humani a me alienum puto » enhavas la ĉcfrisorton de la ‘sociala edukado. ‘ • ■ * ■ • 5 C -■ Sed kie trovi – pli praktikan – rimedon por ekveki tiun senton ol la lingvo internacia, kaj tiun ‘« novan senton », Esperantismon, kiun la uzado de tiu lingvo preskaŭ ĉiam ekscitas? Estas nur kiam la infanoj komencas sperte scii per internacia interkorespondado ke ekzistas en ĉiuj landoj intanoj kiuj tute similas al ili, infanoj kiuj nur deziras amikiĝi kun ili kaj partopreni en ilia knaba vivo, ke ili praktike komprenas kaj sentas ke ĉiuj homoj estas gefratoj, ke la tuta homaro estas unu «granda rondo familia. » Do, la veraj homemaj geinstruistoj kiam ili povus, kiam iliaj superuloj tion permesas, instruos siajn gelernantoj pri Esperanto, eĉ se por tiel fari, ili devas doni kursojn post la ordinaraj horoj, eĉ se ili havus nenian mongajndn pro tio. Sed oni demandas kelkfoje ĉu la junaj geknaboj facile lernas Esperanton, ĉu oni ne devas atendi ĝis kiam la lernantoj posedas almenaŭ bonan scion pri sia propra nacia -lingvo? Mia sperto permesas al mi nepre respondi al tiu demando nee. Kompreneble gejunuloj – 14,15 jaraj kiuj bone scias la gramatikon de unu aŭ du lingvoj, precipe tiuj, . kiuj komprenas, eĉ nur iomctc la latinan aŭ grekan gramatikon, lcrnas Esperanton

— página 6 del PDF —

– 10 multe pli rapide ol la infanoj kiuj nc – ankoraŭ ‘ Scias la gramatikon de sia patrina lingvo. Sed mi ofte spertis ke eĉ tiaj infanoj.. povas -tre bone kaj tre rapide lenii la facilegan . gramatikon de Esperantp, skribi, legi kaj paroli ĝin tre. korekte. Plue, tiu stajado multe helpas al ili lerni la . malfacilajn legul„ ojn gramatikajn de sia nacia lingvo kaj de la fremdaj lingvoj kiujn jli devas lerni cn la lernejo aii kolegio. Mia konvinko pri tio estas tiel Urina ke mi cstas preta garantii ke mi lernigos Esperanton al iu ajn knabo je 12 gis lajara, kondiĉe kc li havu normalan intelekton kaj ke mi povas . doni .al li instruadon dum unu horo ĉiutage dum unu monato. Mi garantias ke mia lernanto, post unu monato, scios perfekte la gramatikon, ke li legos lluc ĉiun ordinaran – libron, ke li korekte skribos kaj fine ke li jam tre bone interparolos Esperante ne nur kun mi, sed ankau kun iu ajn lrcmdulor kiu bone – parolas Esperante. Rimarku, mi . nur postulas knabon kun ordinara, normala intelekto. Kompreneble, kaj.tion ni bone scias, ekzistas kelkaj infanoj preskaŭ nekapablaj, lerni. ion kio postulas intelektan laboron.; -sed tiaj infanoj estas, dan-k’ al Dio, esceptoj. Due mi ne postulas .iun ajn. gramatikan scion. Mi jam – lcrnigis Esperanton al 14 jara knabo, kiu nur povis legi kaj skribi. Se ni memoras la fakton ke multaj lcrnantaj cn niaj plcj bonaj kolegioj, post sesjara studado de fremda lingvo, estas . nekapablaj skribi sufiĉe longan leteron aii partoprcni en serioza’ inlerparolado per tiu frcmda lingvo, ĉu ĉitt vera amiko de la popola edukado ne devas bcni la donacon – de Dro Zamenhof, Esperanton, pcr kio knabo, post unu monato da studado, povas facile interkomuniki kun Japano, Ruso ati Bulgaro? Alian fojon mi skribos kclkajn vortojn pri la metodo kiun mi – sekvas por instrui Esperanton. Gi multemalsimikiŝ la sistcmon kiune nii sekvas por lernigi la anglan ati alian nacian lingvon, tiai ke la simpleco kaj.la reguleco dc Esperanto postulas tutan apartan metodon ol lingvoj malsimplaj kaj teruro makcgulaj. .

. A

i:

‘■ •

Abato Austin Richavdson, L. K.,

Prufesoro cn la « Institul Sl Louis

Biusclo.

— página 7 del PDF —

– 11 –

La eltrovinto de la suda poluso. (Laŭ • sciigoj’ el diversaj gazetoj esperantigis Alois Halamasek, instruisto en Unter-Themenaŭ, Nieder-Osterreich, Aŭstrio). La eltrovinte de la sudi poluso estas la norvego Roald ‘ Amundsen. Li atingis la sudan poluson kun 4 • akompanantoj• kaj 52hundoj. La temperaturo atingis • 23 gradojn Celsius sub la. glaciopunkto. La • plej suda punkto de la tero trovigas sur ‘ vasta, de malmola glacio ĉirkaŭita ebenaĵo. Tiun ĉi ebenaĵon Amundsen alnomis « Haakonlando » laŭ la nomo de la. _ norvega reĝo Haakon. La ‘irado ‘ al la suda poluso daŭris de la20a de Oktobro gis la: 14a de Decembro 1911. .. Sur • la speguloglataj • glaciaj areaĵoj ili ĉiutage trapasis proksimume 25 kilometrojn. Glitilojn aŭ skiojn ili ne povis uzadi sur tiu ĉi teritorio ; ili uzadis precipe faritajn • glacio-glitveturilojn por rapide antaŭveturi. Per la eltrovo de la , suda’ poluso Amundsen farigis konata • en la tuta mondo. Honoron al lia. nomo ! Lia eminenta nomo por etemaj tempoj • ‘brilos per oraj literoj • en • la granda • libro de ‘la mondhistorio.

Rusaj liaj slavaj samideanoj, l>elpu ! Oni • nin sciigas el S. Pelerbttrgo ke S° V. Maskuŝkin eldonanto de nova Rusa Vortaro publike promesis oferi 20 % el neta profito por Esperanta propagando, kondiĉe ke esperantistoj iom diskonigu tiun utilan verkon. Samideanoj kiuj deziras ricevi unu aŭ multajn prospektojn ‘pri tiu Vortaro, estas petataj sin turni al la • aŭtoro.:. S-ro P. S t oj an, B.O. 17 li n , 68, k . 2 5 , S . – P e t e r s 1) u r g , R u s la n d o .

……….

ALVOKOJ.

; …………….

Por plibonigi la malfortan staton de Esperanto en Norvegujo, la grupo Esperantista, en Trondhjem arrangos ekspozicion dum la ‘ nuna aŭtuno., Oni. estas afable petata helpi per alsendo de ĉiaspecajn esperantaĵojn al Ekspozicia komitato de la Grupo Esperantista. TrondhjemNorvegujo.

— página 8 del PDF —

– • 12

— 13 —

Ia statistiko pri la stato de Esperanto instruado al ‘ popollernejanoj en Saksujo.

Aranĝita ‘de. T Esperanto Asocio de 1’ Saksa-Instruistaro. M. Svkora, Ia prezidanto. • | Nr a •

a

■

*

•

Demandoj

Respondoj laŭ lokoj

f -<

: Doehlen Dr. j i Ĉu ekzistas en via loko penadoj j instrui Esperanton ial,popollernejanoj kaj de kiam? : Pasko 1909

1.

1;

! Leipzig a .

Dresden

a a •

a a a

GrosSchoenaŭ Ĉh. ji schoenaŭ Z. i Stetzsch Dr. ĵ Weinboehla

‘

•

•

,

Sept. – 1910

Pasko 1911

! i6 ■ ĝis 7 monatoj • • i J

1 jaro

Pasko 1910

Majo 4912

Pasko 1912

Pasko 1910

■

Kiom da tempo por unu kurso ? !

2.

•

.

• • a •

jĉu deviga aŭ laŭvola pa.r^t^oj^^^nc^’) ••

■

3.

l

Kiom da partoprenantoj ? a) Knaboj ? b) Knabinoj – ?-

4.

.

Deviga

Kursoj ankoraŭ ne finitaj

3»

Laŭvola

• ) 17 ia u■ LI

b) 13

a) 8

Laŭvola b) 15

l 1

■

‘> 1

Laŭvola .

1

Laŭvola

. Laŭvola

li) 20

…

7.,8.

Laŭvola ‘

10

•

6., 7., 8.

6.,7.,8.

1

i

a) 14

…. .

1 jaro

a*

l

7., 8,

1

B5

a) 1

■

7.,8.

7., 8.

Nekonata

Schoenherr

Borel

Kunoj ankoraŭ ne finitaj

Bonaj 1911

.

8

L

. ■

• 1 3 cker – Gros- in – Maupind Schoenherr c oen err * Sprotte i

Schoenherr _

Lernlibro ?

6.

1 jaro

a

48

El kioma lerneja jaro ?

5.

j 1 • j

1 jaro

S

h

h

1

.7.

Sukcesoj. Ekzamenoj.

giona j. Pasivo 1 1 1910 1911 iglo

8.

Ĉu oni ankaŭ instruadas en lalernejo anglan aŭ francan ‘ lingvojn ?

Anglan Francan

9.

– »

i |

Favora

•

Francan. X

Prokrastema i Prokrastema –

a • a f

1

i j

Bonaj 1912 1 •

a a —

V

Anglan Francan

—

–

« a

■

a

Favora

Favora

a) Favora – b) i a) – Favora b) j Rezolucio de a) 1’ gepatroj Favora i Indiferenta aŭ Indiferenta aŭl Favora j it) 1’ kolegoj i eĉ malamika j eĉ malamika | . j Esperanto- : Esperanto-Ju- i j Esperantio- – I \ Okazo por daŭrigi la lernadon ? ‘j grupo por j nularo unuiĝo 1 Junulara grupo por $ rondo i Enjuneeo nia esperoj plenkreskuloj i j i plenkreskuloj |

io. ■ i 11.

r

Anglan Francan a a t

I

j Rezolucio de 1’ estraro lerneja ? ‘

Bonaj 1911

Bonaj 1911 1912

..

‘

Favora

i Prokrastema Prokrastema • ) Favora a) Favora [ b) aParte favora j b) ‘ Indiferenta • parte indiferenta

A • a

a a a a

a

Ne konata

j i

Ne konata

parte malamika

Esperantista societo por . plenkreskuloj

— página 9 del PDF —

14 –

La Kieva Esperantista Societo .« Verda Stelo » sciigas ke ĝia urbo preparas grandegan ekspozicion kiu enhavos esperantan , fakon. Por subteni la klopodojn de niaj tieaj gesamideanoj oni estas – petata, sendi laŭ adreso . ;• Kiev, (Rusujo), Nikolajevskaja, 9, magazeno de Sro Sepe, « por ekspozicio » ĉiujn ajn esperantaĵojn. Sendaĵoj, – laŭ- deziro, -povos esti resendataj post la. fino de 1’ekspozicio.\ • MEMBROJ KIUJ ALIĜIS ANTAŬ . LA 15a DE OKTOBRO 1912.. 95. Fino Rydarowska – Stefania, Jadowniki, Brzesko (GalicioAŭstrio 1 Sm. 9G Fino Iwanicka Wladyslawa, Chelmek Oswiecim (GalicioAŭstrio L— 97. Sro Wladyslaw Jeziorski, Polska Ostrawa, polska szkota (Silezio-Aŭstrio) . ( 1— 98. Sro M’. Boubon, Baule apud Meung s^L.- (Loiret-Francujo) . . , … L99. Sekcio de . 1’departemento Rhone’ de- la franca .societo «L’Esperanto a l’Ecole» 1.— 100. Sro P. A. Schendeler, Maria ITeide, Veghel (Nederlando) , L— 101.. Sro Verlaine, Ecole Chartreux-Eglise, Marseille (Francujo) 1. D2. Sro Dro Konst. Sidlovskv, M. Bronnaja 15, kv. 74, Moskvo (Rusujo) . ‘ 1.— 103. Fino Maria Ŝidlovskaja, Puskino, Aleŝino, Moskvo (Rusujo) 1• 104. Sro Ilmaii Manner, Mouhijarvi, (Finnlando-Rusujo) L— 105. Fino. Rosa Bve, Herman Fossgate, 10, Kristiania, (Norvegujo) DO. Fino Joseĥne Finholdt, Akersbakken, 25, Kristiania (Norvegujo) L— 107. Revela Esperantista Grupo «Walwaja », Malgr.-Pernovastr, 31, Reval (Rusujo) L— 108. Sro Ernst Klemm, Barbarossastr., 8, Chemnitz. (Germanujo) 0980

— página 10 del PDF —

15 –

MALNOVAJ MEMBROJ, KIUJ PAGIS SIAN KOTIZAĴON POR LA JARO 1912-1913, 11, Sro Cli. G. Stuart Menteth (1 Sm); 65, Sro Rouveret (l Sm.) 53, Sro Anlroy(l Sin); 1, Sro Ranfaing-Zabilon dTIer (l Sm.); 28, Sro Dro A. Stromboli (1 Sm.); 50, Sro Fafet (1 Sm);.59, Sro Fr. Drudin (l Sm.); 76, Sro A. Giraud (l Sm.). 26, Sro F. Durieux (1 Sm .); 27, Fino F. Durieux (l Sm.); 54, Fino F. van ■ Amelsfort, (l Sm.) ; 20, Sro S. Kuznecov (1 Sm.’/; 67, Sro A. Punjko, (l Sim ; 7, Fino G. Dcsserin, ruc des Beaux Arts, 3, Bourges (Francujo); 5, Fino II. Fryer (l Sm),; 18, Fino E. A. La\vrence, (1 Sm) ; 46, Fino E. Metcalf (1 Sm) ; 41, Fino F. \Vicke1gren (1 Smi ; 47, Sro W. Phillimorc, (l Sm); 6, Fino N. E. Stark (l Sim ; 2, Fino E. 0‘Brien, (I Sm ; 56, Sro C. Steikenburg, (l Sni); 31, Sro A. Valouŝek, .(1 Sm).

MONOFEROJ Sro P. A. Schendelcr, F Sm. —,Sre. A. Giraud, . 0,700 Sm..— Sro. F. Durieux, 1,340 Sm. — Fino G. Desserin 1 Sm. — Fino II. Fryer, 1 Sm. — Revela Esperantista Grupo, 0,600 Sm. VENDITAJ : 1 Noto pri Inicito Matematika (0,400 Sm.) al Sro Zajchowski Zvgmunt; 1 Tutmonda Lernolibro (0.500 Sui.) al Sro Giraud; 1 noto pri Inicilo Matematika (0.400 Sm.) al . Sro Giraud ; 1 Tutmonda Lernolibro (0,500 Sm) ; 1 Tutmonda Lcrnolibro (0,500 Sm) al Sro C. Sterkenburg.

BIBLIOGRAFIO. LA IDILIO ĈE LA FONTO DE VENCHIEREDO, tradukis A. Tcllini; no. 15de« Esperanta Abelo ; prczo : Sm. 0,250. GVIDLIBRO DE L’URBO RAVENNAdc A. dellini. No. 17 de « Esperanta Abclo ». Ambau vcrkctoj ricevcblaj Ĉe Espcranto-Ofrcejo, Vallescura, II, Bologna, Italujo. PRIMO MANUALE DELLA LINGUA AUSILIARIA ESFERANTO, pubblicato per iniciative della Itala EsperantoAsocio. Eldonita dc Cooperativa Esperantista Italiana, Salita Pollaiuoli, 13-4, Genova. Italujo. Prezo’: Sm. 0,040.

— página 11 del PDF —

– 16 La ‘ nec plus ultra el la malkaraj lernolibroj .pri Esperanto ! LERNOLIBRO DE ESPERANTA STENOGRAFIO (Unuiga Sistemo Stolze-Schrey), eldonita de Emil Stark, Kaiser ‘ Friedrichstr. 1, Magdeburg, Germanujo. HISFANAJ DRAMOJ DE JACINTO BENAVENTE, tradukis Vincente Ingjada; n° 23 de Esperanta Biblioteko Intemacia. Eldonejo Ader & Borel, Struvestr. 40, Dresden-A. 1, Germanujo. Prezo Sm. 0,100. LA PATRINOJ de AVETIS AĤARONJAN, esperantigis Dro- Andreo Fiŝer, no 3 de la Esperanta bibliotheko « Danubo ». Eldonejo: Editura Esperanto, 14, S‘r. Belvederc, Bucuresti, Rumanujo. Prezo : Sm. 0,100. , . ESPERANTO, duonmonata internacia gazeto; oficiala organo de U. E. A. Jara abono : 2 Sm. luksa eldono : 2,500 Sm. Adm. : 10, rue de la Bourse, Geneve (Svisujo).

ATENTU! GRAVEGE! Por ne malhelpi la regulan funkciadon de nia asocio kaj la regulan aperadon de la revuo, la malnovaj membroj estas petataj s e n p r o k r a s t ‘ c sendi sian kotizaĵon. La Kasisto .

Avizo al la verkistoj kaj -eldonistoj Se vi vere deziras ke viaj verkoj kaj eldonaĵoj estu kiel eble plej multe vendataj, anoncu ilin en nia revuo. Viaj anoncoj estos legataj dc niaj gemembroj, kiuj ĉiuj estas ne nur fervoraj esperantistoj,, sed ankaŭ instrua ntoj de Esperanto. A1 ili estas do komisiita konigi viajn verkojn kaj eldonaĵojn. Gemembroj-verkistoj, profitu de la speciala rabato; neniu alia gazeto oferas al vi tiel profitigajn kondiĉojji! Gekolegoj, varbu , anoncantojn ! *

— página 12 del PDF —

LUEBLA

— página 13 del PDF —

– NORVEGA ESPERANTISTO –

Dumonata oficiala organo de Norvega Esperantista Ligo. 8p., Esperante & Norvege. Jara abono: 2,00 kr. (1,100 Sm.)’ ‘ Adm. : Bergsliengate, 11, Kristiania.

– BRAZILA

.

ESPERANTISTO Monata oficiala organo de » Brazila Ligo Esperantista. 8 p., Esperante & Portugale. Jarabono: 5 tr. (2Sm.) Adm. : Avenida Rio Branco 135-20 Rio de Janeiro. — Brazilujo.

“’LA O.N D O D E I>S P E R A T O ” ‘ M ‘o.n a t a I 1u s t r a t a R e v u o (fondita en la jaro 1909). La abonantoj deja j. 1912 jam ricevis s e n p ■ a g e romanon de A. Tolstoj « Princo Serebrjanij », kies prezo por ne abo- uintoj estas Sm. 1,60 afr. Nun ĉiu abonanto de la J.-1913, krom 12 n-roj de T gazeto, s en p age ricevos d o n a c e. belan :. » Esper libron t. …., , « 0 r i c n..-.t’a A ‘ 1-ni aai a k o » – 1 et la lingvoj japana, ĥina ‘ araba, .hinda, sanskrita, persa.. , ■ armena, kartvela k. t. p. k. L p. « La Ondo » aperas akurate la 1-an daton, novstille. Ciu n-ro havas 16-24 paĝ. Formato 17×26. Bela kovrilo. Literaturaj konkursoj kun premioj. Portretoj de konataj Esperantistoj. Diversaj ilustraĵoj. Beletristiko originala kaj tradukita. Plena kroniko. Bibliografio. Amuza fako (kun premioj). Anekdotaro. Korespondo tutmonda. (Postk. illustr.) . ‘ Anonco en « Koresp. Fako » — 3 respondkuponoj La abonpagon (2 rubL=2, 120 sm), oni sendu al librejo ‘ « Esperanto » (Moskvo, Tverskaja, 26, Ruslando) aŭ al -aliaj Esper. librejo-poŝtmandate, respondkupono, papermone, per bankĉekoj aŭ per. transpag. de Esp. ĉekbanko. »

— página 14 del PDF —

BELGA ESPERANTISTO

GERMAN-AŬStRIA ESPERANTISTO

Oficiala monata organo de Belga Ligo Esperantista. 24 p. Esp., flandre, france Jara abono: 5 fr. (2Sin.) Adm. : 45, Kleine Beerstriiat,

Monata gazeto, 8 p., Esperante & germane J ara abono : 3 K. (1,250. Sm.) Adm. : VI, Dtirergasse,,19, — Wien —

—■. Antwerpen —

– THE BRITISH ESPERANTIST — Oficiala monata organo de Brita Esperantista Asocio 20 p., Esperante & angle Jara abono : 3ŝiling (1,500 Sm.) Sin turni al la sekr. de B.E.A. 133-136, Higli HolborntLondon — LA ONDO DE ESPERANTO — Monata gazeto kun senpaga literatura aldono. 20 p. Esperante N ruse ‘Jara abono : 2 rubi. (2,120 Sm.) Adm. : « Librejo Esperanto », 26, T ver.sk aj a, M o sk vo, R u s u j o. — GERMANA ESPERANT1S1 U’ Duonmonata gazeto; Propagando kaj literaturo. 16 p. Esperante Se germane Jara abono: 4,50 M. (2,250 Sm.) Eldonejo : Ader N Borel Dresden-A. I, Strii vesti’., 40.

— AMERIKA ESPERANTISTO — Oficiala monata organo de Esperantista Asocio de N.-A. 16 p ^Esperante & angle. ► Jara abono : (2,500 Sin.) Adm.: 607,Fifteenthstr.,N.W. Washington, D. C.

LA LANGUE INTERNATIONALE Monata revuo 12 p., Esperante & france Jara abono : 1,40 fr. (0,560 Sm.) Adm. : 39, Grande-Ruc, Loulians.

SHERLOCK HOLMES EN SERVO DE LA HISPANA TRONO (La unua esperanta satiro) Deveno kaj Historio d e Esperanto (Paroladoj de Dr Zamenhof) Ĉiu : 75 hei. (0,300 Sm.) Ce : Casopis Ceskych Esperantisti!. Praka li, Dittrichova ul. 7.. —• Bohemujo — r

,*

/s

–S

— página 15 del PDF —

— DANUBO –

— FRANCA ESPERANTISTO –

Monata organo de la rumanaj kaj bulgaraj Esperantistoj 32.p., nur en Esperanto Jara abono : 3,50fr. (1,400 Sm.) Adm. : 14, str., Belvedere, Bucuresti, Rumanujo.

Monata orgona de la francaj esperantistoj. . 16 p., Esperante & france Jaraabono: 3,75fr. (l,500Sm.) Adm. : 46, Boulevard Magenta — Paris —»

LINGVO INTERNACIA

– LA HOLANDA PIONIRO —

Centra organo de la Esperantistoj La plej malnova el ĉitfpEsperantistaj gazetoj, fondita en 1895, aperas post la 15i, de ĉiu monalo. Jara abono :• 5,fr. (2 Sm.)

Monata oficiala organo de Holanda Societo Esperantista 4 paga, grandformata, Esperante & holande Jara abono : 1,20 fi. (1 Sm.)

JUNA ; ESPERANTISTO —

ITALA ESPERANTISTO

Monata gazeto por junuloj, instruistoj kaj Esperanto-lernantoj Jara abono : 2,50 fr. (l Sm.) Ambaŭ gazetoj kune : 6,25 fr. Adm. : 33, rue Lacepede — Patis —

Monata oficiala organo de ltala Esperanto Asocio 12 p., Esperante & itale Jara abono: 31 (1,20 Sm.) Adm. : 13, Sadita Pollaiuoli, — Genova —

– POLA ESPERANTISTO –

— TUTMONDO ESPERO-

«

Adm. : Prinsestr., 48, Hago,.

—-

Monata gazeto kun senpaga literatura aldono Oficiala organo de la 8a 20 p., Esperante & pole Jara abono: 2,501L (2,650 Sm. Adm. : [Ioza 20, Varsovio.

Oficiala, monata organo de la Kataluna Esperantistaro. 16 p., Esperante & katalune Jara abono : 3fr. (1,200 Sm.) Adm. : str. Tallers, 81, Barcelono. — Hispanujo.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Jaro lli.

NOVEMBRO-DECEMBRO 1912

4 5-

lnternacia Pedagogia Revuo (I. P. R.) Oficiala, monata organo de

Internacia Asocio de Instruistoj. (I.A. I.) Jara abono: Sm. 1,500. — Senpage por la membroj de I. A. I. . ■ ■ ■ ■■■■■■■■■■■■■■— ■ ■ ■ ■’ ■ ■ l■■■ —■ Membra kotizaĵo por 1 jaro ) ordinara membro : 1 Sm. (La asocia jaro komencas la / membro-propagandulo: 4 Sm. lan de Aŭgusto) ) membro-donaculo : 10 Sm. N.-13. — I. A. I. ankaŭ akceptas dankeme ĉiujn donacojn, kiuj helpas ĝian agadon.

Tarifo pri anoncoj. Por unutoj:a enpreso : Sm. 16 1 1/8 paĝo . . Sm. 3.200 i/i pago Sm. 10 j/i6 paĝo . . Sin. 2 1 ‘2 paĝo Sm. 6 j 4 paĝo Malgrandaj anoncoj nekomercaj Sm. 0,200. Rabato por 3-foja enpreso: 10% » » 6-foja » 20% » » 12-foja » 30% N. B. — La membroj de I. A. I. pagas nur je duonprezo, krom la rabato, ĉiujn anoncojn.

Avizoj de la redakcio. Nepresitajn manuskriptojn ni resendas nur tiam, se oni aldonis poŝtpagon por resendo. — La redakcio konservas por si la rajton korekti laŭ bezono la manuskriptojn. — Represoj kaj tradukoj de niaj artikoloj estas permesataj, se ili ne estas speciale rezervitaj ; sed cni ĉiam citu ni3n revuon kaj sendu al ni almenaŭ 2 ekzemplerojn de la tradukaĵo aŭ represaĵo. — En la fako «Bibliografio» estos registrataj nur tiuj gazetoj aŭ libroj, en kiu ajn lingvo, de kiuj venis almenaŭ 2 ekzemplerojn. —La redakcio respondas letere aŭ poŝtkarte nur tiam. se oni aldonis porla respondo internacian respondkuponon aŭ respondkarton.

Redaktoro-Administranto : Sro JAN JACOBS, kasisto de I. A. I., — Boomsche Steenvveg, 444, Antsverpen. Belgujo. —

— página 2 del PDF —

Estraro de I. A. I. Honora prezidanto : Sro Dro E. Boirac, rektoro de la universitato, Dijon (Francujo). Prezidanto: Sio l h. (‘ari, profesoro de la universitato (Paris). Vic-prezidanto : Sro Marechal, profesoro. Lceds (r\nglujo). \ lc-prezidantino : Sino H. Zapater de Chalmot, profesorino, Koln a/R. (Germanujo). Sekretario: Sro F. Durieux, direktoro de lernejo, 71, rue de Bouvines, Lille (Francujo). Kasisto: Sro J. Jacobs, komunuma instruisto, 444, Boomsche Steen\veg, Antverpeno (Belgujo). Konsilantoj : Sro P. Christaller, profesoro, Stuttgart (Germanujo). Sro Building, instruisto (Anglujo). Sro E. Backheuser, profesoro, Kio de Janeiro (Brazilujo). Sro Schbnhcrr, instruisto, Dresden (Germanujo). Sro Dro Clark, profesoro, Arborfield (Anglujo). Sro O. Simon, profesoro, Wien (Aŭstrio).

Konstantaj korespondantoj Anglujo: Fino E. O’Brien. — Aŭstrio. Sro A. Neuzil. — B o h e m u j o : Sro J. Sŭsscr. — Bulgarujo : Sro G. Poppoff. — Danujo: Fino A . Mikkelsen. — I-‘ i n n 1 a n d o : Sro E. Elenius. — F r a n c u j o : Sro J . A:zierc. — Galicio: Sro J. Kaszvcki. — G c r m anujo : Sroj M. Sykora & K. Martel. Hi n d u j o : Sro J. N. Unwalla. — lrlando: Fino Stark. — ltalujo: Sro A. Stromboli. — Nederlando: Sro Lutkie. — Polujo: Sro A. Lipski. — P o r t u g a 1 u j o ; Sro J. Pires Marques. — Ruman ujo : Sro M. Timus. — R u s u j o : Sro S. Kuznecov. — S i b e rio: Sro I. Seriŝev. I. P. R. estas tute ne profitcelanta entrepreno. Gi nur estas la oficiala organo de I. A. I. Ĉar tiu ĉi asocio staras ekster ĉia politika aŭ religia agado, I. P. R. ankaŭ ĉiam portos tian saman karakteron kaj neniam publikigos artikolon kiu povus iel ajn ofendi la politikan aii religian opinion de siaj gelegantoj. Oni ankaŭ ĉiam memoru ke ju pli multnombraj la anoj de I. A. 1. estos, ju pligranda igos I. P. R.

V e n d o t a j tute je la profito de la kaso de I. A. I. : 14 ekzempleroj de « L a Tutmonda L e r n o 1 i b r o por paroligi Esperanto n », originale verkita de F. L. G. Marechal, B. A. — Prezo : 0,500 Sm. (afrankite) (Donaco de la aŭtoro). 10 ekzempleroj de «Noto pri la I n i c i 1 o Matenitika» (16 desegnaĵoj en la teksto kaj unu folio eksterteksta kun 16 desegnaĵoj), verkita de Jacgues Camescasse. — Prezo : 0,400 Sm. (afrankite) (Donaco de la autoro). 77 A k v o – t r i n k p o k a 1 e t o j por la migrulo. — Prezo : 3 ope por 0,100 Sm. (I respondkupono) (afrankite) (Donaco de Sro E. Ulitzsch). Oni mendu tuj ĉe la administranto de I. P. R. Presejo Esperantista : J. Hevlen-Andries, Ant\verpen.

— página 3 del PDF —

— página 4 del PDF —

— página 5 del PDF —

La instituto por edukiĝo de malfortaj infanoj Jam de longe e stis mia idealo bari kaj tiel pereigi la venkantan progreson de la tuberklozo, kies terura glavo ne nur dekumas, sed kvindekumas la homaron. Mi kredas ke ĉiuj ĝis nun entreprenitaj tiu cele paŝoj estis senefikaj kaj sensukcesaj, kontraŭbatalante ĝin, kiam ĝi estis jam tro fortike enradikigita. Mi pensas ke la plej bonefika milito estus, profilaksi ĝin jam en ĝiaj komencoj antaŭ, ol ĝi estos videbla. Mi opinias du remedoj estas la plej efikaj. 1) Malhelpi al jam tuberklozaj personoj naskigi infanojn (ne sufiĉas malpermeso de edziĝo) Nura rimedo estus, ke oni tuj kiam oni estas certa, ke iu ajn personoj estas tuberklozaj, elkastrigu ilin. Mi pensas ke por adulto elkastrigo estus nur bonfaranta rimedo kaj tute indiferente suportata de tiuj individuoj. 2) (pri tio mi volas pritrakti) estus forigi infanojn el malbonaj kondiĉoj kiuj povus esti kialoj de naskiĝo de nia grandega malamiko. Tio estas forigi ilin el iliaj familioj kaj nuna lernejsistemo, kie eĉ tute /S sanaj infanoj malsaniĝas. Ciuj rekonas, eĉ la leĝdonantoj kaj instruistoj, ke niaj lernejsistemoj estas malbonegaj. Sed neniu estas sufiĉe energia neniigi ilin kaj anstataŭigi ilin per bonaj, escepte kelke da fondintoj de privatlernejoj en Ameriko kaj Anglujo, tiel kiel ankaŭ multe da leĝojn kaj sistemojn malfeliĉe enradikiĝintaj en homara kutimo. Parto da ili diras :«Jes, tio aŭ alia estas malbonega, sed ankaŭ ni travivis tion». Aliaj estas tro neagemaj aŭ malenergiaj malaperigi ie n, kio ne plu tuŝas ilin aŭ iliajn familiojn ; kaj malfeliĉaj infanoj estas antaŭjuĝitaj al antaŭtempa morto, ofte naskiginte multe da aliaj oferoj. Kiel oni scias, la tuberklozaj personoj estas la plej fruktigantaj eĉ antaŭ sia morto. Sed nesufiĉas forigi infanojn el malbonaj kondiĉoj sed estas necese anstataŭigi ilin per kondiĉoj bonaj. estas sendi ilin en sanigan klimaton fortigante ilian farton zorgi samtempe pri ilia eduko por vivbatalado. Vojaĝinte sur preskaŭ la tuta mondglobo, mi sei ĉis taŭgan regionon kaj trovis ke Egiptaj desertoj estus eble la plej taŭgaj

— página 6 del PDF —

fior efektivigi miajn planojn. Por certiĝi pri tio, ini ekloĝis tien, kiel kuracisto kaj trovinte la plej idealajn kondiĉojn por mia projekto, mi faris kontrakton kun lernejposedanto, kiu disponigis al mi duonon da sia instituto, tio estas 14 bonege situatajn sunajn ĉambrojn kun tuta personaro. (Profesoroj, servistoj, k. t. pl.) eĉ grandan ĝardenon kun gimnastilaro kaj du aliajn vilaojn oportunege konstruitajn. Tiel al mi estas ebligite, ko mi malfermos komence de novembro 1912 instituton, kien estos ricevitaj infanoj de5-19jaroj kun atesto de iliaj kuracistoj ko ili havas neniun infektiĝan malsanon. Infanoj estos instruataj laŭ plej modernaj amerikaj kaj anglaj praktikaj metodoj (manlabora metodo) laŭeble sub ĉielo en absolute pura aero ellasinte laŭeble ĉiun teorian instruadon al sidado devigatan. La infanoj, kiuj ne eltenus bone varmegon somere en Egiptujo, povus transmigri 31 V : 31 VIII en alian instituton disponigitan al mi en ĉarmega valo de Libanona montaro aŭ alian tiucele oportunan lokon. Infanoj estas akceptotaj ( iutempe kaj mi povos tiujn el Eŭropo fine de oktobro kunpreni en mia zorgado ĝis Helmpolis-on kaj fine de marto returnen. Por parencoj eble akompanantaj la infanojn ini trovos oportunajn malmulte kostajn loĝejojn en Heliopoliŝ aŭ en proksima Kairo. Inianoj povus esti de iu ajn nacio, religio aii vivkondiĉo, ili ricevas instruadon por iu ajn profesio aŭ metio aii scicnco. Memkompreneble por perfektigi tiun instituton estos necese granda kapitalo kaj al tiu ĉi celo ini intencas akcionigi tiun entreprenon. Akcionuloj povus esti : Ciu persono, societo, urbo, banloko, k. t. pl., kiuj aprobas miajn ideojn, kiuj bezonas sendi siajn infanojn en simila instituto, aii kie oni povus fondi filiojn de tiu ĉi entrepreno. Mi pensas ke prei ipe ĉiuj ŝtatoj devus partopreni en ti i bonfaronta laboro kaj doni iliajn subvenciojn kaj subtenadon. Mi mem absolute rifusas eĉ la plej malgrandan profiton el ĉi entrepreno kaj ĉiun eblan, durante ĝi estas mia propraĵo, mi donacos al la infanoj. Mi dankema akceptos ĉiujn konsilojn rilatontajn al tiu ĉi insituto por laŭeble perfektigi ĝin. • A

A

— página 7 del PDF —

Aliĝojn de akcionuloj mi ankaŭ tuj akceptos. Ciujn donacojn (monon aŭ objektojn por lerneja instruado) oni povas tuj sendi al sian konsulaton. Tial ke tiu ĉi instituto estos nepre senprofitema por mi kai treege bonfaronta al tuta homaro mi petas ke ĉiuj gazetoj publikigu tiun ĉi artikolon kaj tiel disvastigu kiel eble plej ĝian ekzistadon. Mi atentigas, ke tiu ĉi infana instituto en nenio rilatas al miaj privataj sanatorioj (en Ileiiopolis vintre kaj en Luhaĉovice (Moravio, Aŭstrio) somere), kien mi akceptas ĉiujn malsanulojn en iu ajn aĝo. Luhaĉovice-Aŭstrio.

Rusa popola lernejo En Rusujo estas la popola klereco ĝis nun tre malmulte disvastigita.Privataj societoj,disvastigantaj la klerecon,estas preskaŭ neniaj, ĉar ĝisnunaj politikaj ĉirkonstancoj estas tre malfavora j por ili. Krom tio la rusa kultura societo estas tre inerta en tiu rilato. La klereco, se oni povas tiel nomi la fundamentan scion legi, skribi kaj kalkuli, disvastiĝas inter la popolo per elementa lernejo, de kiu ekzistas du tipoj : ministraroj kaj ekleziaj. Unuaj estas konstruataj de la registaro kaj estas sub la administrado de la ministro de popola klereco ; aliaj troviĝas apud la preĝejoj kaj estas sub la pastra estraro. Instruistoj prepariĝas en specialaj instruistaj « seminarioj » aŭ en episkopaj lernejoj («eparhialoj ») En la lasta tempo multaj fraŭlinoj, •irinan gimnazion, fariĝas ankaŭ popolaj instruistinoj. Salajron ricevas la geinstruistoj tre malaltan. 1725 rublojn monate kun senpaga loĝejo. La lernejoj plej ofte estas malgrandaj kaj malpuraj. En unu ĉambro tre ofte troviĝas pli ol 100 gelernantoj, kiujn instruas nur unu instruisto. La lernantoj estas malpuraj kaj malriĉe vestitaj. La benkoj estas maloportunaj ; sur unu benko ofte sidas 8-10 gelernantoj. Ni povas imagi, kia estas aero en tiaj lernejoj. La lerntago komencas matene je la 9a horo kaj finiĝas post la 12a horo por la lernantoj de 1’ unua jaro post la 2a horo por

— página 8 del PDF —

– 20 ĉiuj ceteraj. Tuta lerntempo daŭras nur tri jarojn. La programo estas sekvanta : En la unua jaro la gelernantoj lernas legi, ski ibi, kalkuli kaj mallongajn preĝojn. En la dua jaro ili perfektigas en la legado, rakontas simplajn rakontetojn, skribas laŭ la diktado, solvas la aritmetikajn taskojn laŭ kvar aritmetikaj reguloj, legas malnovan testamenton kaj lernas legi ankaŭ preĝeja-slava lingvo. En la tria lernjaro perfektigas la lernantoj en la legado, skribado, aritmetiko, preĝeja-slava lingvo, legas novan testamenton kaj lernas la religiajn verojn el malgranda kateĥismo. Jen tuta programo ! Kun la rusa literaturo, kun historio kaj geografio la lernantaro preskaŭ tute ne konatiĝas. Tolstoj, Puŝkin, Turgenev estas tute nekonataj nomoj de tre multaj vilaĝanoj. Ni aldonu al tio, ke la lernejoj estas tre malproksimaj unu de alia, ne pli proksime ol 5 7 verstoj (kilometroj) kaj eĉ pli malproksime. Multaj infanoj devas iri vintre dum la frosto de 15 eĉ pli da gradoj kaj dum aŭtuna koto 5 verstojn de sia domo 1 La bildo certe ne estas agrabla kaj bela, kiel ni vidas. Sed dank’ al Dio, nune jam ne plu estas tiel. Jam komencas nova epoko por rusa popolo. Lasta tempe la registaro donas pli multe da mono por popola klerigo. La instruistoj ricevas pligrandigitan salajron, — monate 30 rublojn. Laŭ la lasta projekto de la registaro estos plimultigota la nombro de 1’ lernejoj kaj de 1’ instruistoj. Por ĉiu 50 infanoj estos unu instruisto kaj aparta ĉambro. Laŭ la sciigoj de A. Borisenkov el Isakovo (Rusujo) skribis. Antonin Valouŝek, Medlanky u Brna, Moravio, Aŭstrio.

Ke la lingvo Esperanto taŭgas kiel internacia traktilo ni pruvos, se la societoj Esperantaj donados ne nur idealaj, sed ankaŭ realaj profitoj. I.A.I. konsistas ĝis nun de anoj idea’uloj kiuj komprenas belegajn celojn, kaj esperas grandan sukceson de nia Societo dum estonteco. Tamen ni jam nun povas havi

— página 9 del PDF —

– 21 –

realajn profitojn de nia interkonatiĝo kaj kunligo, ekzemple per komuna interŝanĝo de helpiloj necesaj dum instruado. Mi ne devas pruvi 1 iel bezonaj estas dum instruado diversaj helpiloj. Precipe natursciencoj ne estas imageblaj en lernejo sen papi. lioj, kreskaĵoj, ŝtonoj, birdoj, serpentoj k. t. p. Ne Ĉiu estraro de la lernejo estas tiel riĉa por tiujn ĉi helpilojn aĉeti. Sed ni Esperantistoj havante en ĉiu angulo de la mondo konatulojn povas helpi unu la alian. En unu parto de la mondo troviĝas plenvaloraj fositaĵoj, sonserpentoj, kalkŝtonoj, la ĉemaraj ĉirkaŭaĵoj havas belajn konkojn, koralojn kaj fiŝojn. Kunhelpo de nia gazeto ni povas sendi fositaĵojn kaj ricevi konkojn, tiel maniere ni aranĝos belajn lernejajn kolektaĵojn. Tio farus duoblan profiton — unue ni akiros plenvalorajn kolektaĵojn, due ni reale propagandos 1 or nia I. A. I. kaj por Esperanto. Ciu kolego, gasto aŭ vizitanto demandos — de kio vi serĉis tiel belajn objektojn, respondo : tion mi ricevis de hinda kolego, tion mi interŝanĝis kun aŭstralia samideano. Mi donas nun unu ekzemplon kiel pruvadi realajn profitojn, kiujn povas doni lingvo internacia, aliaj Esperantistoj donados laŭ iliaj bezonoj aliajn ekzemplojn. Se ni ĉiuj uzados dum ĉiu paŝo la lingvo Esj eranto, ankaŭ realuloj konvikiĝos pri la granda profito de Esperantaj Asocioj, kaj la mondo fariĝos unu Esperantistaro. Zajchowski Zygmunt, instruisto, Jadovvniki-Brzesko Galicio-Aŭstrio. ()* Rimarkojn kaj informojn je ĉi-supra temo mi dankeme akceptos.

LERNEJAJ FRANCAJ OKAZINTAJOJ De longe la francaj geinstruistoj plendas unuanime pri multaj malbonaĵoj, precipe pri siaj malaltaj salajroj. Preskaŭ ĉiuj estas anoj de profesiaj asocioj kies federacio enhavas membrojn. De dek jaroj, la plej antaŭemaj kaj energiaj el niaj gekolegoj

— página 10 del PDF —

starigis sindikatojn similajn al la laboristaj sindikatoj kaj aliĝis al la « ĝenerala laborista kunfederacio ». En Aŭgusto okazis en Chambery kongreso de tiuj sindikatoj. Dum tiu kongreso la ĉeestantoj alprenis diversajn decidojn kiujn multe kritikis la konservativaj politikaj partioj. Sekve de tiuj bruaj polemikoj en la gazetoj la franca estraro ordonis la disiĝon de la sindikatanoj kulpigante ilin propagandi kontraŭ patriotismo kaj kontraŭ militanto. La sindikatanoj — ili estas ĉirkaŭ OOOO — kontraŭdiris la asertojn de la gazetoj kaj de la ministro. Ili rifuzis disiĝi kaj publikigis la tekstojn de la akuzataj decidoj en fama manifesto. En tiu manifesto la sindikatanoj plendas ke oni kondamnis ilin sen ilin audi. Nome ili diras « Nia patriotismo incitas nin deziri ke Francujo estu ĉiam pli prospera sed ankaŭ ĉiam pli homama kaj gustanta. Ni opinias ke en aliaj nacioj estas kiel ĉe ni fidindaj, altpensemaj homoj kiuj estas patriotaj laŭ nia maniero, ĉie estas laboristoj kiuj penadas, suferadas, sed kiuj revas kiel la francaj laboristoj pri estonto pli bona por Ja tuta homaro. Tial ni estas nepre pacamantoj. Ni kredas tute baldaŭa la momenton kiam la internaciaj malkonsentoj solviĝos sen sanga elfluo… Ni energie protestas kontraŭ la ŝovinaj ekcitaj kaj la manovroj de la politikuloj kaj financuloj kiuj ĉiumomente riskas naskigi ĝeneralan kunflagron…. » GUO geinstruistoj subskribis tiun manifeston. Multaj politikaj, sociaj kaj filosofiaj asocioj aprobis ĝis laŭte sed la ministro de publika instruado ordonis ke la subski ibintoj estu punataj, kaj sendis la sindikatestrarojn antaŭ la tribunalon. La tribunalo kondamnis ilin en oktobro sed nur pro tio ke leĝe la geinstruistoj ne rajtas klare unuiĝi sub formo de sindikatoj. Nun la parlamento devas baldaŭ diskuti tiun demandon kaj ankaŭ la demandon pri salajroj. Jam la ministro preparis projekton por iom altigi tiujn salajrojn. J. Aiziere, Alfortville – apud Parizo.

— página 11 del PDF —

23 –

LA INFANA LIRO. — Francaj kantoj kolektitaj por infano de unuagradaj lernejoj. Tiu libro enhavas 32 facilajn, bonelektitajn kantojn. Gi ricevis grandan sukceson ĉe la francaj geinstruistoj. Multaj inspektoroj kaj kompetentuloj rekomendis ĝin. Prezo afrankite 0,G0 fr. (21 spd.) aĉetebla ĉe la verkisto. So A. Rouveret, instruisto en Bagard-Gard, Francujo. – Duonprezo estas konsentita al esperantistaj kolegoj. Ĉar Sro Rouveret deziras dediĉi al I.P.R. la monon de la ricevotaj mendoj sin turmi al Sro Jacobs, nia ĝen rala kasisto, por la mendoj.

Ekbrilu la nova sun’ i Paco ! — la dolĉa vorto — la dezirego de multai — ne, la dezirego de ĉiu homo ! Unuj laŭte, buse aii skribe deziras ĝin al si, aliaj sentas nur kaŝe en sia koro ĉi tiun deziron, sopirante al ĝi. Kaj ne nur la persona sed ankaŭ la interhoma paco estas ĉiam pli dezirata. Videble la prudento homa pli kaj pli bone ekkomprenas, ke persona paco dependas ne nur de forigo de interpersona rnalpacigo sed eĉ de forigo de internaciaj malpaciĝi. Sekve de tio en ĉiu lando pli kaj pli estas parolate pri paco, pri internacia paco. Pri ĝi parolas diversfakaj personoj, eni skribas en multaj gazetoj kaj libroj, oni fondas la specialajn gazetojn kaj paccclantajn societojn, ekzistas malavaraj monkaj labordonacantoj, ne mankas ankaŭ la fervoraj predikantoj. Jen la katolikaj gazetoj, jen tiuj de socialistoj destinas sufiĉe da loko por la pacafcroj mem. La aliaj faras la samon. Ĉiu deziras nun restadi en paco. neniu volas militbatali. Cu ne ekzistas grupoj kaj rondoj, en kiuj oni plej videble ekrimarkas la laŭpacajn interrilatojn ? Ho, r.i scias bone, ke ili estas inter ni esperantistoj. Ceni tiu parolo ne estas sole teorio sed evidenta realaĵo. Ni vidas ja inter diversnaciaj esperantistoj

— página 12 del PDF —

la sinceran konkordon kaj veran amon fratan. Kiu ĉeestis almenaŭ unufoje nian kongreson internacian, tiu konvinkiĝis pri tio per propraj okuloj. La tuta nia movado celas ja tion ĉi. Se ĉio ĉirkaŭe alvokas al paco, ĉu ni, instruistoj, restas indiferentaj, nenion dirante pri ĝi ? Cu ni nenion helpos ? Cu nine /S havas por tio efikajn rimedojn? Cu ni estas senpovaj? Cu ni havas nenian devon? Cu ne estas vero, kela estonteco de niaj posteuloj dependas de ni ? Ilo ne! rilate al tiu afero ni staras ja unualoke, ni, kiuj certe plej multe kaj plej efike povas ĝin enradikigi kaj disvastigi, ni, kiuj ĉiumomente havas la okazon ektuŝadi la plej delikatajn korojn, kiuj taŭgas ensorbi ĉion, kion ili aŭdas aŭ vidas, la korojn, kiuj estas la plej fruktodona grundo. La paco interhoma povas esti enkondukota en mondon plej sukcesplene nur de ni instruistoj per konvena edukado. Ni prenu do la aferon en riajn manojn, ĝi estas ja nia duobla devo: kiel tiu de la esperantistoj kaj tiu de la instruistojpedagogoj. Ni semu do la internan ideon de Esperanto, ni konvinkadu la edukatojn niajn, ke la feliĉa vivado de ĉiu aparte kaj de ĉiuj kune troviĝas nur en la paco. Ni montradu al ili la vojon kaj rimedojn al ĝi celantajn, ni cetere konduku ilin al ^_ tiu celo, antaŭportante la vergon de amo kaj paco ! «En ĉies feliĉo estu ĉies celo!» diris poeto Mickievvicz. Gekolegoj ! Vi komprenas la gravecon de 1’ afero. Se vi vere amas la popolon, la vian, se vi vere amas la gefrataron, la homaron, vi certe ne ŝanceliĝos ; ĉiu el vi, en kies koro ne estingiĝis ankoraŭ la ardanta, nobla fajrero de entuziasmo, entreprenu per ĉiuj fortoj tiun ĉi agadmanieron ! Vere sankta kaj alteŝatinda estas tiu ideo kaj mult jvolora devas esti la laboro entreprenota pro tiuj noblaj intencoj !… Kiel dolĉe estas trovi unu amikan koron ? Cu ne estas

Kiel grandegan trezoron, la trezoron karegan por vi mem kaj 1 kiom multe da aliaj vi estas karegan por aliaj vi h helpon, konsolon, feliĉigdn ? Vi’ povaj kaj ĉiam pretaj

— página 13 del PDF —

kiujn pro viaj noblaj servoj ĉirkaŭas ĉe ĉiu paŝo estimo, respekto, honoro kaj amo de ĉiuj… vi estas vere feliĉaj !… Al tiu feliĉeco konduki la homaron estu nia devo, la devo cetere sankta kaj honorporta. Se ni ĝin ne entreprenos, mi demandas : Kiu ĝin faros ! ..Cu ĝi — la homaro – estas forlasota en nuna, bedaŭrinda stato ?… Cu tia estas ĝia destino ?… Ilo, ne ? Ni eltiru la malteliĉul^jn el tiu ĉi abomena ĥaoso, el tiu ĉiam pli kaj pli forta suferado!.,. Ni helpu al ili!… Ni savu ilin !… Ili ja es’as niaj gefratoj !… Ekbrilu la nova sun’ super nia globo !… Ekbrilu la nova sun’ !… •Ekbrilu !… Cii fariĝos nur, se ni ekflamigos en ĉies brusto la varmegan, noblan amon al ĉiu alia, kaj per tio mem ni donacos al la homaro la veran trezoron, la feliĉecon… Se ĉiu semados en sia rond’, La semo elkreskos sur tuta la mond’. Jan Kaszycki, en Grzegorzki (Galicio-Aŭstrio). KIM. Lari tio, kio estas dirite, mi proponas: Ni destinu iom da loko por la pacaferoj en nia « Internacia Pedagogia Revuo » kaj sondadu artikolojn pri paccelada edukado. Multaj estas inter ni pacemuloj, do mi kredas, ke la afero bone prosperos.

Pri la stato de Esperanto-movado inter la Instruistaro en Saksujo En la jaro 1908 faris okaze de 1’ XVa ĉefkunsido de 1’ Saksa Instruistaro en Zwickau (elparolu cvikaŭ !) Sro instruisto J. Gneuss tre efikan paroladon pri Esperanto. Li eĉ sukcesis fondi la «Esperanto Asocio’n de Saksaj Geinstruistoj ». Tiu ĉi unuiĝo ekzistas nuntempe 4 jarojn. Kelkfoje oni jam supozis ĝian morton. S d ĝi havis pli daŭran vivon ol la plej mu’to esperis ! Certe, en la komenco la intereso por ĉi tiu « novajo »

— página 14 del PDF —

– 26 estis sufiĉe granda. Multe, pli cl 150, aliĝis. Tre bone, sed, ho ve 1 La plej grava afero venis poste. Oni postulis monon de la membroj ! Oni ne postulis multe da mono. Ilo ne ! Nur 25 Sd pojare. Sed la inono inter instruistoj ĉiam estas la plej grava afero. Sur la papero ekzistis pli ol 150 membroj, en la kaso nur 40. Kaj la plej maloportuna afero estis, ke la kvardek membroj loĝis en preskaŭ kvardek lokoj. Kion fari per la kotizoj ? La membroj jam elspezis multe da mono por sendi siajn kotizojn. sendi al ili por la mono ricevita? Ĉu membrokarton ? Cu cirkuleron ? Cio postulis monon, pli ol la enspezitan. Tiel oni sendis nenion al la membroj. Kaj la membroj ne sciis, por kio ili donis sim monon. Ili rezignis kaj forlasis la aferon unu post la alia. Nur malmultaj restis fidelaj. Jen la stato antaŭ unu jaro. Tiam mi eniris la ŝajne subakviĝontan unuiĝan ŝipon. Mi tre bedaŭiis la fakton, ke multe de membroj ne pagis siajn kotizojn malgrandajn. Sed mi kombinis : Por tro malmulte da mono oni ne povos havigi al la membroj ion pro troaj poŝtelspezoj. Tial mi postulis plialtigon de 1’ kotizoj ĝis 62 Sd. Plue mi konjektis ke per sendo al tro multe da lokoj oni fordonas ankaŭ tro multe da poŝtelspezoj. Tial mi postulis, ke oni grupiĝu laŭ urboj aŭ vilaĝoj. Kaj oni plenumis miian volon. Oni formis grupojn en Dresden, Leipzig, Doehlen, Weinboehla, Nossen, Muegeln, Mylaŭ. Nun nia unuiĝo pli kaj pli refortiĝis. Gi kieskis ĝis 83 membroj la lan de Sept, 12 kaj mi povis havigi al ĝiaj membroj ne nur ci’kuleron sed eĉ sciigojn presitajn. Kompreneble ni ne povas eldoni ĉiumonate la sciigojn, sed pokvaronjare. Sed ni trovis tre oportunan gazeton « ĉirkaŭ la mondo » (Eldonejo Heckner, VVolfenbuettel), kie ni povas enpresigi ĉiumonate niajn plej urĝajn sciigojn, kiujn ni kvaronjare kolektas en aparta presaĵo (Komunikis : Max Sykora, Dresden. Germarujo-Saksujo.) (Daŭrigota).

— página 15 del PDF —

– 27 —

ESPERANT0-UNU1G0 DE DANAJ GEINSTRUISTOJ. La 23an de novembro okazis ĝenerala kunveno de « Esperanto Unuiĝo de danaj Instruistoj»». La unuiĝo nun havas 55 membrojn, ĝi komencis antaŭ unu jaro per 19. La prezidanto raportis pri la laboro dum la pasinta jiro. La Unuiĝo estas precipe propaganda unuiĝo kaj postulas interesigi unue la instruistaron, due la lerr.ejestrarojn pri nia lingvo. Oni faris tion parte per artikoloj en fak-gazetoj kaj en tagaj gazetoj, parte per propagandbroŝuroj senditaj al estroj kaj instruistoj ĉe superaj lernejoj. Dum la pasinta vintro la unuiĝo aranĝis du lumbildparoladojn en Kopenhago, la unuan en la kopenhaga komunuma instruistsocieto, la duan en granda privata knabinlernejo, apartenanta al Fino ĵespersen ; krom tio estis aranĝitaj paroladoj en provincurboj Odense kaj Aarhus. Pentekostan sabaton okazis kunveno en Frcdericia, provincurbo en Jutlando, ĉeestis 50 personoj, danaj kaj eksterlandaj, speciale germanoj survoje al dana jarkunveno en Vejle. Ankaŭ la prezidanto de la dana idista unuiĝo ĉeestis, li respekt plene priparolis ifan laboron kaj la samtempe aranĝitan eskspozicion. Cetere ĉe la ĝenerala kunveno la kas’sto prezentis la kalkulon, kiu estis aprobita. La estraro submetis siajn mandatojn, kaj oni elektis novan estraron. Reelektiĝis Fino Asta Mikkelsen, prezidantino. Fino Margrethe Noli, sekretariino. Sro Chr. Beyerkolm, kasisto. — Joh. Petersen — Zoffmann Novaj membroj estas Sro vicinspektoro Magnussen anstataŭ Sro Kempf, kaj Sro Moesgaard anstataŭ Sro Carlsen. Kiel supleantoj oni reelektis Sinon Lbvgren kaj novelektis Sron Christiansen, instruisto en Frederiksvaerk. Asta Mikkelsen.

— página 16 del PDF —

– 28 –

Monumento por bonfarulo de la humaro (Laŭ artikolo el « Das intcressante Blatt » tradukis /Mois Halamasek.) La antaŭan jaron en Kopenhago estis konstruita monumento de la fama dana skulptisto Rudolfo Tegnor por Niels Rvberg Finsen, kiu reprezentas la dankon de la tuta kulturhomaro al sia bonfarulo. Finsen uzadis la unuanfojon la fiziologiajn efikojn de la lumradioj por kuracaj celoj kaj elpensis rimedon, per kiu li sanigis milojn da homoj, kiuj malsaniĝis je lupuso. Lupuso estas tuberkulozo de la haŭto. Ankaŭ sur aliaj teritorioj de la medecino liaj esploroj pri la saniga de la lumradioj estis uzitaj kun bonaj sukcesoj. Finsen naskiĝis en Thorshawn sur la Faror-insuloj, efikis de 1890 ĝis 1896 en la Kopenhaga universitato kaj en la sama jaro li faligis direkto de 1’instituto por Emiterapio, kie li faris esplorojn pri la efikoj de lumo sur vivantaj organismoj kaj la atingitajn rezultatojn li uzadis en la servo de la praktika medecino, precipe por la sanigo de li lupuso. La kuracado bazis sur tio, ke la lumradioj, precipe la bluaj, kiuj efikis detruante sur la bakterioj per lensoj ()* estis koncentrigitaj al la malsanaj ĉefaj korpaj partoj dume oni forigis la varmradiojn kaj la ruĝajn radiojn per blue koloritaj akvo-filtriloj. Por tio oni bezonis la elektran arkolumon, kiu enhavas multe da bluaj radioj. La kuracado ĉiutage daŭris unu ĝis du horojn kaj estis sendolora. En la jaro 1903a Finsen ricevis la medecinan Nobel-prezon. Li mortis la sekvantan jaron en Kopenhago. Honoron al lia nomo ! Li ĝojigis la precipan bonsenton de la angla reĝino Aleksandrino, kiu estis dana princino. La reĝino donacis la unuan Finsen’ an lumradian aparaton al la Londona hospitalo.

()* Lenso estas optika instrumento el vitro, sei lento estas ŝ.-lfrukto.

— página 17 del PDF —

Ni ricevis de Sro Dro Alfi edo Stromboli la sekvantan leteron : Genova, Novembro 1912. ESTIMATAJ SINJOROJ, Pro la agado de kelkaj samnaciaj Esperantistoj, kiuj por kontraŭbatali miajn personajn sentojn, kalumniis nian i Genova Esperanto-Unuigo », kontraŭstaris al li nacia Asocio, disvastigis antaŭ kelkaj monatoj la malveran sciigon ke la 9a Kongreso plu ne okazos en Genova, disvastigis la famon ke oni intencas fari la Naŭan Kongreson liberpensula kongreso, kaj semis konstante en la nomo de la samideaneco la malkonsenton en niaj vicoj, penante ruinigi nian Societon. Pro la malmulta tempo, kiu nune restas al mi libera de miaj piivataj afe oj, kiuj eĉ devigos min ofte forveturi el Genova. Mi estis bedaŭre devigata : por repreni mian liberecon de agado, kaj pli akurate prizorgi al miaj privataj aferoj ; por ne plu esti kaŭzo ke oni malhelpu al sukcesplena laboro de la unua Itala Esperanta urbo ; por ke oni ne plu dubu p.i la neŭtraleco de 1’organizado de la naŭa Kongreso ; eksiĝi: de Prezidanto de la Genova Esprranto-Unuiĝo ; de Prezidanto de Itala Esperanto-Asocio ; de Delegito de U. E. A. ; kaj de 1’organiza Komitato de la naŭa universala Kongreso. Tial mi petas la multenombrajn personojn, kiuj kutime sin turnas al mi, noti tiun Ĉi fakton kaj senkulpigi min se mi plu ne respondas al siaj leteroj. Kun la plej alta estimo mi Vin salutas. Dro Alfredo Stromboli.

GRAVA! PRAHA, en decembro 1912. TRE ESTIMATAJ SAMIDEANOJ! Estas certe en bona memoro la paroladvojaĝo pri Kalifornio de sinjoro Parrish el Los-Angeles, kiu en 250 eŭropaj urboj povis

— página 18 del PDF —

— 30 –

danke Esperanton, prezenti al la publiko la belecojn de sia lando. Entuziasmigita per tiu ĉi maniero de propagando kaj per la sukceso de sinjoro Parrish, mi decidiĝis entrepreni similan vojaĝon, ce’ante atentigi j ri la ĈEFURBO DE REĜOLANDO BOHEMUJO PRAHA

kaj per tio samtempe helpi la propagandan klopodon de niaj samideanaj kluboj. Mi estas firme konvinkita ke la temo, akompanata de 120 artiste koloritaj lumbildoj de la plej iama A» bohema pentristo Spillar, altiros atenton de ĉiu gasto, kaj juĝanto laŭ la entuziasmo, kiun la vizito al Praha, unu el Ja plej belaj urboj de Eŭropo, vekas en ĉiu fremdulo, mi esperas, ke sufiĉos en via rondo iom da propagando por garantii ankaŭ plenan sukceson al mia parolado. Pii tiu ĉi sukceso mi estas certa, ĉar ne sole influaj korporacioj, kiel ekz. : Urbestraro de la ĉefurbo Praha, Komerca Ĉambro en Praha, la bohema nacia konsilantaro kaj Bohema landa ligo por akceli la turisman movadon en bohemujo favore subtenas tiun ĉi entreprenon, sed mem la konvena vintra sezono garantias multnombran gastaron ankaŭ el publiko neesperantista, por kiu estas miaj paroladoj tradukotaj nacilingven de iu el vi rondo. La programo de la vojaĝo (decembro 1912 — fino de aprilo 1913): Praha — Oke. Germanujo — Nederlando — Belgujo — Francuj ) — Hispanujo — Alĝerio — Suda Francujo – Svisujo — Italujo — Sainos — Bulgarujo — Rumanujo — Seibujo — Hungarujo — Galicio — Ruslando — Svedujo — Norvegujo — Danujo — Anglujo — Germanujo — Praha. (Samideanoj, loĝantaj en la nomitaj landoj, bonvolu, s e n prokraste sciigi al mi, Ĉu ili deziras, ke mi vizitu ilian urbon, por ke ini povu laŭ ebleco Ĉiun kontentigi.) Por ke ĉiu societo, eĉ la plej malgranda, povu akcepti mian proponon kaj laŭeble mem gajni per la parolado novajn financrimedojn kaj samtempe altiri atenton al nia lingvo, mi fiksis por u n u parolado 17 S m (40 K.) La reklamelspezoj, ĉambrego, lumo ktp. estas pagotaj de la klubo mem, kiu prizorgos ankaŭ la aparaton por lumbildoj.

— página 19 del PDF —

Esperante, ke vi uzos tiun ĉi proponon por subteni mian laboron kaj por helpi la propagandon de Esperanto en via urbo, mi petas vian favoran respondon malplej frue a n t a ii la 15 denovembro 1912. Adresu ĉiam, ankaŭ dum mia vojaĝo : Sinjoro Prof. Aug. Pitlik, Praha III., J a n s k y v r ŝ e k 3. (Bohcmujo.) Kun plena estimo Prof. Aug. Pitlik, membro de «U. E. A. »

MEMBROJ KIUJ ALIĜIS ANTAŬ LA lan DE DECEMBRO 1912 109. Sro G. Tetaud, Vauchretien (Maine et Loire Francujo) L— HO. Sro G. M. Gerault, Place de Notre-Dame de Torcv, Sedan (/Vrdennes-Frarcujo) 1.— Sro profesoro E. II. Flovvers, North Piatto, Nebrasla (Usono) 1.— Sro A. Fabre, .Ecole de la Serinette, Toulon (Var-Francujo) 1.— Sro V. II. Zamjatin, inspektoro de la gimnazio, Ilarkov (Rusujo) L— Sro I. R. Golubcov, Kotlv, Jambnig u., S. Pet-.rsburg gub., s. Sojkino (Rusujo) 1.—

MALNOVAJ MEMBROJ, KIUJ [AM PAGIS SIAN KOTIZAĴON POR LA JARO 1912-1913 10. Sro O. Neison (1 Sm.) ; 80, Sro Jose Piies Marques (0,980 Sm.); 70, Sro P. Kabanov (1 Sm.); 20, Sio S. Kuznecov (1 Sm.); 63, Sro F. Roy (I Sm.); 39, Sro Bed. Doucek (1 Sm.); 75, Sro F. Marechal (1 Sm.)

MONOFEROJ Sro O. Nerson (0,200 Sm.) — Sro P. Kabanov (0,200 Sm.) — SroS. Kuznecov (0,200 Sm.) — SroG. Tetaud (1 Sm.) — Sro A. Fabre (1 Sm.)

— página 20 del PDF —

BIBLIOGRAFIO LA ARTEFARITA « ALTMONTARSUN » – BANO). Nova kuracmetodo de Dr. med. Breiger, Berlin. Eldonejo : Ader & Borel, G. m. b. H., Dresden — Al, Struvestrasse, 40. — Prezo : 0,200 Sin. KARLO, rakonto en dudek ĉapitroj. Kvara eldono (dekduamilo) entute represita laŭ la originala manuskripto. Verkis Sro Edmond Privat. — Universala Esperantia Librejo, 10, rue de la Bourse, Geneve. — 0,250 Sm. HISTORIO DE LA LINGVO ESPERANTO. — Unua parto : 1887-1900. — Verkita de Sro Edmond Privat. — Universala Esperantia Librejo, 10, rue de la Bourse, Geneve. — 0,500 Sm. Ambaŭ ĉi supre cititaj verkoj de Sro Edmond Privat inde pliriĉigas la trezoron de Esperantaj verkoj. La lingvo kaj la stilo estas modele fudamentaj. Karlo estas facile komprenebla libro, kaj plej bone taŭgas kiel legolibro en kursoj. Ciu Esperantisto, kiu deziras perfekte koni sian lingvon, devas legi la « Historion ! » LA INSTITUTO MILNERde Jean Jullien, tradukis Ia Lvon’ a Grupo; n° 24 de Esperanta Biblioteko Internacia. Eldonejo: Ader & Borel, G. m. b. H., Dresden. – A 1, Struvestrasse, 40. — Prezo: 0,100 Sm. NURNBERGER ESPERANTO-TRICHTER (Lciifadcn fŭr A Sctnell-und Massenkurse von Sattat) Esperanto-Oficejo, Konigsberg i. Pr., Burgstrasse, 2. — Prezo: 0 500 Sm. po 100 ekz. PREZARO No 104 de E. Neumann & Co., Dresden — N., Kaiserstrasse, 5. — Fabriko por kotilonaĵoj kaj karnavalaĵoj, maskaj kaj teatraj kostumoj, iluminaciaĵoj kaj dekoraciaĵoj ; eldonejo de teatraĵoj. — Petu la senpagan prezaron ! ESPERANTO, duonmonata internacia gazeto; oficiala organo de U. E. A. Jara abono : 2 Sm. luksa eldono : 2,500 Sm. Adm. : 10, rue de la Bourse, Genĉve (Svisujo). LE PETIT ESPERANTISTE. — Revue mensutllc. — France: 1.10 fr. ; elranger: 1.50 fr. — zVdministration et redaciion : 39, Grande-Rue, Louhans (France).

ATENTU! GRAVEGE! Por ne malhelpi la regulan funkciadon de nia asocio kaj la regulan aperadon de la revuo, la malnovaj membroj estas petataj senprokraste sendi sian kotizaĵon. La Kasisto.

— página 21 del PDF —

— página 22 del PDF —

– NORVEGA ESPERANTISTO –

Dumonata oficiala organo de Norvega Esperantista Ligo. 8 p., Esperante & Norvege. Jara abono2,00kr. (l,100Sm) Adm. : Bergslicngate, 11, Kristiania.

BRAZILA ESPERANTISTO —

Monata oficiala organo de Brazila Ligo Esperantista. 8 p., Esperante & Portugale. Jarabono: 5 fr. (2Sm.) Adm. : Avenida Rio Branco 155-2O Rio de Janeiro. — Brazilujo.

“ LA ONDO DE F, S P E R A N T O ” Monata Ilustrata Revuo (fondita en la jaro 1909). La abonantoj de la j. 1912 jam ricevis senpage romanon de A. Tolstoj « Princo Serebrjanij », kies prezo por ne abonintoj estas Sm. 1,60 afr. Nun Ĉiu abonanto de la j. 1913, krom 12 n-roj de 1′ gazeto, senpage ricevos donace belan Esper libron : «Orienta Almanako» et la lingvoj japana, ĥina araba, hinda, sanskrita, persa, armena, kartvela k. t. p. k. t. p. « La Ondo » aperas akurate la l an daton, novstille. Ciu n-ro havas 16-24 pag. Formato 17×26. Bela kovrilo. Literaturaj konkursoj kun premioj. Portretoj de konataj Esperaritistoj. Divetsaj ilustraĵoj. Beletristiko originala kaj tradukita. Plena kroniko. Bibliografio. Amuza fako (kun premioj). Anekdotaro. Korespondo tutmonda. (Posti;. illustr.) Anonco en « Koresp. Fako » — 3 respondkuponoj La abonpagon (2 rubi.=2, 120 sm), oni sendu al librejo « Esperanto » (Moskvo, Tverskaja, 26, Ruslando) aŭ al aliaj Esper. librejo-poŝtmandato, respondkupono, papermone, per bankĉekoj aŭ per transpag. de Esp. ĉckbanko.

Avizo al la verkistoj kaj eldonistoj Se vi vere deziras ke viaj verkoj kaj eldonaĵoj estu kiel eble plej multe vendataj, anoncu ilin enl nia revuo. Viaj anoncoj estos legataj de• niaj gcmembroj, kiuj ĉiuj estas ne nur fervoraj esperantistoj, sed ankaŭ i n s t r u a n t o j de Esperanto, Al ili estas do komisiita konigi viajn verkojn kaj eldonaĵojn. Gemembroj-verkistoj, profitu de la speciala rabato; neniu alia gazeto oferas al vi tiel profitigajn kondiĉojn ! Gekolegoj, varbu anoncantojn !

— página 23 del PDF —

BELGA ESPERANTISTO

GERM AN-AŬSTR IA ESPERANTISTO

Oficiala monata organo de Belga Ligo Esperantista. 24 p. Esp., flandre, fi ance Jara abono : 5 fr. (2 Sm.) Adm.: 45, Kleine Beerstraat, — Antvverpen —

Monata gazeto, 8 p., Esperante & germane fara abono : 3 K. (1,250 Sin.) Adm. : VI, Durergasse, 19, Wi en

– TIIE B RITI SII ESPERANTIST Oficiala monata organo de Brita Esperantista Asocio 20 p., Esperante & angle Jara abono : BŝiliDg (1,500 Sm.) Sin turni al la sekr. de B.E.A. 133-136,High Holborn London

– LA ONDO DE ESPERANTO — Monata gazeto kun senpaga literatura aldono. 20 p. Esperante N ruse Jara abono : 2 rubi. (2.120 Sm.) Adm. : « Librejo Esperanto », 26, T v c rsk aj a, M o sk vo, R u s uj o – GERMANA ESPERANTISTO — Duonmonata gazeto, Propagando kaj literaturo. 16 p. Esperante & germane Jara abono : 4,50 M. (2,250 S n.) Eldonejo : Ader & Borel Dresden-A. 1, Struvestr., 40.

— AMERIKA ESPERANTISTO Oficiala monata organo de Esperantista Asocio de N.-A. 16 p., Esperante & angle. Jara abono : (2,500 Sm.) Adm.: 607,1’ifieenthstr. ,N. W. Washlngton, D. C. LA LANGUE INTERNATIONALE Monat i revuo 12 p., Esperante & france Jara abono : 1,40 fr. (0,560 Sm.) Adm. : 39, Grande-Rue, Louhans. SHERLOCK HOLMES EN SERVO DE LA HISPANA TRONO (La unua esperanta satiro) Deveno kaj Historio d e Esperanto (Paroladoj de Dr Zamenhof) Ciu : 75 lni. (0,300 Sm.) Ĉe : Ĉrsopis Ĉeskych Esperantisti!. • Praha 11, Dittrichova ul. 7. Boh emujo —

— página 24 del PDF —

DANUBO

FRANCA ESPERANTISTO

Monata organo de la rumanaj kaj bulgaraj Esperantistoj 32 p., nur en Esperanto Jara abono : 3 50fr. (l,400Sm.) Adm. : 14, str., Belvedero, Bucurcsti, Rumanujo.

Monata orgona de la francaj esperantistoj. 16 p., Esperante & france Jara abono: 3,75 fr. (l,500Sm.) Adm. :46, Boulevard Magenta — Patis —

LINGVO INTERNACIA

– LA HOLANDA PIONIRO –

Centra organo de la Esperantistoj La plej malnova cl ĉiuj Esperantistaj gazetoj, fondita en 1895, aperas post la 15a, de ĉiu monato. Jara abono : 5 fr. (2 Sm.)

Monata oficiala organo de Holanda Societo Esperantista 4 paga, grandformata, Esperante & holande Jara abono : 1,20 fi. (1 Sm )

Adm. : Prinsestr., 48, Hago.

– JUNA ESPERANTISTO —

ITALA ESPERANTISTO

Monata gazeto por junuloj, instruistoj kaj Esperanto-lernantoj Jara abono: 2,50 fr. (1 Sm.) Ambaii gazetoj kune : 6,25 fr. Adm. : 33, rue Lacepedc — Paris —

Monata oficiala organo de Itala Esperanto Asocio 12 p., Esperante & itale Jara abono: 31 (1,20 Sm.) Adm. : 13, Salita Pollaiuoli. — Genova —

— POLA ESPERANTISTO –

— TUTMONDO ESPERO –

Monata gazeto kun senpaga literatura aldono Oficiala organo de la 8a 20 j)., Esperante & pole Jara abono: 2,50 rb (2,650 Sm. Adm. : Iloza 20, Varsovio.

Oficiala, monata organo de la Kataluna Esperantistaro. 16 p., Esperante & katalune Jara abono: 3 fr. (1,200 Sm.) Adm. : str. Tallcrs, 81, Barcelono. — Hispanujo.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Jaro III

JANUARO-FEBRUARO 1913

6-7

(I. P. R.) Oficiala Monata- Organo de — Internacia Ascoio de Instruistoj. (I. A. I.) — Jara abono : Sm. 1500 — Senpaga por la membroj de I. A. 1. Membra kotizaĵo por 1 jaro /La asocia jaro komencas la ian de Aŭgustoj

) ordrnara mernbro l Sm. ‘ membro – propagandilo : 4 Sm. j membro- donacido : IO Sm.

N. – B. — I. A. I. ankaŭ akceptas dapkeme ĉiujn donacojn, kiuj helpas ĝian agadon.

Tarifo pri anoncoj. Por unufoja enpreso :

Sm. 16 Sm, 10

i/r paĝo 1/2 paĝo 1’4 paĝo

1/8 paĝo 1/16 paĝo

. –

Sm.-3,200 Sm. 2

Sm. 6

Malgrandaj anoncoj nekomercaj Sm. 0,200 Rabato por 3-foja enpreso 10 % » »

» 6-foja » 12-foja

» »

20 0/0 30 °/p

N. – B. — La membroj de I. A. 1. pagas nur je duonpr^ezo, krom la rabato, ĉiujn anoncojn.

Avizoj de la Redakcio. — Nepresitajn manuskriptojn ni resendas nur tiam, seoni aldonis poŝtpagon por resendo. — La redakcio konservas por si la rajton korekti laŭ bezono la manuskriptojn. — Represoj kaj tradukoj de niaj artikoloj estas permesataj, se ili ne estas speciale rezervitaj ; sed oni ĉiam citu nian revuon kaj sendu al ni almenaŭ 2 ekzemplerojn de la tradukaĵo. — En la fako « Bibliogratio » estos registrataj nur tiuj gazetoj aŭ libroj, en kiu ajn lingvo, de kiuj venis almenaŭ 2 ekzemplerojn. — La redakcio respondas letere aŭ poŝtkarte nur tiam, se oni aldonis por la respondo internacian respondkuponon aŭ respondkarton.

Redaktoro – Administranto Sro Jan JACOBS, kasisto de I. A. 1. Boomsche Steenweg 444, Antwerpen — Belgujo.

— página 2 del PDF —

LUEBLA

— página 3 del PDF —

33

En organizo estas vivo kaj forto. Okaze de la VIII esper. kongreso en Krakovo oni povis denove konstati, ke sufiĉe granda procento da partoprenintoj estas la geinstruistoj de ĉiuj eblaj lernejaj kategorioj. Tiu ĉi fakto nerefuteble pruvas, ke ni instruistoj havas ne nur plenan ekkomprenon pri la alta socia ideo, kies nomo estas « esperantismo », sed ke ni ĉiuj samtempe serĉas vojojn, kiuj nin reciproke interligas kaj alproksimigas. Estas certe tre dezirinde, ke la instruistoj de la tuta mondo reciproke alproksimiĝu kaj konatiĝu, ĉar el nia reciproka alproksimiĝo rezultas tre gravaj profitoj Antaŭ ĉio, dank’al nia reciprokeco, organizo kaj solidareco, ricevos grandan profiton kaj antaŭenpuŝon nia idea movado esperantista, poste profitos ankaŭ treege nia profesio ‘kaj sociala situacio, kaj dank’ al tio la signifo de Iinstruisto ĉe kiu ajn popolo tiom pli alten leviĝos. Ni instruistoj estas ja anoj de unu granda, komuna familio geinstruista. Tute ĝuste diris en la 5a numero de I. P. R. el la lasta jarkolekco kolego sinjoro Marechal en sia «Alvoko», adresita al la tutmonda geinstruistaro, ke ni ĉiuj havas la’ samajn celadojn, samajn sopirojn, la samajn ‘ malkuraĝigojn kaj dolorojn. Ciu el ni oferas volonte siajn fortojn .al la popolo, al kiu li apartenas, ĉiu el ni faras oferdone sian maltacilan laboron edukadan kaj instruadan sciante, ke li ‘faras laboron plenan da respondeco sed samtempe laboron nemezureble valoran. La popolo metas en niajn manojn sian plej karan trezoron, sian infanaron, gejunularon; en niajn manojn ĝi metas la tutan zorgon pri la spirita kaj edukada progresoj de la infanaro kaj samtempe eĉ iagradan zorgon pri ĝia kapabligo por diversaj praktikaj profesioj. Tre bela tasko, sed samtempe plena da malfacilaĵoj kaj peniga laboro. Kiel devas ĉiu el ni serĉi bonan instruon, kiel do estas necesa al ĉiu el ni vera reciprokeco kaj

— página 4 del PDF —

34

frata unueco kaj kolegeco (kamaradeco), tia kolegeco, kiu ne diferencigas unu de la alia, tia kamarada samideaneco kiu ne distingas la pli altrangajn kaj malpli altrangajn, la ĉefulojn kaj subulojn, la junajn kaj maljunajn, k . t, p., sed kiu nin ĉiujn perla samaamo ĉirkauprenas kaj nin ĉiujn sammezure defendas kontraŭ ĉiuj eblaj atakoj !• Kiom da gekolegoj klinis jam malkuraĝigitaj la kapojn, kiom da ili staris jam sur la rando de Fabismo de la malespero, kiam anstataŭ per merita rekompeco oni regalis ilin per plej nigra maldankemo, kiom da doloraj sopiroj elŝprucis jam el niaj brustoj plenegaj je ĉagrenego pro la malrespekto kaj malŝatemo, kiu estas tiel ofte nia sola doto ! Kaj ĵus en tiuj cirkonstancoj, en tiuj krizaj momentoj ekaperas la kamarada samideaneco, venas la organizo kaj krias al ni en la orelojn : « La kapojn alten, vi malkuraĝuloj ! » Jes, karaj gekolegoj ! En nia komuna organizo estas vivo kaj forto.Jen instigas, kuraĝigas kamarado la kamaradon. kiam unu aŭ alia komencas malesperi, jen verŝas kolego al kolego la sanigan likvoron de Ja konsolo en lian spiriton kaj revekas la esperon je pli bona kaj feliĉa estonteco, pri kiu ni ĉiuj senescepte revas. Hodiaŭ ni ĉiuj jam eksentas, ke ne sufiĉas nura organizo mallarĝa, ni diru eble pli kompreneble organizo nacia, genta Hodiaŭ ni ĉiuj estas jam firme konvinkitaj, ke estas necese kunigi ĉiujn samprofesianojn, samcelanojn de la tuta mondo kaj krei komunan organizon, ĉar tion postulas la . intereso de la tuta « homaro ». Hodiaŭ ni ‘ ĉiuj fariĝas laŭ certa vidpunkto kosmopolitoj sciante, ke ni ĉiuj estas devigataj reciproke interrilatiĝi ne pripensante pri tio, ĉu ni naskiĝis Bohemoj aŭ Germanoj, Francoj aŭ Angloj. Rusoj aŭ Japanoj t. p. konstraŭe, ni ĉiam nur devas laŭte proklamadi, ke ni estas anoj de la sama unuiĝo, idoj de la sama patrino, ,kies. nomo estas «homaro». Tiel pensadi devigas nin la sperteco kaj la realeco tiel agi instigas nin nia propra konscienco. k.

— página 5 del PDF —

35

Kiel esperantistoj ni des pli bone komprenas la signifon kaj la gravecon de la ideo de 1’homara reciprokeco kaj de komuna alproksimiĝo de 1’homaro en ĉiuj eblaj rilatoj. Nia granda movado idea, kies ĉefan substancon ni trovas en mirinda verko de nia glora majstro, en «Esperanto», nin leviĝas alten super la vulgarecon kaj vidigas al ni novajn horizontojn kaj celadojn Nia I. A. I. estas la nomo de tiu ĉi organizo kaj nia I. P. R. estas ĝia organo. Ni ĉiuj aliĝu kiel membroj al tiu ĉi asocio kaj interesigu pri ĝi ankaŭ niajn gekolegojn ĝi6 nun neesperantistajn. Sed ni ankaŭ fervore laboru por nia revuo kiel konstantaj korespondantoj, ĉiu laŭ sia povo kaj instruiga estas la enhavo de nia revuo, des pli da intereso ĝi ekvekos en la mondo, kaj des pli granda estos ĝia sukceso. Do ni laboru !

Stan. Otruba, lernejestro en Feŝetice-Olomouc. Moravio Aŭstrio

Esperanto ĉe la Lernejo. Por la Gepatroj.

La novembra numero de 1′ Bulteno de F. S. P. E. publikigis leteron de S-ro Rousset (i) al la gepatroj de siaj lernantoj. Car la afero interesas ankaŭ niajn ne francajn kolegojn, mi tradukis por ili la leteron de S-ro Rousset. Eble gazetistoj juĝon ĝin represinda. « Kun multaj geinstruistoj de departemento «Rhone», kaj danlkal bonvola apogo de miaj estroj mi decidis instrui Esperanton al miaj lernantoj, do al via filo. (i) Instruisto en Cours (Rhone) Francujo.

— página 6 del PDF —

36

< Vne ignoras tion, kio estas Esperanto. Tiu l ‘ngvo internacia parolata kaj skribata de miloj da personoj en ĉiu ‘ mondpartoj, ne estas farita, kiel kelkaj supozas, por anstataŭi la naciajn lingvojn nune parolatajn. Kredi tion estas naiveco. Esperanto estas helpa lingvo tre facile lernebla, samtempe kiam la franca nia patra lingvo. « Ciuj- lernantoj daŭrigantaj siajn studadojn ĉe la superaj lernejoj . unuagradaj, la liceoj, kolegioj normalaj, lernejoj, k. t. p., lernas almenaŭ unu nacian lingvon, la anglan, la germanan aŭ alian. Esperanto estas multe pli facila, ol iu ajn lingvo nacia, kaj pro tio oni povas ĝin instrui ĉe la elementa lernejo. Esperanto estas pli utila, ol ‘fremda -lingvo, ĉar ne nur Esperanto estas parolata en pluraj landoj, sed ĝi radias ĉe ĉiujn popolojn. La infanoj, kiuj lernos la lingvon internacian, posedos ilon multe pli valoran, ol povas esti la malplena scio de fremda lingvo. Tial mi sentas instruante Esperanton al miaj lernantoj, ke mi donas al ili ion, kiun bedaŭrinde mi ne ricevis en la elementa letnejo, eĉ ĉe la normala. x « Kia -estas do por via infano la graveco de Esperanto je la vidpunkto instruado kaj edukado ? i° En la estonteco via infano povos utiligi > la esperantajn servojn ĉu por li persone, cŭ por firc.io aŭ administracio, de kiu li estos oficisto. «2° La esperanta lernado funkciadigas diversajn intelektajn kapablojn : observadon, analizadon. pripensadon, kaj, same kiel iu ajn studado, la esperanta lernado igas la infanojn pli inteligentaj, igante ilin pli kleraj : ĝi estas bonega intelekta gimnastiko, kiu plue estas interesa. « 3° Esperanto malfermas al knabo-lernanto novajn* horizontojn : li povas legi belajn paĝojn tradukitajn el fremdaj verkistoj, li ekkonos la geografion kaj historion de landoj pli malpli proksimaj, dank’al leteroj aŭ poŝtkartoj ofte ricevitaj de mi kaj de kamaradoj. Eĉ li mem povos korespondadi kun fremduloj. Tiel li amigos Francujon kaj Francojn. « 4° Sed la plej grava afero estas la jena : « Por lerni konvene Esperanton li devos samtempe lerni nian belan francan lingvon.

— página 7 del PDF —

37

« Infano rediris al mi vortojn de sia patrino, kiu respondis al peto por lerni Esperanton : . « — Lernu unue la francan lingvon ! « Mi respondas al tiuj vortoj pli malbonintencaj, ol pripensitaj : « Mi decidis instrui esperanton al miaj lernantoj, por ke pli inteligente kaj facile ili lernu la francan lingvon. , Eble la aludata patrino sendos sian filon ĉe la liceon, kie li kredeble lernos la latinan kaj la grekan lingvojn ! Kial ? Car tiuj lingvoj estas la fundamento de la franca. Nu, kiel diris S-ro Boirac,Rektoro de la Dijona Akademio: Esperanto fariĝos la latina lingvo de la demokratio ». Per Esperanto, malgranda elementulo instruiĝas, kiel liceano. «Demandu la plenaĝulojn, kiuj akurate vizitas esperantajn kursojn : ĉiuj respondos, ke lernante Esperanton ili relernas la francan gramatikon^ kaj eĉ komprenas iajn malldaraĵojn de nia lingvo-. Via filo ■ agos, kiel ili: ‘ tiadukante esperantajn tekstojn li skribos multe da francajn vortojn, de kiuj li scios sencon kaj ortografion. Tiaj ekzercoj faros al li samajn servojn kiel la servoj farataj ĉela liceo dank’al tradukadoj de ‘lingvoj klasikaj kaj modernaj. « Mi espeias ke vi estas nun konvinkita pri la utileco de Esperanto por via filo. Tiŭ lernado estos farata en la klaso por helpi al la lernado de la francaUngvo». La tradukinto povas ‘nur aldoni, ke tian leteron la Esperantistoj devas legigi al ĉiuj gepatroj nunaj kaj estontoj. Tiel estu!

F. Durieux. a

Lerneja steleto. A

Kreskis en la arbaro ia pineto. Sajne ĝi estis kontenta pri sia vivo ĝis tiu tempo, kiam venis arbaron la homoj, kiuj dehakis la arbeton, kuŝigis ĝin sur la glitveturilon kaj veturigis al la lernejo.

— página 8 del PDF —

38 Baldaŭ venis lernejon kelkaj pliaĝaj knabinoj, kiuj antaŭe estis instruataj en la lernejo. Ili do venis por ornami la pineton. La ornamaĵoj estis multaj, multegaj kaj ĉiuj ĉi estis faritaj per la manetoj de la gelernantaro dum kvar antaŭkristnaskaj semajnoj. Komence oni pretigis multe da mallarĝaj branĉetoj, vato, lino, elblovitaj ovŝeloj, pajleroj kun spikoj, kolora papero, maldika kartono, rubandoj, gelateno, betula krusto, nuksŝeloj, pomoj, strobiloj, arĝenta kaj ora papero kaj gumo. El mallarĝaj branĉetoj oni faris diversformajn korbetojn, potetojn, salujojn kaj kornetojn. Vaton oni uzis por fari maljumulojn. kaj pupojn. El pajlo• kaj fadenoj oni ellaboris steletojn, kupojn kaj araneojn. Bombonujojn, lanternetojn, saketoj kaj kornetojn oni faris, uzante la kartonon, diverskoloran paperon kaj silkon. Arĝent- kaj orpapero estis uzataj por dikaj kaj maldikaj ĉenoj. Ĉion oni pendigis sur la pineton. Krom tio la supron de la arbeto oni ornamis per la grenspikoj, sub kiuj oni pendigis la grandan stelon kun bele pentritaj ru bandoj. En la malsupron de la arbeto oni • enstarigis la malgrandan brutejon kun Diinfaneto, Dipatrino kaj sankta Jozefo. Apud kribeto (manĝujeto) en tiu ĉi brutejeto oni povis vidi la brutaron kaj ĉe la sojlo kelkajn • paŝtistojn, kiuj la unuaj venis por hunorigi kaj laŭdigi Jezuon. Fine oni pendigis je la branĉetoj arĝentumitajn kaj orumitajn nuksojn, strobilojn de pino, abio kaj piceo, ĵetis tien kaj ien pecojn da musko kaj vato kaj alpendigis la kandelojn, inter kiuj oni disĵetis la orajn kaj arĝentajn fadenojn, La arbara pineto fariĝis kiel kristnaska arbeto, sed pri tio ĝi nenion sciis… « * * La sesa horo posttagmeze. La plej grandaĉambro en lernejo estas jam plenigita de gepatroj, gastoj kaj geinstruistoj de aliaj lernejoj Ĉiuj rigardas la pineton bele ornamitan kaj la panoramon, konsistantan el •

j •

A •

•

*•

— página 9 del PDF —

39

pentrita sur tolo urbo Betleemo, al kiu kondukas sabla vojo. En la flanko inter maltaltaj montetoj, faritaj el papero, oni vidas la brutejon, en kiu laŭ Biblio naskiĝis Kristo. Proksime la paŝtistoj paŝtas la lignajn ŝafetojn. La spaco inter panoramo kaj pineto estas ŝirmita per larĝa tolo, je kiu aperos dum la prezentado la lumbildoj. Venas la geknabaro, kiu kolektiĝis en ilia ĉambro kaj sidiĝas sur longajn benkojn. La ĉeestantaro rigardas lagajajn vizaĝojn de la infanaro.Venas la ĉefinstruisto. La gelernantaro stariĝas kaj kantas malnovan religian polan kanton : Kto sie w opieke podda swemu… fKto sje v opjeke podda Panu svemu) Kiu fordonas sin je la zorgo de Dio… Kiam la kanto estas finita, oni aŭdas la klaran voĉon de instruisto, kiu stariĝas inter gelernantaro kaj tiel diras : Post kelkaj tagoj la balanciontaj en preĝejturoj sonoriloj disanoncos en la vasta m<mdo Ja ĝojplenan sciigon. La nuda kaj malgaja pola tero ĝojiĝos per la kristnaskaj kantoj, kiujn la homoj ĉu en ‘preĝejoj, ĉu en domoj ekkantos. En tiuj ĉi religiaj kantoj oni ekaŭdos. ke antaŭ multaj, multegaj jaroj en malproksima lando naskiĝis Diinfano. Tio fariĝis, kiam en la lando regis la malamo. Kristo komprenis, ke la malamo estas la plej grando malamiko de homa feliĉo. Li deziris, por ke la homaro estu feliĉa kaj tial li predikis la amon, trairante la vilaĝojn kaj urbetojn. Kion ni devas ami ? Ciop kio estas bona, bela kaj. pura. Ĉion, kio estas nobla, alta kaj supera. Ni amu nian teron, niajn kampojn, herbejojn kaj arbarojn. Ni amu ĉiajnbonajn homojn, iliajn noblajn morojn, iliajn kantojn. Ni amu ankaŭ niajn malnovajnpaŝtistajnkristnaskajn kantojn, kiujn ni tuj ekkantos. — Post momento la infanaro stariĝas kaj kantas : Aniol pasterzom mowil, Chrystus nam sie narodzil… (Anjoŭ pasteĵom muviŭ, Hristus nara sje narodziŭ). A

— página 10 del PDF —

— 40

La anĝelo al paŝtistoj diris, Kristo al ni naskiĝis… Kiam la kantado finiĝis,eliris ia knabeto, kiu rakontis la legendon, ke al brutejo, kie naskiĝis Jezuo, venis multajn – homojn, inter kiŭj oni povis rimarki ankaŭ la polojn nacie vestitajn, venintaj el diversaj partoj de Polujo. Diinfaneto aŭskultis iliajn kantojn kaj rakontojn atente, .ĝojis aŭdinte la bonan sorton de ilia vivo kaj fine ekploris, kiamoni rakontis pri diversaj malfeliĉoj, kiuj bedaŭrinde ĉe ni okazas. La unua eliris la loĝanto de Karpataj montoj (kiam li estas . anstaŭita de iu knabo, aperis- sur la toko la lumb ildo kun Karpataj montoj kaj kun ĉi tieaj tipoj) kaj en versoj laŭdis sian landon kaj rakontis al Jezuo la interesplenajn okazintaĵojn el vivo de la. montanoj. Norde de Karpataj montoj kuŝas urbo Krakovo kaj post momento la lumbildo de ĝi aperis sur la tolo. Samtempe eliris knabo kaj knabino kaj interparolis pri la antikvaĵoj de la urbo. La dialogo estas tiel konstruita, ke preskaŭ ŝajnis al ĉiuj, ke efektive tio okazis antaŭ Diinfaneto. En la plua daŭro de la prezentado oni vidis multajn aliajn bildojn de diversaj partoj de Pollando kaj aŭdis diversajn versaĵojn kaj rakontojn.Oni do rigardis Vistulon, Varsovion, Baltikan maron, naciajn tipojn k. t.. p. Iafoje geknabaro kantis je unu, du, tri kaj eĉ kvar voĉoj. Fine iu el la gepatroj parolis kaj dankisla instruistojn, deziris al ĉiuj . « bonan sorton » dum la venonta novjaro kaj oni disdonis al ĉiu infano po du pomoj, unu mielkuko kaj po kelkaj nuksoj. *

*’

*

La pineto staris silente, kvazaŭ ĝi ĉion atentis kaĵ komprenis. . Bedaŭrinde I… N.B. Kompreneble la programo de «lerneja steleto» en nova jaro estos tute alia. Teofil Adam Koziara Varsovio.— Polujo.

— página 11 del PDF —

41

JLonsoligu l Ne tro forta muro, roko. Nek pordego, nek remparo, Eĉ giganta pafegilo — Kiujn la potenca voko Ne disrompus por utilo De Fhomaro.

‘

Jan Kaszycki Grzegorzki-Galicio-Aŭstrio

Esperantista Universitato en Francujo Nur tiam Esperanto definitive venkos, kiam intruantoj kaj lernantoj sur la tuta terglobo komprenos la nepran neceson de internacia lingvo por faligi ĉiujn intelektajn kaj moralajn barojn inter la homoj kaj certigi la alvenon de internacia frateco kaj universala paco. Estus do tre dezirinde, ke ekzistu, en iu lando, Universita centro, al kiu povus sin turni ĉiuj Esperantistaj . studentoj en la mondo por konvene tie interkonatiĝa kaj prepari la varbadon al Esperanto de ĉiulandaj Universitatoj kaj de tutmonda junularo. Sed ĉu tia centro ne jam ekzistas, almenaŭ en unu Universitato t. c. la franca Universitato de Dijon, kies rektoro estas ja sufiĉe konata de ĉiuj Esperantistoj, Sro Boirac, Prezidanto de la Esperantista Lingva Komitato ? Al tiu sama Universitato apartenis ankaŭ la granda matematikisto Profesoro Meray, bedaŭrinde mortinta antaŭ du jaroj, kiu tiel kuraĝe penadis por disvastigi Esperanton inter la lranca sciencularo, kaj kies nomo restos por ĉiam ligita kun la historio de Esperanto en Francujo. Ankaŭ tie estas unu el la plej malnovaj Esperantistoj, Profesoro Lambert, nun dekano de la literatura Fakultato, kiu verkis tre rimarkindajn librojn en Esperanto, kaj kies esperantista fervoro baldaŭ reflamigus, se li povus vidi Esperantistojn veni ‘ grandanombre al Diĵon por viziti . la kursojn de lia Fakultato.

— página 12 del PDF —

42

Tiuj vizitantoj estus des pli bone akceptataj, ke la Dijona Universitato jam de longe organizis kursojn por fremduloj, al kiuj venis dum la jus pasintajaro ne malpli ol 250 studentoj el ĉiuj partoj de la mondo. Sekve ĉio estas pretigita en la Universitato kaj en la urbo por garantii al la alilanduloj plej bonan kaj fruktoportan ĉeestadon. Krom la ĝeneralaj kursoj pri juro, filozofio kaj filogio, sciencoj kaj medicino, dekkvin horoj da specialaj kursoj difinitaj por fremdaj studentoj okazas ĉiujare dum la studaj duonjaroj kaj plie, somerkursoj organizitaj de Komitato de patronado por fremduloj, kun lahelpo de la Universitato,okazas dum la libertempo, de la komenco de Julio ĝis la fino de Oktobro. La nomita komitato organizas ankaŭ plezurajn ekskursojn tra la regiono, kiu estas tre riĉa je naturaj kaj historaj vidindaĵoj, kaj zorgas pri la komforta loĝado kaj vivado de la Universitataj gastoj. Cetere oni povas sin turni por ĉiuj sciigoj, ĉu al la Rektoro de la Universitato, ĉu al Profesoro Lambert, kiu estas ankaŭ Generala Sekretario de la Patrona Komi tato por fremdaj Studentoj Ni esperas do, ke baldau oni povos montri al la skeptikuloj vere Esperantistan Universitaton, kiu estos ekzemplo al ĉiuj ceteraj Unisitatoj por la starigo de internaciaj rilatoj en la tntmonda intelektularo dank’ al Esperanto.

Unuiĝo de la Asocioj Internaciaj CENTRA OFICEJO : Bruselo (Belglando), 3bis, rue de la Regence.

Dua tutmonda kongreso de la asocioj internaciaj Gento-Bruselo, 15-18 de Junio 1913. .J*. «

«Ai

W

«

Unua sekcio. — Kunagado, komunaj entrepreno).

A. —. Ekzameno de la deziroj kaj projektoj rilatantaj al la kunagado inter la asocioj internaciaj.

— página 13 del PDF —

43

B. — Komuniko de la deziroj de la asocioj unuj al la aliaj. kodo ĝenerala de la deziroj de la kongresoj. — Apogo donota de ĉiuj asocioj al la deziroj je karaktero ĝenerala. C. — Praktikaj aranĝoj por malvolviĝi la Centron Internacian kaj donaci al ĝi lokejojn, materialajn instalaĵojn kaj taŭgajn kolektaĵojn por ĝiaj servoj. Dua sekcio. — Regularo. — Leĝaro. K. — Projekto pri traktato kaj pri internacia regularo rilate al la regalo internacia kaj eksternacia de la Asocioj. B. – Kiel la Asocioj internaciaj povas kunhelpi al la malvolviĝo de la internacia juro, formante modelajn kontraktojn internaciajn je kiuj povas • libere referenci la partioj kontraktintaj. — Kolektado kaj publikigado en kodo de tiuj kontraktoj. tr. — Rolo de la Asocioj en Organizo internacia. — Loko donota al ili en tutmonda Konstitucio fiksanta la ‘rilatojn de la Statoj inter ili kaj la senpera reprezentado de la sociaj funkcioj komunaj al ĉiuj landoj. La deziroj de la Asocioj internaciaj al la proksima Konferenco de la Paco en Hago. Tria sekcio. — Unuformigo de la sistemoj de unuoj. Rimedoj por alligi al ĝenerala sistemo, la special ajn sistemojn de unuoj kaj por certigi estontan unuformigon. Kvara sekcio. — Organizado de la Asocioj kaj de la Kongresoj. A. — Diversaj rimedoj por pligrandigi la utilecon kaj la efikecon de la Asbcioj internaciaj kaj de la Kongresoj internaciaj. — Facilaĵoj donotaj al ]a Asocioj internaciaj de la administracioj de la Poŝto, de ]a Telegrafo, de la Fervojoj kaj de Ja linioj de Ŝipveturado. Karto internacia de memeco. B. — Praktikaj rimedoj por obteni la efektivigon de la deziroj de la Kongresoj. Transdono dela decidoj al la ŝtatoj; ilia aliigo en leĝojn internaciajn. A

— página 14 del PDF —

44

C. — Preparo de modela regularo pri la laboroj kaj ‘ la diskutadoj de la internaciaj kunvenoj. D. — Rimedoj por certigi la partoprenon de ĉiuj ŝtato en la Asociaj internaciaj. Organizo de la nacia reprezentado en la Asocioj internaciaj. E. — Laideala budĝeto de la Asocioj ; kion ili povus fari se ili disponus pri adekvataj financaj rimedoj. Kvina sekcio. Dokumentado kaj eldonajoj, Ekspozicio kaj Instruado. A. — Kiel organizi la eldonaĵojn sciencajn, teknikajn kaj sociajn, tiamaniere por pligrandigi ilian disvastiĝon kaj por plimallarĝigi la ligilojn de la intelekta kunagado intemacia. Ĝeneralaj rekomendoj por la starigo de eldonajoj (formato, enklasigo, k. t. p.) B. — Prenotaj aranĝoj de la Asocioj internaciaj por en ĝi organizi la parton de la dokumentado kiu rilatas al ili. Praktikaj informoj pri tio. C. — Projekto pri Unuiĝo Internacia por la dokumentado. D. —Projekto pri -Universitato internacia kien estus invitataj por profesii kelkatempe la eminentaj personoj de ĉiuj – universitatoj kaj celanta la elfinon de la studoj de la eminentuloj ĉiulandaj. Partopreno de la Asocioj internaciaj en tia Universitato. E. — La plej bona utiligo de la Ekspozicioj -internaciaj kaj tutmondaj, por disvastigi la movadon por laorganizo de sekcioj internaciaj en la ekspozicioj ; sistema organizado de la kongresoj kunvenintaj je la okazo de la ekspozicioj. Sesa SEKCIO. Dingvo Scienca kaj teknika. A. — Esprimado de principoj ĝeneralaj servontaj kiel fundamento por la starigo de terminologiaj kaj nomaraj sistemoj. ‘ B. — Determino de la uzado de lingvoj en la interrilatoj internaciaj. N. B. Niaj leĝantoj estas insiste kaj afable petataj sendi al mi, kiel eble plej baldaŭ, siajn rimarkojn, precipe je vidpunkto esperanta, pri la supre cititaj punktoj Ĉiuj

— página 15 del PDF —

45

ricevitaj rimarkoj servos por verki ĝeneralan raporton, kiun mi prezentos kiel delegito de I. A. 1., al la kongreso. Ĉiuj helpu, ĉar tiu kongreso estas la plej grava por la fino venko de Esperanto.

J. Jacobs

Boomsche Steenweg, 444 Antverpeno-Belgujo

Pri kunedukado Ciulandajn instruistojn, profesorojn, edukistojn, kaj interesiĝantajn pri Edukado personojn mi afabla petas ke ili bonvolu al mi sendi kiel eble plej baldaŭ respondojn pri la jenaj demandoj : i° Ĉu en via tuta lando oni kunedukas knaboj n kaj knabinojn ? Cu nur en unu parto ? en kiu ? Cu en via regiono, en via urbo ? 2° De kiam ekzistas tiu kunedukado ? 3° Kiel ĝi estas organizita ? 4° Ĉu la gepatroj konsentis kaj konsentas ĝin facile ? Malfacilaĵoj renkontitaj por ĝin starigi, 5° Kiaj estas la rezultatoj pri la vidpuktoj morala, intelekta, k. c. ? 6° Kiaj estas la rilatoj inter knaboj kaj knabinoj en la korto kaj ekster la lernejo ? Ĉu ili partoprenas kune iajn ludojn k. c. ? Ĉu enklase ili estas intermiksitaj, ĉu alterne lokitaj, ĉu laŭ du fakoj apartigitaj ? 7° Kion opinias pri kunedukado viaj ĉefaj pedagogoj, vi mem? ĉu ili ? ĉn Vi ĝin opinias supera rilate al la disedukado ? Kial — Ĉion pluan, kion interesa vi juĝos, mi petas ke vi aldonu al viaj respondoj. Tiun materialon, kiun vi bonvolos disponigi almi, mi uzos por verki artikolon, kies publikigon mi petos de la gazetoj «I. P. R » kaj «Esperanto» kaj de franca faka instruista gazeto. Tiel mi esperas pruvi unufoje • plie al miaj tutmondaj kaj francaj kolegaj la taŭgon de nia lingvo. ■ • A

A

J

— página 16 del PDF —

46

Esperante baldaŭajn respondojn, mi kore antaŭdankas miajn afablajn respondontojn kaj certigas pri mia preteco ilin miavice servi. A. GIRAUD 2, rue du Nil, 2rae

Marseille

Grava peto!

.

Mi estus feliĉa ricevi de ĉiulandaj gekolegoj informojn pri bone elprovitaj metodoj de Tinstruado pri geografio laŭ reliefaj kartoj geografiaj. Precipe mi ŝatus ricevi respondon al la sekvantaj demandoj. 1. Cuoni uzas enviaj lernejojlareliefajnkartojn geogra fiajn ĝenerale kaj devige aŭ nurlaŭvole en kelkaj lernejoj? 2. Cu la gelernantoj mem faras reliefojn, kaj ĉu ili sukcesas? 3. Kiamaniere ili faras tiujn reliefojn? 4. Ĉu ankaŭ la gelernantoj havas reliefajn kartojn geografiajn anstataŭ tute simplaj kartoj nereliefaj? 5. Se7>s,kie oni povas similajn karton reliefajn ricevi ? 6. Ĉu vi bonvolus afable priskribi kompreneble la manieron de la fabrikado de tiuj reliefaj kartoj geografiaj, kaj ĉu tiuj kartoj estas vere rekomendindaj ĉe la instruado? 7. Ĉu Vi havas eble iajn proprajn spertojn rilate al tiuĉipunkto? Mi petas sendi la eventualajn respondojn en letero adresita : stan OSTRUBA, lernejestro en Feŝetice-Olomouĉ Moravio-Aŭstrio.

Diversaj komunikoj Internacia Esperantista Semajno-Kongreso okazos en Gent, okaze de la Universala Ekspozicio en tiu urbo, de la i4a ĝis la 2oa de Aŭgusto 1913. La prezo de la kongreskarto estas i Sm. Jam pli ol 200 geesperantistoj sendis aliĝon. Tiu ĉi numero de I. P.,R. enhavas aliĝilon. ja Tutaŭstria Esperanto-Kongreso chazos en Graz de la ioa ĝts la ija de Majo 1913. Kongreskarto kostas 1.700 Sm. (Gvidlibro senpage par la kongresanoj). Por pluaj informoj oni sin turnu al la Loka organiza Komitato, Wielandgasse, 42 Graz VI. Internacia Konkurso de Stampoj organizita de « Olota Stelo ». Oni sendu la stampojn antaŭ la ia de marto 1913,

— página 17 del PDF —

47

stampitajn sur kartoneto laŭ formato poŝtkarto Oni petas samtempe sendi ĉiajn esperantaĵojn por ekspozicio — Sin turni al Sro Pere Roque, Pardal, 13, Olot, Katalunio — Hispanujo. • Novaj membroj, kiuj aligis antaŭ la lOan de Februaro 1913

115 Sro J. Rousset, Cours (Rhone-Francujo) Sm. • i,.— 116 Sro Jozefus Chant Lipes, 880 Bedford Ave., Brooklyn, N. Y. (Usono) 1.— 117 Fino Adela Ŝefer, Gloucester Crescent, 8, Regent ‘s Park, N. W. London (Anglujo) 1. — 118 Moskva Societo Esperantista, l^ubjanskij per 3, kv. 34, Moskvo (Rusujo) 1. 119 Fino Klavdija Andreevna, Rojdestvenskaja, St. Golicino, dev. Zaharovo, Aleks. ĵ. d. (Rusujo) 1. — 120 Sro Dreŭsicke, Koernerstr. 6‘*f, Kassel Germanujo). i. 121 Sro H. Schmiedeberg, Delitsch (Germanujo) • 1.— ‘■ 122 Sro K. A. Wiherlehto, Karppala, (Finlando-Rusujo) . 1.— – 123 Sro Pawlik Czestaw, Radwanice, polska szkola (Silezio-Aŭstrio 1.—

Malnovaj membro.), kiuj jam pagis sian kotizon por la jaro 1912-1913. 20, S-ro Walter B. Currie {1 Sni); 30, Sro A. Richardson(i Sm’; 62, S-ro A. Ruche (1 Sm); 8, F-ino M. Hubert (1 Smi; 78, F-ino E. Tegoni (1 Sm); 66, S-ro A. Koziara (1 Sm); 77, S-roL. Borkowski d Sm); 29, S-ro E. Elenius (1 Sm); 21, S-ro J. E. Heilmann (0,980 Sm); 41 S-ino H. Zapater de Chalmot (i Sm); 5), S-ro Fr. Drŭdin (1 Sm); 4, S-ro J. Camescasse (1 Sm); 33, S-ro N. C. Carlsen (1 Sm) Monoferoj

•

S-ro A. Koziara -0.480 Sm.) S-ro E. Elenius (0.460 Sm) ; S-ro Fr, Drudin (0.500 Sm.) Venditaj

1 Kantaro de Sro Rouveret (0,120 Sm) al’ S-ro A. Koziara ; 1 libro de S-ro Marechal (0.500 Sm) al S-ro E. Elenius ; .

— página 18 del PDF —

—’ 48

BIBLIOGRAFIO Katalogode Moskva Librejo «Esperanto». 26, Tverskaja, Moskvo, Ruslando (6a eldono Januaro 1913). Verzeichnis der Esperanto-LAteratur (Katalog nr 1 — Januar 1913). Ader & Borel, G. m.b. H., Esperanto-Verlag, Dresden-A. 1 — Struvestr. 40, Germanujo. La Mistera Sinjorino, novelo originale verkita de RenE Beck. — Eldonita de Librejo Asselin, 7, Avenue de Grammont, Tours, Franclando. — Prezo : 0,200 Sm. Universala Leteraframko. — Raporto al la Illa Kongreso de U. E . A., Krakow, n-18 Aŭgusto 1912) verkis supera poŝtpraktikanto Arnold Behrendt. Maxstr., 22. Breslaŭ (Silezio, Germanujo). Preisliste der Erste Wiener Versand-Unternehmung «Esperanto» fŭr HausbedarfsartikeL— Wien IV, Wiedner Hauptstrasse, 5 r, (Vendejo de la «Esperanto» alumetojn) Lernolibro’ de la plej simpla kaj plei efika Esperanta Stenografio de Ludoviko Jakab — ia parto, eiementa Stenografio (manuskripto )— N° I de la Internacia Stenografia Biblioteko — Mendebla ĉe la verkisto : I.MEszAros-utca 19, sz., Budapest (Hungarujo).Prezo: 0,200 Sm. Pri Estetiko en Medicino dq Dro Heliodor Swiecicki el pola lingvo tradukis Sro Mieczyslaw Czerwinski.— N° I de la T. E. K. A. Biblioteko. – Eldonejo de «Kuracisto», str. Szopena, 1, Warszawa, Ruslando.— Prezo: 300 Sm. 0. La libro pritraktas laŭ tre interes iga maniero tute neordinaran temon : ĝi precipe celas veki en la koro de kuracisto pli grandan amon al la profesio. La traduko, estas entute tre laŭdinda. Kion pairino povas suferi, novelo, originale verkita en flandra lingvo de Hendrik Conscience ; esperanta traduko de Frans Schoofs Eldonejo- . de «Belga Esperantisto», Vondelstraat, 20, Antwerpen, Belglando. Prezo: 0.200 Sm. Jen alia novelo de la plej granda flandra literaturisto de Ja XIXy arcento kiu pliricigas nian Esperantan libro-trezoron. Tre kortuŝa estas la priskribo de la mizero de malriĉuloj dum la vintro kaj precipe la anirnsufero de patrino kies infanoj estas moriantaj pro malsato. La traduko estas bonega kaj la legado de la libro plej rekomendinda.

ATENTU GRAVEGE !

Por ne malhelpi la regulan funkciadon de nia asocio kaj la regulan aperadon de la revuo, la malnovaj membroj estas petataj senprokraste sendi sian kotizaĵon.

La Kasisto. ,

— página 19 del PDF —

LUEBLA

— página 20 del PDF —

– NORVEGA

ESPERANTISTO –

— BRAZILA ESPERANTISTO —

Dumonata oficiala organo de Norvega Esperantista Ligo. 8 p., Esperante & Norvege. Jara abono : 2,o<okr. (i.icoSm) Adm. : Bergsliengate, ii, Kristiania.

Monata oficiala organo de Brazila Ligo Esperantista 8 p., Esperante & Portugale. Jarabono : 5 fr. (2 Sm) z Adm. : Avenida Rio Branco 155-20 Rio de Janeiro. – Brazilujo.

POŜTA ESPERANTISTO

SVISA ESPERO kaj MONDA POSTO

Monata, oficiala organo de la Internacia Ligo de Esperantistaj Poŝtoticistoj (Ildepo) Jare : i Sm. Oni sin turnu al : Arnold Behrendt Maxstr., 22, Breslau. Germanujo

Duonmonataj oficialaj organoj de la Svisa Esperanto Societo alternante aperantaj, kun la monataaldono La Kolektanto por ĉiuspecaj kolektantoj. Helpa kaj Propaganda Organo de la ‘ /Xa Universala Kongreso de Esperanto en Bern 1913

Avizo al la ver-lkstoj kaj eldonistoj Se vi vere deziras ke viaj verkoj kaj eldonajoj estu kiel eble plej multe vendataj. anoncu ilin en niarevuo. Viaj anoncoj estos legataj de niaj gemembroj, kiuj ĉiuj estas ne nur fervoraj esperantistoj, sed ankaŭ instruantoj de Esperanto. Al ili estas do komisiita konigi viajn verkojn kaj eldonaĵojn. • Gemembroj verkistoj, profitu de la speciala rabato : neniu allie gazeto oferas al vi tiel prodigajn kondiĉojn I Gekolegoj, varbu anoncantojn !

— página 21 del PDF —

BELGA ESPERANTISTO

AMERIKA ESPERANTISTO

Oficiala monata orgaro de Belga Ligo Esperantista. 24 p. Esperante, Jara abono : 5 fr. (2 Sm.) Adm. : 20, Vondelstraat.. — Antvverpen —

Oficiala monata organo de Esperant ‘sta Acocio de N.-A. 16 p., Esperante & Angle. Jaraabono : 2,500 Sm. Adm. : Ĉ07, Fifteenthstr., N.W. Washington, D. C,

— THEBRITISH ESPERANTiST –

L\ LANGUE INTERNATIONALE

Oficiala monata organo de Brita Esperantisto- Asocio ‘ 20 p., Esperante & angle Jara abono : 3 ŝiling (1.500 Sm.) ‘ Sin turni al la sekr. de B. E. A. 133-136 High Holborn. London.

Monata revuo 12 p., Esperante & france Jara abono : 1.40 ir. (0.500 Sm.) Adm. 39, Grande Rue, Louhans.

– LAONDODE ESPERANTO —

– GERMAN-AŬSTRIA ESPERAN! ISTO –

Monata gazeto kun senpaga literatura aldono. 20 p. Esperante & ruse Jara abono : 2 rubl. (2 120 Sm.) Adm : « Librejo Esperanto >, 26, Tverskaja, Moskvo, Rusujo.

Monata gazeto 8 p.; Esperante & germane Jara abono : 3 K. (1,250 Sm.) Adm. : VI, Dŭrergasse, ‘.9, — Wien —

GERMANA ESPERANTISTO –

Duonmonata gazeto Propaganda kaj literaturo 16 p., Esperante & germane. Jara abono : 4.50 M. (2.250 Sm.) Eldonejo : Ader & Borel Dresden — A. I. Stfuvcstr , 40.

SHERLOGK HOLMES EN SERVO DE LA HISPANA TRONO (La unua esperanta satiro) Deveno kaj Historio do Esperanto (Paroladoj de Dr Zamenhof) Ĉiu : 75 hel. (0,300 Sm.) Ĝe : ĉasopis Ceskych Esperantisti. Praha II, Ditrichova ul. 7. — Bohemujo —

— página 22 del PDF —

— DANUBO –

LA MOVADO

Monata organo de la rumanaj kaj bulgaraj Esperantistoj 32 p., nur. en Esperanto Jara abono : 3.50 fr. (1, 400 Sm.) Adm. : 14, str., Belvedere. Bucuresti, Rumanujo.

Franca esperantisto ’ Monata organo de la francaj esperantistoj :6 p., Esperante & france Ja*a abono : 3.25 fr. (1,300 Sm.) Adm.: 6i,Boulevard St-Marcel, – Paris —

LINGVO INTERNACIA

LA HOLANDA PIONIRO

Centra organo de la Esperantistoj La plej malnova el ĉiuj Esperantistaj gazetoj, fondita en 1895, aperas post la i5a de ĉiu monato. Jara abono : 5 fr. (2 Sm )

Monata oficiala organo de Holanda Societo Esperantista 4 paĝa grandformata, ■ Esperante & holande Jara abono : 1.20 fi. (l Sm.)

J UN A E S P E R A N T IS T O

IT A L A ES PERANT1STO

Monata gazeto por junuloj, instruistoj kaj Esperanto – lernantoj Jara abono : 3 fr. ■ (i .ĵooSm.) Ambaŭ gazetoj kune : 7 fr. Adm. : 33, rue Lacepede — Paris —

Monata oficiala organo de Itala Esperanto Asoc‘o 12 p.. Esoerante & itale Jara abono : 3 1. (1,20 Sm.) Adm. : 13, Salita Pollaiuoli. — Genova —

POLA E S P E R A N T J S T ()

– TUTMONDA ESPERO –

Monata gazeto kun senpaga literatura aldono Oficiala organo de la 8a 20 p., Esperante & ^pole. Jara abono : 2.50 rb. (2.65oSm.) Adm. : Hoza 26, Varsovio.

Oficiala, monata organo de la Kataluna Esperantistaro . — 16 p , Esperante & katalune Jara abono : 3 fr. (I, 200 Sm.) Adm. : str. Tallers. 8i Barcelono. — Hispanujo

Adm. : Prinsestr., 48, Hago.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Jaro III

MARTO-APRILO 1913

8-9

Oficiala Monata Organo de — Internacia Asocio de Instruistoj. (I. A. I.) — Jara abono : Sm. 1500 — Senpaga por la membroj de I. A. I. Membra kotizaĵo por 1 jaro SLa asocia jaro komencas la ian de Aŭgusto)

ordinara membro : I Sm. mcmbro – propagandulo : 4 Sm • membro – donaculo : 10 Sm.

N. – B. — I. A. I. ankaŭ akceptas dankeme ĉiujn donacojn, kiuj helpas ĝian agadon.

Tarifo pri anoncoj. Por unufoja enpreso : 1/1 paĝo 1/2 paĝo 1/4 paĝo

Sm. 16 Sm, 10 5m. 6

1/8 paĝo 1/16 paĝo

Sin. 3,200 Sm. 2

Malgrandaj anoncoj nekomercaj Sm. 0,200 Rabato por 3-foja enpreso : 10 % » > 6-foja » 20 » » 12-foja » 30 °/p N. – B. — La membroj de I. A. I. pagas nur je duonprezo, krom la rabato, ĉiujn anoncojn.

Avizoj de /a Redakcio. — Nepresitajn manuskriptojn ni resendas nur tiam, se oni aldonis poŝtpagon por resendo. — La redakcio konservas por si la rajton korekti lati bezono la manuskriptojn. — Represoj kaj tradukoj de niaj artikoloj estas permesataj, se ili ne estas speciale rezervitaj ; sed oni ĉiam citu nian revuon kaj sendu al ni almenaŭ 2 ekzemplerojn de la tradukaĵo. — En la fako « Bibliogra • fio » estos registrataj nur tiuj gazetoj ati libroj, en kiu ajn lingvo, de kiuj venis almenaŭ 2 ekzemplerojn. — La redakcio respondas letere afl poŝtkarte nur tiam, se oni aldonis por la respondo internacian respondkuponon aŭ respondkarton.

Redaktoro – Administranto : Sro Jan JACOBS, kasisto de I. A. I. Boomsche Steensveg 444, Antwerpen — Belgujo.

— página 2 del PDF —

Estraro de I. A. I. Honora prezidanto : Sro Dro E. Boirac, rektorode la universitato, Dijon, (Francujo). Prezidanto: SroTh.Cart,profesoro de launiversitato,Paris,(Francujo). Vic-prezidanto : Sro Marechal, profesoro, Leeds, (Anglujo). Vic-prezidantino : Sino H. Zapater de Chalmot, profesorino. Koln a/R (Germanujo). Sekretario : Sro F. Durieux, direktoro de lernejo, 71, lue de Bouvines, Lille (Francujo). Kasisto : Sro J. Jacobs, komunuma instruisto, 444, Boomsche Steenweg, Antverpeno (Belgujo). Konsilantoj; Sro P. Christaller, profesoro, Stuttgart (Germanujo) Sro Building, instruisto (Anglujo). Sro E. Backheuser, profesoro, Rio de Janeiro (Brazilujo). Sro Schonherr, instruisto, Dresden (Germanujo). Sro DroClark, profesoro, Arborfield (Anglujo). SroO. Simon, profesoro, Wien (Aŭstrio).

Konstantaj korespondantoj Anglujo : Fino E. O’Brien. — Aŭstrio : Sro A. Neŭzil. — Bohemujo : Sro J. Sŭsser. — Bulgarujo : Sro G. Poppoff. — Danujo : Fino A. Mikkelsen. — Finnlando ; Sro E. Elenius. — Francujo : Sro J. Aiziere. — Galicio : Sro J. Kaszycki. — Germanujo : Sroj M, Sykora & K. Hartel. — Hindujo : Sro J. N. Unwalla. — Irlando ; Fino Stark. — Italujo : Sro A. Stromboli — Nederlando : Sro Lutkie. — Polujo : Sro A. Lipski. — Portugalujo ; Sro J. Pires Marques. — Rumanujo : Sro M. Timuŝ. — Rusujo : Sro S. Kuznecov. — Siberio : Sro I. Seriŝev. A

I. P. R. estas tute ne profitcelanta entrepreno. Gi nur estas la oficiala organo de I. A. I. Ĉar tiu ĉi asocio staras ekster ĉia politika au religia agado, I. P. R. ankaŭ ĉiam portos tian saman karakteron kaj neniam publikigos artikolon kiu povus iel ajn ofendi la politikan aŭ religian opinion de siaj gelegantoj. Oni ankaŭ ĉiam memoru ke ju pli multnombraj la anoj de I. A. I. estos, ju pli granda iĝos I. P. R.

Vendotaj tute Je la profito de la kaso de I. A. I. : 12 ekzempleroj de « La tutmonda Lernolibro por paroligi Esperanton », originale verkita de F. L. G. Marechal, B. A. — Prezo : 0.500 Sm. (afrankite) (Donaco de la aŭtoro) 10 ekzempleroj de «Noto pri la Inicito Matematika » (16 desegnajoj en la teksto kaj unu folio eksterteksta kun 16 desegnajoj), verkita de Jacques Camescasse. — Prezo : 0.400 Sm. (afrankite) (Donaco de la aŭtoro). 1 77. Akvo-trinkpokatetoj por la migrulo. — Prezo 3 ope por 100 Sm. (1 respondkupono) (afrankite) (Donaco de S-ro E. Ulitzsch). 0. Oni mendu tuj ĉe la administranto de I. P. R. Presejo Esperantista : « De Vlijt » Nationalestr. 54, Antwerpen.

— página 3 del PDF —

ESPERANTAJN SIGELMARKOJN kolektas kaj interŝanĝas H. Bobs, Gertrudenstrasse, 17 Lubeck, Germ. Riceveblaj estas propraj markoj kaj oficialaj de Nordalbinga Ligo.

LUEBLA

— página 4 del PDF —

LUEBLA

— página 5 del PDF —

49 —

Nova lako de la inslnuado de F. J. HAVELKA Eksasistanto de la Leipziga reĝa artakademio

La formoj de la literoj havas sian historian evolucion, kiun ni povas sekvi kelkajn miljarojn reen. La ĉizilo kaj tranĉilo estis la unuaj iloj por skribi sur ŝtono aŭ ligno. La komencan skribadon per bildoj konservis ĝis nuna tempo lalndianoj en Ameriko. LarMeksikanoj jam longe antaŭ Kristo tuberligis ŝnurojn farante diversajn retojn kaj nodojn, kaj povis tion legi. La Ĥinoj transformis el bilda la vortan skribadon uzante por skribado kreskaĵtrunketojn, ĝenerale papirusajn, pli malfrue kanajn, kiujn ili je la fino maĉis, farante tiamaniere penikojn ; per haraj penikoj kaj hina inko ili skribis certe jam 600 jarojn antaŭ Kristo. La Japinoj aliformigis por sia uzo la Ĥinan skribmanieron (En lasta tempo penas ne nur la Japanoj, sed ankaŭ la Ĥinoj kaj Perso) enkonduki latinajn literojn). La Egiptanoj ĉizis belajn surskribojn sur ŝtonoj, laBabilonoj kaj Asiroj skribadis gravurante en mola arg110 perangulaj bastonetoj. Tie ĉi mi povas diri, ke la materialo ĉiam kondiĉis la karakteron de la literoj. Ei la kojno-literoj fariĝis en Egiptujo la hieroglifoj, kiuj signif as jam transirota! sonliteroj.La Fenicianoj faris ‘el Babilonaj literoj alfabeton, sed konservis ankoraŭ la skribmanieron de dekstra al maldekstra flanko. Ei tiu ĉi fariĝis la Hebreaj literoj. La sonliteroj de Fenicianoj alproprigis sin la Grekoj, transformante ilin laŭ sia bezono kaj skribante malpli frue de la maldekstra flanko al dekstra. Ei la transira tempo konserviĝis surskriboj, kiujn oni ■ devas legi nekutime — la unuan linion de la dekstra flanko al maldekstra, la duan de maldekstra al dekstra flanko, la trian denove de la dekstra flanko al maldekstra ktp. La Romanoj alprenis la literojn de la Grekoj kaj kreis el 111 sian propran alfabeton. En Rusujo fariĝis, per mikso de

— página 6 del PDF —

50

*t malnovslavaj- literoj kun la Grekaj, la azbuko. El romana alfabeto naskiĝis verŝajne en frua Mezepoko la runoj, kiujn la scienculoj alskribas aŭ al Germanoj aŭ al Slavoj. En la jaro 365 post Kristo oni jam skribas per inko kaj kanaj plumoj, kio havis grandan influon surla kreado de la formoj de literoj. La skribado estis sekreta privilegio de altranguloj kaj pastraro ; oni eĉ kredis, ke ĝi havas miraklan fortonkaj ke lalibroj estas sanktemaj (*). Nur en la tempo de Renesanco, kiam la scienco estis popularigita, venis pli bonaj tempoj al la librovendado — sed samtempe al cenzuro 1 Laformoj de la literoj ĉiam ŝanĝiĝis, speciale en Mezepoko, kiam ĉiu skribisto ŝanĝisla formojn laŭvole, ofte eĉ forgesante la stilon de sia tempo. La patrino de ĉiuj niaj literoj estas la latinaj el la grandepoka romana tempo; ili havas admirindan simplecon kaj belecon de la formoj. Post ladisfalode la granda romana imperioaperis du novaj tipoj : « uncialaj literoj (4 jarcento) kaj «minuskeloj », kiujn oni poste uzadis kune kun la uncialoj. < Kun la gotiko en la i2a jarcento aperas la gotikaj literoj, kiuj ofte aliformiĝis kaĵ fariĝis fine treriĉajkaj disciplinaj ; eĉ regulojn por uzado de majuskeloj kaj minuskeloj (grandaj kaj malgrandaj literoj) ili havis. En la duono de iga jarcento venkas per helpo de Renesanco denove la romanaj literoj. Je la flino de tiu ĉi jarcento oni anstataŭas en Italujo la romanajn literojn per latinaj (antiqua), kiuj baldaŭ estas ŝatataj en Francujo, Germanujo kaj alie. En la nordaj landoj oni uzis krom latinaj ankaŭ la gotikajn, kiuj estis en la komenco de iĉajarcento modernigitaj, inter alie ankaŭ de A. Dŭrer. Krom tiuj . tri alfabetoj uzataj de tipografaj presejoj ekzistis ankoraŭ la itala kursivo, uzata nur skribe. (**) K

(°) Tie ĉi mi -volas rimarkigi, ke la stenegrafio estis uzata jam en la jaro 27 post Kristo en Egiptujo. (°°)Same kiel la literoj.havas ankaŭ la ciferoj sian evolucion histo rion. La Romanoj uzadis anstataŭ ciferoj literojn, kia metodo daŭris ĝisla jaro 1100, kiam estis enkondukitaj arabaj ciferoj, kiuj nur en la I5a jarcento estis komune uzataj. Numtempaj ‘formoj de ciferoj estas de la fino de i9a jarcento.

— página 7 del PDF —

51

En Berlina muzeo de literoj estas konservataj kelkaj malnovaj, interesaj skribiloj. Unu el ili (almenaŭ du mil jarojn kalkulanta)el palma ligno estas delivedetranĉitakun ronda ne disigita pinto kaj per ĝi oni skribis sur arbŝeloj kun fulgo. Tian skribilon uzis Indaj popoloj kaj ankoraŭ uzas Batakoj, popolo vivanta en meza Sumatro. Alian skribilon oni uzas en Malantaŭa Hindujo. Gi havas akran pinton, per kiu estas la teksto engravurigata sur palmaj folioj, glatigitaj kiel papero. Tiamaniere surskribitajn foliojn oni kunmetas per fadeno, farante ion sim ilan al libro. En la muzeo estas kelkaj tiaj « libroj », iaj eĉ kun orumo. Similajn faras la popoloj vivantaj surCelebeso. Unu malnova Egipta papiruso estas surskribita per maldika skribilo el kreskajtrunko, simila al trikmetalfadeno. Ĝia finaĵo estas per frapado tiamaniere prilaborita, ke ĝi haltas la skribfluidaĵon, kiel peniko. Por skribado estis uzitaj koloroj : nigra, ruĝa kaj flava. Ankaŭ oni havis diverskolorajn skribilojn laŭ tio, kiel dikaj devis esti la literoj. Alia skribilo estas de Siamo, kie troviĝas multe da talko, ĝi estas el bambua kano. Siamanoj laŭt io skribadis ankaŭ per skribiloj. Nun ili skribas per kreto sur ardeztabuloj aŭ per krajono sur papero. La libroj havas formon de ventumiloj. Sed laplej disvastigita skribilo estis la kanaplumo. En la nomita muzeo estas bela kolekto de plej diversaj; kelkaj estas delivitaj dekstren, aliaj en la mezo disigitaj aŭhavas rondigitajn pintangulojn. La kana plumo estis precipe en la Mohamedanaj landoj uzata. En Eŭropo oni uzis ĝin antaŭ la kiloplumo, poste kunekunĝi. Perla kana plumo estis skribitaj gravaj vortoj aŭ desegnitaj ornamaj linioj.Ĉiuj Arabaj literalfabetoj estas skribataj per kanaj plumoj. Tiujn ĉi skribilojn ni trovas aŭ kiel tubo je la fino pritranĉita, aŭ kiel kanosplito, kiun oni donas en haltigilon.. Blanckertz ordigas la kanajn plumojn inter la ne elastika} skribiloj, ĉar ili konsistas el malmola tenilo kaj ne elastika pinto. Eĉ per la distranĉo de la pinto de skribilo ne fariĝas, elastika. Ĝi estas nurtial disigita, por

— página 8 del PDF —

52 ke la skribfluidaĵo pli bone defluu. Sur iaj pli dikaj troviĝas nur fendo. Inter la elastika) skribiloj troviĝas unuavice la peniko, kiun uzas la Hinoj, Japanoj kaj Koreanoj de longe. Ĝi estas el kuniklaj aŭ homaj haroj kaj per ĝi oni skribas sur silkpapero kun hina inko. La hinaj literoj estas legataj de * supre malsupren kaj de dekstra al maldekstra flanko. Hinoj havas por ĉiu vorto apartan signon, kontraŭ tio la Japanoj havas silabojn, Ciu kaligrafo estas skribisto kaj desegnisto samtempe. La dua eminento elastike skribilo estas la kiloplumo, kiu servis speciale al Eŭropa kulturo kaj kiun oni ankoraŭ * nuntempe uzas en Anglujo, kie ĝi konkuras kun la metalplumo. Preskaŭ ĉiuj malnovaj eŭropaj libroj estis skribataj per kiloplumo, kies absolutan regadon forpuŝis la grandioza eltrovo de Gutenberg. De tiu tempo servis la kiloplumo nur al privataj bezonoj kaj ĝi estis uzata ĝis la tempo, kiam Senefelder eltrovis la metalplumon. Senefelder konstruis la metalplumon por desegnado sur litografa ŝtono, ĉar la kiloplumo estis tro molaj. Anglaj fabrikantoj ekuzis tiun ĉi eltrovon kaj fabrikis plumojn por skribado sur papero. Per tiuj ĉi plumoj estis skribata tiel nomita «ecriture anglaise» kun tre maldikaj fadenlinioj. La fabrikado de tiuj metalplumoj kaj modeloj de literoj estis en Anglujo speciale por la eksporto alilanden, ĉar enlande nur malmultaj ŝatis ilin. Nova angla reformo devigis nun la plumfabrikejojn fari metalplumojn kun malakra pinto kaj diversajn aliajn artskribilojn el ligno, kano, eĉ el vitro k. t. p. Novaj reformliteroj servos ne nur al artistoj, sed precipe al tendencoj de artedukado, kiu ankoraŭ malmulte estis prizorgita en lernejo kaj praktiko. Se ni volas plibeligi nian vivon per arto, ni ne devas forgesi la artskribon, kiu estas la unua instruobjekto de lernejoj kaj komuna objekto de simpla arto — aŭ, la komenco de nia kulturo. (DaŬrigOtd). ————– ———

— página 9 del PDF —

53

Esperanto por la Nekleruloj Unua Leciono. Klarigu ! a e i o u ŭ c =, ĉ =, g =, ĝ =, h =, j =, j =, s =, ŝ = Klarigu la tabulon 2. 2* 4. 5* i 2 5 6 4 T o n vin mi as ci as bieron, akvon, li, ŝi, as trink mi lakton, kafon as ni teon as vi as ili is leter o n is is (ci) skrib is poŝtkarton, libron vorton is os lecion o n os os li, ŝi, ĝi lern kanton, lingvon os os os us m ĵurnal us o n us leg revuon, libron us vi us us panon ili viandon u manĝ frukton 7. Traduku la vortojn l Lernantoj ProC — Signifo 8. Bute : A Mi trinkas vinon Ci skribas leteron Li lernas lecionon Si legas libron A • g1

A

— página 10 del PDF —

54

Ni skribaspoŝtkarton: — Vi manĝaspanon : — Ili manĝas viandon : — B Mi skribis leteron : — Si trinkis vinon : — Ni lernis Esperanton: — Ili lernis Esperanton: — c os, • us, u 9. Cu? (Buŝe\ĈAi. vitrinkis vinon ? | Jes, mi trinkis vinon (Klarigu) / Ne, mi ne trinkis vinon Ĉu vi skribis leteron ? Ĉu vi manĝis frukton ? Ĉu vi legis libron ? Ĉu vi skribos poŝtkarton ? Ĉu vi trinkos vinon ? 10. Kiu ? Kiu legis la ĵurnalon ? Kiu trinkis vinon ? (Klarigu) Kiu skribis leteron ? Kiu lernos Esperanton ? Kiu manĝos viandon ? K. t. p. 11. Kion ? Kion vi trinkis ? (Klarigu) — skribos ? — legos ? — lernos ? — manĝis ? K. t. p. Etirita el la « Nova Tutmonda Lernolibro » 1/2 Sm. * Prof. Marechal, a Leeds. — Anglujo (Ĉiuj rajtoj rezervitaj). A

A

Kiom da gelernantoj sidu en lerncambro ? La saksa instruistaro celas la nombron 35 kaj motivas sian postulon perla sekvantaj kialoj. Ĉiu instrua ĉambro estu ne pli longa ol 9111., ne pli larĝa ol 6 m. kaj ne pli alta ol 4 m.,ĉar la plej malgrandajn signojn sur landkartoj, bildoj kaj aliaj instruiloj pli malproksimajn ol 9 m. oni ne povas rimarki. Kelkaj konsonantoj de Ja lingvo estas klare distingeblaj je granda

— página 11 del PDF —

55

distanco nur per la plej granda peno de la parolorganoj. La maksimuma larĝeco da 6 m.estas postulata precipe pro la lumigo ; en pli larĝa lernĉambro la sidlokoj, kiuj estas la plej malproksimaj de la fenestro,estus ofte tro malmulte lumigataj. Se la alteco estus pli granda ol 4 m, la ĉambro estus malfacile varmigata. Sekve la areaĵo de ĉambro ‘povas esti maksimume 54 m2 kaj la kuba enhavo 216 tm •. Kuracistoj kompetentuloj postulas ĉirkaŭ 20 nP da freŝa aero por ĉiu lernanto pohore. Car la teknikaj iloj ebligas nur maksimume kvarfojan aerŝanĝon pohore, la postulo de 5 m’ da volumeno por unu lernanto estas sufiĉe motivita. Plue postulas la saksa instruistaro minimume 1,25 m2 da areaĵo por unu infano. Kiu pripensas, ke ĉiu lernanto bezonas multe da spaco por la ĉiuhore necesa • spirekzercoj kun la diversaj brakmovoj (nekalkulite kelk-] ajn instruajn aranĝojn), komprenos tiun ĉi postulon. Se la 216 m’ kaj 54 m2 ankoraŭ ne estas plene konsumataj de 35 gelernantoj, oni devas atentigi, ke la ilaro (benkoj, ŝranko, lavtablo, katedro, tabulo) ankaŭ spacon forprenas ; sekve la supre cititiaj nombroj 9, 6 kaj 4 m.estas la minimumaj. Al la bonfaro, kiu el tiaj cirkonstancoj rezultas por la korpa sano de la gelernantoj, aliĝas ankoraŭ, ke instrua kaj edukainfluo rilata al individueco estas ebla. Esp. grupo de geinstruistoj en Chemnitz.

La eltrovo de la vapormaŝino {Originale verkita de Alois Halamasek) Kiam iu demandas, kiu eltrovis aŭ elpensis la vapormaŝinon, oni povas nur diri, ke tiu ĉi eminenta eltrovo estus neefektivigebla de unu homo. Oni ne povas nomi nek eltrovinton, nek elpensinton, sed nur kelkaj plibonigintojn, kiuj nur plibonigis la komencajn entreprenojn de siaj antaŭuloj. La vapormaŝino, kiel valora frukto, iom post iom perfektiĝis. Jam en malnovaj tempoj la idolistaj

— página 12 del PDF —

56

pastroj germanaj sciis pri la forto de la vaporo. Ankoraŭ hodiaŭ oni povas vidi idolstatuon, nomitan « Pŭsterich » (« Pisterih ») en la germana urbo Sondershaŭsen, per kiu la idolistaj pastroj pruvadis al la popolo la koleron de 1’idolo. La idolo estis fandita el metalo kaj estas kava ; ĝi enhavas nur du truojn, kiuj prezentas la okulojn. Dum la idolservo la pastroj plenigis per akvo la korpon de 1’idolo, ŝtopis ĝiajn okulojn per ŝtopiloj kaj ekbruligis brulaĵon en la kava interno de la trono, sur kiu la idolo sidis. Post kiam la akvo ekbolis, oni aŭdis fantoman muradon, kiu iom post iom plifortiĝis, ĝis fine la vaporo elpuŝis la ŝtopilojn el la okuloj de 1’idolo. Bruegante la vaporo elŝprucis el ambaŭtruoj kaj laidolo estis envolvita per densa vaporo ; tiamaniere la ruzaj pastroj prezentis al la miregitaj popolmasoj la koleron de 1’idolo. Sed de tiaj ludiloj ĝis praktika, mehanika uzado de la vaporo pasis kelkaj jarcentoj. La unuan provon, movadi ŝipon per vaporo, faris la liispana ŝipestro Blasco de Garav. Lati la ordono de la reĝo Karolo Va li faris provon per sia nova vaporŝipo en lahaveno de Barcelono en la jaro i545a. La ruza Blasco de Garay kovris la maŝinon per velo kaj oni nur vidis grandan kaldronon, radojn sur ambaŭ flankoj de la ŝipo, sed neniujn remilojn kaj velojn. En la jaro i6i4a fama franca fizikisto Salomon de Caux publikigis multajn informojn pri la vapormaŝino en sia verko « Pri la movantaj fortoj ». Li esperis efektivigi siajn eltrovojn per la kunhelpo de la franca reĝo Ludoviko XIIIa kaj de la kardinalo Richelieu, kiu estis reĝa ministro. Sed la ministro Richelieu ne konfidis al la efektivigebleco de la proponoj de Salomon de Caux. Por esti liberigitade liaj nelacigeblaj petadoj, Richelieu proklamis lin freneza kaj ordonis lin malllberigi en la Pariza frenezulejo. En la frenezulejo Salomon de Caux ofte estis vizitata de la angla scienculo Markizo de Worcester, kiu akceptis kaj disvastigis liajn ideojn pri la vapormaŝino. Markizo de Worcester trovis kelkajn anojn en sia patrujo kaj ili provis uzadi la vaporon kiel movantan forton. Ili konstruis kelkajn vapormaŝinojn kiuj komence montris multajn

— página 13 del PDF —

57 neperfektaĵojn. Ĉiujntiujn neperfektaĵojn forigis la Skoto James Watt. kiu konstruis la unuan taŭgan vapormaŝinon. James Watt naskiĝis en la jaro I736a en Skotlando kaj estis malforta dum siaj infanaj jaroj ; liaj prudentaj gepatroj permesis al li mem elektadi liajn plezurojn kaj okupadojn laŭ lia volo, La gepatroj baldaŭ rimarkis, ke la knabo interesiĝas pri meĥanikaj kaj matematikaj studadoj. Foje la patro de Watt estis vizitata de amiko, kiu trovis la malgrandan Watt kuŝantan sur la planko, desegnantan kruciĝitajn liniojn. La amiko ekvokis : « Kia granda knabo kaj li sin okupas per tiaj ludaĵoj. Ĉu tio ne estas hontiga ?» «Trankviliĝu, kara amiko, antaŭ ol vi kondamnas la desegnaĵojn de la knabo, unue atente rigardu, kion li faris I » respondis la patro. Kaj la amiko, riĝardante la diversajn liniojn, baldaŭ devis konstati, ke la knabo solvis matematikajn problemojn. Antaŭsentante la inklinon de sia filo por meĥanikaj okupadoj, la patro aĉetis por li malgrandan kolekton da ludiloj ; li dispartigis kaj kunmetis ilin kaj baldaŭ prosperis al li fabriki elektran maŝinon, per kiu li tre ĝoje amuziĝis kun siaj kunludantoj. Unuavide Watt aspektis kvazaŭ malvigla kaj ne estis kapabla lerni parkere ; malgraŭ tio li des pli pripensis pri ĉiu objekto, kiu instigis lianatentecon. Feliĉe liaj gepatroj estis sufiĉe kleraj por ĝuste juĝi la knabon ; sed lia onklino ofte riproĉis lin pro lia malvigleco kaj sentaŭgeco. Fojo . ŝi alvokis al li: « Pli multe ol unu koro pasis, sen ke vi parolis eĉ unu vorton ! Ĉu vi scias, kiel vi pasigis la tutan tenr pon ? Vi tuj levis tuj mallevis la kovrilon de tekruĉo, vi tenis tason kai kuleron super la vaporo kaj rigardadis la gutojn, kiuj formiĝis. Ĉu tio estas ĝusta okupado, ke vi tiamaniere malbonuzu la tempon ?» La severa onklino certe ne sciis, ke eble tiu ĉi horo estis decidiga por ŝia nevo kaj la eksperimento, kiun li efektivigis,estis la unua ŝtupo al lia estonta gloro. Junulo 19 jara li vojaĝis Londonon kaj tie fariĝis lernanto ĉe sperta meĥanikisto. Li bezonis por la vojaĝo 12 tagojn kaj li certe ne antaŭ-

— página 14 del PDF —

58

sentis, ke oni iam — dank’al liaj eltrovoj — povus efektivigi tiun ĉi vojaĝon en 12 horoj. En Londono li restadis nur unu jaron ; de tie li iris al Glasgow, en Skotlando, kie li fariĝis meĥanikisto en la tiea universitato. En la kolekto de la universitato interalie troviĝis modelilo de vapormaŝino, kiu estis difektita aŭ pli vere neniam uzita kaj oni ordonis al Watt ĝin ripari. Li perfekte efektivigis la komplikitan laboron, sed malgraŭ tio li per duobla diligenteco daŭrigis siajn studadojn. Baldaŭ li trovis la kaŭzon de la mankhava konstruo dela vapormaŝino. Tiu ĉi ĝusta kompreno instigis lin konstrui aparaton, kiun li efektivigis ĉirkaŭ la mezo de la jaro 1765^^. Tri jaroj pasis de kiam Watt finis sian eltrovon antaŭ ol prosperis al li ricevi monhelpon por konstrui novan vapormaŝinon laŭpli granda skalo, por ke ĝi fariĝu taŭga por la uzado. Feliĉe li tre bone sukcesis kaj li tiel perfektigis sian eltrovon, tiel ke oni sendube povas nomi lin eltrovinto de la vapormaŝino. Honoron al lia nomo ! Lia eminenta nomo por etemaj tempoj brilos per oraj literoj en la granda libro de la mondhistorio.

Helpu la sukceson de Esperanto ! Karaj gesamideanoj ! En la nuna jaro okazos en Stuttgart la 8a Germana Esperanto-kongreso. La kongreslibro enhavos interalie opiniojn de eminentuloj ĉiufakaj (art-, industri-, komerc-, scien-, verkistoj k. t. p.) pri mondlingvo ĝenerale kaj Esperanto speciale. La opinioj estos presotaj en la lingvo uzita de la eminentulo kaj tradukotaj esperanteD. Jen propono por petskribo : Tre estimata sinjoro ! Por internacia disvastigota libro oni kolektas la opiniojn de eminentuloj ĉiufakaj pri internacia helplingvo ĝenerale kaj pri Esperanto speciale. Ĉu mi rajtas peti de vi vian opinion (kia ajn ĝi estas) kaj la rajton presigi tiun vian opinion ? Se vi scias skribi vian opinion en Esperanto, tiom pli bone… Altestime…. Al tiu peto oni almetu iun propagandilon por konigi nian aferon al ĝis nuna nekonanto de nia lingvo.

— página 15 del PDF —

59

Samideanoj ! Tia enketo konigos en gravaj rondoj nian celadon, kaj la libro fariĝos tre efika propagandilo por ni. Mi dankas jam nun al ĉiu, kiu baldaŭ kunhelpos tielmaniere, same al tiu, kiu bonvolos atentigi min pri jam presitaj tiaj opinioj (en gazeto ktp.) aŭ kopii tiajn dirojn aldonante la devenon (gazeto en kiu ĝi estas presita). Oni adresu : Esperanto-Kongreso Stuttgart (Germanujo). Kun samideana saluto P. Christaller, Stuttgart.

Al la Kuracistoj (Tiu a-iikolo skribita por kuracistoj ; ni petegas ĉiujn samideanojn, kiuj povas efike agi sur amikoj kuracistoj, esperantistoj aŭ ne, ke ili atentigu ilin pri ĝi. Estas tre grave altiri al nia afero multajn scienculojn, kaj ni konsilas al sindonaj samideanoj presigi la tradukon de tiu artikolo en jurnaloj de ilia lando, ĵurnaloj kuracistaj aŭ ne.)

Se estas profcsio en kiu Esperanto estas utilega, ĝi estas la kuracista profesio. Kiam esperanto estos pli disvastigita ĉe la kuracistoj, oni ne vidos plu tiujn intemaciajn kongresojn, iom ridindajn, en kiuj ĉiu scienculo parolas nacilingve, kaj estas nur komprenata de siaj samlanduloj. La gravaj verkoj de kuracistoj ĉiulandaj estos tradukataj aŭ rezumataj en unu lingvo,Esperanto ; ili estos senprokraste komprenataj, kaj povos esti kopiitaj de tutmondaj -ĵurnalistoj. La kuracistoj povos korespondadi inter si, de iu lando al alia lando, sen tradukistoj, kaj interkonsiliĝi pri temoj sciencaj, aŭ pri profesiaj demandoj, etiko, tarifoj k. t. p. Sed, diros la kuracistoj, ĉu la scio de tri lingvoj, angla, franca, germana, ne sufiĉas ? Ne, ĉar, krom sia reala malfacileco, la scio de tiuj lingvoj ne permesas la rilatojn kun la Rusoj, la Italianoj, la Japanoj k. t. p. Sed, diros ankaŭ la kuracistoj, ĉu la latina lingvo ne taŭgas ! Ne, ĉar ĝi estas malmulte disvastigita eĉ ĉe la kuracistoj, malfacilege skribebla, diversmaniere elparolata laŭ la landoj, ne konformigebla al niaj nunaj bezonoj

— página 16 del PDF —

60

(estus necese krei multajn novajn vortojn); fine la sama latina vorto havas ofte multajn diversajn signifojn, tio kio tro malfaciligus la tradukojn. Esperanto estas tre facila; ĝia gramatiko havas nenian escepton, kaj kuracisto, post kelkaj horoj, povas scii ĝin sufiĉe por skribi; post kelkaj semajnoj li povas paroli ĝin flue. Ofte mi aŭdis kolegojn diri : Kiel interkompreniĝi ? Anglo elparolos Esperanton tiamaniere, germano alie, Franco triamaniere. Ne, ĉar en Esperanto ĉiu litero havas ĉiam saman elparolon. La tonika akcento estas en ĉiuj vortoj sur la antaŭlasta silabo. Mi ankaŭ tiou timis, sed mi estis konvinkita ke tio ne estas vera ĉar, en la kongreso Dresdena mi facile parolis esperante kun kolegoj germanaj, anglaj, svedaj, danaj, k.t.p. Dum kongresoj en Cambridge, Dresden, Antwerpen kaj Krakaŭ, kuracistoj el pli ol dek nacioj povis dank’ al Esperanto kunsidi, kaj interparoli pri diversaj temoj. Estas Asocio fondita por grupigi ĉiujn esperantistajn kuracistojn; oni nomas ĝin TEKA, tio estas tutmonda esperantista kuracista Asocio. Ciuj esperantistaj kuracistoj havas la devon subteni ĝin, pagante kotizaĵon kaj varbante novajn anojn. Vi adresu la kotizaĵon, 2 Sm. al la kasisto Doktoro George Johnston, 24 Seymour Str., Portman square London. Por tiu kotizaĵo vi ricevos senpage la tre interesan novan ĵurnalon internacian Kuracisto. (Por havi specimenon sendi unu respondkuponon al Doktoro Chybczynski, Warszava, str. Szopena n° 1, Rusujo.) Doktoro Briquet.

«Diversaj komunikoj Internacia Esperantista Sĉmajno-Kongreso. — Gent (Belgujo) de la i4a ĝisla 2oa de Aŭgusto 1913. (Kun la aprobo de la Belga Registaro). — Literatura kaj desegnaĵa konkurso. — La kongresanoj havos la liberan eniron de la Ekspozicio dum la tuta esperantista Semajno. — Oni venu multnombre al Gent !

— página 17 del PDF —

61

— Bern (Svisujo) de la 24a ĝisla 3i de Aŭgusto 1913. — La organizado bone marŝas ; la jenaj festoj okazos : internacia balo, granda koncerto de Berna virhoro, ekskursoj en la plej bela parto de la svisa Alparo. — La fervojoj eldonas specialajn abonojn por 15 aŭ 30 tagoj. — La subkomitato por loĝado povas de nun plenumi ĉiajn petojn pri ĉambroj k. t. p., — Kotizon 15 fr, (6 Sm) oni sendu al la « Kanton albank » en Bern. — Korespondaĵojn oni adresu : IX Universala Kongreso de Esperanto. — Bern. IX. Universala Kongreso de Esperanto.

NEKROLOGIO La 2jan de Februaro mortis en StChamond(Francujo) nia bedaŭrata kolegino kaj membrino, fraŭlino Louise Raffard, vicprezidantino de la Esperantista Grupo de sia urbo. Ŝi estis unu el la unuaj kaj plej sindonemaj esperantistinoj el la tuta regiono. Ĉeestante la Krakovan kongreson ŝi ĉeestis la specialajn kunvenojn de I. A. I. kaj tuj aliĝis al nia asocio, tute preta por helpi laŭ siaj fortoj. a1 ŝia ploranta parencaro ni transdonas nian plej sinceran kondolencon. Kara kolegino, ripozu dolĉe I Ni konservos vian memoron en niaj koroj. I. A. 1.

Novaj membroj, kiuj aligis antau la lOa de Aprilo 1913. 124 S-ro Leo Jalava, Erikastr., 4, Helsinki (FinlandoRusujo). Sm. 1.— 125 F-ino Kazimieva Boron, Szczawne (Galicii^^-^i^^t^^^io’). 1.— 126 S -roF. Topiĉ, 11, Ferdinandova, Praha (BohemujoAŭstrio). 1.— 127 S ro Vladimir Savviĉ Davidov, B. Nikitskajastr., 10, kv. 21, Moskvo (Rusujo). 1.-7

— página 18 del PDF —

62

128 S-ino Ol ga Lebedeva, Za Tvercoj; Zemskaja skola Tver (Rusujo). i.— 129 S-ro H. Janverk, Ekaterinodar (Rusujo) 1.— 130 S-ro H. M. Lanyon, Gisborne (Victoria-Aŭstralio) (Jam ankaŭ pagis sian kotizaĵon por la jaro 1913-1914) 2.— 131 F-ino M, Davidov, KamarEkat. gub. (Rusujo) 1.— 132 S-ro Edouard Haine, uhaussee de Mons,io65,Anderlecht – Bruxelles (Belgujo). 1.— 133 S-ro A. M’. Finjakov, Urupskaja, Kubanskoj obl. (Rusujo). 1.— 134 S-ro C. Lhuissier, Bouere (Mayenne-Francujo). 1.— Malnovaj membroj, kiuj pagis sian kotizaĵon por la jaro 1912-1913.

55, S -ro Moesgaard (i Sm) 424, S-ro J. Bourniche (1 Sm) ; 25, S-ro L. Delvaux (1 Sm). Monofero.

S-ro J. Bourniche (0,500 Sm) ; (0,200 Sm).

S-ro

Finjakov

Vendita.

1 libro de S-ro Marechal (0,500 Sm) al S-ro N. Moesgaard;

TRA

LA

MONDO

n Invito al subskribado por nova Esperanta ilustrita eldonajo : TRA LA MONDO {Ilustrita monografian pri urboj kaj landoj de tuta mondo} D-ro Jos. Belohlav, verkisto en Praha, BohemioEŭropo, komencos jam baldaŭ eldonadi tiun ĉi novan Esperantan editaĵon, kiu laŭ faritaj propozicioj estos efektive reprezenta verko de nia literaturo. Plej eminentaj urboj de tuta mondo tie ĉi reprezentigos per memstaraj monografioj, verkitaj de lokaj specialistoj ; al la leganto konatiĝos plej precize la historio kaj ĉiuj memorindaĵoj de ■ la priskribata urbo. Fundamento de. la verko estos ĝia

— página 19 del PDF —

03

ilustrita parto. Ĉ»u aparta volumo alportos 40 ĝis 50 elektitajn ilustraĵojn laŭ originalaj fotografaĵoj. Tuta verko estos presita sur belega kretizita papero per luksa ilustrofarbo. Ĉiu volumo, en grando 14×23 cm.. estos aparte broŝurita en firma kartonkovrilo, kaj pro sia belega kaj valoro enhavo same kiel pro sia luksa ekstera aranĝo fariĝos efektiva paradaĵo de ĉiu biblioteko. Malgraŭ tio, la novaj editaĵo estos tiel malkara, ke ĉiu esperantisto interesiĝanta pri kono de fremdaj urboj kaj regionoj, povos gin havigi al si. Unu .volumo kostos sole 1/2 Sm. afrankite. Jare aperos 10 volumoj. Subskribota sumo de 5 volumoj estas sole 2 1/2 Sm. Kiei unuaj aperos lamonografioj : Konstantinopolo, Napoli, Warszawa, Hamburg, Roma, Peterburg, Berlin, Verona, Paris, New-York. — La aliĝon kun abonpago 2 1/2 Sm. sendu se eble, pere de klubo, je adreso : D-ro Jos. Belohlav, Praha, Bohemio, Europo.

INFORMO Nomaro de 100 samtempe aperantaj esp. gazetoj kun multe da sciigoj pri la esperanta movado, artikoloj espertaj, literatura aldono kun traduko de la fama bohema romano Avineto,nomaro de korespondantoj (n-o po 20 pĝ.) estas enhavataj en la specimena n .ro de « Ĉasopis Ĉeskych Esperantistu ». Por unu respondkupono vi ricevos du malsamajn specim. n-ojn, gvidfolion tra Praha kaj aliajn presaĵojn esp. La adresoj de fremdlandaj korespondantoj estas enpresataj senpage ! Sin turni al Red. de Ĉ. Ĉ. E. en Praha’ II. Dittrichova ul. 7. Eohemujo. . Baldaŭ aperos : Jan Amos Komensky (Ĉomenius) 1592-1670. La unua pioniro por ideo pri artefarita lingvo internacia. Tiu ĉi fama filozofo ellaboris jam en la jaro 1641 en sia verko «Via Lucis» detalajn regulojn pri konstruo de arta helpa lingvo,respondantajn .al la princlpoj de Esperanto. La verko (proksimume 70 pĝ.) estas jam nun mendebla (tri resp.-kup.) ĉe « Esperanto-Oficejo » en Prahall. Vodiĉkova ul. 38, Bohemujo.

Bibliografio Esperanta Koresponda Kurso por Ĥinoj (kajeroj 7 & 8). — Redaktita de S-ro H. Ĉ Ŝan. — Adm. : La Ĉ.

— página 20 del PDF —

64 A

O. de H. E. A. ; 49, Linyen Rd., W. gate., Shanghai, Hinujo. Esperantista Filatelisto n° j, organo de Esperantistoj ĉiuspecaj kolektantoj. —Aperas enciu ne para monato. — Jarabono : 1 krono (0.425 Sm.) — Redaktoro : Jozefo Takacs, Gvor. — Vasarter, 9. — Hungarujo. Karaktero laŭ Mr J. M. Van Stipriaan Luiscius, advokato en Hago, tradukis J. L. Bruyn ; dua, plivastigita kaj plibonigita eldono, tradukita laŭ la 6a eldono de 1’nederlanda originalo, kaj kontrolita de la Esperantista Literatura Asocio. — Prezo : c.200 Sm. Eldonis librejo « Espero » en Hago. Por ni, geprofesoroj kaj instruistoj, la libro estas nepre rekomendinda, tiom pro ĝia bona stilo kiom pro ĝia riĉa, eduka valoro. Gi respondas la sekvantajn demanaojn: ie kio estas karaktero? 2e kiel oni formas karakteron? 3e el kio konsistas bona karaktero ? La Literatnra Agado de Hungaraj Esperantistoj dum la jaro 1912, verkis Jozefo Takacs n° 1 de la bibliot eko de Panonio. A Prezo : 25 (0,100 Sm). —CeL Rokai, Raroly u„ 1. Budapest IV, Hungarujo. Aŭtografiita libreto montrante la parton de la laboron propaganaan, kiun plenumis niaj hungaraj samideanoj dum la jaro 1912. Propaganda piedvojaĝo al la Oka Internacia Espe* rantista Kongreso (Parizo — Rrakovo) verkis V. N. Devjatnin (L. R.) Prezo : 1.50 mk (0.750 Sm). 94 paga libro ‘ilustrita, enhavante la aetalan priskribon de la piedvojaĝo farita de la aŭtorokaj deSroRomano.

Atentu! Gravege! Mi insiste kaj ĝentile petas la malnovajn membrojn, kies numero sekvas, sendi tuj sian kotizajon por la nuna asocia Ĵaro(i9i2-i9i3), ĉardetio povas dependi la plua regula aperado de nia revuo tiun ĉi jaron. Por ne malhelpi la regulan funkciadon de nia asocio, la personoj, kiuj ne plu deziras resti ano de I. A. I., estas ĝentile petataj informi nin pri tio. La kasisto de I.A. I. Anoj ne ankoraŭ pagintaj: n° 9, 12, 13, 14. 36, 37, 40, 43, 44, 45» 48, 49, 51 52, 57, 60, 61, 64, 68, 69, 71, 72, 73, 74, 79, 81.

— página 21 del PDF —

LA ZEMUNA ESPERANTISTO Sola Kroatlanda EsperantoGazeto Senpaga. — Neabonebla. Nur en Esperanto — Intersa enhavo. Sin turni al Sro J. Schneider, Karlovĉic 1. p. Ŝimanovci Kroatlando. — Aŭstrio.

Helpu Esp. — Movadon en Oriento ! JAPAN TRADE REVIEW Monata Ilustrita Revuo kun

Esperanta Fako. Jare : 2 Sm. — Unu kajero 200 Sm. 0. — Specimeno senpage. — Japan Trade Re vie w, 4 Yurakucho – Itchome, ~ Tokyo. Japanujo.

LUEBLA

— página 22 del PDF —

— NORVEGA ESPERANTISTO Dumonata oficiala organo de Norvega Esperantista Ligo. 8 p., Esperante & Norvege. Jara abono : 2,00 kr. (1.ico Sm) Adm. : Bergsliengate, ii, Kristiania.

POŜTA ESPERANTISTO Monata, oficiala organo de la Internacia Ligo de Esperantistaj Poŝtoficistoj (Ildepo) Jare : .1 Sm. Oni sin turnu al : Arnold Behrendt Maxstr.,22, Breslaŭ. Germanujo

ŜVABA ESPERANTISTO duonmonata gazeto redaktata germane kaj esperante, 8 paga en kvarobla monoformato oficiala organo de la « Virtemberga Esperanto-Ligo Aperas ankaŭ kun iometeŝanĝata enhavo kiel BAVARA ESPERANTISTO oficiala organo de la « Bavara Esperanto-Ligo. Sola gazeto por la memstudo en germanaj landoj ! Bonega varb1I0 ! ciu propagandisto devas posedi ĝin ! Eksteraordinare malalta prezo. Nur Sm 0,900 jare (Rabato por

Eldonejo EL Abt, G. m. b. H.. Schussenried Virtembergo (Germanujo).

— BRAZILA ESPERANTISTO — Monata oficiala organo de Brazila Ligo Esperantista 8 p., Esperante & Portugale. Jarabono : 5 fr. (2 Sm) Adm. : Avenida Rio Branco 155-20 Rio de Janeiro. – Brazilujo.

SVISA ESPERO kaj MONDA POŜTO Duonmonataj oficialaj organo de la Svisa Esperanto Societo alternante aperantaj, kun la monata aldono La Kolektanto por ĉiuspecaj kolektantoj. Helpa kaj Propaganda Organo de la

IXa Universala Kongreso de Esperanto en Bern 1913

LA MARTO

La tutaŭstria, ilustrita, monata, familia gazeto por la diversnacia Aŭstrio. Tute en Esperanto redaktata. Abonprezo: jare 5 H. – 2,200 Sm. — ĉe « La Marto ». Haida, Bohemujo.

Avizo al la verkistoj kaj eldonistoj Se vi vere deziras ke viaj verkoj kaj eldonajoj estu kiel eble plej multe vendataj, anoncu ilin en nia revuo. Viaj anoncoj estos legataj de niaj gemembroj, kiuj ĉiuj estas ne nur fervoraj esperantistoj, sed ankaŭ instruantoj de Esperanto. Al ili estas do komisiita konigi viajn verkojn kaj eldonajojn. Gemembroj-verkistoj, profitu de la speciala rabato : neniu allie gazeto oferas al vi tiel profitigajn kondiĉojn 1 Gekolegoj, varbu anoncantojn !

— página 23 del PDF —

BELGA ESPERANTISTO

AMERIKA ESPERANTISTO

Oficiala monata organo de Belga Ligo Esperantista. 24 p. Esperante, Jara abono : 5 fr. (2 Sm.) Adm. : 20, Vondelstraat. — Antvverpen —

Oficiala monata organo de Esperantista Asocio de N.-A. 16 p., Esperante & Angle. Jara abono : 2,500 Sm. Adm. : 607, Fifteenthstr., N. W. Washington, D. C.

— TH BR1TISH ESPERANTIST –

LA LANGUE INTERNATIONALE

Oficiala monata organo de Brita Esperantisto Asocio 20 p., Esperante & angle Jara abono : 3 ŝiling (1.500 Sm.) Sin turni al la sekr. de B. E. A 133-136 High Holborn. London.

— LA ONDO DE ESPERANTO — Monata gazeto kun senpaga literatura aldono. 20 p. Esperante & ruse .Jara abono : 2 rubl. (2.120 Sm.) Adm. : « Librejo Esperanto », 26, Tverskaja, Moskvo, Rusujo.

= GERMANA ESPERANTISTO —

Monata revuo 12 p., Esperante & france Jara abono : 1.40 fr. (0.500 Sm.)

Adm. 39, Grande Rue, Louhans.

— GERMAN-AŬSTRIA ESPER ANI ISTO Monata gazeto 8 p.; Esperante & germane Jara abono : 3 K. (1,250 Sm.) Adm.: VI, Durergasse, 19, — Wien —

SHERLOCK HOLMES EN SERVO DELA HISPANA TRONO

(La unua esperanta satiro) Duonmonata gazeto Propaganda kaj literaturo 16 p., Esperante & germane. Jara abono : 4.50 M. (2.250 Sm,) Eldonejo : Ader & Borel Dresden — A. I. Struvestr., 40.

Deveno kaj Historio de Esperanto (Paroladoj de Dr Zamenhof) Ĉiu : 75 hei. (0,300 Sm.) Ĉe : Ĉasopis Ĉeskych Esperantisti!. Praha II, Dittrichova ul. 7. — Bohemujo —

— página 24 del PDF —

— DANUBO —

LA MOVADO

Monata organo de la rumanaj kaj bulgaraj Esperantistoj 32 p., nur en Esperanto Jara abono : 3.50 fr. (1, 400 Sm.) Adm. : 14, str., Belvedere. Bucuresti, Rumanujo.

Fianca esperantisto Monata ■organo de la francaj esperantistoj :6 p., Esperante & france Jara abono : 3.25 fr. (1,300 Sm.) Adm.: 6i,Boulevard St-Marcel, Paris —

LINGVO INTERNACIA

LA HOLANDA PIONIRO

“ Centra organo de la Esperantistoj La plej . malnova el ĉiuj Esperantistaj gazetoj, fondita en 1895, apei ■ as post la i5a de ĉiu monato. Jara abono : 5 fr. (2 Sm.)

5-NNZ«

IHjSM Monata oficiala organo dCTBFr Holanda Societo Esperantista 4 paĝa grandformata, Esperante & holande Jara abono : 1.20 fl. (1 Sm.)

Adm. : Prinsestr.,

48, Hago.

JUN A ESPERANTISTO

IT A L A ESPERANTISTO

Monata gazeto por junuloj, instruistoj kaj Esperanto – lernantoj Ĵara abono : 3 fr. (1.200 Sm.) Ambaŭ gazetoj kune : 7 fr. Adm. : 33, rue Lacepĉde — Paris —

Monata oficiala orgaDO de Itala Esperanto Asocio

12 p.. Esperante & itale Jara abono : 3 1. (1,20 Sm.)

Adm. : 13, Salita Pollaiuoli.

—

Genova

—

POLA ESPERANT ISTO

– TUTMONDA ESPERO —

Monata gazeto kun senpaga literatura aldono Oficiala organo de la 8a 20 p., Esperante & pole. Jara abono : 2.50 rb. (2.650 Sm.) Adm. : Hoza 20, Varsovio.

Oficiala, naonata organo de Ja Kataluna Esperantistaro,- — 16 p , Esperante , & katalune Jara abono : 3 fr. (1, 200 Sm.) Adm. : str. Tallers, 8i ‘ Barcelono. — Hispanujo

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Jaro III

MAJO-JUNIO-JULIO 1913

10-11-12

(I. P. R.) Oficiala Monata Organo de

— lnternacia Asocio de Instruistoj. (I. A. I.) — Jara abono: Sm. 1.500 — Senpaga por la membroi de“f?-A” I. l SA

Membra kotizaĵo por jar o

)

ordinara membro

(La asocia jaro komencas la ian de Aŭgusto)

\ (

membro propagandilo : 4 Sm. membro – donaculo : IO Sm.

N. – B. — I. A. I. ankaŭ akceptas dankeme ĉiujn donacojn, kiuj helpas ĝian agadon.

Tarifo pri anoncoj. Por unufoja enpreso : i/i paĝo

1/2 paĝo 1/4 pago

Sm. 16 Sm. 10 Sm. 6

1/8 paĝo 1/16 paĝo

Sm. 3,200 Sm. 2

Malgrandaj anoncoj cekomercaj Sm. 0,260 Rabato por 3-foja enpreso 10% » » 6-foja » 20 % » » 12-foja » 30 % N. – B. — La membroj de I. A. I. pagas nur je duonprezo, krom la rabato, ĉiujn anoncojn.

Avizoj de la Redakcio. — Nepresitajn manuskriptojn ni resendas nur tiam, se oni aldonis poŝtpagon por resendo. — La redakcio konservas por si la rajton korekti laŭ bezono la manuskriptojn. — Represoj kaj tradukoj de niaj artikoloj estas permesataj, se ili ne estas speciale rezervitaj ; sed oni ĉiam citu nian revuon kaj sendu al ni almenaŭ 2 ekzemplerojn de la tradukaĵo. — En la fako « Bibliografio » estos registrataj nur tiuj gazetoj aŭ libroj, en kiu ajn lingvo, de kiuj venis almenaŭ 2 ekzemplerojn. — La redakcio respondas letere aŭ poŝtkarte nur tiam, se oni aldonis por la respondo intemacian respondkuponon aŭ respondkarton.

Redaktoro – Administranto Sro Jan JACOBS, kasisto de I. A. I. Boomsche Steenvveg 444, Antwerpen — Belgujo.

— página 2 del PDF —

—norvega . esperant sto — Dumonata oficiala organo de Norrega Esperantista Ligo. 8 p., Esperante & Norvege. Jara abono : 2,ookr. (i.ico Sm) Adm. : Bergsliengate, ii, Kristiania.

POŜTA ESPERANTISTO Monata, oficiala organo de la Internacia Ligo de Esperantistaj Poŝtofieistoj (Ildepo) Jare : i Sm. Oni sin turnu al : Arnold Behrendt Maxstr.,22, Breslau. Germanujo

ŜVABA ESPERANTISTO duonmonata gazeto redaktata germane kaj esperante, 8 paĝa enkvarobla monoformato ofieiata organo de la « Virtemberga Esperanto-Ligo Aperasankaŭkun iometeŝanĝata enhavo kiel BAVARA ESPERANTISTO oficiala organo de la « Bavara Esperanto-Ligo. Sola gazeto por la memstudo en germanaj landoj ! Bonega varbilo ! t>iu propagandisto devas posedi ĝin ! Eksteraordinare malalta prezo. Nur Sm 0,900 jare (Rabato por grupoj). Eldonejo R. Abt, G. m. b. H.. Sehussenried Virtembergo (Germanujo).

—B RAZALA ESPERANTISTO —

Monata oficiala organo de Brazila Ligo Esperantista 8 p., Esperante & Portugale. Jarabono : 5 fr. (2 Sm) Adm. : Avenida Rio’ Branco 155-2° Rio de Janeiro. – Brazilujo.

SVISA ESPERO kaj monDa poŝto

Duonmonataj oficialaj organol de la Svisa Esperanto Societo alternante aperantaj, kun la monata , aldono La Kolektanto por ĉiuspecaj kolektantoj. Helpa kaj Propaganda Organo de la

ZXa Universala Kongreso de Esperanto en Bern 1913

LA MARTO

La tutaŭstria, ilustrita, monata familia gazeto por la diversNa eia Austrio. Tute en Esperanto redaktata. Abonprezo : jare 5 H. – 2,200 Sm. — ĉe « La Marto >. Haida, Bohemujo.

Avizo al la verkistoj kaj eldonistoj Se vi vere deziras ke viaj verkoj kaj eldonajoj estu kiel eble plej multe vendataj, anoncu ilin en nia revuo. Viaj anoncoj estos legatai de niaj gemembroj, kiuj ĉiuj estas ne nur fervoraj esperantistoj, sed ankaŭ instruantoj de Esperanto. Al ili estas do komisiita konigi viajn verkojn kaj eldonajojn. Gemembroj -verkistoj, profitu de la speciala rabato : neniu allie gazeto oferas al vi tiel profitigajn kondiĉojn 1 Gekolegoj, varbu anoncantojn !

— página 3 del PDF —

65

IAMAJ PEDAGOGIAJ PAGOJ La instruanto devas inciti la naturan aktivemon de la infanoj. Oni ne ĉesas – krietadi al niaj oreloj, kvazaŭ oni verŝus en funelon ; kaj nia funkcio estas nur rediri, kion oni diris al ni ; mi volus, ke la instruisto korektu tiun parton kaj tuj ĉe – la komenco, laŭ la komprenpovo de la animo, kies zorgadon li havas ; li unue montru al li la objektojn, celante, ke li gustumu la aferojn, ilin elektu kaj distingu de si mem ; kelkafoje jen al li malfermante, jen fermante la vojon. Mi ne volas, ke li eltrovu kaj parolu sola; mi volas ke li aŭskultu sian disciplon parolante siavice… Estas bone, ke li trotigas lin antaŭ si por juĝi lian iradon kaj juĝi ĝis kia grado li devas malaltigi sin por konformiĝi je lia forto. Sen tiu proporcio, ni difektas ĉion; kaj scipovi – elekti ĝin kaj konduti en tiomezure estas, unu el la plej malfacilegaj – taskoj, kiujn mi konas, kaj interkonsenti kun tiuj infanecaj iradmaniero] kaj ilin gvidi estas efekto de alta kaj tre forta animo. Mi marŝas pli certe kaj pli firme – sur monto ol en valo. Ne estas mirindaĵo, se tiuj, kiuj, kiel nia kutimo postulas, entreprenas, per sama leciono kaj sama kondutmaniero regi plurajn , spiritojn tiom malsamaj ‘ laŭ mezuroj – kaj formoj, renkontas apenaŭ du aŭ tri, kiuj rikoltas taŭgajn fruktojn de iia disciplino.Li -ne postulu de li nur raportojn pri lavortoj de sia leciono,sed pri la senco kaj lasubstanco, kaj ke li juĝu la profiton faritan ne per la atesto de lia memoro, sed de lia vivo. Kion li ĵus lernis, oni faru meti lin laŭ centformoj kaj adapti al tiom da diversaj temoj, por vidi, ĉu tion bone forprenis kaj bone faris sian. Tio estas atesto de nekuireco kaj maldigesto, elgorĝigi la viandon, kion englutis. La – stomako ne plenumis sian funkcion, kiam ĝi nur ŝanĝis la fasonon kaj la formon de tio, kion oni liveris al ĝi por kuiri. Nia animo moviĝas nur fidante la parolon, ligita kaj trudita per Tapetita de la aliulaj fantazioj, servutita kaj sklavigita sub laaŭtorito de ilia leciono. Tiom oni subpremis nur per la ŝnuroj, ke ni ne posedas plu liberajn irmanierojn ; nia vigleco kaj libereco estas estingitaj.

— página 4 del PDF —

66

La profito de nia studo estas, per ĝi esti fariĝinta pli bona kaj pli prudenta. La intelekto estas, diris Epiĥarmo, kio vidas kaj kio aŭdas : la intelekto estas, kio profitigas el ĉio, kio disponas ĉion, kio agas, kio superas kaj regas ; ĉiuj aliaĵoj estas blindaj, surdaj kaj kaj senanimaj. Certe ni igas ĝin servema kaj timulaĉa, lasante al ĝi nenian liberon fari ion el si. Kiu iam demandis sian disciplon, kion li openias pri la retoriko kaj la gramatiko, pri tiu aŭ tiu ĉi sentenco de Cicero ? Oni engluas ilin al ni en la memoron tute garnitaj, kiel orakloj en kiuj la literoj kaj la silaboj estas el la substanco de la afero. Scii parkere ne estas scii, tio estas konservi kion oni donis por gardi al sia memoro. Kion oni scias rekte, oni disponas tion, ne priatentante pri la modelo, ne turnante siajn okulojn al la libro. Malmodesteco nur libreca estas bedaŭrinda malmodesteco ! Mi dezirus, ke la Paluel el Pompee, tiuj belaj dancistoj lernigu kapriolojn lasante nin nur vidi ilin, sen ke ni moviĝas same kiel tiuj, kiuj volas instrui nian intelekton, ne skuante ĝin ; aŭ oni lernigu nin manovri ĉevalon aŭ ponardegon, aŭ la voĉon ne ekzercante nin, same kiel ĉi tiuj volas lernigi nin bone juĝi kaj lerte . paroli, ne ekzercante nin paroli kaj juĝi Montaigne (Essais, libro ia, ĉap XXV) • Tradukis : Paul Benoit.

Esperanto-Unuigo de Danaj Instruistoj. Nia unuiĝo nun komencis sian duan vivjaron, kaj malgraŭ kontraŭuloj kaj skeptikuloj ni kuraĝe laboras, esperante atingi nian celon : la enkonduko de Esperanto en la danaj lernejoj. Ni ĝis nun precipe laboris pri forteco kaj bona organizo de nia unuiĝo, kaj tiu-rtjate ni en diversaj urboj, kie ni havas pli multajn membrojn, oficigis reprezentantojn elektitajn dela membroj mem.Ci-tiuj ‘reprezentantoj estas ligilo inter la estraro kaj la membroj, ili ĉiam estos pretaj doni klarigojn pri Esp., se iu serĉus tiajn, kaj se ili mem

— página 5 del PDF —

6? ne povas kontentigi la demandantojn, ili devas fari tion pere de la estraro. Se aperos en la tagaj gazetoj artikoloj por aŭ kontraŭ Esp. la reprezentanto devas sendi eltondaĵon al la prezidanto. Cetere li enkasigas la kotizaĵojn kaj ensendos ilin al la kasisto, kaj li ĉiam dissendos propagandilojn de la unuiĝo. La estraro petas al la reprezentantoj, ke ili unu aŭ du fojojn ĉiujare alvoku la membrojn al kunveno por ke ili kune pritraktu la aferojn de sia rondo, kaj la plej bonan propagand-manieron. Ĉar nia unuiĝo havas Senfervorajn kaj fidelajn membrojn, ni fidas, ke nia laboro dum la estonta jaro bone sukcesos, Esp. Unuiĝo de Danaj Instruistoj estus dankema, se niaj eksterlandaj kolegoj publikigas siajn spertojn pri la esperanta laboro, ni ĉiam tre volonte faros al ili rekompencon. Kopenhago, 1913.

Asta Mikkelsen prez. de : Esperanto-Unuiĝo de Danaj Instruistoj.

Nova Metodo por la Skribinstruado Kun la komenco de la instruado de la latina skribo’ ekaperis por la germanaj gelernantoj duobla malfacilaĵo al kies lernado estas ligitaj veraj maloportunaĵoj. La infano, kiu ĝis nun nur kutimiĝis skribi la akrajn dikajn liniojn de la angula skribo, estas lernonta ilin skribi rondforme. La fundamenta malsameco de ambaŭ skribmanieroj efektive plimalfaciligas la unuan instruadon pri la latina skribo ; antaŭ ĉio tiu duobla malfacilaĵo de la skribo malhelpas’ la akiron de firmaj kaj precizaj skribostrekoj. La infano akiris dum la unuaj lernjaroj ankoraŭ neniun tre grandan lertecon skribadan kaj jam ĝi devas eklerni kun la komenco de la instruado pri latina skribo novajn skribostrekojn, kiuj malsimilas, rilate al la mana

— página 6 del PDF —

68 faro, de tiuj antaŭe akiritaj. Oni ĝenerale spertas ke la gelernantoj • facile faradas la eraron, miksante en siaj skribaĵoj nevole la akran kaj la latinan skribojn, kaj de la plej bonaj gelernantoj ambaŭ skribmanieroj estas mikse skribataj ĝis en la superaj klasoj. Por alproprigi nun de la komenco al la gelernantoj la verajn fundamentajn formojn de la latina skribo per deviga intuitivo, por alkutimigi ilin al la plej akurata faro ankaŭ de la manskribo kaj por tiamaniere akiri pli facile kaj pli certe ĝuste faritan kaj kursivan latinan skribon, Friedrich Scennecken el Bonn (Germanujo), kiu estas unu el la pioniroj en aferoj pri skribado, eldonis preparajn kajerojn por latina skribo, pri kiuj nidezirastie ĉi tute speciale altiri la atenton. La preparaj kajeroj pri latina manskribo konsistas el 3 kajeroj sub la opa nomo, kolekto B. por distingi ilin de la 5 .kajeroj de la kolekto A, kiuj estas destinitaj por la lernejoj, kie la instruado pri latina skribo jam komencas je la unua lernjaro. ‘ En tiuj preparaj kajeroj pri latina skribo unue estas ekzercataj tiuj grandaj literoj kiuj nur konsistas • el rektaj strekoj ; poste tiuj grandaj literoj, kiuj povas esti farataj per • rekta streko kaj kvaron- aŭ duoncirklo.Post tio sekvas la ekzercadon • pri la malgrandaj literoj dum konstanta komparo kun la respondantaj grandaj literoj kaj la allernado de la ciferoj. Post kiam la rekta presoskribo estas lernita, komencas la ekzercado pri la oblikva presoskribo kaj poste kiel skriba reprezento de la oblikva presoskribo, la ekzercadopri la latina manskribo. Ĉe tiu ĉi metodo instrumaniero la gelernantoj rekonas, de la unuaj rektaj linioj ĝis la kurantaj strekoj de la manskribo, la simplan, klare videblan kunrilato de la • manskribo kun la presoskribo kaj tiel ricevas neforgeseblajn reprezentojn kaj konojn pri la fundamentaj formoj de la latina skribo. Perla karakterizaj kaj treege celtrafe ordigitaj . modeloj, kiujn enhavas la preparaj kajeroj, senpripensa

— página 7 del PDF —

69

kopiado estas evitata ltaj la laboro de Ia skribanta lernanto spirite pliprofundigita. La skribekzercoj estas skribataj per malpeza plumingo kun skribdesegna plumo de Somnecken, kiu sen premo skribas laŭ Cia direkto same dikan skribon, tiamaniere ke la presitaj modelskribaĵoj per samaj strekdikajoj tute facile povas esti laŭskribataj. La preparaj kajeroj de Scennecken estas kunmetitaj laŭ la samaj principoj kiel liaj en la tuta mondo konataj kajeroj por ronda skribo. La eksterordinara sukceso de Scennecken per lia metode de ronda skribo dependis de tio, ke li reduktis la tutan alfabeton de ronda skribo nur al malmultaj elementoj ; al rekta linio kaj duoncirklo. Ĉar nun Scennecken la saman principon estas aplikinta ankaŭ por la instruado de la latina skribo, la lernejo povas senŝancele sekvi lin, kaj jam aplikitaj, praktikaj instruprovoj konstatis ke Scennecken per tiu metoda principo denove montris -al la skribinstruado novan pioniran vojon. El la germana lingvo tradukis J. JACOBS _ Antwerpen.

mineto. &

Mineto, tuj kiam la tago lumetas, Vi ‘sur la lanugan kusenon vin metas. Vi estas tre mallaborema, mineto ? ■

t

Hieraŭ, tagmanĝo al ni vin altiris. Kuŝita sur seĝo langeton vi tiris. Vi estas frandema manĝema mineto ! Maneton de la mastrineto vi konas Kiu vin glatigas, tiam vi ronronas Vi amas karesojn, flatema mineto !

— página 8 del PDF —

70 Sed mia sturneto, bedapre ĵus falas Antaŭ vin, perfidan, kiel vi regalas Vin baldaŭ avide, kruela mineto!

(Laŭ Clovis Hugues)

’

Paul Benoit.

Humorajo Ian tagon, S-ro X…, instruisto en vilaĝeto perdita meze de montaro, foriris el sia hejmo kaj sin direktis al la proksima rivereto. Li portis hokfadenon, ĉar nia kolego estas pasia • fiŝkaptisto. Do, li marŝis malrapide sur la vojo borderante la riveron, serĉante taŭgan loketon por kapti trutojn kaj gobiojn…. La bela vetero gajigis lin kaj, kvankam estis la horo eniri la klasĉambron, li daurigis sian promenadon. — « Mi eniros la klasĉambron, li diris al si, kiam fritaĵon mi estos kaptinta.» Subite,bici$listo trapasinte kurbiĝon de V vojo, aperis antaŭ li. Scivoleme la instruisto rigardis alproksimiĝi tiun vojaĝanton ĉar tre malofte oni vidis vizitantojn en tiuj lokoj; des pli malofte, pro la malfacilaĵoj de P vojo, oni vidis biciklistojn. La biciklisto, renkontante S-ron X…, haltis kaj demandis lin: — « Pardonu S:jo, mi iras al S-ta P…. Ĉu tiu vilaĝo kuŝas malproksime de tie-ĉi ? — Ne, S-ro, ĝi kuŝas nur je du kilometroj. — Dankon, S:ro, kaj la nekonatulo dalirigis • sian vojon, sponĝante sian frunton de kiu ŝviteroj falis. — Tiu ŝvitanta homo estas turisto, ekpensis la instruisto kaj li ankaŭ dalirigis sian iradon. Post unu horo, fiŝkaptinte sian promesitan fritaĵon, li iris returnen al la lernejo. Li marŝis malrapide, pensante pri la fiŝoj kiujn li manĝos je la dekdua. Kiam li eniris la lernejan korton li vidis denove kun surprizo la… turiston, kiu meze de la infanoj ekzamenis atente la lernejon.

— página 9 del PDF —

71

…Mi pensas ke miajn estimatajn gekolegojn vizitas de tempo al tempo lernejaj inspektoroj. Sed mi memoras ke la vilaĝo S-ta P… pri kiu mi parolas, kuŝas kiel nesto de aglo sur altaj montoj kaj ke tien oni alvenas nur laŭ maloportuna vojo.Neniam ia inspektoro kuraĝis surgrimpi tiujn montojn. Tial la instruisto de St P.., por tiel diri, posedis nenian ĉefon. Neniam li estis vidinta « inspektoran kapon» en sia klasĉambro. Li tute ne konis la novan unugradan inspektoron, viron junankaj viglan, kiu tiumomente estis antaŭ li. Tamen li tuj • ekkomprenis, irisalla… inspektoro kaj salutis iom embarasata. La vizitanto siaflanke salutis ridetante : — Bonan ‘ tagon, S ro instruisto, (li ne povis erari). Cu vi estas farinta bonan fiŝkaptadon ? — Sendube… jes, S-ro inspektoro (li ne plu povis erari) sed… — Ŝajnas al mi ke vi ne atendis mian viziton ? — Por diri al vi la veron, S-ro inspektora Moŝto, mi tute ne atendis vin. — Sajnas al mi ankaŭ ke viaj vilaĝhorloĝoj iom malfruiĝas, dirisla inspektoro, eitirante sian poŝhorloĝon — Mi petas pardonon, S-ro inspektoro, kaj la instruisto balbutis •malprecizajn klarigojn. La inspektoro estis bonhumora, ne tro severa homo. Li nur komprenigis la instruiston ke oni ne eniras la klasĉambron du horojn post la regula momento. Post tiu morala leciono oni fine eniris la klasĉambron. Sed baldaŭ je la foriro de la lernantoj la inspektoro okupiĝis pri la tagmanĝo kaj li demandis al la vilaĝa instruisto : — Cu oni povas iagmanĝienia hotelo tie-ĉi ? — Ho ve 1 S-ro inspektoro, nia vilaĝo posedas nek hotelon nek publikan horloĝon. Gi estas tre malriĉa kiel vi vidas. La plej proksiman hotelon vi trovos je dek kilometroj de tie-ĉi ? La inspektora frunto sulkiĝis. Kial li estis alveninta en malgasteman vilaĝon, malproksime de ĉiuj loĝataj lokoj. Sed la instruisto siavice ridetante aldonis : — « S-ro Inspektoro, ĉar vi ne povas tagmanĝi tie-ĉi en hotelo, mi A

,

.

— página 10 del PDF —

72

gastigos vin,se viĝin permesas.Mi jam aŭdas mian fritaĵon bruiĝantan en la pato. Mia edzino estas bona kuiristino. Mi tutkore proponas ke vi tagmanĝu kun mi. Ĉu la inspektoro ŝatis la trutojn ? Ĉu li malsatis ? Sendube jes, ĉar li akceptis la proponon al li faritan. Kaj oni raportis al mi ke dum la tagmanĝo, S-ro inspektoro gratulis sinjorinon X… per tiuj vortoj : « S-ino, la poŝhorloĝo de via edzo . estas iom neperfekta sed mi pensas la malon pri lia fritaĵo kaj lia edzino. Andre ROUVERET.

instruisto en Bagard (Gard-France)

Projekto de Internacia Organizado Dum la lasta ĝenerala kunveno de la franca asocio «Esperanto ĉe la lernejo» la jena projekto estis prezentita . : I. ‘A. I. estas federacio de naciaj asocioj de geprofesoroj kaj geinstruistoj. Celo. — Tiu federacio celas : ie Centralizi kaj . konigi ĉiujn sciigojn . rilatajn al la esperanta movado ĉe la lernejaj medioj. 2e Plifaciligi la rilatojn inter la geinstruistoj kaj ankaŭ inter la gelernantoj tutmondaj. ĵe Kunagadi por enkonduki esperanton en la profesiaj interpaciaj kongresoj kaj en nia internacia oficejo. 4e Alcentrigi . kaj diskonigi la ĉefajn .okazintaĵojn pri profesiaj interesoj. 5e Diskonigi la lernejan organizadon ‘ en ĉiu lando, 6e Diskuti pri pedagogiaj temoj. Oficiala organo. — La oficiaia organo estas I. P. R. kies ĉefredaktoro estas samtempe kasisto kaj ĝenerala sekretario de la Federacio. Kunmeto. — Naciaj asocioj estas asocioj kies membroj apartenas al komuna lerneja organizado memstara. Ĉiu el tiaj asocioj elektas ĉiujare rajtigitan reprezentanton. Tiu oficiala reprezentanto publikigasen I.P.R. ĉiujn sciigojn utilajn pri sia asocio ; ĉiujare, antaŭ la ĝenerala

— página 11 del PDF —

73

kunveno, li devas ‘sendi al I. P. R. ĝeneralan raporton. Li reprezentas oficiale sian asocion ĉe la ĝenerala kunveno, kaj klopodas por ricevi abonprezojn • al I. A. I. en sia lando. Jara ĝenerala kunveno. — Gi okazas dum la internaciaj esperantaj kongresoj. Ĉiuj anoj de ĉiuj naciaj asocioj povas ĉeesti la ĝeneralan kunvenon, diskuti kaj fari proponojn sed nur la oficialaj reprezentantoj rajtas voĉdoni kaj alpreni decidojn. Izolitaj membroj. — Izolitaj membroj de I. A. I. en la landoj kie ne ekzistas ankoraŭ nia societo devas elekti unu oficialan reprezentanton. Ni insiste petas niajn gekolegojn por ke ili ekzamenu . tiun projekton dum la nuna jaro. J. AiziEre. Alfortville apud Parizo. A

Al la membroj de I. A. I. Estimata Koleg(jn)o, Ĉar kelkaj cirkonstancoj devigis min prokrasti la aperon den° io, ii kaj 12 de la nuna jarkolekto de Int. Red.Revuo, mi deziras tion klarigi al vi. En la numero 8-9 Marto-Aprilo 1913, mi publikigis parton de tre interesa artikolo «Nova fako de la instruado» verkita de S-ro Havelka el Tiflis. Por la ceteraj partoj, kiuj estas ilustritaj per skribmodeloj mi bezonas kliŝaĵojn, kiujn mi ĝis nun ne ankoraŭ ricevis, sed kiujn mi atendas tuj post la kongreso en Bern. Dua kaŭzo de prokrasto estas la jena. Ĉar la monrimedoj de nia asocio preskaŭ estis elĉerpitaj en la monato de majo, mi klopodis varbi anoncantojn kaj mi sukcesis havi unu. Grava skribilarfabrikisto pagos la nececan sumon por eldoni duoblan kajeron. Sed ankaŭ por lia anonco mi bezonas kliŝaĵojn, kiujn mi ankoraŭ ne ricevis kaj kiujn miankaŭ atendas tuj post la kongreso. Do, kara koleg(in)o, ne malfidu nian aferon pro tio ; mi certigas vin ke mia nura klopodo estas kontentigi vin.

— página 12 del PDF —

74

Esperante ke vi bonvolas, senkulpigi min pri la nevola prokrasto kaj daŭrigos vian gravan helpon, mi sendas al vi miajn fratajn salutojn. J. Jacobs Red. Adm. de Int. Ped. Revuo N.-B. — Bonvolu sendi kiel eble plej • baldaŭ vian kotizaĵon por la aro 1913-1914, ne forgesante la monoferadon laŭvolan.

BIBLIOGRAFIO Telekciba (83.332-000). — Zahlenlaute fŭr die Ziffernschrift von Professor C. v. Pirquet.— Eldonis R. v. Waldbeim, Jos. Eberle •& C°, Wien, VII/i, Andreasgasse 17, Aŭstrio-Prezo 0.50 mk. . Tre originala provo por anstataŭi la maloportunan nomadon de la nombroj per sistemo de sonoj. Universala Unuiĝo, organo por humana unuiĝo en tutaj formoj de la pensoj kaj agoj. — Eldono neperiodika, aperanta laŭ materialkoletado, redaktata en esperanto kaj angla aŭ rusa lingvo. — Eldonita : S • ro N. A. Ŝejerman, Lubotin, Harkova gubernio (Ruslando) — Prezo : 0,600 Srn. (La sekvanta numero kostos 0,800 Sm.) , Tre interesa kaj riĉa enhavo I Tacoma, belege ilustrita libro, angle redaktita kun esperanta aldono, enhavante la historion kaj priskribon de tiu prosperanta, usona urbo. Ĝi estas oficiala eldono de • Tacoma Commercial Club and Chamber of Commerce, Tacoma, (Washington) U. S. A. kaj senpage ricevebla laŭ la nomita adreso de ĉiu kiu intencas tie ekloĝi ĝi. Historio kaj teorio de Ido, verkita de S-ro Kotzin ĉefredaktoro de « La Ondo de Esperanto », kun , antaŭparolo de R. Brandt, profesoro — lingvisto de Moskva Universitato. — Eldonis: Librejo «Esperanto», Lubjanskij projezd, 3, Moskvo, Ruslando. — Prezo : 50 kop. (0,530 Sm.) La plej kompleta kaj dokumentita verko pri tiu temo kiu ĝis nun aperis. Ciu bona propagandisto devas ĝin posedi.

— página 13 del PDF —

75

Superforta Ambicio, skizo el la esperantisto vivo, originale verkita de A. A. Saĥarov. — Eldonita de Librejo «Esperanto », 3, Lubjanskij projezd, Moskvo, Ruslando. — Prezo 20 kop. (0,220 Sm.) La libro, skribita en tre flua lingvo, rakontas la historion de persono, kiu, fariĝinte Esperantisto, pro tro granda ambicio iĝas idisto kaj poste ne plu okupas sin pri internacia lingvo. Statuto dell’ Instituto Ligure d’Esperanto, (Regularo de la Liguria Instituto de Esperanto en Genova) aprobita dum la kunveno de la 24a de Novembro 1912. Esperanto, lingua internazionale ausiliare neutra. Bonega propagandfolio, itale verkita. Gvidfolio tra Letchworth (Ĝarden-urbo), eldonita de. la Letchworth Grupo Esperantista sub la aŭspicioj de U. E. A. — Ricevebla de S-ro F. A. Goodliffe, «Elm Tree House, Letchworth, Anglujo. Gvidfolio Xx£Genevo, eldonita de la Nova EsperantoKlubo-Genevo.— Ricevebla de fraŭlino Mallet, sekretariino, cheminde Beau Sejour, 14, Ĝenevo, Svisujo. Gvidlibro tra Graz. Bele ilustrita gvidlibro eldonita okaze de la Illa Tutaŭstria Esperanto-Kongreso en Graz (Aŭstrio), de la « Stiria Esperantista Societo » en Graz, sub aŭspicioj de la « Provinca Ligo por fremdulaj aferoj en Stirio ». La gvidlibro estas ricevebla kontraŭ 0,200 Sm (2 respondkuponoj de la «Stiria Esperantista Societo » en Giaz(Wielandgasse, 42) Aŭstrio. Gvidfolio tra Breslaŭ, eldonita de « Loka Grupo Breslaŭ de Germana Esperanto-Associo. Ricevebla de S-ro G. Mahn, Albrechtstr., 43, Breslaŭ, Germanujo. Breslaŭ, vortpentraĵo de Hugo Kretschmer, el la germanlingva originala esperantigis Germana EsperantoAsocio (Loka Grupo Breslaŭ). Tre oportua, multilustrita gvidlibro, ricevebla ĉe la ĉi supre nomita adreso. — Prezo ne montrita.

— página 14 del PDF —

76

Didaktiko kaj Informatorio de J.- A. Comenius Al bona afero havas rajton ĉiuj nacioj.

Instruistaro de patrujo de J. A. Comenius komencis ‘ eldonadi ĉiujn verkojn de Comenius — «instruisto de instruistoj » en scienca, kritika eldono sub redakcio de diversnaciaj komeniologo] sub ĉefa redakcio de univ.prof. . D-ro y. Kvaĉala en Jurjev (Dorpat-Rusujo). Gis nun eliris 4volumoj kun 2iverkoj de Comenius,el kiuj la IV. volumo enhavas du glorajn verkojn de «instruisto de instruistoj » : Didaktikon boheman kaj grandan-latinan kun Informatorio de patrina lernejo en lingvoj : bohema, germana kaj latina, en kiuj Comenius mem Informatorion skribis. La IV. volumo estas do iel « internacia », kiel internacia estis la efikado de Comenius — «instruisto de nacioj », kiel ankaŭ oni lin nomas. La granda, 640 paĝa volumo, redaktita de prof. D-ro J. V. Novak en Praha, havas krom ordinara scienca aparato — krom enkondukoj pri deveno, historio, enhavo, tradukoj kaj eldonoj de ambaŭ verkoj, krom registro kaj citataro, krom multaj rimarkoj kaj klarigoj sub streko, ankaŭ 6 belegajn faksimilojn de presadoj kaj manuskripto de Comenius. Per tio ĉion superas tiu ĉi cldono super ĉiuj ĝis nunaj eldonoj kie ajn eldonitaj; pro kio mi do rimarkas al ĝi instruistaron de ĉiuj lernejoj kaj gradoj, ĉiujn sciencajn kaj lernejajn bibliotekoj de ĉiuj nacioj AlmenaŬĉiujbibliotekoj de institutoj porinstruistaj, bibliotekoj de ĉiuj universitatoj k.t.p. havigu tiujn ĉi du glorajn verkojn deComenius,kiutute neestas antikviĝinta. Tion pruvas elokvente ne sole la nuna prusa lernojordo, kiu en siaj ĝeneralaj ordonoj ripetas preskaŭ laŭvorte ĉapitron apatenantan al Didaktikon, sed ankaŭ Orestano, kiu konstatas similan influon sur italan lernejan leĝon ‘el la j. 1904-5. — Kaj vere : en Didaktiko de Comenius estas —kiel montris PAI .Hannus — preskaŭ «in nucc» enhavitaj ĉiuj pedagogiaj opinioj de nia tempo, Comenius cstis la unua, kiu postulis edukadon por ĉiuj — kaj ne nur por «mondo estonta», sed ankaŭ por tiu ĉi mondo ; Comenius ne estis sole’ « la viro, kiu trovis novan vojon kiel instrui

— página 15 del PDF —

77 lingvon latinan », kici pri li diris Hallam ; Comenius fafis multe pli. Per sia Didaktito — diras H. Hofmeister — donis Comenius fundamenton de ĉiu klereco en elementara lernejo, [kiun li en Didaktiko organizis. Tiel fariĝis la Didaktiko de Comenius la programo de elementara lernejaro, kiu-laŭ Jul. Beeger – nur en la XIX jarcento estis efektivigata. Didaktiko de Comenius, kiel diras prof. d-ro F. G. Masaryk, estas verko de liomo tute praktika. Kaj ne sole Didaktiko, sed Pedagogio, de Comenins ĝenerale, , kiel pruvas tion precipe la aldono al Didaktiko — Informatorio de patrinlerne-jo,. laŭ Onick « neordinare saĝa libreto , en kiu Comenius donis konsilojn, kiel edukadi infanojn ĝis la 6jaroj ». Tiu ĉi libreto estas ĝis nun la plej bona kaj plej sincera verko pri edukado de la plej junaj infanoj — «la majstra verko de pedagogia literaturo » — kiel ĝin nomas E. Denis. Pri tiu ĉi libreto estis Comenius tiel kontenta, ke li tute ne volis ion ŝanĝi en ĝi, dezirante, ,ke ĝi estu tradukata en ĉiujnlingvojnnaciajn. Tiallimem tradukis ĝin en lingvojn germanan, latinan kaj eble ankaŭ en lingvon polan, kaj oni devis en predikoj admoni gepatrojn, ke en ĉiu domo oni havu Informatorion kaj legu ĝin. Per Informatorio stariĝis Comenins en vicon de tiuj, kiuj preparis hodiaŭan psikologion de infano (D-ro Ĉada) per Informatorio havas Comenius sian lokon ankaŭ en historio de pedopsikologio, diras Dro’ Kadner. Adreso de administracio de tiu ĉi scienca eldonado de ĉiuj v. rkoj de Comenius estas : Administracio de V. S. K. en Zlin, Moravio, Aŭstrio/ kie oni povas ricevi ankaŭ ceterajn ĝis nun eldonitajn 3 volumojn kaj ankaŭ 3 ĝisnunajn kajerojn de « Arĥivo por esplorado pri vivo kaj verkoj de F. A. Comenius » enhavantajn artikolojn en diversaj lingvoj : bohema, latina, slovako. sveda.,, kajero po 1 K. — Demandojn respondas esperante JosKrumpholc, instruisto en Bystrice-Hostyn, Moravio, Aŭstrio.

— página 16 del PDF —

78 N.-B. — Oni estas petataj traduki tiun ĉi referaton. Tradukintoj ricevos kolekton de poŝtkartoj kun portreto de Comeniusel Rijks-muzeo en Amsterdamo.

Jos. Krumpĥolc

Pri la stato de Esperanto-movado inter la instruistaro en Saksujo. (Daŭrigo. Vidu kajeron 4/5, pagoj 25/26) De post mia lasta raporto, kiu pritraktis la movadon ĝisSept. 12, la afero en Saksujo senhalte progresis. La anaro de nia Esperanto-Asocio de la Saksa Instruistaro . nun (monato junio ’13) entenas 126 membrojn. Ĉiu dumonateaperas niaj presitaj « sciigaĵoj nuntempe . jam la numero /a. Nia Asocio havis la 4an de januaro 1913 sian 4an ĉefkunvenon kaj la 5a okazos dum la aŭtunaj libertempoj (ĉirkaŭ la ia de oktobro) okaze de la jara, ĉefkunveno de la Saksa Instruistaro en Chemnitz. La anoj de nia Asocio pli kaj pli kuraĝas enkonduki Esperanton en la popollernejojn. Eble mi en venonta daŭrigo de ĉi tiu artikolo povos publikigi pli detalan statistikon ol en I.. P. R. no 3. Ankaŭ la malhelpo kontraŭ niaj celadoj inter la Saksa Instruistaro pli kaj pli malmultiĝas. Tion pruvaskursoj por geinstruistoj, kiuj tre multnombre estas vizitataj. Multe helpas nian aferon la registaro de Saksujjo kiu tre subtenas la Saksan Esperantan Instituton. Gi donas al ĝi jaran monhelpon da 500 Sm. kaj permesis la fondon de Esperanto-lernejoj en Dresden, Leipzig, Plauen Chemnitz, Zwickaŭ. Per helpo de la Esperanto-instituto ne nur. estas aranĝataj tre bone gvidataj kursoj por esperantemaj homoj, ĝi ankaŭ ebligas al ili la pruvon de la ellernitaj konoj per ekzamenoj, kies plej alta grado havigas al la sukcesinto la ateston pri instruado’ kaj donas al li la rajton instrui Esperanton. La atesto havas ŝtatan valoron. Multe da instruistoj, anoj de nia asocio, sukcesis en tiuj ekzamenoj kaj tiam ili kuraĝas enkonduki Esperanton en la lernejojn. La ŝtato mem ĝis nun ne regulis la leĝon por popollernejoj er

— página 17 del PDF —

79

tia direkto, sed ĉie kie la lernejestro aŭ la urba konsilantaro por lernejo ne malpermesas la instruadon de Esperantoal popollernejanoj tion fari estas permesata kaj ne malhelpata de la registaro de Saksujo. Tiu stato de nia afero en Saksujo, kiu montraskaj pruvas, ke nia sukceso nur dependas de la kuraĝo aŭ malkuraĝo de niaj kolegoj instigis min labori pri tut’• monda statistiko pri oficiala nacia aŭ ŝtata helpo de la Esperanto-instruado en lernejoj. Por . tia statistiko mi bezonas urĝe la respondojn de gekolegoj el ĉiuj landoj kie I. A. I. havas membrojn. Mi tial petas, direktu jesan aŭ nean respondon pri tia ŝtata oficiala helpo al ‘ mia subskribita adreso ! Helpu, ĉiulandaj gekolegoj, al tia grava statistiko ! Pro sia laboro’ por Esperanto nia Asocio ne nur en Saksujo sed • eĉ en Germanujo kaj aliaj .landoj bonvole estas rigardata kaj ŝaSata. Multnombraj demandoj de diversaj gekolegoj pruvas tion. En kelkaj partoj de Germanujo oni jam komencis fondi similajn Asociojn, kiujn kunligi al Tutgermana Esperanto-Asocio de Instruistoj estos ’ mia estonta celo. Mia kredo estas, ke estas necese krei tiajn Asociojn de Instruistoj en ĉiuj landoj, almenaŭ en Europo, kaj kunligi ilin al Tutmonda Ligo de Instruistoj. Tio estus la plej bona por ni. Kaj tia ligo estus la vera I. A. 1. Eble iam mia sonĝo efektiviĝos. Komunikis* Max Sykora. Dresden- N.- Martin- Luther- Str.- 6//^1 Saksujo — Germanujo daŭrigota.

Membroj kiuj aligis antaŭ la la de Augusto 1913 A

135 F-ino J. Cerna, Pardubice, Bohemujo, Aŭstrio Sm i.— 136 S-ro N, D. Ŝevĉugov, s. Karatuz, Enis gub., Rusujo 1.— 137 S-ino Monnot, 36, rue Paul Cavare, Rosny-sous-Bois, Francujo . 1.— 138 S-ro E. Dohnal, Vys Chlumec, Bohemujo, Aŭstrio 1.—

— página 18 del PDF —

8Ŭ

139 F-ino Jozefa Pickarczyk, Bucze-Mokrzyck, Brzesko, Galicio-Aŭstrio 1. — 140 S ro A. Henraut, Lodelinsart, Belgujo . 1.— 141 S-roT .Vizner,Maia Cerna n/O,Bohemujo,Aŭstrio 1.— 142 S-ino Marija Riĵikova, Olginskaja, 19, Stavropol, Kaŭkazo, Rusujo. 1.— 143 S-ro M. Kostin, Sungariska 5, 260, Ĥarbin, Manĝurujo, Ĥinujo. 1.— ‘

Estimata Samideanarol Ni intencas ree eldonadi Tutmondan Adresaron Esperantistan kaj senpage dissendadi ĝin al ĉiuj enskribiĝontoj. .Ni enskribos plenan nomon de esperantisto, lian aĝon, profesion kaj adreson. Estas dezirindaj, sed nedevigaj, ankaŭ respondoj je la demandoj : kiam Vi esperantistiĝis kaj ĉu Vi apartenas al la esperantista grupo,societo aŭ klubo. Se iu interŝanĝas ion, notu ĉi-tion. La sciigojn sendu al ni en fermita letero, aldonante la internacian respondkuponon aŭ io-kopekan rusan poŝtmarkon.Por tiu respondkupono ni enpresos Vian nomon kaj transsendos al Vi tuj post apero volumeton, enhavantan Vian • adreson. Ciu volumeto enhavos po 1000 adresoj. Samideaninoj & Samideanoj I Pripensu la gravecon de la tutmonda enketo kuj tuj sendu al ni la necesajn informojn. Altestime C. Polak, delegito • de U. E. A. G. Javorskij, sekretario de Kiev. Esper. Societo. Sendaĵojn oni adresu al Georgo Javorskij, Annenkovskaja 28, Kiew (RuslJ. Ĉiuj esperantaj societoj estas petataj konigi Ci-tiun alvokon al la membraro /

Atentu ! Gravege l Por ne . malhelpi la regulan funkciadon de nia asocio kaj la regulan aperadon de ‘la revuo, la malnovaj membroj estas insiste petataj senprokraste sendi sian kotizaĵon. La Kasisto.

— página 19 del PDF —

Skribdespgniloj de Soennecken >

Por maldikaj linioj

Skribdesegnaj plumoj de Soennecken

Kulerplumoj de Soennecken

12 dekduoj : 0,900 Sm.

po peco : 0,080 Sm.

Skribta betoj de Soennecken el metalo en 7 strekdikoj 1). R. G. M.

Krom tio : Skribtubetoj el ligno, korkoligno. plumoj kun rezervujo, plumingoj

Por diinaj linioj

12 dekduoj : 1,500 Sm. Krom tio : plumingoj el ligno, korkoligno, metalo aŭ malmoligita kaŭĉuko, skribiloj kun tolkovrilo, k. t p. —o— Oni petu la prezaron pri skribdesegniiaj — o — F. Soennecken, rueduPontNeuf, 66-68, Bruxelles-Belglando Plumoj por rondaskribo de Soennecken :

LUEBLA

— página 20 del PDF —

— página 21 del PDF —

BELGA ESPERANTISTO

AMERIKA ESPERANTISTO

Oficiali monata organo de Belga Ligo Esperantista. 24 p. Esperante, Jara abono : 5 fr. (2 Sm.) Adm. : 20, Vondelstraat. — Antwerpen —

Oficiala monata organo de Esperantista Asocio de N.-A. 16 p., Esperante & Angle. Jara abono : 2,500 Sm. Adm.: 607, Fifteenthstr., N. W. Washington, D. C.

— THE BRITISH ESPERANTIST —

LA LANGUE INTERNATIONALE

Oficiala monata organo de Brita Esperantisto Asocio 20 p., Esperante & angle Jara abono : 3 ŝiling (1.500 Sm.) Sin turni al la sekr. de B. E. A. • 133-136 High Holborn. London.

Monata revuo 12 p., Esperante & france Jara abono : 1.40 fr. (0.500 Sm.)

Adm. 39, Grande-Rue, Louhans.

LA ONDO DE ESPERANTO —

— GERMAN-AŬSTRIA ESPERANl ISTO —

Monata gazeto kun senpaga literatura aldono. 20 p. Esperante & ruse Jara abono : 2 rubi. (2.120 Sm.) Adm. : « Librejo Esperanto », Lubjanskij projezd, 3, Moskvo, Rusujo.

Monata gazeto 8 p.; Esperante & germane Jara abono : 3 K. (1,250 Sm.) Adm.: VI, Dŭrergasse, 19, — Wien —

–

= GERMANA ESPERANTISTO —

Duonmonata gazeto Propaganda kaj literaturo 16 p., Esperante & germane. Jara abono : 4.50 M. (2.250 Sm,) Eldonejo : Ader & Borel Dresden — A. I. Struvestr., 40

SHERLOCK HOLMES EN SERVO DELA HISPANA TRONO (La unua esperanta satiro)

Deveno kaj Historio de Esperanto (Paroladoj de Dr Zamenhof) Ĉiu : 75 hei. (0,300 Sm.) Ĉe : ĉasopis ĉeskych Esperantistu. Praha II, Dittrichova ul. 7. — Bohemujo —

— página 22 del PDF —

— DANUBO –

LA MOVADO

Monata organo de la’ rumanaj kaj bulgaraj Esperantistoj 32 p., nur en Esperanto Jara abono : 3.50 fr. (E 400 Sin.) Adm. 14, str., Bel vedere. Bucuresti, Rumanujo.

Franca esperantisto Monata organo de la francaj esperantidoj :6 p., Esperante & france Ja<a abono 3.25 fr. (1,300 Sin.) Adm.: 6i,Boulevard St-Marcel, Paris —

vLINgVO INTERNACIA

LA HOLANDA PIONIRO

—

Centra organo de la Esperantistoj La plej malnova el ĉiuj Esperantistaj gazetoj, fondita en 1895, aperas post la i5a de ĉiu monato. Jara abono : 5 fr. (2 Sm.)

Monata oficiala organo de Holanda Societo Esperantista 4 paĝa grandformata, Esperante & holande Jara abono : 1.20 fi. (1 Sm.)

JUNA ESPERANTISTO

ITALA ESPERANTISTO

Monata gazeto por junuloj, instruistoj kaj Esperanto – lernantoj Jara abono -: 3 fr.., .) Ambaŭ ‘gaae&j* * kune : 7 fr. Adm. : 33, rue Lacepede — Paris, —

Monata oficiala organo de Itala Esperanto Asocio

POLA ESPERA X’l’ ISTO

– TUTMONDA ESPERO —

Monata gazeto kun senpaga literatura aldono Oficiala organo de la 8a 20 p., Esperante & pole. Jara abono : 2.50 Tb. (2.650 Sm.) Adm. : Hoza 20, Varsovio.

Oficiala, monata organo de la Kataluna Esperantistaro. — 16 p., Esperante & katalune Jara abono : 3 fr. (1, 200 Sm.) Adm. : str. Tallers, 81 Barcelono. — Hispanujo.

Adm.

Prinsestr., 48, Hago.

12 p.. Esperante & itale Jara abono 3 1. (1,20 Sm.) Adm. 13, Salita Pollaiuoli. — Genova —

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Jaro IV. Februaro-Marto-Aprilo-Majo 1914. 7-8-9-10

NTERMAGIO pEDREDeJN REVUI

(E-P: ES) OFICIALA MONATA ORGANO DE — Internacia Asocio de Instruistoj. (l. A. l.) —

ĴARA ABONO ; Sm. 1.500 — Senpaga por la membroj de 1. A. I.

Membra kotizo por 1 jaro | ordinara – membro : I Sm. (La asocia jaro komencas la membro – propagandulo : 4 Sm. ran de Aŭgusto) ( membro – donaculo : 10 Sm. N.-B. — I. A. I. ankaŭ akceptas dankeme ĉiujn donacojn, kiuj helpas ĝian agadon. Tarifo pri anoncoj.

Por unufoja enpreso :

I/1 paĝo : : Sm. 16 1/8. paĝo ; – Sm. 3,200 1/2 paĝo : : Sm.” 10 1/16 paĝo : Sm.2 1/4 paĝo . : Sm. 6

Malgrandaj anoncoj nekomercaj Sm. 0,200 Rabato por 3-foja enpreso : 10 9), » » -6-foa » 20 9/o » » 12-foja » 80.9/p N. – B. — La membroj de I. A, I. pagas nur je duonprezo, krom la rabato, ĉiujn anoncojn.

Avizoj de la Redakcio, — Nepresitajn manuskriptojn ni resendas nur tiam, se oni aldonis poŝtpagon por resendo. — La redakcio konservas por si la rajton korekti laŭ bezono la manuskriptojn. — Represoj kaj tradukoj de niaj artikoloj estas permesataj, se ili ne cstas speciale rezervitaj ; sed oni ĉiam citu nian revuon kaj sendu al ni almenaŭ 2 ekzemplerojn de la tradukaĵo. — En la fako « Bibliografio » estos registrataj nur tiuj gazetoj aŭ libroj, en kiu ajn lingvo, de kiuj venis almenaŭ 2 ekzemplerojn. — La redakcio respondas letere aŭ poŝtkarte nur tiam, se oni aldonis por la respondo internacian respondkuponon aŭ respondkarton.

REDAKTORO – ADMINISTRANTO : Sro JAN JACOBS, kasisto de 1. A.I. BOOMSCHE STEENWEG 444, ANTWERPEN — BELGUJO.

— página 2 del PDF —

Estraro de I. A. I.

Horora prezidanto : Sro Dro E. Boirac, rektoro de la universitato, Dijon, (Francujo). Prezidanto: Sro Th.Cart, profesoro de launiversitato, Paris, (Francujo). Vic-prezidanto : Sro Marechal, profesoro, Leeds, (Anglujo). Vic-prezidantino : Sino H. Zapater de Chalmot, profesorino. Koln a/R (Germanujo). Sekretario : Sro F. Durieux, direktoro de lernejo, 71, rue de Bouvines, Lille (Francujo). Kasisto : Sro J. Jacobs, komunuma instruisto, 444, Boomsche Steenweg, Antverpeno (Belgujo). Konsilantoj ; Sro P. Christaller, profesoro, Stuttgart (Germanujo) Sro Building, instruisto (Anglujo). Sro E. Backheuser, profesoro, Rio de Janeiro (Brazilujo). Sro Schonherr, instruisto, Dresden (Germanujo). Sro Dro Clark, profesoro, Arborfield (Anglujo). Sro O. Simon, profesoro, Wien (Aŭstrio). –

Konstantaj korespondantoj

ANGLUJO: Fino E. O’Brien. — AŭSTRIO : Sro A. Neŭzil. — BOHEMUJO : Sro J. Sŭsser. — BULGARUJO : Sro G. Poppoff. — DaxujJo : Fino A. Mikkelsen. — FINNLANDO ; Sro E. Elenius. — FRANCUJO : Sro J. Aiziĉre. — GALICIO ; Sro J. Kaszycki. — GER- MANUJO : Sroj M, Sykora K. Hirtel. — HipuJo : Sro J. N. Unwalla. — IRLANDO ; Fino Stark. — ITALUJO : Sro A. Stromboli -— NEDERLANDO : Sro Lutkie. — POLUJO : Sro A. Lipski. — POR- TUGALUJO ; Sro J. Pires Marques. — RUMANUJO : Sro M. Timuŝ — Rusujo : Sro S. Kuznecov. — SIBERIO : Sro l. Seriŝev.

I. P. R. estas tute ne profitcelanta entrepreno. Ĝi nur estas la oficiala organo de I. A. I. Ĉar tiu ĉi asocio staras ekster ĉia politika au religia agado, I. P. R. ankaŭ ĉiam portos tian saman k rakteron kaj neniam publikigos artikolon kiu povus iel ajn olendi la politikan aŭ religian opinion de siaj gelegantoj. Oni aikaŭ ĉiam memoru ke ju pli multnombraj la anoj de I. A. I. estos, ju pli granda iĝos I. P. R.

Vendotaj tute je la profito de la kaso de I. A. I. : « La Tutmonda Lernolibro por paroligi Esperanton », originale verkita de F.L.G. Marechal, B. A. — Prezo : 0.500 Srmn. (afrankite) (Donaco de la aŭtoro).

« Voto gx la Inicilo Matematika » (16 desegn) aĵoj en la teksto kaj unu folio eksterteksta kun 16 desegnaĵoj, verkita de Jacques Camescasse. — Prezo : 0.400 Sm. (afrankite) (Donaco de la aŭtoro).

Akvo-trinkpokaletoj por la migrulo. — Prezo 3 ope por 0.100 Sm. (1 respondkupono) (afrankite) (Donaco de S-ro E. Ulitzsch).

Oni mendu tuj ĉe la administranto de I. P. R.

Presejo Esperantista : « DE VLIJT » Nationalestr. 54, Antwerpen.

PARIS 1914!

Vi devas legi en la arte ilustrita KONGRESA GAZETO

la cirkulerojn de la Organiza Komitato ; la informojn de la Komisionoj ;

la praktikajn konsilojn de M. Z, A. ;

la artikolojn de famaj Esperantistoj ;

la nomaron de la Kongresanoj;

la respondon al ĉiuj viaj demandoj.

o DA 3 EDER por legi tion, necese estas ricevi la Gazeton. Ricevos gin nur la jam aligintaj Kongresanoj. VI ALIGU ! SE VI ALIĜOS EKZEMPLE EN MARTO,

LA UNUA DE VI RICEVOTA NUMER BOFOS-EAFAPRILACS 5 oo zoj

La unua numero aperos en „Januaro IQI4.

LUEBLA

— página 3 del PDF —

” LA ONDO DE ESPERANTO ”

MONATA ILUSTRATA REVUO (fondita en la jaro 1909).

Ĉiu abonanto de la j. 1914,

krom 12 n-roj de l’gazeto, — ricevos donace belan Esper. libron :

Esperanta Poskalendaro por la jaro 1915.

« La Ondo » aperas akurate la l-an daton, novstile. Ĉiu n-ro havas 1624 pag. Formato 17X26. Bela kovrilo.

Literaturaj konkursoj kun premioj. Portretoj de konataj Esperantistoj. Diversaj ilustraĵoj. Beletristiko originala kaj tradukita. Plena kroniko. Bibliografio. Nia lanterno (kontraŭ !do). Amuza fako (kun premioj). Anekdotaro. Korespondo tutmonda. (Poŝtk. ilustr.). Anonco en Koresp. Fako — 3 respondkuponoj. La abonpagon (2 rubl.=2, 120 sm.) oni sendu al librejo « Zsperanto » (Moskvo, Lubjanskij projezd, 3, Ruslando) aŭ al aliaj Esper. librejoj—postmandate, respondkupone, papermone, per bankĉekoj aŭ per transpag. 7 de Esp. ĉekbanko.

INTERNACIA MONATA GAZETO

ORIENTA AZIO

de lasta novembra numero aperas regule kun plibeligita

formato, ilustrita de lignogravuraĵoj kolorigitaj, kaj la „

abonprezo estas :

Jarabono : Sm. 1.400 Unu aparta numero : Sm.o.I20 Provnumero : I respondkupono.

(Oni ne akceptas poŝtmarkojn, krom japanaj)

Adreso : « Sekaigo-Soin » Vosakimaĉi, Ebaragun,

Tokio — JAPANUJO.

La kursojn por memlernantoj ni sendas, kiel antaŭe,unu el

la du (Japana kaj Ĥina) nur al jarabonantoj laŭ ties elekto. –

Tragedio de rusaj instruistoj en Siberio.

Lernejo devas esti kiel la dua familio.Lernantoj amikaj estas la pliaĝaj kaj malpliaĝaj anoj de l’ familio. La sincereco en interrilatoj jen kio devis esti enmetita kiel fundamento de ĉi tiuj rilatoj. Ja tio estas malnovaj veraĵoj, proklamitaj de Pestaloci, fervorege defenditaj de L. N. Tolstoj, Raĉinskij kaj de granda vico de aliaj pensuloj, arde amantaj lernejon. Nune estas malfacile trovi la porpopolan instuiston, kiu malakceptas verecon kaj rajton de tiaj veraĵoj en la vivo. La idealoj de lernejo restas tamen nur kiel idealoj, Ili (veraĵoj) estas predikataj en paĝoj de pedagogiaj ĵurnaloj, sur prespaĝoj. Sed idealoj estas unu afero, la vivo do tute alia. Instruisto de porpopola lernejo en NIA tempo estas plejmulte okupita pri demando de sia propra bonstato. Se io povus okazi ? ! Se iu « bonfarantulo » ielmaniere denuncus lin al estraro ? ! Jen kio maltrankviligas instruiston ! Ĉu estas povebla revi pri iaj idealoj, ‘ kiam super la kapo pendas Domokla glavego ! ? Mi deziras tie ĉi konatigi la leganton kun tragedio de kelkaj instruistoj de porpopola lernejo, — kun tragedio, kiun devigtravivas en nia tempo la centoj da reprezentantoj de la rusa vilaĝo, — de reprezentantoj, devigataj — « semi ion prudentan, bonan, eternan. »

Jen unu porpopola instruisto ; dum 12 jaroj li « laboras » en ministra (registara, neeklezia) lernejo ; li profunde ekamis la lernejon, amegis la aferon de instruado ; poste li edziĝis ; antaŭe li toleris sian patron alkoholulan, sed jen li ne plu havis povon esti atestanto de insultaĵoj, kiujn faras lia ebria patro rilate sia edzino

(patrino de instruisto), ekkomenciĝis la konfliktoj. — Ha, ci ekkomencis min instrui ! Instrui sian patron ! Nu, mi montros al ci kiel ci povas instrui la patron! — Kaj la

patro skribaĉas al estraro la denuncon pri sia filo, troviĝis la « atestantoj » inter kiuj ankaŭ estis loka pastro. La kulpigo estis starigita sur sojlo de politiko.«Kaj se la patro denuncas sian filon instruiston, pensas la estraro, tiam klare estas, ke ĉe la instruisto estas la afero ne — « pura »,

— página 4 del PDF —

——~). —

Baldaŭ la instruisto ricevas la «paperon» pri sia eksigo.uviaj liaj penadoj pri sindefendo restis senfruktaj. Vole nevole li forlasis la lernejon. — Ĉu vi ne scias ian oficon de kontoristo aŭ ion alian, por ke mi povu iel maniere vivi, loĝi ? demandis min « eksigita instruisto». La pala koloro de l’ vizaĝo, nerva voĉo, kaŝita ie en profundo de la animo ofendo, — jen kion mi povis « tralegi» sur lia vizaĝo. Baldaŭ mi eksciis, ke li sukcesis aranĝi sin iel.

Jen ankoraŭ 2 instruistoj el unu duklasa lernejo. Oni denucis je ili,ke ili kvazaŭ sin okupis pri politiko. — Estraro, plenumante sian devon, aperis en lernejo ; ekkomenciĝis la « elserĉaĵoj »,la demandesploroj;pri ĉio ili interesiĝis, ĉion’ ili (estrantoj) esploris, sed nenie ili trovis la politikan « odoron». Ĉu vere nenia politikaĵo tie ĉi ekzistas? pensis la estraro, sed esplorantoj decidis per, unu bato atingi la celon, » aŭ, kiel diras la rusoj « subite preni la bovon je ĝiaj kornoj ». Ili demandis unu el lernantoj de plialta klaso : « Kia estas regadministrado en Ruslando? » Konstitucia, respondis li, iome pripensinte. Ha, jen kie estas la perfido ! decidis la estraro. Baldaŭ estis ricevita « la papero », per kiu ambaŭ instruistoj estis forigitaj el lernejo, kaj la instruistino, por esti! punita (1? ), estis translokita el dua klaso en la unuan, kaj ambaŭ instruistoj perdis siajn oficejojn. Ĉu ni devas daŭrigi la malgrandajn historietojn el vivo de popolaj instruistoj ? Estas amaso da ili. Mi supozas, ke sufiĉas la supra cititaĵo. Nur la sola estas ankoraŭ dirinda, t. e. ke porpopola instruisto de nuna tempo vivas tiel malfacile kiel iam antaŭe oni vivis. Materiale porpopola instruisto neniam vivis bone. Eĉ la monopolbrandvendisto estas pli bone monkompensita ol instruisto. Sed ankoraŭ pli multpeza, sufokiganta estas tia atmosfero, en kia li (instruisto). devas vivi kaj labori en lernejo. Denuncoj kaj punoj (kiel ekz. eksigoj, alilokigoj, translokigoj) jen skorpioj, kiuj surŝutiĝas sur lian kapon kiel kvazaŭ el abudaĵujo.

Antaŭ nelonge unu instruisto, mia malnova konatulo, diris al mi : Ci (instruisto) sidas en lernejo kaj ne scias, ĉu eble jam estas skribata aŭ jam skribita pri ci ia den-

— uj =

unco ! Ĉu jam estas al ci sendita de estraro la « eksigpapero ?» Ne — provu labori en similaj kondiĉoj ! Cu ne

» estas pri mi jam verkita la denunco ? Ĉu mi ne estas

alilokigita aŭ eksigita ? demandas sin ĉiam porpopola instruisto de l’ nuntempo. — Idealoj de lernejo — kie vi estas ?…. Sro MIKAELO ALEKSEJEVIĜ el urbo « Ĉita ». Tradukis pastro In. Seriŝev, el Krasnij-Jar, Siberio, Zabajkala oblast, Azia Rusujo.

La naturesploranto Fabre.

Ĉiujare dum libertempo mi translokiĝas en angulo de Provenco (Suda Franclando) apud la vilaĝo Serignan (elp. Serinjan) kie la mondfama naturesploranto Fabre, serene, atendas la « ĉiopovan Falĉistinon de l’homoj » Fabre, ja, estas tre maljuna, pli ol okdekjara. Li mortos ĉe la « malgranda patrujo » kie li naskiĝis, kie li vivis en trankvileco kaj gloro. Kaj tamen li restis, longatempe tute nekonata de siaj sampatrujanoj. Kutime en vilaĝetoj oni ne renkontas eminentulojn, sciencistojn, k. t. p. Tie loĝas kamparanoj, ŝtatoficistoj, instruistoj, poŝtistoj, k. t. p. Sed la eminentularo loĝas en Parizo. Tien alvenas el ĉiuj partoj de la lando tiuj kiuj esperas atingi riĉecon, gloron, famon. Multnombraj estas tiuj kiuj malsukcesas, malesperas. Parizo promesis gloron, ĝi alportis elreviĝon. Sel espero estos ĉiam homa forto kiu permesas elporti malhelpaĵojn kaj suferojn de l’ ĉiutaga vivo. Per espero oni povas vivi,diras prave franca proverbo. Neniam Fabre iris renkonten al la Gloro. Tute nevole la gloro alvenis al li. Modeste, pacience, li laboris esplorante la vivkondiĉojn, la organizon de la malgrandaj insektoj. Li sin okupis pasie pri la vivo de papilio, cikado, formiko, flankenlasante la altranguloj. Liaj esploroj, eltrovaĵoj pri la entomologio estas konatoj de ĉiuj sciencistoj. Fabre verkis librojn legindajn por ĉiuj kvankam, li parolas pri insektoj, kaj perfektaj laŭ literatura vidpunkto. Antaŭ ol

— página 5 del PDF —

| — 52 – liaj verkaĵoj estis disvastigitaj en Francujo oni estis ilin tradukintaj fremdlingve. Tiu modesta entomologiisto estas perfekta verkisto, eĉ poeto.

Plurfoje eminentuloj vizitis lin en lia malgranda vilaĝo. Lastan jaron li akceptis faman vizitanton nome S-ron R. Poincare, Prezidanto de la Respubliko, kiu, tiam, faris rondiran vojaĝon tra Francujo. Nu, tiu geniulo ĉe kiun, ministroj, sciencistoj, k. t. p. alvenas de malproksime por li honori,tiu nobla maljunulo (ĉu vi scias?) estis komence… instruisto. Fabre, ja, studis ĉe la Normala lernejo en Avignon (elp. Avinjono) kaj fariĝis instruisto en Orange. Ne sole li apartenas al nia homklaso sed al nia pedagogia rondo. Li estas nia / Tial la instruistaro ne forgesis nek lian modestan devenon nek lian noblan profesion. Antaŭ nelonge ĝi proponis starigi monumenton, honore al li. Ciu el ni donacis arĝentmoneron kaj rapide la celon oni atingis. La monumento jam staras meze de la korto de la Normala Lernejo Avignona, preta por la inaŭguraciaj festoj.

Kun fiereco ni povas, ni instruistoj, de la tuta mondo Ĉeesti enpense aŭ persone la apoteozon de unu el la plej

gloraj filoj de l’ homaro. A. ROUVERET, instruisto

Bagard – Gard, France.

La otato de la Instruado en Virtembergo

(WUERTTEMBERG) (Respondoj al demandaro de Sro J. AIZIERE.) (La sekvanta rilatas nur al Virtembergo, la diversaj regnoj de Germanujo havas iom diferencajn regulojn.) T. 1. La unuagrada instruado estas deviga por geknaboj de la 7-14a jaraĝo. Neobeantoj estas monpunataj de la

polico.(La pasintan jaron oni en Stuttgart enkasigis 94 Sm. per tiaj monpunoj.)

2. Ĝenerale la programoj lernejaj estas samaj en la tuta lando por knaboj kaj knabinoj.

3. La lerntago daŭras de 8-12a (somere de 7-11a) kaj de 2-4a. Merkredon kaj sabaton posttagmeze ne estas instruado ; do 32 horojn daŭras la instrua tempo dum ĉiu semajno, en ili estas enkalkulitaj la paŭzoj inter la diversaj fakoj, tio estas matene dufoje, posttagmeze unu fojon paŭzo da 15 aŭ :0 minutoj. Somere iafoje oni libertempas 3an aŭ eĉ 4an posttagmezon. Dum varmega aŭ malvarmego sezono oni iafoje liberigas la lernantojn je instruado, por ke ili banu aŭ glitumu,

2. En unu lernoĉambro estas 40-60, meznombre 48 lernantoj.

5. La libertempoj daŭras je Pasko 2 semajnojn, somere 6, je Kristnasko 2 semajnojn. Entute la libertempoj enhavas 65 labortagojn.

aĝis

1. Du ekzamenoj estasnecesaj por fariĝi instruist(in)o.

2 -3. Ekzistas en Virtembergo 6 seminarioj evangelianaj kaj 3 katolikaj por estontaj instruistoj ĉe unuagrada lernejo. La instrua tempo daŭras 6 jarojn (pli frue 4 jarojn). Por instruistinoj ekzistas 1 seminario. La kursoj tie daŭras 4 jarojn. La aĝo de la seminarianoj estas de 14-20 (iafoje de 15-21).

4. La ŝtata instruad-administracio, la «Oberschulrat» (supera lerneja konsilantaro) donas oficon al la geinstruistoj kaj eksigas ilin, la estroj de la seminarioj estas sankciitaj de la reĝo mem.

5. En ĉiu lernejo estas direktisto kies titolo estas «rektoro».

6. Ĝis nun oni elektis la rektorojn el la instruistaro, sed de nun oni postulas akademian studon. La rektoroj ankaŭ instruadas, tamen dum malpli da horoj ol aliaj instruistoj.

A

— página 6 del PDF —

E ukr =

II. 1-2. La salajroj de instruistoj en «popol-lernejoj» estas minimume 800 Sm. ; jen tabelo pri la salajro :

Antaŭ ilia definitiveco kaj lnstrostoj. atgistinoj

antaŭ la 2a ekzameno 1,500 Sm. kun loĝejo

(po tago) Post la 2a ekzameno 1,750 Sm. | 1,650 Sm. (po tago) kun loĝejo | kun loĝejo Post definitiva Instruistoj Instruissinoj sankcio 800 Sm: ~ 650 Sm. » post 3 servojaroj 875 ».” 7001, :9.,.“ » 6 » 950 » “ Z50 » » 9 » IO; » ” ŝĝ00 » ~ » I2 » IISO » “ 830 » „ » 5 » I2550 » = goo » “ » 18 » 13509 » » 980 » “ » 2I » 1475 » » IODO » 5 » 24 « IĜO » “ IIS0 » “

» Ĉiam kun senpaga loĝejo, (instruisto rajtas almenaŭ 4 ĉambrojn, instruistino 2 ĉambrojn kun kuirejo ktp.) se servoloĝejo ne estas havebla oni donas loĝo-kompenson. (“)

Ekzistas ĉe ni « Mittelschulen » ili estas iom altigitaj unuagradaj lernejoj (en kiuj oni instruas ankaŭ la francan lingvon); en tiuj la geinstruistoj ricevas plion da salajro de 100 Sm. Fraŭleco aŭ edzeco ne diferencigas la salajron.

3. La salajro estas pagata parte de la ŝtato, parte de la komunumo, la partoj diferencas laŭ nombro de la lokoloĝantoj. La komunumoj pagas por ĉiu instruisto 550- 1100 Sm. Mezaj aŭ grandaj urboj rajtas aldoni plisalajron ĝis 200 Sm., sed tiu sumo estos ignorata ĉe kalkulo de la pensio.

4. La instruistoj povas akiri pliajn enspezojn oficajn per orgenista ofico, per instruado en vesperaj lernejoj, per gvidado de aranĝoj por gardado, promenigo de lernantoj

(9) “Mia informanto diris, ke tiu kompenso estas 450 Sm. Sed tio ŝajnas erara, ĉar en la ĉefurbo Stuttgart la kompenso atingas nur 425 Sm. kaj ĝi estas la plej alta.

dum la senistruaj tempoj (posttagmezoj aŭ libertempoj). Privatajn enspezojn ili ofte havas por privata instruado al malfacile lernantaj geknaboj, en unuiĝoj kie oni okazigas por la membroj instruon pri diversaj fakoj, ktp.

La rektoroj ricevas kromsalajron de 100 Sm. kiam ili estras 7 klasojn, 150 Sm ĉe 8- 14, 200 Sm ĉe pli ol 14 klasoj IV.

1, La geinstruistoj rajtas pension.

2-3. Tion post plenumo de g servojaroj ; la aĝo ne estas decidiga pri tio. (kiam ili maltaŭgiĝis pro sia profesio ili ricevas ioman pension jamantaŭ la nomita templimo).

4. De komenco de la iva servojaro la pensio estas 40 9» de la salajro (la loĝkompensaĵo estas ignorata). Ĉiujare la pensio plialtiĝas je 1 3/4 procentoj ĉe salajroj ĝis 1200 Sm. Ĉe pli altaj salajroj la sumo de 1200 Sm. plialtiĝas je 1 314, la plia sumo je 1 1/2 9l, ĉiujare.

5. Pli frue oni deprenis iom el la salajro pro la pensio sed nun ne plu.

Ekzemplo pri la pensio :

Instruisto post la 15a servojaro ricevas salajron da 1250 Sm. post tiu tempo la pensiono

estas 48,750/0 el 1200 Sm. == 585 Sm. kaj 47,5000O el 50 ŜM. = 23,750 Sm.

entute 608,750 Sm.

La vidvino ricevas ĝuste duonon de la pensio, do en la supozita okazo : 304,375 Sm. por ĉiu infano ne atinginta aĝon de 18 jaroj estas pagata unu dekono de la pensio, do

0,875 Sm. 60,875 v.

1. La instruistoj rajtas voĉdoni, la geinstruistoj rajtas skribi en gazetojn.

2. La instruistoj povas esti balotataj eĉ en la parlamento.

3. Ili ne rajtas komerci, kiam iu instruisto deziras eniĝi en inspektantan aŭ konsilantan komitaton de iu entrepreno li devas peti permeson, tia partopreno ĉe profitemaj entreprenoj ne estas permesata.

P. CHRISTALLER, Stutigari.

— página 7 del PDF —

La novaj salajrogradoj de la instruistaro en Nieder-Osterceieh (Mals1-fustrio) escepte la cefurbon Wien. Lau la leĝo de 1. januaro 1981.

Kategorio

Ofickaraktero

Salajro

Aĝo-aldonoj laŭ la servjaroj

LOĜEJA KOMP30 DE LA INSTRUISTARO

Instruistoj : |

Instruistoj :

Funkciaj aldonoj en lernejoj kun

Direktoroj kaj direktorinoj en burĝaj lernejoj.

Fakinstruistoj kaj fakinstruistinoj en burĝaj lernejoj.

2200 K (916’66 Sm) Post 20 servjaroj 2400 K(1000 Sm)

JOR

Ĉefinstruistoj kaj ĉefinstruistinoj en popolaj lernejoj.

Geinstruistoj en popolaj lernejoj. I. Klaso.

1800 K (750 Sm)

INI.

Geinstruistoj en popolaj lernejoj I1. Klaso.

1200 K. (500 Sm)

26a, 31a kaj 36a servjaroj, de farita ekzameno pri instrua kapableco.

8 aldonoj po 200 K (83’33 Sm) atingeblaj post la finita 4a, 8a, 12a, 16a, 21a,

Senpaga loĝejcloĝkompenso en loko kun

pli ol 15c00o loĝantoj kaj en lpo Baden 1000 K (415’66 Si Ea aliaj lokoj goo K (375 $

ĝis 2000 loĝantoj soo K (2c Sm) 20CO » 6OVO » 600 K (2) 700 K (2: Sm) 8co K (33 Sm) 900 K (3m)»

6COO » ICOOO » IOOVO Y ISOOO » pli ol 15000 »

2000 » 6OCO » pli ol 6000 »

soo K (208’33 Sm)

ĝis 2000 loĝantoj 300 K (125 Sm) 400 K (164’66 Sm) 500 K (208’733 Sm)

malpli ol 10000 loĝantoj soo K (;3 Sm) 600 K (Sm) 7co K (:69m)?

TOCOO ĜIS 15000 » pli ol 15co0 »

ĝis 2000 loĝantoj 3co K (rm) 2000 » 6000 » gco K (15 Sm) 500 K (233 Sm) 6co K (3m) 7co K (9 Sm)?

6OCO » IOCOO » IOOOO Y I$00O »

pli ol 15coo »

2C00 » 60CO »

pli ol 6000 »

soo K (208733 Sm)

ĝis 2000 loĝantoj 300 K (125 Sm) 400 K (166’66 Sm) soo K (208’33 Sm)?

ĝis 8 klasoj goo K (166’66 Sm)

9» 10. ». 500 K (208733 Sm) lI» 12 o » o ĉoo K (250 Sm) 13 » 14. ». 700 K (291’66 Sm)

Por ĉiu plua klaso rekompencon de so K (20′ 3 Sm).

ĝis 3 klasoj 200 K ( 83733 Sm)

4» 5. ». 300 K (125 Sm) 6» :8. » 400 K (165766 Sm) 9» II » 500 K (208733 Sm)

Por ĉiu plua klaso rekompencon de 50 K (20’83 Sm).

1 J | |

300 K (125 Sm)

300 K (125 Sm)

—

—

Provizoraj geinstruistoj de la II. Klaso kun atesto pri matureco ricevas jaran mpencon de 1000 K (146766 Sm), kun atesto pri kapableco 1200 K (500 Sm).

(9) NOTO : La saman loĝkompenson ricevas la geinstruistoj de la Ia kaj Ila kategori’ jenaj 13 urboj Payerbach. Puchberg. Raach. Reichenau. Schottwien. Vŭslau. Weikersdorf.

: Baden. Breitenstein. Brŭhl. Enzenreith. Gainfarn. Gloggnitz.

Nieder-(Esterreich. Aŭstrio,

Alois Halsamasek, instuisto en Unter-Themenaŭ.

— página 8 del PDF —

aj 21 distrikoj.

jengi

La novaj salajrogradoj de la instruistaro en la imperia cefurbo Wien ka

rn

Lau la lego 1 septembro 1910.

Aĝo-aldonoj laŭ la servjaroj

Instruistoj.

~ ~= ~~ 1a [= — “ “ = LZ ~ = : i = £ o Ps Na NI = E Vi Vv Vi s SElsvglo e 2 o o ~ = =——~ Oo o o to] o ‘T|oovP]a mm e] [e] = : 2 = = los = Ka mm vo Noj vo 5 lares E = ke ~i v~ ivo] oj Eo Do| X un. FJ loS. ~= ~ ~ = = laj =“BLl oflaj“ k i 4 xe mls muim Laj ka a lasoj:te| € 1 [se] j kd ~Ales“|283z| 8 o s ls Ki : = [ess nI IS (3 1|a3 (8 [e] o|= = = o NS Q ~= = ol» A ora S—Oo To EZ o Ilo bi B7e|2.5|- = = 2 = E 5; To Q- Aii or 5 ESI SPE ~ |zes ~ PILO or A kcakra] nab s9| £ |Eam S o DIDS o lon To mn lon e’3 [Poo so|z 3 S|l99 mn [53 Qi yo |Smm oz |ETT LIS qN cu Peneeelo. Sz Sho [os SI RSS |Lo moJ$| = [~o ~e o Din. Slo ~m Ila gdSN =” Ed A Q d-a Blnu Plu oSm [= UA zi kd 2 4| 3474 fzs|l«z£| 9 les= lej oĤ|oŜOlosŝo QO 8 o ei e [s==leaa] 9 Sa 3 8 o di «o29[qEĴEX Ja | enzjsuj LIJ OUDLUEZO VINIEJ 1S0J “OJE(AJOS z£ 5 | [ef egz leke “eoz “EVI “EZI “ES “EK IIU EI ]SOd Z [ergosŝune (we €€,£8) YI ooz od [ouOpIE 8 =

“o29[QqEdEX ENIISUI td OURUWEZI9 ENIEJ 1SOd “OIElAIOS GE (ex z£ “ege “eko “BOZ “EGI «EZI “E6 “EO “EĈ LIIUY EI JsOd [erqasune («ug ££,£8) “Y] ooz Od (OUOP[E OL

= = = =— TT sa „6 «~l 28 Sem le o EI Ŝ ka dno | Sg|kio |kE | Mm ka o V [42] = ce No, |239|/|358/3898I8o|ssa/|89e|88 [e 8 Noj tiko va] = ni – N co o] okar ro Dre =en [49] Du No N = ~u m~ o0 m~ mo ~= = [eI mM mi =— =~=— =— =— : ‘ ro ĝu =; == ku “= LN lej Toj) = 9 257|=a 23 “o o s.|zu ŝ mO Son kiloj [7 Qu m’a = oO 2 o [= 9D|-« loj la] so I Sg D So k=oo E o. a Izo de K~ ALa = [o2a|5P Jla. a „o[v8 niu Z = |2agpglo Isuos|a=9ĝ| 32145 a — uua vOJvooo|vos I =— = s5 aa 2 SS alen slspns | os lto s saoo Erg o seg|o9z|229V| = | e Z -5 |a3- |a 5[3su Is e5 = “a o ON 47) un~»Mlor= sm, —— QA n po wo D|.5 .~q polo] a ka as a Z2s|32.- 2 Is To so i ogalzeol|ss =el c= el = = ~O — = a olz Le = So d= ~o sol$io = = kej av) QIO pej = = s So. O e~ O9 aso Qu Qe Qoaoa. a s E. o pj ma taj Ll 39 = el as = |g == 3 ~o s lO OU) la» [soj [e] ~u 9 5 . : s ~i ~i =

jaran rekompenson da 1200 K.

pri matureco ricevas la rilataj geinstruistoj instruadis almenaŭ 2 jarojn

kun atesto

Sm) kondiĉe ke

aj iernejo

(600

kapableco en popolaj lernejoj 1440

Provizoraj geinstruistoj 2a klasa en popoloj kaj bur

(500 S$m.), kun atesto pri

en Wien.

ALOIS HALAMASEK, instruisto en Unter-I’hemenaŭ, Nieder-Osterreich. Aŭstrio.

Striko de Instruistoj en Skotlando

En Britujo ofte okazas strikoj inter la laboristoj, sed lastatempe okazis en Skotlando tre malofta afero, striko inter la instruistoj.

La punkto de la disputo estas jena. En Skotlando, en urboj, urbetoj, kaj vilaĝoj, okazas multe da vesperaj klasoj, speciale dum la vintra sezono. La instruistoj de la tagaj lernejoj, elementaj kaj altgradaj, instruas en la vesperaj lernejoj, kune kun unu aŭ du specialaj kaj neprofesiaj instruistoj. Kompreneble, oni pagas la instruistojn speciale por tiu-ĉi vespera laboro. Sed jen la punkto. La estro de ordinara taga lernejo, kiu ĉiam ricevas sufiĉe bonan salajron, neniam devas esti estro en vespera lernejo, ĉar tiu ofico, kiu valoras en tiu Ĉi okazo 600 Sm. po jaro, estas kompenso al la klasinstruisto, ĉar estas tre granda diferenco inter lia salajro kaj salajro de estro en taga lernejo.

Nun, la Neilston’a edukadestraro en Skotlando rompis tiun ĉi ordinaran regulon, kaj transdonis al sinjoro kiu estas lernejestro en taga lernejo, la oficon de estro ankaŭ en la vespera lernejo. Se tiu ago havas signifon, la signifo estas ke la Neilston’a edukadestraro ne fidas al siaj ordinaraj klasinstruistoj, aŭ kredas ke inter ili, ne estas eĉ unu instruisto kiu estus taŭga persono kiel estro de vespera lernejo. Kompreneble, la instruistoj en tiu distrikto akceptis tion kiel insulton al si mem kaj strikis, rifuzis instrui en la vesperaj lernejoj. Ekzemple, en la vilaĝo Barrhead kie ordinare estas tri vesperaj lernejoj, nun povas okazi nur unu pro la striko. Kvankam la fino de la disputo ne ankoraŭ alvenis, tri punktoj estas notindaj.

(1) La forta unueco montrita de ĉiuj instruistoj sub tiu ĉi edukadestraro, en la striko, kvankam la okazo ne multe tuŝas la interesojn de multe da ili.

(2) La kunbatalado kaj simpatio de la instruistino, kiujn la afero tute ne, rekte, interesas, Ĉar virino neniam estas estrino de vespera lernejo.

— página 9 del PDF —

— 60 —

(3) La fakto ke, el la kvar mil instruistoj kiuj laboras sub edukadestroj proksime de la loko kie okazas la disputo, preskaŭ neniu deziras kapti la vakantajn lokojn,

kvankam la salajro tie-ĉi estas iomete pli bona ol en

liaj propraj vesperaj lernejoj.

La strikantaj instruistoj metis la tutan aferon antaŭ la decido de la Asocio de la Skota Instruistaro, kiu nuntempe konsideras ĝin kaj poste faros sian eblon por kontentigi la instruistojn kaj ĉesigi la disputon.

DAVID KENNEDY, Glasgoto.

Instrulernantinoj

La edukado estas unu el la plej gravaj fakoj de nia socia vivado. Ofte de ĝi fontas ĉu feliĉo ĉu malfeliĉo ne nur de individuo sed ankaŭ de tuta popolo.

Vi do atendas, estimata leganto, ke mi parolos pri la maniero eduki aŭ edukigi vian infanon. Oni jam faris tion tiel ofte, kelkfoje tiel tede (pardonu minla aŭtoroj! ), ke mi decidis transiri en alian kampon.

Vi scias, ke ekzistas profesiaj edukantoj, kiujn oni kutime nomas instruistoj ; ke ilia laboro estas malfacila pro prilaborata vivanta ŝtofo : ke malgraŭ ĉio oni multfoje kaj multloke kritikas senprave ilian labormanieron kaj « ilian libertempadon »: ke ili malofte renkontas la indatan dankadon. Vi ankaŭ scias, ke tiun profesion kiel alian, oni devas zorge lernadi ; sed ĉu vi scias plene kiel oni ĝin lernas ? Kredeble, ne,! Krom se vi mem ĝin lernis. Kaj eĉ se vi vizitadis intrulernejon, vi certe ne scietas kiel okazas en tiuj alinaciaj : kia estas en ilila vivo de lernanto aŭ lernantino, ilia spirita stato, iliaj interrilatoj inter si, kun la profesoroj, kun la ekstero, k, t. p. Nepre ekzistas tiom da malsimilaĵoj, da specialaĵoj en ĉiulandaj tiaj lernejoj, ke ĉiu el ni miregus legante rakonton pri vivado « enfermita » de venontaj instruistoj fremdaj. |

Bedaŭrinde libroj pri tio ŝajnas malmultaj. Car mi

a TI) =

renkontis unu, (1) mi konsideras kiel devon, komuniki

. mian eltrovaĵon al la tutmonda samideanaro kaj precipe al

instruistoj. kaj instruistinoj… sed ĝi estas franclingva ! Malgrave,ĉu ne ? Se multaj deziros ĝin koni kaj diskonigi, ni tradukos esperanten. Cetere estas multaj nefrancaj instruistoj kaj instruistinoj, kiuj komprenas, almenaŭ lege, la francan lingvon, kaj tial povos tuj havi la plezuron iom por aliaj prokrastotan.

Tiu verko, titolita « Norma)iennes » (= normalaninoj = instrulernejaninoj), estas taglibro de « Normalanino », la travivita studo de ŝia intelekta vivado,de la oftaj sentoj de enpensionuloj. Ĝi ne celas ĝeneraligon, nek partiecon.

La ĉefan agadon oni nomas « bĉtisage » en la speciala lingvo de l’nomalaninoj. Gi estas kvazaŭ pasia amo al kunulino, kiu ekfloras en la viriniĝaj koroj tiam, kiam la vera amo naskiĝas por pli feliĉaj junulinoj en la medio familia.

Por kompreni — kaj komprenigi — tiun spiritan danĝeron, necesas, ke oni estu ĝin sentinta, tiun internan vivon suferinta, ke oni estu plorinta sen sciata kialo, sopiranta nekonscie al nekonata idealo.

Poste la « Normalanino » subite transiras de la nenatura lerneja vivo alla reala vivo instruistina, vivo sendependa kaj sindonbezona, sed ofte ankaŭ izoleca kaj malgaja en malproksimo elreviga, for de l’ gepatra hejmo.

Plej seriozajn sociajn demandojn ankaŭ pritraktas ĉi-tiu novspeca interesega libro : instruistaj asocioj kaj sindikatoj, feminismo, profesiaj aferoj, k. a..

Ĝi certe plaĉos tutmondajn geinstruistojn kaj plie ebligos, ke ni denove dankadu Esperanton, kiu devas servi ne nur por priparoli ĉiutagajn kaj ĉiulokajn aferojn sed ankaŭ kaj precipe por diskonigi kaj utiligi tutmonde ĉion apartan interesindan el ĉiu loko kaj el ĉiu tempo.

A. GIRAUD, Instruisto, 2, rue du Nil, Marseille. (1) « Normaliennes », franclingva verko de F-ino Albert, Instrulerneja Profesorino kaj de S-ro Armand, Instruisto. P. S. — Se ekzistas samtemajn verkojn mi tre petas, ke oni ilin al mi konigu, kaj se oni deziras havigi al si la ĉi supre diritan oni al mi sin turnu. (fr. 2,50)

— página 10 del PDF —

== eO —

LA MOVIGMALSANO

(Konsiloj de departementa inspektoro al la instruistoj, en okcidenta marborda regiono de Francujo. — El la pedagogia revuo « Le Volume ».)

Moviĝmalsano estas la febra kaj perioda malkvieteco de la moviĝemaj instruistoj kiuj, almenaŭ unufoje ĉiujare petas oficojn, okupatajn aŭne. Je la epoko de Ia instruista movado, ĉio moviĝas aŭ deziras moviĝi; ĉar ekzistas movadon, ĉar, tiuj ne stareblaj instruistoj deziras sin movi.

Oni plendas pri tio ne la unuan fojon. Tiu temo estas malnova, kaj tamen ankoraŭ nuna. Nur de ĝi suferas lernejoj.

Ĉu tio devenas de nia franca karaktero ? Ĉu estas senpacienco, malsaĝa ambicio ? La kaŭzoj de tiu malkvieteco, kelkafoje,estas bonaj : resaniĝo,instruado de siaj infanoj, zorgoj al la maljunaj gepatroj, kaj rajta antaŭeniro. Tiuj kaŭzoj estas maloftaj, sed, se ili estas veraj, ili estas valoraj ; do, oni konfesas ilin al ni por kaŝi la aliajn.

Tiaj junaj geedzoj malkuraĝas diri ke ili deziras loĝi en urbo havanta kolegion por sia novnaskitulo : malgraŭ la frumatureco de infanetoj, oni ne ankoraŭ kuraĝas diri tion. Sed, oni havas devojn, familiajn aferojn. Kaj oni certigas ke malpliiĝos la filia sindonemeco ! Neniam ekzistis tiom da filoj kaj filinoj dezirantaj dorloti siajn gepatrojn !

“Klimato estas admirinda kaŭzo de ŝanĝo por tiuj kiuj «havas nenian. Senpene, ĉiam oni trovas, por necesigi ŝanĝdemandon : nebulojn, marĉojn, tromalvarman montaeron, aŭ malfortigan marventon. Sed, unue, la klimato tro rapide efikas : tuj la loĝigito,niaj geedzoj estas grave malsanaj. Rapide, ili devas foriri ; « Sinjoro Inspek toro, transloĝigu nin. » Komprenu : antaŭeniro; Ĉar, se ili ne antaŭ eniros, mi opinias ke ili ankoraŭ dum kelka tempo suferos la klimaton, kaj estos bonaj.

Antaŭ nelonge, geinstruistoj insiste petis oficon kiu estu nek ĉe la marĉo, nek ĉe la marbordo. Dismetu tiujn

Gr

landpartojn, estas regiono malgranda kaj — okaze — la plej ŝatata. La petantoj estas multaj por tiu regiono, kiu ne devas esti privilegio de la malplimulto.Car, en malsanaj landoj estas lernejoj, kaj tion mi ne bedaŭras. Kie estas lernejoj, devas esti instruistoj ; nenia alia maniero estas ebla. Sufiĉas ke oni ne forgesu tiujn kiujn minacas la malsana klimato.

Vere, tro multe da instruistoj, precipe la junaj, opinias ke estas malkonvena loĝi longatempe en sama loko; « kion oni dirus, se ili restadus ? Oni pensus ke ili estas malfavorataj ; do, ilia memestimo vigliĝas. Plie, tia kolego estas translokigita, kial mi ne estus ? Ĉiuj ni estas egalvaloraj, ĉu ne?» Tiuj rapiduloj, eble, estas sinceraj. Oni malakceptas la valoron de la aliaj, kaj oni deziras aliigi la estran elekton, aŭ eĉ… la estron.

Ni lasu tiun junulon ekscitiĝi, sed ni diru al li sian eraron.

Ni ne malakceptas la rajtojn eltiritajn el la loĝejo, sed oni tro diras. Ekzemple : jam iu instruisto malakceptis oficon ĉar lia meblaro estis pli alta olla ĉambro.

Pri tio, oni bezonas bonhumoron. Ĉar la estro, kiamaniere li agu, estas kaj estos malbenita ; almenaŭ, ke li estu malbenita… malprave.

Tial mi konsilas al la instruistoj plimulte pripensi la lernejan intereson. Same, mi diras al la instruistinoj, kiujn, tiel rapide, enuo mortigas en la vilaĝo, kaj kiuj petas urban oficon.

Instruistoj ekzistas por lernejoj, kaj ne lernejoj por instruistoj : tion neniu neas.Se estas eble kontentigi ĉiujn, des pli bone ! Sed, mi ne konas tiun sekreton, kaj mi petas pardonon. La lernejan intereson oni devas unue pripensi.

Konfesu ke moviĝmalsano nevaloras por antaŭeniro. Kuracu, kaj resanigu ĝin. En la plej izolata vilaĝo, ekzistas delikatajn kaj certajn ĝajojn ; kaj ofte, tiu urbo kien oni rapidas, estas nur granda vilaĝo en kiu oni trovas malbonaĵojn kaj elreviĝojn : tro kara estas tiu kontentigo de fiereco.

— página 11 del PDF —

64 =

Jen tio kio estas bone diri kaj rediri. Bedaŭrinde, estas senutile… A. M., departementa Inspekoro. Tradukis : GIRAUDET, instruisto en Bessay, Allier, Francujo.

(Mi estos tre dankema al la alilandaj kolegoj kiuj

bonvolos skribi al mi ĉu moviĝmalsano ekzistas en ilia lando.)

EL LA ASOCIA VIVO

Niaj kunvenoj dum la Xa Kongreso de Esperanto en Parizo.

Karaj Amikoj !

Jen la programo de la kongreseto de 1. A. I. dum la Xa Kongreso en Parizo.

1. Raportoj pri naciaj asocioj. — Diskutado pri generala reorganizado de I. A. I. — Vidu la projekton de nova regularo.

II. Diskutado pri kunedukado.

a) Ĝenerala studado de la temo

b) Nuna stato de la afero en ĉiu lando.

III. Situacio materialo kaj morala de la publikinstruistoj en ĉiu lando.

a) Edukado de la estontaj geinstruistoj,

b) Oficigado — Salajroj —Diversaj gradoj — Laboro.

t… Direktoroj — Rilatoj inter instruistoj kaj direktoroj- Pensio.

c) Morala situacio — Politikaj rajtoj — Instruistaj asocioj.

IV. Vizitado de diversspecaj parizaj lernejoj.

V. Akcepto de la lokaj geinstruistaj asocioj.

VI. Komuna festeneto.

La ĉefaj kunvenoj okazos mer«redon 5 aŭgusto en granda aparta ĉambrego.

— 65

Dum la kongreso ni havos specialan konstantan kunvenejon en la kolegio « Chaptal » proksime de la «Palaco Gaumont »

Mi insiste petas ĉiujn niajn kolegojn por ke ili bonvolu studi la temojn diskutotajn, kaj poste ĉu sendi raportojn senpere al mi, ĉu — pli bone — komisii iun el sia samlandanoj por ke li prezentu mem tiujn raportojn.

Por la pariza sekcio : J. AIZIERE. Alfortville, apud Parizo.

Z

Projekto de nova regularo por l. A. l.

Je nomo de la franca asocio « Esperanto ĉe la lernejo » ni havas la honoron prezenti la jenan projekton diskutotan dum ia venonta kongreso. Insiste ni petas niajn kolegojn por ke ili bonvolu iom pristudi ĝin.

7. Nomo, difino, sidejo.

I. A. I. estas federacio de naciaj asocioj de esperantistoj geprofesoroj kaj geinstruistoj. Gia socia sidejo estas en Antverpeno, Belgujo, 444, Boomsche steenweg.

11. Celo.

Tiu federacio celas :

19 Centralizi kaj diskonigi ĉiujn sciigojn rilatajn al la esperanta movado ĉe la lernejaj medioj.

2e Plifaciligi la rilatojn inter geinstruistoj kaj ankaŭ inter gelernantoj en la tuta mondo.

39 Kunagadi por enkonduki esperanton en niajn profesiajn internaciajn kongresojn kaj en nian internacian oficejon.

49 Diskonigi la ĉefajn okazintaĵojn pri profesiaj interesoj kaj aparte la lernejan organizadon en ĉiu lando.

5e Studi kaj diskuti pedagogiajn temojn.

ZII. Kunmetado kaj kotizoj.

a) AKTIVAJ ANOJ : I» naciaj asocioj de esperantistaj geprofesoroj kaj geinstruistoj. Asocioj tiaj estas asocioj,

— página 12 del PDF —

== “B6) =

kies menbroj apartenas al komuna lerneja organizado memstara. Ili pagas pagas jaran kotizon da 10 centimoj po membro.

Ĉiu ano de naciaj asocioj povas ricevi I. P. R. pagante 800 Sm. = 2 frankojn.

2“ Zsoltaj geinstruistoj aŭ geprofesoroj en la landoj, kie ne ekzistas ankoraŭ nacia societo. Ili pagas 1 Sm. kaj riĉevas l. P. R.

b) APROBANTAJ ANOJ. — 1? iaj societoj pagantaj jaran laŭvolan kotizon da 1 Sm. minimume. Ili ricevas I» Pi, Re

29 jaj izoluloj pagantaj minimume 0,2 Sm. Ili ricevas ĉiujare unu ekzempleron de I. P. KR.

c) BONFARANTAJ ANOJ. ~- I“ iaj societoj pagantaj Ĉu ro Sm. jare, ĉu 40 Sm. unufoje,

2e izoluloj pagantoj ĉu 4 Sm. jare, ĉu 20 Sm. unufoje.

Tiaj bonfarantaj anoj rajtas ricevi nacian kaj internacian bultenon.

ZV. Komitato.

La administra konsilantaro konsistas el delegitoj elektitaj de ĉiu landa Asocio (aktiva ano) po unu delegito por 50 anoj aŭ ono de 50 anoj

Izoluloj opiĝas por elekti unu delegiton.

V. Estraro.

Ĉiujare la ĝenerala kun :eno elektas prezidantan asocion inter la landaj asocioj, aktivaj anoj de I. A. I. Tiu asocio elektas mem prezidanton, vicprezidanton, sekre tarion kaj kasiston.

VI. Kunvenoj.

Ĉiujare dum la internacia esperantista kongreso okazas ĝenerala kunveno.

Ĉiuj anoj de I. A. I. povas ĉeesti kaj diskuti sed nur la rajtigitaj delegitoj povas alpreni decidojn.

la delegito povas reprezentigi sin per alia delegitoj.

VII. — Bulteno

La oficiala organo de I. A. I. estas I. P. R. kies ĉefredaktoro estas elektata de la ĝenerala kunveno.

= O$ =

Ĉiu nacia asocio devas komisii specialan korespondanton al I. P. R., kies tasko estos ĉiumonate sendi artikoleton pri la okazintaĵoj interesaj en sia lando.

Estus dizirinde ke I. P. R. enhavu regule :

Oficialaĵojn —— ĉiunaciajn novaĵojn rilate al nia fakokongresajn temojn diskutotajn artikole antaŭ la kongresodemandaron kaj respondaron — ĉiajn pedagogiajn artikolojn.

VIZI. Diversaĵoj.

La financa jaro komencas je la dato de la ĝenerala kunveno.

Okaze de disiĝo la kaso de I. A. I. estos donacita al ia pedagogia instituto montrata de la ĝenerala kunveno.

J. AIZIERE rue de Berlin, Alfortville, apud Parizo. Francujo.

ESPERANTO ĈE BOHEMA JUNULARO.

Estas konata fakto, ke novaĵoj vekas atenton de de maturaj homoj kaj eĉ de infanoj. Bohemaj gejunuloj el Bohemujo, Moravio kaj Silezio, preskaŭ nur lernantoj de popola kaj burĝa lernejoj jam de longatempo legas kaj subtenas sian ilustritan gazeton, nomitan « Maly Ĉtenar» kaj eldonatan en la ĉefurbo Praha La nuna jarkolekto 1913-4 alportis al sia malgranda legantaro surprizon. Ĝi estas « Esperanta angulo », redaktita de instruistino Julie Ŝupichova. Ke ĝi bonvenis al koroj de bohemaj gejunuloj, atestadas la preskaŭ Ĉiutage alvenantaj esprimoj de konsento kaj danko de junaj legantoj. — Ili fariĝu bonaj batalantoj de nova ideo !

Urga Alvoko.

Karaj kolegoj ! La kongreso de la franca federacio de geinstruistoj,

kiu okazos en venonta Aŭgusto, diskutos demandon tre gravan por ni francaj geinstruistoj.

— página 13 del PDF —

=——=g9! =

Tio estas la gardservo dum la intertempo inter la matena kaj la posttagmeza klas laboro.

La kolego komisiita por fari raporton, kaj alcentrigi ĉiujn sciigojn pri tiu temo rilate ai la alilandaj lernejaj organizadoj petis mian helpon.

Mi estus tre feliĉa, se vi konsentos respondi la jenan demandaron. –

Antaŭe mi tutkore dankas vin, kaj certigas vin pri miaj plej koraj sentoj.

; J. AIZIERE, Rue de Berlin, Alfortville apud Parizo. Francujo.

DEMANDARO

1. Nombro da labortagoj kaj ripoztagoj ĉiusemajne ?

2. Daŭro kaj horoj

1) de matena klaslaboro ?

2) de posttagmeza klaslaboro ?

3. Sumo de la lecionhoroj ĉiusemajne ?

4. De kiam la leĝo montras la devigajn lecionhorojn ?

5. Ĉu la geinstruistoj devas gardi la lernantojn ?

a) antaŭ la matenaj lecionoj ?

b) inter la matenaj kaj posttagmezaj lecionoj ?

6. Ĉu ekzistas organizado por lerneja marĝado ?

En kiaj lokoj tiu lerneja manĝado okazas ?

Kiu zorgas pri la lernantoj dum la manĝado ?

7. Krom la lecionhoroj, ĉu oni trudas al la instruisto

a) aliajn lernejajn servojn ?

b) nelernejajn servojn ?

8. Montri la daton de la leĝoj aŭ regularoj kiuj organizas tiujn servojn ?

Bonvolu respondi plej precize eble montrante la oflcialajn regularojn. Rilate 19 al la urbaj lernejoj — 29 al la kamparaj lernejoj.

RESPONDARO POR FRANCUJO

1. Ĉiusemajne la geinstruistoj havas 5 labortagojn kaj 2 ripoztagojn : jaŭdon kaj dimanĉon.

= 69 =

2. Lerneja modela regularo estis starigita kaj modifiita de diversaj ministroj : 18 Januaro 1887-29 Decembro 1888 kaj 26 Julio 1905. Tiu regularo estas gvidilo pot la verkado de la departementaj regularoj.

La 6a artikolo diras : La lecionoj daŭros 3 horojn matene kaj 3 horojn posttagmeze. La matena klaslaboro komencos je la 8a kaj la posttagmeze je la dektria.

Tramen laŭbezone tiujn enirhorojn povos modifii la ĉefinspektoro post peto de lokaj aŭtoritatuloj kaj aprobo de unuagrada inspektoro.

En Parizo kaj multaj aliaj urboj la matenaj lecionoj daŭras de la 8a 12 ĝis la 11a 1/2 kaj la posttagmezaj de la 1a ĝis la 4a.

Laŭ la 7a artikolo : la lerneja departementa konsilantaro povas, post propono de la ĉefinspektoro kaj aprobo de la urbkonsilantaro, permesi la organizadon de duonlabortagaj lernejoj.

En tiuj lernejoj la direktoro apartigas la lernantoj laŭ du grupoj. La lecionoj okazas por unu el tiuj grupoj matene de la 8a ĝisla 11a, kaj porla dua grupo posttagmeze de la ia ĝis la 4a.

Tamen kiam la gepatroj petas pri tio, la infanoj povas ĉeesti la du seriojn da lecionoj.

Nur en deko da departementoj, en montara lando, tiaj lernejoj ekzistas.

3-4. Semajne la geinstruistoj instruas dum 30 horojministeria ordono de la 18an de Januaro 1887.

5. a) Kvankam nenia leĝa ordono trudas tion, la pordoj de la lernejo estas malfermataj almenaŭ dum 1/2 horo antaŭ la lecionoj matene kaj posttagmeze, kaj la instruisto laŭvice devas observi la lernantojn laŭ departementaj regularoj.

b) La 9a artikolo de la modela regularo diras : la instruisto devas gardi la infanojn, kiuj ne reiras hojmen post la matenaj lecionoj, ĝis kiam ili forlasas definitive la lern- 2jan domon.

6. Multe da komunumoj organizis lernejajn tagmanĝojn, kiuj okazas ĉu en lerneja ĉambro ĉu en aparta ĉambro.

— página 14 del PDF —

-— 70 —

En Parizo la malriĉaj infanoj ricevas senpage la lernejan tagmanĝon, la aliaj pagas nur la kostprezon(de 10 ĝis 25 centimoj).

Generale la gardado estas farita de la instruistoj ĉu senpage, ĉu por ia salajro malsama laŭ la komunumoj. En Parizo la instruistoj ricevas por tiu servo 1 fr. 50 por unu

horo. 7. a) Laŭ la 1oa artikolo de la modela regularo : ĉiu

el la instruistoj laŭvice devas observadi la lernantojn dum la liberaj ludoj sur la korto (kvaronon da horo matene inter lecionoj, kaj same posttagmeze). Ili devas ankaŭ gardi la punitajn lernantojn post la posttagmezaj lecionoj (1/2 horo maksimume) Post la labortago regula, studtempo sub observado de instruisto povas esti organizita en la unuagradaj lernejoj. Por tio pagas la gepatroj. La gardado estas laŭvola por la instruistoj, tamen la lernejestro Ĉiuokaze devas observadi tiun servon.

b) Multaj geinstruistoj kondukas vintre vesperajn kursojn por plenkreskuloj — tiu servado estas pagata sed tre malmulte. Multaj kolegoj ankau okupiĝas pri asocioj

de malnovaj lernantoj, ŝparkasoj, lerneja mutualeco, k.t.p. Tiuj servoj ne estas dervigaj, sed morale la instruistoj

devas fari ilin.

La ĉefaj libertempoj okazas en Aŭgusto kaj Septembro, ili daŭras 6 semajnojn. Kiam la komunumoj organizas libertempajn klasojn aŭ kiam la instruisto okupiĝis pri postlernejaj organizaĵoj, tiuj libertempoj daŭras 8 semajnojn.

Aliaj libertempoj : Pasko : de 7 ĝis 11tagoj Kristnasko kaj Novjaro : de 3 ĝis 8 tagoj Mortintfesto (2 novembro) : 1 tago nacia festo : t tago komunuma festo : 1 tago. J. hIZIERE.

RESPONDARO POR BELGUJO. 1. Ĉiusemajne la geinstruistoj havas 5 1/2 labortagojn kaj 1 1/2 ripoztagon (Jaŭdon posttagmeze kaj dimanĉon),

= Itt —

2. Laŭ la ŝtata modela regularo la instruado daŭros 21/2 aŭ 3 horojn matene kaj 2 1/2 aŭ 3 horojn posttagmeze. La komunumoj rajtas laŭbezone modifii tiun regulon.

En Antverpeno (la plej granda urbo el Belgujo), teorie, laŭ regulare, la lecionoj komencas matene je la 8a, sed ĉar en la antverpenaj komunumaj lernejoj la religia instruado, ordonita de la ŝtato ne estas donita, pro peto de la gepatroj de ĉiuj gelernantoj, ili nur komencas je la 8 1/2. La klasoj de la unua grado finiĝas je la 11a, tiuj de la dua grado je la 11 1/2, kaj tiuj de la tria grado je la 12a, Ĉiuj klasoj rekomencas postagmeze je la 2a, por finiĝi je la 4a, Tamen lunde, marde, merkrede kaj vendrede la klasoj de la tria grado nur finiĝas je la sa. Tiam la lernantoj de tiuj ĉi klasoj havas 1 horon da studotempo sub gardado en instruistoj kiuj estas pagataj 60 Sm. jare por tiu speciala servo.

3-4. Laŭ leĝo de i884 la lernejo devas estis malfermita almenaŭ 20 horojn Ĉiusemajne, ne enkalkulite la tempon por religia instruado. Sed la ŝtata modela regularo montras la dividon de la tempo por 25 horoj ĉiusemajne.

En Antverpeno teorie la instruistoj laboras en la unua grado 28, en la dua grado 31 kaj en la tria grado 34 horojn (praktike nur 25, 28 kaj 31 horojn).

5. Laŭ art. 13a de la modela regularo : « La ĉefinstruisto kaj la instruistoj devas zorge gardadi la lernantoj dum ilia eniro en la korton, dum la eliro el la klasoj kaj dum la ludtempoj.

La korto de la lernejoj estas malfermata duonhoron antaŭ la komenco de la lecionoj (je la 8a matene, kaj je la 1 1/2 posttagmeze). La instruistoj laŭvice gardas la infanojn dum tiu tempo. Dum la ludotempo (kvarono da horo inter la matenaj kaj la posttagmezaj lecionoj) ĉiuj instruistoj aŭ nur unu gardas la lernantojn (En Antverpeno la direktoro de la lernejo ne devas gardi la infanojn.)

— página 15 del PDF —

E =

6. Generale ne ekzistas lerneja manĝado en Belgujo. Nur en lernejoj, kien venas lernantoj el aliaj komunumoj,la estraro aŭ la instruisto povas organizi tiun servon. La manĝado tiam okazas en speciala ĉambro sub la gard-

ado de instruisto kiu estas pagata por tiu eksterordinara servo.

7. Krom la ordinara taga instruado kajla gardado de la lernantoj la instruistoj ne povas esti devigataj fari ion alian, eĉ aparte pagitan servon.

La junaj instruistoj observadas la lernantojn de la 3a grado (superaj klasoj) dum la ĉiutaga studotempo (de la 4a ĝis la 5a p. m.)

La pli aĝaj instruistoj kondukas vintre vesperajn kursojn por plenkreskuloj.

En Antverpeno estas en ĉiu lernejo unu instruisto kiu okupiĝas pri lerneja mutualeco.

8. Ne ekzistas leĝoj aŭ regularoj kiuj organizas tiujn servojn, ĉar ili estas nedevigaj.

9. La modela regularo difinas jene la libertempojn kaj ilian daŭron.

Art. 34. La libertempaj tagoj estas.

Dimanĉe, ĵaŭde aŭ sabate posttagmeze ; le ian kaj 2an de novembro, la 15an de novembro, patrona festo de lareĝo ; de la 25a de decembro ĝis la 2a de januaro, Cieliro, la lundon de Pentekosto, la 21an de julio (nacia festo), Maria Ĉieliro, lundon kaj mardon de la komunumaj festoj kaj de Karnavalo.

La Paska libertempo komenciĝas unu semajnon antaŭ Pasko kaj finiĝas unu semajnon poste; la somera libertempo,la unuan lundon de Aŭgusto ĝis sep semajnoj poste.

J. JACOBS, Antwerpen.

Internacia Enketo pri eksterprofesia labors de geinstruistoj En ĉiuj landoj geintruistoj laboras eksterprofesie por

plialtigi sian salajron. En Franclando 30.o0o geinstruistoj plenumas la oficon de sekretarioj en urbdomoj. Sed

tiumomente ili plendas tial ke la laboro ĉiutage kreskas neproporcie kun la salajro konsentita de komunumoj. Pro tiu grava situacio, kiu konstante akriĝas kaj okazigas konfliktojn mi tre petas gekolegojn dissemitaj diverslande sendi al mi sciigojn pri eksterprofesia laboro de geinstruistoj, nome respondi la jenajn demandojn :

1 Pri kio okupiĝas geinstruistoj el via lando ekstere siaj kutimaj laboroj.

2. Kiu ilin pagas ? Salajro konsentita ?

Al ĉiuj samideanoj kiuj bonvolos utili al mi, mi respondos letere aŭ p. k. kaj donos informoj pri sama aŭ alia temo laŭ deziro esprimita. Autaŭdankojn.

ANDRE ROUVERET Instruisto – Sekretario en Bagard departemento Gard – Francujo.

Malnovaj membroj kiuj jam pagis sian kotizon por la jaro 1913-1914.

75, S-ro J. Marechal; 143, S-ro M. Kostin ; 3, S-ro M. Sykora ; 133, S-ro V. Zamjatin ; 118, Moskva Esperantista Societo ; 59, S-ro F. Drudin ; 121, S-ro H. Schmiedeberg; r10, S-ro G. M. Gĉrault ; 22, S-ino Giraudet ; 8, F-ino Hubert ; 104, S-ro Ilmari Manner ; 20, S-ro S. Kuznecov ; 100, S-ro G. Tetaud ; 24, S-ro J. Bourniche ; 134, S-ro C. Lhuissier ; 33, S-ro C. Carlsen ; 120, S-ro H. Dreusicke (ankaŭ por la jaro 1914-1415); 60,S ro Koziara ; 141, S-ro T. Vizner ; 32, S-ro J. Aiziere ; 170, S 1o Leab (por la jaro 1914-1915); 97, S-ro W. Jeziorski ; 39, S-ro B. Doucek.

SAINĜO DEE ADRESO

S-ro F. Marechal, 14a, Blenheim Terrace, Leeds Anglujo.

S-ro V. N, Zamjatin, Elatima, Tambovsk gub., Ruslando.

S-ro Sergio Kuznecov, Plotniĉnij per d, 10, loĝ, 3, Nijnij Novgorodo, Rusujo.

— página 16 del PDF —

i =

Membroj kiuj aligis antau la lade Junio 1914.

172. Sro Antti RAty, Kelva, Finnlando. Sm. o.988 143bis. Manĝura Pedagogia Societo, Sungarijsky, 5, kv. Kostina, Harbin, Manĝurujo. 1.— 173. Sro Ajzik Zarecki, Universitato, Lifl. gub., Jurjev Ruslando. 1.— 174. Sro G. Tupicin, Furmannij per. 6, Moskvo, Ruslando. 175. Sro P. Zoffmann, Kolding, Danujo. 1. 176. Sro A. Salukadze, Cesi. Kutaisk. gub. selo, Hotevo, Ruslando. 1.— 177. Sro Miron Petrov, Jelezno dorojnoje uĉiliĉe, St. Smjanpo, Kit. Vost. j d. Manĝurujo 1.— 178. Sro J. Christoffersen, Villa Spes, Charlottenlund, Danujo. 179. Sro I. G. Ĉekunkov, Novo-Aleksandrovsk, Kov. gub. Olejnikovskoe uĉiliŝĉe, Rusujo 1.— 180. F-ino Anastasia Uberskaja, Staraja Usitva, Ostrov, Pskov. gub., Ruslando 1.— 181. F-ino Olga Nikifirovskaja, Staraja Usitva, Ostrov, Pskov. gub., Ruslando 1.—

182. S-ro Paul M. Schuyler, Pickford, Michigan, Usono 1.— 183.S-ro K. Frey, Schoental-Kronau, Cher. K., Rus-

lando 1.— 184. S-ro Jul. Prochaska, Savin apud Litorel, Moravio, Aŭstrio 1.— 185. S-ro L. Lambert, rue du Chemin Vert, Paris XI, Francujo 1.— 186. S-ro E. Oelmann, Hirtenstr.,, 62, Hamburg, Germanujo 1.— 187, S-ro Emilio Amor Rolan, Santo Domingo, 62, Orense, Hispanujo 1.— 188. S-ro Franciszek Zolich, Maryanskie Gory, Moravio, Aŭstrio jo=

= IM ==

Monoferoj.

S-ro M. Kostin (0,840o Sm); S-ro M, Sykora (0,600 Sm); Sro V, Drudin (o,588’Sm) ; S-ro G. M. Gerault (0,200 Sm); S-ro Kuznecov (o, 190Sm) ; S-ro H. Dreusicke (o,800 Sm) ; S-ro Koziara (1 Sm); S-ro Rolan (0,500o Sm); Fino Lawrence (1,300 Sm)

Abonoj.

Societo Esperanto de Spa, 6, place des €ecoles, Spa

(Belgujo) Sm. 1,500

Marĝura Esperanta Societo, Jelezno dorojnoe Sobra-

nie. Harbin, Manĝurujo. Sm. 1,500 S-ro G. P. Ferree, Grant Park, Illinois, Usono.

1,500

“Venditaj

1oo poŝtkartoj al S-ro Kostin (1 Sm.); 1 Tutmonda

Lernolibro de S-ro Marechal al S-ro Kostin (0,5oo Sm.);

6 akvo-trinkpokaletoj al S ro Kostin (0,rooSm.); malnovaj numeroj de I. P. R. al S-ro Zarecki (0.200 Sm.); 30 poŝtkartoj al S-ro Manner (0,392Sm.); 1 Tutmonda Lernolibro de S-ro Marechal al S-ro Kuznecov (o,500 Sm.) ; 30 ekzempleroj de I. P. R. al S-ro Kaszycki (1,200 Sm.); 13 poŝtkartoj al S-ro Bourniche (o,200 Sm.); anoncoj de S-ro J. Sennecken (20 Sm.).

PETO.

Karajkolegoj ! Kiel membro de la I. A. I. mi skribas al vi peton. La trian jaron mi instruas esperanton en la lernejo de Schonau-Chemnitz.Ciupaske okazas publikaj esperantaj ekzamenoj bonege vizititaj. Ekzistas du klasoj, la unna

— página 17 del PDF —

por komencantoj, la dua-por progresintoj. La gelernantoj forlasintaj la lernejon fondis ĉi tie grupon « Juna geesperantistoj de Schoinau- Chemnitz, Multaj eli li korespondas kun eksterlandaj samideanoj. Kelkaj el ili ĝis nun = trovis korespondantojn malgraŭ denovaj provoj. Por anoncoj ne sufiĉas la mono de la gejunuloj. Mi nun su posas, ke eble kelkaj eksterlandaj kolegoj estas en la sama

situacio kiel mi nome ke ili serĉas korespondantojn por ‘

siaj gelernantoj. Tial mi petas vin, ke vi helpu min. Certe kelkaj kolegoj volonte disdonos la adresojn. Per tio ili tre helpu al nia afero. Jam nun mi dankas al vi por via afabla helpo. Sincere salutas via W. HAHN, instruisto, Sehonau-Chemnitz. Saksujo.

JEN LA ADRESOJ

KNABOJ Johannes Gebhardt, Schonau-Chemnitz, Zwickauertr. 90 Herbert Kreyssig, » » Zwickauerstr. 41 Fritz Rŭdiger. » » Zwickauerstr. 90 Alfred Reuter » » Zwickauerstr. Alfred Wagner » » Zwickauerstr. 93 Emil Tutzschky » » Stelzendorferstr. 6 Fritz Haubold » » Zwickauerstr. 49a KNABINOJ. Gertrud Wagner, Schonau-Chemnitz, Zwickauerstr. 93 Elsbeth Reichel, » » Stelzendorferstr. 7 Luise Morschel » » Zwickauerstr. 49a Frida Mauersberger » » Zwickauerstr. 59 Elsa Diener » » Zwickauerstr. 59 Klara Tŭrpe » » Stelzendorferstr. II Elsa Kŝndler » » Nordstrasse. 3 Gertrud Auerbach » » Zwickauerstr. 78 Wally Girtner » » Nordstrasse, 5 Elsa Haubold » » Zwickauerstr. 48a Elly Nenmann » » Stelzendorferstr. Io

La sekvantaj dek-kvarjaraj knabinoj, lernantinoj de S-ino M. Vidal (Lyon-Francujo) deziras korespondadi : Yvonne Robin, 147, Grande rue Monplaisir, Lyon

Francujo.

Therese Convert, 140, Grande rue Monplaisir, Lyon,

Francujo.

Marie-Louise Chabert, 67, Chemin Sablonniers, Lyon,

Francujo.

Alvoko al ĉiuj progresemuloj !

En Beroun,malgranda urbeto apud Praha (Bohemujo) okazis nekredebla sed bedaŭrinde amare vera afero. — Loĝantaro de la urbo Beroun tre interesiĝis pri nia lingvo kaj ni eluzinte plej favoran tempon por agi, ni aranĝis la propagandan paroladon pri esperanto : (paroladis S-ro Sidlo, redaktoro de «La Kulturo»).

Multaj instruistoj de la burĝ-kaj popolaj lernejoj en Beroun varmege rekomendis lernadon de esperanto al ĉiuj gelernantoj. La parolado eĉ la afabla subteno de instruistoj tre efikis, ĉar al nia kurso aliĝis 209 gelernantoj. — La ian de aprilo komenciĝis du kursoj ; la

„unuan konsistantan el 8o gelernantoj de gimnazio kaj de : popolaj -kaj burĝaj-lernejoj,gvidis S-ro AntonioRaz,instru-

isto, kaj la alian kun t2o da gelernantoj gvidas S-ro Francisko Kraus, policisto.

La gelernantoj en ambaŭ kursoj rapide progresis kaj ni estis plej feliĉaj pro nia sukceso, sed, ho ve — post nelonge okazis io, kio eble ankoraŭ ne okazis en la tuta mondo.

La direktoro de ĉi tiea gimnazio S-ro D-ro P-ro Oktavian Wagner tre malnoble konsilis al ĉiuj gimnazianoj ke ili ne lernu esp-on kaj tiamaniere, ke la gestudentoj eksciis el la vortoj de S-ro Wagner ne ĉiu estos venĝata, kiu ne obeos lian konsilon.

— página 18 del PDF —

— 78—

De tiu tago eĉ ĉiuj profesoroj de tiu ĉi gimnazio sekvas la ekzemplon de S ro direktoro, mokante al ĉiuj vizitantoj de la kurso, pruvante dum gimnazia instruado al ili, ke esp-o ne estas lingvo, sed lingvaĉo, senvalora ludilo, kiun neniu povas praktike uzadi : (la esperantistoj eĉ dum kongresoj ne povas interkompreniĝi, uzante esp-on).

La gestudentoj, timante la venĝon de siaj estroj, tuj eksiĝis el la kurso.

Do ni petas ĉiujn vere progresemajn samideanoj, ke ili bonvolu helpi nin konvinkiĝi S-ron D-ron P-ron Oktavian Wagner kaj lian profesoraron, ke esperanto estas neniu lingvaĉo, sendante al li esperante skribitajn protestojn kaj admonon, ke li respondu sian plej malprogresan kulturan krimon.

BEROUN-AJ. ESPERANTISTOJ.

sn 18,19, zo $RAVEGA ALVOKO

Dum la proksim£4 somera libgrtempo okazos en Gĉteborg (Svedujo) nacia kongreso de la sveda geinstruistaro. La prezidanto de la direktanta komitato de la kongreso estante idisto, li intencas konigi la lingvaĉon de la reformemuloj organizante ekspozicion. Ni ne povas preterlasi tiun -okazon por konigi al la proksimume 1000 ĉeestantoj la disvastiĝon kaj prosperadon de Esperanto, Ni do kun helpo de la tieaj amikoj ankaŭ organizos ekspozicion por kiu ni petas la kunlaboradon de la tuta esperantistaro. Ni afable) kaj insiste petas ĉiujn esperantistojn eldonistojn, asociojn ke ili sendu al ni kiel eble plej baldaŭ ĵurnalojn, librojn, adresarojn, nomarojn, reklamilojn, statistikajn tabelojn, poŝtkartojn, leterojn; unuvorte ĉiajn esperantaĵojn kiuj povas konigi la uzeblecon kaj disvastiĝon de nia kara lingvo.

£ J. JACOBS W Generala kasisto de Internacia Asocia de Instruistoj.

Bomsche Steenweg, 444. Antwerpen. — Belgujo. (Ni petas ĉiujn esperantajn gazetojn represi tiun Ĉi alvokon.)

—1nGE —

BIBLIOGRAFIO

Bromberg, (Germanujo) la urbo de Frederiko la Granda, bele ilustrita, 10 paĝa gvidfolio,transdonita de la Urbestraro. Informojn donas la oficejo de la Germana Esperanto Asocio (loka grupo Bromberg,) delegito de U. E.A.: Sro Ed. Szymanovski, Werderst. 23, II kaj la urbestraro.

Reĝaj varmfontoj en banurbo Ems (Geimanujo), gvidfolio tre interesa, eldonita de Konigliche Bade-u. Brunnendirektion, Bad Ems, Germanujo.

Karaktero laŭ Mr. J. M. Van Stipriaan Luiscius, advokato en Hago, tria plivastigita kaj plibonigita eldono, tradukita laŭ la 8a eldono de nederlanda originalo. Eldonejo : Librejo « Espero », Hago (Nederlando). Prezo = 0,200 Sm,

La libro estas por ni, geinstruistoj, tre leginda pro sia valora enhavo ; ĝi pritraktas la jenajn temojn : Kio estas karaktero? Kiel oni formas karakteron ? El kio konsistas bona karaktero? Bonvoleco ; ĝentileco ; devokonscio; modesteco; dankemo; takto; menregado; precizeco ; kuraĝo ; gajeco; volforto; pacienco ; honesteco ; veramo ; justeco ; seriozeco ; simpleco ; memfido ; patrujamo ; pacamo; toleremo ; kontenteco; spiritforto.

Fabrikado de Vmetala skribilplumo laŭ broŝuro eldonita de Heintze kaj Blanckertz, Georgenkirchestrasse, 44, (Berlin), el la germana lingvo esperantigis Supera Poŝtasistanto Jablonski (Breslau).

Titolaro de Esperantaj verkoj tradukitaj el la franca literaturo (1887-1912), eldonis « Esperanta Biblioteko » de Georg Davidov en Saratov. Ricevebla ĉe la aŭtoro Georg Davidov, Poŝtkesto 12, Saratov (Ruslando). Prezo : 0,250 Sm.

Katalogo de Moskva Librejo « Esperanto », 3, Lubjanskij pr.,3, Moskvo, Ruslando.7a eldono — Januaro 1914.

Kelkaj vortoj pri la lupoj en ŝaffeloj de Foss, N. N., eldono de Esp.Bibl. de G. Davidov en Saratov (Ruslando). Prezo : 2 kop.

— página 19 del PDF —

=ejo0- —

Pourquoi les Institutenrs doivent apprendre l Esperanto par J. Aiziere, instituteur public, eldonita de la S. F P. E., 33, rue Lacepede, Paris (Francujo) Prezo : 0,05 fr.

Tiu 26 paĝo broŝuro, franclingve redaktita de nia agema membro, klare montras la necesecon por la geinstruistoj lerni la esperantan lingvon. Gi enhavas la sekvantajn ĉapitrojn: 1. Internacia helpa lingvo. Ĝia neceseco. 2. La nuna disvastiĝo de Esperanto. 3. Esperanto kaj la instruistoj. 4. Esperanto « latino de la demokratio. » 5. Nia celo. 6. Kie ni estas. 7. Esperanto ĉe la lernejo. Franca asocio de la membroj de la Instruado. 8. Kion oni devas fari.

Ni gratulas S-ron G. Aiziere pro lia gravega propaganda verko kaj esperas ke ĝi baldaŭ ekzistu en ĉiuj naciaj lingvoj kaj en Esperanto.

Aparta Kunsido por Esperanto

okazis dum la ĉefkunveno de la germana instruistaro en Kiel la 2.6. 1914. Sekve de parolado pri la. interrilatoj inter Esperanto kaj popollernejo (I hiel, Dresden) la ĉeestantaro decidis fondi « Esperanto-Vereinigung “Deutscher Lebrer» (Esperanto-Asocio de germanaj in- – struistoj)p. La organiza preparado estas farota de la estraro de la Esperanto Vereinigung Sŝchsischer Lehrer, (Esperanto-Asocio de Saksaj Instruistoj-sekcio de la Saksa Instruistaro) Oni petas la esperantistemajn germ – – anajn kolegojn aliĝi sendante la jarkotizon da unu marko(1 kr. so h, 1 fr. 50.)

Max Sykora, Dresden. N. Martin-Luther- Str. 6, prez., Franz Thiel, Dresden 29, Weidentalstr. 20, kasisto.

— página 20 del PDF —

— DANUBO —

Monata organo de la rumanaj kaj bulgaraj Esperantistoj 32 p., nur en Esperanto

Jara abono : 3.50 fr. (l, 400 Sm.)

Adm. : 14, str., Belvedere.

Bucuresti, Rumanujo.

LA MOVADO

F ranca esperantisto, Monata organo de la francaj esperantistoj 16 p., Esperante e france Jara abono : 3.25 fr. (1,300 Sm.) Adm.: 61,Boulevard St-Marcel, – Paris —

LINGVO INTERNACIA

Centra organo- de la ; Esperantistoj La plej malnova el ĉiuj Esperantistaj gazetoj, fondita en 1895, aperas post la 15a de ĉiu monato. Jara abono: 5 fr. (2 Sm.)

JUNA ESPERANTISTO

Monata gazeto por junuloj, instruistoj kaj Esperanto – lernantoj

jara abono : 3 fr. (1.200 Sm.) ‘

Ambaŭ gazetoj kune: 7 fr. Adm. : 33, rue Lacepede — Paris —

LA HOLANDA PIONIRO

Monata oficiala organo de Holanda Societo Esperantist

4 paĝa grandformata, Esperante £ holande

Jara abono : 1.20 fl. (l Sm.) Adm. : Prinsestr., 48, Hago.

FEI AEA ESPERANTISTO

Monata oficiala organo de Itala Esperanto Asocio

12 p.. Esperante Ĉĉ itale Jara abono : 31. (r1,20 Sm.) Adm. : 13, Salita Pollaiuoli.

— Genova —

POLA ESPERANTISTO

Monata gazeto kun senpaga literatura aldono Oficiala organo de la 8a 20 p., Esperante € pole. Jara abono : 2,5orb. (2.650 Sm.) Adm. : Hoza 20, Varsovio.

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Jaro IV.

Junio-Julio 1914.

11-12

— Internacia Asocio de Instruistoj. (I. A. I.) — Jara abono : Sm. 1.500 — ‘ Senpaga por la membroj de I. A. I. Membra kotizo por I jaro (La asocia jaro komencas la ian de Aŭgusto)

ordinara membro : I – Sm. membro – propagandulo : 4 Sm . membro – donaculo : 10 Sm.

N. – B. — I. A. I. ankaŭ akceptas dankeme ĉiujn donacojn, kiuj helpas gian agadon.

Tarifo pri anoncoj. Por unufoja enpreso :

1/8 pago . – Sm . ^/^^0 . . Sm. 16 1/16 paĝo . . Sm . 2 . . Sm. 10 . . 5m. 6 Malgrandaj anoncoj nekomercaj Sm. 0,200 Rabato por 3-foja enpreso : »0 % » » 6-foja » 0 0 o/o » » 12-foja » 3)0 % N. – B. — La membroj de I. A. I. pagas nur je duonprezo, krom la rabato, ĉiujn anoncojn.

1/1 paĝo 1/2 paĝo 1/4 paĝo

Avizoj de /a Redakcio. — Nepresitajn manuskriptojn ni resendas nur tiam, se oni aldonis poŝtpagon por resendo. — La redakcio konservas por si la rajton korekti laŭ bezono la manuskriptojn. — Represoj kaj tradukoj de niaj artikoloj estas permesataj, se ili ne estas speciale rezervitaj ; sed oni ĉiam citu nian revuon kaj sendu al ni almenaŭ 2 ekzemplerojn de la tradukajo. — En la fako < Bibliografio » estos registrataj nur tiuj gazetoj aŭ libroj, en kiu ajn lingvo, de kiuj venis almenaŭ 2 ekzemplerojn. — La redakcio respondas letere aŭ -poŝtkarte nur tiam, se oni aldonis por la respondo internacian respondkuponon aŭ respondkarton. Redaktoro – Administranto : Sro Jan JACOBS, kasisto de I. A. I. Boomsche Steenweg 444, Antwerpen — Belgujo.

— página 2 del PDF —

Estraro de I. A. I. Honora prezidanto : Sro Dro E. Boirac, rektoro de la universitato, Dijon, (Francujo). Prezidanto: SroTh.Cart, profesoro de launiversitato,Paris,(Francujo). Vic-prezidanto : Sro Marechal, profesoro, Leeds, (Anglujo). Vic-prezidantino : Sino H. Zapater de Chalmot, profesorino. Koln a/R (Germanujo). Sekretario : Sro F. Durieux, direktoro de lernejo, 71, lue de Bouvines, Lille (Francujo). Kasisto : Sro J. Jacobs, komunuma instruisto, 444, Boomsche Steenweg, Antverpeno (Belgujo). Konsilantoj; Sro P. Christaller, profesoro, Stuttgart (Germanujo) Sro Building, instruisto (Anglujo). ‘ Sro E. Backheuser, profesoro, Rio de Janeiro (Brazilujo). Sro Schonherr, instruisto, Dresden (Germanujo). Sro DroClark, profesoro, Arborfield (.Anglujo). SroO. Simon, profesoro, Wien (Aŭstrio).

Konstantaj korespondantoj Anglujo : Fino. E. O’Brien. — Aŭstrio : Sro A. Netizil. — Bohemujo : Sro J. . Susser. — Bulgarujo : Sro G. Poppoff.’ — Danujo : Fino A. Mikkelsen. — Finnlando ; Sro E. Elenius. — Francujo : Sro J. Aiziere. — Galicio : Sro J. Kaszycki. — Germanujo : Sroj M, S’ykora & K. Hartel. — Hindujo : Sro J. N. Unwalla. — Irlando ; Fino Stark. — Italujo : Sro A. Stromboli — Nederlando : Sro Lutkie. — Polujo : Sro A. Lipski. — Portugalujo ; Sro J. Pires Marques. — Rumanujo : Sro M. Timuŝ — R.usŭjo : Sro S. Kuznecov. — Siberio : Sro I. Seriŝev. I. P. R. estas tute ne profitcelanta entrepreno. Ĝi nur estas la oficiala organo de I. A. I. Ĉar tiu ĉi asocio staras ekster ĉia politika au religia agado, I. P. R. ‘ ankaŭ ĉ’ am portos tian saman rakteron kaj neniam publikigos artikolon kiu povus iel ajn otendi la politikan aŭ religian opinion de siaj gelegantoj. Oni ai.kaŭ ĉiam memoru ke ju pli multnombraj la anoj de I. A. I. estos, ju pli granda iĝos I. P. R. Vendotaj tute je la profito de la kaso de I. A. I. : « La Tutmonda Lernolibro por paroligi Esperanton », originale verkita de F. L. G. Marechal, B. A. — Prezo : 0.500 Srn. (afrankite) (Donaco de la aŭtoro) *Noto bri la Inicilo Matematika » (t6 desegn) aĵoj en la teksto kaj unu folio eksterteksta kun 16 desegnajoj, serkita de Jacques Camescasse. — Prezo : 0.400 Sm. (afrankite) (Donaco de la aŭtoro). Akvo-trinkpokatetoj por la migrulo. — Prezo 3 ope por 0.100 Sm. (1 respondkupono) (afrankite) (Donaco de S-ro E. Ulitzsch). Oni mendu tuj ĉe la administranto de I. P. R.

Presejo Esperantista : « De Vlijt » Nationalestr. 54, Antwerpen(.

— página 3 del PDF —

PARIS 1914! Vi devas legi en la arte ilustrita

*

KONGRESA GAZETO la cirkulerojn de la Organiza Komitato ; la informojn de la Komisionoj ; la praktikajn konsilojn de M. Z, A.; la artikolojn de famaj Esperantistoj; la nomaron de la Kongresanoo; la respondon al ĉiuj viaj demandoj.

SED…. por legi tion, necese estas ricevi la Gazeton. Ricevos &in nur la jam aligintaj Kongresanoj.

VI ALIĜU 1

SE VI ALIĜOS EKZEMPLE EN ‘ MARTO, LA UNUA DE VI RICEVOTA NUMERO ESTOS LA APRILA La unua numero aperos tn Januaro 1914.

q

LUEBLA

— página 4 del PDF —

» LA ONDO DE ESPERANTO » MONATA ILUSTRATA REVUO

(fondita en la jaro !909).

Ciu abonanto de la j. 1914, kroni 12 n-roj de Fgazeto, — ricevos donace belan Esper. libron :

Espi^i^ianlta Poskalendaro poi* la jaro 1915. « La Ondo > aperas akurate la 1-an daton, novstile. Ĉiu n-ro havas 16—24 pag. Formato 17X26. Bela kovrilo.

Literaturaj konkursoj kun premioj. Portretoj de konataj Esperantistoj. Diversaj ilustrajoj. Beletristiko originala kaj tradukita. Plena kroniko. Bibliografio. Nia lanterno (kontraŭ Ido). Amuza fako (kun premioj). Anekdotaro. Korespondo tutmonda. (Poŝtk. ilustr.). Anonco en Koresp. Fako — 3 respondkuponoj.

La abonpagon (2 rubl.—2, 120 sm.) oni sendu al librejo « Esperanto » (Moskvo, Lubjanskij projezd, 3, Ruslando) aŭ al aliaj Esper. librejoj—postmandate, respondkupone, papermone, per bankĉekoj aŭ per transpag. de Esp. ĉekbanko.

INTERNACIA MONATA GAZETO

ORIENTA AZIO de lasta novembra numero aperas regule kun plibeligita formato, ilustrita de lignogravuroj kolorigitaj, kaj la abonprezo estas : Jarabono : Sm. 1.400 Unu aparta numero : Sm. 0.120 Provnumero : 1 respondkupono.

(Oni ne akceptas poŝtmarkojn, krom japanaj) Adreso : « Sekaigo-Soin » (JosakimaCi, Ebaragun, Tokio – JAPANUJO.

La kursojn por memlernantoj ni sendas, kiel antaŭe,unu el la du (Japana kaj Ĥina) nur al jarabonantoj laŭ ties elekto.

— página 5 del PDF —

81

Deka Universala Kongreso de Esperanto

Paris — Augusto 1914 — Paris. Al la Instruistoj Gekongresanoj ! Dum la Deka Kongreso okazos pedagogia kongreseto. Ciuj geinstruistoj estas kore invitataj ĝin partopreni. La ĉefaj kunvenoj okazos Merkredoa la 5-an de Aŭgusto, en lapalaco de la « Ligue de 1’Enseignement * (Ligo por Instruado), 3, rue Becamier, apud la stacio « S£vres-Croix-Rouge » de la fervojo Nord-Sud. La « Ligue de 1’Enseignement » estas gravega franca asocio por la propagando de laika edukado; ĝi afable konsentis akcepti nin en sia belega domo. TAGORDO : . Matene, je la 9-a : Malfermo de la Kongreseto. I. Ĝenerala raporto pri I. A. I. de la Generala Sekretario, S-ro Jacobs. II. Raportoj pri agado de naciaj esperantaj instruistaj asocioj: Aŭstria, Dana, Germana, Franca. III. Diskutado pri projekto de nova regularo de I. A. I. Tiun projekton publikigis la Maja bulteno de Internacia Pedagogia Revuo. Sin turni al S-ro Jacobs, 444,. Boomsche Steenweg, Antverpeno (Belgujo), kun respondkupono. Tagmeze : Komuna Tagmanĝo, 1 Sm. maksimume. Posttagmeze : I. Kun-edukado. a) Mallonga ĝenerala studado de la temo ; b) Nuna stato de la afero en diversaj landoj. II. Situacio materiala kaj morala de la geinstruistoj en diversaj landoj. a) Edukado de la estontaj geinstruistoj ; b) Oficigado, salajroj, diversaj gradoj, laboro, direktoroj, rilatoj inter instruistoj kaj.direktoroj, pensio ;

— página 6 del PDF —

82

c) Morala situacio, politikaj rajtoj, instruistaj asocioj. III. Vizito de diversspecaj parizaj lernejoj:unuagradaj, mezgradaj, profesiaj, duagradaj. « Sorbonne » kaj Pedagogia Muzeo. Kompreneble la vizitoj povos okazi ne nur merkredon, sed ankaŭ la sekvantajn tagojn. Dum la Kongreso, aparta ĉambro estos je nia dispono en la -Kolegio Chaptal, proksime de la «Palaco Gaumont.» Ni insiste petas ĉiujn niajn kolegojn, ke ili bonvolu zorge pripensi la temojn disktftotajn, kaj komisii iun el siaj samlandanoj por prezenti raporton mallongan. sed sufiĉe precizan. Post la kongreso, ni uzos tiujn raportojn por nacia propagando. La raportantoj bonvolos sin konigi al mi, kaj ĉeesti preparan kunvenon je la iĵ-a (5-a posttagmeze), en Kolegio Chaptal, Lundon 3-an de Aŭgusto.

Tre grave. — La kolegoj, kiuj konsentas ĉeesti la komunan tagmanĝon, bonvolos sin konigi Lundon 3-an de Aŭgusto ĉe la Kolegio Chaptal, de la 17-a ĝis la 19-a. Necesege estas scii iom antaŭe la nombron de la manĝan Por la Loka Komitato : J. AIZIERE Alfortville, apud Paris.

Donu al ili mirrakontojn ! Estas homoj kiuj, kunkreskitaj en la malvarm-materialiste kalkulita vivo ĉiutaga, absorbitaj de la plat-proza batalo por la ekzistado, konsideras ĉiun klopodon eksteren kaj super tiu mondo kiel ion, kion nia tempo ne plu toleras. Nenia revado, nenia fantaziado, nenia poezio plu, sonas la ordono ; verecon, klarecon nia epoko volas, ĝimalŝatasla belan fabelon envolvitan en nebuloj. Kaj ĉu mirrakonto estas io alia ol tia fabelo ? Ĉu eble ne estas ankoraŭ pli grave ? rezonas tiuj verecamantaj homoj. Ĉar feinoj, elfoj, grandeguloj kaj koboldoj, bestoj kaj kreskaĵoj kaj marĉetoj kiuj povas

— página 7 del PDF —

83 babili, virineto Mizero, Peĉjo Krakeno, rulantaj buloj kaj sorĉflutetoj kaj sep-mejlaj botoj, ja ne ekzistas, ekster nia imago. Kaj ĉutiaj- malspritaj rakontoj, — aŭ mirrakontoj, se vi trovas tion pli ĝusta kaj pli bela, — ne estas tiaspecaj, por subteni aŭ naskigi superstiĉon kaj antaŭjuĝon kun ilia aro da spirit- kaj koragitantaj postdoloroj inter nia popolo ? Kaj ĉu tio ne estas grava ? Nu venu, nia ĉiutaga vivo de batalado faras ke homo kelkafoje forrapidegas surĉevale sur principoj kaj tielnomata realemo. Sed kiu el ni iam ekkaptis la ideon, nomi tiujn mirrakontojn alie ol fatazio laŭ la vivo, ol fabelo, ol ebleco kaj neebleco kune, envolvita en vestaĵoj de Beleco. Kiu prezentas tiujn mirrakontojn al la popolo, la infanpopolo por komenci, tiu diras ĉion _tion, tiu ankaŭ lasas tion brili tiel kiare kiel la tago, tra la tuta ĉarma rakonto. Tiel ke estas neniu infano ĉirkaŭ ni, aŭ ĝi decide rifuzas kredi je la efektiva aŭ povebla ekzistado de la herooj de niaj mirrakontoj. Jes tamen, kredi tion ĝi faras ; sed post nia parolado aŭ nia rakontanta legado, kredas nur je la bela ĉarmo, la vera Beleco, kiun la mirrakonto portas en si. Kaj tiu estas en la formo, en la lingvo de tiu mirrakonto, same kiel, — kaj kelkafoje ankoraŭ multe pli en la rakontitaĵo. Estas efektive da tiaj aĵoj, kiujn tutsimpla homo povas resumi per ses linioj, kvazaŭ ĝi estas plena ; sed tiam la kerno estas el ĝi, t. e. kun la bela lingvo, la plibeligo, la simboligo de la fundamenta ideo, la koloro kiuj lumas kaj brilas super la tutaĵo, — alivorte : la mirrakonto ne plu estas. Ho, mirrakontoj, « malspritaj, » sed bele ĉarmantaj aferoj, ne lasu vinanalizi, ne dispecigi; ne toleru ke laiko vin reduktas al «iaj ses linioj » kaj suferu same ne, ke oni plenigu vin per ŝtopvortoj kaj plilongigu ĝis « akvo kaj lakto » ; restu kiu vi estas, tuta peceto da Beleco, kaj se oni vin riproĉas, ke vi flugas eksteren kaj super tiu ĉi vivo, tiu « oni » estu tiam nur prava,… ni . estas feliĉaj, stari kun

— página 8 del PDF —

34

vi momenteton en pli bela mondo kaj perdiĝi en viajn sonĝojn I Legantoj, okazas kelkafoje ĉe homo, precipe ĉe tiu kiu volas teni sin ekster nia malvarme-prikalkulanta vivo, ke li foje iĝas lirika. Kaj tio okazas ĉe li tiel facile, kiam li eniras en la mondon de la mirrakontoj; unu paŝeto en ĝi, kaj la ravo brilas tiel bele orumanta ĉirkaŭ vi, ke vi volus resti en ĝi kaj kunkreski. Mi ne plu ĝuste scias kiel mi envenis en ĝin. Mi estis infano, studento, aspiranto-instruisto, kiel vi ĉiuj. Sed mi ne povas plu memori ke mi de el la lernejo iam eksciĝis unu belan mirrakonton ; kaj tutcerte mi plej bone scias, ke la edukisto celita » (por ree foje paroli lirike) mi ne unu solan fojon aŭdis nomi unu Grimm aŭ unu Andersen. Se okazis ĉe vi kiel ĉe mi, tiam tiu kono pri mirrakontoj, tiu amo al mirrakontoj estis kulturita kaj prizorgegita hejme, en la angulo de la kameno, en varm-agrabla, duonluma vespero Tiam estis patrino kiu rakontis al vi, dum vi alvokis ĉe ŝi, sur ŝiaj genuoj, aŭ ĉe patro, tiujn strang-lumantajn mondojn, dum vi triope, kvarope estis aŭskultantaj, rigardantaj. Kaj mi opinias, ke el la angulo de la kameno plej certe elkreskas la Beleco. Mi certe ankoraŭ scias nomojn de mirrakontoj, kiujn mi tiam aŭdis, kaj mi vidas ankoraŭ ilian mondon kiel mi vidis ĝin en tiu tempo. Mirrakontoj unue, tiujn devas koni ĉiuj, ĉar ili eliĝas el la popolo de tie ĉi kaj de ĉie, mirrakontoj, unu lati rakontita enhavo, kiu apartenas al ĉiuj tempoj kaj al ĉiuj popoloj. Poste mirrakontoj, arte faritaj, kreitaj per unu plenmano, fruktoj de unu persona brilanta fantazio, kiel ne ĉiu homogeneracio naskas unu da ili. Cu mi nomus iliajn nomojn kaj ankaŭ la nomojn de ilia « farinto » kie la historio ilin konas I Mi bone volas ; sed ĝi tiam estu, amikoj- legantoj, por ke vi povu ilin diskonigi, post persona pli detala konatiĝo al ĉiuj kiujn tio rilatas. A

‘

— página 9 del PDF —

85

La infanoj devas koni la verkaro de Grimm kaj Andersen kaj ilia familio. Hejme, estus plej bele • ; ni lamen scias, ke malmultaj infanoj havas la privilegion sidi en angulo de la kameno, kie la patro aŭ la patrino rakontas al ili. La lernejo tiam reprenu la feliĉajon neatenditan ; ĝi agu, ĝia atmosfero gajnos multe da gajeco, Eble ĝi jam rakontas kaj ĝi antaŭlegas, kelkafoje dum perditaj . horetoj, kvankam mi mem kiel infano kaj kiel studento ne forte sentis tiun feliĉon. Re ĝi faras tion regule kaj la rakont- kaj mirrakonthoro jam efektive akiris sian rajton je ekzisto, ne unu el niaj amikoj- legantoj kuraĝos diri. Kaj tamen tio devus aliiĝi. Ke tiam ‘tiu ĉi verketo povu sin direkti, ne nur al la kamaradoj hodiaŭaj, sed prefere al la aspirantoj-instruistoj, kiuj povas influi morgaŭ I Sajnas al mi, ni neniam estas sufiĉe fortaj, kiam la afero estas pri serioze komenci seriozan laboron. Mi tiam deziras, estontaj kolegoj, ke en la instruado pri lingvo kaj literaturo estu lasita angulo, dediĉita al herorakontoj, mitoj, legendoj, kaj ankaŭ al mirrakontoj, kiuj ĉiuj kune plenumas gravan rolon trala mondliteraturo. Ke vi aŭdu, legu la plej belajn partojn el tiu bela kampo. Kaj se tio alportis al vi ĝuon, — kaj tion ĝi faras tutcerte, — mi deziras ke vi transportu vian propran ĝojon, legante kaj rakontante, sur vian publikon. Legi kaj rakonti. Vera arto. Estas eĉ tiuj kiuj nomas tiun arton naturdevena eco, kiun ne ĉiu havas en si. Tre poveble. Oni prezentu tiam al tiu eco, kie ĝi estas dormetanta, okazon tnontriĝi kaj ekflori. Oni prezentu tiun okazon al ĉiuj. Kaj tiam vidiĝos, tute certe, ke « naskiĝita » artisto pri rakontado povas esti beleguloenniamondeto,sed samtempe: ke aliaj, ciuj aliaj, kiuj laŭŝajne tute ne havis en si tiun econ, aljnenaŭ devas sukcesi eldiri alloge mirrakonton, kaj do certe ankaŭ povas fariĝi beno por la juneco, Kaj mi ree foje povŭs esti lirika, ĉar mi prezentas al pai ion kion mi povis travivi kelkajn fojojp. i

— página 10 del PDF —

86

Estis vasta ĉambrego ‘ ; tie en ĝi kune sidis ducento da knaboj kaj knabinoj atendantaj. Tiam ĝuste, antaŭ sur estrado, kurteno foriĝis. kaj sinjoro sidiĝis ĉe lian tablon. Ne ĵonglisto ; simpla homo, kiu nur iom sidiĝis… por foje babili. Dum du horoĵ li rakontadis. Kaj ŝajnis kvazaŭ li povis ĵongli, ĉar neniam granda ĉambrego sidis tiel malgrand-kviete, ol kiam tiu sinjoro rakontis. Sed la afero estis ankaŭ ĝuste pri mirrakonto pri la Rejno ; ĉu ĝi estis el Andersen, ties vivo kaj ties « Malbela Anserido », ĉu la afero estis pri Krisnasko kaj kristnaskrakonto ? Mi mem ne plu bone scias. Sed tio estis belatago por tiuj ducent buboj, tago kiu havis ŝancon esti bone memorita. Amikoj-legantoj, mi ne diras: kunvoku do duonan urbsekcion, rakontu, antaŭlegu. Kvankam mi plej bone povus tion toleri, pli bone ol multe da lerneja kaj postlerneja laboro, kiun ne ĉiam utiliĝas al la infanoj. Sed tion ĉi tamen mi povas diri, por sia servo, amikoj-legantoj, kaj de tiuj aliaj, aspirantoj–nstruistoj: estas agrable senti sin momente ĵonglisto en la okuloj de la juna popolo. La vasta ĉambrego estu klasĉambro, la infanarego nur aro da tridek ; tio donas al vi feliĉon, senti tiun grupeton kune kiel unu koro, kiu aŭskultas kaj ĝuas. Feliĉo, tro belega kaj tro granda, por rifuzi ĝin al vi mem. Pripensu foje pri tio. Mi bone volas tiam, atendante, foje rigardi en la trezoro de mirrakontoj, inter kiuj lirika homo tiel volonte restadas, kaj kune kun vi iom fari rondiradon tra nia lando de fantazioj kaj fabeloj kaj belaj sonĝoj.

H. Van Tichelen. El « Ons Woord » (Via Parolo), (Organo de la unuiĝo de la Antverpenaj Geinstruistoj) Tradukis J. Jacob§.

— página 11 del PDF —

87

Tragedio de rusa mezlernejo (E1 Ĉita ĉiutaga gazeto, 1912 jaro) La komisio de batalo kontraŭ memmortigoj de gelernantoj (Nur la nomo kaj ekzistado de simila komisio pli elokvente parolas ol miloj da vortoj pri la teruraĵo, inkubo en vivo de Ruslando ! Rimarko de S-ro Seriŝev), estante la fako de la Societo por gardi la popolan sanon, antaŭnelonge faris enketon inter gelernantoj pri granda vico de demandoj ligitaj kun intima flanko de la vivo de gelernantoj, kiuj (demandoj) povas konatigi nin kun simila aperaĵo de ilia vivo kiel memmortigoj. Eĉ nur supraĵe konatiĝi kun la materialo de tia enketo, skribas serioza gazeto « Recj » (Parolo), antaŭ ĉio nevole atentigas la senriproĉan seriozecon, absolutan sincerecon kaj subaĉetantan (alloganta) pripensemecon de la respondoj je multnombraj demandoj de enket-folioj. Evidente estas, ke la enketo impreseme frapis la kordojn de la koroj de enketitoj, kaj la ŝprucaĵoj de tranĉfarantaj ofendoj por ĉiam ■ restis kiel enradikiĝintaj en tiaj respondoj. La enketo montras la malfacilan, senĝojan bildon de materiala situacio de la plimulto da gelernantoj. De ĉi tio devenas la malsanoj de gelernantoj, malbona nutrado, malvigla humoro sub influo de batalo kontraŭ manko da penseco, ĉi tio, memkompreneble ne povas ne reflektiĝi malvigligante la psikologion de gelernantoj.Sed la gelernantoj, precipe tiaj de meza lernejo, estas elemento akrasenta, impresema, scipovanta paciĝi la pezecon de la vivo je kondiĉo, se nur ili estas ĉirkaŭitaj per homoj ilin komprenantaj, povantaj al ili doni la moralan subtenon en la minutoj malfacilaj de P vivo. Kaj similan apogon la instruistoj ne vidas apud si en lernejo. En nia lernejo, skribas unu gimnaziano, malofte renkontiĝas la normalaj rilatoj inter lernantoj kaj instruistoj. Eĉ kelkaj instruantoj konfesas ke similaj (t. e. normalaj) rilatoj tute ne ekzistas. Ekzistas la instruantaj pedantoj, kiuj similas . pli la maŝinoj ol la homoj, al tiaj personoj oni rilatas nee. Ekzistas homoj tro jnalfortvolemaj, ne scipovaptaj sin estimigi,

— página 12 del PDF —

88

kaj la lernantoj tuj rimarkis kaj komprenis ‘ ke ili (instruistoj malfortvolemuloj) estas tiaj samaj mizeraj homoj kiaj estos ili, kiam -ili finos lerni. Kelkaj instruistoj, dank’al absoluta malklereco en pedagogia afero kaj dank’al sia plena senkapableco, difektis multege da junularo. Estas 2-3 instruistoj, al kiuj lernantoj rilatas tute bone. La lernejo similis la kancelarion, skribas la alia, kieoni agas ne kun homoj, sed kun paperoj. En ĝi oni ne ‘ deziras kompreni, ke neeble estas perfortegnutri la homojn kun diversaj individuaroj, kun diversaj psikoj per unuj sciemoj, en tia sama(egalaj por ĉiuj) grado. 26 ° 0 da respondintaj gelernantoj neas la taŭgecon de ekzistanta programo instruado, 32 °/o ne estas kontentigitaj per la sistemo mem de instruado, 26 %. krom tio monta’ s la necesecon de pli libera instruado, ktp. Nedubebla estas ke la montritaj nenormalaĵoj en la vivo de gelernantoj influas ekskluzive la aferon de memmortigo. Enuo, indiferenco al vivo, senkonsolemaj minutoj, senkaŭza sopiro, la kompreno de senceleco de sia vivo, la – perdo de amataj personoj, la kredo ke ĉirkaŭe ne ekzistas veraj homoj ktp. jen kion ni trovas en la enketo. La enketo ankoraŭ unu foje jesigis la ekzistadon de malordo kaj konfuzo en nia lernejo. Ni ĉiuj kutimis diri kaj opinii, ke lernejo estas la fundamento de regno, ke juna sana idaro, eliranta el lernejaj muroj estas Ja estanta belaĵo de la lando, ĝia floraĵo. Sed la enketo per lingvo de gelernantoj diras al ni, kion prezentas al si ĉi tiun Ĥoraĵon de la lando, ĝia belaĵo. El lernejo eliras kaj povas eliri nur homoj kun rompetita, kripligita vivo, kun velkitaj rompitaj esperoj je pli bona estonteco, kun mortigitaj ĝemoj de vivantaj kreantaj fortoj. La plej akraseuta elemento ne eltenas la lernejan atmosferon, kaj ĝi finas la kontojn kun la vivo eĉ ne transpasinte la lernejan pordon (t, e. ne fininte la kurson), rifuzante sian aperon kiel viva azeno. Tia estas unu el plej grandaj teruraj dramoj en rusa vivo, dramo de nnntempa lernejo. Kiam do tja ĉi dramo

— página 13 del PDF —

89 havos finon ? Kiam la lernejo ekvidos la matenruĝon ? Lumon ? Rimarko de Seriŝev : Lasta demando altrudiĝas jam de longe. Kai kion kaj kiel respondas la rusa registraro en persono de ministro de popola « malklerigado » ? Gi respondas en persono de freneze furioze ministra kasto kaj liaj helpantaj kuratoroj per : malfermo de instruistaj kursoj en Peterburgo (post kiam tien alveturis pli ol milo da kursanoj), premado de gepatraj komitatoj en mezlernejoj elpelo de plej bonaj instruistoj kaj profesoroj, severa kontrolo de programo ktp. ktp. ! Tiel respondas nia registaro je akraj demandoj de rusa vivo ! Esperantigis Seriŝev,

u

✓s

La generala situacio de la popol lernejo kaj de la . geinstruistoj en Saksujo. (VIDU Nron 3 DE LA IIa JARO) I. La organizado.

I. En Saksujo ekzistas 3 specoj de popollernejo (simpla, meza kaj supera), kiuj diferencas precipe laŭ la celo, nombro de la lecionoj, ankaŭ nombro de la gelernantoj, pago ktp. Ciu infano devas viziti unu el tiuj ĉi lernejoj de la finita 6a ĝis i4a jaraĝo. Nur kiu volas viziti gimnazion aŭ alian pli altan lernejon,forlasas la popollernejon post 4 jaroj. Post okjara vizito la knaboj iras devige 3 jarojn en la pliperfektigan lernejon. Se iu ne ĉeestas, la gepatroj devas sendi skribe sufiĉan kialon ; se ne, ili estas punataj (monpuno ĝis 5 Sm. aŭ malliberigo). Paskon komenciĝas kaj finiĝas laleinjaro. Sed ĉarla dato de tiu ĉi festo ŝanĝas, la daŭro de nia lernjaro estas ofte tre diferenca. La programoj por knaboj kaj knabinoj estas preskaŭ la samaj.La knabinoj lernas ankoraŭ virinajn manlaborojn kaj ofte ankaŭ kuiradon.

— página 14 del PDF —

90

La maksimumo de la semajnaj lecionoj povas esti en subaj klasoj 20, en mezaj 26 kaj en superaj 36. La lecionoj estas tiel dividitaj, ke la gelernantoj regule nur unu fojon potage venas en la lernejon. En Chemnitz la mez-nombro de ia gelernantoj poklasa estas 42 (en simplaj lernejoj), 36 (en mezaj) kaj 31 (en superaj.) En malriĉaj komunumoj ĝi estas pli granda, sed lati lego ne pli ol 60. Niaj libertempoj estas : Paskon 14 tagojn, Pentekoston 8 tagojn, en somero de la isa de Julio ĝis isa de Aŭgusto, 8 tagojn en aŭtuno kaj Kristnaskon de 23% de Decembro ĝis 8a de Januaro, II. Kiel oni fariĝas instruisto ? Ni vizitas 6 jarojn iun ŝtatan seminarion (de la i4a 2oa aĝo.) Post la ekzameno ni estas helpinstruisto ; post 3 jaroj ni faras la duan ekzamenon ; nun ni estas plenrajta instruisto kaj devas serĉi alian oficon;ĉar kelkaj oficoj estas nur por helpinstruistoj,aliaj por rajtigitaj.Ni estas «duspeculoj».Ĉar la ŝtato zorgas pri nia edukado kaj klerigado.ĝi eksigas nin, sed kkomunumo oficdonas nin. Ĉiu lernejo (eĉ vilaĝa) kun pli ol 6 geinstruistoj devas havi direktoron. La komunumo elektas lin el siaj instruistoj ati, se la komunumo estas malgranda, post ekzameno el 3 de la kandidatoj. La direktoro instruas. La nombro de liaj lecionoj dependas de la grandeco de lia lernejo (en Chemn/tz 612 lecionoj.J La leĝo postulas de ni maksimume 32 lecionojn posemajne. Ni, chemnitzanoj, laboras nur 30 horojn.

III. La minimuma salajro estas laŭleĝe la sekvanta : A. Por helpinstruisto]’ Dum la ia servjaao450 Sm » » 2a » 500 » » » 3a » 500 »

j krom tio loĝejo kaj \ l^cjjig^oaiŭ monkompen\ sajo.

— página 15 del PDF —

91

B. Por instruistoj : komence 750 Sm. (fundamenta salajro) \ krom post 3 jaroj 750 » + 100 Sm, (aldono) 1 / tio loĝeĵo » » 6 » 750 » + 200 » \ aŭ » 9 » 75O * + 300 » l monkomp» »12 » 750 » + 400 » 1 ensaĵo. ktp. » »24 » 750 » + 750 » / La instruistinoj atingas post 21 servjaroj sian plej altan leĝan salajron — 1400 Sm. entute. Se ili volas edzinigi, ili devas forlasi la profesion. C. Por direktoroj (inoj ne ekzistas) : komence 1800 Sm. (fundamenta salajroj j krom / tio loĝejo post 3 jaroj 1800 + 200 Sm. (aldono) \ aŭ »6 » 1800 +- 400 » » 1 monkomp» .9 » 1800 4- 600 » j ensaĵo. »12 » 1800 + 800 » » La fundamentan salajron pagas la komunumo, la aldonojn la ŝtato. Sed por allogi kaj dungi kapablajn geinstruistojn, multaj komunumoj pagas plimulte ol la leĝo postulas. Chemnitz ekz. pagas entute : al helpinstruisto 800 Sm., al instruisto 950-2200 Sm., al instruistino nur maksimume 1600 Sm., al directoro 2300-3200 Sm. IV. Geinstruistoj, kiuj servis 40 jarojn aŭ kiuj estas 65 jaraj aŭ kiuj ne. estas plu .kapablaj por profesio, ricevas ŝtatan pension. Gi valoras post 10 servjaroj 30 % de la tuta enspezo (salajro kaj valoro de la loĝejo aŭ kompensaĵo). Gi kreskas ĝis 80 % post 39 servjaroj. Por la estonta pensio ni pagas nenion. V. Ni escepte inoj) voĉdonas kaj povas esti elektata kiel ĉiu alia regnano. Kolegoj sidas en la imperiestra, regna kaj urba parlamentoj. Ni povas skribi artikolojn por politikaj gazetoj (escepte ruĝaj). Komerci ni ne rajtas, eĉ pe pia edzinoOsk. Melzer, Chemnitz, (Saksujo).

— página 16 del PDF —

92

SEMADO Antaŭ komenciĝa vintro Semon jam ricevis tero. BaJdaŭ greno eklaboris, Nokte, tage teron boris. Jam aperas verda trunko Kiun sekvos flava spiko.

LA SABLVENDISTO Unu maljuna blanka magisto Ĉiun vesperon dolĉe ŝoviĝas, Kie infanoj tie troviĝas. Jen li pasas, la sablvendisto ! Sed sub la gesto de la feisto, Kiam ĉe tablo patro ekfumas, Ĉiu infano baldaŭ ekfermas Siajn okulojn. « Jen sablvendisto ! Kaj li forĵetas, la endormisto, Sur la palpebrojn de la infanoj Polvon !… « Al la lito ! » diras patrinoj ; Ĉar ĵus li pasis, la sablvendisto ! Originale verkitaj de Paul Benoit.

Dek-unua Kongreso de Esperanto EDINBURGO, 1915.

Esperanto kaj Edukado Grava Enketo Kara Samideano, Mi sendas al vi tekston de Demandaro pri Esperanto rilate al Edukado, kaj petas, ke vi zorge konsideru ĝin, kaj ke vi aŭ mem verku respondojn, aŭ aranĝu, ke kompetenta persono, prefere edukisto.verku ilin.Mi petas, •

— página 17 del PDF —

03 ke la respondoj estu ‘ senditaj al la Esperantista Centra Oficejo, 5 r, Rue de Clichy, Parizo, antaŭ la ĵoa de Novembro igij-a. Sendube vi konsentos, ke la plej grava venko de Esperanto estos ĝia ĝenerala enmeto en la programon de lernejoj. E1 ĉiuj partoj de la mondo venis raportoj pri instruo de Esperanto al infanoj kaj pri favoraj diroj de edukadaj eminentuloj rilate al ĝi, kaj estas dezirinde, ke ni havu zorge redaktitan raporton pri la tuta edukada afero, por ke, se petataj de edukadaj aŭtoritatuloj ni povu prezenti al ili oficialan raporton pri la sperto de edukistoj tra la mondo. La Edinburga Esperanto-Societo entreprenis la preparadon de la Demandaro, kun la aprobo de la Centra Oficejo, kaj intencas proponi al la Deka Kongreso en Parizo la elekton de Internacia Komisio, kiu konsideros la ricevitajn respondojn, kaj faras raporton al la Dek-unua Kongreso en Edinburgo en 1915. Tiu raporto estos tre grava dokumento por Esperanto, ĉar ĝi prezentos faktojn kaj spertojn el ĉiuj partoj de la mondo, kaj tradukita en naciajn lingvojn ĝi povos esti sendata al edukadaj aŭtoritatuloj en ĉiuj landoj, kaj al gazetoj, kaj sendube ĝi altiros al Esperantŭ seriozan konsideradon. Sincere via, W. M. PAGE, Hon. Sekretario^ Edinburga Esperŭnio-Societo.

Queen Street, Edinburgh, Skotlando. 3i

Enketo pri Esperanto kaj Edukado. demandaro. 1. Ĉu oni instruas Esperanton en via regiono : fa) en unugradaj lernejoj ? (£) en duagradaj lernejoj ? (c) en gimnazioj, kolegioj, kaj liceoj ? (rf) en universitatoj ? (e) en aliaj edukadaj institutoj ? 2. Kiom da personoj proksimume tiel ricevisinstruou ?

— página 18 del PDF —

94

3. Kiom da personoj ricevas instruon je la fino de la printempo de 1914 ? 4. Ĉu la instruado ricevas oficialan subvencion ? Bonvolu citi detalojn. 5. Ĉu Esperanto havas aprobon de edukadaj eminentuloj aŭ aŭtoritatuloj en via regiono ? Bonvolu citi, se eble favorajn dirojn. 6. Cu vi havas lernolibrojn taŭgajn por uzo en la instruado de infanoj ? Nomu ilin, kun prezo, eldonisto, k. t. p., kaj se eble sendu ekzemplerojn. 7. Se vi mem estas instruisto de Esperanto, bonvolu doni vian opinion pri la valoro de Esperanto kiel edukilo. Se vi ne instruas, bonvolu havigi al vi kaj raporti al ni la opinion de profesiaj instruistoj. Precipe oni ŝatus scii la rezulton ĉe infanoj, kiuj lernis Esperanton, rilate al (±) uzadpovo pri la patra lingvo, (2) aliaj lingvaj studoj, (3) korespondado kun alilanduloj, kaj (4) ĝenerala kapablo. 8. Oni danke ricevos aliajn utilajn informojn laŭ via sperto. A

Premioj por sukcesaj Propagandistoj. A

Se ni ne gajnos la trafikon Ni estos nenion gajnintaj.

Ci-tiu fakto, kiu estos ĉiam pli komprenebla al tiu,kiu lernis observi, iniciatis nin, forsendi vek-krion por atentigi la esperantistaron al komuna laboro ; nur per la komerco ni povas havigi al nia lingvo ĝeneralan venkon, kaj tial nia tuta forto, zorgo kaj influo devas esti turnata al tiu direkto. De la komenco nia lnstituto sin dediĉisal la plimultigo de la uzata Esperanto en la rondoj de lndustrio kaj Komerco ; konate estas, ke ni jara de kelka tempo subtenas gravan servon por tiu celo ; ni sendas poŝtpaketojn kun la plej diversaj presaĵoj el trafiko kaj turismo al ĉiu

— página 19 del PDF —

05

ajn, kiu skribe promesas zorgan kaj precipe laŭcelan distribuon, kaj kiu sendas la necesajn poŝtelspezojn, demandeblaj je ciu poŝtofico. Tiuj paketoj kaŭzis ĉie multan plaĉon kaj estas mendataj en granda nombro; ankaŭ la firmoj volonte uzadas tiun efikan kaj malmultekostan reklammanieron, per ‘ kiu ni plej bone povas pruvi la uzeblecon de nia lingvo ; sed urĝe necesa estas, ke la distribuo prudente estos efekrivigita. Reklamo devas alporti profitojn ; do laŭcela distribuo estas tiu, kiu liveras novajn rilatojn al la entreprenoj, komisiojn kaj gajnojn ; nur per tio la firmoj estos instigataj uzadi ĉiam pli Esperanton kaj trovi plaĉon kaj konsenton al niaj celadoj. Sed ni, ni havos de la kreskanta uzado la plej bonan helpon kaj atingos niajn plej influajn kaj potencajn amikojn. Ĉi-tiuj vidpunktoj iniciatis nin proponi PREMIOJN por tiuj sukcesaj propagandistoj, kiuj atingas, ke industria aŭ komerca entrepreno eldonas ampleksajn presaĵojn en Esperanto, almenaŭ 8 pagoj, formato kiel eble 16 x 22, 6 cm. (mondformato de la «Ponto»), en nombro de 10,000 ekzempleroj; ĉar la mondo havas 1600 milionoj da loĝantoj, nur unu el 160,000 homoj povos tiam ricevi unu ekzempleron. La premioj estas la konata kaj tre bele ilustrita « Albumo de Albrecht Dŭrer », esperantigita de S-ro Schmid Bern, valoro 2 Sm. Volonte ni distribuos tiujn presaĵojn per niaj paketoj tra la tuta mondo, se ili afrankite estos senditaj al ni. Ni esperas, ke tiamaniere ni atingos gravan superecon de nia kara lingvo kaj petas pri ĝenerala kunhelpo de niaj samideanoj. Wŭrttembergisches Esperanto Institut Esslingen/Neckar, Germanujo.

— página 20 del PDF —

– 06 Malnovaj membroj kiuj pagis sian kotizon : por la jaro 1913-1914. ioi, S-ro Verlaque. Por la jaro

1914-1915 : 76,

S-ro A. Giraud.

Membro kiu aligis antau ia 25a de Julio 1914. 189, S-ro Johano Afanasjev, Plastunovskaja, 55, Ekaterinodar, Rusuĵo Sm. 1.—

Membro kiu aligis por la jaro 1914-1915. 190, S-ro Aloys Roose, Kronenburgstraat, 109, Antwerpen, Belgujo Sm. 1.—

Abonis I. ■ P. R. Sekcio des Bouches du Rhone de la Societo franca « Esperanto a Tecole » Sm. 1. —

Vendintaj. 10 propagandaj specimenoj de I. P. R. al S-ro Verlaque (0.600 Sm.).

BIBLIOGRAFIO esperantistoj de A. Nedoŝivin, traduko de B. Kotzin ; eldono de Kovna Esperantista Societo, Kovno, Ruslando. Prezo : 0.100 Sm. Gi estas raporto farita en rusa lingvo, dum jara kunveno de K. E. S. (14 Aprilo 1913). La rusa teksto de la raporto estas eldonita aparte de K. E. S. Prezo : 0.250 Sm. Pri solidareco inter

— página 21 del PDF —

LA ZEMUNA ESPERANTISTO Sola Kroatlanda EsperantoGazeto Senpaga. — Neabonebla. Nur en Esperanto — Interesa enhavo. Sin turni al Sro J. Schneider, Karlovĉic 1. p. Ŝimanovci Kroatlando. — Aŭstrio.

ITALA LINGVO per ESPERANTO Itala Lingvo estas tiel simila al Esperanto ke ĉiu Esperantisto povas per nur unu leciono ĝin fegi, per dudek lecionoj ĝin kom preni. Sekve revueto « L’ Esperanto » iniciatas instruon de Lingvo Itala por ĉiulandaj Esperantistoj, ĝin prezentante sub esperanta alfabeto. Lecionoj aperas regule la ioan kaj la 25an de ĉiu monato. Abonu sendante i Sm, al Eldonisto. A. PAOLET – S. Vito al Tagliamento Udine – Italujo

LA BRAZILIO FILATELIA. (6 Brasil Philatelico.) Monata ilustrita revuo kartofilatelia kaj esperanta, porĉiuj. (Redakate portugale . kaj france.) — 5a Jaro. — Sola, en sia speco, en Brazilio Petu tuj specimenan numeron, senpage kai afranke, de la direktoio : Dr. Benjamin C. Camozato Cochoeira, Rio Grande do Sul. Brazilio AL LA MEMBROJ DE I.A.I. t Por diskonigi I. A. I. kaj I. P. R. uzu la oficialajn kartojn Prezo (afrankite) • ioo k. — i Sm (2 50 Fr.) 50 k. — 0.6 Sm (1.50 Fr.) 30 k. — 0.4 Sm (i Fr.) 12 k. — 0.2 Sm (0.50 Fr.)

SIN TURNI AL Jan Tacobs Red. – Adm. de 1. P. R. Boomsche steenweg, 444 Antwerpen (Belgiĉ)

KORESPONDADO Ruslando. — Moskvo, Nikitskaja 10, kv. 21, S-ro V. Davidov, deziras korespondadi pri metodiko de Aritmetiko.

Ruslando. — Moskvo, Universitato de Sanjavskij,

Sinjoro Petro Kabanov (instruisto el Siberio), volontege korespondadas kun ĉiulandaj gekolegoj pri lernejoj kaj pedagogiaj demandoj, ĉu letere, ĉu per P. I.

— página 22 del PDF —

– NORVEGA ESPERANTISTO — Dumonata oficiala organo de Norvega Esperantista. Ligo. 8 p., Esperante & Norvege. Jara abono : 2,00 kr. (r. ico Sm) Adm. : Bergsliengate, 11, Kristiania.

POŜTA ESPERANTISTO Monata, oficiala organo de la Internacia Ligo de Esperantistaj Poŝtoficistoj (Ildepo) Jare : 1 Sm. Oni sin turnu al : Arnold Behrendt Maxstr.,22, Breslau. Germanujo

ŜVABA ESPERANTISTO duonmonata gazeto redaktata germane kaj esperante, 8 paĝa en kvarobla monoformato oficiala organo de la « Virtemberga Espei anto-Ligo Aperas ankaŭ kun iometeŝanĝata enhavo kiel BAVARA ESPERANTISTO oficiala organo de la < Bavara Esperanto-Ligo. Sola gazeto por la memstudo en germanaj landoj 1 Bonega varb1I0 ! ciu propagandisto devas posedi ĝin ! Eksteraordinai e malalta prezo. Nur Sm 0,900 jare (Rabato por grupoj). Eldonejo R Abt, G. m. b. H.. Schussenried Virtembergo (Germanujo).

— BRAZILA ESPERANTISTO —

Monata oficiala organo de Brazila Ligo Esperantista 8 p., Esperante & Portugale. Jarabono : 5 fr. (2 Sm) Adm. : Avenida Rio Branco 155-20 Rio de Janeiro. – Brazilujo.

SVISA ESPERO kaj MONDA POŜTO

Duonmonataj oficialaj organo de la Svisa Esperanto Societo alternante aperantaj, kun la monata aldono La Kolektanto por ĉiuspecaj kolektantoj.

LA MARTO

La tutatistria, ilustrita, monata familia gazeto por la diversna cia Aŭstrio. Tute en Esperanto redaktata. Abonprezo: jare 5 K. – 2,200 Sm. — ĉe « La Marto ». Haida, Bohemujo.

Avizo al la verkistoj kaj eldonistoj Se vi vere deziras ke viaj verkoj kaj eldonajoj estu kiel eble plej multe vendataj, anoncu ilin en nia revuo. Viaj anoncoj estos legataj de niaj gemembroj, kiuj ĉiuj estas ne nur fervoraj esperantistoj, sed ankaŭ instruantoj de Esperanto. Al ili estas do komisiita konigi viajn verkojn kaj eldonaĵojn. Gemembroj-verkistoj, profitu de la speciala rabato : neniu alia -gazeto oferas al vi tiel profitigajn kondiĉojn 1 Gekolegoj, varbu anoncantojn !

— página 23 del PDF —

BELGA ESPERANTISTO

Oficiala monato organo de BelgaLigo Esperantista. 24 p. Esperante, Jara abono : 5*fr. (2 Sm.) Adm. : 20, Vondelstraat. — Antwerpen —

LA INTERNACIA ABSTINENTA OBSERVANTO Oĥciala organo de la T. E. A. L. (Tutm. Esperant. Abstin. Ligo) Monata gazeto por la disvastigo de Esperanto inter la Abstinentaro Jaj de abstinenco kaj Bontemplanismo en la tutmondo. — Prezo jare 1.500 Sm. por ĉiulandanoj. — Eldonejo : Georg Brockhof Bomlitz, Hannover-Germanujo. — Mendebla poŝte aŭ direkte. Konto en ĉekbanko Esperantista. Helpu batali en la armeo de la lumo I Helpu nin en niaj streĉadoj de enkonduko de Esperanto en niaj ordenoj de la Bontemplanoj ! — Aliĝu ĉiu al E. E. A. L. !

= GERMANA ESPERANTISTO –

Duonmonata gazeto Propaganda kaj literaturo r6 p., Esperante & germane. Jara abono : 4.50 M. (2.250 Sm,) Eldonejo : Ader & Borel Dresden — A. I. Struvestr . , 40

LA LANGUE INTERNATIONALE

Monata revuo 12 p., Esperante & france Jara abono : 1.40 fr. (0.500 Sm.) Adm. 39, Grande-Rue, Louhans.

— GERMAN-AŬSTRIA ESPERANT! ISTO –

Monata gazeto 8 p.; Esperante & germane Jara abono : 3 ‘K. (1,250 Sm.) Adm.: VI, Dŭrergasse, 19, — Wien —

SHERLOCK HOLMES EN SERVO DE LA HISPANA TRONO (Lk unua esperanta satiro) Deveno kaj Historio de Esperanto (Paroladoj de Dr Zamenhof) ĉiu : 75 hel. (0,300 Sm.) ĉe : Ĉasopis Ĉeskych Esperantistu. Praha II, Dittrichova ul. 7. — Bohemujo —

— página 24 del PDF —

— DANUBO —

LA MOVADO

Monata organo de la rumanaj kaj bulgaraj Esperantistoj 32 p., nur en Esperanto Jara abono : 3.50 fr. (1, 400 Sm.) Adm. : 14, str., Bel vedere. Bucuresti, Rumanujo.

Franca esperantisto Monata organo de la francaj esperantistoj ĵ6 p., Esperante & france Jara abono : 3.25 fr. (1,300 Sm.) Adm.: 6i,Boulevard St-Marcel, — Paris —

LINGVO INTERNACIA

LA HOLANDA PIONIRO

Centra organo de la Esperantistoj La plej malnova el ĉiuj Esperantistaj gazetoj, fondita en 1895, aperas post la isa de ĉiu monato. Jara abono : 5 fr. (2 Sm.)

Monata oficiala organo de Holanda Societo Esperantis 4 paĝa grandformata, Esperante & holande Jara abono : 1.20 fi. (1 Sm.)

Adm.

Prinsestr., 48, Hago.

JUNA ESPERANTISTO

ITALA ESPERANTISTO

Monata gazeto por junuloj, instruistoj kaj j Esperanto – lernantoj Jara abono 3 fr. (1.200 Sni.) Ambaŭ gazetoj kune : 7 fr. Adm. : 33, rue Lacepede — Paris —

Monata oficiala organo de / Itala Ejsj^anto Asocio 12 p.. Eŝpdĥbfte»Zfc itale.^

———–

———

POLA ESPERANTISTO

Monata gazeto kun senpaga literatura aldono Oficiala organo de la 8a 20 p., Esperante & pole. Jara abono 2.50 rb. (2.650 Sm.) Adm. Hoza 20, Varsovio.

Jara abono

Adm.

3 l. (i^p^Sm.)

13, Salita Pollaiuoli. —*SGenOva —

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

5 t

Jaro V.

Aŭgusto-Septembro 1921

1 — 2

Internacia Pedagogia Revuo (I. P. R ) OFICIALA MONATA ORGANO DE

— internacia Asocio de instruistoj. (1. A. I.) — JARA KOTIZO : Aŭstrujo : 60 kr.; Belgujo : 10 fr.; Britujo : 5 s.; Bulgarujo: 25 lev.;C’eh’oslovakujo: 20 kr.;Danujo: 6 kr.;F’inlando: 20 mk.; Francujo : 10 fr.; Germanujo : 20 mk.; Hispanujo : 6 pes.; Hungaruja : 60 kr.; Italujo : 10 I.; Japanujo : 3 j.; Jugoslavujo : 30 kr.; Nederlando : 3 g; Norvegujo : 6kr.; Bolujo : 60 mk; Rumanujo : 25 1; Svisujo : 6 fr.; Usono : 1 doi. f

tiam, se oni aldonis pos’tpagon por resendo. — La redakcio konservas por si la rajton korekti laŭ bezono la manuskriptojn. — Represoj kaj tradukoj de niaj artikoloj estas permesataj, se ili ne estas speciale rezervitaj; sed oni c’iam citu nian revuon kaj sendu al ni almenaŭ 2 ekzemplerojn de la tradukj’o. — En la fako ” Bibliografio ” estos recenzitaj nur tiuj gazetoj aŭ libroj, en kiu ajn lingvo, de kiuj venis almenaŭ 2 ekzempleroj. —r La redakcio respondas letere aŭ pos’tkarte nur tiam, se oni aldonis por la respondo 1 internacian respondkuponon aŭ respondkarton.

Redaktoro-Administranto : Sro Jan JACOBS, kasisto de 1. A. I. Boomsche Steenvveg, 444, Antvverpen — Belgujo Presejo L. BERRF.B1ERS, ANTWER£EN

— página 2 del PDF —

Estraro de 1. A. I. Honora prezidanto : Sro Th. Cart, profesoro de universitato, rue Soufflot, 12, Paris, — Francujo.

Prezidanto : Sro J. \V. Sevenhuysen, lernejestro, Leidschevaartvveg, 123, Haarlem. — Nederlando. Vicprezidantino : Sino H. Zapater de Chalmot, profesorino, Moltkestr., IOI, Kdln a/R. — Germanujo.

Vicprezidanto : Sro Marechal, profesoro, Leeds. — Anglujo. Sekretario : Sro F. Durieux, pensiumita lernejestro, Boulevard de la Re publique, 40, Nevers. — Francujo. Kasisto : Sro J. Jacobs, instruisto, Boonische Steenvveg, 444, Antvverpen. — Belgujo.

Konsilantoj : Sro P. l*ler, Christa profesoro, Stuttgart (Germanujo) Sro Building, instruisto (Anglujo). Sro E. Backheuser, profesoro, Rio de Janeiro (Brazilujo). Sro Schbnlierr, instruisto, Dresden (Germanujo). Sro Dro Clark, profesoro, Arborfield (Anglujo). Sro O. Simon, profesoro, Wien (Aŭstrajo).

ANONCO Petu la tre favorajn kondiĉojn !

LUEBLA

— página 3 del PDF —

1

Aŭgusto-Septembro 1921

Jaro V

2

Internacia Pedagogia Revuo (I P. R ) OFICIALA MONATA ORGANO DE

lnternacia Asocio de Instruistoj. (I. A. I.) Redaktoro-Administranto : Sro Jan JACOBS, kasisto de I. A. I. Boonische Steenvveg, 444, Antvverpen — Belgujo.

*

—

—

11

—- —- ——— – ——–

_ • _ – ———

AL INIAJ LEGANTOJ ——– o——-En la faka kunteno de la geinstruistoj duni la Nilia kaj en kiu partoprenis 175 gekobg j oni decidis tnuvcĉe nepre revigligi Internacian Asocion de Instalistoj, pri kiu plenrajte atestis Sro Ed n. Privat ke ĝi e.tis la plej grava el Ĉi ij esperant ij fakij unuiĝoj. Samtempe ĉi ij ĉeastantoj esprimis la deziron tuj reaperigi Internacia’]) Pedagogiaj Kevuoj. la ofici .lan organon de nia asocio, kaj ĉiuj promesis sian apogon kaj kunhelpon. Laŭ tiuj kondiĉoj mi ĝoje kaj kuraĝo akceptis kun p’erfa tido pri la estonteco nian noblan taskon. La kotizon do Internacia Avoc’o de Instruintoj oni fiksis lau la sama bazo do l’. E. A. por ebligi al ĉiuj gekolegoj senescepte Aliĝi al ĝi. Kaj tio estas necesa. Ni ne nur necesas la moralan subtenon d‘ la pckolrgoj red precipe Ia monan. La ĝian un ricevita mono nur sufiĉas j>or 1 foje eldoni nian bultenan. Por ‘*bon fini la jaron ni devos ankoraŭ enspezis la duoblon de la ĝis nun ricevita sunfo. Kaj tio estas ebla, tio certe okazos. Ella 175 gekolegoj kiuj ^eestis nian kunvenon en Traba ĝi . nun nur 50 aliĝis. Do k am la retoraj 125 tenos >ian parolon kaj tuj sendos rian kotizon ni j m povas trankvile rigardi la estontecon, lnternacia Pedagogia Revuo e tas nentes propraĵo, ĝi t* apa enas al vi. al ‘| j anoj de I. A. I. Profitan nek personan nek opan ni deziras. Amasigi nonon ankaŭ ni ne volas, ĉio. ĝis la lasta monero ni elspezos por servi la grandan rondon da e>p?:antaj geinstruistoj speciaj kaj nian sonĝon, nian vivcelon, nian karan, nfan noblan Esperanton. Do kuraĝe al la laboro, la mondo atendis nin !

Aldona noto. — Eble multaj el vi. kiam ili cstos ekrigardinta! tiun ĉi bu tonon volos ĝin forĵeti kaj tuj sendi al mi plendegon pri la malgrandeco de la presliteroj per kiuj ĝi estas presita. Eoniolu ml petas, ne fari tien ĉar, kvankam ni. geinstruistoj, estas la unuaj kiuj plene • koni« plenas la malutilon de ma grandaj literoj kaj >ekve devas forigi librojn tiamaniere presitajn, kvankam do nia bulteno denis esti modelo por la aliaj e’donaĵoj, ni. dum la nunaj malfacilaj tempoj, multe profitas per tio. En tiu ĉi bulteno oni presigis por la sama prezo la duoblon da teksto presigita per ordinaraj literoj ĉe alia presisto. Ankaŭ rni esperas ke la nuna presisto baldaŭ havos iom pli grandajn literojn esperantajn. Bonvolu do ne plendi, preni fortikajn okulvitrojn kaj paciencon, ĉar «post pluvo sekvas sunbrilado., diras fandra proverbo.

J. JACOBS.

— página 4 del PDF —

9

RAPORTO pri la kunveno de instruistoj dum Ia XIII Universala Kongreso * Espe rantista en Praha, kiu okazis mardon, la 2an de Aŭgusto 1921, je la 8 horo en la lernejo, strato Vojtes’ska. Mardon, la 2an de Aŭgusto. je la R horo matene, okazis en ‘a lernejo (str. VojtĉfiskA) kunveno de esperantistaj instruistoj, kiun aranĝis kolegino ŝupkhovĜ el Praha. La aranĝlntino de la ‘kunveno malfennis la kunvenon t er tre he’aj vortoj aludinte la malfacilaĵojn, kiujn fii hatis, kolektante materialon por Ia hodiaŭa kunveno precipe en Ceiioh1 ova kujo Al varme dankas la gekolegojn el Morni cjo kiuj tre vigle laboras por nia kunveno afero, kaj prezentas fine la programon, je kiu estu bazita la traktado dum la hcdiafia kunveno. fli kore bonvenigas la gekolegojn tiulandajn kluj venis Prahati, kaj esp rimas ĝojon por tlo esperante, ke la kunveno bone sukcesos. Poste fii proponas estraron por la hodiaŭa kunveno. Kiel prezidanton fii proponas sinjoron Jan Jacobs el Antverpeno, kiel rekretaUon sinjoron St. Otruba el Tĉĉetlce-Mornvujo. La propono estas akceptita unanime. Sinjoro Jacobs dankas pro la honoro, malfermas la traktidon transirante al la III punkto dr<l jirogramo : Raporto pri la financa stato de I. A. I. dum Ie jaro 1913-1914 kaj pri la reaperigo de I. P. R. Per trafaj vortoj U parolas pri la ĝlsnuna agado de I. A. I., kiu funkciis precipe tre efike antafi la milito. Li parolas pii laboro de ĝisnuna estraro kaj citas la nomojn de la komitatanoj d • 1 A. 1. Oni ne * bezona tedi la ĉeestantaron per longa parolo pruvante la gravecon de la organizo de 1. A. I. kaj precipe akcentigi la urĝan bezonon de ida I. P. K. Li * resuma fine kij konkluda.<. ke nia 1. A. 1. estu revivigita kaj ĝia organo 1. 1’. K. r<aperigu kiel eble pliaĉigita per t a lora enhavo. Idaj vortoj estaa aklamitaj per aplaŭdo kaj li nun parolas pii la financa stato de la A oclo. En la kaso troviĝas 14 Sm. Estas bezone revizi la librojn, kaj prepari rion necesan por la e tonta budĝeto. Olii detas precipe fiksi la kotizon, ĉar de bena ‘Oho de tiu ĉi afero d p ndas, ĉu ni povos aŭ ne aperigadi regule nian Revuon. La malnovaj membroj de I. A. I. iregis po jaro 1 Sin kaj licevis senpage la bultenon. Sed La cirkonstancoj postmilitaj post’Crs, ke la kotizo plialtlĝu, kaj tio estas afero certe sufiĉe malagrabla sed neevitebla. Laŭ lia opinio sufiĉas, ke cni pagu 4 Sm. po jaro. Se la Asocio havos 200 membrojn, rni povos sentime rigardi la estontecon kaj regu’e ape;igadi nian Revuon. NI ĉiuj sentas la gravecon kaj bezonon de la ligo de Ĉiulandij esp. intruistoj, kiu )>ovas treege utiligi nian movadon kaj tiamanlere realigi la inte nan id en de *esp rai t mo. • Nun oni transiras al diskuto pii tiu ĉi punkto del programo. Sinjoro I. W. Sevenhuijsen (Nederlando) proponas ne *iea e Igadi nian p-azi ton. ĉ .r ulaj enspezoj ne respondas al elspezoj kaj opinias, ko ni aliĝu al la mondunuiĝn d?’l esperanti toj kaj Interrilatu kun la Ĝeneva ,, Esperanto ” kiu povus al ni iczervi en tiu jurnalo speci ii. n rubrikon. Sinjoro Sohrmann (Germanujo) subtenas lian proponon. Li ankaŭ diras, ke la G rinan» esp. instruistaro kies prezidanto li estas, estas preta aliĝi principe al la lnternacia Aso-Io de Intruistoj. Sinjoro Dcgcn (Lripzig) ,*dira. ke ni klopodu membri;.i ne sole izolitajn esp. instruintojn *»cd precipe la tutajn korporaciojn tiel ke nia 1. A. 1. faiiĝu kvazan federacio l*de naciaj organizoj de esp. instruistoj. Estas necese tiun proponon enigi en la statuton de I. V T. Sinjoro Proi. Murath (Boliemujo) parolas ankan laŭ la senco de la impono de sinjoro Sevenhuijsen. Sinjoro Prof. Simon (Aŭstrujo) volas, ke nia T. A. I. daŭrigu ĝis nun faritan laboron. Sinjoro Jacobs resumas la proponojn kaj volas, kc la ĉee tantoj voĉdonu ĉu oni ĉ \sigu ‘a funkciadon de I. A. I. avi ĉu la I. A. I. estu revivigita kaj ĝia Ial oro daŭrigata. Enanime oni akceptas la proponon daŭrigi la funkciadon de I. A. I. Sinjoro Jacobs dankas kaj proponas, ke oni elektu novan e-traron laŭ li to de la membroj. Sen oni decidas, ke la nuna estra io re^tu. Ĝia tasko estu fik.-i preeipe la Jaran kotizon. Ia tarifo estas la jena: Aŭstrujo: 60 kr.; Belgujo: 10 fr.; Britujo: 5 A ; Bulgarujo: 25 lev.; Ĝehoslovakujo: 20 kr.; Danujo: 6 kr.; Finlando: 20 mk.; Francujo: 10 fr.; Germanujo: 20 mk. ; Hispanujo: G pes.; llungarujo: 60 kr.; ltalujo: 10 I.; Japanujo: 3 j.; Jugoslavujo: 30 kr.; Nederlando: 3 g.; Norvegujo: 6 kr.; Bolujo: 60 mk.; Rumanujo: 25 1.; Svisujo: 10 fr.; Usono: 1 doi. Sinjoto Jacobs promesas, ko la estro faron ĉion eblan i>or kontentigi la membrojn t Hate al la financa problemo de la tuta afero. Sinjoro Neuz’il (Mora vojo-CehoGlcvakujo) pmi ona s. ke oni tuj pa eu la kotizon laŭ la alprenita tarifo. Akceptite.

— página 5 del PDF —

3 .Sinjoro Varcndcntk (Cent) : rsv alfama?-, I e ĉiuj lundoj estu reprezentitaj en la estraro de 1. A. I. per siaj delegitoj. Sinjoro ĉejka (Ceh oslovakino) proponas kiel prezidanton de I. A. I. sinjoron Sevenhuijsen. Sinjoro Pro!. Simon apogas la proponon aldonante, ke la ĝisnuna prezidinto prof. Cart estu la honora prezidanto de I. A. I. Sinjoro Sevenhuijsen kornence rifuzas sed poste li akceptas novan oficon. Fraulino supichova (Praha) rekomendas la libron : Jan Amos Komcnsky kaj ĉar oni parolis pri la iui liko en Ĝeneva ,, Esperanto «, sinjoro doktoro Privat estu invitata por partopreni nian kunvenon. Post mallonga paŭzo, dum kiu oni pagis la fiksitan kotizaĵon de la mombroj de I. A. T. parolis sinjoro scmbcra el Eiro (ĉ < hosi a kujo) pri la famega : Kantista Societo de Moraviaj Instruistoj, kies alta arto estas mondkonata dank al multaj concerto), kiujn la societo absolvis en la plej grandaj urboj Eŭropaj kaj al kiu suldas la XIII Kongreso la grandan impreson, kiun la kongresanoj folis lundon dum la muzika kaj aita vespero, dum kiu la societo kantis. Li invitas la gekolegojn, ke ili partoprenu en la estontaj koncertoj, kiuj okazos en la ,, Smetana halo ” en la reprezenta domo. Sinjoro Delanoue (Franenjo) deziras, ke oni respektu la lokajn nomojn de’l urboj sur la landkartoj. Sinjoro Degen propanas, ke oni zorgu pri sufiĉa nombro da esper. instruistoj kaj pri esp. lernolibroj por eviti elfan embarason, se la registaroj akceptus eventualan peton de la XIII kongreso enkonduki esperanton en la lernejojn. (Akceptita.) Sinjoro KrumPhok (Cehoslov akujo) diras kelkajn vortojn pri artikoloj pri Kcmcn«ky, enpresitaj en la Revuo, kaj salutas per varmaj vortoj I. A. I. en la nonio de la: Centra nacia asocio de’l Moraviaj instruistoj. Sinje ro Sohrmann parolas iiri kantlibro por la Infanaro kaj kore dankas por la libertempa akcepto de germanaj infanoj en fremdlando. Li rekomendas, ke la I.A.I. ebligadu la interAanĝon de diverslandaj gelernantoj dum Ie libertempo. Tiun tre simpatian proponon akceptas la ĉeestantaro kaj ĝin varme apogas en sla parolado sinjoro Privat, kin dume vizitis la kunvenon. Tiu-ĉj parolis pii la aranĝota «Internacia Konferenco por la Instruado de Esperanto» en Genĉve kaj montris, kiel ebligi, ke la instruistaro tutmonda povu ĉee ti tiun konferencon. Li promesas persone plenan apogon kaj volas piizorgi aliajn bezonaĵojn. Lia p:opone estas principe akceptita kuj oni klopodos realigi ĝin. Sinjoro Degen parolas poste pri la : Inttruo pri laboro. Li ankaŭ pensas, ke nia devo estu. esperantigi kiel eble ĉiajn niajn sam’andanajn gekolegojn, kluj tiamaniere fariĝos la plej bonaj propagandistoj de esperanto kaj samtempe klopodos esperanti;i siajn g lernantojn. Sinjoro Simon pensas, ke estas necese kolekti la oficialajn dekretojn de la registaroj pri la enkonduko de esperanto en lernejoj. Sinjoro Testud (Fra neu jo) parolas ankoraŭ pri la kreo de uniforma lernejo de la laboro kaj sincere aklamas nian I.A.I. Fine sinjoro prezidanto Jacobs dankas la ĉeestantojn por tiel multnombra partopreno kuj fermas la kunvenon .

Post la kunveno okazis posttagmeze opa vizito al la konstanta lerneja ekspozicio en Pohor ele kaj la vizito l*de kastelo llradĉanj-, sidejo de la prezidanto de ĉ -hoslovaka Respubliko Doktoro T. G. Masaryk. Merkredon, la ian de Aŭgusto, vizitis la gekolegoj superan lernejon en str. TruhlarskA kaj • poste ĉee tis la paroladon de kobito Al. Neuz’11, lernejestro en Olomonc-Neredin (M ora vujo-Crh oslovakujo), kiu parolis pri sla propra metodo de manpresitaj ornamaĵoj kaj amelaj paperoj. Tiu sama ekspoziciis manpresltajn ornamaĵojn kaj objektojn el kartono kaj amelajn pajlero.n kiuj, plaĉis eksterordinare al la vizitantoj. Samtempe kolego sem bera el Brno ekspoziciis desegnaĵojn el algluita kolora papero de siaj lernantinoj el burĝa lernejo. Parolado de koi. Neuzil e>tK tre Instruiga Kaj ĝi certe in>tlfM muitajn, ke Hi klopodon apliki lian metodon en siaj lernejoj. Al la parolinto dankis sincere sinjoro Sevenhuijsen en nomo de Ciuj gekolegoj. Oni akceptis tine proponon interftanĝadi kun koi. Neuzil laborojn de diversnaciij lernintoj. Tiamanlere ni multe jhiŝos antaŭen la progreson de nia afero.

la 4an de Aŭgusto 1921. Stan. OTRUBA, Lcrnejesto en Tesĉtice-Olomonc Moravujo

Praha.

ĉeh oslovakujo. (•) Rimarko : Iji kunvenon ĉeessis 175. geinstruistoj el 17 landoj : Anglujo. Aŭstralujo, Aŭstrujo. Belgujo. Bulgarujo, Cehoslovakujo, Banujo. Flnkndo, KrJhcujo, Germanujo, ltalujo. Jugoslavio, Ilungarujo. Nederlando, Rilsuĵo, Svedujo, Svisujo.)

— página 6 del PDF —

4

STATO DE I. A. I. je la 31a de Julio 1914 Je la la de Aŭgusto 1913 I. A. 1. kalkulis : Membrojn.

Abonitajn grupojn 3 4 1 abonanto

Dum 1913-1914 aligis

eksigis mortis (abato Richardson) — ne pagis kotizon

66 2 1 41

8 1 abonita grupo

Restas je la 31a de Aŭgusto 1914

122

~ ( 1 abonanto ( 6 grupoj

FINANCA STATO DE NIA KASO je la 31a de Julio 1913 ENSPEZOJ En kaso la lan de Aŭgusto 1914 Kotizoj Mondonacoj Abonoj Anoncoj 4 libroj de Sro Marechal 33 trinkpokaletoj 2 kantlibroj (Rouveret) 182 oficialaj poŝtkartoj 59 apartaj kajeroj

Sm.

Entute Sm.

5,980 121,992 16,552 8. — 20,500 2.— 0,660 0,240 2,092 3,200 181,216

‘ ELSPEZOJ Preskostoj de I.A.l. Eorsendkostoj de LAI. Aliaj pos’telspezoj Mimeografo Papero Kotizo al U. E. A. (1913-1914-1915) Vojag’elspezoj al Bruselo Malprofito (perdo de forsenditaj libroj) Sekretario Diversaj elspezoj (inko, gumo, leterpesilo k.t.p.) Rabato konsentita

Sm.

Entute Sni. En kaso la lan de Aŭgusto 1914 Sni. Sni.

119,400 23,660 3,238 4. — 3,800 6. •— 2,560 1.— 0,360 2,476 1,470 167,964 13,252 181,216 A

— página 7 del PDF —

PRI LA NOMOJ DE URBOJ <

Raporto prezentita al la faka kunveno de geinstruistoj dum la XIIIa oooOOOoco

Antaŭ 100 jaroj kaj pli, oni alkutimigis, en ĉiu nacio, nomi kelkajn urbojn lau laŭingva ortografio. — Tiuĉi tempe tia maniero estis sendube negrava, ĉar, tiam, preskaŭ ne ekzi tis internaciaj interrilatoj pro manko da facUaj komunikiloj. Sed. nuntempe, tute alia estas la situado, tute aliaj e tas la kondiĉoj de la vivo, ĉar neniu povas diskuti pii la nepre necesa internacieco de la komercaj kaj industriaj rilatoj per plenumi ĉies postulojn. Ec ekzistas inuitaj homoj. Esperantistoj aŭ ne, kiuj private bezonas interrilatigi kun samfakuloj aŭ kun samideanoj mem. alilandaj kaj. kompreneble, plej ofte alilingvaj. Nu. estas evidente ke la nuna mondo devas kompreni ke la nomoj de urboj ne estis tradukeblaj aŭ alitormiftindaj. — Kial ? Estas kompreneble je la unua traesploro de la demando. 1. — Cu la Instruistaro devas instrui la veron aŭ laŭnaciajn fantaziaĵon ? Tia estis mia demando al la Instruistaro en Praka. Kiel ekzemplo, mi demandis kial, ĉe la lernejoj. la Francoj diras Venise la Germanoj ….. Venedig la Bohemoj …… Benatky la Hispanoj …… Venecia la Magiarcj …… Velenre k. t. por instrui la nomon de la urbo kies loka, nacia kaj propra nomo estas Venezii. I)ank’ al la fervojoj’, la ^ipvojoj. la aŭtomobiloj, la telegrafo, la poŝto, la telefono. ’a aviado, k.t.p., ĉiu lando povas nun interrilatigi. Do mi aludis ke nun estas st ange ke la Jandkartoj. la gee gra fioj ne montraj ĉie la samajn nomojn de urboj, ke estas strange ke la Instruistaro ne instruas ĉie la samajn nomojn de urboj, ke estas strange ke oni ne povas trovi sur ĉiu ujn landkarto la saman nomon de la urbo el kiu skribis tiu aŭ alia korespondanto, ke eĉ oni ne povas hejme prepari praktike vojaĝon laŭ naciaj dokumentoj, tamen oficialajn, tial ke, kiini oni veturas eksterlanden, oni legas aliajn oficialajn nomojn, tial ke. kiam oni ricevas leterojn aŭ poŝtkartojn. oni konstatas ke la lokti postoficejo uzas urbnomojn, vere oficialajn sed aliajn ol tiuj kiujn oni oficiale instruas ĉie. Cu tia akuzado estas komprenebla t Jes, por tiuj kiuj trankvile restas hejme, por tiuj kiuj bezonas nur fari morgaŭ tion kion ili falis hieraŭ, por tiuj kluj estas senzorgemaj al la modernaj bezonoj, por tiuj kiuj latas la ruti n ismon 1 — En Praha, mi klare montris ke mi estas-, senpartieca kaj rni demandis ĉu. en ĉefurbo kie ĉiuj nomoj de stratoj rstas boheme skribitaj, la nomo de la urbo povas logike esti france : Prague, german» : Prag, tial ke la loka nomo, ĉe la stacidomo, ĉe la postoficejo estas bohema ? Do mi konkludis ke nur logika estas la nomo PKA HA. Kiel pruvo de mla .senpartieco, mi demandis ĉu estas logike ke la ĉefurbo : London estas ĉu Londres por la Francoj; ĉu Londen por la Nederlandanoj; ĉu Lond.vn por la Bohemoj ? Ankaŭ ml demandis ĉu estas logike legi ke la Ĉefurbo Wien estas Videri (elp. france Vldĉgne) por la Bohemoj, aŭ Vienne por la Francoj kiuj ja havas francan urbon kiu havas la saman nomon ? Ankaŭ mi demandis pri aliaj ekzemploj tute same tre strangaj kaj mar. oj.iaj. Nu. pri tiu grava temo, ml raportis en Praha ke ml mem vizitis en Paris la Direktoron de la fama eldonejo ** Taride ”, Li tute konsentis kun mi sed li respondis al mi ke oni devus interkonsenti, inter naciaj eldonistoj, por alpreni internacian decidon : nomi la urbojn laŭ la nacia kaj loka ortografio. Al tiu Direktoro mi tuj *respondi • mi opinias ke via eldona firmo estas sufiĉe grava kaj konata por ke vi meni alprenu logikan decidon kaj por ke vi montru al via nacia kaj intemacia klientaro ke vi sclas kaj volas instrui la veron. Mi donis al li skriban raporton por privata prijuĝo, ĉar mi konkludis ke, se li atendos interkonsenton, j>ost 50 jaroj, li neniun interkonsenton ricevos. Kaj nun, ĉar la Instruistaro en Praha aprobis mian rimarkon, nome ke nur logika kaj vera estas la loka ortografio, mi ;*ovrinta ke necesa estas la disvastigado de tiu movado por alplenigi ĉie la lokan ortografion. 2. — Pri la sama temo aprobis mian rimarkon la Poŝtoficistaro en Praha, ĉar evidente la Poi toficisto ne bezonas ma (simpla jojn por disdoni aŭ transdoni ĉiutage multege da korespondaĵoj 3. — Pri tiu ĉi temo private mi di kutis kun diversnaciaj Insti uistoj por faciligi la elparolon de la urbnomoj. Ni reciproke konsideris ke oni devas skribi ilin laŭ la loka ortagrafio kaj ” inter krampoj M montri kiel oni devas elparoli per la fonetika alfabeto de Esperanto kiu, plej ofte. tre bone taŭgas por montri ftustan elparolon. KONKLUDO Post tiu klarigo, vi devas konsideri ke ne sufiĉas paroli; por trafi la dezirindan celon,

— página 8 del PDF —

6 estas necese ke la movado pli ampleksiĝu. Sekve mi petas vin konsideri la oportunecon de via oficiala deziro dum via kunveno por instigi ^ie : 1« ke oni klopodu internacie kontraŭ ciuj por forlasi lanuariajn kaj fantaziajn urbnomojn — 2° ke oni nur uzu la lokan ortografion de ia urbnomoj — 3® ke, laŭokaze, oni uzu la foneti! Iji n alfabeton de Esperanto por laŭeble iii trvi ’a ĝustan elparolon — 4o kr oni ne komencu, ptijugante pri slavaj, aziaj aŭ diversnaciaj nfalfacilajoj. ĉar, fine, ia latina alfabeto astas la plej ofte uzata sur la tuta terglobo. Mi diris. Mi fidas al via diligenta atento kaj mi antaŭdanl^as al vi se vi bonvolos sondi al mi la petatan decidon de via kunveno kiu estas kompetenta por piijuĝi logikan kaj praktikan demandon. Sindoneme Vii, DELANOUE. Delegito de U. E. A. en Neniours 20, rue des Moulins.

—- – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

ESPERANTO EN LERNEJOJ oooOOOoo® Lai decido de la Lipo de Nacioj ordonis enketon pri la instruado de Esperanto en lernejoj kaj meti tiun ĉi problemon sur la tagordon de sla venonta kunveno estas la plej bona respondo ai la deziresprimo de nia XIHa Kongreso en Praka. Sed la tuta afero bezonas bonan > iei can kaj lefta n preparon. La komisiono elektita en Praka, la Inte nacia Asocio de Instuistoj kaj eĉ lielkij dher. sundaj ministrejoj de publika lnstruado deziras kunlabori por atingi la cele n ne nur teorie ka j do vane. sed antaŭ ĉio praktike kaj laŭgrade. I»a enketo de .a Ligo de Nacioj •n/:)*.ios Ia registarojn pri jam komencitaj provoj,pri disvastigo de la lingvo, pri amplekso de preta literaturo, pri ekzisto de eblaj instruantoj. Niaj naciaj societoj bonvolu jam nun prepari akuratan respondaron al tiuj demandoj. La raprto kredeble ne konkludos per iaj proponoj aŭ rekomendoj. E>trs do necese, ke i i estera kompetentan) alportu precizajn planojn post serioza studado. Kie! oni i ovus enkonduki Esperanton * En kiaj lernejoj oni devus ĝin instrui ? Al kiomaĝaj infanoj ? Laŭ kiaj metodoj t kt p. Tial ni decidis aranĝi en Ĝenevo Internacian Konferencon por la lnstruado de Esperanto, kiu okazos proksiman printempon ĉirkaŭ Pasko. Ĉi estos oficiale kunvokata kaj patronata de la lnstituto J.J. Rousseau (Alta Lernejo de Eduka Scienco ĉe la Ĝeneva Universitato, nomita laŭ la fama X V111-centjara filozofo). Kompreneble tia Konferenco povas nek simili, nek iel konkurenci ni ijn grandajn ĉiujarajn Kongresojn, vastajn popolajn festkunvenoj!! de 1* Esperantistaro. Ĝi estos nur malmultnombra labora Konferenco de 30 ĝis 40 delegitoj kun kaiaktero studa, kvazaŭ kunsido de teknika komisiono. Ĝi dividiĝos en du fakoj; unu pedagogia, unu organiza aŭ ^tatista. La unua aŭdos raportojn pri spertita instruado de Esperanto en lernejoj kaj diskutos pri ili laŭ pedagogia vidpunkto, la dua klopodos prepaii planon por oficiala enkonduko eble per redaktado de rekomenda ro aŭ projekto de interŝtata akordo. En la nomo de la Instituto J.J. Ro .sse iu ni invitas la Komisi non elektitan en Praha kaj la esperantistajn instruistojn kunsidi en Ĝenevo por tiu grava laboro. N! ankaŭ imitas la naciajn societojn sendi po unu aŭ preferinde po du reprezentantoj, speciale kompetentaj. Oni bonvolu nin averti jam nun pri intenco partopreni. Pilaj detaloj venos poste.

Edmond PRI VAT. ” Esperanto ., Nov. 1921. Rimarko. — Ia Estraro de lnternacia Asocio de Instruistoj insiste konsilas al siaj membroj sendi raportojn pri la traktotaj punktoj (vidu ĉi poste) kaj partopreni en la konferenco. Raportojn kaj aliĝojn oni sendu al Sro Dro Edm. Prhat, Otnrve, Svisujo.

—————————- —————————- :—– <——————————–

Programo de la Internacia Konferenco por la Instruado

de Esperanto,

okazonta ĉirkaŭ Pasko 1922 en Geneve (Svisujo)

1. — Raporto pri la spertoj faritaj : a) en ia unuagradaj lernejoj; b) en la duaj gradaj lernejoj. 2. — Pedagogia valoro de esperanto kiel logiki preparado por la studado de vivantaj lingvoj. — Influo de esperanto sur la infano en sociala, homama kaj utiliga rilato.

— página 9 del PDF —

7 4. — Organizado de la instruado de esperanto; elekto de la metodoj kaj de la lernjaroj. 5. — Enkonduko oficiala de esperanto en la lernejojn. (Projekto de intonacia lnterkonsento, submetota al la Ugo de Nacioj.) ——————————- ;——————————- •

INTERESA LEG O EN ELGUJO Lcg’o koncerne la plej talenthavantoj CAPITRO I.

GENERALAJ ARANG’OJ

ARTIKOLO la. La komunumoj kluj enhavas almenaŭ 20,000 enloĝantojn hatas la permeson fondi komoncante de la la de oktobro 1922 Komunuman Fundon de la Plej Talenthavantoj. Diversaj komunumoj enhavantaj kune almenaŭ 20.000 enloĝantojn povas kuniĝi por fondi Fundcn ĉnttfkomunuman. ART. 2a. Estas fon<0ta. komencante de la sama dato. en ĉiu provinco. Provinca Fundo de la Plej Tal en t lui va n toj al kiu devas aliĝi ĉiuj komunumoj kiuj ne estos fondintaj komunuman aŭ interkomunuman Fundon. ART. 3a. l-a Fundoj komunumaj, interkomunumaj kaj provincaj de la Plej Talenthavantoj celas havigi al la infanoj neriĉaj kaj escepte meritplenaj la rimedojn por daŭrigi siajn studadojn post la unura rada lernejo. ART. 4a. Estas konsiderataj kiel neriĉaj la personoj kiuj. ĉu pro si mem, ĉu pro siaj gepatroj aŭ pio tiuj kiuj zorgas pri ili, apartenas al unu el la sekvantaj kategorioj : a) La laboristoj, taglaboristoj. laborantoj aŭ servantoj. b) La kontoristoj kaj aliaj oficistoj subalternaj kaj malsuperaj, same tiuj de la Atato kaj de la publikaj administracioj. kiel tiuj de Ja privataj personoj, de la komercistoj, de la societoj aŭ aliaj privataj entreprenoj, la in truistoj aŭ aliaj publikaj *ofici. toj tamkond ĉaj. o’ vipataj en la *m truaj institucioj se la salajroj de tiuj personoj ne superas maksimumon fiksitan de la Registaro. c) ĉiuj aliaj personoj kies rektaj impostoj je la profito de la Atato ne superas maksi mu mon fiksitan de la Registaro. Tiu-ĉi lasta kondiĉo ankaŭ valoras por la personoj menciitaj en lit. b) ĉi-supre. La maksimumoj difinitaj en lit. b) kaj c) estas 1 iksataj de reĝa decido, laŭ la lokoj aŭ regionoj, lavi la konsilo de la konstantaj deputu taroj. ART. 5a. Estas konsiderataj kiel escepte meritplene^, la infanoj kiuj, ne nur sekve de la rezultatoj en la lernejoj kiujn ili estos akirintaj, sed ankaŭ pro sia observemo kaj inleiativemo. aiaj elpeti-aj kaj imagaj kapabloj, sia karaktero kaj volo, fine, sia konduto, estos almontrita tlaj. laŭ la manieio montrita en la art. 17. 18, 22 kaj 23. ART. 6a. La normalaj monrimedoj de la Fundoj komunumaj, interkomunumaj kaj provincaj estas 1. Monsubteno komunuma 2. Subvencio provinca 3. Monhelpo Atata. * ART. 7a. La monsubteno komunuma estas fiksita kiel sekvas Por la jaro 1923 : 10 centimojn 1><> enloĝanto. Por la jaro 1924 : 15 centimojn po enloĝanto. Por la jaro 1925 : 20 centimojn PO enloĝanto. Por la jaro 1926 : 25 centimojn PO enloĝanto. Por la jaro 1927 kaj la sekvantaj : 30 centimojn po enloĝanto ART. 8a. La subvencio provinca estas fiksita kiel sekvas : Por la jaro 1923 : 2 centimojn PO enloĝanto. Por la jaro 1924 : 4 centimojn po enloĝanto. Por la jaro T925 : 6 centimojn po enloĝanto. Por la jaro 1926 : 8 centimojn PO enloĝanto. Por la jaro 1927 kaj sekvantaj : 19 centimojn po enloĝanto. ART. 9a. u k wSt0S kotiz,ta pni la kvara kvaronjaro de 1922. monsubteno komunuma kaj subvencio provinca Kalkulitaj laŭ la bazo de la imposto de 1923.

— página 10 del PDF —

8 ART. lOa. Reĝa debido povos, pro la disponeblaj monsumoj, malaltigi, pro ĝenera a aranĝo kaj dum fiksita tempo, la sumon de la monsubtenoj kumunumaj kaj provincaj. ART. lla. La monhelpo de la Atato, kies valoro ne povas esti malpli ol la tuta sumo de la monsubtenoj komunumaj, estos fiksata ĉiujare de la leĝo de la Financoj. ART. 12a. La provincoj kaj la komunumoj povas ricevi donacojn kaj heredaĵojn je la p! orito de la Fundoj de la plej Talenthavantoj. La akcepto do tiuj dona» hajoj estas < dependigita de la reĝa ■ probo, por tio kio koncernas la kondiĉojn kiuj povus ilin afekti. Atato povos ricevi mondonacojn, kun la devo dividi la sumon inter kelkaj fiksitaj Fundoj. Pro manko de difino tiurilate, tiu sumo estos dividata egale inter ĉiuj Fundoj komunumaj, interkomunumaj kaj provincaj, laŭ la bazo de la loĝantaro. ART. 13a. La protintanto de la Fundoj de la plej Talenthavantoj, akceptante la oferatan helpon, prenas la moralan devon repagi tiun al la nomita Fundo, tiam kiam iliaj monrimedoj tion al lli ebligos. ART. lta. • I^a loĝantaro konsiderota en la aplikado de la antaŭaj aranĝoj, estas tiu kiun almontras la lasta ĝenerala popolsumigo on la lando. Rimarko. — La dua ĉapitro aperos en venonta numero. J. JACOBS.

Antverpeno.

DIVERSAJ SCIIGOJ De nia estmatl anta 1’13 kasisto. Sro Tli. enhavo de la antaŭa kaso.

(‘ejka. ni danke ricevis 1000 Kr.. estante la

Nia agema kunaboranto, Sro Albin Neuzi!. faris monkolekton je la profito de nia asocio dum ditrikta konferenco en Olomouc (ĉs.) kaj trandonis al ni 120 ke. Tiu konferenco ankaŭ promesis subteni nin per jara kotizo da f0 ke. — Ni esprimas tie ĉi nian sinceran dankon 7* la nomo de 1. A. I. kaj esperas Ie la lokaj fakaj societoj de instruistoj sekvos tiun imitindan ekzemplon. Tiu sarna nelacigebla kolego faris dum speciala kunsido de la grupo esperantista de Olomouc, okaze de nia neforgesebla vizito al tiu urbo. monkolekton, kiu raportis 50 ke. Al tiuj malavaraj subtenantoj ni ankaŭ esprimas tie ĉi niajn plej sincerajn dankojn. LA KASISTO. La 3an de marto de tiu ĉi jaro mortis pro grava malsano nia 63 jara neforgesebla kolegino kaj membrino. Fino Josefino Finholdt el Christanla (Norvegujo). lnternacia Asocio de Instruistoj perdis kun Al unu el la plej fervoraj propagandistino] por sia ideala. Jam antaŭ pli ol 12 jaroj Al aliĝis al nia unuiĝo kaj de tiu tempo ĉiujn siajn fortojn Al uzis por enigi Esperanton pricipe en rondojn de instruistoj de sia lando, si fondis ” Esperantaj 1’nuiĝo’n de Norvegaj Instruistoj ,. kaj ĉiam malfermis por ĝiaj kunsidoj la pordojn de sia gastema hejmo, ĉiam ŝi estis preta por fari servon al nia asocio; neniam ni vane faris alvokonon al Aia kunkelpo. Kiam la pasintan jari n ni faris alvokon al la internacia t instruistaro por revivigi ui ni unuiĝon, ŝi estis unu el la unuaj kiuj tuj respondis ĝin kaj sendis sian kotizon. La memoro pri tiu nobla virino neniam forgesi ĝos kaj Aia nomo gra vui iĝos per oraj literoj en niaj analoj.

Kun granda malĝojo ni ekscias la morton de Sio Jaroŝ i*l, Ncuz 1^ plej aĝa filo de nia estimata kolego Sro Albin Neuz/il el (Homiilio Ner’edin (ĉehoslovakujo). Mi. kiun havis la plezuron dum mla vojaĝo tra ĉehoslovakujo persone kon i t iĝi kun la 15a jara servema samideano p’ene komprenas la teruran baton kiu trafis la bonkorajn gevirojn. Al la funebranta kolego, al lia estimata edzino kaj al liaj simpatiaj inianoj mi sendas je la nomo de I.A.I. la esprimon de hi plej sinceraj kondolencoj. J. JACOBS. Mi petas pri atabla sendado de sciigoj, kiuj koncernas la temon ” Esperanto en lernejo ĉion mi volas publikigi en mia nacilingve (ĉeĥe) skribita propaganda gazeto ” Esperantsky Zpravodaj”, kiun ml eldonadas por informi la neesperantistan publikon pri nia movado. A donte mi sendos intvrAanĝe kun iu ajn nacilingva (nuntempa) pedagogia gazeto la specimon. ĉion adresu al Fino Julie SupiehovA, faka instruistino. red. de ” E»pcrantsky Zpravodaj ” en Braha 11. — 2032. — ĉeĥoslovakio. Mi ankaŭ interŝanĝas kun gekolegoj ii kajtojn, utiligeblajn en geografia kaj liisto-la instruado kaj bildajn albumojn de la ĉerfurboj (kun esp. priskribo).

— página 11 del PDF —

LUEBLA

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

t

7-8-9-10

Februaro-Marto-Aprilo-Majo 1922

Internacia Pedagogia Revuo (I.P.R.) OFICIALA MONATA ORGANO DE

Internacia Asocio de Instruistoj.

(I. A. I.)

Redaktoro-Administranto : Sro Jan JACOBS, kasisto de 1. A. 1. Boomsche Steenvveg, 444, Antvverpen — Bclgujo.

INTERNACIA KONFERENCO PRI ESPERANTO EN LERNEJO

. Manifesto al la instruistaro tutmonda

Ni edukistoj el 28 landoj kaj oficialaj delegitoj de 16 registaroj kunveninte en la Sekretariejo de Ligo de Nacioj en *C enevo, frate salutas niajn kunlaborantojn en la tasko lumigi la mensojn de la homoj. Ni asertas nian konvinkon, ke la fundamento de la nuna bedaŭrinda stato,en kiu la civilizita mondo troviĝas, estas tiu malkompreno kaj malfido, kiu dividas la popolojn unu de alia. Ni asertas nian konvinkon, ke la sola certa kuracilo kontraŭ tiu ĉi malbono estas eduko al homeco kaj efektivigo de la principo de internacia alproksimiĝo, por kiu staras Ligo de Nacioj. Ni rigardas kiel unu el la plej valoraj kontribuoj al la solvo de la problemo de mondrekonstruo la internacian helplingvon Esperanto, kaj asertas nian konvinkon, ke ĝi flanke de la naciaj kulturlingvoj devas fariĝi parto de la edukado programo en ĉiu civilizita lando. Ni deziras konigi al vi la rezultojn de nia sperto en la instruado de Esperanto en multaj diverslandaj lernejoj. Ni konstatis, ke Esperanto estas tute sufiĉa por praktika uzado kiel internacia linĝvo, por ĉiuj celoj parolaj aŭ skribaj, al kiuj I ingvo estas bezonata; krom tio ĝi posedas rimarkindajn ecojn kiuj pruvas ĝian valoron, kiel ilo eduka.

— página 2 del PDF —

26

G i valoras, kiel helpo por la ĝusta uzado de la gepatra lingvo. Tio montriĝas per la pliboniĝo de la gepatra’ingva prononco kaj elparolo, pli bona e’ckto de vortoj, pli preciza scio de vortsignifoj kaj pli Idara kompreno de gramatikaj principoj. Esperanto faciligas la akiron de lingvoj modernaj kaj klasikaj, faciligante la taskon kaj ŝparanle la tempon de la instruisto, klarigante la gramatikajn formojn, liverante internaciajn vortradikojn, kaj kui.migante la menson de lernantoj ejprimi sin en pli ol unu ling.o. Laŭ nia opinio Esperanto dev as esti instruata al infanoj kiel unua lingvo post la gepatra, kaj enkondukata jam en la unuagradan instruprogramon. G i provizus la lerninton, kiu devas frue eliri el la lernejo, per sufiĉa «Scio de dua I ngvo praktike uzebla. G’i montrus, ĉu tiuj, kiuj eniras duagradan instruon posedas kapabl n por plia lingvostudado k .j ĝi sendus ilin al tiu lerno kun mensaj pretigitaj al tio. G i ebligus, sekve, ŝparadon de tempo Laj pli bonojn rezultojn en la el’e.nado de lingvoj. Lernantoj nekapablaj en la lingvostudado povus sin fordoni al pli konvenaj studoj. Ni konstatis, ko scio de Esperanto vekis ĉe niaj lernantoj pli realan konon kaj ŝaton de geografio, mondh s.oiio kaj eĉ morala edukado, pli grandan kaj pli simpatian intereson pri fremdaj popoloj, pri tiss kutimo’, 1 teraturo kaj arto. Esperanto edukas infanojn al tutmonda paco kaj profundigas en ili idealon de Ligo de Nacioj, lio ĉi efektiviĝas precpe per interŝanĝo de leteroj, ilustritaj poŝtkartoj kaj desegna oj inter infanoj d;verslandaj, per legado de internaciaj gazeloj en Esperanto, kaj per studado de fremdaj literaturoj. 1 e nncj povas korespondi jam post kelkmonata studado. La avantaĝo morala de tiu ĉi multlanda korespondado estas tre granda. Per du unuhoraj Ie Jonoj ĉiusemajne la lernanto i povas akiri en unu jaro tian praktikan konon de la i ngvo, kian en iu alia lingvo, estas lule neeble atingi en tri jaroj. Ni submeias ĉi tiun manifeston al via serioza konoj emelo. ka j kore rekomendas al vi akceli la msi uadon de i s, eran o cii via lando, ne nur pio ĝia utileco por komerco, s Jene kaj cc eiaj fakoj de internacia agado, sed ankaŭ pro ĝa valoro morala, kiel incitilo al tiu amika in e rilatado de la poDokji de la mondo, k i.i estas la vera celo de L.igo de Nacioj. Ĝ enevo, 20an de aprilo 1922. N. B. — En la nomo de la konferenco mi pelas I e la Manifesto, grava kaj solena dokumento, estu ofie ale komun kata de ĉiu Noca Societo al la Ministro de Publika lnstruado, de ĉiu Icka grupo al ia Url estraro kaj Lernejestraro, de ĉu delegito cc UEA al la pedagogia kaj ĉiutaga gazetaro. Estas nun plej

— página 3 del PDF —

27

tauga momento por proponi eksperimenton en lernejoj. De la plenumo de tiu solena devo dependas decida ŝtupo al oficialigo. La prezidanto: Edmond PRI VAT

OFICIALA DELEGITARA LISTO

Per Albanio S-ro Dhimiter Berati, delegito de la Ministrejo de Publika Instruado. Aŭstria Delegitaro S-ro Hugo Haan, teknika konsilisto, delegito de la Ministrejo por Publika Instruado. Prof. Schamanek, direktoro de publika lernejo, lektoro pri Espeperanto en la Teknika Instituto, Wien. Belga Delegitaro S-ro Ed. Haine, profesoro en Bruxe’les, delegito de la Belga Ligo Esperantista. S-ro Jacobs, instruisto en Antvverpen, kasisto de la lnternacia Asocio Instruista. (Forestis pro malsano.) Por Bulgario S-ro N. F. Nikolajef, sekretaria konsilanto de la Bulgara Delegitaro al la Ligo de Nacioj.

Brita Delegitaro D-ro A’exandra Fisher, M. A., D. Lti , Bishop Auckland, direktorino kaj delegitino de Giri s County Council School. George Probert, Bedworth, instruisto delegita de Eduka Komitato. Miss Agnes Hogg, Glastonbury, instruitino delegita de Eduka Komitato en Eccles. ) R. J. Wilcox, Beavvortb. instruisto delegita de Edŭka Komitato. BRITA ESPERANTO-ASOCIO J. Merchant,Sheffield, vic prezidanto de Brita esperanto-Asocio. W. M. Page, S. S. C. Edingburgh, vic-prezidanto de Brita Esperanto-Asocio. Montague C. Butler, London, sekretario de B. E. A. M iss Jane Baird, Edingburg, instruistino. Miss Elizabeth Hogg, Glastonbury, instruistino. LANCASH1RA KAJ CHESHIRA FEDERACIO Profesoro W. E. Collinson, M. A. Ph. D., Liverpool-Universitato Miss A. E. Dixon, Eccles, instruistino.

— página 4 del PDF —

2«

Miss M. A. Caldvvell, Leigh, instruistino. YORKSH1RA FEDERACIO 1. Holmes, Shipley, prezidanto de la Federacio. Miss Louise Briggs, Leeds, instruistino.

M1DLANDA FEDERACIO Mrs. K. Woodhouse, Birmingham, instruistino.

SKOTA FEDERACIO David J. Young, M. A., delegito de la Eduka Skotlando. M iss Isa Watson, Coatbridge, instruistino.

Irs i u o

de

SKOLTA DELEGU ARO (Boy Scouts’ Asociations) Kenneth Graham Thomsom, Bexley Heath, delegito de Skolta Eperanta Ligo kaj de The Trad». Drummond Page, Edingbuigh, Skota Agento de Skolta Esperanta Ligo. Miss Sarah Mc Cullough, instruistino, Belfast, delegitino de Belfasta Skolta Asocio.

NEOFICIALA INSTRUISTA DELEGITARO Miss E. Arnald, Belfast, instruistino. Miss L. E. Duncan, Manchester, instruistino. Miss E. Foster, Belfast, instruistino. Miss M. W. Hunter, Edingburgh, instruistino. HELPA DELEGITARO Mrs. Holmes, Shipley. G. W. Goodall, London. Mrs. Goodall, London. John WilEs, Sheffield. D. E. Stamp, Sheffield. struado.

CEKOSLOVAKA DELEGITARO Prof. Rudolf Fridrich, delegito de la Ministrejo de Publika InProf. D-ro Stan Kamaryt, delegito de la Ministreja Pedagogiio lnstituto ,,Komensky’ kai de la Ĉeĥoslovaka Asocio Esperanlista. S-ro B. Ludvik, instruisto, delegito de la Universala Esperanto Asocio en Kostelec n. C ern. L.esy. 1 -ino J. S’upih’ova, instruistino, de’egitino de la Rondeto de Esperantistinoj en Praha. S-ro Karl Heli, inspektoro, delegito de la Ligo de esperantista societaro germana en C ekoslovakio. Por Cilio S-ro Manuel Rivas-Vicuha, reprezentanto de Ia C ilia Delegitaro al la Ligo de Nacioj.

— página 5 del PDF —

29

C’ina Delegitaro S-ro Van-Ho-Fang, delegito de la Ministrejo por Publika Instruado. D-ro Tcheou-Wei. teknika konsilanto de la C ina Delegitaro al la Ligo de Nacioj. S-io Sinpak, delegito de Universala Esperanto-Asocio en Peking. S-ro Kenn, delegito de esperantista studenta rondo en Francoĉina lnstituto.

Dana Delegitaro Prof. N. C. Carlson, direktoro de la komerca lernejo en Odense, delegito de la Centra Dana Esperantisma Ligo. F-ino Asta Mikkelsen, instruistino en Kopenhago, prezidantino de la Dana Esperantista Instruistaro. F-ino Astryd Rybo, sub-inspektorino lerneja en Kopenhago, delegit.no de la Centra Dana Esperantista Ligo. Por Egipto S-ro Mahomed Fahmy, prezidanto de la Egipta Junularo. Por Finnlando S-ro Tapio Voionmaa, delegito de la Ministrejo de Publika Instruado. Por Greklando S-ro Spyridcn G. Pappas, reprezentanto de la greka Sekre ariejo ĉe la Ligo de Nacioj.

Franca Delegitaro S-ro Andre Baudiet, prezidanto de la Administra Komitato de Komerca Lernejo en Parizo, delegito de la Pariza Komerca C ambro. S-ro Pascalis, eks-prezidanto de la Komerca Cambro en Paris, delegito de la Pariza Komerca Cambro. (Forestis pro malsano.) S-ro Deiigny, profesoro en la liceo de St-Omer, delegito de la Komerca C ambro de St-Omer, de la Societo de T Amikoj de Esperanto kaj de la Franca Societo por propagando de Esperanto. S-ro L. Poncet, delegito de la Franca Socie o kaj de la Komerca kaj Industria Asocio en Lyon. F-ino Henriette Meyer, instruistino en Paris, delegitino de la Societo de FAmikoj de Esperanto kaj de la Centra Oficejo. S-ro Testud, instruisto en Firminy, delegito de la Universala Esperanto-Asocio. S-ro Ratouillat, instruisto en St-Nicolas, delegito de la Unive;sala Esperanto-Asocio. X

— página 6 del PDF —

30

Por Georgio S ro Cnavi-Chvili reprezentanto de la Delegitaro de Georgio ĉe la Ligo de Nacioj. Daŭrigota

INTERNACIA KONFERENCO PRI INSTRUADO DE ESPERANTO EN LERNEJO G’enevo 18-20 Aprilo, 1922. MALLONGA RAPORTO.

La Konferenco La konferenco propre komencigis je Mardo la 18an.Prof. Bovet malfermis la kunvenon, kaj Sir Eric Drumond, la ĝenerala Sekretario de la Ligo de Nacioj faris, angle, klarigan parolon. Prof. Bovet faris simile, france. Kiel Prezidanton, laŭ propono de S-ro W. M. Page, oni elektis D-ron Privat, kiu proponis honorajn prezidantojn Prof. Bovet, Prof. J. V. Sevenhijsen, kaj Prof. 1 h. Cart. Unuanime konsentita. Prof. Wm. Perrenoud el Cernier oni elektis ĝeneralan sekretarion. D-ro Privat : — Por la akcepto de Esperanto en la lernejojn du kondiĉoj devas esti plenumitaj :

( I ) Ke oni ne perdu tempon en lerneja programo, jam tro ŝarĝita;

(2) Ke la decidoj diversnaciaj estu faritaj reciproke, samtempe. Mi kredas ke ni pruvos , ke Esperanto malŝarĝas la progiamon. Ni devos studi kiamaniere ni povas havigi tian samlempecon … Ni estu tute senpartiaj: ni havu antaŭ ni por ĉiam … sole faktojn nediskuteblajn … La Ligo de Nacioj restis ĝis nun eble tro konata nur en rondoj politikaj kaj diplomataj. G’i mem deziras realiĝi en la koi oj kaj spirito de la homaro mem … kaj eslas radio de suno pensi ke la spiritoj de miloj da infanoj jam gajnos per praktika instruado iom de la spirito de la Ligo de Nacioj.”

Statistiko La sekvantoj raportoj estis prezentitaj. Ni povas doni nur la nudajn faktojn.

BULGARUJO. En 25 gimnazioj ĉe 30 klasoj estas proksimume 800 geknaboj lernantaj nedevige.

— página 7 del PDF —

31

CEKOSLOVAKUJO. I 5 popollernejoj 3 mezaj lernejoj 1 profesia lernejo entute 19 lernejoj

450 lernantoj laŭvole 350 >» 40 840 1 >

FRANCUJO. Ne oficiale permesata cle ia S ta o. Multaj komercaj ĉambroj instruas Esperanton kaj en multaj urboj ĝi estas instruata. La tuta nombro da lernantoj ne estas konata. I 3 el unu lernejo vizitis Praha. GERMANUJO. En lernejoj en 123 urboj, sub registara subteno. Alie 300 grupoj ekzistas en 200 urboj. 1600 kursoj entu.e. Oni instruas Esperanton al 4000 infanoj. Oni vendis pli ol duonmilionon da lernolibroj. Por la sekvanta jaro oni promesis la endukon en 40 pluaj urboj. Estas 600 Esp aj instruistoj kompetentaj: ne sufiĉaj.

ANGLUJO. Parolo ĝenerala pri Eccles kaj Bishop Auckland, sed nenia statistiko. Ne estas sufiĉaj instruistoj.

ITALUJO. G enerale instruado nedeviga en la lernejoj maraj laŭ cirkulero de la mara ministrejo. Ne sufiĉaj instruistoj estas. Nenia statistiko pri lernejoj, sed 40 giupoĵ, 1300 an?j kaj 80 izolitaj konataj; kaj preskaŭ ^00 personoj kiuj povas instrui. Speciale: Milano, 34 kursoj: 1200 gelernantoj; Kremono: 225 gelernantoj; Bolonjo: 200 gelernantoj. Preskaŭ 20 aliaj urboj permesas privatajn kursojn en publikaj Ie.nejoj. NEDERLANDO. La Ministrejo por lnstruado mem petis ke Prof. Sevenhuijsen reprezentu ĝin. 95 urboj, 250 instruistoj, eble 1500 lernantoj, en 4 publikaj kaj 32 privataj institutoj. SVISUJO. En G’eneva kantono deviga en la sepagradaj lernejcj; entenas 13-14 jarajn geknabojn; 13 klasoj, 400 leinantoj. HISPANUJO.

Bedaŭrinde la parolado ne eslas aŭdebla.

JAPANUJO. Ne oficiala, sed privata liceo apud Tokyo faras sukcesplenan eksperimenton instigitan de la Eksperimento de Eccles. Esperanto estas tre facile lernebla eĉ por la mezkleraj lernantoj.

HUNGARUJO. Esperanto solvas la lingvajn malfacilaj ojn sed ne la ekonomiajn.” La ministrejo de Publika Instruado permesas en 3 lernejoj ke Esperanto estu instruata 2 horojn semajne. AUSTRRUJO.

30 kursoj en Vieno.

— página 8 del PDF —

32

Pri Pedagogia Demandaro Por ŝpari spacon ni devas resumi la faktojn elĉerpitajn el paroladoj (estis 30) de delegitoj el la jenaj landoj: Anglujo Aŭstrujo, Belgujo, C ekoslovakio, Cinujo, Danujo, Francujo, Germanujo, Italujo, Nederlando, Rumanujo, Svedujo, Svisujo. La faktoj donotaj ebligas ke ot respondu al la jenaj demandoj, kiujn ni eltiras el propono de Prof. Bovet, kaj ni signifas per ĉefliteroj la landojn, kies delegitoj konfirmis la donitan respondon. (a) Cu Esperanto malbonigis la uzon de la patrina lingvo ĉe la lernantoj ? Tute ne I (b) C u Esperanto estas malhelpaj o en la studado de fremdaj kaj klasikaj lingvoj ? Tute kontraŭe ! (ĉ) C u la eklernado de Esperanto faciligas poste la kompre’ non de la gramatiko fremlingva ? Certe I Esperanto helpas lernantojn rilate al la sekvantaj lingveroj: — Generale F Pedagogia gradeco. 1. Rezonopovo. An. Kompara lingva kapableĉo. G. Kondukas al la vera enhavo de lingvoscienco. G. Gramatiko per si mem. An. Gramatiko de la gepatra lingvo. An. C’e. G. R. Gramatiko de fremdaj lingvoj. C’e. D. Svis. C’i. Speciale la Franca lingvo. C’e. Svis. Speciale la Germana lingvo. Aŭ. C’e. Svis. Speciale la Latina lingvo. Be. Gramatiko analizo. C’e. Deklinacio. An. Aŭ. Akuzativo kontraŭ dusencaj frazoj naciaj. 1. Sved. La kazoj de la gepatra lingvo. Be. Ortografio de la gepratra lingvo. N. Signifo de la gepatraj lingvaj prepozicioj. An. Signifo de afiksoj. C e. Vera senco de terminoj. 1. La 45 kaj similaj vortoj naciaj. An. 1. Signifo de dusencaj vortoj naciaj An. I. Klarigo de la senco kaj deveno de vortoj An. Ideoj de abstrakteco kaj konkreteco. C e. Racia sekso eslas senŝarĝiĝo. I. Parolado de la gepatra lingvo. D.N. Speciale vokaloj. D. Speciale kosonantoj. N. Farigas Latino nenecesa. Be. Vigligas intereson en fremdaj lingvoj. G. 1. t ‘

— página 9 del PDF —

33

La delegito de CINUJO faris deklaron kiu ni devas presigi aparte: «En Cinujo oni lernas la anglan lingvon dum almenaŭ 6 jaroj; la francan 7 jarojn! la ĝermanan 8 jarojn; la rusan ĝis 10 jaroj. Sed por Esperanto oni bezonas nur 2 jarojn. «Zamenhof ne sciis la C inan lingvon, sed li faris Esperanton grandaparte lau la modelo de la C ina lingvo. La Morala Flanko Ni ne povas trati ĉi tiun temon ĝuste tiamaniere. La plejparto el la antaŭaj parolantoj ankaŭ parolis pri ĉi tiu grava temo kaj ni devas resumi en pli aŭ malpli sinsekva rakonto la spertojn de la instruistoj kiuj ŝajnas ia pli valoraj. Agado kaj reagado. Reciproka intersango de leteroj kaj poŝtkartoj estas, videble, la sola eblo por malriĉaj geknaboj rilate al internacia komunikado, kaj estas konstanta praktiko de la instruistoj ĉie kuraĝigi la infanojn en tiu kutimo. La efikoj estas rimarkindaj. Por la infanoj— «… la landlimoj inter la nacioj malaperas, ankaŭ la malamikeco. Esperanto konatigas la malgrandajn naciojn tra la tuta monda. C’e. «La interna ideo disvastiĝas. Oni devas forstreki kaj forigi la batalojn el la mondo … La infanoj en unu urbo tute memstare kondukis alilandajn Esperantistojn tra la urbo l$aj lernis ami kaj kompreni la fremdulojn. Esperanto estigas ian solidarecon de sento. N. Infanoj mem faras rimarkon pri la valoro de Esperanto por helpi al la paco de la mondo. … per Esperanto ni havas gefratojn en ĉiu lando .» An. El ltalujo sola venis ĉi tie malkonsenta voĉo. instruistino tie kredas, ke La infanoj devas esti gvidataj kaj influataj de la instruistoj por helpi ilin formi siajn opiniojn pri la morala valoro de Esperanto; estas nature sciate ke la infanoj ne povas havi abstraktajn ideojn, lli estas tro junaj kaj senpensaj. La infanoj mem ne povas rimarki la aferon.» Sed tiu deklaro ne trovis subtenon. Cinujo decidis Ia ŝajnan kontraŭaj’on: — «… lernantoj povas esti dividitaj en du specojn. Unue: la lernantoj, kaj lernis Esperanton ĉar ili jam interesiĝis pri paco kaj frateco, kaj la spirito de internacia amikeco. Due: tiuj, kiuj ne scias pri tiaj aferoj, sed, lerninte Esperanton, lernis tiun senton ankaŭ.’ • D-ro Privat resumis tiele: — Ni, do, konstatis ke en kelkaj lernejoj la infanoj mem faras rimarkon pri la paciga efiko de Esperanto, kaj en aliaj ne.

— página 10 del PDF —

34

Sed estas klara ke la plejparte de la spertuloj estas vidinta la spontanan burgonadon de la paca senlo en la infanoj pri kiuj ili parolis, kaj pri tio S-ro Hahn de Dresden diris grandajn vortojn : — Entute oni povas certigi, ke per la internacia korespondado la spirita horizonto treege plivastiĝis. Konatigo eĉ nur per letero proksimigas la homojn. Jen aliaj valoraj atestoj : — Gepatroj skribis ofte pri la bono fanta al la infanoj. C’e. Internaciaj proverboj estas komprenigiloj pri la aliaj naciaj. G. De germana knabo alvenis letero kiu kondukis al interkorespondado kaj interamikiĝo inter germanaj kaj belgaj knaboj. Kiam la milito eksplodis unu knabo mia diris al i: Estas domaĝe ke ni nun devos batali kontraŭ miaj amikoj, la knaboj de Elberfeld.’ B. 1 6-jara blindulino diris: Mi tre memoris pri la kurso kiun vi faris. Vi donis novan animon en mia korpo.» Aŭ. Mi instruas Esperanton al 60 knaboj en Skotlando, lli havis la aĝon de 10-12 jaroj … ili komencis korespondi kun aliaj knaboj … estis en la komenco tre surprizitaj trovi, ke la aliaj infanoj estas tiel similaj al ili mem.’ (F-ino Watson, Coatbridge). Vere, oni povus plori aŭdante tiajn vortojn 1 Aliaj efikoj estas pli konkretaj :— Esperanto interesigas pri literaturo kaj geografio. 1. Ni uzas Esperanton por la instruo de geografio. C’e. Instruistoj mem ankaŭ gajnas per tio. C e. Mi havas kolekton de poŝtkartoj por geografiaj celoj. N. Geografia instruo fariĝas multe vivplena. G. Esperanto helpas lerni la ĝustajn nomojn geografiajn anstataŭ la naciaj francaj nomoj. F. Esperanto vigligas la intereson pri mapoj. Skot. La plej bona rimedo krei intereson pri geografio. Skou Mi faras korespondadon kun multaj landoj Eŭropaj, kies kostumojn naciajn mi ekkonas. Svis. Ekonomia Vidpunkto Infanoj enmetas kelke da poŝtkartoj en unu koverton kaj sendas ilin al instruisto. C’e. Infanoj serĉas ĵ urnalojn por novaj o pri la progreso de la ŝipo por kalkuli kiam iliaj leteroj alvenos. An. Multaj geinfanoj kiuj ne povas pagi la koston de pk. kaj deziris korespondi kun alilandanoj mem aranĝis: Komunigi siajn malgrandajn monprovizaj ojn kaj elekti infanon kiu ricevos la respondan karton. An. F. Ni donis tiom da spaco al la antaŭaj temoj ĉar ni pensas ke

— página 11 del PDF —

35

la esprimoj, la videblaj koroj de la infanoj mem estas por la plimulto de niaj legantoj la plej interesaj, la plej gravaj punktoj. La estonto estas en la spiritoj de la infanoj. Vidu por vi mem kiel la infanoj rigardas Esperanton, kaj kial. Sed ni treege esperas, ni avide deziras, ke la raporto estu publikigita entute. Oni diris, ke tio estos farita. Sed, dume, ni donas sekve, kelkajn punktojn pluajn, kiuj estis traktitaj, kaj per tio ni devas fini la rakonton. Pri Organizado de la Instruado, kaj pri Pedagogio Metodo 1 emoj diskutitaj sub ĉi tiuj rubrikoj estas la jenaj :— Cu ekzistas lernantoj iute nekapablaj lerni Esperanton ? C u la kaŭzo eslas manko je memora aŭ je logika rezonpovo? C u la normala daŭro de la instruo estas diversa laŭ la aĝo de la lernantoj ? Dum kiom da tempo oni instruu ? Pri evitindaj eraroj en la instruado. C u vi rekomendus la daŭrigon post unu jaro? Praktika propono:— Mi parolis jam antaŭe pri la elparolado. Mi proponas al vi klopodi fiksi la plej bonan elparoladon per gramofono.Unue: por montii la negravecon de prononco-nuancoj. Due: por havi, krom tio, modelan elparoladon. Oni povus peti al ses diversnaciuloj, ke ili ripem la saman frazon unu post alia.” (Dietterle). pri la naciismoj. Pri ĉiuj temoj la delegitoj faris elserĉan enketon, kiu sendube estis kaj estos tre valora al instruistoj. Sed por sufiĉe montri la enhavon ni bezonus tute nehaveblan spacon. C’u la Eksperimento Estu Deviga au Nedeviga ? D-ro Privat resumis jene: — ”… mi pensas, ke oni povas diri, ke la ĝenerala deziro de la Konferenco estas, ŝajne, ke la registaroj, se eble, enkonduku eksperimentojn absolute devigajn, ĉar nur per ili oni povas havi la frukton de la interrilato inter la instruanto kaj la lernanto. Sed kiam tio estas neebla, nur tiam oni preferu la elekteblan sistemon. Sed la absolute deviga sistemo devas esti konsilata. Kiam oni volas fari eksperimenton, oni rekomendu la absolute devigan sistemon. Sed se, tamen, tio necesigas leĝon, oni preferu la 1• •• alian. Niaj legantoj nun vidas per si mem kiel grava estis la tuta afero. La Esperanta mondo ŝuldas grandan dankecon al la sinjorinoj kaj sinjoroj el ĉiuj nacioj kiuj partoprenis la konferencon, kaj tiel faris, kiel ni povas esperi, tiom da valora helpo al la fina paco de la homaro. (lhe British Esperantist – Majo 1922)

— página 12 del PDF —

36

RAPORTO AL INTERNACIA KONFERENCO POR LA INSTRUADO DE ESPERANTO EN LA LERNEJOJ

1. — Spertoj faritaj en lernejoj. Instruinte esperanton en la lernejo mi akiris spertecon kaj kredon, i ial responde la komitaton mi faris tiun-ci raporton. Mia unua rimarko estis tiel dire ekstera: esperanto helpas la lernejan akuratecon. Hodiaŭ, patrino mia, mi volas iri klason, estas la tago de esperanto !” Esperanto influas ne nur sur la volon, sed ankaŭ sur la spiriton kaj la koron. G i kuraĝigas la lernantojn ne tre inteligentajn, tiuj, kiuj ordinare ne konas la ĝojon de l sukceso. Al ili ( la plej rnultaj kaj morale la plej interesaj) esperanto donas fidon, tiun lidon al si sen kiu ne estas iniciativo, fidon kiun la infanoj kun portos el la lernejo en la vivon. La .nstruisto ankaŭ ricevas donacon. Lernante esperanton mi miris pri miaj eraroj, forgesoj, malatentoj. Sekve mi pli bone komprenis la infanojn. Dum mi fariĝis malpli severa kaj pli justa, ili fariĝis malpli timemaj kaj pli sinceraj: al la edukanto pli da boneco, al la edukato pli da amo ! M ia ĉefa sperto estas la pedagogia valoro de esperanto. Esperanto estas ilo de pedagogio je forta produkto (kvanto kaj kvalito), ilo ĝis nun ne konata ĉe la unuagrada lernejo, ilo tuj uzebla, kiu kostas nenion, kiun nenio povus anstataŭi, kiu ludas en la popola lernejo proksimume la saman rolon, kiel ludas en la liceoj kaj kolegioj la latina lingvo. Jen pri tiu punkto, al kiu ni revenos nepre kaj intence en sekvantaj ĉapitroj, la opinio de Sro Gustave Gautherot, profesoro ĉe la Liberaj Fakultatoj en Parizo ( 1 ). Ni laste vizitis elementan lernejon en Lille, — ia lernejon Montesquieu, — kie la infanoj parolas esperanton, kiel iam en niaj kolegioj ni parolis la latinan lingvon. Sed dum nia antikva lingvo tiam sin limigis per komunaj kaj afektaj formuloj, la knaboj dek du jaraj en klaso de kiuj ni ĉeestis, uzis la lingvon internacian kun la sama facileco, kiel la patran lingvon, lli skribis tuj kaj korekte ĉe la nigra tabulola tradukon de francaj frazoj legata; al ili, kaj eĉ ili kalkulis, ili serĉis la plej malgradan komunan dividonton de pluraj nombroj ne elparolante unu vor-

( I ) La Question de la Langue Internationale p. 2.75. Hachette, Paris.

— página 13 del PDF —

37

ton francan, ĉar la uzado de la lingvo internacia estis por ili vera intelekta gimnastiko; ĝi devig-s ilin analizi ilian penson, precizi en teksto la valoron de Ia vortoj, rezoni, unuvorte fari kvazaŭ ludante penojn, kiuj ordinare estas tiel malfacilaj, kiel necesaj por posedi sian lingvon. 2. — Valoro de Esperanto kiel logika preparo al studo de ceteraj lingvoj Same, kie! infano miras trovi en esperan’o vortojn, radikojn jam konatajn dank al la patra lingvo, same ankaŭ lernante

esperanto. («‘) Sed aliaj profitoj atendas lin. Efektive li faras sugestiajn komparojn pri la vortaranĝo kaj interesajn eltrovojn pri la parenceco de lingvoj. Cu ne vere, ke dank , al bovetaj oj iaj spiritoj dormemaj aŭ konfuzaj vekiĝas, klarigas, kai anstataŭ indiferentaj fariĝas observenaj ? Pri la pedagogia valoro de esperanto mi estas tiel konvinkita, ke mi ne timas certigi tion: Eĉ se Esperanto ne sukcesus fariĝi internacia lingvo parolata kaj skribata, oni devus instrui ĝin ĉe la unuagradaj lernejoj, kiel oni alprenis kaj konservas en la duagradaj la latinan lingvon ne parolatan kaj ne skribatan. Kiam registaroj, parlamentoj, ĉefadministrantoj estos ankaŭ konvinkitaj, tiam ili plivolente malfermos la lernejan pordon por esperanto, kiu atendas sur la sojlo.

3. — Vai ero de Esperanto rilate je socia kaj homara vidpunkto Afero rimarkinda: instruistoj en malsanaj landoj insiruas esperanton per malsamaj metodoj al infanoj edukitaj laŭ malsamaj principoj; liuj instruistoj atingas samajn rezultatojn, ŝimajn konstatojn, samajn konkludojn 1 Demandu ilin: ĉie esperanto favoras la edukadon individuan, nacian, internacian. Esperanto havigas al edukistoj okazojn kaj rimedojn por konverĝigi la spiritojn al samaj idealoj, ekzemple al idealo de Daco akordi1ĝebla kun la patriotismo. Evidente estas, ke popolo ne civilizita, kies vivo eztas interlima, ne bezonas lingvon internacian. Imponi lian lingvon al tia popolo estus eraro. Nu 1 rifuzi internacian kompren lon al popoloj civilizitaj estus pli granda eraro. Efektive al la unua vi donus senutilan ilon, al la dua vi refuzus utilan 1 Oni ne forgesu tion: ĉe multaj popoloj amasigo de antaŭaj progresoj igas espePri la valoro de Esperanto rilate al Ia studo de la franca lingvo mi parolis okaze aŭ intence en aliaj ĉapitroj precipe en la 4a. En la fino de tiu ĉi raporto vidu ankaŭ la artikolojn

()*

— página 14 del PDF —

3R

ranton progreso de nun utila, progreso kiu dank’al uzado fariĝos uecesa, kaj fine necesega.

4. — Organizado de la instruado La popola lernejo devus alpreni la studadon aŭ pli bone la uzadon de la lingvo internacia eĉ por la malgrandaj klasoj.C u riĉaj familioj atendas la dekan jaron por doni al siai infanoj fremdan instruistinon ? Kiam infano scias diri bonjour, oni kutimigu lin diri bonan tagon ! Kiam instruisto diras plume, crayon, asseyez-vous, prerez votre livre,page vingt cinq. li instruas nenion. Male estus per plumo, krajono, sidiĝu, prenu vian libron, paĝo du dek kvina. — Ekster la lecionoj rni ne akceptis: monsicur, oui, non, pardon, s’il vous plait, ie ne sais pas, merci, k.t.p. Oni diris tion en esperanto. Malgraŭ nia senpotenco sentigi la gravecon de bagateloj en Ja tiel malsimpla instruarto, ni iru pli malproksimen. C u vi ne rimarkis, ke 1’akutimiĝo aŭdi samajn vortojn faras, ke la infanoj re plu atentas ? Silentu ! pli efikas, ol silence ! aŭskultu bone, ol ecoutez bien. Kiam la infanoj estos dekunu, dekdu jaraj ili uzos lernolibron, -s* ‘d plei ofte la lernantoj same. kiel la profesoro parolos esperante. Tamen ne tro, por konservi la boniradon de la leciono. La komparo de du tekstoj tre utilas. En esperanto tiel s:mpla estas la strukturo, ke iafoje esperanta frazo simalas al radiografaj’ o de la franca. Ekz empie: Falis r.eĝo, por II est tombe de la neige. Simpla rigardo vidigas ne nur superfluajn vortojn sed ankaŭ la naturon kaj la rolon de la ceteraj. Post unujara studado tradukoj anstataŭos diktaĵ ojn en la lernado de la patra lingvo. 7 iamaniere la infanoj (ĉ’U laŭbezone) povos halti, konsulti vortaron, pripensi, penetri la penson k.t.p. Ne nur vorto anstataŭos vorton sed okazos en kranioj bataloj por la ĝusta vorto ka la korekta esprimo. 7 iam la profesoro ne plu kvazaŭ diros: iru 1 iru 1 se vi eraros, vi korektos poste, dum la silabado I” — Gardu vin. edukistoj 1 ĉu en morala fako vi permesas ke oni peku, eĉ se oni videtas eblecon de riparo kaj pardono ? Ĉ iusemajne sufiĉos du lecionoj kvardek minutaj. Post tri monatoj la infanoj ekkorespondos kun fremduloj. En la komenco la temoj estos tre simplaj, kaj necesa la helpo. Tamen la pordo estas malfermita 1… La kampo kie la infano povis semi kaj rikolti, anstataŭ landlima fariĝas senlima. Ni citu ankoraŭ Sron Gautherot. Ni aldonu, d ras K. ke tiuj knaboj estis fieraj montri s an poŝtkarlarojn ilustritan. Ili konas jam tipojn, kutimojn, artojn kaj eĉ iomete ideojn el ĉiuj nacioj sur la terglobo ! Ili interŝanĝis rekte sian penson kun Brazilianoj,

— página 15 del PDF —

39

Rusoj, H inoj, Japanoj, dum multaj anoj de 1’Instituto estus sendube nekapablaj ĝin fari 1! Kaj estas en Lille 1200 infanoj kiuj lernas esperanton. La eminenta profesoro aldonas: Antaŭ tiaj rezultatoj kaj tiuj montritaj en tiu-ĉi libro la kritiko sciencula” devus kliniĝi.’

5. — Oficiala enkonduko de Esperanto en lernejoj. Laŭ tio, kion ni montris en la antaŭaj ĉapitroj esperanto meritas eniri oficiale en la lernejojn dank al multaj eblaj servoj. Pri tiuj servoj mi certigis sen modesteco. Kompense pri la ceteraj demandoj, nome pri Projekto de interŝtata akordo submetota al Ligo de Nacioj, kaj pri Agado ĉe registaroj kai parlamentoj mi konfesas mian senkompetentecon. Estu tamen permesate al mi elvoki las foje Ja es in e~on por antaŭvidigi eblan eraron. Tiu eraro konsistus el prokras‘o de l enkonduko dezirinda pretekstante, ke la personaro ne estas preta. Nu, sufiĉa preparado postulas ne pli, ol ses semajnoj 1 Jen tio, Kion oni faris en Lille, kiam Sro Mine’ , unuagrada i ^spekto’’©, enkondukis administracie se ne oficiale la priesperantan instruadon en la supeiajn kursojn de la lernejoj de s a distrikto ( 1 ) Geinstruistoj kuniĝis ĵaŭde ses aŭ sep fojojn nur dum tridek minutoj. Kolego klarigis de la lingvo la mehanismon, pronuncadon kaj akcentadon. En finjara ekzameno por la lernantoj oni konstatis la unuecon de 1’ins’rundo kaj la progresojn tre kontentigajn de la infanoj (2). Al la d emando: Kial oni ne daŭrigis la esperantan instruadon, mi respondas: Esperanto eniris la lernejojn Lili ajn dank al favoraj homoj kaj cirkonstancoj; ĝi eliris nur pro malfavoraj okazintaj oj. En la sama tempo la stenografio havis la saman »rton pro samaj kaŭzoj. Do la forlaso (post ses jaroj) de l’esperanta instruado pruvas nenion nek kontraŭ esperanto, nek kon traŭ la enkonduko en i lernejojn de lingvo internacia. Sed tiu forlaso pruvas kontraŭ nefirma situacio, situacio kiu similas al konstanta flirtado, riskaj kisadoj kaj intertempa kunloĝado atendante la konsenton de ŝanceliĝaj gepatroj. Por fini ni esprimu la komunan esperon: baldaŭigu la momento, kiam administrantoj, parlamentoj kaj registaroj estos konvinkitaj pri la lerneja taŭgeco do esperanto. Atendante plaĉas al ni propagandistoj videti en la manoj ( I ) C iusemajne du lecionoj tridekminutaj dum la klashoroj, kaj post aranĝo kun la inspektoro de 1’Akademio, oni hierarkie sciigis al la ministro. (2) 538 kandidatoj, 496 diplomoj, 224 al kabinoj, 272 al knaboj. <

— página 16 del PDF —

40

ducone malfermitaj de la Ligo de Nacioi unu el la bonfaroj destinitaj por la homaro. Resumo – Konkludo 1- — Esperanto mankas en la lemejo, kiel instrufako kaj kiel instrurimedo. Esperanto favore influas sur la lernanton, la instruaton, la instruadon. La instrua valoro de esperanto estas nediskutebla. Esperanto ebligas komparojn, sugestias, rezonigas, penetrigas, konkretigas, reliefigas, riadiografias, vekas la dormemajn spiritojn, kaj lumigas la nebulajn. Ne malpli notinda estas de esperanto la valoro edukada (individua, socia, homara . G i nome havigas al edukistoj en ĉiuj landoj okazojn kaj rimedojn por konverĝigi la spiritojn al samaj idealoj, ekzemple al idealo de paco akordigebla kun la patriotismo. 2. — Esperanto en la lernejo preparas, komencas kaj plifaciligas la studon de ceteraj lingvoj. 3. — Esperanto faciligas eksterlandajn interrilatojn. G’i plivast gas la spiritan, komercan, k.t.p., hoiizonton, tio es‘as la kampo sur kiu oni semas kaj rikoltas. Mondo landlima fariĝas .senlima 1 , 4. — Estus dezirinde, ke la parola uzo de esperanto komencu en la malgrandaj klasoj. En la mezaj kaj superaj klasoj oni utiligos lernolibron, oni tradukos kaj korespondos. C iusemajne du lecionoj kvardekminutaj sufiĉos. Kiu instruas esperanton, vole nevole tiu instruas per esperanto la nacian lingvon, sed oni ĝin instruos vole I 5. — Plej grave estas konvinki ĉefadministrantojn.parlamentojn, registarojn pri la lerneja kaj socia valoro de esperanto, pri la facileco de rapida preparado de l persono, kaj pri la ne kosteĉo de 1’enkonduko. Kiam ili estos bone sciigitaj, tiam ili estos pli decidemaj. Tiel estu I F. DURIEUX. Sekretario de I.A.I. Eks-direktoro de la Lernejo Montesquieu” Lille

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

OFICIALA. AGANO DE TUTMONDA ASOCIO DE GEINSTRUISTOJ ESPERANTISTAJ T. A. G. E.

6-a JARO N-o 1

JANUARO 1927

— página 2 del PDF —

nhavo. Packonferenco kaj TAGE-kongreso. Internacia Pedagogia Revuo. Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo. Jubilea statistiko. XIX. Universala Kongreso de Esperanto — Danzig. Esperanto-Press en Warszawa. El Internacia Esperanto-Servo. La lumbildoj en lernejoj de Pollando. Gekolegoj kunlaboru al TEPS! Laudinda pioniro en Pollando. Ĝojiga rezulto. Varbo de kolegoj. Donaco al nia gazeto. Bona propagandilo. Granda sukceso de la Esperanto-grapo Odessa. Nekrologo. Pilgrimo. Robert Kreuz. Korespondado. Leterkesto de la administrejo. Nova adreso de la administrejo. La nova gazetkapo. Saksaj abonantoj! Propagando. Anoncoj.

>22 U3

d

— página 3 del PDF —

a6- Jaro. N-o 1.

Januaro 1927.

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO Oficiala organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) ‘Redaktejo: HANS LUDVV1G. Pirna-Posta IV-b (Gemi.) – – Administ r e.j o : M. GOLDBERG, Frohburgerstr. 68 p., L e i p z i g S 3 (Gemi.), poŝtĉekkonto Leipzig 20 410 — — — Anoncoj: La linio, 3 nun alta, 6 cm larĝa, kostas 0,30 M.

Packonferenco kaj TAGE-Kongreso. Pri packonferenco aranĝota de la lnternacia Eduka Oficejo – Ĝenevo1 paskon 1927 en Prafla ni legas en ..Esperanto» n-o 11/12, 1926 jenan informon de Dro Privat: „La lnternacia Eduka Oficejo, kiu sidas en Geneve kaj kies programon jam konas niaj legantoj, decidis kunvoki en Praha, je Pasko venonta, konferencon pri PACO PER LERNEJO Ĝi entenos tri partojn : 1. Raporto pri ĉio jam provita en lernejoj por alproksimigi la popolojn. 2. Scienca studado de la malfacilaĵoj aŭ baroj al tiaj klopodoj kaj de la psikologia aŭ socia deveno de tiuj baroj, renkontitaj sur la vojo. 3. Diskuto pri praktikaj proponoj, interalie la disvastigo de interlerneja korespondado. La tuta temo estas tre interesa kaj aktuala. Ĝi priokupas multajn edukistojn en la Okcidento kaj speciale en Kinrrujo, kie okazas granda movado pri tio. La problemo pri lernolibroj de historio ankaŭ provokis apartajn konferencojn en Francujo kaj Germanujo. Antaŭ nelonge la Internacia. Eduka Oficejo elektis tiun demandon kiel tagordon de grava kunveno en Ĝenevo. La celo de la Paska konferenco, kiun prof. Bovet espereble mem prezidos en Esperanto, estas diskonigi kaj diskutigi tiun demandon en Centra Eŭropo kaj tie profiti la fakton, ke muliaj instruistoj saksaj kaj ĉeĥoslovakaj jam instruas Esperanton kaj tiel posedas rimedon de spirita kaj intelekta interkompreniĝo. La planon aprobis D-ro Eduard Beneŝ aŭdinte pri ĝi en Ĝenevo. Ni kore esperas, ke venos multaj samideanoj el ĉiuj najbaraj aŭ eĉ malproksimaj landoj. Ĉefe — sed tute ne ekskluzive — la edukistojn interesas la konferenco, ekzemple la instruistojn de elementaj kaj duagiadaj lernejoj. La uzo de Esperanto ne povas esti deviga por ĉiuj, sed ĝi dependos de vi kaj ni. Zorgu, ke la konferencon partoprenu granda plimulto de esperante parolantaj membroj kaj tiam la neesperantistaj eminentuloj, kies ĉeeston ni tre esperas, konstatos de si mem kiom helpas kongreson komuna facila lingvo por la diskutoj. Ni petas afable pripensi tiun gravan aferon kaj anonci al ni tuj kiu povas veni. Kiel kutime, kelkaj el niaj plej kompetentaj spertuloj loĝas tre malproksime. Se iu aprobanto ne povas veni mem, sed deziras helpi la La venonta numero aperos komence de Marto.

— página 4 del PDF —

2 vojaĝon de alia. ni volonte akceptos apartajn donacojn por tiu celo kaj raportos al la donacintoj pri la uzo. Ni deziras tutkore, ke tiu Praha konferenco bone sukcesu kaj konvinku la Internacian Edukan Oficejon, ke la esperantistaro entenas multajn progresemajn. homojn deziiantajn prepari novan generacion pli sage al vivo de paco kaj sindona laboro. D-ro Zamenhof nenion eisopiris pli forte ol utiligi sian lingvon por tiaj taskoj.» . Ni Esperanto-instruistoj el tutmondo, speciale tiuj el regionoj proksimaj al braha, bonege komprenu la inviton al tiu plej grava internacia konferenco. Por tte kirne menigi itiajn gekolegojn pri tiu konferenco kaj instigi al multnombra partoprenado, ni decidis arangi paskon 1927 en Praha la ĉefkunvenon de TAGE kun la tagordo:

1. Raporto pri la gazeto kaj TAGE. 2. Elekto de la internacia komitato. 3. Niaj taskoj, kreskintaj el la packonferenco. 4. Diversaĵoj. Nia kongreso okazu post la . fino de la packonferenco, tiel ke ni ĉiuj antaue povas partopreni tiun konferencon. La precizan daton ni aperigos komence de marto. Proponojn pri tagordo kaj pri . decidoj sendu tuj a’l nia prezidanto, k-o Albin Neuzil, Olomouc-Nefedin. Ĉeĥoslovakio. Ekkonu. la seriozan gravecon de la packonferenco por nia movado kaj uzu la okazon aligi ciujn Esperanto-mstruistojn al TAGE kaj varbi ilin — disdonante ĉi tiujn informojn kaj inviton ‘— por INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO.

Internacia Pedagogia Revuo. Novaj Tempoj (oficiala organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj — T. A. G. E) havos ĉi supran novan nomon kaj alian veston. Estas interese konstati ke jam pli frue gazeto kun ĉi tiu titolo ekzistis. Antaŭ mi kuŝas ekzemplero el la unua jaro 1910, Julio, n-o. 3. Gi aperis nur post interrompo pli longa ol unu ja.ro. La ĉefa kauzo por tio – lafl la redaktoro kaj eldonanto kolego Ĉejka – estis la preskau nekredebla indiferenteco de la kolegoj rilate kunlaboradon, kvankam multaj donis promesojn pri alsendo de diversaj artikoloj. Sed estas longa vojo de promeso al daŭra laborado. La eldonanto havis jenan planon: „Se nia revuo havos almenaŭ 20 efektivajn kaj konstantajn kunlaborantojn el diversaj nacioj, kiuj anstataŭ promesoj sendos al la redaktoro 20 artikolojn, nia revuo povos aperadi regule kaj kun enhavo interesa.» La piano de I P. R. rompigis per la manko de fidelaj kunlaborantoj malgraŭ la fervora kaj sindona laboro de la redaktoro. Ni povas goji ke ĉi tiu dangero ne plu ekzistas por la venonta nova 1. P. R. I. P. R. estis la organo de Internacia Asocio de Instruistoj, kies prezidantaro estis jema: Honora prezidantas: D-ro E. Boirac, rektoro de la universitato de Dijon, Francujo; Prezidanto: Th. Cart, profesoro de la universitato en Paris. Vicprezidantoj: F. Marechal, profesoro en Leeds, Angajo, fraŭlino C. de Chalmot en Koeln, Germanujo, R. Frenkel, inspektoro de gimnazio en Enisejsk, Siberio. Sekretaaio: F. Durieuĵi, direktoro de lernejo en Lille, Francttjo. Kasisto: Th. Ĉejka, instruisto en Bvstrice-Hostyn, Ĉeĥoslovakio, ankau

— página 5 del PDF —

3

Se vi volas helpi la propagandon — redaktoro kaj eldonanto de I. P. R. La membra kotizaio estis pojare 1 spesmilo — 2.50 iamaj aŭstriaj kronoj. Pri la celo de I. P. R. la redaktoro skribas: Nia vivo estas mallonga, pre cipe la vivo do instruisto, kaj tial ni ne deziras ludi sed labori serioze kaj energie pri niaj aferoj profesiaj. Oni ne forgesu, ke nia asocio estas organizajo profesia, kunigo de instruistoj — profesiistoj kaj komprenebli?, ke la sam a n tendencon h a v a s ankaŭ nia re v u o. Sur la unua pago de la menciita ekzemplero de I. P. R. trovigas mallonga priskribo el la plum o de J. Krumbholĉ pri tre bona gis tiam nekonata portreto de I. A. Comenius, la apostolo de paco kaj artefarota lingvo internacia, el la jaro I640. La originalo trovigas en la amsterdama „Rijks-A’iuseum“. A. Ferriere raportis pri kunedukado en Svisujo kaj Anglujo. Li postulis

du novigaj’ojn: 1. Plibonigado de la ekstoraj kondiĉoj de enedukeja vivado; por tiu celo transloki la internulejojn sur la kamparon ka| submeti ilin al la regimo higiena kaj morala de novaj lernejoj. 2. Enkonduki en ilin la kunedukadon de seksoj. Pri „Prirtcipoj de edukado de la volo» skribis Stanislas Tomie, instruisto en Hartberg (Sirio-Aŭstrio). „La piej grava flanko de la edukado estas la edukado de la volo, ĉar de gi dependas la karaktero de homo». Li alportas fakesprimojn al la nove kreenda pedagogia vortaro. Nipponlando estas dufoje reprezentita. Grafo Vay de Vaya donas resumon pri: „La gepatroj kaj la edukado de la japana infanaro en la famigo», tradukita de I. Wessel el Rotterdam, Nederlando. Li kreas por Japanujo la nomon: Paradizo de infano, ne pro la ekonomia situacio, kiu certe estas same bona au malbona kiei en aliaj landoj, sed pro la ekstrema amemo de la plenkreskuloj por la unua juneco en ĉiuj epokoj de la nacia, edukado. Profesoro Kaichi Nohara el Chofu (Nipponlando; donis en .Lernejo kaj instruisto» en ekzakta maniero per multa statistika materialo bildon de japana popoledukado antaŭ I9l0. Pri nordiaj instruistkongresoj raportis N. Moesgaard, tiam instruisto en Kjoege ‘Banujoj. Li kreis la vortojn Nordio kaj nordia en la senco de Skand-inavujo kaj skandinava, ankau ampleksante Finnlandon. La artikolo montras la fortan unuiĝvolon de la instruistoj el la tri skandinavaj regnoj. De I870-I9I0 okazis I0 nordiaj instruistkongresoj. Kelkaj aliaj tre bonaj resumoj montris per tre riĉa materialo kaj multaj nombroj la staton de la popollernojej en diversaj landis : a) La popolaj lernejoj en Rumanujo, de M. Tinus, instruisto en Roŝiorjllfov (Rumanujo). b) Lernejo kaj instruisto en Saksujo, de Felis Uhlmann, instruisto en Chemnitz (Germanujo). c) La popola lernejo en Kroatigo, de Jos. Anscnau, inspektoro en Osiek (Kroatujo). d) La statistika pago. Salajrogradoj de la instruistaro en. Malsupra Aŭstrujo, escepte la ĉefurbon Wien (lau la lego de 25. I2. I904) de Alois Halamasek, instruisto en Unter-Themenau (Aŭstrujo). Oni devas konfesi, ke se dum la sekv ntaj jaroj gis nun oni estus dauriginta la publikadon de tia raportoj, la I. P. R. estus tre valora fonto kat

tuj renovigu vian abonon kaj membrecon!

— página 6 del PDF —

4

kolekto por internacia pedagogia vivo. Bedaurinde gi baldaŭ malaperis malgraŭ la klopodoj de la redaktoro Th. Ĉejka. Ni povas esperi ke Novaj Tempoj — la posteulo de I. P. R., kiu nunlempe aperas en la sesa jaro — bald.au alpoŭo.s la malnovan nomon je pli granda estimo kaj ne plu rompiĝos per manko de kunlaborantoj. Ni menciu ankau la nunan ekzistadon de T. E. P. S. (Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo). Estas ankorau necese raporti mallonge pri la kunvenoj de I. A. I. (Internacia Asocio de Instruistoj; dum la U. E. A.-kongreso en Barcelona. Ceemis la kunvenon la duan tagon Arkali 200 instruistoj. La diskutoj ne havis temojn tremigantaj la mondon. Oni proponis ke.la geinstruistoj je la fino de la esp.-kurso liverigii diplomojn al la lernantoj, ke la revuo estu pli maldika, ke gi aperu pli ofte, ke oni nomu malgrandan komitaton por ĉiu nacio anstatau nur unu korespondanton, k. t. p. Tiuj ĉi paroladoj ne donis sufiĉe da vervo kaj da nova elasteco. Estas esperenda, ke se nova kunveno de ĉiulandaj geinstruistoj okazos, oni trovos tagordon plenan da riĉa enhavo kaj forta volo Gis la jaro 1910 I. A. 1. (Internacia Asocio de Instruistoj) havis 347 ordinarajn membrojn pagintajn la regulan jarkotizoj. r. Ra u bm, Leipziga El ^Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo“.

EL ANGLIO. Unua avangarda gazeto de instruistoj. La laborligo de Geinstruistoj (The Teachers’ Laboru League) jus aperigis la unuan numeroj de sia oficiala organo „La Instrulaboristo» (The Educational Worker. — Volumo i. n-o 1, Novembro 1926. Prezo po numero: 3 pencoj. Adreso: 15, Sprinfield Gardens, London E. 5. Tio ĉi estas grava alero var „La instrulaboristo» estas la sola socialisttendenca instruista gazeto nun. aperanta. En gi ankau mi esperas akiri de tempo al tempo, spacon por iom el la materialo liverata per nia T’E’P’S. Tiucele mi klopodos ĉe la redaktoro. _ Nun mallonga priskribo de tiu ĉi unua numero. Gi havas 12 pagojn (25×19 cm) kaj aperos monate. Sur la titolpago trovigas kopio de rusa priedukaua afido, kiu montras okulŝirmitan viron, la brakojn antauan etendigitajn, pretermarŝantan krutajon. „La neinstruista homo estas blinda homo». Tutpagon okupas raporto pri la. konfienco de Eduk-Intern en Vieno, verkita de k-do E. C. Williams’, ekzekutivano de T L L, kiu vizitis la konferencop La ĉefartikolo estas verkita de k-do A. Stanley Redgrove, prezidanto de T L L. Gi temas pri la ĉiujara konferenco de la Laborpartio ĉe Margate, rilate al edukadproblemoj. Trovigas sur unu pago kaj duono bonvenigaj leteroj de C. Trevelyan (ministio por edukado dum la oficado de la laborpartia registaro), profesoro J. J . Findlay, R. H. Tawney, prof. F. Soddy, J. P. M. Millar, sekretario de la nacia konsilantaro de laborkolegoj (N. C. L. C.) kaj Bettand Russel. Sur alia pago la sekretario >esumas la laboron de la ligo dum la pasinta •jaro kaj fine aperas raportoj de 16 filioj en diversaj urboj. ‘ La 5-a ĉiujara konferenco de la T L L okazos en Londono la 29 -• 3(–ajn de Decembro 1926. Jen traduko de la artikolo verkita de la prezidanto de la Ligo, k-do H. S Redgrove. Raportis: H. S ta y, (SAT-ano 2 978).

— página 7 del PDF —

____________ Se vi deziras kreskon de nia movado — ,__________

Impresoj pri Konferenco de Labora partio Ĉe Margate. 1. D e k s t r u 1 o j kaj M a ld e k s t r u lo j. Estas kun ioni miksitaj sentoj, ke mi rekonsideras la ĉiujaran konferencon de Laborista Partio ĉe Margate Estas senutile blindigi sin je la fakto, ke tre akra kaj maltrankviliga fendo montriĝis inter la opinioj de la t n. . dekstra kaj maldekstra flankoj de la partio. Kelkaj el miaj plej pesimistaj amikoj asertas, ke ni vidas la komenciĝon de efektiva disfendigo — ke la «dekstra partio» eventuale serĉos ian interligon kun la liberala partio, dum la maldekstra partio, kune kun la komunista partio, sekvos revolucian politikon. Eĉ kredi la eblecon de tia ruinigo estas dangere. Aliflanke, trovigas tiuj, kiuj provas minimumigi la fendecon, dirante, ke la maldekstruloj estas nur malgranda malplimulto. Vere balote gia forto ĉe la konferenco, estis malpli ol 20. Lau nombro de delegitoj, la «maldekstra partio» ankorau estas maplimulto, sed gi estas multe pli grava. Ĉiuokaze la situacio estas tre malfacila por tia organizajo, kia estas la T L L. kiu ĉiam malfermis siajn vicojn al tiuj posedantoj la plej diversajn specojn de socialista filozofio, de la ekstreme «dekstraj» gis same „maldekstraj» kaj al tiaj kia estas mi mem, kiu plej sincere kaj plenkoie kredas je la „Unuec-fronto“. Mi sentas tre forte, ke la T L L devas daurigi lau tiu sama maniero, kiun gi jam evoluis. Sed, bedaŭrinde, militpsikologio jam disvolvigas, kaj same kiel dum la milito, britoj, kiuj kredis je la paco, kiuj opiniis, estas pli ol malsage, ke la laboristoj el diversaj landoj mortigu sin, nomigis «pragermanoj» igermanemuloji tiel ankan tiuj socialistoj, kiuj kredas, ke la laboristoj pli bone okupigas, batalante kontraŭ la kapitalistoj ol kontraŭ si mem, afl etikedigas >sin klasifikan «komunistoj», afl avertigas, ke iii devus sin trovi en la komunista partio. Mia propra ago, provante resendi la raporton de la konstanta regula komitato, por ke la afero pri la komunistoj kaj aliaj malpaciga) demandoj povu, pro justeco kaj demokrateca procedo, esti diskutata ĉe Margate, jam malbone komprenigis; kaj rekresko de la fortega kaj neinformita kritiko direktita kontraŭ la T L L kiam gi filiigis kun Eduk-lntern (car verŝajne ĉi organizajo enhavas inter sia membraro kelkajn komunistojn — malpli ol 6, mi kredas) povas esti atendata. 2. De infanlernejo gis universitato. La lasta eldonajo de la Laborpartia komitato pri edukado, portante la supre cititan titolon kvankam! gi enhavas nenian proponon, kiun la Laboristaj geinstruistoj ne povus plenkore akcepti, tamen estas, lau la vidopunkto de T L L, nekontentiga, ĉar gi nur pritraktas la randon de vasta tempo. Ĉi tiu malkontenteco espiimigas pro la Ligo de Margate. Kion bezonas la laboristaro de ĉi, lando ne ■ nur estas p li da edukado, sed nova edukado. Por kontentige solvi la problemon provizi vojon de la .infanlernejo al la Universitato, necesas ne nur liveri pli da lernejoj kaj pli da liberaj edukoportunoj, sed ankau zorgege rekompili la lernoprogramon, enketi pri la problemo de disciplino kaj rilatoj inter instruistoj kaj lernantoj kaj fine, reorganizi edukan administradon kaj doni iom da sinregado al la lernejoj.

sendu tuj vian abonpagon kaj kotizon!

— página 8 del PDF —

€

3. Edukada reformo. La proponoj skizitaj en la antaŭa paragrafo pritraktigis per rezolucioj pri edukado konsentitaj de la konferenco ĉe Margate. La unua, el Manchester, komisiis la nacian Ekzekutivan Konsilantaron (N. E C.) starigi «kompetentan laboristan komitaton» : a) por prepari rekomendojn pri la plej bonaj instrumetodoj kaj metodoj por havigi veran disciplinon en lernejoj; b) por prepari definitivan planon de sinregado kun demokratieca kontrolo de administado; c) por piepari raporton pri gis kiom la nunaj libroj, bildoj kaj aliaj iloj uzataj tn la lernejoj. kaj la kutimaj metodoj instrui kaj disciplini infanojn nutras burgecan psikologon, militarismon kaj imperialismon ; kaj gis kiom sub laborista administrado tio ĉi povus esti malhelpata kaj proletariaj sintenado kaj vidopunkto pri la vivo povus esti kulturata; d) por prepari definitivan planon por liveri adekvatan nombron da Dua, gradaj lernejoj (t. n. Centraj lernejoj estu forigataj) kaj da teknikaj Institutoj tendenceme terkulturaj, komercaj, ingenieraj, transportaj k. t. p. lau la laboro, kiun la studantoj ĉeestantaj tiajn lernejojn versajne sekvos dum sia posta vivo, kaj por speciale provizi Subĉielajn Jnfanetlernejojn kaj Uzinlernejojn; e) por prepari raporton pri la provizumado de taugaj instruejoj, instruista.ro (kun maksimume 30 lernantoj po ĉiu klaso) kaj de plej ĝisdataj iloj en ĉiuj unuagradaj lernejoj; f) por prepari raporton pri civilaj rajtoj kaj libero de ĉiuj instruistoj sin ligi kun aliaj laboristoj por forigi kapitalismon. Gis tio ke ĉi rezolucio nur postulas starigon de Komitato Enketa, neniel oni povas kontrauargumenti gin. La frazarango indikas tre „maidekstran vidopunkton kaj pro la disputebla naturo de la strukturo de la proponita komitato-, kaj ankau pro la esprimmaniero de kelkaj paragrafoj, la T L L decidis per gia Nacia Ekzekutiva Komitato, ke gi ne povas subteni ĉi tiun rezolucion Per stranga banco, la Konferenco tamen aprobis gin. La TLL submetis al la konferenco tri rezoluciojn, kiuj lau peto de la Konstanta Regula Komitato farigis unu, kiu legigas jene: 1. Ĉi konferenco postulas tujan ĉesigon de la ŝpaiema elspezo rilate al Eduk,.do kaj la alprenon de kuraga skemo por edukada disvolvigo. Por ĉi tiu celo necesas tuj klopodi por pligrandigi la nombron de bonedukitaj kaj kvalifikitaj geinstruistoj por ke: a: la nombro de lernantoj po ĉiu klaso estu pli malaltigata; kaj b) la jarago por forlasi la lernejon estu plialtigata Plie, ĉi konferenco instigas ke revizitaj skemoj de Edukada Administrado estu enkondukataj por ke: a) geinstruistoj’ en lernejoj kaj b) gepatroj de infanoj en lernejoj ricevu adekvatan reprezentadon je Konsilantaroj de Direktoroj kaj Estraroj kaj je Edukadaj Komitatoj. 2. Plie, ĉi konferenco kondamnas la vastigitan reakcian kaj imperialisman instruadon el lernejoj, precipe rilate al solenigo pro Impera Tago kaj uzado de nistoria] kaj aliaj lernolibroj havantaj kontraiilaboristaran tendencon; kaj tial alvokas ĉiujn Edukadajn Organizajojn de la laboristara Movado, laboristklasaj lernejaj direktoroj kaj laboristklasaj membroj de edu ,adaj autoritatoj klopodadi por malhelpi pluan solenigon de Impera Tago kaj enketi pri

— página 9 del PDF —

Se vi sendas vian reabonon en Junio aŭ Septembro, 1927 — lernolibroj uzataj kun la celo forigi tiujn, verkitajn lau kontraulaboristato vidopunkto. 3. Kaj fine, ĉi konferenco protestas kontraŭ la viktimigo de geinstruistoj lau la Emergence Powers Act (Lego pro Urgokazoj), kaj asertas, ke ĉiu instruisto devus havi la plenajn rajtojn de civitano sekvi ian ajn politikan agadon ekster la lernejo. Proponante.ĉi tezolucion oni atentigis rilate al paragrafo 3-a, kela T L L sola inter geinstruistaj organizjoj en ĉi lando, eldonis manifeston dum la generala strikego, alvokantan siajn membrojn subteni morale kaj mone la aliajn laboristojn en la granda batalo, kiun tiuj ĉi partoprenis. Oni lojale respondis ĉi alvokon kun la sekvo, ke kelkai el niaj membroj lege persekutigis lau Leĝo E. P. A. Kondamnoj sekvigis per eksoficigoj kaj la repreno (nuligo) de instrudiplomoj de la Poredukada Konsilantaro (Registara Fako, Board of Education). Kontrau ĉi aĉa rompo de la rajtoj de instruist(in)o esprimi siajn opiniojn kiel civitano kaj libere partopreni la politikan vivon nacian, oni devas fari la plej eble fortan proteston. La konferenco akceptis unuanime la rezolucion de T L L. Fine, permesu al mi diri ke kiajn ajn impresojn gi eble kreis, kaj spite ĉion direblan kontrade, la konferenco miaopinie klare montris ke la Laborista Partio j a interesigas pri Edukado kaj j a konscias gian gravecon. Estas la devo de la T L L stimuladi ĉi intereson; prizorgi ne nur ke edukado trovigu unuavice en la proĝlamo de la Partio, sed ankau ke gia Edukada politiko guste evoluigu. ‘

El „La Instrulaboristo“ (The Edukational Worker) Tradukis H. S t a y (membro de T. L. L.)

EL FRANCIO. Kongreso de Nacia Sindikato. Nae a Sindikato estas la ĉefa organizajo instruista en Francio rilate la nombron de aligantoj, ĉar gi kalkulas iom pli ol 70000 anojn, preskau la du trionojn de la tuta, geinstruistaro. Antau du jaroj, gi aligis al la franca CGT (Konfederacio Generala Laboro) apartenanta al Amsterdama Internacio. Gi kongresis dum lasta augusto en Strasburg Elzasoc La elekto de la kongresurbo havas apartan gravecon kaj intereson por tutmonda gtinstruistaro, tial — ke oni esprimis opiniojn kaj sentojn pri la du provincoj eksgermaniaj: Elzaso kaj Lomo kaj propagandis la ideon de laika (nereligiema) lernejo en tiu regiono tre religia, kie geinstruistoj recitigas katekismon, kantigas religiajn himnojn en lernejo kaj poste en la pregejo mem. Du ideoj eligas el tiu kongreso: mme, la franca geinstruistaro trairos baldau doloran salajro-krizon. (Jam Poincare rifuzis aldonajn sumojn por plialtigo de la geinstruistaj salajroj en la buĝeto de 1927) — due, la franca geinstruistaro ege deziras pacon. Vero estas, ke la krizo salajra dauras jam de la milito kaj ke la situacio de la jun-instruistoj ricevantaj plej malaltan salajron estas mizereca Iu delegito dum la kongreso bedauris, ke en gi oni ne vidas multajn junulojn

vi ne estas propagandisto.

— página 10 del PDF —

(la juninstruistoj efektive sin turnas a! la alia organizajo pli avangarda; la Instruista Federacio). Delegito el Elzaso, k-do Kleir eldiris jenan deklaron: „Elzaso estis en ĉiuj epokoj la batalejo de du landoj. Vi vizitis Strasburgon kaj vi certe rimarkis la delikatajn trancajn konstruajoj!) de la 15-a jarcento, sed vi certe ankau admiris la germanajn kvartalojn kun iliaj laigegaj bulvardoj, kien lumo densege penetras. En Strasburga ni havas statuojn de Gutenberg, de Goethe, germanaj geniuloj — sed ni ankaŭ havas tiujn de Klĉher, de Pasteur, kies nura nomo sufiĉus por igi Francion giseterne fama. Dum ‘ milito lau tiu hazai do, kiu igis nin naskigi en unu au en alia flanko de montaro Vogeso, ni estis enbrigadi,gitaj en unu au en alia flanko militanta kaj kiam ni estis en tranĉejoj, staiiĝisantaŭ ni tiu angora demando.» „Eble ni pafas sur unu el niaj kuzoj au el niaj fratoj.» Tiu monstraĵo neniam plu reokazo. Neniam tero trinkis tiom da sapigo (sorbis), kiom tiu Elzasa tero. Ni definitive haltigu la sangondon. Ĉar en Elzaso renkontigas la du civilizoj franca kaj germana, iii unuigu anstatau sin kontraui.» Lia parolado estis tre aplaudata; tamen la gustaj vortoj ne estis eldiritaj, ĉar sistema francigo de Elzaso kaj Loreno estas nun entreprenata, la franca registaro premas la germanan kulturon kaj trudas la francan kaj se la franca kaj germana kulturoj devus unuigi tie, sub kiu standardo, ĉu franca, cu germana au sendependa. Dum la kongreso oni ne aludis la du instruistojn punitajn pro tio, ke iii subskribis alvokon postulantan la sendependecon de Elzas-Loreno. Pedagogiaj gazetoj substrekis la kongreson de Strasburgo kiel alligon de la tieaj geinstruistoj kun cetera Francio (la „panjopatrolando»), unuvorte kiel nova konkiro de la du perditaj kaj retrovitaj provincoj. Glay, generala seketario de Nacia Sindikato, prezentis ĝeneralan bildon pri la skandaloj de kapitalisma regimo en Francio kaj Europo. Li montris per pezaj dokumentoj la stelojn de la (rustaj societoj de sukero, petrolo kaj tiitiko. Li jene konkludis: „La instruistaj postuloj ne devas esti ekskluzive korporaciaj (nur istaraj i, sed celi ekonomian kaj homecan sindikalismon». . Salutis la kongreson je la nomo de CGT (reformista) ties generala sekretario Leon Jouhaux, la „filo de la laika lernejo», kiun dankis la kongresa prezidanto Roussel (Rusel. asertante, ke „la instruistoj estos ĉe flanko de C GT en la tuj okazonta lukto, pretaj por respondi gian alvokon». La Nacia Sindikato mendis por siaj membroj nunjare 71492 konfederajn kartojn — kio montras, ke gi enhavas 71492 sindikatanojn. Lapierre raportis pri la vigla kampanio ekkomencita kontrau la ŝovinismaj lernolibroj kaj pri la /datoj de Nacia Sindikato kun Germana Instruista Asocio en celo komune agi per iu „pedagogia porpaca konsento». Telegramo saluta de Internacio de Instrulaboristoj atingis la estraron, kiu pro ne konata kauzo ne konigis gin al la kongresanaro. Mercier (Mersje) raportis pri situacio de franca laika lernejo kaj la jenan mocion alprenis la kongreso: 1. -Oni malpermesu al privatlernejestroj oficigi fraude (kaŝe) kiel instruistojn-helpantojn junulojn lernagajn ne diplomitajn. 2. Ĉiuj geinstruistoj havu samajn diplomojn (supera atesto kun pedagogia diplomoj ĉu en publika ĉu en privata instruado. 3. Estu severe aplikata la lego disiganta religion de ŝtato pri la lernej-aferoj.

— página 11 del PDF —

ŝ

4. Lernejoj kaj instruado privataj estu severe kontrolataj de la departementaj ĉefinspektoroj. . 5. Oni konservu ĉiujn publikajn lernejojn, eĉ se gelernantaro estas tre malmulta. Oni ankaŭ rezoluciis kontrau la instruistina grupo „Davidees“ kiu mairespektas la lernejan neutralecon en publiklernejoj favoie al religia spirito kaj kontrau iuj direktorino! kaj profesorinoj de Normalaj (pedagogiaj) kaj Realaj Lernejoj, kiuj varbe propagandas ĉe lernantinoj por ĉi tiu grupo. „La Kongreso deklaras netolerebla, ke publikaj (ŝtataj) geinstruistoj sendu siajn infanojn en privatan lernejon». Koncerne la apartan leĝaron de Elzas-Loreno en lernejaferoj, la kongreso akceptis la 3-punktan jenan rezolucion: 1. Forigo de laukonfesia lernejo en tuta Francio (do ankau en Elzas-Loreno.) 2. Tuja enkonduko en Elzas-Lorenon de franca laika lernejo — estu lerneja libereco kaj tolera instruado — morala kaj civitana instruado al instruisto — religio al pastro, ekster lernejo kaj lerneja labortempo. 3. Estraro de Nacia Sindikato estas komisiata insiste intervem (agadi) ĉe registaraj potencoj por urge akiri tutan forigon de ĉiuj legarangoj ankorau konservataj kaj iel montrantaj konfesian devigon en Elzas-Loreno (Konfesiecon de pedagogiaj lernejoj, religia instruado ankorau en programoj kaj devigo al geinstruistoj doni religian instruadon). Marcel Bo u bo u.

Kongreso de la avangardaj instruistoj. La kongreso de la Federacio de laika instruistaro (organizajo el 3000 geinstruistoj aliĝanta al Moskva Internacio) okazis en Grenoble kaj estas unu el la plej memorindaj. Gi novan fojon montris, ke la franca avangarda instruista federacio konservis sian jam antaumilite konatan luktemon kontrau la premantaj reakciaj potencoj kaj sian fortikan unuecon malgrau la diversaj tendencoj en gi vigle sin interfratantaj. Cirkan 300 gekamaradcj partoprenis la debatojn kai inter iii oni povis goje vidi junajn geinstruistojn grandanombre, kio montras. ke nia federacio estas alloga por la novaj edukista} generacioj. Suprenigas al la socia kaj profesia batalo nova tavolo de junaj fervoruloj kaj oni sen troigo povas aserti, ke la pensanta jiinedukista.ro sin direktas al iii pro la klareco de niaj celoj kaj la vigleco de niaj metodoj. Tri sekciaj kongresoj antauis la generalan: 1. 60 avangardaj instruistinoj reprezentantaj 36 departementaj feministaj grupoj el instruistinoj de nia federacio antaukongresis la 5-an de augusto por ekzameni inter alie demandojn pri Saiaj georfoj, patrineco eksterlime, protekto al virino sur kampoj kaj en uzino, al gravedulino kaj infano, pri nervaj infanoj. 2. Samtage kongresis la juninstruistaj grupoj (150 delegitoj el 35 grupoj). Ili rezoluciis por proletaria unueco organiza, ..opiniante ke ekzisto de du organizajoj naciaj (laborkonfedeiacioj) estas kaŭzo de proletaria malforteco kaj efektivigo de unueco estas nepre necesa por akiri niajn justecaj! postulojn». En alia rezolucio, la junulara kongreso .novan fojon decidas denunci la doloran situacion en kiu baraktas la junaj Sto. t ofi cistoj el la diversaj administracio-fakoj. Gi protestas kontrau la salajraltigo de 12>/o (kiu pligrandigas la salajro-diferencojn) kaj konstatas ke je ĉiuj salajroSanĝoj junaj oficistoj estas ĉiam moktrompitaj ĉar la bugeta suplemento-

— página 12 del PDF —

10

aliras ĉefe al la maksimumaj salajroj kaj preskaŭ ne al la minimumaj; la kongreso opinas, ke la salajroskaL p por sama profesio kaj laboro ne povas esti defendataj de sindikalistoj ĉar kontraua je la principo „Por egala laboro egalan salajron» kaj tial gi alvokas ĉiujn por propagandi .unikan salajron» (tio estas sama .salajro por ĉiuj samprofesianoj aparte konsiderante familiajn ŝarĝojn). 3. Profesoroj dua- kaj supera-giadaj el ia federacio ankau antaukongresis aparte por la unua fojo kaj montris sian volon labori mane ĉe mane kun cetera proletariaro. lli ‘pritraktis inter alie la demandon pri .unika lernejo» (tio estas lernejo aiingebla gis la plej alta grado de simpla popolido malriĉa). Ĉe malfermo de la generala kongreso federacia parolis pri Eduk-Intern kamarado Vernochet ties generala sekretario. Li iom severe admonis la francan sekcion, ke gi ne sufiĉe atentas la kreskantajn postulojn de la progresa vivo de Edukintern, kiun gi naskis antau ses jaroj: „kvazafi patrino forlasanta sian idon». Li entuziasmigis la kongresaron, kiam li anoncis, ke en Vieno ĉe kongreso de Edukinte™ ĉeestos delegitoj el tuta mondo, el ĉiuj kontinentoj kaj koloroj. De la milito la franca federacio senlace luktas kontrau la ŝovinistaj lernolibroj, kaj proiestinte ĉe eldonejoj kaj bojkotinte tiajn librojn forbrulendajn, gi atingis kelkajn re’/™^’!^! : eldonejoj reeldonis iujn librojn foriginte la fi-pagojn. De kelkaj jaroj la federacio preparis modelan historian lernolibron francan. K-doj Richard kaj Boutreux finis ties verkadon kaj ilustradon. La libro estas nun presata kaj aperos post kelkaj monatoj. Gi estos la plej bona historlibreto enFrancio, velkita lau vere homara vidpunkto. Rilate la salajran demandon la kongreso akceptis la rezolucion de la juninstruistoj kaj rezumis sian opin on kaj agemon per la jena rezolucio: L lai kongreso protestas kontrau la aldono de nur 12%: jus konsentita kiu respondas nur al kosteca indekso 340 dum la indekso atingis nun 1150, 2. r fendante tutan revizion, revalorigon kaj kunegaligon (kun salajroj de aliaj oficistoj), la kongreso postulas novan monatan aldonon, kalkulatan lau vivokosto kaj por ĉiuj egalan (ne proporcian je la salajroj, kiu pligrandigus la salajrdiferncojn inter ŝtupoj kaj malfavorus la junoficistojn). 3. La kongreso opinias nepre necesa la klasifikon de la ŝatoficistaro en nur 30 gis 40 kategorioj salajraj anstatau la nunaj 1775 kategorioj sin bazante sur la instruiteco kaj diplomoj de la oficistoj. 4. La federacio instruistara propagandos la .unikan saLaj^on»; gi opinias, ke la bugetaj suplementoj devas unue aliri al juninstruistoj kaj al tiuj ricevintaj malaltajn salajrojn gis nun. J 5. La federacio postulas forigon de ĉiuj t. n. monhelpoj (salajraldonoj) — krom tiu por familiaj ŝargoj, kiujn rajtas ne nur oficistoj sed ‘tuta laboristaro ■ tiuj aldonoj nur disigas geinstruistojn ĉar estas konsentitaj maljustece al nur kelkaj kolegoj; aldonoj pri direktoreco, kompletiga ‘kurso (infanoj de 13 gis 16 jaroj), pri logeja monhelpo kaj rezidenca aldono (loglokon forigo de direktoroj ne klaslaborantaj kaj de favoritaj salajroŝtupaj ŝanĝoj. La salajro mem estu sufiĉe por ke ĉiu instruisto povu dece vivi sen monhelpoj (krom pro familiaj ŝargoj). 6. Postulas nuran helpon pro familiaj ŝargoj kalkulatan laŭjene: 30° 0 de fundamenta salajro por unu infano — postulas starigon de varianta salajroskalo (echelle mobile) aldonata al fundamenta salajro: ŝanĝigu tiu varia

— página 13 del PDF —

aldono — post vario de plusa aii minusa de 30 punktoj en la vivkosta indekso — proporcie. 7. La kongreso denuncas la financan politikon de la registaro kiu celas nur trankviligi la kapitalistojn kaj pezigi la financajn ŝarĝojn kaj la frankorevaloriĝon sur dorso de laboristaro kaj aparte de ŝtatoficistoj. „La ŝtatsalajruloj devas esperi nui en si mem kaj interligigi kun la cetera proletariaro. lli efektivigu la nepre necesan unuecon, silentigu la etajn rilecojn kaj egoismon. La federacio sin deklaras’ preta por efektivigi unuecan fronton kun ciuj aliaj ŝtatoffcistoj por komuna agado kontrau ^^■^at^j^a^tt^o». Diskutado pri sindikalismaj tendencoj estis kiel kutime vigla kaj interesa. La sindikalisma orientigo ĉiujare okazigas longan kaj fajran debatonEkzistas en nia federacio du kontraŭaj fluoj: unu komunistema kaj alia anarkistema. Unua estas . plimulto. La dua riproĉis, ke la sekretario def C’ G’ T’ U’ (Konfederacjo Generala Labora Unitara) al kiu nia federacio aligis deklaris en iu komunista kongreso, ke ununura (do komuna) direkcio (gvidado) de sindikalisma kaj komunisma movadoj estas efektivigita en Francio. La plimulto pruvis, ke tia dirajo ne koncernas nian kongreson, ke la franca unitara sindikalistino estas tute memestra kaj ke gvidanton oni povas kritiki nur se li perfidas la kongresajn decidojn. Dni ne rajtas kritiki lian sintenadon en alia movado: komunista, liberpensa, anarkista, kooperativa, ktp. en sindikalisma kongreso Aliokaze, la malplimulto protestis ĉar la federacia estraro estis invitinta du komunistajn deputitojn (Delourme kaj Baroux) ĉe la kongreso. «sed la plimulto jugis tion bonega, ĉar vero estas, ke tiuj du deputitoj estas profesieinstruistoj sindikataj apartenantaj al nia federacio kaj ke nur iii defendis niajn interesojn ĉe la parlamento. Kompreneble se aliaj parlamentanoj defendus la instruistojn, la federacio ilin invitus. Dni serioze studis la demandon pri dungado de la instruistoj. La kongreso postŭlis la plimultigon de la instruist-lernantoj en la normalaj lernejoj (seminarioj- en celo inviti nediplomitajn stagiulojn (nedefjnitivaj instruistoj. Edukistoj havu saman lernejan devenon kaj saman diplomon (pedagogia lernejo kaj diplomo). Dni ankau decidis agadi por akiri sisteman organizon de instruist-anstataŭantaro. Instruistoj-anstatauantoj ne estu plue iu ajn persono nur provizore kaj periode dungata sen diplomoj, sed estu ordinaraj geinstruistoj kompetentaj volonte akceptantaj anstataui ie kaj ie iam kaj iatn malsanan an forestantan geinstruiston. Kompreneble pro sia plia penado kaj pro vojagaj elspezoj li ricevus apartan monhelpon. La kongreso ne preterlasis la pedagogiajn demandojn kaj k-dino G. Bouet raportis pri la praktikaj rimedoj utiligeblaj por jam instrui en lerne: o la proletarian moralon, kiu estas la sola racia kaj homeca. De du jaroj la federacio estis studinta la problemon pri proletaria moralo teorie kaj nun pasis al problemo de pedagogiaj aplikoj. Malgrau la tendenca malsameco, la kongreso unuanime elektis k-don Dommanget sekretario federacia. Tiu k-do estas konata propagandisto kaj historiisto de socialismaj pioniroj. Li apartenas al la federacia plimulto kaj estas alte estimata de ĉiuj federacianoj. Post la kongreso okazis sukcesa mitingo en kiu la edukistoj vokinte la proletariaro,] de Grenoble montris sian tutan fratecon al gi kaj prezentis la gravajn edukproblemoj!! postulatajn de laboristaro. Post la mitingo la

— página 14 del PDF —

12 geinstruistoj kune kun aliaj laboristoj manifestaciis sur la strato, kantante Internacion, per tio protestante kontraŭ la fi-respublikan reĝimon. Marcel Bo u b o u.

EL GERMANIO. La situacio de la instrbist-eduko en Germanio. La eduko de la geinstruistoj estas unu el la tre diskutitaj demandoj pri lernejaferoj. La germana instruistaro deziras, ke gi ne plu tangu en la seminario, sed je la universitato. La instruistoj havi? gis nun jenan edukadon: 8 jaroj de popollernejo (6-a gis 14-a vivjaro) kaj 6 jaroj de seminario 15-a gis 20-a vivjaro,’. La konstitucio de 1919 dekretas en la artikolo 143, 2, ke la eduko de la instruistoj estu regulita unuforme por la regno lati la jPrincipoj, kiuj estas generale en efiko por la supera eduko. Sed kiel ankau en aliaj tre gravaj aferoj ĉi tiu parto de la konstitucio ne estas efektivigata, var multaj financaj kaj politikaj malhelpajoj donis pretekston por ne plenumi la artikolon la regno rezignis provizore, eldoni legon por la eduko de instruistoj. La germana regno konsistas ankorau nun el granda nombro de pli ati malpli malgrandaj landoj, kiuj havis nun la ?ajton memstare reguli la edukon de instruistoj. Do, ĉiu lando afi stato agas lau gia maniero. Per tio rezultas granda kaj tre bedaurinda diverseco en la estonta germana popoledukado.

Reguligo de la instruisteduko en la diversaj landoj. 1. P rusujo. — La ĝenerala eduko de la estontaj instruistoj ne plu farigas en la seminario, sed en la supera lernejo de la 10-a gis 19-a vivjaro kaj finigas per ekzameno pri matureco (abiturienta ekzameno,. La profesia eduko poste okazas en dujara kurso en la pedagogiaj akademioj, kiuj estas novaj institucioj kaj havas nenian interligon kun la universitato. La instruplano entenas pedagogion, metodan prilaboradon de la edukenhavo de popollernejo, praktikajn instruekzercojn, gimnastikajn ekzercojn kaj muzikan edukon. Plue propravolaj laborrondoj estas arangitaj. La akademioj estas konfesiaj. 2 Bava rujo. — Oni gis nun nur havis priparoladojn. Ekzistas ankorau la malnova regulo: Post sepjara vizitado de la popollernejo (6-a gis 13-a vivjaro) okazas lernado en la seminario kaj poste stata prepara servo. (aŭskultado) en popollernejoj. La seminarioj estas, kompreneble, konfesiaj. 3. V i r t e ni b ergo —Ankau V. havas ankorau la malnovan reguligon: 7 jara vizito de la popollernejo kaj 6 jara vizito de la seminario. 4. Ba de n o. — Normale la ekzameno de matureco sufiĉas kiel antafiinstruiteco. Sekvas la speciala kurso en la instruistedukejo kiu dauras du jarojn kaj entenas filozofion, pedagogion, psikologion, religion kaj la politikajz, ekonomiajn, higienajn, agrikulturajn, historiajn kaj geografiajn fundamentajn sciigojn de la lando, enkondukon en la praktikon de la instruo kaj la teknikajn fakojn: desegnajo, gimnastiko kaj muziko. Du el la akademioj estas konfesiaj kaj unu simultana (komuna por la konfesioj’). 5. Heslando. — La ekzameno pri matureco (abiturienta ekzameno) estas necesa por la antauinstruiteco. La sekvanta pedagogia studo-plano dauras 2 jarojn kaj estas parto de la Teknika Altlernejo en Darmstadt. La studo-plano entenas tri paralelajn kursojn:

— página 15 del PDF —

13

1. Teoria pedagogia instruo. 2. Praktika metoda instruo. 3. Instruo kaj lertigado (ekzercado) en la teknikaj fakoj (desegnaĵo, gimnastiko . muziko ktp). Dum la libertempo estas praktikaj kurso; por la instruiststudentoj en la lernejoj. 6. Saksujo — postulata antauinstruiteco; ekzameno pri matureco ĉe supera lernejo (10-a gis 19-a vivjaro). La instruistoj ricevas klerigadon je la universitato en Leipzig afl je la teknika Altlernejo en Dresden. Ambaŭ Altlernejoj havas pedagogian instituton por la enkonduko en la praktikan edukarton. En la prelegoj de la Universitato estas instruitaj pedagogio, filozofio, psikologio, higieno de lernejo kaj krome unu fako, kiun la studentoj povas elekti lafl propra volo. Post la ekzameno plenumita sekvas ankora:: unu jaro en la praktika lernejscrvo. 7. T urin guj o. Antauinstruiteco: Ekzameno de matureco. Por doni la profesian edukon al instruiststudentoj oni malfermis la 14-an de Majo 1924 la eduksciencan instituton, kiu estas en interligiteco kun la Turinga universitato en Jena. Kun la instituto estas ligita ekzerclernejo, kiu — lau la plano de la gvidantoj — estas libera provlernejo por la psikologaj kaj metodaj ekzercoj. Kiel fakoj de studado estas priskribitaj pedagogio, filozofio. psikologio kaj unu faka scienco. La studado daŭras 6 semestrojn — 3 jarojn —. Plue estas arangita praktika laboro en la popollernejoj de Jena kaj 5-monata laboro kiel lernejasistanto dum la libertempoj. 7 aliaj tre malgrandaj landoj — lastaj rememoroj de la estintaj multegaj princoj en Germanio — la amplekso kaj administraj de iliaj iamaj landoj restis, ankorau — anigis sin en la instruisteduko al la najbaraj pli grandaj landoj La tri ..Liberaj urboj» Hamburg, Bremen kaj Liibeck, liberaj ĉar iii ne estas sub la autoritato de iu ajn supre nomita lando, sed senpere kiel memstaraj komunoj sub la regna administracio, estas sufiĉe progresemaj. La unuan lokon havas Hamburg, kiu ankaŭ postulas abiturientan ekzamenon (ekzameno pri matureco). Por la profesia eduko estas necesa tri-jara studado je la hamburga universitato. La sciencan kaj la profesian edukon la instruistoj trovas je la universitato respektive je la kunligita pedagogia instituto. La ĉefan estimon havas pedagogio, psikologio kaj instruo de metodoj. Ttadukis: R. Raubei-, Leipzig.

La porinstruista instruado. (En ĉi tiu artikolo oni trovos informojn. kiuj kompletigas la artikolon de k-o Rauber sur novembra bulteno de T’E’P’S.) En la konstitucia leĝo de Weimar ni legas: „La porinstruista instru ado estas regulenda unuece en la regno lau la principoj validaj generale pro la supera instruiteco». Tiu de jam longe farita instruista postulo estas efikigita diversmaniere en la diversaj ŝtatoj de la germana regno. Tuta plenumado en la regno ne ekzistas, ĉar gis nun la regnaj registaro kaj parlamento ne donis legon regnan, kiu garantias la validecon de la grava konstitucia ordono. En 1923, la germanaj lernejaj ministroj k u n v e n i s por atingi la unuecan reguladon, sed tiu kunveno malsukcesis, ĉar la proponita rezolucjo pri la komuna celo estis akceptata de nur 7 el 18 ŝtatoj, inter kiuj trovigis Tu-

— página 16 del PDF —

14

ringio kaj Saksio. La du plej grandaj ŝtatoj, Prusio kaj Bavario eliĝis el la interkonsento, kiu fiksis jenajn gravajojn: „— Ĉe la estonta porinstruista instruado okazas disigo al la porprofesia instruado de la ĝenerala instruado. — La ĝisnunaj porinstruistaj instruejoj estas malkonstruendaj. — La ĝeneralan instruitecon akiras la popolinstruisto sukcese vizitante instruejon kondukantan al la poruniversitata matureco. — Por atingi la profesian instruitecon, necesas minimume 2 jaroj. — La porprofesia instruado estas dividita en scienca kaj pedagogiapraktika partoj. Ĝi okazas rilate al la scienca instruiteco en Akademio (universitato, teknika akademio) kaj rilate al la pedagogia instruiteco en pedagogia instituto aligota al la Akademio.» Tiujn proponojn sekvis la leĝdonado en Saksio kaj T u r i n g i o. Tie la iamaj porinstruistaj seminarioj estas aliformigitaj iĝinte gimnazirangaj lernejoj aŭ kuniginte kun la jam ekzistantaj tiaj lernejoj. La iĝonta instruisto devas viziti en Turingio du jarojn la universitaton de Jena, en Saksio tri jarojn la universitaton de Leipzig aŭ la teknikan akademion en Dresden. En tiuj tri urboj estas kunigitaj pedagogiaj institutoj kun la akademioj. Saksio en Julio 1926 iris ankaŭ la duan paŝon, ĉar Ia parlamento envicigis la akademie instruitajn popolinstruistojn en salajrgrupon seninterspace antaŭiranton la grupon de la instruistoj ĉe superaj lernejoj. Tiel ĉefpostulo de Germana Geinstruista Unuiĝo estas plenumita. Ankaŭ la urbŝtato Hamburg projektas trijaran akademian porinstruistan insti uadon, sed la de antaŭ du jaroj prelegita plano pri tio ĝis hodiaŭ ne iĝis leĝo. Kontraste kun ĉi ĉio la sudgermanaj ŝtatoj Bavario, Virtembergo kaj Badeno konservis siajn porinstruistajn seminariojn kaj malgiaŭ kelkaj aliigajoj rezignis pri la akomodado al la konstitucia ordono, nepostulante ĉe la komenco de la porinstruista instruado la ateston pri la poruniversitata matureco. Prusio malkonstruis siajn porinstruistajn semirariojn kaj estigis Pcdagogiajn Akademiojn, sed tiuj ne aliĝas al universitatoj. Ili estus memstaraj instruejoj (seminarioj kun akademia alpendaĵo). La memstareco endanĝerigas to instruejan laŭsciencan karakteron, ĉar — kio ne estas ebla en akademia universitato — to projektitaj kvar akademioj estus religiaj en tiu senco, ke du el ili servus la instruadon al instruistoj katolikaj, unu to instruadon al instruistoj evangelianaj kaj to kvara to instruadon al instruistoj de ambaŭ direktoj — kaj kie estas la akademio por to laika lernejo? por tiu lernejo celita de to progresema germana geinstruistaro? La vizitado al to Prusaj Akademioj daŭras du jŭrojn, unua kondiĉo ĉe la enigo estas to atesto pri matureco, akirita en gimnaziranga lernejo. Plej grava estas la regulado, kiun faris ŝtato Mecklenburg „Schwerin“, plej grava ne pro si mem, sed pro aliĝinta juĝo farita de to regna juĝistaro en Leipzig kaj tial havanta plej grandan gravecon por to tuta germana geinstruistaro. Ŝtato Mecklenburg en 1925 donis novan leĝon pri to porinstruista instruado kun esence jena enhavo; „La piofesia instruiteco estas akirata de la popollerneja instruisto en Pedagogia lnstituto de Rostock dum dujara vizitado Kondiĉo ĉe to enigo estas kvinjara sukcesa vizitado al poi instruista seminario aŭ atesto pri samvalora instruiteco akirita en samvalora lernejo.

— página 17 del PDF —

15 (7-jara vizitado al gimnazio. Por akiri la ateston pri poruniversitata maiureco necesas naŭjara vizitado al gimnazio!) Kontraŭ tiu lego protestis $e la regna ministro de la internaj aferoj interpelaciantaj parlamentanoj kaj precipe la Germana Geinstruista Unuigo. La ministro sin turnis al la regna jugi staro, kiu faris la 27-an de julio 1926 surprizintan jugon, ĉar la jugistaro ne nuligis la legon, kiei nelaukonstitucian — kaj kauze de kio? La jugistaro diris esence jenon: „La konstitucia lego sin turnis al regno t. e. rilate al la porinstruista instruado gi ebligas la regnon doni legon al la.laukonstitucia celo: unueca regulado por ke la ŝtatoj donu samspecajn legojn, kiuj bazas la porinstruistan instruadon sur la principoj de la supera instruiteco». La regno gis nun ne donis tiun legon, tial la ŝtatoj ne havas determinitajn fundamenojn per la unueca regulado, precipe ĉar la difinajn «supera instruiteco» ne havas generale akceptitan sencon. La juĝo de la regna juĝistaro estas nenuligebla Antaŭ pli ol kvar jaroj German; Geinstruista Unuigo energie piotestis konfrati la decidon de la regna registaro, prokrasti la necesan regnan legon gis ne fiksita templimo kaj cedi la reguladon al la ŝtatoj esperante post tio krei pere de la ministro de 1′ internaj aferoj proksimuman unuecon sur la interkonsenta vojo. Kiam kaj kie la popollernejo trovos la solidajn masivajn fundameniojn sur kiuj povos esti konstruata, bela konstruajo gis la alto, kie realigas la veraj idealoj ? , Schneller (Leipzig).

Jubliea statistiko. La jaro 1927 estas jubilea jaro, ĉar 1387 aperis la unua broŝuro de „D ro Esperanto». Montru, por festi la jubilean jaron antau la tutmonda publiko kaj por honori la memoron de ma majstro, ke ĉi tiu malgranda broŝuro de 1887 estigis grandan, respektindan movadon. La lnternacia Centra Komitato de la Esperanto-mova io intencas aperigi statistikon pri la tutmonda Esperantistaro kaj petas respondi la sekvantan demandaron al S-ro piof. D-ro Dietterle, Leipzig W 31, Seumestr. 10. l. D e m a n d a r o por g r u p o j (societoj, kluboj, londoj k. s.) 1. lando kaj landparto? 2. loko? (urbo au vilago?) • 3. nomo de la grupo au rondo? 4. al kiu organizajo la grupo apartenas? (nomu la organizaion!) 5. kiom da membroj via grupo havas je la fino de 1 jaro 1926? 6. kiom da kursoj la grupo organizis al dum la jaro 1926 (enkalkulite la ĝis nun nefinitajn)

b) depost la starigo de la grupo ■ entute? 7. ĉu en via loko ekzistas aliaj Esperanto-grupoj? kaj kiuj? (demando nepre respondenda pro la kontrolo, ĉu la statistikestro ricevis ĉiujn sciigojn el via loko;. 8. kiom da esperantistoj en via loko ekzistas ekstergrupaj entute ! (kalkulu singardeme! nepre netaksu tro alte! Preferu noti ciferon pli malaltan, sed tiitefidmdan!) 9. ĉu via grupo ai havas bibliotekon? b) kun kiom da libroj? 10. tre preciza adreso de via grupo? Subskribo de 1′ raportinto. 11. Demanda ro por asocioj (federacioj k. s.) 1. nomo de ia asocio? 2. celo de la asocio? 3. nombro de la grupoj, kiuj apartenas al la asocio? 4. Kiom da personoj ampleksas ĉiuj asociaj grupoj entute (inkluzive la izole aliĝintaj)

— página 18 del PDF —

16

5. ĉu via asocio eldonas oficialan gazeton? kiun? 6. ĉu via asocio eldonas oficialan lernolibron? kiun? 7. preciza adreso de via asocio? Nur por naciaj asocioj. 8. kiom da lernolibroj aperis en via nacia lingvo? 9. kiom da lernolibroj (laŭ kalkulo de 1′ eldonistoj) estas venditaj ĝis hodiaŭ? 10. kiuj Esperanto-gazetoj aperas en via lando? III. Demandaro por izole vivantaj esperantistoj kaj lokoj, en kiuj ne ekzistas grupoj:

1. lando? 2. loko? 3. nombro de la esperantistoj ? (aukaŭ se ekzistas nur unu, li nepre respondu!) 4. ĉu en via lando en aliaj lokoj ekzistas esperantistoj? kaj kie? Subskribo kun adreso.

Ĉ es respondo estas necesa, se la statistiko estu sukceso. Vi ne estas la plej bona Esperantisto, se vi ne respondas vian parton el la demandaro, kaj se vi ne informiĝas, ĉu via grupo faris sian devon.

XIX. Universala Kongreso de Esperanto — Danzig. Oficiala informilo. Dato: La XIX. Universala Kongreso de Esperanto en Danzig okazos 28. Julio ĝis 4. Aŭgusto 1927. Patrono de la Kongreso: S-ro D-ro Heinrich Sahm, Prezidanto de 1’ Senato de la libera urbo Danzig. Loka Kongresa Komitato: Honora prezidantino: S-ino Anna Tuschinski. Prezidanto: S-ro Bernhard Aeltermann, Del. de UEA. Vicprezidanto: S-ro Kazŭnierz Majorkiewicz. Financoj: S-ro Kurt Sachsze. Sekretarioj: F-ino Kathe Marquardt kaj F-ino Schulz. Gazetaro: S-ro Edmund Fethke kaj S-ro Ernst Grabowski. A1 v o j a ĝ o : Por la en vojaĝo al Danzig trans Stettin — Stolp aŭ Schneidemŭhl — Dirschaŭ (Tczew), aŭ Kŭnigsberg — Marienburg — Dirschaŭ (Tczew) estas necesa eksterlanda pasporto kun pola transitvizo. Pola vizo ne estas bezonata se la envojaĝo okazos jenmaniere: 1- per ŝipo de Svvinemiinde, Pillaŭ, Stockholm, Riga ktp. al Zoppot, de tie per fervojo al Danzig. 2- per fermita koridor-vagonaro de Berlino al Marienburg, de tie per malgrand-fervojo, aŭto aŭ aeroplano al Danzig. 3- per aeroplano de Stockholm. Stettin, Berlin, Konigsberg. Danziga vizo ne estas necesa. Uzu la aranĝotajn karavanojn de UEA pii kiuj detaloj sekvos en Januaro. Kotizo: Por ĉiuj kongresanoj sen diferenco laŭ landoj: 25 danzigaj guldenoj aŭ 20 germanaj markoj aŭ 1 angla (unto aŭ 25 svisaj frankoj Por blinduloj senpage.

Aliĝo. Samideanoj dezirantaj aliĝi al la XlX-a bonvolu uzi la aliĝilon eldonitan. La aliĝiloj estos dissendataj kun tiu ĉi numero kaj poste per la esperantaj gazetoj. En la kongresan nomaron estos enskribataj nur la personoj, kiuj pagis la kongiesan kotizon.

— página 19 del PDF —

17

Ĉar por la bona prosperado de Ia porkongresaj laboroj frua aliĝo estas tre necesa, la samideanoj estas petataj aligi kiel eble plej baldaŭ kaj pagi la kotizon Rapidu aliĝi!

Helpkongresanoj. Samideanoj, kiuj ne povos ĉeesti la XIX-an, helpos al gia bona sukceso aligante kiel helpkongresanoj. Ili pagas la kongresan kotizon kaj ricevos la kongres-insignon kaj ĉiujn kongresajn dokumentojn.

Donacoj. Ĉar La orgamzaj ebspezoj estas tre grandaj ha L. K. K, sin turnas <d ciuj samideanoj, petante monsubtenon por plibonigo de nia jublea manifestacio.

Oficiala organo. Ĉiuj sciigoj pri la XIX. Universala Kongreso de Esperanto kaj la 111. Internacia Somera Universitato aperos en la oficiala organo de UEA …Esperanto», Ĝenevo.

Fakaj kunvenoj. Personoj, intencantaj kunvoki fak-kunvenoj!!, estas petataj kiel eble pie] frue informi la L. K K.

Afiŝoj. La kongresaj afiŝoj estas sendataj al ĉiuj de ni konataj adresoj. Samideanoj, firmoj kaj institucioj, kiuj povas elmeti ilin videble, sendu siajn adresojn por senpaga ricevo de la afiŝoj. (Uzu respondkuponojn!)

Kongresa Servo de UEA. Por faciligi la partoprenon de la kongreso al kiom eble plej multe da personoj, UEA starigis servon de kombinita biletaro kiu entenas ĉion: kongreskotizo, arangoj, ekskurso al Zoppot, sestaga restado kun mango ktp., kiel la Turistaj biletoj eldonitaj okaze de la XVH-a kongreso en (Ĝenevo. La biletoj jam nun povas esti mendataj. A (unuaranga): Fr. 200′ B (duaranga): Fr. 160.—, C (simpla): Fr. 125.—. La .Kombinita Biletaro» devas esti. mendata ĉe Universala EsperantoAsocio, 12 Bd. du Theatre, Geneve.

Karavanoj. UEA preparas kelkajn..karavanojn sub gvido de sperta samideano. Estas intencataj la jenaj karavanoj: De Svislando: Eliro: Basel. Vojo Frankfurt — Berlin. De Belglando: Eliro: Antwerpen. Vojo: Bruxelles — Liege — Koln a. Rh. — Hannover — Berlin. De Franclando: Eliro: Paris. Vojo: Metz ■ Frankfurt — Berlin (Eble ankaŭ Paris — Bruxelles — Kbln a. Rh.). De Balkano: Koncentrigo: Wien. Vojo: ,Wien — Praha — Berlin. Speciala vagonaro Berlin — Danzig. Pli kompletaj informoj en venonta informilo.

»

Pro la m a 1 g r a n ii a no m b roi d e h oteloj e a Danzig estas k o n s i 1i n d e ni e n d i jam nun la k om b i n i t a n b i 1 e t a r o n de U E A.

— página 20 del PDF —

18

„Esperanto-Press“ en Warszawa. Jus fondigis en Warszawa presa esp-agentejo, nomita «Esperanto-Press», kies direktoroj estas Stanislao Essigman, deleg to de U. E. A. kaj prof. Leopold Kronenberg. Celo de la agentejo estas provizi ciujn redakciojn esperantajn kaj naciajn per artikoloj spegulantaj vivon politikan, socian kaj kulturan en Polujo. Tiu-ĉi-cele dissendas esperanto-press siajn artikolojn lau ciuj konataj adresoj de delegitoj de U. E. A., esperantaj kaj naciaj gazetoj kaj al esperantaj ĵurnalistoj. Jus oni dissendis unuan «leteron el Polujo», el kiu ni ĉerpas pĝ . 2, 3. „Jus finigis en Warszawa VlIl-a Kongreso de Pola instruistaro popollerneja. La Kongreso, vera sejmo de 1′ instruistaro, arigis 700 delegitojn, reprezentantaj ĉirkaŭ 40 000 de popolaj instruistoj. Kongreso estis salutata de multaj polaj eminentuloj, inter aliaj de la kulturministro Bartel. El eksterlando oni sendis al la Kongreso kelkajn leterojn, el kiuj menciinda estas letero de ĉeĥoslovakaj gimnaziaj profesoroj. Jen la fino . de ilia letero: „Ni deziras al via Kongreso plenan sukeeson kuj ni vokas al vi: laborante por la patruja kulturo, ne forgesu, karaj kolegoj, la tuthomaran ideon kaj la plej bonan ilon po» proksimigi al si la naciojn, Ja lingvon E<p’-r.’into. kiu estas kreilo en Warszawa por la bono de la civiilzacio». La leteron subskribis prezidantaro de 1′ esperantista sekcio ĉe la Asocio deĈeĥoslovakaj profesoroj, direktoro gimnazia Rudolf Friedrich en Brno kaj D-ro Stanislao Kamaryt, profesoro reallerneja en Bratislava. Fine ankorau iom pri esperanto, kies aŭtoro, D-ro Zamenhof, vivis kaj mortis en Warszawa. Polujo do estas la lulilo de tiu-ĉi genia interkomprenilo de nacioj. La saman tagon, kiam ni eksterlandon dissendas nian «Leteron el Polujo», aiidiencis ĉe la prezidanto de V pola respubliko, prof. D-ro Moscicki, delegitoj de PoIo esperantistaro: D-ro Czubrynski, D-ro Essigman kaj prof. Svviecimski La prezidanto certigis delegitaron pri sia emo kaj konvinko por espeianto, kies disvolvon en Polujo li volas helpi».

El Internacia Esperanto-Servo. Informa Bulteno de la lnternacia Centra Komitato de la Esperanto-Movado, 12 Boulevard du Theatre, Geneve — n-u 12, decembro 1926 — ni represas jenan:

Oficiala protekto de Esperanto en Anglujo. La Angla Ministerio de V Publika lnstruado konsentis, kiel en la antauaj jaraj, pi i subvencio al la kunoj de Esperanto, kiujn entenas la vespera kursaro por plena.guloj de 1′ diversaj urboj. Tiuj kursoj estas submetitaj al la regularo kaj la inspektado oficala. En Londono sole nuntempe okazas 15 kursoj sub la auspicioj de 1′ London County Council kaj de la Asocio por Laborista Edukado. I. e. s.

Oficialaj Esperanto-ekzamenoj. Por la 3-a fojo oficialaj ekzamenoj de Esperanto okazis en Vieno la 10-an de novembro. Dektri kandidatoj, inter iii 12 instruistoj kaj 1 eksterlandano, pasis la ekzamenon pri instruado kun distingo. Kvar personoj faris la ekzamenon pri kapableco kun plena sukceso. En Londono okazos la esperanto-ekzamenoj de la. Komerca Ĉambro de Londono. I. e s

— página 21 del PDF —

‘.

lJ

Esperanto en la komerca instruado. La Komerca Lernejo „Merkuro“ de Zagreb (Sudslavio) enkondukis Esperanton kiel devigan fakon en sian instruan progamon de 1926-27. – i. e. s.

Esperanto ĉe la universitato. ‘ Om jam mendis, ke la Umvers^ato de Zagreb kreis katedron por Esperanto en sia komerca fakultato. a Sub la patronado oficiala de la Komerca Cambro la Universitato de Valencia (Hispanujo) stai igis Esperanto-kurson en sia progr amo de fremdlingvoj.

«

1 E. S.

Esperanto en la servo de 1’ publiko.

Du delegitoj de i’ Fervojaro de Finlando jus faris vojaĝon tra Europo por studi la special-kondiĉojn de 1’ trafiko en la diversaj landoj. Ili vizitis 25 urbojn kaj 15 ŝtatojn, kaj traveturis distancon de preskau 10000 km. La sola fremda lingvo, kiun iii uzis, estis Esperanto, kiu sufiĉis al iii ĉie. I. E. S.

Esperanto kaj la Polico.

•

Germanujo. La Prusa Ministerio de 1’ Interno ordonis (16. IX. 26. II M 107 n-ro 6) sekve al enketo, ke ĉiuj policistoj, kiuj parolas sufiĉe fremdan lingvon au Esperanton estu distingataj per speciala insigno, portota dum la dejoro. B e 1g u j o. Eu Antverpeno la unua kurso por policistoj komencigis jam en 1911. De post 1924 regulaj kursoj organizigas en la Polica Lernejo. Estas rimarkinde, ke en Antverpeno ekzistas jam pli ol 60 polic-oficiroj kaj -agentoj, iktaj parolas Esperanton. Okaze de la XX. Universali Kongreso de Esperanto, kiu okazos en .Antverpeno en 1928 novaj kursoj komencigos. i. E. S.

Novaj Radio-disaudigoj de Esperanto. Nova kurso komencigis de la stacio de Ekaterinoslav (Siberio) la 30-an rfe novembro. La stacio de Krasnodar dissendas raportojn en Esperanto ■iumerkrede. Paroladoj estas avizita) de V stacioj de Dublino (Irlando) kaj ■Cleveland (Ohio, U. S. A.), kie kursu jus finigis. La 15-an de decembro, la -stacio de Breslafi (Germanlando) disaŭdigis programon tute en Esperanto. La amatora posteno 8 IX en Orly (Seine) dissendas en tiu ĉi lingvo. La radio-dtrekcio de Praha, kiu antaue rifuzis enkonduki Esperanton, konsentis, ke kurso de tiu ĉi lingvo estu desaŭdigata de sia stacio en Brno. i. e. S.

La Unio de Internaciaj Asocioj kaj Esperanto. La intereso de la Unio de Internaciaj Asocioj en Bruselo por Esperanto montras diversajn eblecojn de 1’ aplikado de tiu ĉi lingvo en la internacia afero. 1. La Unio uzas speranton kiel .lingvon de korespondado kaj en siaj kongresoj.

— página 22 del PDF —

2, 2. Gia Monda Muzeo enhavas salonon de Esperanto. .3. Gia repertuaro univeisala de bibliografio enhavas sekcion de Esper. 4. Esperanto figuras, kun speciala divizio, en la decimala klasifiko. 5. Mallonga manlibro de 1′ deeimala klasifiko aperis en tiu ĉi lingvo. Eldono poliglota kun Esperanto estas en preparo. 6. En la internacia Bibliografio, sekcio Esperantista estas kreita. 7. Gia dokumenta enciklopedio enhavas grandan nombron da aktoj rilate al tiu ĉi lingvo. 8. En la Muzeo de 1′ Gazetaro, kiu enhavas pli ol 80000 specimenojn de diversaj Ĵurnaloj, Esperanto estas reprezentita. La uzo de Esperanto estas ankoraŭ antaŭvidita por aliaj sekcioj de la Unio. I. E. S.

Esperanto en la internaciaj kongresoj. La Internacia Kongreso de la Federacio de 1′ Societoj Antialkoholaj de 1′ Oficistaro de fervojoj en Parizo, unuanime alprenis la sekvantan rezolucion en sia kunsido de 25-a de Oktobro: La kongreso, konvinkite, ke la interkompreno estas de granda gravecoen internacia kongreso, konscia pri la malfacilajoj, kiujn renkontas la societoj en certaj landoj por trovi en sia rondo delegitojn, kiuj scias la lingvojn, kutime uzitajn en la kongresoj, rekonas, ke komuna helplingvo prezentus la plej grandan utilecon kaj esprimas la deziron, ke la sekretariejo preparu por la proksima kongreso raporton pri la rezultatoj, atingitaj en tiu ĉi kampo. La delegito de 1′ finlandaj fervojistoj en tiu kongreso ne povis uzi alian fremdlingvon ol Esperanton. I. E. S.

La Lumbildoj en Lernejoj de Pollando estas tre ofte uzataj En Warszawa preskau ciu lernejo havas propran aparaton ; se ne, kelke da proksimaj lernejoj uzas komunan lanternon kaj ilustras per lumbildoj la lecionojn pri historio, naturscienco kaj geografio. Lumbildojn oni ordinare ne aĉetas, car ekzistas kelke da societoj, kiuj por malgranda pago pruntedonas ĉion necesan. En aliaj urboj ĉiuj lernejestroj kolektas monon kun la helpo de gelernantoj por aĉeti aparaton. Por vilagoj lernejoj prefere liveras aparaton la lernejinspektoro; tiu ĉi aparato dum la vintro ĉirkauiradas tutan distrikton. La filmaparato malofte estas videbla nur en la plej gravaj lernejoj de niaj ĉefaj urboj. Statistikon pri uzado de lumbildoj kaj filmoj en Polujo mi ne konas. B. Gluchowski, Warszawa.

Gekolegoj kunlaboru al TEPS! Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo (TEPS) funkcias de jam unu jaro kaj eldonas ĉiumonate maŝinskribitan informilon 12 — 16-paĝan sendatan nur al la kunlaborantoj. Jam aperis cento da artikoloj, kiujn represis plejparte kelklandaj pedagogiaj gazetoj. El tiuj informiloj, Jnternaci.a Pedagogia Revuo» ĉerpas multon.

— página 23 del PDF —

2: Dezirante pliampleksiĝi, TEPS alvokas dulandajn gekolegojn partopreni en nia faka peresperanta laboro, kiu estas la plej trafa propaganda metodo. Bazo de TEPS estas reciproka helpo: ciu kunlaboranto verkas (tradukas ati kompilas) ĉiumonate artikolon pri grava kaj aktualeca demando instruista — kompense li ricevas la informilon senpagan. TEPS ĉefe bezonas korespondantojn en la malgrandaj eŭropaj landoj kaj eksmrenropaj: Azio kaj Ameriko. TEPS alvokas vin al kunlaboro ĉi nuran fojon. Turnu vin al: M. Boubou, 96, rue St-Marceau, Orleans, (Loitet; Francujo.

Laŭdinda Pioniro en Pollando,. K-o Gluchowski — Warszawa, kiu jam estas konata al nia legantaro, skribis al la administrejo: Mi kore dankas por la skribajoj kaj Novaj Tempoj. La enhavon de via karto mi tradukis por redaktoro de „Glos Nauczycielski“, klarigis al li signifon de artikoloj tn N. T. kaj postulis, ke ii presigu ^Alvokon al la Esperanto-instruistaro tutmonda». Li konsentis kaj eĉ volas lerni Esperanton. Cio do aperos post unu gis du semajnoj. (skribite 30. XII. 26.) Nun mi presigas aliajn tradukaĵojn el N.T. En „Glos Nauczj’^^^ 5. XII. kaj 12. XII. aperis mia artikolo „Ni lernu lingvon Esperanto» kun alvoko al gekolegoj, ke iii grupigu ĉe nia instruista asocio. Mi ricevis pli ol 30 leteroj. La duono de skribintoj volas nun lerni Esperanton, alia duono jam konas kaj uzas gin. Mi kalkulas, ke jam nun en Pollando ni havas 25 — 30 Esperanto-instruistojn. Ni komencas laboron kaj esperas bonajn rezultojn. Por instruistoj de Warszawa mi arangos en januaro Esperanto-kurson. La prezidanto de nia instruista asocio, senatano Novak, plene aprobas Esperantomovadon kaj gojos, se tondigos Esp.-grupo de instruistoj . . . “ Ni denove dankas al k-o Gluchowski por lia vigla laboro kaj sukceso. A d m i n.

Gojiga Rezulto. Por ne rompi nian promeson, ni aperigas la nomojn de tiuj k-doj, kiuj sendis la abonon gis 5. Jan 1927. Saksio 32 : Melzer, E. Klemm, Hbrning, Zi-iler, Wohlrab, Schroder, boha. l.eieherl, prof. Dr. Gohl, Fabian, Reichenbach, Mattschenz, Hamm, Walther, Rothe, Otto, Wiinsche, Heyde, Hahn. Starke, Sohrmann, Protze, Flade, Meisgeier, Degen, Bergter, Madeba.ch, Weitzmann, Hildebrand, Naumann, Schneller, Spange. Germanio ,27): Dopp, Hellinger, Ddrich, Arndt, Diesler, Hammermeister, Elten, Hoiima.rn, Dmusicke, Schdnricli, Bauch, Block, Harder, Krawinkel, Kropp, Kraus, Peieerich, S<’hutkowski, .Janisch, Klook, Falkenstein, Gottelmanu, Ofari, Hnnuschke, Berg, Brŭuer-Freib., VVilbert. Rusio (13): Nikitin, Pustinnikov, Kojevnikov, Gensaft, Bilinski, Bibliot, D. Prosv.Moskvo, Polakov, Voznijenski, Ŝĉerbakov, Svistunov, Zlatopolskaja, Pritulo, Samorukova. Austrio (I): Schopfer. — Litovio (1): Ruzgas. — Danio (1): Jorgensen. — Bulgario 2: Kolev, Ivanov. — Ĉeĥoslovakio (1): Rambouskova. — Latvio (l): Bruklis. Nederlando (1): Beckeringh. — Anglio (3): Hunter, Gudrithe, Hancock. Tio jam estas (kun 6 sciigitaj en n-o 11/12, 1826) 89 abonantoj, en kiu nombro ne jam estas kalkuliiaj tr-kiuj pagis al agento kaj ne jam estis sciigitaj al la administrejo.

— página 24 del PDF —

22

Varbo de kolegoj. Ni dankas al k-doj Hoffmann — Asssaunen, Hahn — Gohlis kaj Heinrich — Plauen, kiuj sendis adresojn de Esperanto-instruistoj laŭ nia peto en Novaj Tempoj. Admin.

Donaco al nia Gazeto. K-do Ehen — Hildesheiin sendis 1.— M kiel subtenon alja gazeto. Ni kore dankas. Ĉar ni plibonigis la gazeton ne plialtigante la abonprezon, ni atentigas ankaŭ aliajn gekolegojn, ke ni danke akceptas subtenon profite al INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO.

Bona Propagandilo. Bona propagandilo estas nia Internacia Pedagogia Revuo. Pro tio, kara kolego, abonu ĝin por la instruista unuiĝo, en kiu vi estas membro! Post unu jaro la unuiĝo mem verŝajne abonos ĝin Kaj la estimata eldonejo de I. P. R sendu po 1 ekzempleron dum tuta jaro al la prezidantoj de la naciaj instruistaj asocioj! E. Mar k aŭ. Potsdam, Germanujo.

Granda sukceso de la Esperanto-grupo Odessa. Nian lernejon vizitis geedzoj Yelland, revenante de Leningrada SATkongreso. K-dino Snjadinova Yelland dum unu horo rakontis esperante pri sia vojaĝo kaj pri impresoj per tiel simpla kaj klara lingvo, ke mia gelernantoj, kvankam nur lernantaj Esperanton dum 6 semajnoj, tamen ĉion komprenis. La entuziasmo estis grandega. La estro de lernejo, k-do Jaĉnij, komencis studi Esperanton. Per la vizito de klasoj kaj salutado je la nomo de anglaj gelernantoj gek-doj Yelland forte impresis ĉiujn. Tuta lernantaro volas lerni Esperanton. Gek-doj Yelland kun intereso konatiĝis kun nia tute porspeca lernejo. Precipe plaĉis al ili la lecionoj de ritmiko kaj de muzika edukado. La gelernantoj volas vaste korespondadi kaj interŝanĝi P. 1, muziknotojn, desegnaĵojn, ilustr. ĵurnalojn. La adreso estas: Ostrovidova 61, MuztrudŜkola Esperanto-grupo Odessa, U. S S. R. (La aĝo estas: III. Ki. 11—12 jaraj, IV. Iii. 12—14 jaraj kaj grupo de fraŭlinoj 15-17 jaraj). V. Vozdviĵenskij, Skolnij perevlok, Odessa.

Nekrologo. Kun dolora surprizo ni eksciis pri la morto de nia samideano A Robin, instruisto (Ecouflan} — Maine et Loire — Francio), okazinta la 27-an de Oktobro 1926, post trijara suferiga malsano. Li estis la fondinto de UEAJ (Universala Esperantista Asocio Junularo) kaj de gazeto ..Esperantista Junularo», kiun li mem manpresis eti la komenco kaj por kiu li elspezis multan tempon kaj monon. Antaŭ la malpermeso de

— página 25 del PDF —

23 ministro Berard, li instruis Esperanton al siaj lernantoj dum la vesperlernejaj horoj kaj iniciatis esperanlan infangazeton por al ii; inokuli puĉanton kaj internacian senton.

De tri jaroj li ne plu partoprenis nian movadon, ĉar la kuracisto estis al li malpermesinta ĉian laboron kaj sendis lin al Pireneoj por resaniĝo. Ho ve! profesia malsano ne kompatis lin. Li estis unu el plej kompetentaj esperantistoj el Francio kaj unu el plej spertaj mondlingvistoj el tutmondo. Lia scienca kaj pozitiva spirito kondukis lin al elstudo de la tuta problemo pri mondlingvo kaj al korkludo poreksperimenta. Li praktikis kelkajn aliajn projektojn — interalie: ido kaj occidental — maltimis eldoni kun idista kunlaboro dulingvan gazeteton’ „La moderna Edukisto», en esperanto kaj en ido kaj li verkis ne nur la esperantan parton, sed ank’aŭ parton de la ida. Mortis tiu gazeto post unujara eksperimento. Restante sur scienca bazo, eĉ ne konsiderante la socian karakteron de internacia lingvo, k-do Robin pruvis per multaj artikoloj en diversaj revuoj, ke ido estas je multaj punktoj malsupera je Esperanto kaj ke reformoj montras generale malutilon kaj troiĝemom.

Historio de internacia lingvo montros lin, kiel nefanatikan kompetentulon, kiu science kaj praktike spertis la mondlingvon kaj guste jugis la diversajn konkurantajn sistemojn. Kvankam li bonvole kaj sentime sin lokis meze de 1′ idistareto, kiu provis logi lin, li restis esperantisto kaj eĉ antauvidis la nunan disigon nun okazantan ĉe la reformistoj de esperanto. Progresema edukisto, li amis pacon pli ol ĉion. Du semajnojn antau ol mortis, li tradukis esperantan pacifistan paroladon de Leon Bourgeois ĉar li jugis la jatcdemandon ĉiam aktualeca» kaj li deziris montri la fanfaronemon de idestro deklarinta, ke la artikolo estas neesperantigebla.

Malaperis bona kamarado, modesta, laborema, kompetenta kolego

Doloras edzino kaj infanoj’ Nian simpation al iii. Lian kuragon al ni! Marcel Boubou, Orleans.

Pilgrimo. La eldonejo skribas: Pliriĉigo de originala literaturo ! Jus aperis nova poemaro de JULIO BACHY 128 paga, sur bona papero, en formato 15×12.

Kolekto de diversaj originalaj parte aperintaj poemoj en Esperanto, Literatura Mondo, verkitaj’ de la plej fama poeto de Esperantujo! Prezo por eksterlando 1 germana marko. Por revendistoj rabato de 33(70. Interesigantoj mendu ĉe Hungaria Esperantista Societo L ab o r i sta, Budapest Viii., Jozsef-korzt 9.1.3. Hungaria postĉekkonto 25168, aŭ ĉe ĉiuj esperanto-librejoj.

— página 26 del PDF —

24

Robert Kreuz. Esperanto im Handel.und Verkehr. Ĉiutagaj komercaj konversacioj, komerca korespondado, varlisto kaj komerca terminaro. Eldonejo: Ferd. Hirt & Sohn, Leipzig, Salomonstr. 15 Prezo (112 paĝoj) 1,80 G. M. Praktika komercisto skribis tiun libron. Sur ĉiu linio tio evidentiĝas. Komercantaj Esperantistaj, kiuj vi ne jam ricevis ĝin kiel premion de U. E. A., aĉetu kaj certe vi konsentos nian juĝon. Sed ankaŭ instruistoj kun granda utilo ĝin UZOS. Arthur Dege n, Leipzig.

Korespondado. Sovetio. K-do N. V. Bilinski (instruisto), Marksistskaja ul. 6, kv. 1, Moskvo IV, deziras interkoresp. pri demandoj pedagogiaj, morara k. a.

Leterkesto de la Administrejo. Grupo Auerbach. Ni sincere dankas al vi, ke vi dis. utis la demandojn pri ‘ TAGE-kongreso kaj titolo de la gazeto. Kvankam ni ne povis agi laŭ viaj proponoj, ni esperas, ke vi pstas tre kontentaj kun la solvo de ambaŭ demandoj.

Nova Adreso de la Administrejo. (l-an de Februaro): M. Goldbeig, Frohburger-StraBe 68 p, Leipzig S 3.

La nova Gazetkapo estas donaco de s-ro Bauer — Leipzig. Ni esprimas a) li nian plej koran dankon por la arta desegnaĵo. 1. P. R.

Saksaj abonantoj. Nia ĝisnuna kasisto, k-o Heinrich— Plauen, dankinde konsentis, akcepti

la kotizojn, ĝis la nova kasisto estos elektita.

Propagando. Nun nia gazeto aperis en nova, luksa vestaĵo. Ne prenu ĝin kiel kompreneblajon, sed helpu viaparte per senlaca propagando firmteni la progreson kaj atingi novajn. Varbu por la packonferenco kaj Li TAGE-kongreso en Praha, disdonante nian inviton Varbu por INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO. Presejo : Dr. Karl Pickert, Leitmeritz, Bohemio.

— página 27 del PDF —

TARIFO DE LA ABONPREZOJ. Landoj

Prezoj en

a

Mono l Int. Ped.

Kotizo por*’

Berno T.A.G.E. 3 Angla 1,2 ŝil. Argentina pes. or. 2 0,8 4 Aŭstria ŝil. 1,6 4 nova mono Belga 1,6 2 milr. 4 Brazda lev. bulg. 80 30 Bulgara 20 Cekoslovaka kron. ĉek. 8 kronoj d. Dana 2.5 1 Estona mark. est. 250 100 Finnlanda mark. finl. 26 10 Franca frankoj fr. 12 5 Germana mark. or 2,50 1 Hispana pesetoj 4 2 kronoj or. Hungara 1 2.6 15 liroj ital. Itala 6 Japana jen. 0,6 1.5 Jugoslava dinaroj 35 14 lid. Litova 6 2.4 Latva lat. 3 1,2 Nederlanda gulden, 1,60 0,6 kron. norv. Norvega 3 1,2 Pola zlot, 4 1.6 Portugala eskud. 12 5 Rumana lev. rum. 120 50 Rusa kop. oraj, 1,25 0,50 Sveda kron. sv. 2.6 1 frank. sv. Svisa 3,5 1 ,4 dolaro Usona 0,75 0,3 **) Abonantoj de Int. Ped. Revuo nur pagas duonan kotizon.

Abonon por Int. Ped. Revuo kaj kotizon por TAGE sendu en nacia mono per registrita letero plejeble pere de via landa agento al la administrejo. Membroj de la germana asocio sendu la kotizon (4.— M: 1,— por la germ. asocio, 0.50 por .TAGE kaj 2.50 M por Int. Ped. Revuo) al girokonto „Esperanto-Vereinigung deutscher Lehrer, Leipzig-Leutsch, No. 27.857“, membroj de la sakea asooio al k-go Hans Heinrich, Plauen-Vo., MoritzstraBe 76, grrokonto 20.094, Plauen-Vo.

Varbu abonantojn

por Int. Ped. Revuo

ABONINTOJ! ŜPARU MONON! Renovigu vian abonon pere de niaj agentoj Landoj Angla: F-ino Kate Hancock, 35 Ash ley Rd., Parkstone, Dorset. Belga: Lab. Esp. Grupo, 24. rue de Sŭvignĉ – Anderlecht, Bruxelles. poŝtĉ. 124.801. Blankrusa: Agentejo Esperanto, D. 8nejko, Minsk, Poŝtkesto 33. Bulgara: ‘ Ivan 8arafov, Gabarevo, Ka„ zanlika regiono. Cekoslovaka: Albin Neuzil, lernejestro, Olomouc-Neredin. Estona: Agnes Dresen, Poska tanav 29-6, Tallinn. Finnlanda: Parnŝnen, Sulkava, Lieviska. Franca: E.Vittecoq, instit. a. Bourville par Fontaine-le-Dun(S. Inf.). Germana: Goldberg,Frohburgerstr,68 p. Leipzig-S 3 Hungara: Librejo de H. E. S. L. (Bleier Vilmos) Ujpest, Virag-utca 9. Japana: Joshi H. Ishiguro, Tokio, Koojimachi P. 0. Box 1. Jugoslava: Svetislav 8. Petroviĉ, Skadarska 35, Beograd, Serbio. Pola: K. Majorkiewicz, Czersk-Pom. poŝtĉeka konto: PKO 202 100 (Poznan). Rusa; Centra Komitato de 8ov. Esperant. Unio (SEU), poŝtkesto 630, Moskvo.

JARLIBRO 19S5 Adresaro de Esperanto-instruistoj el ĉiuj landoj. Enhavas pli ol 2000 adresojn. Malaltigita prezo: 0.30 gmk. Kartonita, 88 paga, formato 13 X 18.

Mendu ĉe M. Goldberg, Frohburger Str. 68, Leipzig S 3

Ĉu vi propagandas por Int. Ped. Revuo

— página 28 del PDF —

la

aperas

aktuala,

neŭtrala

ESPERANTOJUNULARO Universala gazeto. Helpilo por junaj esperantistoj. Ligilo por junulaj organizaĵoj. Organo de: Tutmonda Esperanto-Asocio Junulara, Skolta Esperantista Ligo, MondjunularaLigo,Baha’i-Mondunuiĝo kaj aliaj. Abonprezo: jara por 8 numeroj leterafrankoj al eksterlando = 2 Rm. = 2,50 sv. fr. = 2 br. ŝil. = 0,48 us. doi. Redaktejo kaj administrejo: A.

NEUPERT,

LEIPZIG-N 23,

Wedellstr. 17, Germ.

ĵurnalo

ilustrita

la

de

Esperanto-movado

en

tagĵurnala

granda,

formato:

HjEROJLDO DE ESPERANTO kun

riĉa

diversspeca enhavo ekskluzive en Esperanto1.

Kunlaborantoj en 40 landoj.

Petu

specimon

senpagan

tuj

de

la

Administrado

HEROLDO de ESPERANTO HORREM B.KOLN.GERM.

La plej malkara Internacia, semajna, 8-paĝa lab. esp.-a. organo de Sennacieca AsocioTutmonda. Raportas pri laborista vivo kaj laborista movado en ĉiuj landoj, pri laborista esperanto-movado, ktp. Diskutas pri asociaj problemoj, Informas pri radio, scienco kaj tekniko ktp. Aktuala – Interesa – Malmultekosta Abonprezo: 2 germ. markoj en 3 monatoj. Adm.:

R. Lerchner, Leipzig, 027

Colmstr. 1.

esperantista

gazeto

estas

sendube VERDA S I ELO,

kiu

aperas ĉiumonate

ĵurnala

granda

en

formato,

dukolore presita, kun propaganda

teksto

kvar

en

1 ingvo j, la cetera teksto nur en

Esperanto.

Jarabono

nur 2 sv. fk. aŭ egalvaloro.

Kolektiva jarabono (mini-

mume

Propagando.

5 abonoj

Specimeno

Se vi konas Esperanioinstruiston, kiu ne jam legas Int. Ped. Rev. bonvolu sciigi ties adreson al ia administrejo.

al

sama

adreso) 1.50 fk. ĝis 1.10 fk.

de

la

tute

senpage

Administracio

VERDA STELO, Horrem bei Koln (Germ.)

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

OFICIALA ORGANO DE TUTMONDA ASOCIO DE GEINSTRUISTOJ ESPERANTISTAJ T. A. G. E.

6- JARO N-o 2-3 a

FEBRUARO-MARTO 1927

— página 2 del PDF —

Enhavo,

1. Je memoro de Johann Heinrich Pestalozzi. 2. Du gravaj konferencoj. 3. Pii detala informo pri Ia Packonferenco. 4. Ĉefkunveno de la Asocio de I’ Saksa Esp-anta Instruistaro. 5. Esperanto-Asocio de Germanaj Instruistoj. 6. XIX. Universala kongreso de Esperanto Dang. 7. Internacia Esperanto-Servo. 8. Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo. 9. El diversaj landoj (Anglujo, Sovetio, Polio, lefioslovakujo). 10. Lumbildoj kaj filmo en la lemejo. 11. Legofruktoj. 12. Donaco al la gazeto. 13. Sciigo al la legantoj. 14. Praktika, propagando. 15. Varbo de kolegoj. 16. Supranacia komunumo. 17. El instruistaj grupoj. 16. Anoncoj. (Ĉi tiu numero enhavas 16 tekst-pagojn.)

— página 3 del PDF —

6-a Jaro N-o 2-3

Februaro-Marto 1927.

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO Oficiala organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE)

Redaktejo: HANS LUDWIG, Pirna-Posta IV-b (Germanujo) Administr ej o: M. GOLDBERG, Frohburgerstr. 68 p., Leipzig S 3 (Germ.), poŝtĉekkonto Leipzig 20 410 — A n o neoj: La linio, 3 mm alta, 6 cm larga, kostas 0,30 M.

Je Memoro de Johann Heinrich Pestalozzi. Pestalozzi naskigis la 12-an de Januaro 1746 en Zurich. Li estas la centro de la ĉijara regna poreduka semajno en Germanujo. En ĉiuj lernejaj oni pri li rememorigos okaze de lia centjara morttago, 17. Februaro 1927, kiel antatibatalanto de la moderna instrumetodo. Li perdis jam frue sian patron, homaman kuraciston, kaj estas edukita de sia patrino. Li starigis al ŝi poste monumenton en sia fame konata verkajo ..Lienhard und Gertrud». Forlasinte la intencon, estiĝi pastro ati advokato, li dediĉis sin al agrikulturo. Nun li komencis fondi lernejon por malriĉuloj kun 50 knaboj: li kolektis malriĉajn georfojn, instruis ilin kaj partoprenigis ilin je sia agrikultura laboro lati iliaj fortoj. Per komuna laboro estis evoluigontaj la .religiaj, moralaj, animaj kaj korpaj fortoj de la infanoj. La amo estis la fundamento de lia edukado. El ĉi tiu laboro li skribis siajn senmortajn verkaĵojn, fundamentaj kaj vojmontrantaj sur kampo de pedagogio. Li estis homamiko, „kiu volis konstrui la ŝtuparon de klerigo en la domo de la homaro, por ke la subpremitaj supreniru per propraj fortojPri la eduko al moraleco kaj religieco li diris la plej gravan en la finletefoj de „Wie Gertrud ihre Kinder iehrt“ (Kiel Gertrud edukas siajn infanojn), montrante kiel la travivitaj per kunesto kun la patrino sentoj — konfido kaj amo — kaŭzas, transigataj je. homoj, la moralecon, kaj, transigataj je Dio, la religiecon de la infano. Post multaj travivajoj li translogigis en 1805 al Ifferten fondante popollernejon, en kiu li estis vizitita de multaj instruistoj el Germanujo kaj eksterlando. La 27-an de Februaro 1827 li mertis en Brugge Sur lia tombŝtono estas legebla: .Savanto de la malriĉuloj — patro de georfoj — fondintoj popollernejo — edukinto de homaro — Homo — Kristano — Burĝo. — Ĉion por la aliaj, por si nenion.» . . Germana Gazetara Servo.

Du gravaj Konferencoj. Praha, la ĉefurbo ‘de la Ĉeĥoslovaka Respubliko, havos internacian gastaron dum la paskaj tagoj. (16. — 19. de April). Du ’ konferencoj okazos samtempe, ĉiu el ambaŭ same grava por ni kiel instruistoj kaj esperantistoj.

La venonta numero aperos komence de Aprilo.

— página 4 del PDF —

26

La unua, kunvokita de la Internacia Eduka Oficejo en Ĝenevo, estas paceduka konferenco kaj pritraktos la aktualan temon: „A1 paco per lernejoj». La programo enhavas la nomojn de pedagogoj el diversaj nacioj, kiuj parolos pri la problemo laŭ psikologiaj, instruadaj kaj edukadaj vidpunktoj. La aranĝo estas preparata kaj estrata de Prof. Pierre B OVE T, la konata direktoro de la Instituto Jean Jaques ROUSSEAU en Ĝenevo, kaj tiu fakto garantias laŭsperte sciencan kaj praktikan gajnon al ĉiu vizitonto. La konferenco ne estas esperantista, sed pedagogia kaj paceduka; tamen Esperanto multe utilos kiel internacia interkomprenilo. La dua konferenco okazonta samtempe estas la ĝenerala kunveno de la Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (T. A. G. E.). Nia faka Esp. mondorganizaĵo invitas siajn geanojn el ĉiuj landoj, por pritrakti gravajn pedagogiajn, fakajn kaj organizajn temojn. La ĝojiga evoluo de la Esp. movado nepre postulas pli grandan zorgadon por nia mondorganiza Asocio kaj fervoran agadon por nia faka gazeto Internacia Pedagogia Revuo. Do — kiu vizitas Praha paske, havos duoblan gajnon per la du konferencoj. La subskribinto petas la gekolegojn el la Saksa kaj Germana Asocioj ke ili tuj sciigu lin pri eventuala aliĝo. Walter Haho, Gohlis-Dresden, Po-t Cossebaude Prea. de la Asocio de Saksaj Esp Geinstruistoj.

Pli Detala Informo pri la Packonferenco. La Packonferenco estos malfermota la 16.4. 1927. Dimanĉe la 17-an ne okazos la kunvenoj de la konferenco. Je tiu tago 2 esp. centroj de nia respubliko aranĝas siajn kunvenojn je la 10-a. Lunde kaj marde okazos la kunvenoj de la Packonferenco. Estas necese, ke la membroj de T. A. G. E. alvenu jam la 16.4. Dimanĉe ni partoprenos la kunvenojn de C. A. E. kaj G. E. L. Ni varbos tie por T. A G. E Posttagmeze ni aranĝos la kunvenon de T. A. G. E., eble je la 2-a horo. Krom tio ni aranĝos kunvenojn post la kunvenoj de la Packonferenco. Ne estas eble, ke ni restu ankoraŭ merkrede en Praha. La programo de nia kunveno ja estas fiksita en la n-o 1 de I. P. R. Nun oni informis min, ke oni pritraktas la 50-procentan rabaton Ĉe niaj fervojoj kaj senpagan vizon por ĉiuj fremduloj. Oskoslov, Obee Ucitelska, Ĉeĥoslovaka Unuiĝo de Geinstruistoj proponas al la gekolegoj komunan malmultekostan loĝadon en la loĝejoj de la lernejo de altlernejaj studoj pedagogiaj. U. E. A.-komitatano s-ro Hromada promesas eble senpagajn kunvenojn. Mi estas certa, ke ni ricevos senpagajn kunvenojn en la lernejo de altlernejaj studoj pedagogiaj. Supre nomita Unuiĝo de ĉeĥoslovaka geinstruistaro promesis partopreni ambaŭ entreprenojn. Al la gekolegoj, kiuj petis la senkostan vizon, mi komunikas: Mi sendis vian petskribon al la supre nomita unuiĝo, kaj ili respondis jene: La gekolegoj devas peti la rabaton por [fervojoj kaj senkostan vizon Saksujo ĉe konsulatoj en la sia lando, kiuj jam prizorgos la aferon. Gekolegoj bonvolu sciigi min pri via partopreno. Salutas Albin Neuzil, prez. de T. A. G E. Olomouc-Neredin.

— página 5 del PDF —

27

Se vi volas helpi la propagandon —

Cefkunveno de la Asocio de 1′ Saksa Esperanta Instruistaro. Okazis la 3-an de Januaro en Chemnitz. S-ro Otto, Plauen, farinte la jaran kaj kasan raporton, demetis Ia prezidantecon, cir Ia laboradoj por la Esperanto-lernejo Planeri kaj por Ia Vogtlanda gruparo tro okupas lin. Nova prezidanto post unuanima voĉdonado farigis s-ro lernejestro H ah n, Gohlis-Dresden. — Do Ia nova estraro konsistas el jenaj personoj: Prez.: W. Hahn, Gohlis-Dresden, Post Cossebaude. Kas. ■ K. Schdnherr, Dresden-A 21, Schneebergstr. 35, Giro Dresden 30 560, Poŝtĉeko 112617 DresdenSekr.: R. Pietzsch, Meissen, Rauhentalstr. 7. Konsilantoj: P. HGfer, R. Protze, A. Sohrmann, M. Sykora, F. Thiel. Posttagmeze s-ro Degen, Leipzig, faris modelan lecionon kun Chemnitz’aj infanoj kaj poste paroladon pri la rekta metodo. La asocio intencas denove eldoni la statistikon kiel 1925. Oni ankaŭ decidis, apogi kaj viziti la konferencon en Proba, kiun kunvokas la internacia Eduka Oficejo (Ĝenevo) sub la devizo: „PACO PER LERNEjO|“. .Ce tiu ĉi konferenco, kiu okazos paske 1927, ankaŭ la nova prezidanto havos referaton. Car samtempe TAGE- aranĝos sian ĉefkunvenon en la ĉenoslovaka ĉefurbo, la aligo -estas duoble rekomendinda. , H a. h n, Gohlis-Dresden.

Esperanto-Asocio de Germanaj Instruistoj. Cefkunveno Paskon en Koln dum la 16-a G e r m a n a E s p e r a n t o – K o n g r e s o. Kongreskotizo: (malaltigita por instruistoj) 3.—- M. Tagordo: I. Raportoj kaj elektoj. II. Refzratoj kaj diskutoj: 1. La celoj de la instruista Esperanto-movado. 2 Jarlaboro de instruista Esperanto-grupo. 3. Rekta au gramatika metodo. III. Publika leciono kun ne-esperantistaj infanoj Arthur Degen.

XIX. UNIVERSALA KONGRESO DE ESPERANTO DANZIG.

(Dua informilo.) Adreso: Ciuj leteroj estas adresotaj al la XIX. Universala Kongreso de Esperanto

en Danzig.

–

Aliĝo: Car por la bona prosperado de la porkongresaj laboroj frua aligo estas tre

necesa, samideanoj estas petataj aligi kiel eble plei baidafl kaj pagi la kotizon. Rapidu aliĝi! Gis 31. XII. 1926 aligis 53 gesamideanoj el 9 diversaj ŝtatoj. Kotizo: Oni pagu al la„ Danziger Privat-Aktien-Bank“, Danzig. Kodo: Esperanto afl per poŝtmandatilo aŭ per ŝtatbileto sendota: per rekomendita letero al la XIX. Universala Kongreso de Esperanto en Danzig. (25 danziga; guldenoj, aŭ 20 germanaj ormarkoj ah 1 angla funto afl 25 svisaj frankoj.) . t

tuj renovigu vian abonon kaj membrecon!

— página 6 del PDF —

28 Blindula Kaso: Dezirante helpi al la blinduloj okaze de nia XlX-an aranĝos sian Vl-an Blindulan Kongreson en Danzig, L.K.K. starigis blindulan kason kaj petas pri mondonacoj. Fakaj kunvenoj: L. K. K. estas jam informita, ke okazos kunvenoj de inĝenieroj kaj arĥitektoj, Hepto, Teka kaj ĵurnalistoj. Loĝigo: Sub-Komitato jam klopodas, zorgi pri sufiĉe da konvenaj loĝejoj. Ĉiuj aliĝintoj ricevos menditajn. Kiuj ne volas utiligi la Kongresan Servon de UEA, tiuj nepre uzu la menditajn de L. K. K. Detaloj sekvos. El la provizora programo: ĵaŭdon, 28. VII. Interkonatiĝa vespero. Vendredon, 29. VII.: a. m. Malfermo de la S. U. p. m. vespera koncerto en Sankta Marien. vespere: Malfermo de la XIX-a. Sabaton, 30. VII. Prelegoj, Laborkunsido. Fakaj kunsidoj. p. m. Ekskurseto al Oliva — Glettkau. Dimanĉon, 31. VII.: a. m. Diservoj, Promeneja koncerto. p. m. Gardenkoncerto. Lundon, 1. VIII.: Prelegoj, Kongresa Fotografo, Fakaj kunsidoj, vespere: Internacia balo. Mardon, 2. VIII.: Fermo de la S. U. Fakaj kunsidoj. p. m. Ekskurso al Zoppot. Oratora konkurso en la Kurac-Gardeno. vespere Arbaropero germana. Merkredon, 3. VIII., Tuttaga ŝipekskurso al Zoppot. Marborda festo. ĵaŭdon, 4. VIII.: Fermo de la Kongreso. Ekskurso al Marienburg, postkongresaj vojaĝoj.

INTERNACIA ESPERANTO-SERVO — 12, BOULEVARD DU THEATRE, QENEVE. (El ĉi tiu kvarlingve en ĉiu monato regule aperanta informilo ni represas jenon):

La Scienco kaj Esperanto. En Ekstrem-Oriento le scienculoj pli kaj pli uzas esperanton. La observatorio de 1’ monto Taten, proksime de Tokio, jus publikigis en tiu ĉi lingvo sian ampleksan aerologian raporton por la jaro 1926. Depost la lastaj jaroj japanaj medicinistoj aperigas sciencan jurnalon en Esperanto kaj japana lingvo „Psikiatrio“ pri la problemoj de psikologio kaj neŭrologio, sub Ia direkto de Dro. Junko Sibita de 1’ hospitalo [mura-Bioin de Hatagaya, proksime de Tokio.

La Teknika Gazetaro kaj. Esperanto. La ĵurnalo de 1’ svedaj fervojistoj „Signalen“ publikigas regule rubrikon en Esperanto. La neŭtrala scienca organo stenografia ..Deutsche Kurzschrift» (Germana Stenografio), kiu aperas en Essen, enhavas en ĉiu numero resumon en Esperanto, por apliki la rekomendon de la internacia kongreso de 1’ teknika gazetaro, kiu konsilis al ĉiuj specialrevuoj tiel faciligi sian disvastiĝon en la eksterlando.

Esperanto en la Poŝta Servo. Ni jam menciis la uzon de Esperanto en la servo de 1’ rusa poŝto. Lastatempe la soveta poŝtadministracio eldonis* respond-kartojn kun teksto en rusa lingvo kaj en Esperanto.

Princo Karlo de Svedujo kaj Esperanto. Princo Karlo de Svedujo, la frato de princino Astrid, kiu edziniĝis al princo Leopold de Belgujo, estas fervora esperantisto. La Belga Ligo Esperantista, kiu estis adresinta al li bondeziran leteron okaze de lia Esperanto-ekzameno, ricevis la sekvantan respondon en Esperanto:

— página 7 del PDF —

29

Se vi deziras kreskon de nia movado — Stockholm, la 4-an de decembro 1926. Sinjoro Prezidanto! Akceptu mian koran dankon kaj tiun de miaj gepatroj por via afableco gratuli min al mia ekzameno. Mia rektoro diris, ke mi plene suk cesis, eĉ kun honoreto, sed mi ja scias, ke multe restas por mi por lerni. Nun mi ja devas labori en la aliai lingvoj, kiuj estas tiel malfacilaj, ke ili prenas mian tutan tempon. Tamen mi gardos mian intereson pri Esperanto, kaj deziras al gi baldaŭan venkon. Bonvolu transdoni al la belgaj esperantistoj miajn bondezirojn ! Kore mi ĝojis pro viaj belaj vortoj pri mia kara fratino, tiel amplene ricevita de vi en sia nova hejmlando. Kun estimo . Karlo.

Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo. Cefaj Instruataj Gazetoj. .. „T he S c h o o i m a s t e r “, (La Instruisto, laŭvorte: laLernejestro) semajna, Hamilton House, Mabledon Place, London W. C. 1. — Oficiala organo de N. U. T. (Nacia Unuigo de Geinstruistoj). „The Schoolmistress» (La Instruistino, laŭvorte: la Lernejestrino) semajna, 149, Fleet Street, London E. C. 4. „T h e Teachers W o u I d“, (La Instruista Mondo) semajna, Montagne House, Russel Square, London W. C. 1. „T h e PJebs», ,La Plebano), (Laboristara organo) monata, 162 A Buckingham Palace Road, London S. W. 1. „T h e L a b o u r W o m a n “ ;La Laboristino:, enhavas Esperantan rubrikon, 33, Eccleston Square, London S. W. 1. „T he La b o u r P re s s S e r v i c e “ (La laborista Presservo) semajna, 33, 34. Eccleston Square, London S.W. 1. H. Stajo

EL BELGIO. Opinilibereco de belgia instruistaro. En Belgio, kiel en multaj landoj, la instruistaro ne havas opiniliberecon. En jaro 1884 la klerikala registaro per oficiala cirkulero malpermesis al ŝtatssdajruloj ,oficistoj, laboristoj, instruistoj ktp.) —■ krom, katolikaj pastroj, kiuj tamen ankau estis de 1′ ŝtato pagataj — partopreni la politikan batalon. Tio signifas, ke la opinilibereco estis limigita je absolute pasiva. anigo al iu partio. Fakte, kompreneble, tiu limigo nur ekzistas por la tiamaj kontraŭregistaraj partianoj! , La 13-an de Februaro 1896, la klerikala ministro de instruado, okaze de balotpeiiodaj agoj, memorigas al la geinstruistaro la cirkuleron de 1884 kaj proklamas, ke sian tutan tempon la instruistaro devas uzi por la lerneja afero kaj ke gi ne devas okupigi pri politiko. Atentinda estas la deklaro de ministro de instruado, s-ro Schollaert, dum kunveno de la parlamento la 17-an de Junio 1896, kiu konigas, ke tiuj cirkuleroj ne estas aplikeblaj por la „insti uistoj adoptitaj» (t. e. la instruistoj oficantaj en privataj lernejoj

sendu taj vian abonpagon kaj kotizon!

— página 8 del PDF —

30

subvenciataj de la registaro), ĉar tiuj instruistoj ne estas ŝtatfunkciuloj kaj dependas de privataj entreprenoj. En grandega plimulto tiuj lernejoj estis konfesiaj kaj iliaj instruistoj politikaj agentoj de la klerikala partio. Multaj ŝtatlaboruloj kaj inter iii multaj instruistoj estis viktimoj de tiuj reakciaj registaraj dekretoj. De sia fondigo la «Centralo de Socialista Geinstruistaro» (Centrale du personnel enscignant Socialiste: postulis forigon nepran de tiuj cirkuleroj kaj plenan rajtegalecon politikan kiel ĉiuj civitanoj. La milito «gojiga kaj freŝa» pasis! La demokratio fluegis en nia lando: la rego de 22_an de Novembro 1918, de ia Parlamenta tribuno, promesis realigi diversajn reformojn kaj apliki kelkajn principojn. Inter iii estis: 1. egala voĉdonrajto je 21 jarago por ĉiuj viroj, 2. sindikata libereco. Tio supozigis al kelkiuj, ke la fama cirkuleroj de 1884 kaj 1896 estus forigataj, kaj dum sia ekstra kongreso de 1920 la «Centralo de Socialista Geinstruistaro» postulis la forigon de ili. La tiuepoka ministro s-ro Destrĉe (sociallsta!)—» poste aprobita de la generala Konsilantaro de Belgia Laborpartio — respondis al postuloj subskribante novan cirkuleron, kiu starigas la statuton de la geinstruistaro rilate opiniliberecon. Gi donas al la geinstruistoj la rajton, grupigi en sindikatoj, aliĝi al politika partio, aboni laŭvolan politikan jurnalon kaj uzi ĉiutnaniere la rajtojn konsentitajn al ĉiuj Belgoj. Sed iuj sekvas limigaj kondiĉoj! La cirkulero de s-ro Destrĉe ne nuligas tiujn de 1884 kaj 1896. La Centralo de Socialista Geinstruista Geinstruistaro konsideras, ke gi estas pli dangera ol la antafiaj, ĉar gi estas pli dubsenca kaj gia aplikado dependas de •rnterpretadoj plej dusencaj. Interalie, tiu cirkulero permesis: 1. eloficigon de k-dino Berthe Kestemont kaj de k-do Paul Van Hamme pro komunista propagando eksterlerneja, 2. mallaŭdon al tri kolegoj, kiuj rifuzis ĉeesti patriotan ceremonion, kiam la kvestado ne estis d e v i g a, 3. punon kontraŭ 2 kolegoj el Charleroi pro komunista propagando eksterlerneja. La Centralo de Socialista Geinstruistaro en siaj ĉiujaraj kongresoj okupigis pri tiuj dekretoi kaj gi postulis la rajton por la insfruisfo propagandi ekster la lernejo ĉian filozofian afi politikan opinion, la rajton, plenumi politikan mandaton, se ne ekzisias laulega neakardigebleco, kaj en ĉi lasta okazo, permeson postuli sensalajran libertempon kun reenoficigo post forlaso de la mandato. M. Van Aelst (SAT-an 155) Bruxelles, 24, rue de Sevigne, Anderleeht-Brux.

EL BULGARIO Pri Kulpeco de Bulgara Instruistaro dum Murdoj de Blanka Teroro. Por tiuj kamaradoj, kiuj ankoraŭ ne scias pri tiu bedaŭrinda demando, estas necese, per kelkaj vortoj memorigi faktojn ankoraŭ freŝajn en memoro de bulgaraj geinstruistoj. Ekzistis antari kelkaj jaroj ju komunista asocio de bulgaraj geinŝtruistoj, kiu estis aliginta al la sendependa internacio de 1′ eduklaboristoj. En momento de murdoj de regimo Cankov en Bulgario, tiu asocio estis ege persekutata, anoj estis malliberigataj, torturataj kaj eĉ murdataj. Antaŭ ol morti

— página 9 del PDF —

31

Se vi sendas vian reabonon en Junio aŭ Septembro 1927 — aŭ malliberigi, la komunistaj geinstruistoj tre precize akuzis la Bulgaran Union de geinstruistoj, ke ĉi lasta helpis la registaron en la persekutado, liverante al gi la nomojn de la komunistaj geinstruistoj. Aperis akuzletero en franca gazeto ..Emancipa lernejo» kaj dum kongreso de Edukiaborista. lnternacio en Bruselo (Augusto 1924) oni decidis enketon, kiu ne povis efektiviĝi pro diversaj kauzoj. De tiam diversfoje la bulgara unio de geinstruistoj (generale socialdemokrata protestis kontrau tia akuzo, kiu disfamigis en tuta mondo, kaj eĉ antau nelonge la organo de Eduk-lntern akceptis deklaron de la bulgara unio per gi sin senkulpiganta Nun la komunistaj instruistoj en Bulgario kompreneble silentas au eĉ eniris la vicojn de la Unio por sin ŝirmi kontrau persekutado. lam certe estos konata la vero koncerne la respondantoj de la murdo de bulgaraj geinstruistoj. La du ĉi postaj leteroj estas ambau akuzaj, kvankam defendantaj malsamajn. vidopunktojn. Prezentante tiujn leterojn al ĉiulandaj gekamaradoj, mi neniel intencas jeti oleon sur fajron kaj piigiavigi la situacion, mi nur deziras informi pri la afero, ĉar gis nun precizaj informoj mankis kaj la postaj leteroj estas la unua; vortoj pri la murda temo. eldiritaj de kamaradoj restintaj en Bulgario; el la historio de la instruistaj murdoj ni, ĉiulandaj g< instruistoj,ĉerpu nian devon por la venonta socia revolucio, en kiu nepre kaj grave ni partoprenos 1. Opinio de vilaĝa instruisto.

Kiam oni pritraktas la kulpecon de la Unio de bulgaraj geinstruistoj (unianoj kaj uniestroj) pri persekutado — eksigo kaj kondamno — de la komunistaj geinstruistoj, oni devas konsideri jenon: , Oni scias, ke -Bulgara Instruista Unio» estas sub la influo de la socialdemokratoj. Ciuj miesi roj estas tiaj. Kiam ekzistis la. komunista instruista organizajo, ĉiuj instruistoj komunistaj anigis en ĝi. Tiam ĉie kaj Cii-l unianoj kaj komunistoj diskutis diversajn demandojn kaj fervore defendis siajn malsamajn vidopunktojn. Kompreneble ĉio ĉi konsekvencas malamon kaj malestimon inter iii. La samon oni povis konstati ankaŭ ĉe estroj de ambau organizaĵoj. Sed ankau vere estas, ke ĉi suprecititaj diskutoj proksimigis kaj amikigis multajn instruistojn el la vilagoj (por kiuj tiaj diskutoj estis mensa festo) kvankam iii havis ofte malsamajn politikkredojn mu socialdemokratoj, fu komunistoj,. Malamikoj kiel politikistoj, iii estis amikoj kiel homoj kaj kolegoj. Amikecon inter unianoj legu: soci .ldemokratoj) kaj komunistoj firmigis ankau la parenceco inter iii. Konklude mi diros: la lastaj politikokazintajoj trovis la rilatojn inter la unianoj kaj komunistoj tre diversaj en la diversaj regionoj, urboj, vilagoj eĉ lernejoj. Aldone estis okazoj, kiam uniano estimas komuniston kaj alian komuniston li malestimas la unuan li Iiiupovo defendis, la duan li laupove denuncis. Ekzistis ankau okazoj tute inversaj. Entute oni povis vidi generalan malestimon inter unianoj kaj komunistaj instruistoj, sed detale konkrete ĉio estigis sur grundo de personaj rilatoj inter iii. Sekvo – – erare oni starigis la demandon pri kunkulpeco Vere estas, ke instruistoj denuncis, akuzis siajn kolegojn. Sed ne unianoj — komunistojn (se.oni konsideras la generalan situacion/, kaj tiuj kiuj malamikigis kaj malestimigis, eluzante favorajn momentojn politikajn, penis domagi unu la aliajn — sendepende de siaj politikkredoj. Estas ankau okazoj, interdomagis sin sampolitikkreduloj. Oni devas starigi la demandon tiel: Cu geinstruistaj estas kunkulpa pri persekutado kaj eksigo de instruistoj — precipe de la komunistaj instruistoj —? Kaj bedaurinde, oni devas respondi:’ jes! Kaj mi ripetas: oni trovis ĉi tiun kunkulpecon nur tie, kie regis persona malamo kaj malamo kaj malestimo inter geinstruistoj kaj oni vane serĉadus gin (kunkulpecon, tie, kie regis konkorda amo kaj estimo inter ili.

1

vi ne estas propagandisto.

‘

–

— página 10 del PDF —

32 Tiuokaze, ĉu unianoj estas kulpaj pri persekutado de instruistoj komunistaj ? Jen estas la respondo al ĉi tiu grava demando: Unianoj estas tiom kulpaj, kiom ĝenerale kunkulpa la tuta geinstruistaro pri trafintaj ĝin malfeliĉoj. Konkludo: La geinstruistaro en Bulgario ne povas defendi sin mem eĉ kontraŭe ĝi interdomaĝis sin mem. Vere bedaŭrinde. Eble iu demandos pri kialoj de supra fakto. Kialoj estas multaj: 1. Ekzistado de la diversaj organizaĵo! instruistaj kun malsamaj politikaj kaj sindikataj komprenoj. 2. Superfluo de geinstruistoj, kiuj por esti oflcigataj en la malmultaj vakaj instrupostenoj ne e ektas rimedojn. Lastatempe tiu ĉi fakto estas unu el la gravaj kaŭzoj . por malamo inter la geinstruistaro. 3. La nun reganta registaro (kiel oni diras pri ĝi „profesora registaro») malmultigis la instrupostenojn entute por ĉiugradaj lernejoj per unu kvinono — pleje progimnaziajn geinstruistojn, malpleje gimnaziajn kaj unuagradajn. 4. Nia lando tre malfruigis (escepte kelkajn regionojn) sian kulturan evoluadon precipe nia vilaĝo kaj la instruisto kiel unua kulturpioniro estas tro persekutata de la vilaĝaj aŭtoritatuloj — preskaŭ ĉiuj malkleruloj kaj malnoblaj politikistoj — kiuj sperte scipovas utiligi 5. la paragrafon 70 de la leĝaro por popola instruado, per kiu oni persekutas instruistojn pro ilia politikkonvinkoj, kaj oni povas facile eksigi iun ajn. De Ĉi tio oni konkludos tiel pri kialoj por kunkulpeco de la geinstruistaro, kiel pri la kulpintoj por la persekutado instruista. Cio ĉi dirinta koncernas la malsupraĵan amason instruistan. Kiam la demando koncernas la supraĵon (estrojn) ĝi ŝanĝiĝas. La estrojn gvidas la politiko, la principa malsameco de la ideoj. Bulgara instruisto vilaĝa.

2. Kulpeco de Instruista Unio. Kamarado X. sendas al vi sian opinion pri kunkulpeco koncerne la murdon de la bulgaraj komunistaj geinstruistoj, sed mi ne konsentas kun li. Li tre supraĵe observas la aferon, li tiel opinias kaj eble por si mem estas prava. — Faktojn skribajn pri la 1 kunkulpeco de la unianoj mi ne povas sendi, ĉar ne estas eble. Sed estu certa, ke la akuzletero de Lambi Kandev sendita al Eduk-Intern antaŭ du jaroj estas Justa kaj prava. Gi povas esti kompletigata, sed estas ankoraŭ tro frue. Estas gvidantoj en Sofia, sed la adresojn mi ne scias. Kiam mi ekscios ilin, mi tuj sciigos ilin al vi. lli plej detale povos informi. Al ni en la provinco tio ne estas ebla. Mi povas citi nur du faktojn pri la kunkulpeco de la unianoj Antaŭ 2 jaroj okazis regiona instruista konferenco en Pleven. Inter aliaj referatis ankaŭ la redaktoro de ,Soznanie“, Ivan Pastuhov, socialdemokrato, pri jena temo: ,La ŝanĝoj en la programo de la publika instruado . En la unua parto de sia referato li esprimis miron, kiel estas ebla, ke unu profesoro kiel Cankov povas enkonduki en la programon tiajn reakciajn ŝanĝojn, ekzemple pri religia instruado en lernejoj de pastroj — kaj li ne povis klarigi al si mem Ia kaŭzojn. Prenas la parolon maljuna instruisto gimnazia, iama uniano, nuna agrikulturano (agrarano) kaj en sia kritiko li diris, ke malantaŭ Cankov „ sidas la militistara ligo kaj la pastraro, kiuj devigas lin fari Ĉi reakciajn ŝanĝojn. Ĝis la vespero Pastuhov revenis en Sofia kaj je alia tago la maljuna instruisto pro sia vortoj telegrafe estis eksigita kaj estas for de la lernejo ĝis nun. Alia fakto. Grigor Vasilev, parlamentano de la demokratia unuiĝo, la nun reganta partio, diris en la parlamento antaŭ du jaroj direktante sin al la socialdemokrataj deputitoj: ..sinjoroj, la aŭtoritato ne povas scii kaj koni ĉiujn komunistojn. Vi tion scias kaj faciligos la aferon al la aŭtoritato’. Kaj ili faris ĉion eblan tiurilate. Grandaj kaj malgrandaj unio-gvidantoj diradis al ĉiuj ne-organizitaj geinstruistoj: „Fariĝu uniano kaj vi estos savata», kaj se ne fariĝas uniano, ili akuzas lin je komunismo. Laŭ mi tiu sufiĉas pri la kunkulpeco. Statistiko de instruistoj, viktimoj ne estas ebla. Estas mortigitaj instruistoj dum la lastaj okazintaĵoj, sed ilian nombron neniu scias. Ankaŭ ne estas konata la nombro de la eksigifoj. Estis eksigitaj pli ol 2000, sed multaj el ili poste estis reoficigitaj kaj nun restas tre malmulte ekster la lernejo. — Prava estas la kamarado X., dirante, ke la instruistaro mem ne povas sin defendi. Nun la avangarduloj estas en la Unio, sed ne por ĉiam. Alia parto eniris en la novan progimnazian union kaj la espero estas je ĝi Bulgara instruisto progimnazia.

— página 11 del PDF —

33

EL GERMANIO. Nova vojo al popollerneja organizo en la urbŝtato Hamburg. La germana lernejaro laŭkonstitucie baziĝas sur la kvarjara fundamenta lernejo, starigita de speciala regna leĝo en 1920. Sur tiu fundamento baziĝas la meza kaj supera lernejaroj. Posta leĝo de 1925 permesas esceptojn de la origina fundamentlerneja leĝo. Post registara permeso altgrade laborkaplablaj gelernantoj povas esti akceptataj de la meza kaj supera lernejoj jam post trijara vizitado de la fundamentlernejo. Inter la limoj de la leĝoj kaj popollernejaj celoj oni serĉis diversajn vojojn al supera klereco por la talentuloj restantaj en la popollernejo post la kvar fundamentlernejaj jaroj. Oni formis en la superaj lernejoj tiel nomatajn transirajn klasojn, kies anoj, talentaj popollernejanoj, sur facile irebla vojo poste transiras la superajn gimnaziklasojn. Ankaŭ estis unuigitaj post la kvara lernejaro lingvotalenta} lernejanoj en fremdlingvoklasoj interne de la popollernejoj ĉe instruado senkosta, laŭkonstitucie en la tuta regno ja ne ekzistas popollerneja kotizo. Plue estis fondata la ..surkonstrua» lernejo kondukanta post sep popollernejaj jaroj la talentulojn tra supera lernejo en la formo de germana liceo al la poruniversitata matureco. Post la ĉesigado de la fremdlingvoklasoj oni organizis la l-an de Aprilo 1924 interne de la popollernejoj specialajn superajn klasojn por talentaj gelernantoj, la tiel nomatan „ S up ro ko nstr u a jo n». La hamburga popollernejo nun ampleksas: a) la fundamentlernejon kun la kvar malsupraj klasoj komunaj por ĉiuj infanoj. (Sur tiu lernejo baziĝas la meza kaj supera lernejaroj). b) la kvar suprajn klasojn por la infanoj enirontaj post la oka lernejaro la laboristan vivon kaj la porprofesian lernejon. c) la «suprokonstruaĵon» kun la klasoj 11-a, 11-a, I-a. Tiuj klasoj ampleksas gelernantojn de la oka ĝis la deka lernejaroj, kiuj post la finiĝinta sepa lernejaro pruvas volon kaj kapablon al kontentigaj progresoj en la germana kaj angla lingvoj kaj matematiko. Ili atingas la maturecon rajtigan al la eniro en la mezajn speciallernejoj^ kiuj preparas siajn anojn por la mezaj laborlokoj en mezaj industriaj kaj komercaj kaj metiaj entreprenejoj. Antaŭenhelpado al la talentuloj, ĉelideo de la postmilita lernejo, estas la motivo kaj la celo de tiu nova organizajo. Tiu ebligu alla popollernejanoj la antaŭeniĝon en la vivo, garantiante al ili la eblecon al posta pliklerigo. Tiun garantion ricevas ankaŭ la gelernantoj pro ekonomiaj aŭ aliaj motivoj de la supera lernejo reiĝintaj al la popollernejo. Malgraŭ la reigo ia vojo al la supera instruiteco restas libera por ili. La suprokonstruajon oni organizas precipe en la lernejoj, kies aranĝoj por metilabora instruado respondas al la postuloj malmoderigitaj, ĉar gelernantoj teknikotalentaj estu speciale progresigitaj en centrosituaj lernejaj metiejoj kaj kursoj por metilaboro, kudrillaboro, desegnado kaj skrib- kaj literartoj. La sukcesaj vizitintoj al la suprokonstruajo rajtas viziti la ŝtatajn teknikajn lernejojn, (superajn lernejojn por maŝinkonstruado, elektrotekniko, ŝipkaj ŝipmaŝinkonstruado, ŝipinĝenier- kaj ŝipmaŝinistlernejojn, superan lern-

— página 12 del PDF —

34

ejon por konstrumetioj), la superan komerclernejon, la ŝtatajn lernejojn por virinprofesioj ktp., iii rajtas ankaU allasigi al la meza administradoficio. La lerneja rajtigado eŝtas la plej grava punkto ĉe la organizo, ĉar la granda nombro da infanoj vizitantaj la. superajn lernejojn en la germanaj grandaj urboj estas ne normala. Tial ankau granda parto de la gimnazianoj ne restas plu en la instruejo gis la atingo de la atesto pri (poraniversitata) matureco. Ili forlasas la gimnazion post ses au sep lernojaroj, atingante per tio specialan ateston pri la tiel nomata „meza“ matureco, ateston plifaciligantan la eniron en la laborvivon. Kauze de tio pli kaj pli la popollernejo igas instruejo evitenda. (En 1915 la hamburgaj superaj lemejo; havis 7723 gelernantojn en 217 klasoj, en 1925: 12546 gelernantojn en 443 klasoj). Nun la malestimata popollernejo havas taugan varbilon al meritata ŝatateco. Sed la nova organizajo devas resti parto de la popollernejo, kaj ne igi aparta popollernejo, per tio detruante la laukonstitucian unuecan .komunan popollernejon. Tial la hamburga instruista unuigo guste decidis jenon : 1. gi postulas, denove ne aprobante ĉian formon de aparta meza popollernejo kiel en Prusujo, la unuecan organizaĵon de la popollernejo post la oka lernjaro ĝis la deka, Transiro al tiu suprokonstruajo antau la finiĝinta sepa lernejaro estu sen scepte malpermesita. 2. a) En la suprokonstruajo estanta kaj restonta parto de la popollernejo kaj ne ĉiam organizendn en la sama lernejo ne okazas ia apartigado (ekz. per atesto au pli alta salajro) de la suproklasaj geinstruistoj de la tutaja popol erneja instruistaro. b) Specialaj kursoj por suproklasaj geinstruistoj ne estas provataj. c) La popollerneja memadministrado rajtas instali la cefajn kaj aliajn geinstruistojn’ por la suprokonstruajo. 3. a, Generale okazas la enilo de la taugaj anoncita! lernejanoj en la suprokonstruajon sen ekzameno. Malgraŭ tio okazas elektaĵo de la popollerneja.kolegio tiamaniere, ke nur bonaj progresoj rajtigas la gelernantojn por la transiro, ĉe duboj kaj disputoj estas decida instanco la komitato, kiu estas formata por tiu eelo, interne de ĉiu lerneja grupo. b) La instruistoj en la komenca suproklaso rajtas kaj devas dum la. unua. duonjaro eligi el ilia klaso ĉiun lernejanon netaŭgan lau ilia. opinio post kiam. la kolegio prirespondonta la akcepton de la lernejano estas dirinta sian opinion. 4. Sur la. bazo de la politikaj cirkonstancoj de la proksima estonteco oni devas postuli rilate al la tiel nomataj lernejaj rajtigoj jenon: a) La organizado al la popollerneja suprokonstruajj rezultigu, ke la supera lernejo povu doni nur la rajtojn komunikitan kun la poruniversitata matureco abiturienteco). b) La atesto pri la suprokjnstruaja matureco rajtigas por anigo en la mezajn pro, fesiajn lernejojn kaj la mezan administradoflcion. c) Se regna lego enkondukus neatendite mezan maturecon, gin ricevu ankaŭ la lernejanoj de la suprjkonslruajj post sukcesa vizitado de la. lasta suprjkjnstruajn klaso. S c h n e 11 e r, Leipzig.

La venonta leĝprojekto de Regna Lerneja Lego. Ree la germana instruistaro staras antau projekto de regna lerneja lego. La lasta projekto en jaro 1925 estis nuligita, antau ol registaro kaj parlamento povis diskuti gin. La kontraudiroj en la publiko estis en tiom granda nombro, ke la projektintoj ne riskis defendi sian laboron. La regna parlamento ja ankau antau la mondmilito tre malofte havis debatojn pri kulturaj demandoj, ĉar estis kaj estas afero de la federacianoj, prizorgi la kulturon de ciu speco. Tial ankau en la registaro de la germana respubliko ne ekzistas ministro de publika instruado; la instruaj aferoj dependas de la ministro de la internaj aferoj.

— página 13 del PDF —

3a

La artikolo 146 de la Weimara konstitucia leĝo rajtigas la regnajn registaron kaj parlamenton al regna lerneja leĝo per jenaj frazoj: „Sur por Ĉiuj komuna fundamentlernejo estas konstruataj la meza kaj supera lernejaroj. Ce tiu konstruado estas aŭtoritata la diverseco de la profesioj; la akcepto de la infanoj Ĉe iu lernejo dependas de iliaj kapabloj Iraj emoj, ne de la gepatraj ekonomia kaj laŭranga pozicioj aŭ religia kredo. Tamen en la komunumoj estas organizendaj laŭ la propono de la edukraĵtigitoj popollernejoj de iliaj religia kredo aŭ mondpercepto en la kazo, ke per tio laŭorda lernejofunkciado, ankaŭ en la senco de la antaŭirintaj ordonoj, ne estas malhelpata. La volo de la edukraĵtigitoj laŭebLe estas atentenda. La pli detalajn ordonojn faras la federaciana leĝdonado laŭ la principoj de regna leĝo».

Tiun ĝis nun ne aperintan leĝon ni nomas regna lerneja leĝo. La trian fojon estas leĝprojekto pretigata en la regna ministrejo de la internaj aferoj, kaj oni diras, ke ĝi la proksiman tempon estos transdonata al la publiko. Al la regna kabineto ĝi ankoraŭ ne estas prezentata. La leĝprojekto proponas tiel nomatan principoleĝon. Pri la ĉefa enhavo de la projekto oni diras jenon: La lernejo ‘de ia artikolo 146 en la konstitucia leĝo estas (komuna fundamentlernejo) fiksita laŭprincipe kiel norrriala lernejo. Sed la antaŭranga pozicio de tiu lernejo ekzistas nur en la teorio, ĉar la projekto lasas al la federacianoj la decidon pri la karaktero de la lernejoj. La federacianaj registaroj fiksu post la validigo de la regna leĝo, kiuj el la popollernejoj de iba ŝtato estu lernejoj komunaj (simultanaj) aŭ lernejoj por anoj de ĉiuj konfesioj kaj mondperceptaj; 2. lernejoj por anoj de unu konfesio; 3. lernejoj por anoj de unu mondpercepto. La komunumoj laŭeble partoprenu tiun fiksadon. Post tiu fiksado lernejoj konfesiaj aŭ mondperceptaj povas esti fondataj nur laŭ propono de edukraĵtigitoj. La konstitucia leĝo postulas la komunan lernejon por ĉiuj kiel normallernejon, apud kiu laŭ propono povas esti fondataj la specialaj lernejoj. Kontraŭdiranto tion la leĝprojekto starigas la tri lernejospecojn, egalrajtaj unu apud la alia. Tial ke la konstitucia leĝo pro la ĝenerala normlernejo ne fiksas proponan procedon, kio ja estus tute absurda por ĝenerala normlernejo, neniuj konfesia aŭ mondpercepta lernejoj povos esti aliigitaj al komuna (simultana) lernejo post la unua fiksado de la lernejospecoj Poste komunaj lernejoj povos ekesti nur kiel novaj fondaĵoj. La efikojn de tia procedo en la sudŝtatoj Bavarujo, Virtembergo. Badeno kaj ankaŭ en Prusujo oni povas antaŭdiri preskaŭ certe. En efektiveco laŭ la leĝprojekto la konfesia lernejo estas igata ĝenerala normlernejo, sed la laŭkonstitucia komuna letnejo en la tuta regno forte subpremata. Rilate al la aliaj kondiĉoj (laŭorda lernejofunkciado) ĉe organizado de specialaj lernejoj estas rimarkata en la nuna projekto kompare kun antaŭirintaj projektoj progreso, ĉai la lernejo, de kiu debranĉiĝas laŭ propona lernejo, estu gardata pro sia organizo kaj sia instrukapableco laŭeble. Ekzemple oni opinias esti eble, ke de okklasa lernejo debranĉiĝas unu, du aŭ tri klasa lernejo, sed nur ĉe la supozo, ke la origina lernejo estos restanta almenaŭ sep- aŭ ses-klasa. De la kred-lernejo la lasta (nuligita) projekto postulis, ke „la tutaj instrukaj eduklaboroj estu portataj de la spirito de la konfesio». La nova projekto limigas la laŭkonfesian rajton, postulante ĝin nur ĉe la religiinstruo. Oni ankaŭ ne trovas plu la ordonojn pri lernejinspekto, ekleziaj inspektrajtoj, religiaj ekzercoj, tradiciaj ritoj, kiuj troe ekzistis en la nuligita projekto kaj igis la ŝtaton vere la policisto, la instruiston la servisto de la eklezio.

— página 14 del PDF —

36

Estas ja vere, ke la nova projekto ne dekretas eklezian kontrolrajton, sed ĝi lasas al la federacianoj liberan elekton pri ordonoj, laŭ kiuj la religiasocioj rajtas konvinkiĝi, ĉu la religia instruo sekvas iliajn principojn. Tio kontraŭas la konstitucian leĝon, kiu ĉe la ordono pri la religiinstruo tre klare parolas la ŝtatan kontrolrajton, kaj tio por ĉio denove atentigas la germanan instruistaron pri la danĝeroj de ĉiuj leĝprojektoj de vere necesa kaj kulturgrava regna lerneja leĝo. Antaŭ la granda leĝdonada horo la instruistaro devas urĝe postuli, ke la regno kreu unuecan regnan lernejon, la lernejon de Weimar. La ŝtato devas edukigi en siaj lernejoj antaŭ ĉio taŭgajn ŝtatanojn aŭ doni komunan por ĉiuj, mondpercepte neŭtralan, neeklezian kaj necesan fundamenton de la ŝtatana klerigo kiel bazon de ĉiu . edukpenado. La ŝtato neas siajn proprajn devojn kaj pereigas sin mem, se ĝi cedas siajn proprajn organizajojn al la mondperceptanaroj. Se ĝi faros tion la popolo ne plu havos ŝtatlernejon aŭ popollernejon, tiam nur ekzistos gruplernejo ĉiam stimulanta al malgajigaj, pedantaj lernejbataloj, al «ĉaso al infanoj». . Schneller, Leipzig.

La nova Porinstruista Instruado en Urbŝtato Hamburg. La laŭkonstitucia porinstruista instruado ĝis nun okazas en jenaj germanaj federacianaj ŝtatoj Saksujo, Turingujo kaj Heslando. La kvara ŝtato ema progresi en la popolklerigo per kiel eble plej bona porinstruista instruado estas Hamburg, kies registaro kaj parlamento estis donantaj jenan leĝon: 1. Antaŭ la instruado geinstruistoj enoficigendaj laŭplane en la popollernejojn estu pruvintaj la poruniversitatan maturecon (abiturientecon). 2. La profesiinstruiteco necesigas minimume tri universitatajn jarojn dum kiuj la studento ankaŭ havigu al si la praktikopedagogian instruitecon bezonantan ĉe la enoficiĝo. La instruado finiĝas per ekzameno kun jenaj fakoj edukscienco kaj ĝiaj helpaj sciencoj, laŭvola laborfako de la scienca, arta kaj teknika specoj kaj krom tio praktikopedagogiaj kapablo kaj instruiteco. La detalajojn ordonos la ekzamena regularo. Ekzamena sukceso kapabligas iun al ia popollerneja enoficiĝo kiel subinstruisto. Por la laŭplana enoficiĝo necesas sukcesi duan ekzamenon. La ekzamenaj regularoj estos farataj de la lerneja administristaro. 3. La instruejoj necesaj estu organizataj de la ŝtata universitato Hamburg kaj. la ŝtato mem. 4. Tiu leĝo validiĝos la 1 an de Aprilo 1927. La saman tagon nevalidiĝos plu ĉiuj kontraŭleĝaj ordonoj de 1870 kaj 1876. Schneller, Leipzig.

El diversaj landoj. ANGLUJO. Eksteraj Ekzamenoj. (Simpozio). Ĉe la ĉiujara Konferenco de Edukaj Komitatoj, kiu okazis je lasta Junio, la jena rezolucio estis konsentata: „Ke tiu ĉi Asocio asertas, ke estas dezirinde, ke la infanaro ĉeestanta. ĉe la publikaj unuagradaj lernejoj estu ekzamenata pri la ĉefaj temoj. instruadaj, almenaŭ unufoje dum la daŭro de ilia unuagrada edukado, kaj lokaj aŭtoritatoj tial estas konsilataj, starigi tiajn ekzamenojn».

— página 15 del PDF —

37

La vidpunkto de la „Nacia Unuiĝo Geinstruista» al la supra rezolucio. (National Union of Teachers). (La suba artikolo prezentas la vidpunkton de grandega plimulto da geinstruistoj. Ĝin oficiale provizis la „Nacia Unuiĝo Geinstruista»).

La plano de agado de la Nacia Unuiĝo rilate al lernejaj ekzamenoj kristaliĝis en la rezolucion konsentatan ĉe la ĉiujara Konferenco je Pasko 1926. „Ke ĉi tiu Konferenco denove asertas emfaze la opinion, ke reiro al la sistemo de individua ekzameno infana, de kiu ajn aĝo, estus malprogresa kaj neinstrua plano, ĉar la forigo de ĉi tiu sistemo plene estas pravigita de la rezulta granda progreso en instrua celo, metodo kaj produkto».

Malprogresa plano. La ekzamena sistemo kiel metodo en la infana instruado sufiĉe vaste estas uzita kaj esplorita, doni kialojn por la plej severa kondamno. Ĝia funkciado en la pasinteco malfavore tuŝis la amplekson, tujan celon, ĝeneralan laboron kaj finan celon de 1’ instruaj agadoj en lernejoj. Ekzamenoj metis falsan emfazon sur la meĥanikojn de instruo, detenis la impulsojn al pli larĝa kaj pli libera energio kaj enmetis akrecon en instrumetodojn, kiujn, eĉ la nunaj protagonistoj por ekzamenoj, profesas evitindaj. Neniu timas, ke laŭ nunaj kondiĉoj ekzamenoj povas esti altrudataj kun ilia tuta pasinta infaneco, lliaj akrecoj tamen estas konfesitaj, ^maksimumo de penado» minacas kaj la kunajoj de la malnova sistemo, laugrade, neeviteble aperos en la nova. Estas afero historia, ke la plej rimarkindaj atestaĵoj pri instrua malvolvigo, pedagogia eksperi mento kaj humanaj instrumetodoj aperis ne dum la funkciado de la ekzamena sistemo, sed depost ĝia forigo. Ekzamenoj apartenis al periodo de nacia eksperimento instrua, lli produktis streĉiĝon kaj premiĝon en la lernejo, la naturaj rezultoj de devigo kaj deteno eksteraj. Rememorante ĉi tiun sperton, estas nenia ebleco ke la Unuiĝo helpos resurmeti (restarigi) sistemon, kiu tendencas al la sama stato.

Tordiĝa influo sur instruado. La proponoj de la Asocio de Edukaj Komitatoj enhavas ne nur Mkompetentecajn» ekzamenojn,sed „kompetentecajn“ ekzamenojn karaktere unuformajn. Jen kuŝas duobla kontraŭaĵo. La Unuiĝo neas ke ekzameno ekstere surmetata estas uzebla kiel kriterio de la instrua kompetenteco en iu lernejo. Unue, ili distingas inter edukado kiel ampleksa termino kaj instruo en unuopaj temoj. Bonega sukceso en sola temo ne indikas la atingon de ampleksa bonegeco. La rezultoj eble estas iluziaj, rilate al la tuto. Estas multo en la edukaj agadoj de lernejo, kiu ne estas mezurebla per la krudaj metodoj de konvencia provo. Sed se la aŭtoritatoj decidas, ke ĝenerala instrua kompetenteco estas mezurebla per provo de limigita apliko, la danĝero, ke la ekzameneblaj temoj superregos la energion de instruistoj kaj lernantoj, estas aŭ devus esti evidenta.

Trompa normigo. Plue, la metodoj, kiuj produktos tiajn rezultojn, ne estas necese la metodoj, kiuj kaŭzos en infanoj la pravan senton al lernado kaj penado. Ilia efiko

— página 16 del PDF —

38

eble estos repela pli ol alloga. Due, unuforma provo tuŝos normigon, kiu vere ne rilatas al la varia lernprogramo, varieco de organizo kaj malsamaj ĉirkauajoj kaj hejmoinfluoj, kiuj trovigas en iu distrikto . Se ekzamenoj havas edukutilojn, iii devas esti taŭgaj al la laboro kaj kapablo de la lernantoj, al kiuj iii estas aplikataj. Unuforma provo ne povas plenumi ĉi tiun bazan kondiĉon Ju malpli nombro da temoj ekzamenataj, des pli falsa estas la pretendo, ke ekzameno povas taksi generalan komeptentecon: ju pli granda nombro da temoj ekzamenataj, des maipli utila kaj taŭga estas unuforma provo. (Daŭrigota.)

EL SOVETIO.

,

Pri vivkosto kaj instruista salajro en Sovetio. Geinstruistoj en USSR ricevas diversajn salajrojn. Amplekso de salajro ĉiujare estas fiksata en kolektiva laborkontrakto inter Regiona sindikato de kleriglaboruloj kaj Regiona fako de popolklerigo. Komencantaj geinstruistoj (ĝis 3 jaroj de praktiko) ricevas po-monate 33 rublojn, geinstruistoj kun praktiko pli ol 3-jara ricevas 40—60 rublojn. Krom tio ni ricevas 10°% por logejo. Nia salajro estas tre malgranda, ĉar nia lando post multjara absolutismo, civitana mbito, malsatmizero en 1921 ankoraŭ estas tre malriĉa, sed ni esperas, ke kun fortikigo de 1′ ekonomia situacio en USSR, ni ricevos pli grandan salajron. Por pli bona kompreno de la salajro mi komunikas kelkajn vivokostojn de nia loko: . Tritika faruno (kilogramo) 0,13 – 0,15 rubi. Viando 0,35 – 0,45 „ Butero 1,60—1,75 „ ■ n (deko) Ovoj 0,55 – – 0,65 „ (litro) Lakto 0,15 — 0,17 „ (kilogramo) Terpomoj 0,03 (kub-metro) Hejtlignajo 2,— Loĝejo sen mango (po- monate) de 3,—– fi— „ 1 rublo egalas proks. 1/2 uson. dolaron. „M. K o j e v n i k o v, V-Sajtansk — Urai, USSR.

z

MOVADO EN POLIO.

Okaze de la grandnombra ĉeesiado de instruistaro Zakopane Pollanda Esperanto-Delegitaro organizis en januaro du prelegojn de prof-o Bujwid pri: „Lingvo de kvin partoj de 1′ mondo», du ekspoziciojn esperantajn de s-o Ziomek kaj du kursojn de li gvidatajn. Prelegojn kaj ekspoziciojn partoprenis ĉirkatl 200 geinstruistoj, tiom da lernolibroj venditaj: en kursoj lernas 33 personoj. Siawcli.

Movado en Cehoslovakujo. Tutrespublika asono tte ^instrmstoj en Celioslovakm mabermis jus pedagogian seminarion de altlernejaj studoj -por la instruistaro de centra kaj norda Moravio. En la seminario prelegos universitataj profesoroj kaj fakuloj de novaj metodoj. Programo: Filozofio 18horojn. Pedagogio: 19 horojn Higieno kaj aliaj. La praktikaj ekzercoj okazos en diversaj laboratorioj.

— página 17 del PDF —

39

Nun tuj Ia unuaj docentoj rekomendis al ni multajn verkojn en angla, franca kaj germana lingvoj. Kaj ni staras ĉe la barilo. Malmultaj de ni povas eĉ nur legi verkojn en la nomitaj lingvoj. Cu ne estus preferinde krei esperantajn libertempajn koloniojn por geinstruistoj, en kiuj famaj profesoroj de la universitatoj prelegus nur la plej novajn aferojn? Ni ne perdus tiom da , tempo kaj povus kapti . la plej bonajn kaj novajn instruojn en tre agrabla maniero. Tuj dum la unua prelego postulis s-ro ‘distrikta inspektoro Fr. Merta kaj kelkaj gekolegoj, ke mi instruu al iii Esperanton. Tion mi tre volonte faros. En la apuda distrikto Prerov rekomendis nova inspektoro, Dro. Rozhold, ke la geinstruistoj lernu Esperanton, faru ekzamenojn kaj li enkondukos Esperanton en la burgajn lernejojn Ankau nia inspektoro Sro. Peliŝek kaj inspektoro de distrikto Litovel, Sro. Cerny, estas favoraj al nia afero. Malrapide sed certe kieskas nia afero. Albin N e u zii.

LUMBILDOJ KAJ FILMO EN LA LERNEJO. El Svedio. En nia lando, Svedio, ni havas apartan revuon por lerneja filmo, „Svensk Skolfilm oel Bildningsfilm“, kaj multaj lernejoj uzas filmojn en la instruado. Sur la kamparo multaj malfacilajoj malhelpas la uzadon de 1′ lerneja filmo, sed nuntempe en ĉiuj lokoj estas montrejoj por filmoj. Ofte instruistoj petas la helpon de la posedantoj de Ci tiuj montrejoj kaj iii montras alla infanoj lernejajn filmojn. Pli. facile estas montri lumbildojn. En mia propra lernejo mi uzis lumbildojn por geografia instruo. Nun ni havas bonajn aparatojn por montri bildojn de bildkartoj, el libroj, de floroj ktp. . . ; la lumbildmaterialo estas pli malmultekosta, sed la aparato kostas 3-4 cent kronojn. Mi mem nun volas aĉeti tian aparaton. Mi mem aĉetos gin, ĉir la lerneja kaso ne pagas ĝin kaj car filmoj kaj lumbildoj estas bonegaj helpiloj por la instruado. Per Esperanto mi ricevis, ricevas kaj ricevos multe da materialo: poŝtkartojn ilustritajn, bildojn el gazetoj ktp …. kaj miaj infanoj samtempe sur la muro vidos kaj spirite travojagos la belegan mondon. Fritiof Ahnfeldt, Torskors. Sverige.

LEGOFRUKTOJii ■ ,

> ‘ ‘ ‘ ’

.

Sub ci tiu rubriko ni intencas aperigi ĉiujn ensenditajn legofruktojn. Ci tio estas instigo de k-o Walther Hahn, estio de la ESPERANTO-ASOCIO DE SAKSAJ GEINSTRUISTOJ, Gohlis-Dresden, Post Cossebaude, Germanio, — kiu skribas: „La aldonitaj legofruktoj taugas tre bone por represo en INTERN ACIA PEDAGOGIA REVUO. Oni povus instigi la gekolegojn, ensendi legofruktojn, kaj per tio la intereso kaj la kunlaborado de la gekolegoj pligrandigos». — Ni petas la kolegojn, agi lau Ĉi tiu propono, ĉar gi estas bona kaj k-o Hahn estas prava. . . . ■ Red.

Legofruktoj, senditaj de W. Hahn, Gohlis-Dresden:

1. Kio estas vera, estas nek bona nek malbona, sed simple vera. 2. Nur la malfortuloj ne riskas, esti justaj. (El „Hejmo kaj Mondo» de Rabindranath Tagore).

— página 18 del PDF —

40

DONACO AL LA GAZETO. SVEDIO: K-o Ahnfeldt donacis 2 sved. kr., por kio ni kore dankas. Ĉi okaze ni atentigu la abonantaron, ke la abonprezo de 2,50 M kondiĉas nombron de 800 legantoj. Aŭ varbu novajn abonantojn aŭ imitu la ekzemplon de k-o Ahnfeldt aŭ faru ambaŭ, por ke ni povas plialtigi la nivelon de la gazeto sen altigo de la tre modesta abonprezo.

SCIIGO AL LA LEGANTOJ. N-oj 1 kaj 2-3 prokrastigis pro loĝejŝanĝo de la administrejo kaj pro malfacilaj interrilatoj kun la presejo,, pri kiuj mi raportos en Praha. Admiri. ■

PRAKTIKA PROPAGANDO. K-o Heinrich, Potsdam pagis abonon de IPR por la prezidanto de la tiea instruista asocio, k-o Dopp, Karlsruhe por Biblioteko kaj alian por kolego.

VARBO DE KOLEGOJ. Atentis nian peton en n-o 1 de I. P. R. kaj sendis adresojn de Esperantoinstruistoj: k-oj Ahnfeldt, Torskors, Svedio; Hahn, Gohlis b. Dresden; Sohrmann, Weinb6hla; Roscher, Berbisdorf) Gluchowski, Warszawa; H. Stay, Bournemouth; Leichert, Freital. Dankon!

SUPRANACIA KOMUNUMO. Dissendas esperantlingvajn dokumentojn: Principdeklaro, Deklaro, Memorinda dato estas. Kiu deziras informiĝi pri tiu supernacia respubliko petu la dokumentojn de la sekretariejo: 3. Place du Pantheon, Paris V.

EL INSTRUISTAJ GRUPOJ.

–

<

P1RNA-A ESPERANTO GRUPO: Komence de la nova jare la malnova estro Hans Ludvvig okaze de la ĉefkunveno fordonis sian estran oficon kaj la membraro elektis kiel novan estron k-on Bernhard GROSSMANN, P1RNA, Gartenstrasse 30 (Germ.). Ĉiuj, kiuj volas interrilati kun la grupo, estas petataj turni sin al li. Hans Lu d w i g, protokolanto.

Presejo : Dr. Karl Pickert, Leitmeritz, Bohemio.

— página 19 del PDF —

TARIFO DE LA ABONPREZOJ. Landoj

Prezoj en

Modo&1

lot. Ped.

Kotizo por** TJLG.E.

3 Angla Ŝil. 1,2 Argentina pes. or. 2 0,8 Austria 4 ŝil. 1,6 Belga nova mono 4 1.6 4 2 Brazila milr. Bulgara lev. bulg. 80 30 Cekoslovaka kron.ĉek. 20 8 Dana kronoj d. 2.5 1 Estona mark. est. 250 100 Finnlanda mark. finl. 25 10 Franca frankoj fr. 12 5 Germana mark. or. 2,60 1 Hispana pesetoj 4 2 Hungara kronoj or. 2.6 1 Itala liroj ital. 15 6 Japana jen. 0,6 1,6 Jugoslava dinaroj 35 14 Litova lid. 6 2,4 Latva lat. 3 1,2 Nederlanda gulden, 1,60 0,6 Norvega kron. norv. 3 1.2 Pola zlot, 4 1,6 Portugala eskud. 12 5 Rumana lev. rum. 120 50 Rusa kop. oraj, 1,26 0,50 Sveda kron. sv. 2.5 1 Svisa frank. sv. 3.5 1,4 Usona dolaro 0,75 0,3 **) Abonantoj de Int. Ped. Revuo nur pagas duonan kotizon. Abonon por Int. Ped. Revuo kaj kotizon por TAGE sendu en nacia mono per registrita letero plejeble pere de via landa agento al la administrejo. Membroj de la germana asocio sendu la kotizon (4.— M: 1,— por la germ. asocio, 0.50 por iTAGE kaj 2.50 M por Int. Ped. Revuo) al girokonto „Esperanto-Vereinigung deutscher Lehrer, Leipzig-Leutsch, No. 27.857“, membroj de la saksa asocio al k-go Hans Heinrich, Plauen-Vo., Moritzstrafle 76, girokonto 20.094, Plauen-Vo.

Varbu abonantojn por Int. Ped. Revuo

ABONINTOJ! ŜPARU MONON! Renovigu vian abonon pere de niaj agentoj Landoj Angla: F-ino Kate Hancock, 172 Sackville Rd., Hove, Sussex. Belga: Lab. Esp. Grupo, 24. rue de Sevignŝ ‘Anderlecht, Bruxelles. poŝtĉ. 124.801. Blankrusa: Agentejo Esperanto, D. Sneĵko, Minsk, Poŝtkesto 33. Bulgara: Ivan Sarafov, Gabarvvo, Ka„ zaniika regiono. Ĉeĥoslovaka: Albin Neuzil, lernejestro, Olomouc-Neredin. Estona: Agnes Dresen, Poska tanav 29-6, Tallinn. Finnlanda: Prrnanen, 8ulkava, Lieviska. Franca: E.Vittecog, instit. a. Bourville par Fontaine-le-Duo (S. Inf.). Germana; Goldberg,Frohburgerstr.68 p. Leipzig-Ŝ 3 Hungara: Librejo de H. E. -8. L. (Bleier Vilmos) Ujpest, Virag-utca 9. Japana: Joshi H. Ishiguro, Tokio, Koojimachi P. 0. Box 1. Jugoslava: 8vetislav 8. Petrovi6, Skadarska 35, Beograd, Serbio. Pola: K.Mrĵorkirwicz,Czrrsk-Pom. poŝtceka konto: PKO 202 100 (Poznan). Rusa: Centra Komitato de 8ov. Esperant. Unio (SEU), poŝtkesto 630, Moskvo.

JARLIBRO 1925 AdresarodeEsperanto-instruistoj el ĉiuj landoj. Enhavas pli ol 2000 adresojn. Malaltigita prezo: 0.30 gmk. Kartonita, 88 paga, formato 13 X 18.

Mendu ĉe M. Goldberg, Frohburger Str. 68, Leipzig S 3

CU; vi propagandas por Int. Ped. Revuo

— página 20 del PDF —

SENNACIECA REVUO. Literaturo – Scienco – Pedagogio! Monata, ilustrita, belaspekta,

malmultekosta! ★

Abonprezo: 3 germ. markoj jare, por membroj de SAT 2,50 g.m. Administrejo:

R. Lerchner, Leipzig O 27 ColmstraBe 1 – Germanio

Esperanto -Junularo Universala gazeto. Helpilo por junaj esperantistoj. Ligilo por junulaj organizaĵoj. Organo de: Tutmonda Esperanto-Asocio Junulara, Skolta Esperantista Ligo, Mondjunulara Ligo, Baha’i-Mondunuiĝo kaj aliaj. Abonprezo: jaro por 8numeroj Ieterafrankoj al eksterlando = 2 Rm. = 2,50 sv. fr. = 2 br. sii. — 0,48 us. doi. Redaktejo kaj administrejo:

A. NEUPERT, LEIPZIG-N23, Wedellstr. 17, Germ.

Propagando. Se vi konas Esperantoinstruiston, kiu ne jam legas Int. Ped. Rev. bonvolu sciigi ties adreson al la administrejo.

SEMAJNE aperas la aktuala, ilustrita neŭtrala jurnalo de la Esperanto-movado en granda, tagjurnala formato:

HEROLDO DE ESPERANTO kun riĉa diversspeca enhavo ekskluzive en Esperanto. Kunlaborantoj en 40 landoj. Petu tuj senpagan specimon de la Administrado HEROLDO de ESPERANTO HORREM B.KOILN.GERM.

La plej malkara gazeto esperantista estas sendube VERDA STELO, kiu aperas ĉiumonate en granda ĵurnala formato, dukolore presita, kun propaganda teksto en kvar lingvo j, la cetera teksto nur en Esperanto. Jarabono nur 2 sv. fk. aŭ egalvaloro. Kolektiva jarabono (minimume 5 abonoj al sama adreso) 1.50fk. ĝis l.lOfk. Specimeno tute senpage de la Administracio

VERDA STELO, Horrem bei Koln (Germ.)

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

— página 2 del PDF —

Enhavo. 1.

Insista

2.

Tutmonda

3.

Ĉu reala, la

invito

ideo

Lumbildoj

5.

El

diversaj

6.

La

Tutmonda

7.

Esperanto

8.

Eduka

9.

El

en

en

instruistaj

Anoncoj.

(Ĉi

tiu

ekzistas

Servo.

inter

la

formo

ia

lemejo.

landoj.

gazeto

11.

Pedagogia

rilato

radikvorto ‘ ?

4.

Germanoj

Praha.

interna

de

10.

al

Esperantista

Lerneja

Servo.

Smolenska

utiligas

lernejo.

Esperanton.

grupoj.

atentu!

numero

enhavas

12

tekst-pagojn.)

kaj

— página 3 del PDF —

6-a Jaro. N-o 4

Aprilo 1927.

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO Oficiala’ organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj ‘(TAGE)

Redaktejo: HANS LUDWIG, Pirna-Posta 1V-b(Geemanujo) A d m i n i s t r ej 6: M. GOLDBERG, Frohburgerstr. 68 p., Leipzig S 3 (Germ.), poŝtĉekkonto Leipzig 20 410 -r A no n c o j: La linio, 3 mm alta, 6 cm larga, ‘kostas 0,30 M.

Insista Invito al Praha. Ni Esperantistoj ofte kun bedauro konstatas, ke la Esp-o.-movado ne» trovas sufiĉan atenton en la publiko, ke ekz. niaj instruistaj fakaj asocioj malakceptas okupigi kun la postulo de internacia helplingvo, ‘ eĉ kelkfoje’ mokas pri ĝiaj propagandistoj. Ĉu tiu tempo ne estas pasinta, se nun la Internacia Oficejo de Edukado enGenevo, kiu ne estas Esperantista entrepreno, arangas priedukan internacian konferencon kaj akceptas -Esperanton kiel oficialan kongreslingvon ? Ĉu ekzistas Esperanto-instruistoj en Ĉehoslovakio kaj en la najbaraj ŝtatoj, kiuj en ĉi tiu momento estas sufiĉe indiferentaj, preterlasi la okazon al plej efika Esperanto-propagando? Kiuj rezignas, aktive akceli sian propran aferon per partoprenado en tiu porpaca konferenco, au per financa subtenado de delegotaj kolegoj? Kiuj lasas al kelkaj malmultaj la oferon de mono kaj tempo? Se jes, iii ne plu rajtas plendi pri indiferenteco inter la ne-esperantistoj. La oficiala kunvoku cirkulero de la lnternacia Eduka Oficejo vekis intereson en ĉiuj pedagogiaj rondoj de la mondo. Multaj instruistaj organizacioj estas invititaj, ankau la internaciaj. Kelkaj jam promesis sian partoprenon. Do vi ĉiuj zorgu, ke la riproĉo de indiferenteco ne prave estu jetata kontrau ni Iĉspermitistoi! Neniu Esp-o.-instruisto restu surflanke sen ago! PROGRAMO: . • . . Saba t on, 16. IV. matene 93\h; Proklamo de 1’ paco de la ĉeh. Ruga Kruco en la Parlamentejo. vespere 8 h: Arnika kunveno kun Esperanto-grupoj en Praha. D i m a n ĉ o n, 17. IV: 9 h.: Ĉefkunveno de State ekzamenitaj Esp-o.-instruistoj de Germana Bohemio. „ _ 10 h.: Membrokunvenoj de Ĉeh. Asocio Esp. kaj Germana Ligo Esp. (kiujn vizitu kaj salutu la eksterlandulo!) 2 h.: Ĉefkunveno de Tutmonda. Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) en hotelo Budeĉ (se la ejo ŝangas, vi estos informataj dum via alveno en Praha) kun la tagordo: 1. Raporto pri la gazeto kaj TAGE. 2. TAGE kaj instruistaj internacioj. La venonta numero aperos la 15-an de Majo.

— página 4 del PDF —

42

3. Elektoj (Internacia Komitato, Gazeto). 4. TAGE kaj la packonferenco. 5. Diversaĵoj. .)'»■ ■■ 7 h.: Oficiala salutvespero de la packonferenco. Lundon, 18. IV.: Elekto de 1’estraro. Psikologio: La paceduka problemo sur la psikologia kampo. ProL D-ro. Pierre Bovet Ĝenevo. • * Scienca studo pri sentoj kaj antaŭjuĝoj de la infanoj. D. A. Prescott, Harvard Enketo pri la sentoj de 1’infanoj. Rudolf Fridrich, gimnazia prof., Brno. Paceduko per lernolibroj pri natura scienco. D-ro. Kamaryt, gimn. prof., Bratislava. Instruado: Lernolibroj pii historio (enketo de la Carnegia Fondaĵo). Instruo pri Ligo de Nacioj L. Kronenberg, gimn. prof., Pollando. Konstruaj klopodoj. Prof. Casimir, Hago. Vespere: Publika kunveno. Mar d o n, 19 IV.: Edukado: Edukaj rimedoj: lerneja aŭtonomio, memregado de 1’ infanoj, arbitracio inter ili, respekto de gentaj kaj religiaj malplimultoj. Spertoj faritaj en Kimrujo. (Rer. G. Davies.) Interlerneja korespondado (spertoj de la ĉeĥoslovaka Ruĝa Kruco): a) per fremdaj lingvoj, S-ro Bauer. b) per Esperanto, S-roj Neuŝil kaj Hahn. , Internaciaj infankampoj kaj interŝanĝoj. Posttagmeze: Komisionaj kunsidoj pri rezolucioj. Vespere: Publika Ferma Kunsido. Kongresanoj petu forpermeson por merkredo, 20. IV. Laŭ la decido de la Intern. Oficejo de Edukado kaj Loka Organiza Komitato la oficiala lingvo estos Esperanto, en kiun estos tradukataj ĉiuj referatoj kaj debatoj nacilingvaj. Kongreskotizo estas 20 ĉeĥ. kr., 5 aŭstr, Sii., 3 germ. m. aŭ 4 svis. fr., kiun vi sendu al Organiza Komitato, Ĉeĥoslovaka Esperanto-Asocio, PrahaVII., Socharska 333. De tiu vi ricevas 1. Kongreskarton, kiun vi bezonas por la senpaga vizo, 2. specialan fervojo-legitimilon, per kiu vi ricevas en la limstacioj rabaton de 33>/3°/o por ĉiuj vagonaroj en Ĉeĥosl. (Ne forgesu sciigi la Organizan Komitaton, ĉu vi uzos 2-an aŭ 3-an klason ) 3. malmultekostan bonan loĝejon (2 iita ĉambro — 32 kr. — 4 gm., lito en komuna dormejo 2 kr.!) Kiu estas malhelpata mem partopreni, helpu delegi alian kolegon! g.

Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo. EL FORMOSO. La japana imperialisma edukismo. Japana registaro deziregis, ke Formosa popolo ne enfalu per edukado en la malutilon, t. e. ke edukado ne instruu tro multe al civilizo, ne kres-

— página 5 del PDF —

43 kigu la inklinon diskutadi pri „rajto kaj devo“ tiurilate estas donataj instrukcioj de la generalguberniestro H. Kodama, kiu starigas japanan kolonipolitikon. La eduksistemo ne estas la sama por reganto (japano’ kaj regato (formosano). Kvankam post la Eŭropa militego gi renovigis en 1920 kaj oni permesis kunlernigon de ambaŭ-idoj de regantoj kaj regatoj, tamen en mezgrada lernejo ŭormosano devas same ricevi ekzamenon kun japano, kaj en popola lernejo oni apenaŭ permesas al deziranto eniri, nur kondiĉe esti fama pri japana lingvo kaj posedi havajon. En 1922 tiu ĉi sistemo ŝajne ekaspektas esti sendiferenca, per edikto n-o 20, sed pri la enhavo ankoraŭ povas esti distingebla la diferenco, ĉar la kursoj de popola lernejo por ŭormosano kaj popola lernejo por japano ne senigas sian diferencon. La proporcio por eniri lernejon de japanknaboj estas nuntempe de7Omo, kontrafle tiu por formosanido atingas en 1924 apenaŭ 33,650/0„ sed dank’ al impulso de progresanta industrio la nombro de dezirantaj lerni formosanidoj pli kreskas ol kresko de lernejdomoj. En urbo Taihoku proksimume 50 000 japanoj havas 5 popollernejojn kaj proksimume 150000 formosanoj ankaŭ havas samnombran lernejaron; tial ĉiujare varholaj geknaboj devas toleri ekzamenojn. Ju pli evoluas la insulo, des pli evidentigas manko de lernejoj. Kia stranga fenomeno. Jen la organiza diferenco de la ambafl specoj de lernejoj. jaro 1917 1918 1919 1920 1921 1022

Por Japanoj. nombro de nombro de nombro de lernejoj kta’ Cambi’. instruistoj 112 415 415 120 458 458 482 128 482 528 528 131 132 568 568 734 595 133

P o r F o r m o s a n ojnombro de nombro de nombro de lernejoj instruistoj klasCambr. 352 2329 1726 421 1821 2222 438 3451 2519 495 4059 3226 531 4732 3751 592 3088 4346

En la instruista nombro 734 (1922) el la supre citita tabelo de popolaj lernejoj por japanoj trovigas 103 helpaj kaj anstataŭaj instruistoj, sed samjare en la nombro 3088 geinstruistoj en formosanaj lernejoj estas 727 tiaspecaj geinstruistoj; alivorte, en la unuaj inter 7 personoj ekzistas unu helpa kaj anstataŭa instruisto, konkane en la duaj inter 4 personoj ekzistas unu (helpa). En 1922 la nombro de geknaboj en japanaj lernejoj estis 22 448, tio estas 30 por unu instruisto, dum nombro de geknaboj en formosanaj lernejoj estis 200 408, tio estas 66 meze por unu instruisto. ‘ Kiom da eduka elspezo bezonas knaboj de la ambaŭ popoloj ? En jaro 1920 eduka elspezo por 19 733 geknaboj en popolaj lernejoj de la insulo estis: 1 320 455 Y (jenoj), kio estas por unu infano proksimume 67 Y, kaj por 151096 geknaboj en popolaj lernejoj formosanaj eduka elspezo estis 3 391 045 Y, kio estas por unu infano 36 Y. Bedaŭrinde mi ne havas la plej lastan statistikon, por montri detale diferencon, sed ĉi ciferoj bone montras la ekziston de du sistemoj de eduko en Formoso …. Krom ordinara programa lernado en registaraj lernejoj estas malpermesita, arangi iajn ajn kursojn sen permeso de la 10-a de Majo 1924 lafl paragrafo 34 de lerneja regularo. Kial? Ni lasu al legantoj, tion pripensi. Estas rimarkinde, ke oni ne permesas al formosaj lernantoj, legi librojn el Sanghaj

— página 6 del PDF —

44

kaj eĉ gazetojn «Ĉuokuron»., „Taijo“ (ambaŭ estas konataj naciismaj gazetoj) en la pedagogia lernejo de la ĉefurbo Taihoku: En kia socia stato nun estas formosano? Se li volas vojaĝi ekster Formoson, krom al enlando, li nepre bezonas pasporton, sed japano en sama okazo tion ne bezonas…. Ekzistas ankaŭ „punleĝo de perfiduloj» (japane? „Hi-to-kebacu-rei“). Jen la teksto: «Malgraŭ por kia ajn celo, kunigo de multaj personoj, por plenumi sian celon per furiozajo aŭ minacado, faras krimon de perfiduloj». Laŭ tiu leĝo eĉ la tumulta krimo en kriminalleĝo meritas esti enlanda ribelkrimo. Ekzistas „Hoko-sistemo“, helpa organo de policpolitiko. Organizita el 10 hemoj nur de Formosanoj la grupo estas nomata „Ko“, kaj el 10 „ko“ aranĝiĝas „ho“, kies principo estas jena: se loĝanto en „ko“ aŭ en „ho“ agas malbone, ĉiu loganto devas (en tiu grupo) partopreni lian punon. Ĝenerale tia grupo funkcias por observi el- aŭ en-irantojn en sia loĝejaro, gard-serĉado kontraŭ malbonuloj kaj ŝtelistoj, akcelado al enspezo de ĉiu imposto kaj por socia ordo. Ekz., ĉiu hejmestro havas devon, kiam lia familio vojaĝas aŭ lia amiko restas en lia hejmo, raporti al polico, skribonte jene: loĝejo, nomo, profesio, aĝo, pro kia afero aŭ celo, tagnombro de restado…. Estas monumento de princido Kitaŝiranokaŭa en Ŝoka, el kiu elfalis kupra litersigno (ideo-signo) signifanta „reĝo“, en Oktobro 1922, pro fendiĝo. Post unu monato tiu fakto ŝanĝiĝis sian simplan signifon kaj estis anoncita kiel esprimo de konspiro, ke Formoson intencas reokupi insoluloj kun ĉinoj, elpreninte ĝin el manoj de Japanio. Arestinte ĉirkaŭ 100 senkulpajn junulojn el najbaraj distriktoj, la registaro torturis ilin kaj per tio surprizis tutan Formoson. Baldaŭ tia komediaĵo ripetiĝis en terorisma formo en Decembro 1923, ĉar la registaro konsideris la peton al parlamento pri starigo de formosa parlamento, kiei konspiron pri sendependeco de Formoso. Arestinte pli ol 50 personojn, oni ekreviziis ĉiujn korespondaĵojn, informojn, telegramojn ĉu ĉe individuoj, ĉu ĉe gazetoj. En tiamaj enlandaj japanaj gazetoj ĉiu raportis tion, kiel tre gravan aferon sub titolo «Malkovro de konspiro pri Formosa sendependeco» per la plej grandaj signoj. En la gazeto «Jorozu» tiam oni enpresigis pri «tri aeropafiloj konfiskitaj». Kia malsaĝaĵo. Konspiro kaj aeropafilo. Kompreneble oni scias, ke ĉi raporto devenas de la registaro, sed oni konvinkiĝas, kiel taksas la registaro la Formosanojn. En la sama jaro, la pedagogia lernejo de la ĉefurbo Taihoku rifuzis 17 formosanajn junulojn kvankam ili sukcesis la ekzamenon en urbo Ŝoka, kie okazis la «konspiro», kaj ili ne povis eniri Ia lernejon. La kaŭzo estis nur la «malsukceso de personeco». Kia estas la personeca ekzameno? Ĝi signifas, ke ili estas danĝeremuloj, kvankam ili nur estas 15 —16 jaraĝaj! Ne estas mirigajo, ke dum kelkaj momentoj post kelkaj vortoj, la ekzamenintoj scipovis sorĉe sciiĝi pri tio! Jam al mi ŝajnas, ke vi, legantoj, plenkomprenas la skizon sub ĉi titolo. Antaŭ ol fini mian priskribon, mi plie kelkajn vortojn alskribu. Al formosanoj, estantaj en ia supre dirita stato, iu juĝisto deklaris en juĝejo sankta jenon: Kiu ne deziras esti asimiligita de Japanio (tio estas japanigi), tiu ne estas bona popolano por Japanio. Kiu jam ne ŝatas politikon de japanigo, tiu nun vole forlasu Formoson». Reganto kaj regato …. Priskribis: S. Ren. Taihoku – Formoso.

— página 7 del PDF —

l.

EL FRANCIO. La grupoj- de junaj Geinstruistoj. Per tiuj vortoj mi intencas konatigi al ia alii.andtt kamaradaro iri irancajn grupojn de ‘geinstruistoj. Ili fondigis antau 4 jaroj. Tamen ni havas en Francio du geinstruistaj sindikatojn: t. n. Nacia Sindikato kaj Federacio de Geinstruistoj. Je kia bezono respondas ia tondigo oC tiuj nocaj grupoj? Ĉu iii do estas kontraŭunuecaj? Ne male, tute male! _j Sindikatoj estas multe okupataj. Multajn problemojn iii devas solvi. Ĉu iii povas bone klopodi pri la demandoj propraj al la juna geinstruistaro? Ne, kaj la grupoj naskigis, por studi la demandojn precipe koncernantaj la junulojn, kaj poste posuni de la sindikatoj la defendon de siaj propra, postuloj. Do, iii ne kontrauas la- agadon de la sindikatoj, sed male ‘ gin helpas, ĝin pretigas. Kaj grupigante en si naci-sindikatanojn kaj Federacianojn (el ambau sindikatoj) kaj nesmdikatanaji! geinstruistojn, tiuj grupoj estas vere unuecaj. Vidu ankau en novembra bulteno de Internacio de Instruistaj Laboiistoj ilian alvokon favore al unueco. • Nun en 43 departementoj estas unu grupo juninstruista kaj ĉiuj’ estas sub la – gvido de la Ĉentra Komitato elektita ĉiujare dum kongreso. La profesia! pestuloj de la junaj geinstruistoj estas varme subtenataj de Federacio de Geinstruistoj. La junuloj ankau dezirus, ke Nacia Sindikato agu same. Bedaurinde la grupojn fondis anoj de la Federacio, kaj -nur tio sufiĉas, ilin suspektigi de Nacia Sindikato. Ĉu fondo de tiuj grupoj ne celas propagando” por la Federado? Ilia konstanta sintenado montrus, kiel tiu supozo estas prava: Jes, konstante la Centra Komitato interrilatigis kun Nacia Sindikato. t i ricevis ne ofte respondon kaj nur promesojn, sed gi nun tamen esperas ankau veran kunlaboradon. Eble grupanoj (juninstruistoj), ankau anoj de Nacia Sindikato, povos postuli de sia sindikato plimulte da agemo por sia profito! Inter la demandoj studitaj de la grupoj juninstruistaj mi devas unue paroli pri la salajroj. Ja, ĉar je ĉiu salajraltigo la gejunuloj estas malprofitigaj, estas la kauzo, ke la grupoj fondigis. 1li do studis tuj la problemon, kaj post ‘profunda studado iii postulis efektivigon de la „unika salajro*1. Lau tiu projekto ĉiu instruisto, juna, mezaĝa, maljuna, ricevos saman salajron (mez-salajron) post du-tri jara periodo de metilernado, dum kiu iii estos ricevintaj iom pli malaltan salajron (metilernan salajron). Tiu projekto estis multe kritikita: oni diris, ke la maljunaj geinstruistoj estas pli spertaj 61 la junaj. ‘Eble, sed ĉu ilia sperto pligrandigas nur ĉiukvin ■ aŭu-essare, kiam ili supreniras en alian salajroklason ? Tio estas ridinda! Ĉu iii estas perfektaj ĝeinetrŭistoj nur, kiam iii estais en la unua (plej alta) eaiajrokiaso ?! Sed lau tiu principo, se oni devus pagi laumerita, oni devus malpli pagi la 55-60-jarulojn ol la mezagulojn, car certe ilia laboro estas pli malbona kai pli malnuita. Elie la akirita sperto permesas atingi la samajn bonajn rezultatojn, kun multe malpli da peno, trovante en si mem sian rekompencon, ‘ kaj ankau generale la ne junaj geinstruistoj estas ofte oficigitaj ĉe’ pli bona posteno (urbu). Oni do povas akcepti, ke’ post periodo de’ metilernado, dum kiu instruisto estus iom malpli salajrigita, la tuta instruistaro devas ricevi ununuran (unikan) salajron. Por egala laboro egalan salajron! Kelk-iuj diras: „la bezonoj pligrandigas kune kun la aĝo“, Ne ĉiam vere. La salajro-skalo’ estante sama por gepatroj – kiel por gefrauloj (au

— página 8 del PDF —

46

ge-sen-infanuloj), la unuaj gajnas nur iomete pli dank’ al malgrandega kompensaĵo kaj la projekto pri „unika salajro» entenas ankaŭ tiun kompensan monon por geinstruistoj havantaj infanojn, kaj ĉu junulo ne elspezas multe por edziĝi, aĉeti meblaron, librojn, fari studvojagojn ktp. ktp.? Iuj aliaj aldonas: „salajra skalo estas necesa stimuligo». Tio estas argumento neanta tute la profesian konsciencon, kaj ni ne volas halti ĉe tiu argumento, ĉar mallaboremaj instruistoj alvenas en unuan salajroklason, kiam ili atingas la koncernan aĝon sambone kiel la plej sindonemaj. La tre studita projekto pri unika salajro estas tute kompleta. Ĝi antaŭvidas ankau la kompensan monon pri familio, la provizorajn antaŭrimedojn, la situacion de komencantoj, de instruist-anstataŭantoj, ktp. … cii celas alporti pli da justeco por la junuloj, kaj ankaŭ, samigante salajron, ĝi celas samigi ĉiujn profesi-postulojn kaj unuigi la geinstruistojn. La Grupoj de Junaj Geinstruistoj propagandas fervore por sia projekto ankaŭ inter aliaj ŝtatoficistoj. Ĉu alilande oni ankaŭ studis tiun demandon? Mi estus kontenta, ekscii tion. Inter la aliaj demandoj studitaj de la Juninstruistaj Grupoj mi devas citi la problemon de la t. n. malfavoritaj postenoj. La junaj Geinstruistaj estas ofte oficigataj en la plej malbonaj postenoj: en monta vilaĝeto, kelkfoje en izola lernejo, en loĝejo malbona, eĉ malpura kaj malsana, inter kamparanoj, kiuj ne tre amas laikan (senkonfesian) lernejon, kun geinfanoj 5-15-jaraj, ktp. ktp. … La grupoj postulas kompensan monon por la geinstruistoj oficantaj en tiuj ne agrablaj postenoj. Ili ankaŭ klopodas por siaj estontaj kolegoj, kiuj ankoraŭ estas en la instruista seminario (pedagogia lernejo), kaj kiuj ne manĝas sufiĉe, kiuj ne povas libere korespondi, ne povas legi gazetojn al ili plaĉajn (kiel nia pedagogia revuo „Emancipata lernejo»). Je pedagogia vidopunkto ankaŭ bonege laboras niaj juninstruistaj grupoj Kajeroj pri diversaj temoj cirkulas inter la grupanoj. Ciu notas tion, kion li kredas interesa por la kolegoj. Kelkaj librokolektoj estis fonditaj kaj multaj vidaĵoj presitaj por geografia aŭ historia instruadoj …. Tia estas la bonega laboro de niaj Grupoj de Juninstruistoj vivoviglaj kaj necesegaj. Ili ankaŭ celas sindikatan edukon de la junuloj, kiuj fronte al du sindikatoj ne scias al kiu aliĝi. Ili unue aniĝas al Juninstruista Grupo kaj poste libere plenscie al iu ‘sindikato. j. Laquet.

Cu reala, interna rilato ekzistas inter la formo kaj la ideo de radikvorto? Antaŭnotoj: 1. Oni diferencigas en la germana lingvo literatura laŭ sonaj proprecoj tri fazojn: antikva germana (agerm ), mezepoka germana (mgerm.) kaj nuntempa germana (ngerm.). 2. Intence ni evitos ĉe la germanaj substantivoj la grandan komenc-literon. La germana poeto Lessing diris iam: „Malofte kontentigas min, kejmi objekton konas kaj scias, kiel tiu aĵo nomiĝas; tre ofte mi deziras ankaŭ scii kial tiu objekto tiel kaj ne alie estas nomata». Jen demando, kiun jam la antikvaj filozofoj grekaj diskutis. Trafe respondis ĝin Shakespeare en «Romeo kaj Julia»: „Kio estas nomo! Kio al ni rozo nomiĝas, kiel ajn ĝi nomiĝus, odorus agrable».

— página 9 del PDF —

47 Jes, escepte de la- malmultaj sonimitaj vortoj: (ekz. zumi, kraki, miaŭi, tamtamo, infanvortoj: vaŭ-vaŭ (hundo), tof-tof (aŭtomobilo; la radikvortoj ne havas ian internan rilaton Inter vortvesto kaj vortsenco. Ni argumentu tion detale!

A. El diversaj lingvoj. I. La s a m a ideo estas esprimata plej m a l s a m a. „homo“, kontraŭe al besto, estus indikata: alban. „nieri“, arm. „mard“, finn.: „ihminen“, agerm.: „mennisco“, ngerm.: „mensch“, hebr.: „adam“, japan.: „hito“, let.: „zilweks“, malaj.: „orang“, hungar.: „ember“. Eble vi kontraŭdiros: Ja, la vortformoj aliiĝis iom post iom; pratempe ili certe estis pli similaj. — Pripensu! 1. Se la rilato inter vorto kaj ideo estus bazita „sur naturo», kaj la ideo restis generale la sama, kiei estis eble, ke la vortoj Ŝanĝiĝis tiom? 2. Cu ĉiuj idiomoj tutmondaj devenas de komuna pralingvo, ne estas ĝis nun pruvite; ja eĉ la parenceco de 1’indogermanaj lingvoj kun la semidaj estas malgraŭ multaj esploroj nesolvita problemo. . 3. La lingva scienco fiksis per komparo de la indogermanaj lingvoj serion da praelementoj, unusilabaj radikoj. Ekzamenu nun, ĉu en la radiko „i“ trovigas almontro al la agado „iri“, en „ad“ al „mangi“, en „ma» al „niezuri“! II. La sama songrupo indikas malsamajn idecon: > „laus“ estas en lat. „laŭdo“, en germ.: „pediko“. — „caldo“ estas en ital.: „varma“, en germ.: „malvarma“.

IU. Sub negravaj aliiĝoj de 1′ formo la ideo de vorto en fundamenta idiomo diferencigas en giajbranĉlingvoj l~aŭ diversaj direktoj. pragerm.: „kneht“ estas juna viro, pagio. El tio igis ngerm.: „knecht“ estas servisto, igis dan.: „knegt“ estas sentaŭgulo, igis angl.: „knight“ estas kavaliro. (Daurigota) Karl G i e s s m a n, Crefeld.

La lumbildo en la lernejo. El Germanio. Malvarieco de la spirita vivo estas certe evitata, se jam dum la junaĝo la talento estas vekata ne nur per vorto au bildo, sed per ambaŭ. Laŭ la postuloj de la instruplano kaj lau la kapableco de la edukatoj la instruisto uzas jen la parolon, jen la bildon kiel instruilon kaj helpilon por la aperceptado de la instruotaj. Por anstataui la realecon tre oportune sin prezentas la grandaj murbildoj. Oni postulas, ke iii donu multvaloran, science veran instruotajon en arte bela formo kaj pro la necesa ekkonebleco ankau en vasta distanco havu lau.aliŝan efikon. Tiuj postuloj malfacile estas plenumeblaj, ĉar ekzemple la pedagogia stilizado (ĝeneraligo de la prezentitajn al tipa modelo) kontrauas la artan stilizadon. La perspektiva postulo ofte devigas al nearta grupigado. Ampleksa multo da murbildoj kaŭzas tre gravajn monelspezojn. La paperaj au kartonaj bildoj estas facile difekteblaj, ilia vivdauro nur mallonga ‘ Multai de tiuj maloportunaĵoj estas eviteblaj, se oni uzas lumbildojn. Kaj iii estas malmultekostaj kaj dauraj. La lumbildo sur la murekrano estas pro siaj lumkontrastoj tre klara, perceptebla kaj lauvole pligrandebla. Tiu ĉi jugo pri la nemoveblaj lumbildoj ,ne pri la kurantaj filmoj) estis animi Ci-kai: 20 jaroj la rezulto de multnombre vizitita kunveno de instruistoj en Potsdam jkaj kauzis, ke kelkaj popollernejoj (unuagradaj lernejoj, klopodis havigi al si projekĉian

— página 10 del PDF —

48

aparaton. La urba budĝeto ne sufiĉis por tiu celo. Post kiam jam antaŭ la mondmilito 2 lernejoj estis pionirintaj kaj post la repaciĝo 2 aliaj estis aĉetintaj malmultekostajn tumbildaparatojn el armeoprovizOj, la magistrato ‘estis konvinkita pri la graveco de la nova instruilo’ kaj aĉetis aparatojn por Ĉiuj lernejoj. Sed — de .kie preni la diapozitivojn ? Dum multaj jatoj ni estis devigitaj pruntepreni bildseriojn de la pruntedonaj institutoj, el kiuj prefere estu nomata la „Asocio por popolklerigado» en Berlin kun provizo de 700 serioj (ĉ 50 00o diapozitivoj) el ĉiuj sciencaj fakoj. Sed la malfacilaĵoj pri sendo kaj resendo de la bildoj kaj ankau la kostoj (5 markojn kiel pruntopago po serio) treege ostigis la deziron al centralo en Potsdam. Kaj nun depost kelkaj jaroj tia lumbild centralo ekzistas en la ĉi tiea ‘urba lernejoflcejo, kie ĉiu lernejo post antaua mendo senpage ricevas la deziritajn .diapozitivojn. Nuntempe la oficejo komplete posedas la modelan geografian kolektujon de Bonzi nger – Stli ttga.rt): krom tio estas haveblaj historiaj, natursciencaj, arthistoriaj kaj kelkaj fabelaj bildoj. _ Car ni en nia lernejo ,3-a popollernejo) ne havas apartan prezentejon eĉ ne salonegoni ni arangis klasoĉambron, kie sunlumo ne genas Konvena parto de la muro estis pentrita per kazein-tinkturo kaj la elektra kordukilo estis transmetita. Nia projekcia aparato estas mezgranda modelo (nuna-prezo ĉ. 350,— ormarkoj); la – lampo estas’ altintensa special-projekcia inkandeska korpo kun 500 uatoj. La surmuraj bildoj estas ĉirkau 1,5 X 1,5 m grandaj. … Por kompletigi la urban kolekton de diapozitivoj ni aplikas novajon de la lastaj jaroj. Por donacita monsumo ni aĉetis 2-an malgrandan aparaton, .en kiu la vidrodiapozitivoj estas anstatauataj per lilmiubando. Sed mankas la maŝino kunigilo; la aparato nur montras senmovajn bildojn. Pro la 0ruliĝemo de la filmrubandoj la . lampo’ nur havas 100 untojn por ne estigi multe da varmo. Tamen la bildoj estas grandaj (1,20X1,20 . m) kaj sufiĉe helaj. La filmrubandoj estas malmultekosiaj (50 bildoj-kostas 2,50..— 3,00 M); ni esperas havigi al ni iom post iom kolekton propraĵon de la lernejo. — Gis nun ni uzante la lumbildojn por la instruado havis la plej bonajn spertojn. La geinstruistoj volume uzas ilin, kaj la infanoj gojegas, se oni anoncas: „Ni rigardu lumbildojn!» Kompreneble tia horo prezentas plenvaloran lecionon kaj ne nur amuzigon.. La instrua metodo en duonheleco estas la sama kiel alie en heleco. Pri prezentado de kurantaj Ulmoj ni ja devis rezigni, ĉar tute mankas la mono por aĉeti la ankoraŭ tre multekostan filmaparaton (1200 mk). . . – • E. R e i c h e – Potsdam.

El diversaj landoj. El Anglujo. Eksteraj Ekzamenoj. (Fino)

Averto el duagradaj lernejoj. La tenado de !’ ekzamena sistemo sur duagrada eduko sufiĉe estas timiganta, railiĝi ĉiun prizorgon antau ol permesi gian eniron en unuagradajn lernejojn. La alarmo estas sonigata en multaj lokoj, unuj tute neatendataj. S-ro K. Fisher, iama ministro de edukado, parole kaj skribe antaŭ, nelonge faris admonojn. La sistemo kreskas per sia momentumo. Oni audas inspektorojn kaj direktorojn esprimi sian maltrankviligon pri la pliiganta superrego. La kreskado sufokas la pli delikatajn kaj bonegajn kreskajojn en la duagrada lerneja gardeno. Ni legis la raporton de D-ro’ Spencer’ pri instruo de la franca lingvo kaj rimarkis, ke instrumetodoj flankenigas el la ordinara vojo, kiam alproksimigas la ekzamena jaro, redaUriĝotai post nenatura rompigo, kiam la ekzameno estas pasinta. Oni eltrovas, ke Edukaj Komitatoj esploras la rezultojn kaj komparas la lernejojn. Ekzistas pli vastiganta opinio, ke sistemo iam – konsiderita efika, stimula kaj largiga.nun farigas ŝargo de pligrandiganta pezo. Gi farigas eksta kontrolo kaj estas alpreninta ‘ reg-pozicio pli ol direktebla -pozicio. Tio ‘kio.okazis en la dua-

— página 11 del PDF —

49 grada lernejo, eble okazos en la unuagrada. La tenego, kiu plifirmigis sur unu parto, eble farigas same senkompata sur alia.

Internaj provoj necesaj kaj suficaj.

•

Estas _videble per ‘ la Supra, ■ ke la Unuigo kontrauas ekzamenojn, kiuj estas ekstere,surmetataj, -kiuj estas – unuformaj, kaj’ kiuj estas uzataj por taksi la -kompetentecon de lernejo afi gian kompetentecon rilate al ia instruostato de aliaj lernejoj. Estas konsentate, ke ekzamenoj eble havas edukan utilon, sed se tiel, ili devus rilati rigore la sciajojn kaj kapablojn de la lernantoj; al kiuj iii estas, aplikataj, kaj devus esti regulataj de la ‘instruistoj de tiuj infanoj. Tiaj provoj estas internaj, povas esti uzataj je intervaloj bezonataj kaj piri temoj bezonataj. Oni arangas ilin ne nur celante asigni poentojn, al ciu infano, pri iu terno, sed por ke la skribajoj zorge estu esplorataj de la instruisto, por eltrovi kie! taŭge lia instruo rilate al la kapabloj de individuaj infanojj ‘eltrovi individuajn kapablojn kaj malkapablojn kaj termini la direkton laŭ kiu iii bezonas specialan atenton, Tial estas’ dezirinde, ke instruistoj provu sian laboron kaj la klaslaboron, sed tiu. ne estas ekstera ekzameno, tiu estas eduka provo. Tradukis el la «Instruista Mondo» („The Teachers World») kun permeso de la redaktoro Kate H a n c o c k.

Konferencaj arangoj por Pasko-semajno. La administrantaro de la «National . Union of Teachers» (Nacia Unuigo Geinstruista) decidis, ke du el la proponoj traktotaj estu jene: 1. Ke la plialtigo de la lernejlasanta ago, estante urge necesa de sociaj, edukaj kaj,..ekonomiaj vidpunktoj, ĉi tiu konferenco alvokas – la registaron, iniciati fruan legdonon por okazigi reformon. 2. Ke ĉi tiu konferenco proponas koran subtenon al ciuj raciaj planoj por plenaĝula edukado kaj certigas edukautoritatularojn, ke ‘la instruistaro kunagos pri la provizo de pluaj faciligoj

Instruist-Reprezentantoj. Ni bedauras sjcii, ke la Lancashire edukkomitato rifuzis la peton de 1’ tieaj geinstruistoj por rekta. (senpera) reprezento el inter -la instruistaro. Vere la Lancashire komitato ne vidas lau la vidpunkto de malgranda malplimulto da afitoritatularoj, kiuj elbatas entute instruist-reprezentantoiji; iii permesas, ke la instruistoj estu reprezentataj, sed la reprezentanto ne devas esti instruisto ricevanta salajron por instruado en unuagrada (elementa) lernejo en la graflanda distrikto. Oni povas kompreni la kontraŭon al ĉi tiu propono, kiam instruist-salajroj farigis granda parto de 1’ kunven-aferoj de eduk-komitatoj, kvankam eĉ tiam la plimulto da afitoritatularoj permesis rektan reprezenton. Sed, nun kiam diskutoj pri salajraferoj movigis for de lokaj – konsilantar-kunvenoj, al London, tiu kontrauajo malaperas. ‘ Ni. opinias,’ke la Lancashire komitato estus aginta sage, se.iii estus ‘ plenuminta la peton de la geinstruistoj. Instruistoj pruvis sian valoron inter edukkomitatoj en ĉiu landparto; ĉiuj timoj pri ilia krom-elekto, kiuj antaŭe esprimigis, jam estas pruvitaj senkaŭzaj, kaj ni esperas, ke post nelonge la principo -estos ĉie kaj plene konstata. Tradukis el’ „The Schoolmaster», organo de National Union of Teachers — Kate .H a n c o c k.

— página 12 del PDF —

50

El Sovetio.

Informo pri Raporto al la Tut-Sovet-Unia Akademio de Sciencoj. Okaze de mia raporto al Tut-Sovet-Unia Akademio de Sciencoj mi ricevis multe da leteroj kun petoj informi pri rezultatoj ricevitaj en la grandsciencula rondo. Responde al tiuj gelegantoj de I. P. R. mi devas antau ĉio sciigi, ke la demando starigita antau la Akademio ne jam estas pritaktita. Sed ni tie jam akiris amikojn por nia kara Esperanto. La penso pri propaganda raporto al la Akademio naskigis ĉe mi antaŭ longe, kiam okaze de la 200-jara jubileo de la Akademio en rusa gazetaro aperis artikolo de A k a d e m i o N. J. M a r r, direktoro de la Publika Biblioteko kaj Jafetidologia Instituto, en kiu li argumentadis pri neceso kaj utilo de mondhelplingvo. Poste en la gazetaro tstis presita sciigo pri decido de la Akademio, preni sur sin klopodon restarigi la ekzistintan antari la milito internacian Konsilantaron de Akademioj. Tiuj perspektivoj Sajnis esti bonegaj por la laboro, kaj, ĉar scienco gis nun donis al demando pri mondhelplingvo nenian definitivan respondon, mi decidis eniri en la sciencpreĝejon, por fosi tie nian sulkon. Sukceso de la unuaj paŝoj estis granda; giajn rezultatojn ni jam havas kaj ili estonte devas pligrandigi. Akademio S. F. Oldenburg, nepra sekretario de la Akademio, prenis sur sin. taskon, informi sin pri la problemo en alilandaj Akademioj. Tolstovski muzeo ĉe la Akademio akceptis proponon praktike uzi Esperanton kaj jam oficiale korespondas per gi. En la r e g n a p u b l i k a b i b l i o t e k o nun estas arangata Esperantofako. S a t – K o n g r e s o, kiu okazis la pasintan auguston en Leningrad, ricevis de la Akademio gravan salutskribajon. Pensoj publikigitaj en rusaj gazetoj plej bone karakterizas niajn amikojn en la Akademio. Jen estas traduko de artikolo, kiun A k ade m i o A. E. F e r s m a n skribis sub titolo .Esperanto estas vojo al progreso de scienco» — .Lingvoj estas unu el la plej potencaj iloj por rilatoj inter la popoloj. Direrslingveco estas unu el ĉefaj malhelpaĵoj, starantaj sur la vojo al unuigo de laborantoj en la tuta mondo. Krei unu solan lingvon por la internaciaj interrilatoj signifas — forigi la malhelpajon. Garantio por sukceso do Esperanto estas konservo de la kondiĉo utiligi vortradikojn el lingvoj de ĉiuj naoioj. Prilaboro de la radikoj, kiuj devas servi al estonta evoluo de Esperanio, estas serioza scienca laboro. La Akademio de Sciencoj, starigita ĉefe por scienca agado de la Sovet-Unio, certe ne povis malatenti tiun la plej necesan sferon de la tuthomara scio. Ce la Jafetidologia Instituto laboras kun sekretario de 1′ Akademio S. F. Oldenburg sub prezido de Akad. N. J. Marr, komisiono, kiu studas historion de formado de apartaj lingvoj kaj esploras parencajn vortradikojn. ‘ – Rezultatoj de tiuj laboroj de la nomita komisiono promesas — se ni atentas, ke en gi kunlaboras tiel eminentaj specialistoj de lingvoscienco kiel S. F. Oldenburg kaj N. J. Marr — grandegan valoron. Esperanto estas la plej -erioza provo krei artefaritan lingvon, komunan por ĉiuj popoloj. Scienculoj de la tuta mondo, vidantaj sekvantan ekfloron de la sciencaj obiektoj en kreskanta unuiĝo de vastaj popolamasoj, el kiuj la scienco ĉerpas siajn fortojn por sia se■kvento ekfloro, devas saluti Esperanton kiel unu el vojoj, al la plifortigo kaj pligrandigo de la unuigo.

— página 13 del PDF —

51

Por scienco estas eksterordinare grava, ke la plej uzataj terminoj kaj esprimoj estu unusignifaj por ciuj popoloj, ciuj nacioj. Esperanto triumfos, kondiĉe – ke gi fortiku- la interligojn kun sciencoj pritraktantaj la historion de lingvoj. Esperanto, estante artefara lingvo, eniros la aorpoo kaj sangon de popoloj de la tuta mondo, se gi atentos ĉiujn faktojn de tio, ke la lingvo de ĉiu popolo estas fenomeno, kiu historie farigis.» La citita’0 pruvas, ke ni en la Akademio bonvenis kaj povos tie fortigi la interligojn. , Paul Po n i ŝ’e v s k i, . instruisto de la Putilov – lernejo en Leningrad.

Letero de sovetia instruisto al siaj translimaj kolegoj. La plej granda parto de niaj translimaj kolegoj eĉ ne imagas al si, kian malfacilan epokon travivas la sovetia instiuistaro. Ni jam portas sur niaj ŝultroj la ŝarĝon de la nau jaroj de peniga laboro, kiu estis kunigita kun la ekonomia manko, kun la ŝangigo de la interna konstruo de nia lernejo, de nia tuta vivo. Mi kredas, ke la instruistaro de la Okcidento kaj Oriento j^m de longe atentas la laboron, kiun ni — sovetiaj instruistoj — plenumas en nia lando, . en la lando kun la nova neesoiorita regimo. Ni scias bone, ke tiuj niaj kolegoj malsame rigardas nin — jen aprobante, jen malaprobante niajn reform oj n. Sed ni tion konsideras tute natura. Ni kredas, ke vi havos iam. similan epokon, ke vi mem eble c-stos devigataj solvi similajn problemojn, Jen kial ni sentas devon konigi vin pri niajn malfacilajoj, sukcesoj kaj malsukcesoj. Miaopinie ni ne rajtas kaŝi tiujn malfacilajcojn kaj malsukcesojn. Dum la epoko de la arda alikonstruo, kiam estas tute nature havi viktimojn, tiuj ĉi maltrafoj estis renkontataj ĉiupaŝe, kaj iii nur pligrandigis la malfacilajojn. Sole pro heroa streĉo de 1′ fortoj (mi diras tion- ne troante) la renaskinta, konvinkita en sia pravo, instruisto ne povis perdi la tolerecon, ne malesperigi kaj ne jeti la aferon sur mezo de vojo. (Daŭrigota) S e v n i k Dan.

La Tutmonda Lerneja Servo peras Ia Adresojn de Korespondenta] Infanoj. Ĉi tiu servo bone funkciis sub la gvidado de kolego Pfiitze en Falken- • stein (Germ) kaj treege helpis por la propagando de Esperanto kaj por la konversado de la infana intereso por Esperanto. Post la ^ans^i^o de k-do Pfiitze la Aŭerbach-a Instruista Esperantogrupo prenis sur sin la oficon kaj promesas kiel eble plej bonan funkciadon. Se vi volas subteni nin per mono, bonvolu ensendi~kun viaj petoj respondkuponon. Sed eĉ sen respondkupono ni peros ankau la adresojn. Adresu .

Tutmonda Lerneja Servo

(Richard Muller) —■ Gabelsbergerstr. 2, Auerbach i.V. — Germanio.

ESPERANTO EN SMOLENSKA LERNEJO. Enkonduko ‘ de Esperanto en la lernejon kiel deviga fremdlingvo renkon- tas malfacilajojn. La -plej granda estas tiu, ke ni ne jam havas sufiĉe multajn bonsciencajn Esperanto-instruistojn.

— página 14 del PDF —

62 Se ni tamen volas prepari ‘ la ■ enkondukon » en la lernejon, ‘ni; komence aranĝas Esperanto-rondeton, al kiu apartenu nui-. Ja plej bonaj, laboremaj kaj interesitaj lernantoj. . . En la V-a namata lernejo en Smolensk mi- utiligas Esperanton por la ĝenerala instruado lau jena maniero: Tuj en la komenco de la Esp.-instruado la lernantoj devas korespondi kun eksterlando. Ni ‘petas poŝtkartojn pri naturo, historio, geografio, socia ‘ vivo, El tiuj poŝtkartoj kaj leteroj ni faras kvazaŭ lernolibrojn (en formo de plakahm pri la diversaj landoj. En nia lernejo ekzistas speciala Esperanto-angulo (speciala* ĉambro), kies muroj estas. – kovritaj per lingvaj plakatoj (alfabeto, gramatiko, vortfarado de Esperanto’, plakatoj el du landoj — kiuj nun estas studataj: Germanio kaj Anglio — kun lasricevitaj kore$pondajoj, geografia karto kun flagetoj sur urboj, kun kiuj ni korespondas. Kiu interesigas pri nia Esperanto-anguleto kaj gia laboro, kiu deziras interrilatigi siajn lernantojn kun ni, skribu al Esperanta Grupo, 5-a devjatiietka, Smolensk, Leniusktja str. (dom. 3-a pehotnaja ŝkola) Sovet-Unio.» L. G e n ŝaf t.

EDUKA GAZETO UTILIGAS ESPERANTON. Tiu gazeto estas La Vojo de Klerigo, de kiu vi ĉiuj ricevis kaj legis la ■Esperauto-resumfolioju. Ĉar Vojo de Klerigo ne estas Esperanto-revuo, gi kompreneble ne eldonas la esperantan resumfolion por propagandi la intemacian helplingvon, sed por profiti per gi, por disvastigi sian enhavon helpe de komuna lingvo en tutmondon, supozante ke ekzistas la deziro kaj bezono en ĉiu lando, ekscii ion pri la eduka movado en Ukraino. Vi ĉiuj certe gojas, ke Esperanto tiamaniere jam estas aplikata. Sed el tiu sukceso ankaŭ sekvas devo por ni: Pruvi, ke la aplikado de Esperanto estas efika rimedo por internacia senpera propagando. Se niaj legantoj ne uzas tiun resumfolion, por interrilati kun Vojo de Klerigo (abonas, verkas artikolojn) por traduki por naciaj fakorganoj, la eldonejo ĉesos eldoni la folion. Kun n-o 2—3 de 1. P. R. ni ekspedis n-on 11 de la resumfolio, en kiu la redakcio petas respondon sur 5 demandojn. Vi nepre plenumu tiun peton. Grupoj, faru referatojn pri la enhavo de Vojo de Klerigo, sendu materialon al la fakgazetoj kaj konigu al la eldonejo vian sperton. G.

El Instruistaj Grupoj. P i r n a- a E s p eranto G r u p o: La 18-an de marto la holandano s-ro Smit faris lumbildparoladon pri sia patrolando en la salonego de la knablernejo. Ceestis ĉirkau 100 esperaiitistaj geinfanoj kun geinstruistoj. La

gelernantoj entuziasme rigardis la belegajn lumbildojn kaj auskultis kun tre granda intereso. .Ankoraŭ post tagoj la geinfanoj parolis kaj demandis pri ĉi tiu parolado. L.

Germanoj atentu! La ka snu mero de k-o Schnel- la poŝtĉekkonto. Sed vi povas pagi ler estas n-o de la girokonto, ne de .per poŝtĉeko al la girokonto! Presejo : Dr. Karl Pickert, Leitmeritz. Bohemio.

— página 15 del PDF —

TARIFO DE LA ABONPREZOJ. Monoal Kotizo por** Rev^o TjL.G.E. Angla 3 Sil. 1,2 Argentina pes. or. 0,8 2 Austria 4 ŝil. 1,6 Belga nova mono 4 1,6 2 Brazila milr. 4 Bulgara lev. bulg. 30 80 Cekoslovaka kron. ĉek. 20 8 Dana kronoj d. 1 2,5 Estona mark. est. 250 100 Finnlanda mark. finl. 10 25 Franca frankoj fr. 12 5 Germana mark. or 2,50 1 Greka drahmoj 42 16 Hispana pesetoj 4 2 Hungara kronoj or. 1 2.5 Itala liroj ital. 15 6 Japana jen. 1.5 0,6 Jugoslava dinaroj 14 35 Litova 6 2.4 Latva lat. 3 1,2 Nederlanda gulden. 0,6 J,50 Norvega kron. norv. 3 1,2 Pola zlot. 4 1,6 Portugala eskud. 12 5 Rumana lev. rum. 120 50 Rusa kop. oraj. 0,50 1,25 8veda kron. sv. 2.5 1 8visa frank. sv. 3.6 1.4 Usona dolaro 0,75 0,3 **) Abonanto j de Int. Pe d. Revu o nur . pagas duonan kotizon. Abonon por Int. Ped. Revuo kaj kotizon por TAGE sendu en nacia mono per registrita letero plejeble pere de via landa agento al la administrejo. Membroj de la germana asocio sendu la kotizon (4.— M: 1,— por la germ. asocio, 0.50 por TAGE kaj 2.50 M por Int. Ped. Revuo) al ĝirokonto „Esperanto-Vereinigung deutscher Lehrer, Leipzlg-Lrutsch, No. 27.857“, membroj de la saksa asocio al k-go Hans Heinrich, Plauen-Vo., MoritzstraBe 76, girokonto 20.094, Plauen-Vo. Landoj

Prezoj en

Int. Ped.

Varbu abonantojn

por Int. Ped. Revuo

ABONINTOJ! ŜPARU MONON! Renovigu vian abonon pere de niaj agentoj Landoj F-ino Kate Hancock, 172 Sackville Rd., Hove, Sussex. Belga: Lab. Esp. Grupo, 24. rue de Sĉvignĉ-Anderlecht, Bruxelles. poste. 124.801. Blankrusa: Agentejo Esperanto, D. Snejko, Minsk, Poŝtkesto 33. Bulgara: Ivan Sarafov, Gabaeevo, Ka„ zaniika regiono. Cekoslovaka: Albin Neuzil, lernejestro, Olomouc-Neredin. Estona: Agnes Dresen, Poska tanav 29-6, Tallinn. Finnlanda; PrrnSnen, Sulkava, Lieviska. Franca: E.Vittecoq, instit. a. Bourville par Fontaine-le-Hun (S. Inf.). Germana; Goldberg,Frohburgerstr.68 p. Leipzig-S 3 Greka: D-ro A. Stamatiadis, Rodou 21, Ateno. Hungara: Librejo de H. E. S. L. (Bleier Vilmos) Ujpest, Virag-utca 9. Japana: Joshi H. Ishiguro, Tokio, Koojimachi P. O. Box 1. Jugoslava: Svetislav 8. Petrovi^, Skadarska 35, Beograd, Serbio. Pola: K.Mrjorklewloz,Czrrsk-Pom. poŝtĉeka konto: PKO 202 100 (Poznan). Rusa; Centra Komitato de 8ov. Esperant. Unio (SEU), poŝtkesto 630, Moskvo. Angla:

JARU BRO 19&5 Adresaro deEsperanto-instruistoj el ĉiuj landoj. Enhavas pli ol 2000 adresojn. Malaltigita prezo: 0.30 gmk. Kartonita, 88 paga, formato 13 X 18.

Mendu ĉe M. Goldberg, Frohburger Str. 68, Leipzig S 3

•k… vi propagandas por Int. Ped. Revuo

— página 16 del PDF —

SENNACIECA A S O CIO TUTMONDA

S EMA.JNE aperas la aktuala, ilustrita . e ‘.a’ ‘u d’ : Esperanto-movado en granda, tagjurnala formato:

(SAT) Celo: utiligi esperanton por la klasaj celoj oe la laboristaro tummnda. 0 r g a n o j: 1. Jarlibro, senpaga por la membroj; 2. Semajna gazeto 8-paĝa Sennaciulo; 3. Monata revuo Sennacieca Revuo; 4. Biblioteko el valoraj verkoj. i Petu informojn ĉe:

Er “d DE ESPERANTO kun riĉa diversspeca enhavo , ekskluzive en Esperanto. Kunlaborantoj en 401andoj. Petu tuj senpagan specimon de la Administrado

R. ColmstraBe 1 – Germanio Esperanto-Junularo Universala gazeto. Helpilo por junaj esperantistoj. Ligilo por junulaj organizajoj. Organo de: Tutmonda Esperanto-Asocio Junulara, Skolta Esperantista Ligo, Mondjunulara Ligo, Baha’i-Mondunuiĝo kaj aliaj. Abonprezo: jaro por 8 numeroj leterafrankoj al eksterlando — 2 Rm. = 2,50 sv. fr. = 2 br. ŝil. = 0,48 us. doi. Redaktejo kaj aĴmLiRrj

A. NEUPERT, LEIPZIG-N 23, Wedellstr. 17, Germ.

Propagando. Se vi konas Esperanto-

instruiston, kiu ne jam legas Int. Ped. Rev. bonvolu scigi ties adreson al la administrejo.

O • R

L

“

*

.O M.

i ‘jja

gazeto esperantista estas d s E O kiu aperas ĉiumonate en granda ĵurnala formato, dukolore presita, kun propaganda teksto en kvar lingvoj, la cetera teksto nur en Esperanto. Jarabono nur 2 sv. fk. au egalvaloro. Kolektiva jarabono (minimume 5 abonoj al sama adreso) 1.50fk. ĝis 1.10 fk. Specimeno tute senpage de ia Administracio

VERDA STELO, Horrem bei Koln (Germ.)

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

OFICIALA ORGANO ‘DE TUTMONDA ASOCIO DE GEINSTRUISTOJ ESPERANTISTAJ T. A. G. E.

6-a JARO N-o 5-6

MAJO-JUNIO 1927

— página 2 del PDF —

f

— página 3 del PDF —

6-a Jaro N-o 5-6

Majo-Junio 1927.

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO Oficiala organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE)

Redaktejo: HANS LUDWlG, Pirna-Posta IV-b (Germanujo) A d m i n i s t r ej o : M. G O L D B E R G., Frohburgerstr. 68 p., L e i p z i g S 3 (Germ.), poŝtĉekkonto Leipzig 20 410 — Anoncoj: La linio, 3 mm alta, 6 cm larga, kostas 0,30 M. Enhavo: Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo. •- Stato de nia movado. — Cu

reala, interna rilato ekzistas inter la formo kaj la ideo de radikvorto? — lnternacia Esperanto-Servo. — El diversaj landoj. — Esperanto en komeroaj lernejoj. — Legofruktoj. — La juvelo de la Esperantistaro. — lnternacia laborrondo por renovigo de la -edukado. — Propagando. — Korespondado. Anoncoj.

Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo. •

El Anglio.

Serclumo direktata sur la lernejo. Unu el la labormetodoj de la Geinstruista’ Labor-Ligo (Teachers’ Labour League, TLL) klarigita en la statuto estas „la. koncentrigo de la publika atento je tiuj kondiĉoj en la hejmoj, lernejoj kaj alie, kiuj rezultigas la nunan malŝparon de edukada klopodado*. Ni intencas, publikigi monaton post monato sub tiu ĉi rubriko raportojn pri la kondiĉoj, bonaj kaj malbonaj, sub kiuj geinstruistoj luktadas por edukada progreso. Tiun ĉi monaton London’a instruisto priskribas la kondiĉojn en London’a lernejo. „La lernejo estas malnovmoda trietaga konstruajo enhavanta fakon por knaboj supre, por knabinoj en la unua etaĝo kaj por infanetoj en la teretago. La meznombra ĉeestantaro estas ĉirkaŭ 1.400. Gis lasta tempo estis preskau 20 klasoj kun pli ol 60 lernantoj kaj 6 kun pli ol 50. En la infaneta fako nediplomita instruistino gridadis klason kun pli ol 60 lernanto] dum pluraj jaroj. Dank’ al milito okazis malpliigo de, la distrikta .logantaro kaj nun‘tempe la klasoj estas iom malpli grandaj. Se okazos milito kontrau Ĉinio eble ni ricevos kontentige malgrandajn klasojn! . . . La ludplaco de la .knaboj estas vere dangera areo lau vidpunkto de la malfeliĉe dejoranta instruisto. . Gi estas longa mallarga korto kaj en gi, kiam 500 knaboj sin malretenas, akcidentoj estas oftaj. Aldone al la agrablaĵoj ofte tra gin fluas akvo el la necesejoj. Unuflanke de la lernejo trovigas granda stalaro, kontraue al la enirejo estas alia, kiun la infanoj utiligas kiel pluan ludejon. Je la tria flanko de la lernejo trovigas ‘ fervoja ĉeflinio kaj unu el la subleraj linioj. Zorga enketo montras, ke 8 vagonaroj preterpasas dum ĉiutriminuto. Mi vidis tiom, kiom 5 vagonaroj po unufoja rigardo el mia lernĉambra fenestro. Legada leciono sub tiuj ĉi kondiĉoj estas ega farso. Mi ne povas audi unu vorton, kiun diras la knaboj kaj mi scias, ke iu faris eraron, nur kiam knabo apud la leganto levas sian manon! – Niaj infanoj estas nekredeble mairiĉaj. Ĉirkau 3O’/o el la gepatroj estas senlaboraj kaj pluaj *30°/o perlaboras necertan vivadon kiel stratkolportistoj. Multaj el la infanoj dungigas post lernejaj horoj por liveri jurnalojn, lakton aii karbon. Kelkaj elletigas je la 3-a afi 4-a matene por iri al la markato „Covent garden”. Estas malfacila tasko, malhelpi ilin dormi en la lernejo. lliaj vestajoj estas nepriskribeblaj. Multaj el iii kunportas notetojn de siaj patrinoj petantajn, ke al iii estu permesate, resti en la lernejo dum la

,La – venonta numero aperos komence de Julio.

— página 4 del PDF —

5i ludtempo, ĉar la botoj ne kovras la piedojn, kaj estas ligataj per pecoj de metalfadeno kaj ŝnureto. Ni ofte seivolas, kio okazus, se fajro ekflamus. La ŝtonaj spiralaj ŝtuparoj estas tiel mallarĝaj, ke estas malfacile por du knaboj sin, preterpasi. El „La Instrulaboristo“ (The Educational Worker) Februaro W27. — Esperantigis: H. S ta y.

El Belgio. Lerneja disciplino en Belgio. Ĉi subaj linioj estas respondo al peto de k-do Schneller. . ĉapitro 5-a de la „Regularo ŝtata de la. komunumaj elementaj ierne|oj“ temas pri: „punoj kaj rekompencoj11 kaj diras: Artikolo 36-a: Nenia korpa puno nek alia, kiu povus senkuraĝigi la infanojn aŭ ridindigi-ilin au malestimigi ilin de iliaj kunlernantoj, povas esti uzata. Artikolo 37-a: Nuraj permesitaj punoj estas: 1. la mallauda bileto; 2. la apatta au publika admono; 3. la rifuzo doni probonkondutan karton; (iaspeca atestilo pri bona , konduto); 4. la deviga restado en la lernejo post la lerndauro sub la kontrolo de la instruisto; 5. la kelktempa forigo el la lernejo; 6. la definitiva forigo. Pri la kvar unuaj punoj povas deoidi la instruisto de la lernanto mem, la kelktempa forigo dependas de la lernejestro (direktoro en grandaj. lernejoj au ĉefinstruisto en vilagaj lernejoj). tiu forigo ne povas dauri pli ol du tagojn. La gepatroj estas avertataj pri la punkialoj ‘ Forigo dum pli ol du lagoj aŭ definitiva estas decidotaj de la urbestraro lau propono de la direktoro au ĉefinstruisto. Artikolo 38-a: La rekompencoj estas: 1. la lauda bileto; 2. la probonkonduta karto (diligentenco ankau) donata ĉiumonate; 3. la surskribo de la nomo sur la honortabelo, farita ĉiumonate; 4. la premioj distribuitaj (disdonitaj) je la fino de la lernjaro. Ĉi regularo estas eldonita de la ŝtato, gi estas la lipo (modelo), kiun devas alpreni la’ komunumoj kun iaj modifoj, se iii deziras, sed la spirito de la ŝtata tipo- devas esti konse^ata. Ekzemple en Anderlecht, kie mi laboras, oni precizigas, ke dum la restado post la lerntago la punato devas esti okupata per utila tasko, kaj ke tiu restado ne povas daŭri pli longe ol duonan horon je tagmeze kaj unu horon je fino de la posttagmezaj lecionoj. Plie la dicido pri kelktempa au definitiva ellerneja forigo apartenas al la urbestraro. kiu decidos post enketo. i Majrespeklc de la artikolo 36-a povas esti punata de ia tribunalo lau la puna kodo kaj speeiala leg» de la 15-a de Septembro 1895. iSc estas dezirinde, mi infcrmiĝct precize pri ĉi punoj i. Ĝenerale la instruistaro estas kontenta, pri tiu [iunmaniere, nur kiam temas pri vera senditciplinulo, sur kiu efikas nenia alia puno ol korpa, oni bedauras, ke la regularo, tiel bridigas. Anlaŭmilile ekzistis en malbonfama kvartalo de Bruselo „speeiala klaso, por sendisciplinuloj“, kie la edukistoj povis iom pli libere puni. Nune tiu klaso ne plu ekzistas, ĉar gi igis malbonfama. perdis lernantojn kaj malbonfamigis samtempe la tutan lernejon, kie gi estis starigita. Mi estas preta, doni pluajn deziratajn informojn. M. Van A e 1s t (Bruxelles).

El Francio. Disciplino en francaj lernejoj. En francaj lernejoj la disciplino estas regita per la tipa lerneja regularo montrita en dekreto d’e 18-a de Januaro 1887 ĉe artikoloj 19 kaj 20. Tiu tipa regularo ŝtata servas, kiei modiJ. por redaktado de la departementaj regularoj, kiuj nur kompletigas gin. ekzemple pri disciplino indikante liston de malpermesitaj objektoj nekunportotaj de la lernantoj kaj de malpermesitaj ludoj. 11 Artikolo 19s La nuraj punoj uzeblaj de instruisto estas la jenaj: malbonajlpoentoj (rapidaverLloj per cito de nomo); mallaŭdo; puno per senigo parta de la ludpttuzo, reteno post la lernol.ai>o,’c sub la kontrolo de la instruisto, provizora forigo de la lernejo.

— página 5 del PDF —

■,’Tiu lasta p^no.jforigo de la lernejo,; ne povas daŭri’pli ol 3 tagojn kaj la instruisto . devas tuj/informi la/gepatroj n de la -intano, la lokajn aŭtoritatojn kaj la unuagradan ■ inspektoron. • • ‘ . ■ ■ ‘ ■ • . . ‘ • . Eli-tanga foiigo’ povos esti deeidata nur de la «efinspektoro (de-la departementoj, ■-. •• Artikolo 20: Estas absolute malpermesite korpe puni ibati) la infanojn. Estas » ankau malpermesite al geinstruistoj ci-diri al la infanoj. . Tia: estas la regularo, sed ta realeeo estas kompreneble alia. La korpopunoj ‘estas ‘ ofciale forigataj de la ekfondo de la franca stata lernejo, sed estis tute neeble postali ‘ de la geinstruistoj, ke iii apliku tian decidon ne aplikeblan pro du cefaj motivoj: la tromulteco – de lernantoj en unu klaso kaj la tiamaj instrumetodoj postulantaj tutan pasivecon kaj silenton de la infanoj, ■ Kiam mi mem estis en knabolernejo (1898-1905), kiel lernanto, mi spertis la longan basostangon de malfeliĉa instruisto, devigata instrui eklegon al pli ol lOO knabetoj. Tiaj , ,,kaserno-klasoj“ ankorau ekzistas- nun, multaj klasoj havas 50,60 eĉ pli infanojn kaj; Ĵ plej bela teorio kaj vera Pestnlozziecn superega amo al infaneco ne donos , al la iiistruisto la paciencon kaj nervaro-solideoon necesajn per neniam uzi korpopunejn. Ali flanke, en Erancio, malgrau certa emo demokratigi la instrumetodojn (tiun emon montris la cirkuleroj direktivoj de reakcia ministro Lĉon Bĉrard), ekzistas ĉiam fosajo inter la intruisto – kaj la lernanto, lernejo estas spegulo de la ĉirkaŭa socio, autoritatemo regas- en gi, devige, kaj la instruistoj estas kaptataj, en relo de programoj, arangoj, kutimoj, ordonoj; regu la ordono en la lernejo, kiel ĝi regu en la socio, opinias niaj ,’r . ĉefoj. Tamen estonta lernejo estos nenŭtoritalema, en gi oni multe bruos, la ligno■ stangojn oni uzos por manlabori ne por frape, kiam la lernantoj ne plu bezonos (estos devigataj) sidi 6 horojn potage preskau senmove inter dorsobenkoj kaj skribotabloj, ‘ kiam la tutan tagon iii movos kaj laboros, kiam la instruisto ne plu bezonos egan silenton de infanoj, tiam la instruisto ne plu estos gendarmo. ■ Mi memoras, ke kiam mi estis juna, iu instruisto kutimis frapi sidvangojn, se lern- • antoj estis maldisciplinaj au malsukcesis ian lernejan taskon, kelkfoje eĉ lj mallevis la ‘ ■ pantalonon por frapi sur haŭton mem. Kredeble por plihontigi la lernantoj n au ĉar kelkaj inteligentaj knaboj ofte sin kirasis interne per dika kartono. Tamen en tiu tempo Vjam estis malpermesata ĉia korpa puno, eerte la instruisto ne frapis tiel ĉiun -ajn pro’. . » – • timo de gepatra plendo. …. .. Nuntempe, generale tre malofte la instruistoj korpe punas per vangofrapoj au -stan- – . gobatoj kompare kun la estinta instruista generacio. Kauzoj de tio estas pli forta koos-. ‘ •cio, ke estas lege, morale kaj pedagogie malpermesitaj ĉiaj korpobatoj, ankau ke pro .7 pli. aktivaj instrumetodoj oni plisatas la agemon -eĉ korpan de la lernantoj kaj ne plu . * postulas tomban silenton kaj ke la gepatroj estas pli kleraj kaj aŭdacemaj kaj- venus. . riproĉi-al la instruisto lian brutalecon (malmildon). Tiaj riproĉoj okazas, sed tre mai- . ■ ofte. Mi konas nur unu instuiston, kiu ricevis inspektoran mallaudon (oficiale emegis- -. -.tritan) pro vangofrapo al lernanto post plendo -de iu patro. Okazas pli ofte, ke ge-patroj – de sia propra movo permesas eĉ skribe korpe puni siajn infanojn, ĉar iii op— . nias tion necesa kaj iii tion faras hejme. Efektive tia demando stariĝas, ĉu – instruistone havu la samajn rajtojn en la edukrimedoj de la infanoj au pli guste, ĉu la gepatroj rajtas pli ol la geinstruistoj, korpe puni la infanojn, kiam en hejmo (prave malprave) ■ • estas batata la infano; tiu infano obeas nur per kaj post batoj kaj- la tasko de la ine struisto fariĝas pli malfacila. Cu filon batanta patro rajtas riproĉi al lernanton batanta instruisto ? . ■ Oni- povas argumenti, ke ĉefe en urboj infanoj estas tre nervaj kaj petolemaj kaj instruistoj lacegaj instruante en plenplenaj klasĉambroj kaj ke senkolera vanĝcfrabetl• pli efikas (ĉar ‘ tuj acmln) ol severa puno per ve.stl.ĝc en kla~ejc post la lOvnlnbcrc (tiu puno ankau punas la instruiston, -kiu estas devigata ankau resti). Surpriza nedoloriga kcrpcpŭr.e<c ankau ŝparas voĉon de la :nstrŭlstc kaj la lernanto tute ne sentas pro gi antipation ian kontrau instruisto. Sed ĉu estas eble moderigi batojn kaj kalkuli la dolorivon de la lernantoj ? . Mi antaŭ nelonge aŭdis paroladon de direktoro de privata (neklerikala) Bovinejo „Ecele des Roches* (Lernejo de la Rokajoj), en kiu li klarigis, ke tiaj kovpopŭnetoj nemere kaj pripensite donitaj restas efika helpo, kiam prudento kaj koro de infanoj . ne povis esti trafitaj. Tiu franca konata pedagogo uzas jenan rimedon; li avertas la infanon, ke li korpe nur punos, se post trifoja averto — ekz. kalkulante malrapide gis 3 — la infano rifuzas obei sagan ordonon. Plejofte infano obeas. Infanoj scias tre bone, ke la instruistoj ne rajtas ilin frapi kaj iuj kelkfoje diras tion tmalkase al la instruisto. Tiuj infanoj plej ofte estas nature malobeemaj au en familio

— página 6 del PDF —

trodorlotitaj; kulpas ankaŭ la gepatroj, kiuj sugestis tiun replikon (rebaton) anstataŭ helpi la instruiston interkonsentante pri Ja eduko de la infano. plena forigo estas u liu el la programpunkto) de la organizitaj infanoj en komunistaj rondoj, kiuj ekzistas en kelkaj urboj, 6efe en Parizo. Saĝe gvidata, tiu movado kontrau efektiva forigo p,, korpopunon estus bonega kaj efika. Certe malgran Ja Jego kelkaj instruistoj estas ankorau brutalaj (malmildaj), vere brutalaj, sed la movado kontrau la korpopunoj devas esti partoprenata ankau de la instruistoj mem kaj gis bun la komunistaj infanrondoj ne estis gvidataj de kamaradoj instrufakistoj kaj tiel tiu movado montras’ ian troigemon infanan kaj laman unuflankecon. Oni luktu kontrau la korpopunoj en hejmo kiel en lernejo, kontrau instruistoj kiel kontrau gepatroj, tion ankoraŭ ne suge’stis al infanoj proletariaj, seriozaj fakaj gvidantoj en Francio. Tion ankau komprenu avan gardaj gepatroj, kiuj konsciu pri profesiaj malhelpadoj en edukado kiel en iu ajn metifako. Rezume mi diru, ke la tuta franca geinstruistaj konsideras bonega la legon kontrau korpopunoj kvankam ofte nerigore aplikebla. Ili scias. ke ili ne devas bali la infanojn, kaj se iafoje iii batas, iii bedaŭregas. Ne rigora „ lego ebliganta esceptojn, tolerojn aŭ moderajn korpoplumojn permesus brutalaĵojn. Generale la infanoj ne estas punataj tagmeze pro tagmango; malofte tamen okazas, ke instruisto petas de gepatroj, ke punita pro grava kulpo infano restu tagmeze en lernejo kaj mangu sekan (nuran) panon. Sed tia puno estas iaspece korpa, do kontraulega. Regularo ankaŭ postulas, ke infanoj ne restu punitaj dum la tuta paiizo, por ludi iom; tio ankau eslas bonajo, sed ne ĉiam aplikala. Tre malofte oni bezonas forigi la infanon de lernejo tri tagojn (mi vidis tion nur unu fojon’. La plena severega forigo de korpopunoj ne estas nure instruista afero; gi estas pedagogia kaj socia afero. Tri ĉefaj postuloj de la instruistoj povas ilin helpi; unue, labora novlernejo enkondukanta novajn metodojn sen disciplino-prizorpe kaj aŭtonomion, liberecon kaj korpan agadon de la infanoj — due, malmulteoo de lernantoj en unu’ klaso (20-25 maksimume’ — trie, organizo de rilatoj inter gepatroj kaj geinstruistoj per seriozaj gepatraj lernejo-konsilantaroj. Marcel B o u b o u.

El Germanio.

Germana infanvilago. En la montara altajo de Turingujo, malproksime de ĉiuj urboj, la pedagogo Gustav Wynecken fondis la ..Liberan Lernejokomunumon» Wickersdorf. Wynecken intencas komplete deigi la junularon de la gepatra domo kaj en instruejo kunigi gin kun la instruistoj al kolektiva vivo. Tie la junularo klerigu sin kaj evoluu lau la junulara estajo. La ideoj de Rousseau (Ruso) realigu en alia formo. Sed la junularo estu ne nur inter si, sed ankad elprenita el la familio, kiun Wynecken riproĉas, ĉar laŭ lia opinio en ĝi la infanoj estas supremitaj de la plenkreskuloj. Li intencas krei apartan junularkulturon. Similaj pensoj iniciatis la fondon de la infanvilago Wegschelde (vojodislimo). Post la milito rektoro Jaspert, servanta al la Frankfurta urboficejo por junulara refresigo en la kamparo, serĉante taŭgajn refi^eSige^ojt-, venis ankau en la militistarajn pafejon kaj kampadejon Wegscheide, situantajn (lokitajn) en po-kelke da meloj grandampleksaj arbaroj sur nearba (senarba) suprego de monto. De la komandinto li sciigis, ke post nelonge estas la ekzercejo vendata kaj la barakaro malkonstruata. Tiu interparolo estas la komenco de la infanvilago Wegscheide. Estas ja vere, ke la unua celo de la agado de rektoro Jaspert estis, fortigi la infanojn tre suferintajn de la milita seneco kaj elmetitajn al ftizo kaj rakito, sed li volis ankad forkonduki la tutan gelernejanaron almenad dum kelke da semajnoj for de la grandurba bruegejo al la natura senbruejo. „Venu en la arbarojn kaj farigu homoj!» Lad tio la barakaro farigis grandega ..kamparedukejo» por ‘ĉiuj Frankfurtaj Lernejoj, diferenca de la reala

— página 7 del PDF —

67

kamparedukejo nur per la amplekso. Hal ankau ni trovas en Wegscheide la gajan vivmanieron de la junulara migrantejo kaj la skolta tendaro, migradon, ludadon, kantadon kaj dancadon. ‘ La fondinto de la infanvilag« pensis kaj antauvidis por junularan sukceson. Antari ĉio li volis montri al la junularo, kiamaniere el multo da homoj fariĝas komunularo, societo organizita. Tial li enirigis ĉiun Wegscheide-grupon en la neokupitan barakaron, donante la taskon al la infanoj kaj ilia gvidanto,*propramove formi vilagkomunumon novan. La antaue .elektita vilagestro ekokupas sian oficejon, igas iun polico-prezidanto, transdonas apartajn laborojn al taugaj reprezentantoj, kaj baldaŭ la vilagana agado ekvigligas •» La grupoj pretigas siajn barakojn ilin garnante (ekipante). Ili zorgu pri ĉiamaj ordo kaj pureco en iii kaj havas la permeson entrepreni ĉiun helpajon al la hejma komforto. Sed la vilagestro kontrolas ĉion, regulas la ĉiutagan agadon, la komunajn laborojn kaj amuzaĵojn. La policprezidanto prizorgas la publikajn lauordajn aferojn, lertigas grupon kiel policistaron, kaj baldau la plej sovaga kunulo scias, ke la junaj policistoj skarpe ornamitaj havas facilmovajn gambojn kaj fortajn pugnojn, tial sajnas konsilinde sekvi iliajn ordonojn. Vespere audigas sin la nokta gardisto: por ke ne manku la poezieco, ofte lin akompanas malgranda horo, kaj post la monotona kantaĵo: ..aŭskultu, vi sinjoroj, bone notu tion“ eksonas simplaj popolkantoj tra la varmeta somernokto Audante tion la infanoj ekdormas. Instruado regulita per instruplano kaj leciontabelo en Wegscheide estas neebla kaj ankau ne dezirinda. La urbinfano en la libera naturo lernas pli multe ol tio, kion li povus lerni en la lernejĉambro iam ajn. Lau tio la grupo-gvidantoj kun sia aro ĉiutage marŝas foje en la arbaron, poste en la valon au al la ŝtonrompejo, kaj ĉie estas videndaj novajoj kiuj de lerneja ĉambro ŝajnas malproksima fabellando. En la arbaroj de Spessartmontaro, trovigas ankoraŭ grandaj ĉasbestoj, al kiuj oni povas sin sovi, ilin observante. Vespere la stelplena ĉielo allogas ĉiun por rigardi gin kaj laŭintelektan observadon sekvas la intuicio pri la tuta grandega vasteco kaj senlimeco de la mondo. , Sed en Wegscheide la infanaro povas ne nur aliri la objektojn mem, sed ankaU havi ĉiun okazon, por labori kaj praktiki ĉion imageblan. Tiu agado povas anstataui la lernejan aŭskultadon, respondadon, ripetadon, ĉar ĉiu infano ŝatas kunlabori, mem demandi, konstrui kaj amatore metii. Sed en la lernejo ne ekzistas multe da ebloj por tio. En Wegscheide ĉiu grupo povas fari tion, kio plaĉas al gi. Kaj oni vidas, kiel fervore la plejmulto estas sekvanta sian laboremon. Oni konstruas, lignoskulptas, eksperimentas, kolektas, oni kaŝiras la’ bestaron, postiras la fruktojn kaj florojn. Fidele oni zorgas pri krizalidoj -.farigontaj papilioj). Multe da feroj estas prizorgataj sen antaŭa pripensita projekto, sed ekzistas multaj stimuloj kondukantaj la junularon al senpera tuŝado al la objektoj. Ni foje eniru la vilaĝon sur la pura vilaĝa strato limigita per malhele verdaj abioj. Nemalgranda horlogturo kun malproksimen lumanta ciferrondo (sed la ciferojn anstataŭas proverboj) superregas la barakaron. Tabulo artece pentrita sciigas nin, ke en la kontraua logejo logas la vilagestro. Granda nigra tabulo kovrita per publikigaĵoj kaj dekretajoj pruvas, ke li faras seriozan laboron. Ŝajnas, ke, lia regado bone sukcesas, ĉar ĉie regas plej

— página 8 del PDF —

68

granda ordo . La infanaro eslas diligenta, gentila, . kompleza kaj montras feliĉan mienon. * ■ .’ Vesperiĝas. Pare la infanoj iras al la granda kuirejo, por preni la vess-.■ perinangon. Tie regas ĉe grandegaj kuirkaldronoj . la .patrino» de la Weg- scheide-komunumo, zorganta por ĉies nutrado, ĉar en Wegscheide regas familieca komunismo. La familioj ne kuiras por si mem, sed estas nutritaj. • de la barakarkuiiejo pli ol sufiĉe. Post la vespermanĝo sur la supro ekestas viglega movigo, kiun oni povas konsideri kiel kulminacion de la tago. Ĉiuj, unu kaj duono da miloj da kampanejanoj supre kunestas kantante, dancante kaj babilante. La vespersuno oras la ĉarmoplenan miksamason. Pli bele estas, kiam la vilagestro ĉi supre kunvenigas sian komunumon ‘ ronde. Tiam la grandega rondo farigas teatra, danca kaj prezenta salonego. • La suno mallevigas, ĉiuj kantas: „Ora vespersuno …“ Kelkfoje brulas ankau fajro de gojo, ĉirkaŭ kiu la tuta komunumo ronde kampadas. Ardante la flamoj suprenigas al la sennombraj steloj super la montara supi^^g^o, ĉiam trembrilantaj. La kvar Wegscheide-aj semajnoj akompanas la Frankfurt-an junularon en la vivon kvazau lumega memoraĵo. En 1920, 500 infanoj prove estis en Wegscheide; en 1921 gis 1925 estis pojare 7 — 8 000 infanoj, do sume pli ol 40000. La jarbilanco estas ĉirkau ■’.,250—260 000 germanaj markoj. ■■■ ■

•_

.

Lau raportu el .Leipziga Instruista Gazeto» .■ S.c h n e 11 e r – Leipzig. •• 1′ :

El fabeloj de Pestalozzi (1797). La monto kaj la ebenajo. La monto diris al ebenajo: Mi estas pli alta ol v».

La ebenajo respondis: Estas eble, sed mi estas ĉio, kaj vi nur estas escepto de mi. La fajro kaj la feroi La fajro diris al la fero: Mi estas via legitima mastro. La. fero respondis: Mi konas vian potencon, sed mi neniam estimas gin pli malmulte ‘ legitima ol kiam vi fandas min. Tio ĉi tre malplaĉis al la fajro aroganta. Kraketis gi, … fumis kaj parolis: Kiu kreis min, donis al mi mian forton super vi? La fero respondis: Tamen estas nur la manoj de la homo, kiuj metas min en la kamenon kaj en la fandujon, ■ La malnova muro kaj la burga domo: Malnova muro malestimis la burgan . domon, kiun oni konstruis sur gin kaj diris al gi: Mi jam staris sub kastelo. La domo . respondis: Tio ja estas vera, sed estas ankau vera, ke la restajoj de via ruinigita,.’ majesteco malbeligas min interne kaj ekstere, kaj estas por miaj enlogantoj eterna. malhelpajo en ĉio, kion iii serĉas nun komfortajon kaj agrablaĵon. La rekonata elirejo: Ni estas ja malfeliĉaj, ke elirejo el nia valo malestas —— , tiamaniere lamentis ŝafoj kaj bovinoj en ĉirkaue barita montpaŝtejo. Kapreolino aŭdinte; iliajn blendojn diris al iii: Sendube estas elirejoj el via paŝtejo, sed la paŝtisto kaj la … buĉisto ilin ne montros al vi kaj por trovi ilin, oni devas esti nek .bovino, nek ŝafo. La montopcsedantc, kiu audis la vortojn de la kapreolino, diris: Sajnas, ke tiu ĉi kapreolino havas specialan inklinon propagandi malbonan klerigon inter miaj bovinoj kaj ŝafoj. lli tute ne havas la rajton, serĉi alian eliron ol tiun, per kiu miaj servistoj havas la kutimon kaj ordonon, gridi ilin en mian stablon au en mian buĉejon. La origino de la sangsoifo. Kial do gi faras tion ? dpmandis infano al sia patro, kiam li vidis katon ludante kun muso kaptita. Mi ne scias, tiu ĉi respondis, sed mi pensas, ke per la unua sangkrimo ankau eniras la unua emo al ludo kun sango — ” en la animon de katoj. La vulpo simpligas la sistemon de la naturo* Tiu ĉi vortestro (parcliuajstro?) de la bestoj nomigantaj la pli nobelaj, iam certigis, ke ĉiuj malbonajoj en la animala regno estas kaiisataj de tio, ke ekzistas tro variaj familioj kaj specoj en la naturo. Kaj kiel bakisto knedas la sennombran farunpolvon kaj bakas el gi kelkajn panojn, tiel li knedis la sennombrajn familiojn de la bestoj kaj bakis el iii du solajn specojn. La unua nomigis la leona klaso. Tien li metis sin mem, ĉiujn bestojn, kiuj mangas.la aliajn kaj la hundfamilion. En la duan li metis ĉiujn bestojn, kiuj ne mangas la aliajn. ■ Post la akcepto de ĉi tiu fundamenta li fondis per volo de leono generalan regn- kaj’

— página 9 del PDF —

59

Iandregulon,-fcie Cu animalo estis malpreferata, kiu ne estis leono, .vulpo, serpento au hundo, sed kontraue ciu, kiu estas’ perfida, malnoblega kaj brutala troviĝas bone provizata. La vulpo interpretas la vorton uzurpo. Kiam, sekve de malagrablaj cirkon- . stancoj, oni uzis tiun Ci vorton ankaŭ ĉe la pli grandaj animaloj, la reĝo leono demandis, kia estas gia signifo. Via moŝto, respondis la vulpo, estas verdire en la kerno nenio alia ol la . abomena konsekvonco de la erara kaj dangera doktrino de la rajto de la brasikmaoĝaotoj. Oni krime arogas al si, submeti al gi nin, kiuj ne estas kaj ne ‘ volas esti brasikmangantoj. :. • ■ Johano kaj Benedikto. Benedikto: Kvietigu, kara Jahano. Jahano: Mi ne povas. Mi ‘suferas malgustajon. Ben.: La religio devas konsoli vin Joh .: Helpi min gi devas. Ben: Helpos gi vin en via interno. Joh.: Tio estas maljusta. Se gi ne helpas min .en’ mia ekstero, gi ne ekzistas por mia interno. Ben.: Vi blasfemas. Joh: Mi diras la veron. ‘ • Dio kaj la kredo al Dio ne ekzistas, se la suferado de la malgustajo ne ĉesas. Ben.: Mi tremas. Joh.: Se vi ne havas fortecon kontrau la malgustajo, demetu vian kuton . (sutanon), servu por aĉetebla profito kaj portu la. livreon (servista uniformo-vestajo) de la mastro al kiu vi apartenas. Tradukis; R. R a u b e r. .

;

.

Stato de nia Movado.

; . ■ .La saksa, kasisto anoncis 229 abonantojn (225 en 1926) el Saksio. Mi enlistigis 92(98, en 1926) germanajn (krom la saksaj) kaj 194 (188 en 1926) alilandajn abonantojn. Do per la suma nombro 515 ni jam nun superis la staton el la fino de la pasinta jaro-. ■'< (51l). Sufiĉe granda parto de la jaro ankorau povas esti uzata por varbi almenaa 50 novajn membrojn. Menciinde estas ke en .Cehoslovakio nia rondo kreskis de 33 (1926> gis-59 gekolegoj, en Svedio de 3 gis 14. Ciu estu konscia pri la valoro de alkresko al nia movado kaj sentu sin respondeca pri la propagando, pri la progreso. Ĉiam sciigu al. la administrejo la adresojn de gekolegoj, kiuj ne jam estas abonantoj de I. P. R. . – Sed ne forgesu subteni nian propagandon specimeodissendon per via persona propa- ‘ . ‘ gardo. Persone skribu al la varbendaj kolegoj, montru al ili la necesecon de forta TAGE kaj gian specialan gravecon por la generala Esperanto-movado. i-. .’Por Cu nova abonanto vi ricevas rabaton de 2Ol,/c de la kotizo. Kiu varbis 6 novajn abonantojn, krom tio ricevos senkostan membrokarton kaj. abonon por 1928. . f Administrejo. • ‘ – A,

Cu reala, interna rilato ekzistas inter la formo kaj la ideo de radikvorto? ■

(Fino)

B. El germana lingvo. LLa .sama ideo estas esprimata per diversaj v ort oj.; (sinonimoj). „flugilo“ estas fliigel, sch^-inge, fittich. — insulo» estas insel, eiland. II. La sama son-strukturo nomas diversajn ideojn, (ho- marnoj.) „bali“ estas balo kaj pilko. — „feder“ estas plumo birda, skribilo el 1 ŝtalo, risorto. III. La ideo restas la sama, la for m o aliiĝas. El-lat.: „mcnasterium“ igis agerm.: „munistiri“, mgerm.: „miinster“, o- . . germ.: „mUoster“ (katedralo). IV. Ĉe la sama v o r t o S a o g ig a s la signifo: „zweek“ estis unue la najlo kiel centro de pafdisko, poste iĝis celo. „dir’ne“ ankorau de Luther- estas knabino, poste pubLlki™. — „frau“ estas -.

— página 10 del PDF —

60

mgerm.: „frouwe“ estas nobela sinjorino, poste virino. — „hochzeit“ estas ■ mgerm.: hochgezit (eklezia festo ĝenerale), ngerm. estas edziĝa festo. Rimarkigo: Tre ofte pariĝas kun la aliiĝo senca iu aliigo sona. Sed la unu ne dependas de la alia. Resume: La vortoj estas pli-malpli arbitre kreitaj. Se ili trovis la socian konsenton, iii iĝis iom post iom eroj de la lingva trezoro de popolo. Ke objekto tiel kaj ne alie nomigas, estas sole la rezultato de tradicio. (Jam asertita de Aristoteles). \ . Ĉeffontoj: Grundfragen der Sprachwissenschaft de Hermann Giintert (1925). Bilder zur Geschichte der deutschen Sprache de Franz Linnig. K. Gi’essmann, Crefeld.

Internacia Esperanto-Servo. 12, Boulevard du Theatre, Geneve.

Enkonduko de Esperanto en la sudslava fervojaro. Per dekreto de 21. Marto 1927 (G. D. n-ro 6071—927) la Ministerio de VTrafiko de T Reglando de Serbioj, Kroatoj kaj Slovenoj decidis la uzon de Esperanto kiel helplingvon por la surskriboj kaj avizoj al ‘vojaĝantoj en la internaciaj vagonoj de Sudslavio.

Komerca instruado kaj Esperanto,. La Komerca Cambro de Vel. Peckerek (Sudslavio) organizos kurson de Esperanto kaj petis pri kunlaboro al la esperantista grupo de tiu C urbo.

Geografio per Esperanto. Famaj pedagogoj, inter alie Prof. Bovet de la Instituto J. J. Rousseau en Ĝenevo jam rekomendis la instruadon de’ geografio per Esperanto. Oni nun anoncas tre interesan verkon, rezultato de kunlaboro inter Aŭstraliano kaj Finnlandano „Afstralio, Lando kaj Popolo», kiu baldaŭ aperos en la pedagogiaj eldonajoj de Hirt u. Sohn en Leipzig.

La stenografio kaj Esperanto. La germana stenografia sistemo Palm estas adaptita al Esperanto de Sinjoro Wingen’ la konata stenografo de V Urba Parlamento de Koln kaj aŭtoro de alfaroj de tiu C sistemo al la angla, franca kaj nederlanda lingvoj. • (El 2-a jaro, n-roj. 3, 4 — Marto, Aprilo 1927)

El diversaj landoj. Esperanto en Greklando. Post multaj klopodoj mi fine sukcesis eldonigi ministran ordonon (Ministrejo de • Kulto kaj Publika Instruado), per kiu la. instruado de Esperanto estaa enkondukita en ĉiuj Instruistaj Institutoj de Elementa kaj Mezgrada Instruado El la institutoj de elementa institudo eliras diplomitoj destinitaj por esti instruistoj de elementa instruado, dum et la institutoj de mezgrada instruado eliras profesoroj por la mezgrada instruado, Cir jam antaŭ la eniro en Ci tiujn institutojn oni devas posedi la doktoran diplomon ĉu de filologio, Cu de fizikaj au naturaj sciencoj. Cu de matematiko k. t. p. Krom tio la komisiono de la Universitata Klubo de Ateno,.kiu konsistas precipe el profesoroj de la C tiea Universitato, decidis enkonduki en la Ciustudenlan Klubon la instruadon de Esperanto. Kaj multaj gestudentoj sekvas akurate la kurson, kiun nii gvidas trifoje Ciisemajne. La entuziasmo estas tre granda. L.a Minstro de Kulto kaj Publika lnstruado bonvonlis enoficigi min mem kie! profesoron, por instrui en Ciuj Institutoj de la Cefurbo. ‘ \ D-ro Stamatiadis — Ateno.

— página 11 del PDF —

61

El Polujo. Esperanto-Press, Warszawa VII, n-ro 4, Februaro 1927. Mezaj kaj altaj lernejoj en Polujo. Ok jaroj de sendependa vivo de la pola ŝtato estis akcentitaj per intenca laboro en la fako plej grava por ĉiu ŝtato: fako lerneja. Lernejoj polaj, kiuj tiom longe dum jaroj de mallibereco estis subpremataj, trovis en la tempo de sendependeco politika plej zorgan regnestraran apogon kaj flegadon. Ligante siajn penojn kun gloraj tradicioj de la Komisiono Eduka, ekzistanta antaŭ la dispartigo de Polujo, la pola Ministerio de publika instruado komencis luj ripari fundamentojn de publika instruado en Polujo, kiel per la vojo leĝdona, kiel ankaŭ per praktika plialtigo de n’Velo de pola lernejaro. Rezultojn de tiu ĉi laboro oni jam nun povas konstati, rigardante statistikon de polaj lernejoj: La fakoj de 1’ meza kaj alta instruado. En la jaro 1919, do tuj post la liberiĝo politika de Polujo, pola Ministerio de publika instruado publikigis „Programon sciencan de Mezlernejo». En tiu ĉi programo celanta reformon de la programo scienca de gimnazioj, oni turnis antaŭ ĉio Ia atenton je t. n. ^fundamento didakta». Laŭ tiu ĉi programo pola gimnazio estas lernejo okklasa tiel organizita, ke sur la sama 3-jara ĉeffundamento, nomata gimnazio malsupra, staras 5-jara gimnazio supra, posedante 3 tipojn: gimnazio matematik-naturscienca, gimnazio humanista kun latino, kaj gimnazio klasika kun lingvoj latina kaj greka. Krom tio oni faris prove tipon nehumanistan, sen lingvoj klasikaj, havantan kulturon patrujan kiel fundamenton didaktan. En la tipo matematik-naturscienca bazon didaktan formas jenaj lernobjektoj; matematiko, fiziko, kosmografio, naturscienco kaj manlaboro. En la tipo humanista bazon didaktan formas lingvoj: pola, latina, unu lingvo „monda“ (angla, franca aŭ germana) kaj historio. En la tipo klasika bazon didaktan formas filologio klasika, do lingvoj latina kaj greka kaj la klasika kulturo. En privata mezlernejo ekzistas libereco por novaj kaj originalaj vojoj didaktaj; do programoj de privataj gimnazioj polaj povas diferenci kun programoj ŝtataj, tamen la privatlernejo devas rezulte posedi la samajn fundamentajn celojn, kiujnĵhavas lernejo ŝtata. La nuna stato de pola mezlernejo cifere estas jena: En Polujo ekzistas 786 mezlernejoj, inter ili 267 ŝtataj kaj 519 privataj; mezlernejoj knabaj estas 313, knabinaj 252; koedukaj 221. Plej granda nombro de mezlernejoj apartenas al tipo humanista: 499; tipon matemtiko natursciencan posedas 97 gimnazioj klasikan 83, neklasikan 16, nehumanistan 4, licean 19. Dutipaj estas 61 gimnazioj. Koncerne la instrulingvon Polujo posedas kelkajn alilingvajn gimnaziojn ŝtatajn: 3 germanajn, 6 rutenajn (ukrainajn) kaj unu seminarion ortodoksan kun rusa instrulingvo en Wilno. El gimnazioj privataj (519) estas 83 alilingvaj: 34 germanaj, 4 polgermanaj, 14 rutenaj, 14 rusaj, 3 blankrutenaj, 2 litovaj, 2 francaj, 2 kun hebrea instrulingvo, 5 kun juda instrulingvo. En la lernejaro 1925-26 vizitas polajn mezlernejojn 220.922 gelernant. Koncerne la altlernejojn estas rimarkinde, ke en la momento de 1’ politika reviviĝo de 1’ ŝtato Pola ĝi posedis 2 universitatojn (Krakovo, Leopolo), 1- politeknikon, 1 akademion veterinaran kaj 1 minejakademion. Dum la germana okupado (19151918) oni revivigis universitaton en Versovio kaj politeknikon, ankaŭ en Versovio. Kreo de universitatoj en Poseno, revivigo de malnova universitato en Wilno kaj dono de akademiaj privilegioj al Krakova altlernejo de belartoj iĝis jam en la tempo de plena sendependeco de Polujo. En tiu ĉi tempo oni faris malfacilan laboron organizan de studoj. Ĉar en Polujo mankis kelkfoje sufiĉa kvanto de altlernejaj profesoroj, oni invitis al polaj katedroj multajn polojn, profesorantajn en eksterlandaj universitatoj kaj krom tio oni zorgis por ligi kun altlernejoj novajn fortojn profesorajn. La plukonstruo de altlernejaro, tiel en preparo de novaj ejoj, kreado de laborejoj kaj sciencaj helpilaroj, kiel ankaŭ en kreado de novaj katedroj marŝas bone antaŭen. Tamen tiu ĉi plukonstruo trovas multajn malfacilaĵojn, ĉefe pro la grandega alfluo de junularo al altlernejoj. Tial oni devas limigi la nombron de enskriboj al universitatoj.

— página 12 del PDF —

62

El Sovetio’.

‘■••

Letero de sovetia instruisto al siaj translimaj kolegoj. (Fino)

La epoko de 1’ multjara regimo de la cara potenco ellaboris tiom fortikajn formojn de la popola «klerigado», ke elfosi kaj eltiri ilin kun la radikoj estis tre malfacile: la radikoj vaste diskreskis kaj disĵetis la dikajn kaj mak dikajn branĉetojn, ofte kaŝinte ilin tiel, ke ni komence eĉ ne rimarkadis ilin, nur nun ili estas malkaŝataj kaj elfosataj. La instruisto rezulte estis formita tia, ke por farigi konscia civitano li bezonis ĉirkau ses jarojn. Li estis profana en la sciencoj, indiferenta al-l^cirkaiianta vivo, malkonfidema al la homoj, rutinulo en sia laboro, nekapabla ekspozi iniciativon, alkutiminta vivi nur lau ordono. Subite oni dira? al li: «Konstruu novan vivon, fermu la malnovan lernejon kaj malfermu novan, mem ellaboru formojn, apliku ĉiujn prosperojn de 1’scienca penso!“ ■ Certe post tio vigle komencigis detruado de V malnovo kaj konstruo de • «nekonata» novo. Ofte rezultis, ke konstrui oni komencis de tegmento, farinte nek murojn nek fundamenton. Dum alikonstruo estis forgesata trahako .-de fenestroj kaj pordoj au masono de forno …. ■ Nur la naskiginta kredo, instinkta sento de 1’movo al la lumo direktis nin kaj donadis al ni nemezureblajn fortojn. Rezulte de nia heroa laboro ni nun vidas la novan lernejon, tian lernejon, pri kia ni eĉ ne revis. • Sed ni ne kaŝas la veron: nia lernejo — la nova — havas ankorau mult. ajn mankojn. Ni ne povas prepari efektive klerajn gejunulojn por la VUZ-oj . v (superaj lernejoj), ni ne povas gisfine venki la ortografion kaj matematikan ■’.’. analfabetecon de niaj infanoj, ni ne povas doni ĉiujn bezonatajn teknikajn ■■. kutimojn al la infanoj, irantaj en specialajn lernejojn, k. t. p. Sed ni ne malesperas, car ni scias iliajn kaŭzojn kaj la rimedojn ilin forigi — necesas nur tempo. ■ Nun mi konkrete listu, kiujn malfacilajojn ni venkas: 1. Ni ŝanĝis enradike la ideologion, bazon de la edukado kaj klerigado: anstataui klini la kapon antau providenco de dio, antaŭ la potenco de aliu, sinjoianta super nia vivo kaj volo, per kio estis penetrita ĉiu cerbo de la «fidelaj» pedagogoj, ĉiu libro kaj lernhelpilo, — ni ensorbigas la ideon de batalo por renaskigo de la proletaro, la ideon de kredo nur je siaj fortoj, la ideon de enradikigo de la scienco en ĉiujn vivtavolojn. 2. Ni bruligas la malnovajn librojn kaj presas la novajn, kaj la cerbojn — ni renovigas en la kursoj, konferencoj, instruistaj kunvenoj kaj en kolektiva kaj individua memkleriga laboro. 3. Ni anstataŭas la antauajn metodojn de la laboro en la lernejo’ per la. novaj-sciencaj; nur la enkonduko de la kompleksa sistemo enradike aliformas la tutan vivon de la lernejo kaj donas al ni la neimageblajn malfacilajojn: ni alkutimis labori lau la lernolibroj («de tie gis ĉi tie“’, sed nun subite necesas ĉion piani, ligi kun la ĉirkauvivo, anstataui la pasivajn metodojn de la instruado per la aktivaj k. t. p. 4. Por la edukado kaj klerigado ni prenas aliajn elementojn de la scio — la infanojn de la proletaro, kiuj estas en la plejo malsanetaj fizike kaj spirite, la infanojn de malkleraj gepatroj k. t. p.

— página 13 del PDF —

63 5. Ni travivas la ekonomiajn mankojn: la lernejo estas malbone ekipita, la instruistaro malmulte salajrata. 6. Ni perdis dum la milito kaj revolucio multajn kolegojn — la vicoj de la spertaj pedagogoj maldensigis, sed car la malfacilajo] de nia laboro estis de ĉiuj vidataj, la pedagogia profesio perdis la ŝatadon kaj la alveno de novaj fortoj estis tre malofta. 7. Pro la generala sistemo de la konstruado en Soveta Rusio necesis elŝovi la aktualan taskon likvidi la senlegivecon (analfabetecon), la enkondukon de la generala klerigado, la penetrigon de la kulturo en» la amasojn de la loĝantaro, — kaj tio certe komplikis nian laboron, troŝarĝis ĉiun minuton de 1′ tago kaj nokto. Ciuj ĉi taskoj kaj malfacilajoj do kreis al ni apartan karakteran epokon de la vivo, pri kiu vi, kolegoj translimaj, verŝajne, ofte audas kaj ofto konversacias. A „ S e v n i k Dan.

Esperanto en komercaj lernejoj. .Antaŭ 4 jatoj, klopodante enkonduki oticj.ale Esperanton en la urba komerclernejo de Pirna, mi sentis la mankon de statistiko pri tiuj kom. lern., kiuj jam instruis Esp. Car estis neeble ricevi tian statistikon de iu flanko, mi alvokis en Heroldo. La, <ukceso? Respondis al mi unu sola samideano, kaj li eĉ ne estis instruisto, li estis s-ano FI. en London. Ke ĉe tia interesego nia Esp.-afero bonege marsas, tio estas evidenta! Diversfoje en la lastaj semajnoj el div. urboj demandite pri Esp.-statistiko rilate kom. lern., mi hodiaŭ publikas, kion mi private depost 1923 gis nun kolektis el div. esp. gazetoj, preoipe el „Heroldo“ kaj ..Esperanto». Certe la materialo ne estas kompleta, kaj mi tre gojos ricevonte kompletigajn informojn, ne nur en mia, sed en ĝenerala intereso. Aliffanke mi ne povas garantii, £u oni ankorau nun en ĉiuj nomitaj lernejoj instruas Esperanton. Klarigoj: U signifas: urba lernejo, d — deviga instruo, o — oficiala. Anglujo: London, 7 vesperlernejoj. Austrio: Graz. Steyr. Wien. Bulgario: Sviŝtov. Varna. Ĉeĥoslovakio: Bratislava, en 1 d., en 1 ne d., Briinn. Koniggrlttz. Olmiitz. Francujo: Amiens. Clermont-Ferrand. Dijon. Le Havre, Lyon, en 1 d., en 1 ne d. Paris, en 1 d., en 5 ne d., o., Perpignan, Roubaix. St. Amand. les Eaux, d. Strassburg, u., d. Germanio: Berlin, en 3 priv. kom. lern. Falkenstein, u., o. Heidelberg. Koblenz. Magdeburg, en 2 priv. kom. lern. Munchen, 2 lernejoj. Munohen-Gladbach. Pirna, u., ne d„ ne o. Worms, u. r Italio: Bari, kom. universitato. Genova, u. Lecce. • Japanio: Macazuka. Jugoslavio: Subotica. Zagreb, kom. universitata fakultato, en 1 kom. lern. d. Nederlando: Maastricht. Polujo: Warschau, 2 lern. d. Rumanio: Bucaresto, o. Cluj. Foosani. larg^-Muros, u. Svisujo: Le Locie. Olten. Zurich. _ P. Gloeckner, (Deleg. de U. E. A. — studkonsilisto kaj komercinstruisto) Pirna, Germanio, Gartenstrasse 32.

Legofruktoj: Kune kun la generacio de plenkreskuloj multo neniam estas farebla en korpaj aferoj same kiel en spiritaj en aferoj de la estetiko same kiel en tiuj de la karaktero;

— página 14 del PDF —

sed estu prudentaj: komencu aferon en la lernejoj kaj gi progresos. (El Goethe, dialogoj kun Eckermann.) (Ensendita de k-o Artur Scholz-Zahn, Post Sadbor, Kreis Griinberg in Schlesien.) * * * Al la „Legofruktoj» en n-ro 4 de nia gazeto (citatoj el verkoj de Rabii-.dranath Tagore k-o Elten el Hildes, heim rimarkas jenan: Antau kelkaj jaroj s-ro Rabindranath Tagore, la famega hinda poeto, vivis kelkan tempon en Edtopo kaj ankaŭ en Germanio, Mi legis en iu gazeto, ke li havis audiencon ankaŭ Ĉe iu germana eminentulo (scienoisto) kaj ĉar ĉi tiu ne sciis la hindan ling-, von kaj Rabindranath Tagore ne la germanan, la &>rmano alparolis s-ron Rabindranath Tagore en angla lingvo. Se tio estas vera, estas granda malhonoro kaj hontiga kaj senhonoriga fakto por la germana popolo, Kial la germana eminentulo ne uzis la neut ralan Esperanto lingvon? Kaj kial, se li mem ne scipovis paroli Esperanton, li ne uzis German-Esperantin interpretiston ? La koncerna germana eminentulo povos forlavi ĉi tiun makulon, kiun li kauzis al la germana honoro, ‘nur per (uja. lernado de la Esperanto-lingvo. E. Elten, ekslernejestro, nun Del. de U.E.A. en Hildesheim, Prov. Hanovero, Germanio.

La juvelo de la Esperantistaro. Pasko-manifestacio el Praha. Ni staras en la Esperartio-ĝeno. Kaj unu premu manon de alia, Ĉu ni kun pli au malpli da sukceso Laboras ĉiu en maniero sia.

Ni staras en la signo de 1 homaro. Ĉu nia „Ismo“ estas iluzio? — Ho ne! La songo pri popolpacigo Ne apartenas nur al fantazio.

Nenies mano iam al ni manku, Ĉenero estu eĉ la plej malforta; Decido saĝa kvazan trafluigas La ĉenon ja per sango la aorta.

Ĉar fine flirtos super ĉiuj landoj Nur unu Hago kun la- verda stelo, Esperantismon ĉien anonconta, Kaj ke gi restu vere la juvelo! Origin. verk. de Gantzckow.

Internacia laborrondo por renovigo de la edukado sendis in(ereanĝe sian germanlingvan organon „Das Werdende Zeitalter» (La estiganta epoko). — Abono 4 gm. duonjare. Germana sekretariejo: Frai D-ro Elisabeth Rotten, Kohlgraben b. Vaoha — Rhon. — Organo por la angla regiono: The New Era, Mos Ensor 11, Tavistock Square, London WĈ 1. — por la franca regiono: Pour 1’EreNouvelle’. D-ro Ad. Ferriere, 10 Ĉhemin Peschier, ĉhampd., Genf. Kiu volas subteni tiun movadon al ni parencan abonu la gazeton! Por la bulgara, hungara, itala kaj hispana regionoj demandu ĉe la Administrejo.

Propagando. Por Ĉu nocu abonanto vi ricevas rabaton de 20’/0 de la kotizo. Kiu varbis 6 novajn abonantojn, krom tio ricevas senkostan membrokarton kaj abonon por 1928.

Korespondado. K -do . F. Jankovsky (instruisto) Myslkov, p. Sedlec na dr. W. Ĉ. S. R. deziras interkorespondi pri demandoj pacaj. Presejo : Dr. Karl Pickert, Leitmeritz. Bohemio.

— página 15 del PDF —

TARIFO DE LA ABONPREZOJ. Landoj

Prezoj en

Mono al lut. Ped.

Kotizo por**

. R.rIuc T.A.G.E. 3 1,2 Angla Ŝil. 2 Argentina pes. or. 0,8 4 1,6 Austria Sl. 4 nova mono 1,6 Belga 2 4 milr. Brazila Bulgara 30 lev. bulg. 80 Cekoslovaka kron. ĉek. 20 8 Dana kronoj d. 1 2,6 Estona mark. est. 250 . 100 25 10 Finnlanda mark. finl. frankoj fr. Franca 12 5 Germana mark. or. 1 2,50 42 drahmoj Greka 16 Hispana. pesetoj 4 2 kronoj or. Hungara 1 2.5 15 liroj ital. Itala 6 Japana jen. 1.5 0,6 Jugoslava dinaroj 14 35 lid. Litova 2,4 6 lat. Latva 1,2 3 Nederlanda gulden, 0,6 1,60 Norvega kron. norv. 1,2 3 Pola zlot, 4 1,6 Portugala eskud. 12 5 Rumana.lev. rum. 130 50 Rusa kop. oraj, 0,50 1,25 Sveda kron. sv. 2.5 1 1,4 Svisa frank. sv. 3.5 Usona dolaro 0,75 0,3 **) Abonantoj de Int. Ped. Revuo nur pagas duonan kotizon. Abonon por Int. Ped. Revuo kaj kotizon por TAGE sendu en nacia mono per registrita letero plejeble pere de via landa agento al la administrejo. Membroj de la germana asocio sendu la kotizon (4.— M: 1,— por la germ. asocio, 0.60 por TAGE kaj 2.50 M por Int. Ped. Revuo) al ĝirokonto „Esperanto-Vereinigung deutscher Lehrer, Leipzig-Leutsch, No. 27.857“, membroj de la saksa asocio al k-go Schonherr, Dresden, giro Dresden 30.560, poŝtĉeko Dresden 112.617.

JARLIBRO 1925 Adresaro de Esperanto-instruistoj el ĉiuj landoj. Enhavas pli ol 2000 adresojn. Malaltigita prezo: 0.30 gmk. Kartonita, 88 paga, formato 13 X 18.

Mendu ĉe M. Goldberg, Frohburger Str. 68, Leipzig S 3

Varbu abonantojn por Int. Ped. Revuo

ABONINTOJ! ŜPARU MONON! Renovigu vian abonon pere de niaj agentoj

Landoj F-ino Kate Hancock , 172 Sackville Rd., H o ve, Sussex. J osef Feder, Wien II/l, ErAustria: lafstr. 8/9. Be’.g? : Lab. Esp. Grupo, 24. rue de Sŝvignd-Anderlecht, Bruxelles. poste. 124.801. Blankrusa: Agentejo Esperanto, D. Sneĵko, Minsk, Poŝtkesto 33. Bulgara: Ivan Sarafov, Gabarevo , Ka„ zaniika regiono. Cekoslovaka: Albin Neuzil, lernejestro, Olomcuc-Nered in. Agnes Dresen , Poska tanav Estona: 29-6, Tallinn. E.Vtteecoq, instit, ŝ, Bouvvine Franca; par Fontaine-le-Duo (S. Inf.). Germana; Goldberg,Frchburgrrstr.68 p. Leipzig^ 3 D-ro A. Stamatiadis, Rodou Greka: 21, Ateno. Hungara: Librejo de H. E. 8. L. (Bleier Vilrnos) Ujpest, Virag-utca 9. Joshi H. Ishiguro, Tokio, Japana: Kccjimrchi P. O. Box 1. Jugoslava: Svetislav 8. Petroviĉ, Skadarska 36, Beograd, Serbio. Pola: K. MajcrCiewicz, Czersk-Pom. poŝtota konto: PKO 202 100 (Poznan). Rusa: Centra Komitato de Sov. Esperant. Unie (SEU), poŝtkesto 630, Moskvo. Sveda: Sam Jansson, Rektoro, Bes.kowska Skola, Stokholmo Angla:

Cu vi pro paganGas por’ Int. Ped. Revuo

— página 16 del PDF —

Gravaj verkoj

Ĉiuj Ateistoj legu la ĵurnalon

Goethe

Fausto I, 156 p.

S-m1,20

Tri verkoj, 78 p.

— ,82

Eklumo en abismo

—,80

Etiko, 242 p.

1,80

Tolstoj

Barbusse

Kropotkin

Reiche

^LIBERPENSULO» Per abono de ĉi gazeto vi estas membro de la internacia Ligo de Liberpensuloj». — Kotizo gm. 2.— aii sama valoro. Ĉiu novaliĝonto ricevas

El la mondbildo de l’nova fiziko, 31 p. — ,60

Fersman

La keraio de la universo

Ziegiec

Sekspsikologio, 54 p.

– ,62 —,60

Haveblaj ĉe:

R. Lerchner1 Leipzig O 27 ColmstraBe 1 – Germanio

!

4 interesajn malnovajn numerojn senpage.

j

Adreso;

Kurt Hubricht, Leipzig, . O 30, i

P e t u n i a n k a t a 1o g o n!

Esperanto – Junularo Universala gazeto. , Helpilo por junaj esperantistoj. i Ligilo por junulaj organizaĵoj. Organo de: Tutmonda Esperanto-Asocio Junulara, Skolta Esperantista Ligo, Mondjunulara Ligo,Baha’i-Mondunuigo kaj aliaj. Abonprezo: jaro por 8 numeroj leterafrankoj al eksterlando — 2 Rm. = 2,50 sv. fr. = 2 br. sil. = 2,48 us. doi. Redaktejo kaj administrejo:

La plej malkara ‘ ŝ : !

A. NEUPERT, LEIPZIG-N23, Wedellstr. 17, Germ.

Propagando. Se vi konas Esperantoinstcuiston, Mu ne jam legas Int. Ped. Rev. bon- ■ votu sciigi ties adreson al la administrejo.

MariannenstraBe 22. Poŝtĉeka n-o. 43808

!

gazeto esperantista’ estas sendube VERDA STELO, kiu aperas ĉiumonate en granda jurnala formato, dukolore presita,kun propaganda teksto en kvar lingvoj, la cetera tekstonur en Esperanto. Jarabono nur 2 sv. ik. aŭ egalvaloro. Kolektiva jarabono (minimume 5 abonoj al sama adreso) 1.50ik. gis l.lOfk. Specimeno tute senpage de la Administracio

VERDA STELO, Horrem bei Koln (Germ.)

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Packonferenco en Praha: Paco per Lernejo. □efkunveno de laTutmonda Esperantista Instruistaro (TAGE) en Praha, • Fondiga kongreso de la nova Instruista Internacio en London.

6-a JARO N-o 7-8

JULIO-AUGUSTO 1927

— página 2 del PDF —

TARIFO DE LA ABONPREZOJ. Landoj

Prezoj en

Mono al Int. Ped.

Kotizo por** T.A.G.E.

Revuo Angla 3 ŝil. 1,2 Argentina pes. or. 2 0,8 Austria 4 ŝil. 1,6 Belga nova mono 4 1,6 Brazila 4 2 milr. Bulgara 30 lev. bulg. 80 Ĉekoslovaka kron. ĉek. 20 8 Dana kronoj d. 1 2,5 Estona mark. est. 850 100 Finnlanda mark. finl. 25 10 Franca frankoj fr. 12 5 Germana mark. or. 2.50 1 Greka 42 drahmoj 16 Hispana pesetoj 4 2 Hungara kronoj or. 1 2.5 Itala liroj ital. 15 6 Japana jen. 0,6 1.5 Jugoslava 14 dinaroj 35 Litova lid. 6 2.4 Latva lat. 3 1,2 Nederlanda gulden. 0,6 1.50 Norvega kron. norv. 3 1,2 Pola zlot, 4 1,6 Portugala eskud. 12 5 Rumana lev. rum. 120 50 Rusa kop. oraj, 1,25 0,60 Sveda kron. sv. 2.5 1 Svisa frank. sv. 1.4 3.5 Usona dolaro 0,75 0,3 **) Abonantoj de Int. Ped. Revuo nur pagas duonan kotizon. Abonon por Int. , . Revuo kaj kotizon por TAGE sendu en naoia mono per registrita letero plejeble pere de via landa agento al la administrejo. Membroj de la germana asocio sendu la kotizon (4.— M: 1,— por la germ. asocio, 0.60 por .TAGE kaj 2.50 M por Int. Ped. Revuo) al ĝirokonto „Esperanto-Vereinigung deutscher Lehrer, Leipzig-Leutsch, No. al k-go Schonherr, Dresden, giro Dresden 30.560, poŝtĉeko Dresden 112.617.

JARLIBRO 1925 Adresaro deEsperanto-instruistoj el ĉiuj landoj. Enhavas pli ol 2000 adresojn. Malaltigita prezo: 0.30 gmk. Kartonita, 88 paga, formato 13X18.

Mendu ĉe M. Goldberg, Frohburger Str. 68, Leipzig S 3

ESPERANTO-MONDO Internacia monata revuo en Esperanto por literaturo, tekniko kaj sciencoj. Ĉiu numero enhavas 16—32 pagojn da plej bona teksto. Petu senpagan specimenan numeron! Abonprezo: Simpla eldono 1 jaro 4 germ. Mk., 5 sv. fr. 6 monatoj 2 germ. Mk., 2,50 sv. fr. Luksa eldono la duobla prezo. Eldonejo: E S p zi k A N 70 . iii AN ‘t R, HANNOVER, (Germ.), Sallstr. 124.

ABONINTOJ! ŜPARU MONON! Renovigu vian abonon pere de niaj agentoj Landoj

F-ino Kate Hancock, 172 Sackville Rd., Hore, Sussex. Aŭstria: Josef Feder, Wien II/l, Erlafstr. 8/9. Belga: Lab. Esp. Grupo, 24. rue de Sŝvignŝ-Anderlecht, Bruxelles. poŝtĉ. 124.801. Blankrusa: Agentejo Espernnto , D . Sne-■ ko, Minsk, Poŝtkesto 133. Bulgara: Iano aaraovv, Gabaeevo, Ka„ zaniika eegiono. Ĉeĥoslovaka: Albin Neuzil, lernejestro, Olomouc-iNefedin. Estona: Agnes Dresen, Fosta tanav 29-6, Tallinn. Franca: E.Vittecoq , Hisiit. A. Bourne par Fvntr-ne-le-Dun(S. Inf.). Germana; Goldberg,Frvhburgerstr.68 p. Leipzig-ŝ 3 Greka: D-ro A. Stamatiadis, Rodou 21, Ateno. Hungara: Librejo de H. E. S. L. (Bleier Vilmos) Ujpest, Virag-utca 9. Japana: Joshi H. Ishiguro, Tokio, Kovjimachi P. 0. Box 1. Jugoslava: Svetislav 8. PetrovE:, Skadarska 35, Beograd, Serbio. Pola: K. M:r;v:■k:twivz.ĉztrsk-Pvm. poŝtĉeka konto: PKO 202 100 (Poznan). Rusa: Centra Komitato de Sw. Esperant. Unio (SEU), poŝtkesto 630, Moskvo. Sveda: Sam Janssvn, Rektoro, Beskowska Skola, Stvckhvlm-0. Angla:

— página 3 del PDF —

‘ 6-a’ Jaro.:N-o 7-8

‘

–

.

• Julio-Augusto 1927. ..

INTER NACI A PEDAGOGIA REVUO . Oficiala organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE)

Redaktejo: HANS LUDWIG, Pirna-Posta IV-b (Germanujo) Administre.) o: M. GOLDBERG, Frohburgerstr. 68 p., Leipzig S 3 (Germ.), poŝtĉekkonto Leipzig 20 410 — A n o n c o j: La linio, 3 mm alta, 6 cm larga, kostas 0,30 M.

Enhavo: Pac-konfererco en Praha. — TAGE-kunveno en Praha. — TAGE-kunveno ■ dum la UEA-kongreso t-n Danzig. — Konferenco de la internacia federacio de asocioj ‘ instruistaj en London. — Cefkunveno de la Esperanto-asocio de germanaj instruistoj/— ■ ‘■ ‘ Tutmonda lerneja servo. — El diversaj landoj. — Korespondado. — Diversaĵoj. — Anoncoj.

PACKONFERENCO EN RRAHA.

.

Paco per lernejo. 16.—20. Aprilo 1927. ‘ „Cedu ‘ al mi la edukon kaj mi ŝanĝos en unu jarcento la fizionomion de ■ Europo.» En tiu vorto de Leibniz esprimigas la idealismo, la kredo, kiuj ■ donas sencon al la eduka laboro kaj forton al la edukisto: la kredo al la ‘ kultura evoluigo de la homaro per edukado. . ■ Tiu . idealismo montrigis ankaŭ en la packonferenco, kiun estis kunvokinta al Praha la Internacia Eduka Oficejo en Genevo. La tasko de la konferenco . estis ekzameni, ĉu kaj kiamaniere la interpopola paco povas esti certigata kaj akĉelata per la lernejo, per edukado. , *. La bezono kunlabori en la paca edukado videbligis el la multnombra vizito, 400 edukistoj el 19 landoj partoprenis la. konferencon. Tre interesa por ni Esp.-instruistoj estis la fakto, ke la oficiala lingvo de tiu internacia eduka konferenco estis Esperanto. Kelkaj profesoroj . re- • T^i^atiŝ en Esp-o., la nacilingvaj referatoj au diskutoj estis tradukitaj Esper’antem Kaj per tiu apliko de la helplingvo oni sukcesis tre bonan plenumon .de la tro riĉa tagordo. „ a Protektoro de la konferenco estis la prezidanto de la Ĉeĥoslovaka Res-‘ publiko Masaryk. • . La honoraj prezidantoj, D-ro Beneŝ, Ministro de 1 Ekstero kaj D-ro Hodza, .Ministro de 1’ Publika Instruado, salutis la konferencon per varmaj paroloj. La tri laborkunsidoj, en kiuj estis traktita la paceduka terno lau vidpunktoj de Psikologio, Instruado kaj Edukado, okazis en la granda auditorio. de la Histologia Instituto, Albertov. D-ro Bovet, profesoro ‘ de la ‘ Geneya Universitato kaj Direktoro de la Internacia Eduka Oficejo, prezidis la ‘ konferencon. . La venonta numero aperos komence .de Septembro.

— página 4 del PDF —

66 Li komencis la tagordon per studo pri la Psikologia Problemo de la Pacedukado (en Esperanto; la referato estis disdonita presita en franca lingvo;. Du instinktoj vivas en la infanoj: la batalema kaj la sociala (speciale akcentita de Kropotkin). La stato uzis la bataleman instinkton por efektivigi siajn militojn. Lai edukisto devas fleksi tiun instinkton kaj evoluigi por la batalo por la bono, por la idealoj de la homaro, devas meti gin kune kun la solidareca instinkto en la servon por la homa socio. Tria homa instinkto estas la religia sento kaj la amo al patrolando, kiuj radikas lau la psikanaliza scienco en fila sento kaj el kiuj kreskas adoro al gepatroj, lojaleco al estro. La lojalismo de ŝtatano al rego similas al la senraciaj filaj sentoj de la infano. Tiu sento estu plivastigata, evoluigata trans Ktitaj limoj kaj trans la ŝtata estro al homara sento»por kiu Esperanto jam liveris la esprimon «homaranismo». Do la edukistoj ne haltigu la infanojn ce la limoj de la familio, de la ŝtato, en la nacieca konscio. Ili ne celu la konfesojn: Juste au ne — mia patrujo», „La eterna Francio», «Germanio super cio», sed konduku la infanojn trans ciujn limojn al la homaro, al homaranismo. D-ro Preskott, profesoro de la Harvard Universitato, Boston, en angla lingvo raportis pri la metodoj kaj la rezultoj de la «Esploroj pri sentoj kaj antaŭjuĝoj de la infrnoj». Unu metodo klopodas esplori ciujn perajn kaj senperajn influojn, kiuj efikas sur la opinio de la infano rilate milito kaj paco: Lerneja programo, lernolibroj, ministraj cirkuleroj, lerneja organizacio, politiko. Dua metodo estis aplikata kun polaj infanoj dum la milito. La infanoj skribis pri jenaj demandoj: 1. Kial estas milito? 2. Kiel vi fartas dum la milito? 3. Cu vi ludas militon? 4. Kion vi deziras al viaj malamikoj? 5. Kiuj okazaĵoj plej forte impresis vin? Lau la tria metodo oni donas al la infanoj 5 asertojn, pri kiuj ili skribas sian opinion nur per la jugo: Gusta, Malgusta ad Necerta: 1. Milito estas . bona, car gi videbligas la heroismon de la nacio. 2. Milito estas malbona. 3. Nia nacio estas la plej bona kaj plej civilizita. 4. Ciu nacio bavas apartajn valorojn. 5. Milito ĉiam estos. Eo konservativa angla lernejo 43 jesis la demandon 3-an, en pli libera 21. Profesoro Fridrich, direktoro de gimnazio en Brno, membro de TAGE, raportis en Esp-o. pri siaj esploroj de la opinioj de gimnazianoj: i. Kion vi scias pri la Ligo de Nacioj ? (25 el 30 infanoj nenion sciis). 2. Ĉu la paco estas utila? (Jes: 10 por la bonfarto, 7 por trankvilo, 5 por malai taj prezoj, 3 por trankvila laboro, 2 por prospero de la industrio, 1 por klerigo de la popolo, 1 por evito de epidemioj, 1 por sekureco de malgrandaj nacioj. 3. Ĉu milito estas – utila? (4 jesis: gi utilas al la komercistoj, venkintoj kaj grandaj nacioj; 26 neis: ĝi pereigas multajn homojn, kripligas, malsanigas, degenerigas, barbarigas ilin, elĉerpas provizojn, kauzas mizeron kaj malsaton, semas malamon ktp. 4. Ĉu vi Ŝatas esti soldato? (el 18 knaboj jesis 13: Se la patrolando estas en dangero, 1 nur en la rezervoj). 5. Kiamaniere oni povus atingi la – pacon ? 6. Ĉu vi opinias, ke la paco efektivigos? 7. Kiun impreson vi havas vidante militistaron marŜantan tra la strato? tm% de la respondoj montris bataleman instinkton, 64% tendencon al paco’.

En. la dua laborkunsido sekvis pritrakto de instruo-problemoj. Prof. Dr. Komaryt-Bratislova, membro de TAGE, en Esperanto montris, kiel libroj pri naturscienco povas helpi al paceduko. Lernolibroj ne prezentu la. militon kiel kauzon por la progreso de la scienco, tekniko., industrio; la eltrovajojn de la moderna tekniko ne kiel bezonaĵojn nur por la milito; iii montru, kiom da ‘ valoroj pereigas la milito, kiom da laboro kaj materio estas jam

— página 5 del PDF —

67

forĵetata ĉe la preparo de la milito, ekz. per regula detruo kaj tenovigo de la eksplodaĵoj. Ili menciu en objektiva maniero la laborojn de la alilandaj scienculoj.» Inspektoro Franta, Praha, (en ĉeĥa lingvo); La disvastigo de la pacideo multe dependas de la lernolibro pri historio Sur (iu kampo bedaŭrinde estas ĝis nun multa manko. Plej ofte ili estas simplaj registroj de nomoj, faktoj kaj datoj: Literoj sen spirito. La historio devas eduki; sekve ĝi kaj ĝiaj instruantoj devas havi spiriton por konduki la novajn generaciojn sur vojo al la progreso homara al la paco. La historio de la homaro ja ne estas nura batalado kaj perfortado, la disvastiĝo de la eŭropa kulturo ne estas rezulto de militoj kaj bataloj, kiel tion rakontas niaj lernolibroj, sed frukto de ideoj, oferoj kaj heroaj agoj de pacaj pioniroj. Tre veras la diro de Carlyle: Ne tiu estis la pli granda bonfaranto de la homaro, kiu venkis en la batalo apud Kaneno kaj Trasimeno, sed tiu sennoma malriĉulo, kiu forĝis la unuan feran plugilon. Ne la generaloj kaj imperiestroj ŝanĝis la historion de la homaro, sed modestaj sindonaj kulturherooj. Alia kulpo de niaj lernolibroj estas la troa glorigo de la propra nacio, kiu kaŭzas malutilan memplaĉon kai maljustan taksadon pri la aliaj popoloj. Li juĝas, ke la amerikaj lernolibroj estas plej perfektaj el tiu vidpunkto. Proponas posi uli de la instruaj aŭtoritatoj energian helpon por la revizio de la lernolibroj kaj instruado en spirito de internacia justeco kaj pacemo.

J. Prudhommeaux, Paris (en franca lingvo); Kiun grandan signifon la lernolibroj havas por la opinioj de la junularo, ni ekkonas el la alta eldonkvanto de kelkaj libroj. Du Parizaj eldonejoj anoncas disvendon de 1900 000 kaj 2 500 000 ekzempleroj. La libioj el la postmilita tempo enhavas prezentojn el la milito, en kiuj la propra nacio estas laŭdata kaj pravigata supermezure, la alia nacio kritikita, kalumniita kaj Ŝarĝita per tuta kulpo. La franca instiuista sindikato (Syndikat nationa!), kiu havas 70 000 membrojn, laŭ sia decido en Strasburgo batalas kontraŭ la ŝovinismajn lernolibrojn kaj bojkotis 26 librojn. La instruistoj el la aliaj landoj sekvu.

Dr. Moebusz, seminardirektoro en Liibeck, membro de TAGE, en Esperanto mencias por tiu terno la germanan konstitucion, kies § 148 ordonas por ĉiuj lernejoj edukadon en spirito de interpopola repacigo. La libro de la Carnegie-fondaĵo, en kiu estas faritaj gravaj kulpigoj kontraŭ Germanio, estos retirata pro manko de ojektiveco. La Germana Instruista Asocio jam la germanajn historilibrojn trarigardis. Kiel tezojn por tiu korektado de historilibrojn trarigardis. Kiel tezojn por tiu korektado de historilibroj li rekomendas la proponojn de la konferenco en Bern 1926 de la societo por praktika kristanismo: 1. Forigo de malveraĵoj, 2 Evito de duflanka moralo (kritiki ĉe la fremda popolo, kio estas permesata por la propra). 3. Evito de ĝeneraligo de iu kritikata fakto rilate fremdajn popolojn. Dr. Kavverau, Berlin, reprezentanto de la Ligo de Militservrifuzantoj, aidonas du pliajn tezojn: 4. Sindeteno rilate la demando pri la militkulpo. 5. Pozitiva traktado de la Ligo de Nacioj. Dr. Joki, Wieri, membro de TAGE: La lernolibroj de la latina lingvo enhavas preskaŭ nur milithistorion. Por historio kaj geografio de alia ŝtato ‘devas esti uzataj libroj, kiuj estas skribitaj de tiu popolo mem. Du Pasquier, kabinetĉefo, Saarbrŭcken, membro de TAGE, (en germana lingvo) rekomendas por la pacedukado la proponojn de la ekspertuloj de la komisiono por intelekta kunlaborado. Maurette, estro de la scienca sekcio de la Internacia Labor-Oficejo en Ĝenevo (en angla lingvo); Militoj havas ekonomiajn kaŭzojn. Tial la ekonomiaj cirkonstancoj devas esti ordigataj en internacia skalo. Se ni deziras la pacon, ni jam en la infanoj flegu la senton por politika, ekonomia kaj socia justeco.

— página 6 del PDF —

68 .

Dr. Williams,’ Gardiff ‘ (en angia lingvo): ‘ • •

–

‘

‘ ‘

.

‘

‘i •

SOOO’instruistoj de Kimrio’ akcelas la movadon por edukado al paco.-‘ Depost 1922 ‘ tiu temo estas priparolita en 40 konferencoj. Instruo pri la. Ligo de Nacioj. kaj’ ‘pri . mondcivitaneco estas enkondukitaj en la lernejoj. La infanoj partoprenas la arangon • de la Tago de Bonvolo (18. Majo) kaj sur siaj radiosalutoj iii trovis.varman. eĥon el ‘ ‘ aliaj landoj. .

Skorepa, Brod (en ĉeĥa lingvo): parolas pri la civitana instruo en Gehoslovakio, kiu laŭkonscie estas plenigita per pacifista enhavo, por eviti la danĝerojn, kiuj minacas al paca volo el ŝovinisma civitana instruo. , En la 3-a laborkunsido estis prilaborataj edukaj demandoj. . Pr.of. R. ‘Casimir, Haag, (en franca kaj Esperanta lingvoj): ‘ En la tempo de la puberigo la junulo travivas fazon, en kiu li deziras forjeti la .disciplinon kaj devigon, en kiu li ribelas kontrau la donitajn legojn. Per siĥadmi- ‘ . nistrado oni donu al la junulo okazon, mem kunlabori en la legdonado, obei al- sia propra lego, al la komuno En la sinadministrado kreskas eslimo de la malplimultoj,. •• . ‘ • al kiuj la homaro dankas valorajn kulturbonojn. Sen tiu estimo neniu vera pacol ■ • – La’.larnejo ne nur preparu por la vivo, sed estu mem vivo! •’

Dr. Paul Dengler, Wien, (en germana lingvo) raportis .pri la kunlaboro■ de lernantaro, gepatroj kaj instruistaro en sia lernejo. Ĉiuj tri komunoj ‘. (lernantaro ‘ gepatroj, instruistaro) devas evoluigi al vivaj celoj kaj poste . formi grandan komunan vivorganismon. Tiu komuna laboro preparas la . . tolereman spiriton de la paco. La plej malfacila problemo, akiri la inŝtru- . istojn al tiu laboro, jam devas esti konsiderata en la porinstruistaj lernejoj, ‘ en la universitatoj. • ‘■ • . S-ino Radlinska, Varsovio, (en franca lingvo): Nepre necese por edukado’ ? .al paco estas la persona interrilato de la infano kun la infanoj de aliaj , ‘. popoloj, per interŝango de kartoj, leteroj, desegnajoj, libroj. Tiu interŝanĝo . estu akcelata kaj organizata de la Internacia Eduka Oficejo kun aliaj’ asocioj. Dr. Smakal, Praĥa, direktoro de la Ĉeĥoslovaka Ruga Kruco . Junulara , . (en franca lingvo) ‘ La RKJ ampleksas 10 milionojn da gejunuloj, kiuj estas pretaj al reciproka’ •• i . .servo Ekspozicio en la kongresejo montris la fazojn de la interlerneja korespondado .. . kaj filmo, la organizon. de la leteiŝango: De la kompilo de albumo kun bildoj kaj teksto de klaso el Praĥa gis gia alveno en klaso de Bruxelles. Dum la lastaj 5 jaroj la R K J sangis 1300 sendaĵojn kun diversaj landoj. La internacia centro de R K J’ . . estas Paris. ‘ ‘ • ‘• ‘

Garnier, inspektoro de duagrada instruado, Paris, gvidanto de la interlerneja korespondado en la Centra Oficejo de RKJ (en franca .llngvo), rdportas pri la laboroj de la centro. La sperto de 8 jaroj pravigas optimis. mon rilate la’ influon de tiu interkorespondado al paca volo. Lernejestro Hahn, Goĥlis apud Dresden, membro de TAGE, -prezidanto, de la Saksa Esperanto Instruistaro, raportis pri siaj spertoj kun infankores- ‘ pondado en Esperanto. Ankau li akcentas, kiel s-rino Radlinska-Varsovio, la ‘gravecon de persona interrilato de la infanoj: La interŝango edukas la .infanojn al paca sento kiel neniu alia instrurimedo. Jena poemo kreskis el la infankorespondado: ■ ’: ■ Por ke hejmlandon vi komprenu, Al fremdaj landoj vi alvenu! Verdajo sama kovras tie Germanan, francan teron, ĉie, Kaj ondoj de la samaj maroj

La bordojn kisas de miljaroj. Cu nur la homoj malpacemaj Ne povas esti kunsentemaj? Ho, baldau venku la kompreno, Ke paco estas vera beno!

La pacama sento -ankau influas la gepatrojn.

— página 7 del PDF —

■ ■ ‘

•

‘

…

69 .

La Saksaj Esperanto Instruistoj fondis Internacian Lernejan Servon por instigi kaj organizi Ia infankorespondadon (adreso: Rich. Millier, Atierbach, Vogtlando, Germanio). Aliaj landoj faru la saman! Profi Bovet deziris, ke la laboroj de la Ruĝa Kruco Junulara estu plivastigataj per apliko de Esperanto. ■ ■■ Delanoue, Paris (en Esperanto); ‘- ’

.

La ligoj por Bonago instigas la infanojn, Ĉiutage fari almenaŭ unu bonagon, ĉi.aokaze bonagi, subpremi mensogon, protekti malfortulojn, helpi al malriĉuloj, Respekti ■ maljunulojn kaj invalidojn, esti kompata al bestoj. La ligoj preparas per tiu. laboro novan generacion, kiu estas komprenema al pacaj ideoj.

Tracy Strong, Ĝenevo (en angla lingvo):

-1926 okazis en Varmareus, Svisujo kaj en Helsinki, Fihlando, internaciaj kampadoj, kiujn partoprenis 19 resp. 28 nacioj. La partoprenintoj ĉiuj raportis pri profundaj ’. impresoj. Reprezentantoj de la nigra kaj blanka rasoj’dormis en sama ĉambro.- Anoj de diversaj opinioj komune vivis. Unu konfesis esti ricevinta semon de nova rnond■■ rigardo. El Kanada grupo de 100 knaboj pagis la vojaĝon de 6 delegitoj.

Barden, Ameriko, (en angla lingvo): –

En Ĉeĥoslovakio okazis 2 kampoj, kiujn partoprenis ĉeĥoj, slovakoj, gei manoj kaj .: hungaroj. Grupo de 8 germanaj knaboj unue preferis apartigi sian tendon de la aliaj nacioj, sed post kelktaga izoleco deziris reveni al internacia, kumuneco

En la kvara laborkunsido kvin komisionoj prilaboris la proponojn de la raportintaj por prepari komunan rezolucion, kiu estis unuanime akceptata . ■en la lasta laborkunsido, kiu okazis en la universitato. REZOLUCIO (mallongigita): La konferenco „Paco per lernejo» kunvenanta en „Praha, la 16.—20. Aprilo 1927 ■ • laŭ iniciato de la Internacia Oficejo de Edukado en Ĝenevo ‘ • ’ ■konstatas kun ĝojo la kreskantan atenton, kiu estas dediĉata al la celo, kiun es. primas ĝia tiolo, de nombro pli kaj pli grandiĝanta de individuoj kaj komunecoj de ĉiuj partioj kaj klasoj de 1’socio, inter kiu troviĝas aliĝantoj de ĉiuj opinioj filo’■’zofia.j kaj .religiaj: ‘ infanoj kaj plenkreskuloj izolitaj aŭ grupigitaj en diversaj ligoj en kaj ekster- la lernejo, studentoj, gepatroj, instruistoj de ĉiuj instrugradoj, lernejo-direktoro.j kaj ”, diversaj lernejaj aŭtoritatoj, registaroj kaj la Ligo de Nacioj metu reprezentita de .sia permanenta organismo: La sekretariejo, la internaeia Labor-Oficejo, la Instituto ■ de Intelekta Kooperado. Gi salutas tute speciale kun ĝojo post starigo de Internacia Oficejo de Mezlerneja Instruado la starigon de Internacia Federacio de 1′ instruistaro kunvenanta mem samtempe en Londono. • … Ciuj branĉoj de 1’instruado povas partopreni 31 tiu renovigo en senco de konŝtrua spirito. La ideo de 1’paco kaj de 1’kooperado de la popoloj povas sambone penetri en la instruadon de 1’scienco de fiziko kaj naturo, kaj — kun preparo de la . ■ tekstoj de kulturo al la tekstoj militistaj — kiel en la instruadon de antikvaj lingvoj. de moderna literaturo, de geografio, kaj de historio. La lernolibroj okupas hodiaŭ tre konsiderindan lokon en la instruado. Ili laras .. grandan influon al la infano. Estas nepre necese, ke ili estu trapenetrataj de 1’ spi■ rito de kooperado interpopola. La konferenco salutas kun ĝojo la kreskantan atenton, kiun oni dediĉas al tiu ĉi/, problemo, kiu antaŭ kvin jaroj estis elmontrita de la tria Kongreso de Morala Edukado-speciale pri la lernolibroj de historio kaj gratulas por la jam atingitaj rezultatoj. Ĝf opinias, ke estas necese daŭrigi tiun ĉi klopodadon en senco konstrua. . ĉi ĝoje salutas la starigon de internacia komitato de 1’sciencoj de historio kaj ĝiajn projektojn en tiu ĉi sfero. Kun kontenteco-ĝi prenas noton pri la rezultatoj de la kunveno de Alianco de ■ Praktika Kristanismo en Bern kaj aprobas laŭ iba spirito kaj ĝenerala tekstado’ la – normojn elmontritajn de tiu ĉi kunveno pri la redaktado de lernolibroj de historio. La konferenco salutas tion, kio jam estas farita por multobligi la kontakton inter .instruistoj kaj lernantoj en diversaj landoj: ‘

■

— página 8 del PDF —

7 : Lerneja Korespondado internacia en vivantaj lingvoj. ■ Korespondado de la Ruga Kruco de Junularo. Lerneja Korespondado en Esperanto. Restado en eksterlando, per interŝanĝo,’ au alimaniere, de lernantoj kaj de instruistoj. Restadejoj por studentoj (Studenlenheiinei. Internaoiaj kampoj (tendejoj). Diversaj paroladoj. La konferenco konstatas la rimarkindajn rezultatojn moralajn, kiujn oni atingis . ĉe infanoj de ĉiuj landoj de 1’ elementa lernejo per la tiel facila studado de Esperanto kaj de la korespondado en tiu ĉi helplingvo, jam instruita en granda nombro ‘ de lernejoj diverslandaj. Gi esprimas la deziron, ke la instru-autoritatoj kaj la asooioj ■ de la instruantaro, akcelu kaj faciligu al la junaj instruistoj la studon de Esperanto kaj gian instruon al iliaj infanoj, kiel unu el la plej rimedoj por disvolvigi la sentojn de* solidareco homara kaj de internacia iuten ompreno. • ■ La konferenco rimarkas kun simpatio la ideon disvolvigi inter la lernejoj de diversaj 1 ndoj la interŝangon de dokumentoj kaj objektoj, kiuj povas servi al la instruado kaj rekomendas gin por atento al la Internacia Oficejo de Edukado. Parolante al la junularo pri la Ligo de Nacioj <ni montru al gi, ke giaj verko ■ kaj celoj kontribuas al la preteco kaj la konsolidigo de tri pacbazoj: bazo politika, bazo ekonomia, bazo socia. Tiu Ci studo necesigas ankaŭ la scion pri la memstaraj organizoj de la Ligo de Nacioj kaj precipe pri la organizo internacia de laboro. Por ke oni povu doni tiun ĉi instruadon, la konferenco esprimas la deziron konforman al tiu de la Internacia Komisiono de Intelekta Kooperado, ke la instruistoj > ĉiulandaj ricevu instruadon kiel plej eble largan kaj kompletan pri Ja problemo . 1’ paco. La instruado pri la paco kaj la Ligo de Nacioj tamen por iii be estas nova branĉo aldonota por la programo. La internacia kooperado estas nova vidpunkto, al kiu havi sintenon, ni devas alkutimigi, nova spirito, de kiu insptri nin estas nia devo/ • Tiu rezolucio estas sendita de ia Interni.mia Eduka Olicejo al la Ligo de Nacioj, Ruga Kruco, internaciaj organizacioj por instruado kaj edukado – kaj. al.- la instruistaj asocioj de la diversaj landoj. Por ke la Pac-koitEictico ne estu senefika demonstracio p-a ia paco (por Esperanto certe tre efika), tiuj organizacioj agu laŭ la rezolucio. Kaj ni’ TAGE-anoj speciale zorgu pri tio. La apara tasko de T.AGE estas, daurigi la komencon de Praha raportante pri Paca Movado kaj Ŝovinismo en la diversaj landoj kaj kolektante tiun materialon en broŝuro. Do verku skizojn por IPR pri PACIFISMO kaj ŜOVINISMO en via lando. 6 membroj de TAGE – referatis en la packonferenco en Praha. Pli facile TAGE : ■ plenumi la daŭrigan laboran: Raporti pri la stato de la paca movado en la diversaj landoj. Goldberg. K-o Hahn, Gohlis-Dresden dum la Konferenco faris radio paroladon (sendstacio Praha, 19. 4. 27), kiu ĉefe enhavis la ideojn kaj faktojn menciitajn en la raportoj de I. P. R. pri la Packonferenco kaj TAGE-kunveno.

TAGE-KUNVENO EN PRAHA. En la kadro de la internacia konferenco PACO PER LERNEJO okazis nia 2-a ĉefkunveno dimanĉon la 17-an de Aprilo je la dua en la ĉambrego de la sludentina hejmo gudec. En .tre zorga kaj dankinda manieto estis preparintaj nian kunvenon kolegino Ŝupichova, s-ro Hromada kaj k-o Neufil, al kiuj ankau tiuloke ni esprimas nian , sinceran dankon. Kvankam la malofta sunbrilo kaj la paskodimanĉO logis al promenado kaj rigardado de la

— página 9 del PDF —

71

centtura urbo, partoprenis pli ol 60 personoj la kunsidon. Salutojn sendis la germana kaj la bulgara asocioj de Esperanto-Instruistoj. Prezidis nia TAGE-prezidanto, k-o NeuZil-Olomouc. La kunveno kore dankis al k-o Mullet-Auerbacli, por lia leria redaktado en jaro 1925 kaj al k-o Ludwig-Pirna por lia kuraĝo, transpreni la redaktejon en kriza momento fine de 1925 kaj por lia diligenta kaj fidela laboro. La administranto raportis pri TAGE kaj IPR.

Kolegino Albrecht kaj k-o Laudel, komisiite de la grupo Leipzig, reviziis la kason kaj atestis, ke ĝi estis en gusta ordo. En speciala artikolo „Stato de nia movado» (n-o 5-6 de IPR) vi povis ekkoni, ke ni jam nun, post la unua jartriono superis la staton de 1′ fino de ia pasinta jaro. Se ni tamen ne povas pliampleksigi Intemacian Pedagogian Revuon, vi bonvolu konsideri, ke la presejo altigis la prezon post apero de la unua numero forigante eraron de la ofertoj el 1926, eĉ jam el 1925. La kunveno konsilis, ne rezigni la novan, bone akceptitan vestajon de I. P. R., -sed klopodi per varbado de novaj – membroj rekompenci la pli altan prezon. Bona konsilo, do ĉiu al la laboro 1 Estis intencite krei en Praha propagando-komitaton, kiu laŭsisteme plenumas la aligon de la Esperanto Instruistoj al TAGE. Montrigis ke tia komitato ne povas esti elektata, sed unue devas kreski el la laboroj de la helpemaj, propagandemaj gekolegoj. Neniu malatentu tiun ĉiaman propagaanon’ por ‘TAGE. Persekutu ĉiun Esp.-kolegon — gis-vi kaptis lin por TAGE — per la aserto, kiun neniu povas refuti, ke nia Esp.movado venkas inter la instruistaro, kiam la plej granda parto de la multnombra Esp.-instruistaro kolektigis en TAGE, eldonas respektindan gambon kaj arangas modelajn internaciajn pedagogiajn konferencojn. Por pligrandigi la rondon de la kunlaborantoj al 1. P. R., la kunveno komisiis al la grupo Pirna tiun specialan taskon. La kunveno rekomendis al ĉiuj aktivuloj kaj grupoj plej zorgan atenton de la esperanta tesurmfolio de Vojo de Klerigo’, kiu regule estas aldonata al 1. P. R. La kunlaborado de la kolegaro devas tialigi eldonon de broŝuroj pri enketoj, per kiuj ni ankaŭ tre bone efikas inter la instruistaro. Aktuala enketo estas pri Edukado al Paco. „ La interriiato de TAGE kun la Internacia Eduka Oficejo — Genero estis sincere aprobita. Ni esperas, ke 1. E. O. ankau en estonto vokas nin al siaj internaciaj konferencoj, kaj ni decidis, ankaŭ niaflanke subteni I.E. O. kaj aligi al gi La membroj de TAGE eĉ estas petataj. krom tio ankoraii persone aligi. La kotizon de 5 fr. svis. vi bonvolu sendi al la sekretariino de I. E. O. f-ino Marie Buttis, rue Charles Bonnet 4, Ĝenevo, afi al la administrejo de I. P. R. Ni ankaŭ kreis interrilaton kun la nova instruista internacio. K-o RaiioerLeipzig raportis pri la internacia movado. La kunveno decidis sendi jenan rezolucion al la unua kongreso okazinta en London la 22 kaj 23 Aprilo: Al Sekretario de Instruista lnternacio en Paris: „La TAGEi-kon.greso dum pasko 1927 en Praha sendas salutojn al la unua kongreso de la Internacia Ligo de Instriuistunuigoj, okazonta dum ia 22 kaj 23 Aprilo en Londono. Ni konstatas, ke la celoj- de la nova Ligo estas parencaj kun tiuj de TAGE, nome: Unuigo trans la landlimoj de la edukistoj o,_. la tuta mondo sur jenaj

— página 10 del PDF —

principoj: lukto -per edukado kontraŭ milito’ kaj malamo –ii^t<^i-«la popoloj ‘• . . kaj starigo de laŭracia. kaj ‘humana lernejo. ’’ o’ Pro tio TAGE plej sincere kaj kore salutas -la’ fondon . d.e lnstruista Inter– ■ nacio, kies esenca celo estas: Serioza klopodo fortigi -»diverslandaj iri-. ‘ ■ struistoj la senton kaj , volon de frateco kaj solidareco. . , ■ TAGE ‘tre deziras helpi al la ‘nova lnternacio en gia altcela laboro kaj . , promesas sian subtenon lau ĉiuj siaj fortoj. . ‘ j Tial la Internacia Ligo estas petata: ;. ‘■», t l.-permesi la aplikon de la mondhelplingvo- Esperanto a) por referatoj ■ kaj diskutoj ■ dum siaj internaciaj kongresoj, ‘ b) por la korespondado kun’ . sia’ sekretario; 2: komuniki al la organo de TAGE, nonie al .la Internacia ‘ Pedagogia ‘ :. Revuo, ĉiujn gravajn aferojn por ilin publikigi; ‘ ‘ : – ‘ ‘. ‘3; interrilati kun peranto de TAGE, kiun ni elektos en la urbo.de via ,. . sekretariejo. ‘ ■ ‘■ –■..’ Kiel necesan ilon por atingi internacian sentadon de la kolegoj, TAGE. -rekomendas arangi Ja internaciajn kongresojn ne kiel kunsidon por mai- ■ , . multaj delegitoj el diversaj landoj, sed kiel renkontejojn por la amaso. La. . ‘internacia interrilato ne okazu por ‘specialaj delegitoj; sed por la plimulto’ : de la tuta instruistaro. La nuna packonferenco en Praha, kunvokata.de la ‘ ‘ Internacia’ Eduka Oficejo en Ĝenevo, frapante pruvas, ke internacia kon, . greso povas tre kontentige labori, se la nacilingvaj ‘ referatoj estas tradukataj. Esperantan. Spertinte tion, TAGE proponas al la Internacia Ligo aranĝi .;’ la.tagordon de la instruistaj kongresoj en la sama maniero. ; .i • ■ J • Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj. . ‘ < Por vigligi la propagandon en la diversaj landoj estas necese. fondi na… .ciajn asociojn de Esp.-instruistoj lau la modelo de Bulgario, Finlando, Gei–‘. . manio, Saksio kaj Svedio. La kunveno deziris, ke ĉie estigu tiaj asocioj-. kaj ‘allĝu al TAGE. ‘■ -,’ ■ Por influi la packonferencon en nia senco, la kunveno preparis la.dis- ‘ . ■ ■ kuton por la diversaj konferenctemoj. Sed tiu laboro kaj profunda preparo’ . ‘ de kelkaj kolegoj preskau estis superflua, ĉar la packonferenco de’ si’ mem ■ evoluigis tute lau niaj deziroj. Ni nur bedauris, ke la diskutado estis tro-/, ‘ limigita pro la .riĉeco de la tagordo de la packonferenco. .. ■ ■’ .. K-o Hahn, Gohlis-Dresden., prez. de la Saksaj ‘ Esp.-lnstruistoj, saluiti^.’ la ‘. ■ -kunvenon per jena parolado: ■ ■ Tre estimataj gekolegoj el la tuta mondo! Ni venis al la bela ĉefurbo , ■ Piaha ne nur, por viziti la ĉefkunvenon de TAGE, sed ankau por ĉeesti la. pacedukan konferencon. Ni vizitis ambau konferencojn kun la sama sim■ patio; tio montras, ke la porpaca kaj la mondlingva ideoj estas tute ami- ■ kaj kiel iliaj anoj. Kiel Esperantistoj ni nepre devas konsenti kaj, akceli la porpacan ideon, ĉar gi ja estas parto de nia «Interna Ideo de’ ■ ■ Esperanto». Kiel modernaj Instruistoj ni sentas la samajn devojn,’ĉar ni celas eduki generacion, kiu ekkonu, ke la amo al la propra popolo kaj patrolando nur estas nobla kaj sankta, se gi enhavas la komprenon kaj. . ■estimon por la allaj popoloj. Tial ni kiel Esperantistoj kaj Instruistoj estasla pacaj’ batalantoj por la homaranismo, por’ la porpaca ideo. Pro la c-el1 sameco de la’porpaca kaj mondlingva ideoj, pro.la amikeco de la ambaŭ–.’ ■ ‘ ‘ flankaj anoj, mi proponas ,al vi, saluti la- pace.dukan konferenepn per -ena . .adreso: ‘ ‘ • ., .

— página 11 del PDF —

‘ „N-ij ano} ‘de la. Tutmonda ‘ Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj en Praha- . kunvenintaj ‘Okaze de nia eefkunsido, salutas tutkore la paeedukan konterencon. Kiel instruistoj kaj esperantistaj, edukantaj niajn infanojn – lau ‘ la Zamenhofa Interna Ideo de Esperanto, ni tutanime konsentas la celojn.de, la porpaca konferenco. , Ni promesas uzi niajn tutmondajn peresperantajn interrilatojn. por servi . fidele kaj favore al la alta ideo de la mondpaco.» . La rezolucio unuanime estis akceptita kaj de k-o Neuzil prelegita ‘en la ‘ ‘ packonferenco. •“ – La ĉefa -enhavo kaj la plej interesa parto de la TAGE-kunveno kompreheble estis la packonferenco, pri kiu ni raportas en la sama n-o kaj kiu ‘ -signifis.grandan instigon al nia instruista movado. Kiu deziras danki al ‘la . Internacia Eduka Oficejo por tiu helpo, aliĝu al gi kaj menciu, ke li. estas membro- de-TAGE. ■■G o 1d b e r g..

. .

.

TAGE-KUNVENO DUM LA UEA-KONGRESO EN DANZIG. TAGE aranĝos fakan kunvenon en Danzig kun jena tagordo: 1. Raporto pri TAGE kaj Internacia Pedagogia Revuo, . 2.- TAGE-konferenco kaj Pac-konferenco en Praha 1927. ■’ ■’ 3. Instruado de- geografio per Esperanto. . 4. Liberaj proponoj. • ■ Ciuj Esperanto-instruistoj, speciale tiuj el la najbaraj ŝtatoj de Danzig’ . kore estas .invitataj. Liberajn proponojn, precipe de tiuj gekolegoj, kiuj .ne ‘ partoprenos la kongreson, sendu al ;

.

.

–

. «■■ • ■

■

‘

Albin Neuzil. lernejestro, OĴomouc – Neifedin, Ĉehoslovakio-.. Prezidanto de TAGE.. •

.KONFERENCO DE LA INTERNACIA FEDERACIO DE . . ASOCIOJ INSTRUISTAJ (EN LONDON – 1927). Reprezentantoj de la ĉefaj instruistaj asocioj franca, germana, holanda, sveda, baltikŝtata kaj angla kunvenis ĉe Hamilton House (N. U. T. admnistra . sidejo) en.la fino de Paskosemajno. S-ino Vesman, la edzino de la latvia’. ministro en London reprezentis Latvion, Estonion kaj Litovion, car la financa .’stato – malhelpis la alsendon de instruistoj. F-ino Theodora George, – laupete de Augustus Thomas, prezidanto de la Mond-federacio de Edukaj Asocioj, ĉeestis-kiel observanto. Estis interese denove vidi la kavaliron Ernest Grey»‘ en la komitata eambro, aganta en ĉi tiu okazo kiel interpretisto kaj ne kiel. efrnetanto de Unuigaj planoj. Pro la neevitebla foresto de S-ro Mander – (prez. ‘ N.U. T.) S-ro Goldstone prezidis, kaj M. Louis Dumas (franca) kaj S-ro Wolff (germana) elektigis vicprezidantoj. La paroladoj kaj diskutoj okazis en samrajto de angla, franca kaj germana lingvoj. • » «S-ro Goldstone diris, ke estas lia fiera privilegio doni al la delegitoj trekoran bonvenigon en ‘la nomo de la N. U. T., kiu nombras 121.000 anojn .’■el ĉiuj ‘tipoj de lernejoj kaj kolegioj en Anglujo kaj Kimrujo. Ni sentas- kiel ■. grandan komplimenton, ke oni London elektis kiel la kunvenejon, aparte – kiam ni konsideras la grandajn distancojn, kiujn travojagis’kelkaj delegitoj,,’. kaj la’ nuntempan malfacilan financan situacion. Preskaŭ ĉie en. la mondo ■

— página 12 del PDF —

74

ekzistas la deziro pri pli bona kompreno inter la popoloj. Estas ne nur en la animoj de statistoj, sed la ideo al pli bonkoraj internaciaj rilatoj disvastiĝas kaj esprimigas inter geviraj bonvoluloj ĉiulande, kaj estas sentate per persona kontakto en kunvenoj simile al la ĉi-tiea. — kunveno de geviroj, samprofesianaj kaj samideanaj — ke solvo de ĉiuj malkomprenoj devas esti serĉata. M. Louis Dumas, kiu estis aganta provizora sekretario de la federacio, faris longan kaj interesan raporton pri la laboro, kiun li faris dum la lasta kunveno en Parizo en Septembro 1926. Instruistaj asocioj en Bulgario, Serbio, Ĉeĥoslovakio, Latvio kaj Svisio jam anoncis sian intencon, filiigi al la federacio, kaj la tuta membraro nun nombras pli ol 400.000. Kun la la instruistaj asocioj de Usono, Cilo, Brazilio, Argentinus kaj Meksiko ekzistas interrilatoj. Multe da informo estis donita al instruistoj en diverslandoj pri jenaj temoj: freŝaeraj lernejoj, „Montessori“- kaj „Dalton“-metodoj, porinstruista eduko, instruista rango; kaj la klopodo en kelkaj landoj, forigi el studlibroj cian falsan informon pri la lasta mondmilito. M. Dumas diris, ke la demando pri internacia libertempa tendaro por knaboj estis esplorita kaj la rezulto estas ke dum la monato aŭgusto tendaro starigos ce Cette sur la Mediterana marbordo apud Montpeliera Knaboj estos enlasitaj en la tendaron pagante inkluzivan pagon de 2 ŝ. potage. Ankaŭ estis konsiderita Ia demando pri kursoj en la historio, geografio, etiko k t. p. Espereble estos eldonata monata jurnalo au bulteno, kiam la federacia financo ebligos Ci tiun eldonajon. Konsidero estis donita al la federacia konstitucio, aparte rilate la voĉdonon ‘en konferencoj kaj la monsumon pagatan kiel filiajn pagojn. Sekvis, diskuto pri la sumo, kiun pagu Ciu aliginta asocio kiel kontribuon al la federacia kaso . S-ro Sainsbury (angla) indikis, ke li ne kapablas, doni definitivan konsenton al la propono de la franca kaj germana delegitoj. La lasta proponis, ke la kotizo estu fiksita po du dolaroj amerikaj por Ciu milo da ane:, kaj ke la respektivaj administraj komitatoj estu konsultataj, Cu iii volonte kontribuoŝ po duoncendo (amer.) por Ciu ano, por ke la federacio taŭge funkciu. Fine M. Dumas akceptigis amendon, kiu estos resendata, al la respektivaj administrantoj por ilia konsidero. Trovigis, ke la holandaj delegitoj ne kapablis konsenti, same kiel la anglaj, Car iii ne ricevis mandaton de sia organizo, konsenti iun pagon pli ol la 25 dolaroj, kiu estis fiksita en Parizo kiel la minimuma intertempa. pago farota de Ciu asocio. Estis efektiva konsento inter la reprezentantoj, ke la diversaj agadoj federaciaj devus esti raportataj al la filiaj asocioj per bulteno se eble, ankau per raportoj en la profesiaj jurnaloj Tiulandaj pri federaciaj kunvenoj, ankaŭ pri agado por la intersango de informo, plialtgrada eduko, proftsia normo kaj pli bona kompreno inter la nacioj: Konstatigis, ke la etendo, gis kiu ebligos eldoni bultenon devas dependi de la rimedoj konsentitaj de la filiaj asocioj. La idealo celota estas eldono de bulteno en angia, franca kaj germana lingvoj. Nuntempe la eldona laboro koncentrigas en Parizo. La unua n-o de la federacia organo aperos en Julio. M. Dumas atentigis pri lernejaj historio-libroj, enhavantaj aludojn al la lasta grandmilito kaj al la rilato inter Francino kaj Germanujo. Li diris, ke instruistoj francaj faris Cion eblan, por forigi tion. kio povas kauzi akrajn sentojn au misdiron de faktoj rilate al Germanujo kaj li petegis la germanajn kolegojn, ke iii same agu, forigante el germanaj studlibroj ‘misprezenton de

— página 13 del PDF —

75

Francujo. Oni eksciis de la germanaj delegitoj, ke tiu karakteriza ago jam estis -farita. . M. Dumas estis nomita sekretario federacia dum unu iaro kai M. Lapierre asistanta sekretario. La ekzekutiva komisiono konsistas ‘el la du sekretarioj kaj – Lapierre (Francio), Goldstone (Anglio), Wolff (Germanio), Bjerke (Svedio), delegitoj el Ĉeĥoslovakio kaj Bulgario. La sidejo de la Internacio estas en Paris en la Instituto por intelekta Kooperado (lnstituto de la Ligo de Nacioj) 2 rue Montpensier (Palais Royal). Oni konsentis, ke la sekvanta konferenco okazu en Berlin Pasko 1928. Kiam- la konferenco finis en la dua tago, la reprezentantoj kore dankis la anglajn kolegojn por la varmega bonvenigo. Vendredon vespere la 22-an de Aprilo la -Ligo de Nacioj festis ce tagmanĝo la konferencan reprezentaron. D-ro Kimmins prezidis, D-ro Maxwell Garnett tostis „la federacion» per elokventa parolo, kaj koraj respondoj estis farataj germane kaj france de s-ro Wolff kaj M. Dumas. S-ro Sainsbury tostis la Unuigon de la Ligo de Nacioj, al kiu D-ro Kimmins respondis per verva parolo. La sekvantan tagon la delegitoj veturis per automobilo tra bela parto de Surrey kaj restis Ce Castle Hotel, Hampton Court, kiel gastoj de N. U. T. Estas sendube, ke la diversaj kunvenoj okazintaj en London faris multon, por fiksi la amikecon inter la instruistaj asocioj, kiuj sendis delegitojn al la konferenco. N. U. T. = National Union of Teachers. El „The Schoolmaster and Wom;m Teacher’s Chronicle» traa.

K. H ancock. RIMARKO DE M G.: Por diskuti pedagogiajn, siniiik.atajr. demandojn eble suficas tiaj konferencoj de kelkaj delegitoj el la diversaj landoj. Sed se la internacia federacio volas flegi, ec estigi inter la instruistaroj la sen.on kaj volon al internacia frateco kaj solidareco, ni devas postuli grandajn kongresojn, sur kiuj renkontigas kaj interamikas miloj da diverslandaj geinstruistoj — ne nur kelkaj dekduoj da gvidantoj de la kvarcentmiloj. Ne toastoj dum lunĉoj de konferenca reprezentaro, sed interkonatigo, mi riskas skribi la gravan vorton inte🇫🇷itigr>, de la instruistoj mem necesas. Se ciujare la kongreso sangas la laudon, tio ankau ne estas tro malfacile.

ĈEFKUNVENO DE LA ESPERANTO-ASOCIO DE GERMANAJ INSTRUISTOJ. La ĉefkunveno 1927 okazis antauirante la ĝerm;m;^.^ Esp.-kongreson la 16., Aprilo en Koln Gi – malfermigis antautagmeze per du lecionoj en la Dau-lernejo antaŭ multnombra ĉeestmtaro (inter aliaj la fame konaia s-ro Ernest Archdcacon, Paris, gasto de la germana kongreso kaj du reprezentintoj de la lerneja autoritato en Koln). La lecionoj — la unuan faris s-ro Degen, Leipzig, la duan s-ro Simons, KOln kun sia klaso diligentege instruita pri nia lingvo — estis efika laboro varbanta kaj esperiga pieludo al la kongreso germana. Dum la posttagmeza kunsido oni audis la jarraporton de la prezidanto, k-o Degen-Leipzig kaj la kasraporton de la kasisto, k-o Schneller-Leipzig. Fondu instruistajn lokogrupojn komencigante E-kursojn por instruistoj en la’46 grandurboj germanaj, la instruistaj lokogrupoj estas la ĝermĉeloj de

— página 14 del PDF —

.76

‘ ‘

‘ .

‘

.

•

‘

.

‘ ;_. .

:

■

nia ‘ aŝocivivo ‘ kaj la antaŭgvardio. de la E-venko fina-!. Tio. estas la-ideo de la nunjara ĉefkunveno. Tial la estrarajn raportojn sekvis du’ referatoj dek-o Schneller: La celoj de la instruista E-movado kaj Jarlaboro de instt^iu . ista lokogrupo. . ■ ■ •. ■ . La kunvenintaro kun granda bedauro sciigis, ke k-o Degen pro malbona^ sahstato estis fordononta sian estran oficon. Kiei nova prezidanto estis ’ elektita per unuanima voĉdonado kolego H. Schneller, lernejestro en Leipzig: Ĉe. la fino prezidanto dankis al la kolegoj en Koln pro ilia afablega kloppdado al la bonega aranĝo kaj la sukceso de nia kunveno. • . 1’ La nova estraro estas jena: Prez.: H. Schneller, Leipzig W 35, Schonauer. Str., 1.; vicprez.: R. Rauber, Leipzig; kasisto : E. Spange, Leipzig, W 35, Linde- : nauer Str. 55; sekr.: F-ino H. Albrecht, Leipzig N 24, Ploss Str. 54 kaj K, Vogel, Leipzig; kons.: R. Michael, Leipzig kaj H. Laudel, Seehaus^(jr^-^^<^p^;zg?- •. . Ge – la komenco de sia laboro la estraro sentas la devon, plej kore danki ■ ankoraufoje ĉi-tie al la . gisnuna prezidanto, s-ro Artur Degen-Leipzig,. ‘tiuvere majstra Esperantisto per diroj kaj faroj fervorege laborinta ĉiam kaj ĉie;’ . >ĉe la- skribtablo verkinte lernlibron kaj artikolojn, nelacigeble propagandintakaj organizinte la instruistan E-movadon en lokaj kunvenoj, en landaj. kon- – . ; gresoj- kaj sur la fruktodona kampo de internaciaj kunsidoj (Niirnberg 1923, Wien 1924). Plej korajn dezirojn al lia bonfarto!’ La estraro nova havas la ‘ programon malnovan: Ni laboru — kaj gi alvokas la asocianojn: Kunlaboru!

..

TUTMONDA LERNEJA SERVO,

1. -Antau pli ol du jaroj kolego Pfutze en Falkenstein i. V. fondis, la \ «Tutmondan Lernejan Servon» (TLS), kiu celis ĉefe la peron de la .adresoj’ ‘ de korespondemaj infanoj precipe el la popollernejoj. Li fervore laboris»ĝis». – ■. sia neatendita forveturo al Sao Pablo en Brazilio. Koncerne liajn klopodojn rni ‘volas nur citi,— krom la peron de multaj adresoj — liajn koresponda. ajojn -kun la Ruga Kruco en Parizo, kun la Germana Ruga Kruco en Berlin. ■ kaj la Intern. Eduk. Oficejo en Ĝenevo. Ĉiel li povis progresigi la TLSn. Tuj post lia translogigo la TLS ne plu funkciis dum kvin monatoj. Neniu .’. sopiris al ĉi tiu laboro, ĉar — tio estas facile kompreneble — gi kauzas; ne nur multan laboron sed ankaŭ elspezojn el la propra poŝo. Kolego ‘ Pfutze mem pagis la plej multajn elspezojn; nur de kelkaj Saksbj li ricevis monsubtenon. Ankaŭ en la sekvontaj -monatoj la malgojiga monbazo restos, sed tamen mi ekprenas la laboron de mia arniko Pfutze kaj provos, kie! li’ ‘antauenpuŝi en ĉi tiu rilato n an aferon. ’ . 2. – Kiun utilon vi havas per TLS? Sendube vi ankau estas konvinkita kaj’ fervora Esperantisto, kiu ofte «pripensis, kiei oni povus apliki Esperanton, : por montri al la mondo la nepran necesecon de Esp. Certe -vi ne povas gajni multan monon per Esp-o, sed vi povas plej efike labori por la dis- . vastigo de Esp-o, ĉar la instruistaro estas tre grava faktoro sur la vojo al • ia venko de Esp-o en la mondo. Nur instruante Esp-on en multaj lernejoj; » fine eĉ en ĉiuj lernejoj de la mondo, Esp-o farigos fakta internacia lingvp..’ . Tial helpu per Esp-instruado en via lernejo, ke la gepatroj,-la lernejaj’ ■ autoritatuloj, la geinstruistoj ekkonu la valoron de Esp-o kaj gian certan benon ‘por la mondinterrilatoj, ke iii almenau ne plu primoku gin. La .-.ĝojo de la lernantoj pri iliaj sukcesoj en Esperanto certe influos la gepatrojn. Sed konservi la komencan- grandan .intereson de’ la infanoj estas malfacile.

— página 15 del PDF —

77

• Ofte okazas, ke multaj ‘lernantoj forlasas- la’ privatan aŭ libervolan instruadon poresperantan kaj nur kelkaj fervoruloj ‘testas, per kiuj ni ne povas ‘ataki la .indiferentecon’en la mondo,_en kiu regas la nombro, la amaso. Nia devo estu tial: Ni konservu la infanan intereson pri Esp-o, poi ke ni povas . • montri post la fino de la kursoj grandan nombron de geesperantistoj, kiuj . .’- plenkreskinte piigrandigos la armeon de „pacaj batalanto*1. ‘ Krom la lerteco de la instruisto ni havas tre efikan helpilon, por konservi la infanan intereson pri la Esp.-instruado en la korespondado kun alilandaj, infanoj. La ebleco, ricevi belajn ilustritajn kartojn, poŝtmarkojn, desegnajojn, .gazetojn, preŝitajn per nekonataj literoj ktp. ĉiam denove instigas’ al la lernado de Esp-o kaj pruvas al la infanoj, samtempe, ke Esp-o jam’ nun ; estas konata en la tuta mondo. La instruisto povas instigi la infanojn, ke . ili.skribu ‘ pri la vivo en la lernejo, pri la laboro de la gepatroj, pri la apartaj kutimoj en la lando, pri festoj, pri la lernejaj ekskursoj, pri ‘la . ■.’mdustrio’kaj la agrikulturo de la hejmujo ktp. Poste elĉerpante la korespond■ ajon li povas vivigi la tutan lernejlaboron, ekz. geografion, historion, ‘ -kalkuladon, desegnadon ktp. Instigante la infanojn al la internacia korespond. ‘ado-la instruisto ankaŭ samtempe plenumas specialan devon, kunhelpi en la laboro por la interpacigo kaj interfratiĝo de la popoloj. ‘3 3. Por servi al la infankorespondado TLS peras lau la provizo de adresoj i . 1. korespondadon inter lernantoj. (Oni plenumos laueble specialajn dezirojn kaj donos ankau se eble al ĉiuj infanoj de iu klaso adresojn de infanoj el diversaj landoj). 2. korespondadon inter tutaj klasoj. 3. korespondadon inter klasoj kaj eksterlanda instruisto. . Cu TLS , povas peri multajn adresojn, dependas de vi, karaj gekolegoj. Tial rui petas vin: Ne prokrastu la komunikon de adresoj, car TLS intencas-. -montri aj la ĉeestantaro de la Danziga Kongreso la benon, kiu elfluas nian arangon ‘ kaj samtempe la disvastiĝon de Esp-o en la lernejoj. Sed ‘TLS.bezonas la helpon de ĉiu kolego. Ne forgesu, ke ni impresos unuopajn . instruistojn kaj tutajn instruistajn unuigojn nur per la fakto, ke Esp-o estas-, inŝtrufako, kiu — kiel neniu alia — povas subteni kaj vivigi ĉiujn aliajn . fakojn kaj kiu povas eduki al pacifismo. 4. Estas kompreneble, ke TLS ankau bezonas monon por paperoj, kovertoj, listoj, poŝtafrankoj, reklamo ktp. TLS postulas nenion de vi, sed gi petas; ‘ ke .vi kunsendu respondkuponon (poŝtan au pagilon de UEA) por la respondo. Certe ni ne rifuzos mondonacojn, sed ni ankau peros korespondadon, -se vi ‘ nenion estus ensendinta. Skribu ankoraŭ hodiaŭ au en la proksima semajno al TLTMONDA LERNEJA SERVO, Richard Muller, Gabelsbergerstr. 2. . A u er b a c h i. V.. Oermanujo. •••

Richard Muller.

EL DIVERSAJ LANDOJ. El Anglio. La ĉiujara konferenco de la „National Union of Teachrss» okazis dum ■ la Pasko-semajno ĉe Margate. Granda nombro da delegitoj el ĉiu angla , landparto ĉeestis. Ankau alvenis kelkaj delegitoj el transmaraj landoj. La

— página 16 del PDF —

78

konferenco kore bonvenigis ĉi tiujn kaj aŭdis kun plezuro la fratajn salutojn, kiujn transsendis la holanda, germana kaj franca asocioj instruistaj per siaj reprezentantoj, nome: S-oj Mynheer de Zeeuw, Hoehne kaj M. Louis Dumas. Rezolucioj. La konferenca, tagordo estis tre plena kaj pro manko de tempo kelkaj eroj restis nediskutataj. Post finita debato la konferenco unuanime aprobis jenajn rezoluciojn: Malpliigo de lerneja instruistaro. Ĉi tiu konferenco, kredante ke ĝi tute kontraŭas la veran edukon, protestas kontraŭ la agado de la Departemento de Eduko, kiu trudas al lokaj aŭtoritatuloj la malpliigon de ilia loka instruistaro. . Konstruadaj Reguloj kaj Grandeco de Klasoj. Ĉi tiu konferenco denove rfsertas sian kredon, ke neniu lernejo kontentigas se ĝi ne provizas: 1. Klasoĉambrojn por kvardek lernantoj kaj ne plu, 2. Sufiĉan provizon por sportludoj, 3. sufiĉan apartan ejon por la instruistaro, apartan ĉambron,’en kiu la kuracisto povas esplori la infanojn. Laŭ opinio de la konferenco neniu klaso en elementa lernejo devus nombro pli ol kvardek lernantoj. Ludkampoj. Ĉi tiu konferenco kore aprobas la kunagadon de la N. U. T,-administrantaro kun la Nacia Asocio de Ludkampoj, kaj rekomendas al ĉiuj lokaj aŭtoritatuloj, aranĝi lokajn kaj regionajn esplorojn, por eltrovi la nuntempajn kaj estontajn bezonojn de la loĝantaro kaj disponebligi sufiĉe da ludkampoj eksteraj spacoj. La konferenco aparte atentigas pri la ŝancoj rilate al domkunstruadaj kaj urboplanaj projektoj por tia disponebligo. Klasifikodelernantoj. Kvankam la aĝo devas esti la decida faktoro, konsiderota en la klasifiko de lernantoj, la kutimo klasifiki nur laŭ aĝo estas eduke malĝusta. La afero de infana klasifiko devus esti tasko de la ĉefinstruisto, kiu plenumu ĝin post interparolado kun la klasinstruisto}, kiuj povas konsili laŭ persona scio pri nuntempaj sciaĵoj kaj edukeblaj kapabloj de siaj lernantoj. Kvalifikaj instruistoj. La konferenco denove asertas sian opinion, ke la elementa lerneja instruistaro devus konsisti el kvalifikaj instruistoj, ĉar estas plej bone por eduko kaj infanoj, kaj opinias, ke nun alvenas la tempo, ke la Departemento de Eduko anoncu pli fruan daton, post kiu neniu nekvalifika instruisto estu enoficigata. Nekontentigaj loĝejoj: Ĉi tiu konferenco instrukcias sian administrantaron, enketi pri la problemo: „Kiel influas la netaŭga kaj nesufiĉa loĝejo la mensan kaj korpan sanstaton de la infano (Raporto pri tio en la konferenco de la venonta jaro). 4.

kaj

F-ino Kate H a n c o c k, 172 Sackville Rd. Hove — 8ussex, Anglujo.

— página 17 del PDF —

79

.

Korespondado.

G e r.m a n u j o: W. Hoffmann, instruisto, Assaunen b.Wandlacken, OstpreuBen, Germ. deziras interkorespondas pri korpa kaj aliaj punoj en lernejoj diverslandaj. . . . Sovetio: instruistovde Esperanto per lernolibro „Petro» petas gekolegojn de ĉ .1, sendi al li ilustritajn lernolibrojn . kiel „esp. infanaro» de Seriŝev. nacilingvajn lernolibrojn kaj apartajn tabelojn, skemojn, pentrajoj)!, diagramojn kaj a., lernadon de i. 1., kaj skribi pri siaj lertaj metodoj kaj . manieroj. — Sovetunio. — Moskvo 10, Dominikovka, d 29, kv. 3, al Polanski N. — Respondos baldaŭ kaj plenumeme.

DIVERSAĴOJ.

Jarlibro 1927. Gii devas enhavi raportojn pri h histrmstaj Asadoj de la diverslandoj kaj iliaj ĉefkunvenoj 1927. Kiu volas raporti pri sia lando, tuj skribu tion al la administrejo, por ke ni evitu kelkopan prilaboradon. La raportojn sendu ĝis 15. Septembro al la Administrado.

Locarno 4- lnternacia Konferenco de la Laborrondo,,por Renovigo de la Edukado, a 3.—15 . Aŭgusto, sub prezido de Prof. Dr. Bovet, Ĝenevo. Kongreskotizo 25 sv. fr. Pensiono dum la tuta konferenco en hotelgrupo A 192 sv. fr., en grupo B 150 sv. fr., lito en seminario 2 sv. fr. po nokte. Aligilon petu de Miss Clare Soper, 11 Tavistock Square, London WC. 1. aŭ de S-ino Dr. E. Rotten, Kohlgraben b. Vacha, Rhon.

Esperanto-Asocio de Saksaj Geinstruistoj. ftEn Edinburg la faka ĉefkunveno de la esp. geinstruistoj elektis kiel temon por la geinstruista ĉefkunveno dum la Danziga kongreso: ^Geografia Instruado aaj Esperanto» (propono de Prof. Dr. Bovet, Ĝenevo). Preparu raportojn pri viaj Spertoj! Saksaj gekolegoj, anoncu vian partoprenon al la Prez. W. H a h n, Gohlis-Dresden.

Toronto-Kanada. Dua kongreso de la Mondfederacio de Edukasocioj, 7. — 12. Augusto sub prezido de Aug. O. Thomas, Sata komisaro de edukado, Maine, Usono. Kiel reprezentanto de TAGE partoprenos E. J. Bengough, Mc. Master University Toronto.

Internaeia gazetservo de la Mondjunulartago sendas liston de 105 gazetoj, kiujn gi rondirigas lau mendo por malalta abono. Petu la folion de Kurt Heinrich, Berlin N 113, Driesener Str. 10.

— página 18 del PDF —

Organo de Mondjunularligo.

–

.

Batalas kontraŭ militarismo. Skribu al Georg Schulze-Moering, ‘ Berlin ■ SW 11, ‘ Mockernstr. 133 a. ‘

Abstinuloj.

,

En Danzig oni aranĝos dum la 19-a abstinulan kaj eble bontemplanan.. . fakkunsidojn en ejo kaj lempo, kiujn la loka kongresa komitato fiksos, Temojn kun decidproponoj sendu al instruisto ‘•’..■■ .

Emil H e i k,k i n e n, Vainikkala, Finlando.-.. ,

Kial ne Esperanto ?

•

.

En .Freie Lehrerstimme» (Libera instruistara voco), la organo de la austria ,.Freie . Lehrergewerkschaft“ (Libera Instruista Sindikato), Majo-numero mi legis i. a. raporton pri la unua .Eŭropa instrufilmkonferenco», kiu okazis la 7-an gis 12-an de Aprilo en ■ Bazel kaj Ce kiu ĉirkau 200 reprezentantoj el 19 ŝtatoj ĉeestis. Ce la fino de la raporto -. ‘ .oni povas legi, ke „spite al la lingvaj malfacilajoj — oni parolis germane, france, angle, • itale kaj hispane — tamen montris fortakcmprenemo kaj volo al internaeia kunlaborado ■ • Cu ci tio ne estas denove ekzemplo por la neoeseco de internacia helplingvo kaj kial .oni ne ekuzas Esperanton ? ■. » Franz Watzinger, Widmanny 27, Villaeh – .Austrio. . ’

Laudinda poresperanta laboro. F-ino“JuIie Supichova, fakinst-ino, M. Stepanska 6 – II, PRAHA, faris jenajn paroladojn: ■■ 5. III. en .Unuigo instruistina» — .Esperanto en pedagogiaj rondoj». , .. , ? 7.’ III. en .Instruista Sooieto» — „Pri Esperanto kaj TAGE». » 28. III. en knabina burga lernejo „Pri Komensky, paco kaj Esperanto». ■ T 1. IV. en „Centra Instruista Societo» — „Esperanto kaj lernejo». .• . ■’ 3. IV. en .Rondeto de Esperantistinoj» — .Zamenhof kaj lia verko». . ■■

Internaeia Jŭnultendarc sui la kastelo Freusburg. ■

‘■

8-14 Aŭgusto okazos sur la kastelo Freusburg (Rejnlando, Germ.) tendara semajno, ■ al kiu la junularo ĉiulanda kaj giaj amikoj estas invitataj. El ĉiuj agadaferoj, la religia, .. eduka, kaj arta, ekonomia, politika, soeiala kaj vivreforma, el la varieco deda junulara… kaj reforma movado, malgrau Cu konsola kaj konservinda specialpo kaj malsameco de la .taskoj, mi volas kunveni en komuna servo je justa kaj paca ostonteco. Homoj .’ de bonjlCl:o, kiuj en forta memdisciplino kaj respondeco persona vit-formado ekzemplodonante volas prepari la venontan homaran komunecon kaj volas helpi unu. la alian -per reciproka interkomprenigo kaj frateco, estas bonvenantaj. La internaeia .-helplicgvc de la tendaro estas Esperanto. Demandoj kontrau duobla afranko (el eksterlando ‘internacia respondkupono) al Hedwig Eichbauer, Hamm-Sieg, Germanujo. . . . Presejo : Dr. Karl Pickert, Leitmeritz, Bohemio.

— página 19 del PDF —

Por En- kaj Eksterlando

Cti vi propagandas por Int. Ped. Revuo

liveras plej rapide

Librojn el ciuj fakoj,Revuojn kaj Muzikaĵojn ★ Librovendejo WernerReisseNachfolger

Cu vi volas konatigi kun la ideoj de tamaj homoj kiel Barbusse, Kropotkin, Lenin, Marx kaj Tolstoj? Aĉetu kaj legu: Barbusse,

Eklumo en abismo, 96 p.

Dr. Schnirch & Hamann

Kropotkin,

Leipzig O 30, Ludwigstr. 36

Lenin,

Etiko, 240 p.

Komunista Manifesto,

Tolstoj,

Oficiala Organo de Sveda Laborista Esperanto Asocio.

0,80

1,80

Stato kaj revolucio, 160 p. 1-

Marx,

Svenska Arbetar Esperantisten.

germ. mk.

Tri verkoj,

0,60 0,80

Haveblaj ĉe

R. Lerchner, Colmstr. 1 Leipzig O ’27

Redaktoro: Einar Adamson. Prezo po jaro 2 gm.

Petu specimenon per il. p. k. de S.L. E. A., Box73,Goteborg, Svedio

Varbu abonantojn por Int. Ped. Revuo

— página 20 del PDF —

Ĉiu progresemulo legu la internacian, iaboristar., semajnan gazeton

s eAJ N’ E

SENNACIULO!

aperas la aktuala, ilustrita neutrala ĵurnalo de la Esperanto-irrovadro en granda, tagjurnala formato:

Enhavo: Raportoj pri vivo kaj batalo de la laboristaro en la tuta mondo, seriozaj studoj pri sociaj problemoi, artikoloj pri moroj kaj kutimoj en diversaj landoj, kroniko pri Ia esperantomovado,sciigoj pri scienco kaj tekniko, radio, laborista sporto, lingvaj demandoj ktp ktp.

Semaine, 8-paga, ilustrita, kun senpaga monata aldono „La Lernanto».

La plej malmultekosta esperantogazetoj Abonprezo 2,25 germ. mk. en 3 monatoj (por membroj de S. A. T. 2 germ. mk.) Abonojn akceptas:

R. LERCHNER, Colmstr. 1, Leipzig O 27, (Germanujo).

Esperanto -Junularo Universala instruilo kaj PraktikUo La gazeto de ia Juna generacie

Abonprezo: jara por 8 numeroj 8 leterafrankoj al eksterlando, (= 8 respondkup.) = 1 Sm, 0,48 us. doi., 2 RM, 2,50 sv. fr. 2 br.sil. Oni povas aboni kvaronjare. Anoncprezo: po 2 kvadratcentimetro,! 1 leterafranko al eksterlande. Anonceto ‘de 10 vortoj (krom unu adreso) 2 leterafrankoj al eksterlando.

Redaktejo kaj administrejo: Instruisto A. NEU PERT, Wedelstr. 17 LEIPZIG N 23, Germanujo.

PrGpagasnda,,. Se vi konas Esperantoinstruiston, kiu ne jam legas Int. Ped. Rev. bonvolu sciigi ties adreson al la administrejo.

HEROLDO DE kun riĉa diversspeca enhavo ekskluzive en Esperanto. Kunlaborantoj en 40 lando,). Petu tuj senpagan ’ specimon de la Administrado

HEROLDO de ESPERANTO HORREM B. KOLN, GERM.

La plej malkara gazeto esperantista’ estas sendube VERDA STELO, kiu aperas ĉiumonate en granda Ĵurnala formato, dukolore presita, kun propaganda teksto en kvar lingvoj, la cetera teksto nur en Esperanto. jarabono nur 2 sv. fk. ad egalvaloro. Kolektiva jarabono (minimume 5 abonoj al sama adreso) 1.50 fk. gis 1.10 fk. Specimeno tute senpage de la Administracio

VERDA STELO, Horrem bei Koln (Germ.)

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

Fupedagogiarevio H K BJ

OFICIALA ORGANO DE TUTMONDA ASOCIO DE GEINSTRUISTOJ ESPERANTISTAJ T. A. G. E.

6-a JARO N-o 9-10

SEPTEMBRO-OKTOBRO 1927

— página 2 del PDF —

— página 3 del PDF —

6-a Jaro. N-o 9-10

Septembro-Oktobro 1927

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO Oficiala organo de Tutmonda Asocio de Oeinstruistoj Esperantistaj (TAGE)

Redaktejo: HANS LUDWIg, Pirna-Posta IV-b (Germanujo)

Administre) o: M. GOLDBERG, Erohburgerstr. 68 p., Leipzig S 3 (Germ.), poŝteekkonto Leipzig 20 410 — A n o n c o j: La linio, 3 mm alta, 6 cm larĝa, kostas 0,30 M.

Enhavo: Tutmonda Espe-antista Pedagogia Servo. — Faka kunveno de geinstruistoj dum la XIX. U. K de E. en Danzig. — SAT-kongreso en Lyon (Aug. 1927). •- 17-a Germana Esperamo-Kongreso 1928 — Iniernacia Esperanto-Servo. — Publika Konferenco „Urbego kaj edukado*. — Edukado dum antaŭlerneja ago. — Diversaĵoj. — Libroj. Broŝuroj . Ricevitaj gazetoj. — Korespondado. — Anoncoj.

TUTMONDA ESPERANTISTA PEDAGOGIA SERVO.

El Ĉeĥoslovakio. Problemo de edukado de tuberkolozaj infanoj. Supre citita problemo estas post la milito ĉiam pli kaj pli aktuala. Oni povas facile konstati en ĉ uj landoj, kiuj estis partoprenantoj je la tragedio, ke infana tuberkolozo kaŭze de malbonaj kaj malsufiĉaj vivkondicoj’ pligrandigis. Kion do fari? Certe unue savi vivon al infano kaj poste doni al gi lernejan edukadon,’ por ke ĝi povu esti plenrajta ano de homa societo. ■ Sed guste dum evoluo de tuberkulozo oni konstatas, ke infanoj estas tro frue lacigitaj ne nur per iu fizika laboro, sed ankaŭ per anima laboro, kaj krom tio pensado- kaj spirito^s-ticĉado estas dangera direkte al iii, helpante al evoluo de malsano. Kiam oni do instruas infanojn, kiel tiujn normalajn, oni ja mortigas ilin; kiam iii estas instruataj tage nur duonon de tempo dediĉita al normalaj estais logika rezulto per pli longa edukado gis la 16-a jaro kaj,, tiam plej parte aliaj jam gajnas monon. •Iel taksado de fortoj de malsanuloj, oni povas fari 3 grupojn: infanoj kun tuberkulozo progresa: tiuj kun tuberkulozo, kiu ne evoluas sed tamen estas aktiva kaj jenaj kiuj estas jam sanaj, sed malfortaj, elĉerpigitaj post batalo kun malsano. Grupo unua estas preskaŭ perdita, gi bezonas absolutan kvieton en la lito. Cambro, kie iii logas, devas esti vasta, bone aerumita, nutrajo devas esti riĉa. Oni malpermesas al iii streĉadon de, fortoj, kaj uzas kiel kuracilojn injektojn de franca farmakopeo, kiujn mi uzadas kun plena sukceso. Tiamaniere infanoj post 4—6 serioj povas esti envicigataj en grupo dua, kie iii povas jam legi, kusi en libera aero kaj simple ludi, ‘eĉ esti instruataj i/2 gis 1 horon tage. Estas mirinde, kiel tiuj infanoj facile asocias kaj’. pensas. Tio estas influo de toksinoj de bacilo tuberkuloza je iniana nerva sistemo. Instruado devas havi lokon en pura aero ati en granda hela ĉambro kaj

La venonta numero aperos la 15-an de Novembro.

— página 4 del PDF —

82

infano ne devas esti lacigita. Unua signo de tio estas plialtigo de vespera temperaturo kaj nokta pli riĉa ŝvitado, kiu elĉerpiĝas organismon. Jam la sekvantan tagon la infanoj estas pli palaj, perdas humoron kaj apetiton. Tria grupo, savitaj organismoj povas esti instruataj 2—3 horojn tage; iii povas eĉ facile labori ekzemple en gardeno, fiŝkapti. Gimnastiko devas esti seninstrumenta kaj bone influas je korpo. Datita plialtigo de fortoj, de korpa pezo estas bonaj signoj. Precipe dum puberta (seksfortiga), ĉe knabinoj ĉirkaŭ 13-a — 14-a jaro, ĉe knaboj je 15-a jaro, oni devas zorgeme progresi, ĉar interna sekreciigo de seksaj glandoj signifas revolucion en organismo kaj vekas tuberkulozon el la dormo. Tia esias piano de edukado de tuberkulozaj infanoj en nia instituto, kaj ni faras bonajn sukcesojn. Originale Prof. D-ro R i e d e 1.

El Germanio. La nova leĝprojekto de la germana regna lernejolego La regna ministrejo de la internaj aferoj finpretigis la novan legproponon por la regna lernejolego kaj estas transdononta gin al la partioj arangintaj la registaron de la regna parlamento. La legpropono esence diferencanta de. la antaŭaj estas organizonta tri egalrajtajn lernejospecojn: 1. La komuna (simultana) lernejo — komuna por infanoj de ĉiuj kred-

antat^rj;

‘

2. La religia (konfesia) lernejo — por infanoj de unu kredantaro (konfesio); 3. La senreligia (laika) lernejo. La konstitucia lego en la prilernejaj ordonoj citas’ kiel normalan lernejon nur la komunan lernejon, sed permesas ankaŭ la organizon de religia kaj mondpercepta lernejoj lari la propono de la edukrajtantoj se laŭorda funkciado de la lerneja laboro • estas garantiita. La religiaj lernejoj estos la evangelia, juda kaj katolika lernejoj. La gisnunaj religiaj lernejoj estu plue ekzistontaj sen aparta propono de la edukrajtantoj. Estu postulota, ke la instruado en la fakoj celantaj la religion kaj moralecon sekvu la pricipojn de la koncerna kredo. Se kiomo de 30—40 gelernantoj ekzistas, kies gepatroj postulas lernejon religian ati mondperceptaii, la organizo de la koncerna lernejo estu permesota. (Do la unuklasa lernejo faros .laŭordajn instru- kaj eduk-laborojn!). Tamen estas konsiderata, ke lernejo kun malpli multo da anoj kiel privata lernejo estos ankaŭ permesita. Lego laŭ tiu propono transdonos la lernejon al regado de la Eklezio. (Komparu la artikolon aperintan en I. P. R. n-o 2-3, 1927: „La venonta legprojeato de Regna Lernejolego».) H. Sohneller.

El Hispanio. Notoj pri klerigado kaj instruistoj. La kondiĉoj, sub kiuj devas instrui kaj eduki la laboristoj de klerigado estas hontindaj kaj nesurporteblaj de indaj homoj. Mi mera, vidinte tion de kiam mi estis porinstruista lerninto (1919-22, inkluzive ambaŭ) firme decidis, ne profesori nek ŝtate nek private — per lernejoj. Pro tio motivo

— página 5 del PDF —

83

mi ekstudis abiturientecon, por poste farigi kuracisto. Tamen mi dediĉas kelkajn horojn ĉiutage al instruado kaj edukado, por iomete helpi miajn pliajn studojn t. e. por gajni kelkajn pesetaĉojn. Sed mi metas kondiĉojn al gepatroj, se la instruoto estas infano. Mi diras, ke mi ne instruos al ili religion, afi sanktegan historion, sed nur la ceterajn lernobjektojn (asignadojn) kaj sciencan moralon universalan senpartian. Se la uloj estas ne infanoj, iii jam ne interesiĝas pri religia afero. Ĝui miaj instrudaj konatuloj, kvankam m estu reakcii la plej multaj ne perlaboras la panon per instruado, sed per tute aliaj rimedoj, plej multe per manaj. Eĉ tiuj, kiuj vere havis fortan inklinon al klerigado, nun ĉiuj klerigadon plej malestimas. La instruistaro estas aro de malfeliĉuloj — tiuj profesiantaj per lernejoj — pri kiuj eĉ ne decas preskaŭ paroli. Por pesetoj iii kvazaŭ hundigas. Ĉio komercigas aŭ politikigas en Klerigio. Sennombraj Stattnstruistoj ricevas pojare nur .2.000 pesetojn, aliaj 2.500, aliaj 3.000, sumo ĉi tiu lasta, kiu devus esti la minimuma. Poste estas aliaj, kiuj eĉ enspezas 6.000 pesetojn jare. Sed plej suferantaj estas la privataj instruistoj. Ili tiom abundas, kiuj serĉas laboron pro mizerigo, ke per 100,125.150 pesetoj monate. Hi laboras 6 horojn tage kaj 2 horojn afi 3 akompanante la infanojn. Kaj plie en vintro iii devas ankaŭ „klasi“ (labori en klaso) nokte 1 -2 horojn tage. Per la muta kolektado de strataj paperoj per sako certe oni povas enspezi 200 pesetojn aŭ pli monate. Komparu tiun teruregan situacion de la enurbaj privat-instruistoj! Sed iii ne vakigas. En la ŝtataj konkuroj oni bezonas dungi 150 instruistojn, ĉu vi povas imagi, kion da iii prezentigas? Respondo: 2—3 miloj da iii! La novaj ŝtatinstrmstoj jam gajnas de komence 3.000 pesetojn jare; sed la malnovaj, kiujn oni devigis studi malpli longe (2—3 jarojn) ne povas vivi. * La plemulto da gepatroj ne konscias pri instruado kaj iii tre malofte sendas siajn infanojn al klerigejoj. Kiam la gepatroj kredas.Jce iii povas jam ekspluati la gefilojn, tuj iii senkompate laborigas ilin. Ci tiuj iras malofte nokte al la lernejo dum vintro (vintraj kursoj vesperaj. sed en urboj tio estas ja dangera, ĉar iii tre baldaŭ prostituigas afi malvirtigas pro malbona primensa zorgo de besta gepatraro, senscia, sed servuteca al pesetaĉoj. En Hispanio estas proksimume 26 000 lernejoj. La nuna registaro .Sanas» ke gi multe interesigas pri iii kaj edukado. Per alia artikolo mi klarigos pri la registaraj, akademiaj kaj konstituciaj ..rimedoj», kiuj pendas kvazaŭ Damoklesa glavo super la instruistoj, se iii ne blinde obeas, afi se iii sentas sin iom indaj, amaj al homaro, afi sentas malemon kontraŭ maljusteco. Tiu, kiu volas vivi nur.por si, trankvile plenumi sian „devon“ en ŝtat-lernejoj, eĉ feliĉe vivas. Cie, ĉu en klerigado, ĉu en alia afero, la indaj homoj de la morgaŭo tre ruze, tre diplomate devas labori, se iii volas daurigi sian oficadon (t. e. vivi) kaj iom plenumi la konsciencajn devojn. Kiam ni komparas nunon kun nia grandioza morgaŭo, ni ĉiam suferas, ĉar ni sentas amon grandegan al homaro suferanta, por gin liberigi el multspecaj katenoj, kiuj ligas gin ĉie kaj ĉiam. Kiam venos nia Libero, por dediĉi niajn ĉefajn fortojn al esploro de la tuta vero? Sed kiom malfeliĉa estas la laboranta homaro, kiu ankoraŭ devas konkiri — eĉ honton mi sentas diri tion — la ekonomiproblemon, kiu estas unua paŝo por la

— página 6 del PDF —

84

..Novega Historio de la Investigacio (esplorado) pri la Vero el Ĉio»; sed homaro ankoraŭ devas trapasi definitive la nunan epokon pri «spirita kaj korpa sklavecoj» pro nesolvo de ekonomiproblemo! Sed ni studu kaj laboru! Sennaciulo 357.

Hispana lernejo, pastrada stultigejo. Laŭ leĝoj de 1857, kiuj ankoraŭ ne estas modifitaj — oni legu apartaĵon 295, kiu tekstas jene — „La aŭtoritatuloj civilaj kaj akademiaj devas zorgi pri tio, ke en ĉiuspecajn edukejojn kaj instruejojn, ĉu registarajn, urbajn aŭ privatajn, (lernejoj, gimnazioj kaj universitatoj) povu eniri tute libere la prelatoj (ekleziuloj) por ke tiuj ĉi konservu ia purecon pri la kredo krista katolika kaj pri la moroj kaj pri religia edukado al la junularo». Tial laŭleĝe neniu rajtas neuzi religion en ĉiaspecaj instruejoj kaj edukejoj. Kompreneble antaŭ la alveno de la nuna diktaturaĉo, preskaŭ neniu estis severe persekutata pro ne-aborto al la leĝo; sed nun oni volas plene apliki ĝin laŭ decido de ministraro per «reĝa ordono» altrudante instrulaboristaron per apartaĵo (artikolo) 170 el leĝo de la 9-a de Septembro de jaro 1857 pri punoj tiaokazaj (eĉ dekjara enkarcerigo) . 1. Ke la universitataj rektoroj kiel inspektoroj de ĉiuj publikaj kaj privataj klerigejoj, ke tiuj ĉi klerigejaj inspektoroj kaj la inspektoroj de unuaŝtupaj lernejoj vigle atentegu pri la doktrinoj kontraŭsociaj aŭ celantaj malunuecon de la patrio, kiujn instruistaro kaj profesoraro el la tuta regno (unuaŝtupaj, gimnaziaj kaj universitataj institucioj) povus dissemi al la lernantoj ĉe iliaj klasoj aŭ persone al iuj lernantoj. Tiaokaze oni tuj faru la oportunan informadon al superuloj, maldungante la instruanton samtempe; kompreneble se la pruvoj estas sufiĉaj. 2. La unuaŝtupaj inspektoroj dum la vizitoj, kiujn ili faros, esploros skrupule la tekstajn librojn kaj se ili ne estas skribitaj hispanlingve, aŭ se ili enhavus dokti inojn kaj tendencojn kontraŭajn al patruja unueco aŭ kontraŭ la bazoj, kiuj estas la fundamento de nuna sociordo, ili alprenigos tujege ilin el la manoj de infanoj kaj maldungos la instruiston kaj sciigos al moŝto ministro de Publika Klerigado pri okazintaĵoj. 3. Tute same ili faros ĉe privataj lernejoj, fermante kaj sigelante ilin, se en ili estas trovataj libroj menciantaj doktrinojn aŭ tendencojn neakceptatajn de nuna reĝimo kaj samtempe sciigu tion al ministra moŝto. 4. Ili ankaŭ ekzamenos infanojn pri eduko kaj instruo, kiujn ili ricevas de la instruisto kaj se ili rimarkas iun malintegrecan instruon kaj edukon (ekz.: se oni ne instruas religion, Sanktegan historion . . .) ili ankaŭ plej akre kaj severe agu. 5. En cititaj vizitoj nepre sciiĝos la inspektoroj pri la konduto, kiun la instruistoj posedas kaj se ili observas gravan mankon (ne viziti meson . .), kiu estus malbona ekzemplo en la loko, vilaĝo … aŭ se oni scius, ke la instruisto sin fordonas al propagandoj kontraŭpatriotaj, sennaciecaj aŭ celantaj la renerson de nuna, dia sociordo, ili tuj agos konsekvence. 6. La inspektoroj estas respondecaj persone pri la plenumo de la antaŭantaj reguloj, konsiderante kiel malbonaĵon treege gravan, se ili ne plenumas laŭlitere (tute). 7. Estos ankaŭ respondecaj, laŭ la aŭtoritata grado, la aliaj akademiaj aŭtoritatuloj, al kiuj estas fidataj la inspektaj laboroj por la malbonaĵoj,

— página 7 del PDF —

85 kiuj povas esti farataj de profesoroj dependantaj de ili, se ili ne korektas tujege plej severe la subulojn, avertante ĉiam al ministra moŝto tuje. Dio gardu, vian moston (ministro da publikinstruo) dum multaj jaroj. Madrid, 13-an de Septembro 1925 — Miguel Primo de Rivera y Orbaneja. Sennaciulo 357 (estas SAT-ano, kies nomo kaj adreso estas troveblaj sur la SAT-jarlibro.

Faka kunveno de geinstruistoj dum la XIX-a U. K. de E. en Danzig. La fakan kunvenon ^kunvokis TAGE. Gi okazis la 29-an de Julio je la 15-a en Perti-lernejo. Ĉeestis 31 gekolegoj. Prezidis: Albin Neuzil, lernejestro, Olomouc-Neredin; protokolis: Karl Krober, Riesa. K-do Neuzil malfermis la fakan kunvenon kaj salutis la ĉeestantaron je la nomo de TAGE. 1. K-do Neuzil raportis pri TAGE kaj I.P.R. Li anoncis, kiom da membroj ekzistas en diversaj landoj kaj varbis novajn membrojn. Li laŭdis precipe la bonan organizon de la saksa geinstruistaro, kies estro k-do Hahn ceestis. 2. K-do Neuzil raportis mallonge pri la Pac- kaj TAGE-kongresoj en Praha 1927 kaj rekomendis la artikolojn en la lastaj n-oj de I. P». R., kiujn li disdonis. 3. K-do Hahn (Gohlis-Dresden) pritraktis en interesa parolado la temon: Instruado de geografio per esperanto. — K-do NeuZil raportis pri siaj spertoj en tiu ĉi fako. 4. K-do Neuzil raportis pri la ceteraj gravaj entreprenoj de geinstruistoj: Tutmonda Lerneja ŝerco. Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo, Esperanto-Junularo. Li rekomendis organizi kaj subteni ĉi tiujn entreprenojn. ŝ-ro T. A. Koziara, seminaria direktoro el Lesna Podlaska-Polujo rekomendis por 1. P. R. specialan anguleton pri la aktualaj’ novajoj pedagogiaj en Ĉiuj landoj, organizon de la rondeto de kunlaborantoj. K-do Neuzil respondis, ke tiu jam ekzistas kaj invitis s-on K. al kunlaboro. . Fine oni decidis pri la temo pritraktota dum la venonta U. K. de E. Helpo de Esperanto ĉe la reformo de la historia, instruado —• proponis k-do Hahn. K-do Neuzil rekomendis, ke ĉiuj gekolegoj preparu kaj prilaboru lernolibrojn pri geografio kaj kulturhistorio de sia lando en esperanto. La prezidanto dankis al la ĉeestmtoj kaj fermis la kunvenon. Ano.

SAT-Kongreso en Lyon (Aug. 1927). Fakkunsido de la edukistoj. Gin malfermis kaj prezidis k-do. Boubou el Orlĉans. Ĉeestis dudeko da geinstruistoj. ’ 1. Edukista SAT-sekcio. Oni decidis kunigi la ŜAT-anojn edukistajn en faka sekcio en celo ligiĝi pli sisteme al klasbatalaj organizaĵoj edukistoj kaj pli grandskale servi al iii. Kiel membroj de Gvida Komitato de tiu ĉi sekcio estis proponitaj: k-doj Van Aelst (Belgio), ŝtay . (Britio), Laquet (Francio), Ktys (Sovetio), Sarafov (Bulgario),, Bonte (Germanio), K-dino Ostnorm. (Britio), Klagin (Usono), ŝinpak (Ĉinio) kaj japana kamarado (japanaj Satanoj proponu iun). Aligojn oni sendu al k-do Boubou,’ 96, rue Saint-Marceau, Orlĉans, (Loiret), Francio.

— página 8 del PDF —

86

2. Sennacieca Revuo eduka serio. La Gvida Komitato de )’ Edukista SAT-sekcio funkcios ankaŭ kiel gvida komitato de la eduka serio de S. R., kiu ekaperos verŝajne en Novembro (trimonate). Estas elektitaj kiel redaktoroj de 1’ eduka serio k-doj Mark Starr (Britio), Zilberfarb (Sovetio), Boubou (Francio) kaj k-do Celestia Freinet (Francio) kompetenta pedagogo pri la eduka tekniko, konata pro siaj verkoj kaj laboroj en Eduk-Intern. Rubrikaran programon de k-do Zilberfarb oni akceptas. Tiel, la S. R. eduka serio estos nur klasbatala kaj neniel konkurencos Internacian Pedagogian Revuon; ĝi estos redaktata laŭ populara formo, enhavos rubrikojn por ne fakedukistaj proletoj, por gepatroj, por junuloj kaj estos facile legebla fruktodone de ĉiuj SAT-anoj. La gazeto enhavos modelan porinfanan klaskonscian rakonton kaj specialan paĝon pri Instrulaborista Internacio sub kontrolo de pedagogia sekretario de tiu ĉi organizaĵo. 3. Interŝanĝu oficejo estas kreata. Jam delonge SAT-edukistoj peradas interŝanĝon de edukistoj kaj lernantoj (studentoj) el diversaj landoj kaj ankaŭ de pedagogia materialo (geografiaj poŝtkartoj, scienc-instruaj objektoj, lekciaj tekstoj). SAT-anoj uzu mem kaj diskonigu nian servon por profitigi ne-esperantistajn k-dojn. Petoj por interŝanĝo de personoj dum libertempo okazu ĉiujare antaŭ majo, oni sin turnu al k-do Boubou; pri interŝanĝo de materialo sin turnu al k-do Varene, Valgorge, Ardeche (Francio). Tiu servo kunlaboras kun la Tutmonda Lerneja Servo Esperantista. 4. Rilatoj kun TAGE kaj IPR estis serioze pritraktitaj. Kvankam ne starante sur klasbatalo, TAGE (Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj) pro sia bazo rigore pacema kaj progresema estas konsiderita kiel varbejo por SAT. Oni rekomendas daŭrigi la interŝanĝon de annoncoj en Sennaciulo kaj Internacia Pedagogia Revuo (organo de TAGE), rekomendas al SAT-instruistoj aboni I. P. R. (faka teknika revuo simila al «Interligilo de P.T.T.) supozante ke I. P. R. rekomendos abonon al Sennacieca Revuo (ĉiuj serioj). Oni konstatis, ke nuntempe estas tute ne eble aboni iun serion . fakan de S. R aparte. 5. La SAT-edukistoj estas insiste petataj kunlabori per sendo de dokumentoj kaj artikoloj al: a) Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo (TEPS), kiu de du jaroj per sia monata informilo senpage sendata al ĉiu kunlaboranto, dokumentas la avangardajn edukistajn gazetojn (adreso de k-do Boubou). b) al: Redakcio de „Vojo de Klerigo», kiu eldonas ĉiumonate esperantolingvan resumon tre valoran, kiun petu ĉiu SAT-edukisto ne ĝin ricevanta, adreso: Spartakovski per., 3, Ĥarkov (Ukrainio). c) al: Oficejo por Informado kaj Kulturrilatoj kun Eksterlando de Ŝtata eldonejo Ukrainia (sama adreso en Ĥarkov), kiu alvokas la SAT-anaron por bibliografia kunlaboro. (Vidu artikolon sur Sennaciulo.) Oni decidis reorganizi tradukservon pri resumo de „V. de Kl.“ kaj per letero danki tiun redakcion tial, ke ĝi uzis esperanton kiel teknikilon por siaj internaciaj rilatoj.

17-a Germana Esperanto-Kongreso 1928. Por la germana Esp.-kongreso pentekoston 1928 en Potsdam eldonatiĝos kongreslibro, enhavonta ĉiajn oficialajn sciigojn aŭ ediktojn pri Esperanto kaj ĝiaj rilatoj al la diversaj fakoj (instruado, komerco, fervojo, interkomu-

— página 9 del PDF —

87

nikigo, polico ktp.). Pro tio mi kore petas ĉiujn tiujn el vi, kiuj povas havigi al mi la komercajn ediktojn, ilin diligente kolekti kaj prespretaj sendi al mia suba adreso kiei eble plej baldaŭ. Per tiu kolektiva verko estos cerle interese, kompania opinion de la unuopaj registaroj laŭ iliaj rilatoj al Esperanto. — Al ĉiuj kunlaborantoj jam antaŭe koran dankon! Max Heinrich, Potsdam (Germanujo), Sigismundstrafie 10.

ATENTU GESAMIDEANOJ! TUTMONDA LERNEJA SERVO prizorgas la interŝanĝon de adresoj por INTERNACIA INFANKORESPONDADO. Sendu kaj postulu adresojn de korespondemaj geinfanoj! Tutmonda Lerneja Servo. Administranto: Richard M lille r, Auerbach i. Vo. Gabelsbergerstr. 2 (Germanujo).

Internacia Esperanto-Servo. 40 jaroj de Esperanto. La naskiĝurbo de la aŭtoro de esperanto, Bialvstok en Poluje, samkiel diversaj aliaj urboj en eksterlando, jam baptis stralojn je nomo de D-ro Zamenhof au de Esperanto. La ban-urbo Zoppot (proksime de Danzig) jus nomis straton kaj placon en kvartalo, tre frekventita per eksterlandanoj lau Esperanto. Sur la „Placo de Esperanto” la partoprenintoj .de 1′ XIX. Universala Kongreso de Esperanto de Danzig laŭ invito de la Konsilantaro de 1′ urbo de Zoppot plantis kverkon je memoro de 1′ 40-a datreveno 1′ apero de la internacia helplingvo Esperanto. Radio kaj Esperanto: Printempe la baltaj stacioj enkondukis Esperanton en sian programon. Depost tiam la stacioj de Cleveland (14. Marto), Oslo (23. Junio), Praka (Paskon) kaj Minsk (Ruslando, ĉiulunde) disaudigis esperante. La turismo kaj Esperanto: Lasttempe turistaj eldonoj kaj gvidlibroj en Esperanto aperis pri Brno (Ĉeĥoslovakio), Cheltenham-Spa (Anglujo), Dordrecht (Nederlando), Dresden (Germanujo), Torquay (Anglujo), kie la Turismaj Oficejoj uzas tiun ĉi lingvon, por diskonigi al la eksterlando la allogajojn de tiuj urboj. La foiroj kaj Esperanto! La foiro de Frankfurt anoncas la baldaŭan aperon de Var-vortaro en Esperanto kun traduko en germana, angla, franca, hispana, kaj itala lingvoj. La foiro de Budapest, jam aperiginte diversfoje prospektojn kaj afiŝojn en Esperanto, okaze de la lasta foiro havis specialan Esperanto-standon Esperanto-interfiretisto tie estis je la dispono de la eksterlanda vizitantaro, por doni al £i en tiu ĉi ingvo ĉiun deziritan informon. La hoteloj kaj Esperanto: Precipe en la hotela servo Esperanto jam faras praktikajn servojn. En Budapest kelkaj hoteloj komencis aliŝi en siaj ĉambroj avizojn kaj regularon kun traduko en Esperanto. Pro la Universala Kongreso en Danzig la tieaj hoteloj faris la saman. La saksa geinstruistaj kaj Esperanto: Saksujo estas la centro de 1′ germana Esp.-movado Esperanto estas tie enkondukita fakultative au devige en grandan nombron da lernejoj. Lasttempe 96 saksaj geinstruistoj fa-ris la Esp.-ekzamenon en la Esperanto-Instituto por la Germana Respubliko en Leipzig, kiu funkcias sub la auspicioj de 1′ germana ministerio de internaj aferoj.

‘

Publika Konferenco „Urbego kaj Edukado»

de la Ligo de Decidaj Lernejreformanoj de 30. Sept. gis 4. Okt. 1927 en Berlin, Biirgersaal des Schonberger Rathauses. Vendr., 30. Sept. 19 ha h.: Malfermo, publika kunveno: „La moderna urbeg operigejo de la popolo». Gis nun anoncitis jenaj parolontaj: M. d. R.

— página 10 del PDF —

88

Clara Bohm-Schuch, Felix Fechenbach, pastoro Hans Francke, Dr. med. Maitin Gumpert, M. d. R. Ernst Lemmer, M. d R. Dr. Marie Elisabeth Lŭders, Bruno SchOnlank, Henny Schumacher, studkonsilisto Dr. Otto Tacke, urbkonstrukonsilisto Dr. Martin Wagner. Sabate, 1. Okt.: „La urbego kiel fakto kaj problemo». i/29 h.: 1. Popolaltlerneja direktoro Dr. Paul Honigsheim-Koln: «Urba kulturo kaj urba ĥaoso». — 2. Ilse Mŭller-Oestreich, Berlin: «Ekstera vivformado». — 3. Bruno Schonlank: «La urbeg-animo». — Diskuto! >/215 h.: 4. Dr. Siegfried Bernfeld-Berlin, studkonsilisto Lydia Stocker-Berlin, instruistino Lofte Behncke-Berlin: „La urbega junularo». 20 h.: Publika kunveno: „La.familiĝarden-dometarego de la estonleco — ejo de popolkulturo.» — Ĝis nun anonciĝis jenaj parolontaj: M. d. R. Bohm-Schuch. Freda Marie Grafin z. Dohna, Dr. Paul Honigsheim, Viktor Noack, Paul Oestreich, M. d. R. Toni Pfŭlf, Prof. Dr. Ludwig Quidde, Prof. Dr. Reinhard Strecker, lernejkonsilisto Erich Viehvveg, urbkonstrukonsilisto Dr. Martin Wagner, regist. konsilisto Otto Albrecht. Dimanĉe, 2. Okt.: „La urbego kiel postulo». 9 h : 1. Studkonsilisto Martin Weise-Dresden: „La urbego kiel kulturpotenco» 2. Urbkonstru-konsilisto Dr. Martin Wagner: «Formado aŭ malestigo de la urbego? — 3. Dr. Waldemar v. Grumbkovv-Breslaŭ: «Ekonomio kaj urba kulturo». — Diskuto! 15 h.: 4. Lernejestro studkonsilisto Herrmann Harless, Sŭdstrand-Fŭhr: «Geedzeco kaj familio». — 5. Dr. med. Fritz Kŭhnel-Berlin: «Saneco kaj urbego». — Diskuto! Lunde, 3. Okt.: «Edukado de la urbano». 9 h.: 1. Studkonsilisto Dr. Otto Tacke-Stettin: «Infaneteco kaj elementara lernejo». — 2. Superstudkonsil. Dir. Dr. Wilh. Ganzenmŭller-Breslaŭ: «La elasta unueca lernejo». — 3. Dr. L. E. Tesar, Dir. de la «Liglanda Edukejo» en Wiener Neustadt: «Produktiva edukado». — Diskuto! 15 h.: 4. Lernejkonsil. Erich Viehweg-Lobau i. S.: «Junularhelpo». — 5. Prof. Dr. Reinhardt Liebe-Freiberg: «Klerigo de plenaĝuloj». — 6. Paul OestreichBerlin: «Eduko kiel religiemigo». — Diskuto! — Finparoloj. Marde, 4. Okt.: «Vizitadoj kaj gvidadoj»: Ĝardendometarego Britz, GehaĝSiedlung, (ĝardendometaro), kampedukejo Struveshof, edukejo Lindenhof, infankamphejmo Gŭtergotz, «Verda domo» en Tegei, fabriklernejo de A. E. G., domo de la firmao Ullstein, sindikata domo de la asocio de libropresistoj, Sarotti, Werner-fabriko, Osram-fabriko. Kotizoj: por ĉiu de la 9 konferencsekcioj: 3 antaŭ- kaj posttagmezoj, 2 vesperoj, 1 vizittago po 1 marko, por membroj kaj junuloj 0,50 gm., kompleta bileto 7.— gm., por membroj kaj junuloj 4.— gm. Aliĝo kaj mendo ĉe instruisto Albert Lenz, Berlin O. 17, Hohenlohestr. 9, poŝtĉ. konto Berlin 19349 por «Bund Entschiedener Schulreformer».

IJI-a Germana Komitato por internaciaj-pedagogiaj aferoj („Dafipa“ — ekstrakto .

Sekve al la pedagogiaj rezolucioj de la 23-a internacia packongreso en Berlin, Oktobre 1924, kaj por efektivigi ilin, la «Asocio de decidaj lernejreformanoj», komisiite de la «’Germana Packartelo», formis sub la prezideco

— página 11 del PDF —

89 de prof. Paul Oestreich, Berlin-Friedenau, kaj lernejkonsilisto Dr. Appens, Dorlmund-HOrde, komitaton kun la supre citita nomo. Gi disdonu la taskon de la interŝanĝo de konoj kaj spertoj en la pedagogia laboro por la novkonstruo en la diversaj landoj kaj inter la landoj ‘lau materioj tiamaniere, ke eksterlandaj pedagogoj pli facile ol ĝis nun povu sin turni tuj al la ĝusta loko afl personoj en Germanio, se iii por orientado ati praktika kunlaboro je certaj punktoj deziras interrilati kun la germana edukistaro. La komitato laboras kune kun la ..Germana Ligo por Homaj Rajtoj», la ..Germana Ligo por la Ligo de Nacioj», la .Internacia l aborrondo por Renovigo de la Edukado“, de la „Mondjunularligo“ kaj aliaj organizoj kaj akcelas amikan kompletigon kaj labordividon kun ciuj pacifistaj organizajoj de la en- kaj eksterlando. Publikiga organo de „Dafipa“ estas „La Nova Edukado», Hensel u. Co., eldonejo, Berlin NW 7, Georgenstr. 46 a. En la komitato la materioj estas nuntempe jene disdonitaj (mallongigite); oni petas, sin turni pro demandoj kaj informoj, koncernantaj la „Dafipa“, al la taŭga adreso: Leinejokonsil. Dr. W. Appens, Dortmund, Kaiserstr. 681: Internaciaj instruplanoj. Studkonsil. Otto Bon te, Frankfurt a. M.-West, Robert Mayerstr. 31-11: Esperanto. Porprofesilerneja instruisto Franz Brunner, Munchen, Fuggerstr. 2-11: Porprofesilernejaj aferoj. ‘ Instruisto Ewald Dahlke, Spandau-Haselhorst.Gartenfelder Str.: Korpa kulturo, ritmiko. Landjugeja direktoro Dr. Gerhard Danziger, Bei-lin-Lankwitz, Waldmannstr. 21: Intero. lerneja kaj lernantara juro. Studkonsil. Peter Engel, Worms, 8peyerer Str. 51: Italaj lernejaj aferoj. Studdirektorino Dr. busanne Engelmann, Berlin 0. 27, Itflandstr. 11: Knabinlernejaj aferoj. Instruisto Otto Feige, Neugersdorf i. Sachsen, Jakob Bohmestr. 9.: Infanteatro, gepatrojedukadkomunumo. Instruisto Friedrich Gerdes, Viktorbur en Ostfriesland: Kampara produktiva lernejo kaj laborlerneja ĝardeno. ” Superstuddirektoro i. R. Dr. Ernst Goldbeck, Berlin NW. 21, Wilsnackerstr. 66-11: Junularpsikologio. Instruisto Jakob Hermann, Koln a. Rh., Ani Zuckerberg 9: Popollerneja movado. Urba kuracisto Dr. med. Max Hodapn, Berlin NW. 23, Klopstockstr. 32: Lerneja kaj lernantara higieno. Instruisto Wilhelm Hoepner, Bertin 0.34, Boshagener Sti-. !3: Porinstruista Klerigado kaj juninstruistaraj aferoj. Dr. Alfred Ilgner, Berlin-Steglitz, Paulsenstr. 39: Kampedukad-hejmoj kaj liberaj lernejoj. Studkonsil. Dr. Heinrich Muller, Berlin-Grunau, Buntzelstr. 13; studkonsil. Lydia Stocker, BeHln-Friedenau, Olfenbacher Sir. 5; studkonsil. Dr. Erich Witte, Berlin SW. 47, Dreibundstr. 16: Reformo de la historiinstruado. Superstudkonsil. i. R. Dr, Kad Muller, Potsdam, Eisenhartstr. 24: Folkloro, inlern. legkaj lernlibroj. S-ino Ilse Muiler-Oestreich, Berlin-Friedenau, Menzelstr. 1; Infano, ludilo kaj edukado. Instruisto Max Nitzsche, Hellerau a. Dresden: „Provlernejoj lVersuchsschulen) en Germ. Prof. Paul Oestreich, Berlin-Friedenau, Menzelstr. 1: Internaciaj Kongresoj. < Dr. phil. Elisabeth Rotten, Kohlgraben a. Vacha-RhSn: Provlerneja movado. Instruisto Josef Rudolf, Bretzenheim a. Mainz: Pacifista-pedagogia movado. Superstudkonsil. Dr. Erich Schonebeck, Berlin 0. 17, Koppenstr. 76: elektado de ĝelernantoj, transiro de la fundamenta lernejo al la supera lernejo. Germana kaj fremda literaturoj. Instruisto W’illy Steiger, Hellerau a. Dresden, Am griinen Zipfa!: Lernigado per la vivo. Studkonsil. Lydia Stocker, Berlin-Friedenau, Offenbacher Str. 5: Gelernant- kaj geinstruist-korespondado. Prof. Dr. Reinh. Strecker, Berlin-Hessenwinkel, Ahornstr. 9: Abstinenceco kaj edukado. Redakoro Emil Dittmer, urbkonsil. en Berlin-Kreuzberg tsekcio por popolkierigado kaj junidarfftegado., Berlin 80. 83, Schlesische Str. 42: Sindikatoj, Produktiva lernejo, popolklerigadaj aferoj. Ministeria konsil. a. D. Albert Falkenberg, Berlin-Friedenau, Wilhelmhoher Str. 29-11: Sindikata geoiicista moyado kaj geinstruistaj.

— página 12 del PDF —

90

1 ,eriiejkons.i. Pau! Hoffmann, W’olgast (Pommern), Lange Str. 3: Popollernejo, PopolStato, Kulturproblemoj. ’ ‘ Punejo-instruisto Fritz Kleist, Breslau 17, Klodnitzerstr. 35: Punplenumado je junularo kaj reformo de la punplenumado. Dr. Fritz IKlnekrimp, estro de la germana lernejo, Sevilla en Hispanio, colegio aleman, Ga-lie Montevideo: Pedagogia reformo (kultura kaj sociala statoj) sur la Ibera duoninsulo. Cani. phil. Rudolf Kustermeier, Bielefeld, Zastrowstr. 24-: Germana gestudentaro, altlerneja politiko, gestudentaro kaj Pacifismo. ŝ-ino Helene Leroi, Heidelberg, Landfriedslr. 8: Internacia infan- (vizit-) interŝanĝo. Instruisto Max Palm, Mengede-Nette a. Dortmund, Melanchthcnstr. 18: Laika lernejo. Prof. Dr. Ludwig Quidde, Berlin SW. 68, Zimmerstr. 87-IV (Germana Pac-Asocio): Histori-scienco kaj Pacifismo. Studdirektoro Prof. Georg ŝchŭmer, Magdeburg, Gr. Steinernetischstr. 3: Religio, etiko kaj internacia edukado. Dr. Hans Wehberg, eldonanto de „Friedenswarte“, Berlin NW. 40; Calvinstr. 10: Internacia juro kaj Pacifismo. Charles H. Williams, ĉefsekretaric de „World Federation of Education Association, 101 Jesse Hall, Columbia, Missouri USA.: Usona lernejaro kaj altlernejaro.

Edukado dum antaŭlerneja ago. Karaj gekolegoj! Se por vi estas interesa sciigo pri edukado de niaj infanoj dum antaŭlerneja ago, kaj se vi opinias, ke estas necese, edukigi ia setit-organojn en niaj infanoj plej frue kaj ebligi al iii, vivi socie, bonvolu skribi al mi kaj respondi miajn demandoj! Poste mi kelektos materialon por verki artikolon por I. P. R. pri edukado de niaj infanoj dum antaŭlerneja ago en ĉiuj landoj.

1. Nomo de viaj edukejoj por antaŭlerneja ago. (Infanaj gardenoj. patrinaj lernejoj . .). 2. Kiom kaj kiel disvastigitaj estas tiuj ĉi edukejoj ? 3. Kiu fondas kaj donas vivrimedojn alili? (Registaro, societoj, privataj personoj . .). 4. Kiun celon iii sekvas? 5. Kiom da infanoj vizilas ilin ? Kiom da infanoj por 1 edukistino? Ago de la geinfanoj? 6. Vivo en la edukejo dum 1 tago? (Po-hore, tagordo). 7. Programo: a) laborokupado,] (materialo kaj horoj)? b) ludoj (kiaj ? popolaj afi artefaritaj? Horoj, dediĉitaj al ili?) c) Ekskursoj? (Kien? Kiom da horoj?;. 8. Manĝado? (Kia? Kiu donas rimedojn?). 9. Mebloj ? (Apartaj? Kolektaj ? Formo!) Korto por ludo? 10. Tempo por ja^^poj ? Por tagokupoj ? 11. Cu oni aplikas punojn? Kiajn? Rekompencoj? Kiajn? 12. Kiel rilatas al ideo de socia antaŭlerneja eduko: 1. gepatroj? 2. registaro? 13. Aliaj informaĵoj, kiuj al vi ŝajnas necesaj? 14. Se antaulerneja socia edukado ne ekzistas, kiamaniere oni solvas la problemon de plej frua edukado de la infanoj?

Respondojn adresu a: Bazyli Doroszenko, Pocztowa 28, Krzemieniec, Polska. (Polujo.)

DIVERSAĴOJ.

Jarabono 1928.

Denove ni atentigas vin, ke vi tre bone povas akceli la propagandon, se vi tuj en komenco de la nova jaro au eĉ jam fine de la kuranta jaro renovigas vian abonon kaj membrecon. Dum 1927 la anaro de TAGE kreskis je 2O-1, o, la abonantaro de IPR je 10j/j- Se komence de 1928 tuj pagas 500 el niaj nunaj abonantoj, niaj fortoj liberiĝas por proksimigi nian movadon al 700 en 19’28 per vigla propagando. Per malpreciza pago vi lamigas niajn feltojn kaj tiras ilin for de gravaj propagandaj laboroj inter institutoj kaj asocioj de la ne-esperantista instruistaro.’

Do, bonvolu tuj sendi renovigon de via membro-abono I Pri specialaj donacoj — sekve de la tre malalta tarifo ataj, ni publike kvitancos en

— danke akceptI. P. R.

— página 13 del PDF —

91

Kion enhavu I. P. R. Tre grave por la redakcio estas ekscii la dezirojn kaj opinion de la abonantoj pri la gazeto. K-o Prapuolenis-Litovio deziras trovi mateiialon pri geinstruita vivo, salajro, pensio dum malsano kaj maljuneco, instruistaj organizacioj kaj iliaj celoj, uzataj metodoj, ŝtataj leĝoj por lernejoj ktp. Ni konstatas, ke tiuj deziroj egalas tiujn de la redakcio, kaj petas la ŝatatan legantaron, sammaniere esprimi dezirojn kaj mem helpi al efektivigado de la belegaj projektoj per vigla materiala kunlaboro kaj disvastigo de 1 P. R.

Akciuloj. Laŭ nia promeso IPR devas repagi al vi fine de 1927 la akciojn. 8 gekolegoj parte aŭ tute donacis la akciojn al IPR, al 8 aliaj ni repagis jam la akcion. Restas ankoraŭ Ŝuldo de 364 90 M al 61 gekolegoj. Tuja repago de la tuta sumo tro ŝarĝus nian gazeton por 1928. Pro tio mi petas vian konsenton por jena solvo: 1. Ĉiu akci-n-o dividebla per 3 (la akcio-n-on vi trovas aŭ sur via akcibileto aŭ en la oficiala kvitanco de la gazeto) estu konsiderata kiel kotizpago por 1928. Kiu el tiu serio deziras tiun manieron, skribu tion poŝtkarte ne al iu alia kasisto sed al la subskribinto La reston de via akcio ne kalkulos por la jaro 1929. 2. La aliaj du serioj (n-oj ne divideblaj per 3) estu prokrastataj ĝis fino 1928. 3. Kiu tamen pro iu ajn kaŭzo nepre tuj bezonas sian akcimonon, bonvolu skribi al la subskribinto. 4. Kiu deziras donaci parton de la akcio al IPR, destinu la akcion kotizpago por 1928 kaj la reston donaco. 5. Per donaco de tuta akcio al IPR vi plej bone helpas likvidon de la akcio-afero. IPR konsideros sian devon, rekompenci tiujn donacintojn unu post la alia per senkosta jarabono. Vian afablan konsenton al tiuj proponoj petas M. Goldberg.

Alvoko al ĝeinstruistaro de 1’ tutmondo! Ĉiam ni parolas pri uzeco de Esperanto en instrua laboro, sed kiam ni komencas la laboron, ni ne vidas Ia rezulton. Nun Esperanto povas multe helpi en unu el plej gravaj laboroj de 1’ ĉiu lernejo. Niaj lernejoj ne multe povas helpi al naturaj kabinetoj (naturinstruado) per grandaj sumoj, ĉar ĉiu lernejo havas multe da aliaj elspezoj. Tial mi deziras priparoli la organizadon de la Internacia Natursekcio ĉe TAGE, por helpi la lernejojn de 1’ tuta mondo, interŝanĝi naturaĵojn (kolektaĵoj, ekzemplaĵoj, sekaj floroj, folioj, k. t. p.) kaj nun mi organizas la unuan sekcion de Naturlernservo en Smolensk Ĝeinstruistaro, kiu deziras helpi en ĉiu laboro aŭ ekscii pri ĝi, petu informojn de Leu Genŝaft, Smolensk, Nikolskaja str. 3 lg. 2, Sovet-Unio. — Per Esperanto per interŝanĝo de diversaj lernejlaboroj ni helpu la laborojn de aliaj diverslandaj lernejoj! Do antaŭen! Memoru la devizon: Esperanto servu al ĝeinstruistaro de Ttuta mondo! Leu Genŝaft.

Saksaj gekolegoj. Vi ricevis poŝte kaj per tiu ĉi numero de I. P. R. p o r s t a t i s t i k a n karton. Prizorgu la gravan aferon hodiaŭ kaj ne piokrastu la resendon de la karto. Esperanto-Asocio de Saksaj Geinstruistoj VValter Hahn, Gohlis-Dresden, Post Cossebaude.

— página 14 del PDF —

92

Libroj ♦ Broŝuroj ♦ Ricevitaj gazetoj E. Izgur, je Ia nomo de I’ vivo. • Filozofi-lirikaj fragmentoj. Enkondukita de E. Lanty — Eldonfako de S. A. T., Colmstr l-III, Leipzig O. 27. — Tiu Ĉi bonstila libro meritas la plej vastan disvastigon Per varmaj vortoj la autoro kondukas la legantaron tra la suterad movado de la laboranta kaj malgraŭ tio au krom tio en katenoj ĝemanta homaro. Tiu ĉi verkajo ne manku en la biblioteko de Ĉiu klaskonscia kaj k’asbatalanta homo. ABC de Esperanto (por Japanio) de Yoshi H. Ishiguro, komitatano de TACE, Tokio, Kooiimachi P. O Box 1. — 40-pag. broŝuro. Preza: 2 resp.kup. Bulgara Esperantisto. — Bonan kolekton de interesa legmaterialo vi trovos en la Vll-a jarkolekto, redaktita nur en Esperanto. La tuta volumo — 10 numeroj — estas sendata kontrau 1 sv. ir. de la Bulgara Esp.-Asocio, Sofia, Car Boris 69. Enkondukilo en la fundamentajn regulojn de la mondlingvo Esperanto. — Es perantoJunularo, A. Neupert, Wedellstr. 17, Leipzig N. 23, Germ. Estas tre bona ilo por la Esp.-instruado, kiun oni povas varmege rekomendi al ĉiuj Esp.- instruistoj kaj kurs* gvidantoj. Sur la maldekstra pago trovigas la presita Esp.-teksto, el kiu la lernanto facile povas diveni la ĉefajn regulojn, la dekstra paĝo estas libera, por ke la lernanto enskribu tie ĉi nacilingve la divenilajn regulojn. La prezojn vi ekvidos el la aparta anonco en la sama numero. Internacl^nai^tenografio. — sistemo de stenografio internacia por ĉiuj lingvoj: Gvidilo en Esperanto de F. de Kunovski — Eldonejo: Instituto de Internacionalstenografio Essen-Ruhr, Lubecker Str. 61, Germanujo — La malgranda broŝuro enkondukas sur 8 pagoj en la sistemon de la Inlern>^cio<lalstencĝrafic. Certe tiu ĉi verketo me itas, ke stenografistoj de 1’ tuta mondo vigle interesiĝas pri gi. IS K (Intemacia Socialista Kunbatalanta™), monata, tre interesa revuo, eldonita de la estraro de Internacia Socialista Latal-unuigo; ekspedejo: Schldchtern |Bez. Kassel., Erich Wettig. — Tiu ĉi gazeto havas aniaŭ esperantan parton, kaj se la unua provo sukcesos. la eldonejo planas, iom post iom pligrandigi tiun parton. Do, ni favoro kunlaboru l Holanda Esperantisto. – Orgaan der nederlandsche Esperan^b^^^^^-eging. Redaktejo: van A. Kloek kaj H J. Blokker. Aperas ĉiudekkvar-tage kaj enhavas multe da interesa legaĵo. Libera Laboristo. — Oficiala organo de Tutmonda Ligo de Esperantistaj Senŝtatanoj lTLES)-^dm. kaj Red.: J. Reichert, Mannheim, R’ 6, 3. — Jarabono sen membreco: 0.75 doi., kun membreco: minimume 1 doi. The British Esperantist. — Oficiala organo de la Brita Esperanto-Asocio : 142, High ‘ Holon-n, London W. C. 1. Argentina Esperantisto. — Monata E-peranto-Bulteno; Adm. kaj Red.: Str. C. Pellegrini 238 — Buenos Aires (Argentino). Esperanto-Mondo. — Internacia monata revuo por literaturo, tekniko kaj sciencoj. — Red. kaj Adm : L Dederichs, Hannover, Sallstr. 124, Germanujo. La Progeso. — Oficiala organo de la Cehostavaka Espetanto-Asocic. — Red. kaj Adm.Praha VII, Socharska 333 Vegetarano. • — ‘Ofi-iala c?ĝanc de la internacia Vegetara Ligo Esperantista |V. L E.). — Oskar Bŭnemann, Hamburgo 24, Papenhuderstr. 32-11, Germanujo. Verda Kruco. — Verkfoltaj • de Esperantista Tabakkontrauula Asocio. Rilate al la granda signifo, kiun meritas la internacia batalo kcntraŭtabakf, estas tre grave, ke antau en Esperanto aperas publikta ie tiu Ĉi movado. — Adreso: Esperantista Tabakkontraŭŭla Asocio, Wien I, Judmplaiz 2. Kristana Revuo. — Dumonata Bulteno de la laboro de Dio tra la tuta mondo. -* Brita Esperantista Asocio, 142, High Holborn, W. C. 1., London, Angajo. Gvidlibreto. — Sub la auspicio) de la Germana Regiona Popolkleriga Asocio aperis belega, rice ilustrita .Gvidlibreto tra la distrikto Schdnhengst’, la plej granda germanlingva insulo en Cehoslovak^o), kunmetita kun helpo de Dro. Alfred Grimm kaj esperantigita de Erich Koblischke, instruisto, Landskron. Oni nu: povas rĉkomniii al ĉiuj gekolegoj ĉi tiun riĉenhavan kai malmultekostan libreton. Mendojn kaj informpetojn adresu al la tradukinto. — Prezo: Kĉ 1.—. Red.

Presejo : d,. Karl Pickert, Leitmeritz, Bohemio.

— página 15 del PDF —

L’ ARALDO ESPERANTISTA ESPERANTHEROLDO ĉiu dusemajna Esperanto-ĵurnalo

Direktoro-Fondinto: KONRADO CHERRI Direktejo-Administrejo-Redaktejo:

AREZZO (Italujo)

★ La plej malmultkosta disvastigata — aktuala 4-8 paga grandformata ELDONNOMBRO: 6000 ekzempleroj

FAVORA-ABONPAGO: Lit. 8.— au Sv. Fr. 3.— de 1-an de Julio gis 31-an de Decem, k. j.

HOLANDA ESPERANTISTO (kunfandigo de „Holanda Esperantisto» kaj „Holanda Esperanto Pioniro») regule aperas ĉiudusemajne sub Honorredakcio de Dreves Uitterdijk, la Pinoniro de Esperanto en Holando. La redaktoroj estas Kloek kaj Blokker. En eksterlando oni sin abonas por unu kvaronjaro kalendara sendante unu guldenon (2 sv. frankojn) al la administranto:

A. de Vries, ZEIST-Nederlando; Poŝt-giro: 24224. Adreso de la redakcio estas:

Adriaan Kloek, Brinkstraat 7, AMSTERDAM-Nederlando.

■SENNACIECA REVUO Literaturo – Scienco – Pedagogio

Fragmentoj el la proletaria mondliteraturo, sciencteknikaj artikoloj, skizoj pri edukado kaj pedagogio ktp. Monata, ilustrita, belaspekta, 16 — 20 — paga, malmultekosta! Abonprezo: 4 g. m. jare, por membroj de SAT 3 g. m. Administrejo:

R. LERCHNER, Colmstr. 1, LEIPZIG O 27.

BULGARA

ANTOLOGIO 250-paga bukedo de la Bulgara Literaturo, elektitaj prozajoj kaj poeziajoj de 40 geverkistoj kun biografiaj notoj kaj portretoj. Rabatita prezo: 75 bulg. Leva au 3 sv. fr. aŭ 2,20 R.M. afrankite ĉe

IVAN H. KRESTANOFF gimnazia profesoro

STARA-ZAGORA, Bulgario

— página 16 del PDF —

INFORMOJ DE ESPERANTO-ASOCIO DE ESTONIO estas tre leginda ankaŭ por neestonianoj! Pri tio ĉi konvinkiĝu — tuj specimenan numeron ( aldonante res.ponJkuponon ) i iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii

.Informoj» estas monata gazeto, aperanta jam pli ol kvin jarojn. Konstantaj fakoj: debatejo; lingvaj demandoj; recenzoj: topisponuadresoj; kroniko k. c. Kŭnmbieas dudeko da sporaj gesamideanoj estimaj kaj alilandaj, bone konataj en la esperanta rondo. ljllliilllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll

Spegulo de esperantismaj pensoj en estoniaj mensoj. Abono: 1 jaro 3,50 sv. fr., kvaronjaro 0,90 sv. fr. au egalvaloro. — Anoncoj: nur 5 sv. cent, por 1 kv. cm. Administre jo:

ieĴM

A J

!E

aperas la aktuala, ilustrita neutrala jurnalo de ia Esperanto-movado en granda, tagĵurnalo formato:

HEROLDO DE e s pe RA NTO kun riĉa diveistpeca enhavo eĉtĉiŭzive en Esperanto. Kunlaborantoj en 40 landoj. Petu tuj senpagan specimon de la Administrado

TALLINN, ESTONIO, Postkast 6

HEROLDO de ESPERANTO HORREMf B. KOI.N, GEiRM,

ENKONDUKILO

La plej malkara

en la fundamentajn regulojn de la mondlingvo Superanto ! Per simplaj ekzemploj la lernanto divenas la ĉefajn regulojn kaj notas ilin nacilingve sur aparta pago apud la Esperantoteksto. Prez o: por 2 ekz. 1 resp.-kiip. 1 au samvaloro, „ 10 „ 4 „ „ • Ĵ^r^k^^^^sriv^e de „ 50 .. 15 „ „ ‘ la sendkosto… E l d o nej o : Esperanto-Junularo, A. Neupert,

Wedellstr. 17, Leipzig N 23, Germ.

Se vi konas Esperantoinstrutston, kiu ne jam legas Int. Ped. Rev. bonvolu sciigi ties adreson al la administrejo.

gazeto esperantista estas sendube VERDA STELO, kiu aperas ĉiumonate en granda jurnala formato, dukolore presita, kun propaganda teksto en kvar lingvoj,la cetera teksto nur en Esperanto. Jarabono nur 2 sv. fk. aŭ egalvaloro. Kolektiva jarabono (minimume 5 abonoj al sama adreso) 1.50 fk. gis l.lOfk. Specimeno tute senpage de la Administrado

VERDA STELO, Horrem bei Koln (Germ.)

PDF: en el archivo de ILEI

— página 1 del PDF —

OFICIALA ORGANO DE TUTMONDA ASOCIO DE GEINSTRUISTOJ EsFFr- t t, T. A. G. E.

6-a JARO N-o 11-12

NOVEMBRO-DECEMBRO^ 1927

— página 2 del PDF —

L’ ARALDO ESPERANTISTA ESPERANTHEROLDO ĉiu dusemajna Esperanto-jurnalo

Direktoro-Fondinto: KONRADO CHEREI Direktejo-Administrejo-Redaktejo

AREZZO (Italujo) ★

La plej malmultkosta disvastigata — aktuala 4-8 paĝa grandformata

ELDONNOMBRO: 6000 ekzempleroj

FAVORA-ABO N PAGO: Lit. 8.— aŭ Sv. Fr. 3.— de l-an de Julio ĝis 31-an de Decem.k.j.

ESPERANTAjOJ

KIU ESTAS

SoAoT,? SAT (Sennacieca Asocio Tutmonda) estas la mondorganizaĵo de proletariaj esperantistoj, celanta utiligi esp-on. por la laboristaro tutmonda. .-. SAT eldonas: 1.) interesan kaj utilan Jarlibron (sen page porla membroj); 2.) ilustritan, semajnan gazeton «Sennaciulo** kun monata aldono „La Lernanto**; 3.) monatan, ilustritan, literatur -jscienc – pedagogian organon «Sennacieca Revuo**; 4.) bibliotekon en literaturaj, soclpolitikaj kaj sciencaj verkoj. Petu informojn aŭ specimenon ĉe:

R. LERCHNER, Colmstr. 1, LEIPZIG O 27.

LA KRISTFESTLIBRO POR LA EDZO ĈIFOJE NE ESTAS ROMANO SED •» * *

Die vollkommene Ehe

O

Granda stoko de pordoŝildetoj, insignoj, fingroringoj, alumetujoj, cigaredujoj, ornamaĵoj ktp. Rigardu mian prezaron-katalogon en ĉi tiu n-o. de I. P. R. Rabato de 30«/o! Mi liveras nur kontraŭ antaŭ-

pago. Mendu tuj ĉe samindeano

0

studo pri ĝia fiziologio kaj tekniko (germanlingve) de D-ro Th. H. van de ‘Velde, direktoro de virinkliniko Haarlem. Prezo broŝ. 9,50 M, bind. 12,50 M. Gvidanto al anima kaj korpa komuneco. Sincera verko, la unuan fojon prezentita al la publiko de bonfara homo, kurac. isto kaj homkonanto. …….. Graf Hermann Kayserling juĝas: „DIE VOLLKOMMENE EHE“ estas libro de eduko al amo. Van de Velde skribas en plena senprudeco kaj klareco, tamen en ĉaste pura spirito. Mi ne scias libron pli instruivan kaj klerigan.»

B U CH H A N D LING

H. Rohlich, Gablonz a. N.

WERNER REISSE NACHF. Dr. SCHIRCH U. HAMANN

Ĉeĥoslovakujo, Wassergasse 7 a.

LEIPZIG O. 30, Ludwigstr. 36

— página 3 del PDF —

6-a Jaro. N-o 11-12

Novembro-Decembro 1927

INTERNACIA PEDAGOGIA REVUO Oficiala organo de Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE)

Redaktejo: HANS LUDWIG, Pirna-Posta IV-b (Germanujo) Administrejo: M. GOLDBERG, Frohburgerstr. 68 p., Leipzig S 3 (Germ.), poŝtĉekkonto Leipzig 20 410 — Anoncoj: La linio, 3 mm alta, 6 cm larga, kostas 0,30 M.

Enhavo t Novaj perspektivoj en la instruista Esperanto-movado. — TAGE kreskas. —

Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo. — 1-a Generalkunveno de la lnternacia Eduka Oficejo – Genevo. — Mondfederacio de Edukaj Asocioj. — Jara ĉefkunveno de Esperanto-Asocio de Saksaj Geinstruistoj. — Unua kongreso francianda esperantista universitata federacio. — Granda perspektivo ĉe scienco. — La ĉiama, fiksa kaiendaro. — Akcioj. — Donacoj al l. P. R. — Libroj. Broŝuroj. Gazetoj. — Kotizo 1928. — Korespondado. — Anoncoj.

Novaj perspektivoj en la instruista Esperanto-movado. La problemo de mondhelpa lingvo por la naciaj kaj internaciaj instruistaj asocioj ne plu estas apudajo, sed pli kaj pli estigas aktuaEjo; ĉar la internaciaj instruistaj interrilatoj tiom densigas, ke oni forte sentas la malfacilajojn de la lingva diverseco: La Internacio de instrulaboristoj eldonis broŝuron „La ekonomia kaj mofala situacio de la instruisto en tutmondo» (franclingve) verkitan de M. Boubou-Orlĉans lai! lia Esperanto-korespondado. La Internacio ankaŭ nun multe uzas la Esperanto-laboron de Boubou, kiel deklaris la redakcisekretario dum la kunsido, de la ekzekutiva komitato en Brussel. La Internacio okazigas en Leipzig paskon 1928 pedagogian kunvenon proks. 3-tagan kun la temo „La proletaria infano». Kvankam parolos Angloj, Francoj, Hispanoj, Portugalo», Svedo, Rusoj, Germanoj, tiu kunveno ne estas vere internacia, ĉar iii ne komprenos unu la alian, kaj iliaj paroladoj-estos tradukataj nur germanlingven. Ni montru en la kunveno la necesecon kaj la avantaĝojn de mondhelplingvo. Same dum la 5-a kongreso de tiu Internacio, kiu okazos ankau en 1928. La mondhelplingvo estas la ABC de la Internacio. (Henry Barbusse). Alia internacio, la Mondfederacio de edukasocioj. fondita en San Francisko, havis en 1927 la 2-an kongreson en Toronto-Kanada. Oni akceptis la proponon de la 5-a Komitato, tuj esplori, ĉu internacia helplingvo povas akceli la laborojn kaj la celon de la Federacio. (Raporto en n-o 1’1-12, 1927 de IPR). Dum la 3-a kongreso, kiu verŝajne okazos en Ĝenevo 1929, oni decidos pri la rezulto de la esploioj. La Esperanto-Instruistaro gis tiam. montru per sia organizacio, ke Esperanto vivas en la instruistaro. Kaj ĉiu Esperanto-instruisto fortigu TAGE (Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj) atentinda asocio per sia aligo.

La venonta numero aperos la 15-an de Januaro.

— página 4 del PDF —

94

Tria internacio estas fondita paskon 1927 en London: lnternacia Federacio de Instruistaj Asocioj. (Raporto pri tio en Internacia Pedagogia Revuo — IPR — 7-8, 1927!) TAGE al ĝi sendis la proponon, permesi por referatoj kaj diskutoj dum la kongresoj kaj por la korespondado Esperanton, interiilati kun IPR kaj kun reprezentanto de TAGE. La 2-a kongreso okazos paskon 1928 en Berlin kaj diskutos pri nia propono. Ju pli forta estos nia asocio, des pli multe oni atentos nian proponon. La lnternacia Laborrondo por Renovigo de 1′ Edukado arangis 1927 la 4-an pedagogian kunvenon en Locarno pri la tetno „La senco de la libereco en la edukado». Prezidis prof-o P. Bovet, direktoro de la lnternacia Eduka Oficejo-Genevo, kiu ankau gvidis la Packonferencon 1927 en Praha. Ĉar preskau 1200 personoj el 42 landoj partoprenis la kunvenon en Locarno, kiuj ne komprenis unu la alian, oni decidis, dum la venonta kongreso 1929 en Kopenhago-Danujo apliki Esperanton! TAGE zorge atentos kaj eble subtenos tiun konferencon per samtempa okazigo de TAGE-ĉefkunveno, por forte akceli tiun esperigan kunvenon. Centro de la tutmonda eduka vivo estas la Internacia Eduka. Oficejo (lE O) en Ĝenevo, gvidata de prof. P. Bovet. En Praha gi arangis la Packonferencon „Paco per lernejo». Tre grava por nia propagando inter la geinstruistaj estas jena jugo (pri tiu packonferenco) de la ne-esperantista oficiala raportanto prof. D-ro Flusser (en n-o 9 de la kajeroj de la Germana Societo por Morala Edukado en Praha (pg. 21): „Unu el la plej impresigaj instruoj, kiujn donis la konferenco, estis la uzado de Esperanto kiel kongreslingvo. Estis surprize, en kiu facileco okazis la interrilato inter la konferencanoj apartenantaj al 16 diversaj nacioj». — 6 membroj de TAGE referatis en tiu konferenco. (Raporto en IPR, n-o 7-8, 1927.) IE O arangis la kunvenon en Locarno kaj sukcesis, ke estis farata la supre menciita decido, apliki Esperanton dum la venonta kongreso en Kopenhago. l E O invitis la Mondfederacion de Edukasocioj, okazigi gian 3-an kongreson en Genevo 1929. La unua generalkunveno de l E O rekomendis arangi internaciajn pedagogiajn kursojn kaj kunvenojn, ekz. pri bilingvismo ktp., kaj kunvoki 1930 kongreson pri Morala Edukado. (Raporto en n-o 11-12, 1927 de lP R!). Do en tiuj kunvenoj ni denove havos Okazon, diskuti nian Esperantoideon antau internacia, ne-esperantista forumo, ne nur la teknikan de la helplingvo, sed ankaŭ gian moralan, edukan valoron. Okaze de la ĉefkunveno de la Saksa Asocio de Esperanto-instruistoj la direktoro de lE O instigis nin, vigle subteni la ampleksajn kaj interesajn projektojn de lE O. Aŭskultu, Esperanto-instruistoj! Aliĝu al TAGE! Por ke nia asocio kapablas plenumi la grandajn taskojn kaj povas influi la arangojn de lE O kaj de la aliaj internaciaj asocioj en nia senco. Se ni sukcesas en unu el iii, la aliaj tuj sekvos, kaj la venko de Esperanto estos atingita. Ekkonu la situacion!

— página 5 del PDF —

95

Se vi volas helpi la propagandon — Ekkonu en TAGE unu el la plej gravaj propagando-asocioj por Esperanto. En 1927 ni kreskis de 511 gis 630 anoj. Tio estas kresko de 21»;0! Ni atingu la milon en 1928! M. Goldberg.

Tage kreskas. Saksaj, germanaj, bulgaraj, rusaj, ĉeĥoslovakaj, svedaj, nederlandaj, angla kolegoj en 1927 faris viglan propaganda-laboron kaj atingis tre ĝojigan kreskon de nia movado, kiu montrigas el jena tabelo de la IPR-abonantoj: LANDO:

NOMBRO DE ABONANTOJ: 1926 1927 1925 — 1 Argentinio 1 3 Aŭstrio 6 1 Belgio 7 2 6 — Britio 8 11 10 Bulgario 19 9 Cenoslovakio 54 33 28 Ĉinio … 3 1 Danio 4 1 2 5 12 Estonio 7 Finnlando 2 3 2 Francio 15 28 11 — 1 Grekio 1 — — Hispanio 4 Hungario 1 6 4 — 5 Italio 2 Japanio 6 4 7 — Java l 1 2 Jugoslavio 3 6 Kanada l 3 1 2 Latvio 1 3 6 Litovio 4 8 — — Nederlando 6 — . Norvegio l 1 Nov Zelando l 1 1 9 11 Polio 13 l Portugalio 1 1 — Palestino 1 1 52 Rusio 76 41 3 2 13 Svedio 5 2 2 Svisio 2 2 — Uruguay 1 2 Usono l 262 188 181 115 Garmanio 98 86 264 Saksio 225 240 641 507 51 1

Tio estas kresko de 25%! La plej granda parto de la abonantaro kaj de la kresko venas el Germanio (379), speciale el Saksio (264). Sekvas Rusio (76), Ĉeĥoslovakio (54). Atentinde estas ankaŭ la kresko en Bulgario, Svedio kaj Nederlando. Spetuj renovigu vian abonon!

— página 6 del PDF —

96

cialan zorgemon bezonas Francio kaj Belgio. La internacia situacio, montrita en la artikolo „Novaj Perspektivoj» necesigas fortan organizadon de la Esperanto-instruistoj ankaŭ en la ne-germanaj landoj. Ankaŭ tie la ko- ‘ legoj ekkonu la devon aligi al la Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj (TAGE) kaj helpi per tio plenumi la grandan en tiu situacio tre urĝan propagando-laboron. De la forto, de la agadkapablo de TAGE grandparte dependos la decido de kelkaj instruistaj asocioj

pri Esperanto. La Saksa Asocio’ sekve de sia forto kaj aktiveco estis honorata okaze de sia lasta ^efkunveno per letero de la direktoro de la Internacia Eduka Oficejo — Ĝenevo, kiu alvokis la Saksan Asocion, kunlabori en la ampleksaj projektoj de IE O. Se en la aliaj landoj TAGE simile kreskas, ni atingos la saman atenton ankaŭ en la instruistaj asocioj. Nia tasko en 1928 estas, rompi la glacion en tiuj landoj. Tiam facile estos eble, superi en 1928 la nombron de 700 abonantoj, eble eĉ proksimigi aŭ atingi 800.

Grava sukceso por TAGE en 1927 estis nia ĉefkunveno en la kadro de la Packonferenco en Praha. Rigardu la raportojn pri ambai) en n-o 7-8, 1927 de I. P. R ! Por 1928 ni arangos ĉefkunvenon eble nur en kadro de Esperanto-kongreso. Sed se ni ekvidas bonan okazon por partopreni internacian instruistan au pedagogian kongreson, ni vokos vin kaj petos vian viglan subtenon. Por 1929 ni projektas okazigi nian ĉefkunvenon en Kopenhago, en kadro de la konferenco de la Internacia Laborrondo por Renovigo de V Edukado, kiu decidis

apliki Esperanton dum tiu konferenco, afl en kadro de iu pedagogia internacia konferenco kunvokita de 1E O.

En nacilingvaj fakgazetoj oni ofte trovas tre interesajn raportojn pri lernejo kaj instruistaro en eksterlando. Kial la Esperanto-instruistoj .el la koncernaj landoj ne tradukas au komrpilas el sia fakgazetaro, por sendi materialon al I. P. R. ?

I. P. R. ne postulas de vi verkadon de malfacilaj originalaj artikoloj pri pedagogiaj problemoj — tiuj estas akceptataj kun speciala danko, kompreneble — gi nur postulas de vi, preni pretan materialon interesan el via nacia fakgazeto kaj traduki au prilabori g:n por I. P. R. Tio estas facila laboro, plenumebla de ĉiu kolego. Ne nur pasive akceptu la gazeton kiel leganto, sed aktive klopodu pliriĉigi gin per via kunlaboro. Por 1928 devas esti plenumataj du taskoj: Plimultigi la anaron de TAGE en ciuj landoj,

organizi multnombran kunlaborantaron por I. P. R. Administracio de I. P. R.

— página 7 del PDF —

97 ________ Se vi deziras plian kreskon de nia movado —__________

El ^Tutmonda Esperantista Pedagogia Servo“. La legprojekto de la germana regna lernejo-Iego. I. Taskoj, o r g a n iz fo r m o j k a j k a r a k t e i’ i z a joj de la germana popollernejo. » § 1. Tasko kaj celo de la germana popollernejo. . 1- – Ciuj germanaj popollernejoj havas la komunan taskon, klerigi la junularon (plenumantan la lernodevon) per instruado sur la bazo de la germanaj kultur-aĵoj, celante korpan kaj spiritan bontaŭgecojn. Subtenante, kompletigante kaj daŭrigante la gepatran edukadon, iii devas igi la gejunulojn, morale multvaloraj homoj kaj civitanoj kapablaj kaj pretaj por ‘servi la germanan popolsocietoj——- 2. – Ti o n e uuŝa s 1 a apartaj n tasoojn , kiujn la unuopaj. lernejaj organizaĵoj (komparu kun § 2) estas plenumontaj laŭ la specialaj ordonoj de tiu leĝo.——- 3. – E n iJuuj oppolterneioj oni oonsid^u, ke la sentoj de pliSaeduloj ne estas ofendataj. § 2. Specoj kaj organizformoj de germana poaol^ernejo. . 1. – Ekzistas jenaj specoj de germana aopollernnto: р) la ĉiŭSoofesia (simultana) popollernejo, vizitota de anoj el ĉiuj kristanaj konfesioj, b) la konfesia popollernejo, por anoj de unu konfesio religia, с) la senkonfesia lernejo, laika aŭ mondpercepta lernejoj. 2. Al tiuj leronjŝj specoj estas cedataj la liberaj ebloj evoluigi interne de la limoj de tiu lego, sed ne ignorantaj la konstituciajn ordonojn pri la fuodpmnotlnronjo po’ ĉiuj komuna. § 3. La ĉiuSoofnsia — simultana — popollernejo. (Ne apartigita laŭ la diversaj konfesioj de 1’ infanaro). 1. – La ĉiukoofesip popollernejo malfermigas la^lariocipe al ĉiuj infanoj plenumantaj la lnmodevon.——- 2. – Ĝi plouumas la porinatraiŝton kaj poi-edukan taskojn de la popollernejo germana sur la religia kaj etika fundamentoj — ne konsiderante la apartecojn de unuopaj konfesioj religiaj kaj mondperceptaj. La valorajoj kreskiotŝj preria kristaneco dn la germana kulturo devas esti vivigataj en la instruado kaj edukado. — — 3. -aa eliHi^ia instruado estas oficiala instrufako por ĉiuj klasoj. Gi estas farita per apartigado de la diversaj unuopaj kredada™}.——- 4. – Ĉe h onoficipaOo Ĉe h instruistoj laueble estas konsiderenda la kiomo de la unuopaj ŝOŝroj konfnsiaj kaj mondperceptaj. § 4. La konfesia lernejo. 1. – Unua kondiĉo ĉe la organizo de tia lernejo estas la ekzistado de laŭ la civila juro legitimita religiosocieto por la komuna zorgado pri la koncerna religia konfero.——- 2. -ŝa Oontssi a tarneio a^pUs intonojn de unu konfesio kaj infanojn de pŝreocŝ konfesio, tamen pro specialaj kauzoj ankaŭ ŝliarndŭloj povas viziti lernejon. La akcepto de plikrndŭloj eĉ aliigas la karakteron de la lernejo, kiel konfesia lerne^.—— – 3- -Pĉiŭ la koncerna konfesio la konfesiaj leronjoj estas nomataa: evangelia – katolika juda – lernejoj. Ili plitmimas la porinstruistajn kaj poreduaajo taskojn de la germana popollernejo laŭ la kredo, nn . kiu la infanoj estas edukataj. Instri pIŝeoĵ, msf’! kaj leriio-libroj adaptiĝu al la lerneja individueco. La lnrnnjp sendu tuj vian abonpagon!

— página 8 del PDF —

98

vivo ne difektanta la laŭkonstitucian rajton pri libervola partopreno kulturas la religiajn ceremoniojn kaj ritojn laŭkonfesiajn kaj atentas la laŭkonfesiajn

fest- kaj mem<^r^-^t^^a^ojj^——-4. – L a religiainstruad o esta s oficia! ainstrufkoo por ĉiuj klasoj——- 5. -La oonfesi a lernejo nooficiuu kiel l^ler^i^an^^jn instruistojn nur instruistojn de la konfesio, kiun havaa li infanoj, afi de parenci konfesio. Nedaŭra enoficigo de aliaj pro specialaj kaŭzoj ne estas

malpermeeita. — — 6. – Po o a a ecigi a iesrraaO o oo r i u malplimujtodonresia povas esti rnoficigatL instruisto de la koncerni konfesio, se iie eblas organizi la iostrŭadda alie. Tia instruisto povas fari ankaŭ alian iaetrŭLada. — — 7. – Ll instruistoj en la tiel nomataj teknikaj fakoj (gimnastiko, desegno, kukril- kaj metilaboroj) ne enoficigas Ilu sia religia kredo. — — 8. – Konfesioj retLe parencaj, se iliaj autoritatoj superaj atestas tide. § 5. La ernkdfrsiL — laiki tfi mondpercepta — lernejo. 1. – Ll erekdefrsiL lernejo estas destinata por infanoj ne apLrteoLetLj al iu kredantaro religia tii liu decido de la eduki’^.^^ fdrigitaj de la religia ieetrŭLdo kaj ne edukota de eitorltaea iu konfesia lernejoj. Tamen gi maifermigis pro specialaj kauzoj aakLŭ por iliaj influoj., Lernejo akceptanta tiajn infanojn restas senkonfesia lrrneio.——–2. – Ĝi pinuumns la ooriestrŭistLja kaj poredŭkaja taskojn de li germana popollernejo sur g■rerr1le etika bazo seti esti devigata plenumi iujn devojn al religia lu mondpercepta societoj. Religia instruo ne estas farata. — — 3. – L a ennOonfeLi a Ierrldjo htvu kiel oficialan iastrrf1koa instruon pri iu monprrcrptd kaj atentu tire mondpercepton ankaŭ en lt aliaj instrufakoj, se pro la kŭltŭrfdd de tiu mondpercepto ekzistas societo kun lt rajtoj konstitucie garantiitaj al ĉiuj societoj lau lt civila juro legitimitaj kaj se du trionoj de lt infanaro vizittnttj lt lernejon proponas tiun ioetruadodi — — 4. – Nmi u infeoo ov^s esti devigata kontriu la volo de la rarkrajtfetdj partopreni tire instruon. — — 5. – La ennOanreai a emeco0 ovas s edoficigi oooO n d e iui u donresi o kaj srnkonfrsillloja kiel iaetruietojn. Iestrrietdj rajtigitaj ofici en lt konfesii lernejo ne estu enoficigitaj de senkonfesia lernejo kontraŭ sii volo. Pro specialaj kauzoj ĉe nrdaŭrf oficado esceptoj estas permesLtLj. Se lt lernejo hivas speciale mondpercepton karakteron, gi laŭeble atentu tion ĉe la enoficigo de lt ioetrŭieaoj. II. Arango kaj aliiĝo de lt lernejaj drnLaizformoj. § 7. 1. – Interne de kdmŭermd ĉiu nrrmanL regn1ild, kiu hivas por prizorgi iun infanon devigitan ll lernejo kaj gin vizitantan, rajtas proponi ornanizLdde de lai’^’!. lrrerjoformo lu tr1eeformadoe de iu leieej1 drg1a izoformo al alit. Li rajto interrompiĝas, kiam lt ploponrajtaeto liu la civila juro ne au nur parte rajtis firi ernocoja fii civilrijte denr1dig1e. — — 2. – Se la gepatroj hivas la devon prizorgi infanon, sufiĉis propono de unu el ambaŭ, escepte se alit eksplicite (klare) esprimas sian konti-fi’^. En tiu okazo oni devis proponi lt peradon au dicidon de kuratori jugistaro, kiu decidas lt aferon lau lego pri religia infLardŭkLad (de 1921).——–3–La padaooj de lt menciita lego validis decidige, se mLlLkord1.e lt opinioj ueŭfl.tnke de lt kunrajtigitoj kuratoro lu zorganto.——- 4- – L a radel■aciŝtLtoj,rattes ee apartaj kazoj rajtigi LakLŭ aerdnolodja pri proponado. — — 5, – Ĉi u Lv^s lt propoertjtdje interne de lt komunumo, kie lt infano vizitas li lernejon.

——-6- – La ^611011(313 lnadoLad o dOLe s ta3i oaOodojn,lŭ u kiuj la proponrijto estis traneadnit1 il li estroj de edukinstitucioj kaj al tiuj prrsdadj, kiuj prizorgas fremdajn iafLedja.

— página 9 del PDF —

99 En jaro 1927 ni krekis de 51l gis 641 membroj

§ 8. Unuaj kondiĉoj ĉe la proponado. Propono povas esti farata de la edukrajtanoj de minimume 40 infanoj lemdevigitaj. Detala ordonado de federaciana leĝo povas nuligi tiun ordonon en la kazo, ke en komunumo ekzistas malplimulte ol 200 lerndevigitaj infanoj. § 9. Plenumado de la propono al organizo de popollernejoj, lauleĝe organizotaj. 1 – Laulege farita propono devas esti plenumata, se la proponita lerneja organizajo ne au en ne sufiĉa nombro en la komunumo trovigas au se la organizota lernejo garantias laŭordan — ankaŭ en la senco de la konstitucilegaj ordonoj — lernejan praktikon. — — 2. – Lauorda lerneja praktiko estas garantiita, – a) se la lernejo au organizo kaj nombro de la de la klasoj ne restas sub la minimuma organizgrado en la koncerna komunumo la. 1-ar de Januaro 1927 lege permesita, – b) se la lernejaj klerigceloj, starigitaj en § 1 povas esti atingitaj. En apartaj kazoj pro la protekto de malplimultaj edukrajtantaroj, esceptoj de la ordono sub la litero a) povas esti permesilaj post detala ordonado. § 10. Plenumo de propono pri transformado de lernejaj organizformoj. Lafilege farita propono pri transformado de iu lernejo al alia organizformo estas plenumenda, se la edukrajtantoj de minimume du trionoj de la lernejanoj konsentas tion. § 11..Protesto kontraŭ la decidoj. 1. – Kontrau la decido pri iu propono povas esti farata protesto per proceso’ ĉe la administro-jugistaro post detala ordonado federacianta.—–3. – Plendo pri nuligo de decido administracijugisĵara estas farota ĉe la regna administro-jugistaro laŭ aparta regnolego. Gis la apero de tiu lego la superaj administro-jugistaroj de la federaciŝtatoj faras la lastan nenuligeblan decidon. § 12. Kiamo de la proponado. 1. – Proponoj povas esti farataj ĉiuuempe. — – 2. – Laulege malakceptita propono povas esti ripetata plej frue post tri jaroj, escepte se la konsisto de la komunumo grandskale estas aliiginta. III. Lernejaj kontrolado k a j a d m in is tr a. d o. § 13. Lerneja inspektado. , 1. – La ŝtato faras. la kontrolon de ĉiuj popollernejoj. — — 2. – Ĉe la eroficigado de la plenrangaj fakinstrŭistnj lernej-inspektoroj la organizformoj de la kontrolotaj lernejoj estas atentenddj.——- 3. – E n 1 a loaaj lernejaj aŭtoritatoj, al kiuj lernejoj kun religia instruado kiel oficiala instrufako subigas, po unu reprezentanto de la koncerna religia societo (evangelia. katolika pastroj, rabeno) havu lokon kaj voĉdonejon. — — 4. – La lerneja administra autoritato vokas la reprezentanton de la religia societo post propono de la koncerna societo.——- 5, -ee okzisjas e n komruumo iu mondpercepta lernejo, la samo okazas rilate al la mondpercepta societo. IV. La religia instruo er la popollernejoj. § 14. 1. – La religia instruado estas farata de aro de la koncerna religia societo konforme al giaj principoj, sed la ŝtato havas la kontrolrajtor. Al parnrckoEfnsiuloj re estas malpermesite, fari la instruon pri rellgio.——-

en jaro 1928 ni kresku gis 800!

— página 10 del PDF —

100

2. – En la simultanaj kaj konfesiaj lernejoj religia instruado por la malplimultoj laflkonfesiaj estas organizenda kiel oficiala instrufako, se meznombre minimume dek infanoj partoprenantaj la instruon estas en la lernejo. 3. – La ordonoj pri instruplano, instru- kaj lernolibroj estas farotaj en interkonsento kun la religiaj societoj. Tiuj kunagas ankaŭ ĉe la fiksado de la nombro de la ĉiusemajnaj lecionoj destinataj por la religia instruo. § 15. Privata religia instruado. .

1. – Se en simultana aŭ konfeeia lernejoj re^gio-instruado por la laŭkonfesia

malplimulto ne povas esti farata pro la tro malgranda nombro da partopremantoj, lernejaj ĉambroj inkluzive de hejtado kaj lumigado senpage estas dispofebligrfdaj> por ebligi privatan reliigian instruon lafl deziro de la eduk^tan^. La fednraciana leĝo ordonos la pluajn kondiĉojn kaj la amplekson de la disponigo. — — 2. – Lafi deziro de ia edukrajtantoj sammaniere estas rbligefda privata religia instruado por infanoj aniganta] al iu konfesio sed vizitantaj la senkonfesian lernejon, escepte se inteine de la komunumo estas eble viziti la religian instruon al la koncerna kredantaro en simultana au konfesia lernejoj. § 16. lnformigo pri la religia instruo. Pro informige pri la religia instruo la Sato instalas spertajn komisiitojn pri la lerneja aferaro, kiuj estas proponataj de la religia societo. La superaj aŭtoritatoj prireligiaj havu okazon, por konvinkigi, Cu la religia instruo estas farata konforme al la principoj de la religia societo.

V. Forigaj . rimedoj.. § 17. Kontraŭ decidoj autoritataj, kiuj tusas la rajtojn lafikonstitucie afl lari tiu lego donitajn al la ndŭkrajtantoj, plendo pri nuligo ĉe administrojugistaro povas esti farata post detala ordonado federacianleĝa■ VI. Provizoraj kaj finaj ordonoj, § 18. Karaktero de V ekzistantaj inrnnj-orĝanizajoj. 1. – Ce validigo de tiu lego ekzistantoj laŭkonfesiaj ne apartigitaj lernejoj kun reikia instruado „estas rigardendaj kiel simultanaj en la senco de tiu

lego (§ 3).

2. ĵ Ĉe vaiidiĝo de tiu eeĝo

evangeiaj,, kajoliaoj

kaj judaj popollernejoj estas rigardendaj kiel konfesiaj lernejoj en la senco de tiu lego (§ 5——– 3. – Ĉiuj ee aadidiĝo e e u u egoo ekzistnntaj jefnejoj estas rigardendaj lafl sia organiza formo proponitaj en la senco de § 7, se ne estas farataj Jaŭleĝaj proponoj al transformado en alian lernejan ĝrĝanizajon.—— – 4. – Ce validigo de tiu lego la ekzistantaj lernejoj ‘ sen religia instruado estas rigardendaj kiel senkonfesiaj lernejoj en la senco de tiu lego.

——- 5, – a a ekzistnntaj jefnejoj evass ssli Oonjormiaataj enpprokrsete al la ordonoj de §§ 3 – 5, se iii ankoraŭ malkĝnformiĝas al iii. § 19. Plenumo de la lego (lasta tempolimo). La federacianoj (la ŝtatoj, membroj de la germana stata federacio) donu la ordonojn por la plejniimado de tiu lego necesajn tiom gustatempe, ke la lego plej malfrue de la tria jaro post la publikigado povas ekesti efektivigata. § 20. Regnaj regimoj laŭkonstitucie aparte atentendaj. 1. – En la fndnracianaj ŝtatoj Badeno kaj Hnslandĝ kaj en la iama duklando Hnslando-N’asoviĝ la lego validos nur de la sesa jaro post sia publikigo. — 2. – Ee t mu jeniorloj l a pennees de -esentoj -Hale -a lai § 10, 2 (1^0^3 1 ernnjo praktiko) estas cedota al la feeeraciana lnĝeĝnaeĝ dum 5 pliaj jaroj. 12-an de Septembro 1927.

Schnetler — Leipzig.

— página 11 del PDF —

101

La internacia situacio postulas — Kontraŭ ĉi tiu leĝprojekto de la germana regna lernejo-lego jam protestis tre multaj germanaj aŭtoritatuloj — famaj artistoj (poetoj kaj muzikverkistoj ktp) kaj scienculoj, grandaj pedagogiaj, instruistaj kaj aliaj asocioj, eĉ famekonataj pastroj, oni povas diri, ĉiuj germanidoj, kiuj pli ŝatas unuecan, en si fortan, germanan lernejaron, el kiu rezultos certaj sukcesoj ol religian afi politikan (?) fanatikecon, kiu pli volante detruas la bazon por harmonia estonta popolvivo pro institucio,Akiu mem ne plu kapablas, sukcese daurigi sian influon en la tuta popolo. Ĉiuj kunlaboru je la sukceso de la protesto kontraŭ tiun malaprobindan legprojekton. Red.

.

Internacia Eduka Oficejo-Genevo. I) 1-a Generalkunveno. 1927.

Ĉar TAGE estas „ membro de IPO, ni partoprenis la generalkunvenon. S-ino Oumansky- Ĝenevo salutis la kunvenon per jena parolado: ■

„Mi havas la plezuron, reprezenti la esperantan pedagogian organizaĵon TAGE, je kies nomo mi salutas vin kaj deziras sukcesplenan laboron. Post kiam mi aŭdis diversajn raportojn pri la stato de 1E O, post kiam mi dum tiuj du labortagoj konatigis detale kun tiu vasta programo, kiun proponas, efektivigi la 1. E. O.-programon, kiu postulos ne nur kunlaboron sciencan, pedagogian kaj instruistan, sed ankaŭ financajn eblojn — mi permesas al mi, je la nomo de nia esperanta institucio TAGE esprimi la deziron por malpliigi la grandajnelspezojn de tradukadoj de bultenoj en tri lingvojn, uzadi, la internacian lingvon Esperanto por tiu celo, kaj tiamaniere IEO ŝparos tempon kaj monon. Ĉar la tradukado de ĉiuj aperontaj bultenoj estas uzo de sola lingvo Esperanto. Kaj mi esperas, ke la proksima kunveno de IE O jam estos preta, plenumi tian laboron, alkurinte al helpo de sola internacia lingvo Esperanto». La prezidanto dankis kaj rimarkis, ke nia propono estos komunikata al Konsilo de Administrantoj (Conseil d’ administration). Oni okupigis multe pri la diskutado de eltrovo de monrimedoj por la daurigo de granda laboro de I E O. Tiusence faris raporton la sekretariino M. Butts, montrinte ke la gisnunaj financaj fortetoj ne sufiĉas por plenumi la komplikan laboron de IEO, precipe se oni devas traduki ĉiun dokumenton trilingve; necesas loko, oficistoj, ĉar unu ĉambro, kiun disponas nun 1 E O, kaj du aŭ tri oficistoj — ne sufiĉas por tiu laborego. La diskutoj pri financa flanko de la entrepreno forprenis longan tempon.

Rezolucioj: S-roj Migone iaj Bossello proponas organizi en 1928 dumsomerajn kursojn speciale por edukistoj en la senco de rekomendo de subkomitato de ekspertoj de Intelekta Kooperacio (Cooperation intellectuelle). Unuanime akceptita s-ino Radzinska proponas a) organizi konstantan kooperadon de ĉiuj pedagogiaj internacioj instruistaj de edukado, por alveni al federativo de institucioj, b) sugesti al ĉiuj landoj, organizi naciajn centrojn de IE O kaj unuigi tiucele societojn, entreprenojn ktp., kiuj okupigas pri edukado.

la unuigon de ciuj Esperanto-instruistoj!

— página 12 del PDF —

102

S-ro Bovet resumas indikante la direktivojn donitajn al l E O dum tiuj du labortagoj: 1. Daurigi la interrilatojn de kunlaborado de internaciaj asocioj de edukado. 2. Disvastigi la demandaron de s-ro Gould, priatenti speciale la organizon de kongreso de Vorld P6d6ration en 1929 kaj de morala eduko en 1930. 3. Trovi monrimedojn, por aporigi revuon almenaŭ en du lingvoj. 4. Starigi Cu per korespondado Cu per konferenco planon de statistiko lerneja. Publikigi monografiojn pri edukado en certaj landoj. 6. Agado per kursoj kaj konferencoj. 6. Eventuala renkonto en aliaj landoj: ekz. konfeiencoj pri bilingvismo ‘du lingvoj: gepatra kaj fremda). 7. Organizo de komisio por studi la demandon de materialo. La kunvenon partoprenis ĉirkau 50 personoj, plejparte pedagogioj; aligis al tiu kunveno 46. diversaj naciaj kaj internaciaj asocioj. Tre interesa estis la prelego de s-ro Gould, sekretario de la Ligo de Morala Edukado. Lau mi gi estis la n a j 1o de la kunveno. „La moralaj taskoj de 1’ lnternacia Oficejo de Eduko». — S-ro Gould esprimas bedaŭron pri manko de imago-kreo ati imago-kapablo, rimarkata en la tuta mondo kaj rilatanta al la edukistoj de ĉiuj landoj Li insistas pri la neceso de spirita unueco, sintezo, estranta ĉiun homan agadon. Tiu ĉi sintezo estas principe necesa al lnternacia Oficejo de Eduko. Por realigi ‘ tion, la raportanto proponas al la Oficejo, sendi ĉiujare demandaron al edukistoj de ĉiuj landoj. Tiu ĉi demandaro celas duoblan taskon: 1-fari al edukistoj specon de ekzameno de konscienco. 2. Amasigi utilajn sciigojn por I E O. El dekunu punktoj de projektata demandaro s-ro Gould elektas kvar, kiujn li detale analizas. 1. Li sugestas al edukisto doni klaran ideon de religia movado en sia lando, ekster ĉiu dogmo, per la parabloj, legendoj, poemoj ktp. La IE O povus kolekti interesan materialon tiurilate kiu influos la infanaron. Tiun sperton faris sukcesplene s-ro Gould en Indio, uzante moralajn rakontojn por naskigi la ideon de religio. — 2. Kio estas farita gis nun por prezenti la historion de lando largvide kaj morale, la geografion, historion de artoj, de metioj, de sciencoj de legaro, de politika disvolvo, de laboro, de feminista movado eduka, religia, socia ktp.? Cu oni posedas biografiojn de rimarkindaj eminentuloj kapablaj inspiri la junularon? Kiamezure estas disvastigita la amikeco internacia inter la junularo? S-ro Gould konsideras la militon kiel lecionon, el kiu estas elĉerpindaj agoj de kuraĝo; la paco per si memi ne estas idealo, ĉar la vivo estas konstanta disvolvo de energio por lukti kaj venki. (Do milito estas idealo? N. O.) — 3. Kiaj estas la penadoj por interesigi la gejunulojn pri ekonomio socia kaj civitana, por enradikigi la ideojn de kooperativismo en industrio, interhelpo socia? Kiamaniere oni prezentas al la infanoj la historion de financoj kaj komerco? — 4. Kio estas farata por instrui la infanojn pri la beleco, por igi ilin, ŝati la artojn, historion, geografion ktp.? La homo havas bezonon de beleco kaj en la lernejo kiel en la sfero familia la beleco devas trovi sian esprimon — „Ni volas prepari la gejunulojn de la tuta mondo por la servado al Hodiaŭ, por kreskado aŭ konstruado de Morgaŭ pli perfekta kaj ni volas, ke en tiu senco iii kooperu kun ĉiuj popoloj kaj ĉiuj rasoj. Sed nia laboro ne povas esti utila al plenumo de tiu tasko, se ni ignoras la jam plenumitan laboron de edukistoj en ĉiuj partoj de la mondo. Kaj tiurilate ni serĉu la ideojn de izolitaj pioniroj, kiuj enkondukas novajn planojn kaj novajn metodojn. Por ennaskigi ideon pri religio ni devas in-

— página 13 del PDF —

103

terrilati tute senpartie kun Budistoj, Konfucianistoj, Musulmanoj, Hebreoj, Protestantoj, Katolikoj ktp., por ricevi de iis informojn pri la maniero, en kiu iii prezentas al la junularo la ideon pri religio, pedagogio konforme al nuntempaj postuloj.» Por la studo de historio s-ro Gould depost la jaro 1896 kolektis pli ol tri mil anekdotojn pri historio, vojagoj, biografio, folkloro, la sanktaj libroj de 1’ Oriento, kaj en sia broŝuro: „Kiet prezenti historion al la junularo» li esprimis deziron, ke en diversaj landoj oni rakontu pri la vivo de kamparanoj, de ministoj, de maristoj ktp. por la komprenigo de la socia vivo. Por enradikigi la ideon de kooperativismo kaj socia interhelpo la edukistoj devas uzi ekzistantajn librojn kaj lernolibrojn, el kiuj la lernantoj ĉerpas la moratajn meritojn de popolo, lando aŭ entrepreno socia. Simila lernolibro ekzistas franclingve. S-ro- Gould • citas la grandan laboron de angla profesoro F. H. Hayward, por veki la instinkton de estetiko. Li preparis artistan solenadon, en kiu la muziko kaj poezio unuigas en paroladoj por honoro de famaj eminentuloj (Moliĉre, Saint-Paul) au tutmondaj idealoj (Paco). Same skotlanda profesoro Patrick Geddes fatis en 1912 kun helpo de kelkaj studentoj de Edinburg serion da bildoj — dramaj temoj — kiuj prezentis la evoluadon intelektan kaj moralan en diversaj epokoj: Malnovaga, mez-aga, Renaissance (Renesanco) kaj cm modernaj tempoj; tiuj scenoj povas esti prezentataj en ĉiuj landoj. S-ro Gould trovas, ke la estetiko ankau rilatas la instruo de lingvoj, kaj tiurilate li konsilas la uzadon de plej moralaj kaj plej noblaj esprimoj, bildoj: patro, patrino, paco, kompato, kuraĝo, gojo kip., ktp. La devo de IEO estas, helpi al edukistoj kaj gepatroj per la dokumentaro, broŝuroj, lernolibroj kaj instigo studi la grandajn influojn, kiuj agas favore aŭ malfavore por la individuo, komunumo, la grandajn kontraiiagojn, kiuj post ili sekvas, influon de medio socia, kultura, ekonomia, influon de heredeco, de la nova libereco, de estetikaj sopiroj ktp. Tiu vasta tasko alkondukas nin lau s-ro Gould al la preparo de geinstruistoj, de kuna instruado kaj de multaj aliaj tre komplikaj problemoj; kaj tiusence la plej grava tasko de IEO estas ne la dokumentaro, sed la instigo. N. O u m a n a k v.

Ni TAGE-anoj ne nur prenu la profiton el la laboroj de IE O, sed ankau subtenu gin per nia persona aligo (kotizo 5 svis. fr.). La administrejo de I. P. R. volonte akceptas kaj peras vian aligon kaj kotizon. Ne forgesu au malatentu tiun nian devon kontraŭ IEO! M. G.

Mondfederacio de Edukaj Asocioj. Toronto, Kanada, 7. — 12. Aŭgusto 1927. „Kion povas fari edukado por akiri mondpacon?» estis la plej grava kaj plej elstara demando ĉe la kunsidoj de la Mondfederacio de Edukaj Asocioj en ‘Toronto, la 7-an gis 12-an de Augusto. Ceestis 7500 perŝonoj, el kiuj 5000 alvenis de malproksime. Estis reprezentantoj el multaj diversaj landoj, kaj la internacia sento disvolvigita estis elkora kaj sincera. Dum du gis tri tagoj sidis samtempe 20 gis 23 fakoj, pristudantaj diversajn temojn. Krom la fakaj kunsidoj estis ankau plenaj kunsidoj, kie oni pridiskutis pli generalajn temojn. Ce la vesperkunsido de la unua tago faris bonven-

— página 14 del PDF —

104 antajn paroladojn, Ja Ĉefministro de la provinco Ontario, la prezidanto de la universitato de Toronto, Ja prezidanto de Ja Kanada Fedetacio de instruistoj kaj oficiala reprezentanto de Ja provinco Ouebec. Respondis reprezentantoj de Anglujo, Usono, Germanujo kaj Ĉinujo. D-ro Tacke el Stettin reprezentanta Germttnujon, estis entuziasme salutata, kiam li parolis pri Io nova sento eti sia lando kaj de la deziro de Io germanaj instruistoj, kunlabori kun alioj landoj por la bonfarto de la mondo. D-ro Wei portis salutojn de la Ĉina Asocio por la antauenigo de Edukado kaj de la nociisto registoro de Ĉinujo. Ĉe olioj kunsidoj lo ĉeestantaro ricevis komunikojn el, Joponlando, Hindujo, Danmorko, Greklando, Meksiko, Bulgarlando, Persio, Ĉeĥoslovakio, Hŭngorlondo, Pollondo ktp. La elstara okozo de lo kongreso estis lo raportoj de la „Herinan-Jordan“komitotoj. Ankau kelktempe s-ro Rofael Herman-Wasĥington proponis grandan premion por la plej bonoj sugestioj de metodoj por akiri internacion pocon. Lo premion gajnis D-ro David Storr Jordon de Kalifornio (prezidanto de Stanford Universitato), kiu proponis lo studon de kvin flonkoj de lo problemo per kvin komitatoj. Lo federacio alprenis lo oferon koj elektis la komitatojn, kiuj do estis nomitoj lo „Herman-Jordan“-komitotoj. Antau lo Toronto kunveno foris lo komitatoj multojn enketojn, koj ĉe lo kongreso iii okazigis kunvenojn, en kiuj iliaj proponotaj rezolucioj estis pridiskutotaj. En lo plenaj kunsidoj de la kongreso lo rezolucioj estis prezentotoj kaj plejporte akceptotaj, kaj la komitatoj estis daurigataj por plua agado. • La komitatoj estos jenaj: „ 1. Edukado por paco. — Estro: D-ro P. W. Kuo, Nanking, Ĉinujo. 2. Internaciaj Atletaj Sportoj. — Estro; S-ro Daniel Chase, Novjorko. 9. Miltista Instruado. — Estro: S-ro E. J. Sainsbury, Thames Dilton, Anglujo. 4. Instruado de historio. — Estrino: D-ino Laura Ulrich, Winnetka, 111. Usono. 5. Generala aparato por internacia kunagado. — Estrino: D-ino A. E. Marty, Toronto, Kanada. Komitato 1 foris enketon pri grandnombroj jam estontaj organizajoj por mondpaco kaj rekomendis centron oficon, por ilin kunordigi kaj diversmaniere servi. ■ Komitato 2 raportis pri internociaj sportoj kunvenoj kaj ilia laudinda efiko. Kiam tiu ĉi roporto estis ricevita, la prezidanto rimarkis, ke, se estas sangoguto komuno al homoro, ĝi estas lo „sportsango“, t. e. nia admiro por la bono sportisto, ĉu li estas kun ni, ĉu kontraŭ ni. Parenteze mi diru, ke tiu rimarko estis bone ilustrita en nia urbo ne longe post la kongreso, kiom germano venkis en la nago mondkonkuro kaj la Kanadanoj laute aplaŭdis sian estintan malamikon. (Komparu la kontration opinion: Se ne speciale estas flegata la volo kontroii milito, por paca interkomprenigo, lo sporto ne povas forigi lo naciecan, eĉ ŝovinisman sentadon. Oni montras estimon kontroii la sporta ĥero.co de la ,.estinta malamiko», sed nacian entuziasmon kontraŭ la samnaciano. Sportaj agoj ofte estas akompanataj afi eĉ instigataj de naciecaj sentoj. Rigardu la nacian konkuron inter Kapitano Scott koj Amundsen pro ektrovo de Sudpoluso, dum kiu Scott suferis heroon morton kun siaj akomponantoj. Kaj rigordu lo nocion konkuron inter la aviadistoj. Sporto en lio nudo esenco ne celas lo internon, pacaman rilaton inter la popoloj, sed celos la pli altan kapablon, la superecon, lo venkon. En tiu senco ankau la milito povos esti konsiderata kiel sporto. — Goldberg.)

— página 15 del PDF —

105

Komitato 3 pristudis armilaron kaj militan pretecon kaj militistan instruadon por junuloj. Gi prezentis rekomendatan pri la afero, sed estis tre malfacile frovi formulon, akceptindan al ĉiuj, pri militista preparado en lernejoj. Do la afero prokrastigis ĝis la venonta kunveno post du jaroj. (Pri fiu punkto «Edukado al militista disciplino kaj batalpreteco» raportas Leipziger Lehrerzeitung — Leipz. Instruista Gazeto — n-o. 34, pĝ. 803: «Tiu tagorda materio efikis kvazaŭ kiel bato en formikejon. La demando estigis ventegon de indigno kaj malaperis post akcepto de jena partrezolucio: „La kongreso decidas kondamni ĉiun militarismo influitan edukadon, kiu havas devigan karakteron por ĉiuj gejunuloj sub 18 jaroj». La malakcepton de ĉiu eduko en militarisma senco ia amikoj de vera popolrepacigo dankas al la pledanto en tiuj diskutoj, al la angla kolego Sainsbury». — Goldberg.) Komitato 4 raportis pri agadoj en diversaj mondpartoj por akiri lernolibrojn de historio, el la internacia vidpunkto skribitajn. Gi rekomendis pluan klopodon tiurilate. Komitato 5 rekomendis instruadon en internacia civiteco kaj aliaj similaj temoj. Gi ankau faris rekomendon interesan al jia legantoj de tiu ĉi gazeto, tuŝantan la problemon de internacia lingvo. Gi esitis jene: «Car la disvastigita uzo de simpla, facile lernebla kaj ‘adaptebla helplingvo multe faciligus homajn kontaktojn tra la mondo, kaj per gia neutraleco malpligrandigus la malfidon kaj suspekton, kiuj ofte kondukas al milito, ĉar la internaciaj lingvoj urge estas bezonataj kiel lingva ligilo inter la nacioj kaj Sajne trovis iom da sukcesa uzo, do tiu ĉi komitato rekomendas al la delegita kunveno kaj autoritatuloj de la federacio, ke oni senprokraste faru paŝojn, por starigi komisionon, kiu enketu la internaciajn lingvojn, speciale rilate al ilia praktikeco por la celoj de tiu ĉi federacio». La prezidanto de la Esperanto-Asocio de Norda Ameriko, s-ro H. W. Hetzel de Philadelphia, ĉeestis kaj parolis pri Esperanto en kelkaj kunsidoj. Estis ankaŭ Esperanto-ekspozicio ĉe la kongreso, sed malfeliĉe gi estis en konstruajo malofte vizitata, do estis vidata nur de malgranda nombro. La Torontaj ĵurnaloj enpresis kelkajn artikoletojn pri Esperanto, kiuj helpas la propagandon tie ĉi, kie nia kara lingvo progresas nur malrapide. La loka grupo kunvenis speciale, por renkonti s-ron Hetzel, kiu vigligis la ĉeestantaron kun sia bone konata entuziasmo. Rimarkindaj estis la amuzajoj de la kongreso. La duan vesperon prezentigis en la plej granda konstruajo de la Kanada nacio-ekspozicio spektaklo, nomita „La koro de la mondo». ^Partoprenis 1400 personoj, kaj la ĉeestantaro nombrigis preskaŭ 10 000. Gi estis muzika kaj multkolora prezentado de la ebleco de edukado, por akiri la mondpacon. Aljan vesperon samloke la ĥoro de la Kanada nacia ekspozicio donis koncerton, nombranta 2200 voĉojn. La tria tago de la kongreso estis ekskurstago. Fremdlandaj delegitoj vizitis Niagara Falls kaj aliaj delegitoj veturis al la Ontario Agrikultura Kolegio en Guelph, ambaŭokaze kiel gastoj de la registaro de Ontario. La sekvintan tagon estis gardenfesto ĉe la Toronta Artgalerio. Kiam alvenis la devo disiri, aŭdigis multaj esprimoj de bedaŭro, sed super ĉio estis sento de dankemeco por la okazo, konatigi kun tiom da personoj el diversaj mondpartoj, ĉiu regata de la sama idealo kaj klopodanta al la sama celo, la nova sento de la granda ronda familio. Elven J. Bengough- Toronto.

— página 16 del PDF —

106

Jara cefkunveno de Esperanto-Asocio de Saksaj Geinstruistoj okazis 30. X. 27 en Freiberg dum la Saksa Esperanto-Ligo-Tago. Post salut,vortoj de labora jugistara direktoro F e d e r – Chemnitz, supera inspektoro Hoffman n – Freiberg, supera studdirektoro D-ro Bergmann (Fr-a. gimnazio), supera lerneja konsilano D-ro K r a n e r tre* elokvente en Esperanto alportis kiel oficiala delegito salutojn kaj dezirojn de la m i n i s t e r i o p o r p o p o l k l e r igo, kiu treege interesigas pri la mondlingvo kaj -pri la tuta movado, tiel, ke gi eĉ finance subvencias la Esperanto-instruistaron. La direktoro de la Germana Esperanto-Instituto, supera studdirektoro prof. D-ro Dietterle, Leipzig, parolis je en la nomo de 1 Instituto. La direktoro de V Internacia Eduka Oficejo en Ĝenevo, prof. D-ro Pierre B o v e t sendis salutleteron. Oni sendis dankadreson al li kaj decidis la aligon por 1928. Al la Esperanto-Asocio de P o la j In s t r u i s t o i oni sendis salutleteron okaze gia samtempa ĉefkunveno. La jara raporto montris, ke la nuna prezidanto s-ro HahnGohlis, treege laboras kaj favorege lafl tute modernaj principoj. Pli ol 2600 elirintaj skribajoj kaj 50-procenta kreskado de la nombro da anoj pruvas tion. Per paroladoj en multe da distriktaj instruistaj unuigoj oni kreskigis la intereson inter la instruistaro. En multajn lernejojn oni denove enkondukis Esp.-instruadon; s-ro Schneller parolis tre varmajn kaj honorigajn vortojn al la prezidanto. Post kontentiga kasa raporto parolis tre impresige s-ro Goldberg-Leipzig pri sia terno: N o v aj principoj por la E s p. – instruista m o va d o. La nuna e s t r a r o ree estis elektata. Kiel labora komisio funkcios s-roj Klemm, Schneller, SchrOder. Oni esprimis dankon al la redakcio de 1. P. R. kaj la deziron, ke faka gazeto ĉiam estu senpartia, senpolitika, neutrala. La impreso de la kunveno entute estis jena: Nia movado kreskadas, nia afero marŝas obstine antaŭen, nia ideo venkos. Ma.x S yk o r a, 2-a. prezidanto.

Unua kongreso franclanda esperantista universitata federacio. (Toulouse, 27.—30. Decembro 1927.) La tagordo ankau pritraktos la projekton de internacia universtata konferenco esperantista kaj la interrilatojn kun TAGE. La univeisitatanoj de TAGE petu la tagordon kaj interrilatu kun Ch. Despeyroux, 15 quai ClaudeBernard, Lyon.

Granda perspektivo ce scienco. Ĉefadministraro de Sciencaj Institucioj en R S F S R (Ĉefscienco) proponis al lnstituto de Kompara Historio de Orientaj kaj Okcidentaj Lingvoj kaj literaturoj (ĉe Leningrada Universitato) esplori kaj solvi problemon de helplingvo internacia. Lati peto de la Ĉefscienco-delegito de lnternacia Scienca Asocio Esperantisto S. Poniŝevski raportos pri Esperanto al la nomita instituto. ?aul Poniŝevski, Leningrad.

— página 17 del PDF —

107

La ĉiama, fiksa kalendaro. En Kiel, Lorenzenstr. 24, Germanujo, ekzistas la «Unuigo por Blochmannia kalendar-reformo». La ideoj kaj celadoj de tiu unuigo estas por la lernejoj treege gravaj. Lafl Giegora kalendaro migras Pasko en sinsekvantaj jaroj inter 22. III._ kaj 25. IV. tien kaj tien Ci. La sekvo estas, ke la lernejjaroj estas tre diferencaj rilate al sia longeco. Tiu diferenco povas ampleksi maksimume 5 semajnojn. Plue sekvas el la migrado de Pasko la malegala interspaco inter Pentekostoj kaj somerferioj. Ofte ankaŭ genas, ke la monatoj ne egalizas, ke la datoj por la semajnotagoj ŝanĝas ktp. Tiujn malutilajojn forigi celas kaj klopodas supre nomita unuigo per la reforma kalendaro, elpensita de Dr. ing. Rudolf Blochmann. Do plibonigi ĉiujn cirkonstancojn, ankaŭ tiujn de la ekonomio, estas la intenco de tiu vera bonfarema societo. Lau ia ĉiama, fiksa kalendaro de Blochmann tio nepre estas ebla. Lati gi estas la jaro longa kiel nun, sed la kvaronjaroj (kvartaloj) farigas tute egalaj, havas 91 tagojn ka; komencigas ĉiam kun dimanĉo. La monatoj Jan., Aprilo, Julio kaj Oktobro havas 31 tagojn, ĉiuj ceteraj 30, tamen ĉiuj po 25 labortagoj. La 365-a tago de la jaro estas tute sendependa de iu monato, senlabora tago en la mezo de la jaro kun la nomo „somermeztago“. La Pasko ĉiam okazas je la 8. IV., Ĉieliro je la 16. V., Pentekosto je la 25 V., «Soleno de 1′ Korpo de Kristo» je la 7. VII. La supertago vicigas kiel memstara tago je la fino de la jaro. Kiel por la lernejo tiel ankau por la ekonomio la fiksa kalendaro’ havas la plej grandajn avantagojn. Pro tio estas tre rekomendinde, subteni la celadojn de la „Kiela“ Unuigo, ties prezidanto estas fama eminentulo prof. Dr. Bovensiepen. Mi petas ĉiun kolegon pro nia lernejo, pro Esperanto helpu al la kalendarreform-movado almenaŭ morale, p o s t u l a n t e prospektojn esperanta j n de tiu unuigo, kiu intencas, per Esperanto fari mondpropagandon, por sia ideo varbi en la tuta mondo. Ĉar lernejo havas la plej grandan utilon de la proponita fiksa, ĉiama kalendaro — pro tio: Helpu ni la noblajn reformlStojn en Kiel! Ernst Kle mm, Chemnitz (Germ,.)

Akcioj kiuj validas kiel kotizpago por 192.8: n-o. 3, Spange; n-o. 6, Neupert; 9 Hermann; 12 W. Johne; 24 Schumpelt; 27 Wilhelm; 30 Markan; 33 Dieu; 36 Schonherr; 39 Fischer; 42 Pruss; 48 Straube; 51 Giessmann; 54 MTdmann ; 57 Elten; 60 Jurczyk; 63 Brauer-Breslau; 66 Schubert; 69 Pfiiller 2 M; 72 Klemm-Plauen 3 M; 75 Penndorf 3 M. La reston ni redonos post repago de sama parto al la aliaj akciuloj, se vi ne destinas gin donaco por I. P. R. Donaco de la tuta akcio por ‘propagandaj celoj kun danko estos akceptata. Admin.

Donacoj al I. P. R. Sekve de nia artikoleto en n-o. 9—10 pri «Akciuloj» donacis al I. P. R. BrSuer-Breslau 1 M; Giessmann-Krefeld 1 M; Schiitte-Berlin 10 M; NeupertLeipzig 5 M de siaj akcioj.

— página 18 del PDF —

108

Ni sincere dankas al vi. Tiamaniere ni bonege povos likvidi la akcioentreprenon! Ni ne forgesos rekompenci vin en konvena tempo. ■. ‘ ‘ I.P.R.

Libroj. Broŝuroj. Gazetoj. Esperanto Lern- kaj loglibro por aŭstriaj ĉef- kaj mezlernejoj, de prof. Dr. Gasan kaj fakinstruisto Franz Scheibenreiter. I. parto, 64 pagoj, prezo 2.50 ŝil. aŭstr. — Eldonejo: Hirt und Sohn, Leipzig; librejo R. Foltanek, Wien I., Ballgasse 6. — Bona parola metodo. El la vivo de lernantoj. 2 koloraj, 2 nigraj bildoj. Krom tio la lecionoj (53) estas ilustritaj per 15 gajaj bildoj de la konata desegnisto por infanlibroj, Ernst Kutzer. Ĉar la lecionoj havas nur Esperanto-tekston, gi povas esti internacia lernlibro. La nacilingvan vortaron la infanoj mem povas verki dum la kurso. M. G.

Esperanto, lau la fundamento de Zamenhof: Kleines Lehrbuch de Arthur Degen. 16. 20 milo, nove prilaborita eldo-.o. Prezo 0,80 gm. Eldonejo Hirt u. Sohn, Leipzig. En 12 lecionoj tre vigla kaj interesa rakonto el la vivo de juna kontoristo. Dua parto montras la ekzeicojn ĉerpendajn el la lecionoj de la unua parto. Tria parto donas traduktaskojn por sotalernantoj. Abunda materialo estas koncentrigita sur tiujn 48 pagojn. M. O.

La kooperativa movado de konsumantoj en Polio, germanlingve verkita de Franz Dabrowski, kun 4-paga esperanta resumfolio, aperis en la eldonejo de la unuigo de konsum-kooperativoj en Polio, Warschau, MokotowGrazyny 13. En bonstilaj artikoloj, riĉe ilustritaj, la verkinto raportas pri Polio ĝenerale, pri la komencoj, la strukturo de la kooperativa movado, pri kooperativaj institucioj de generala karaktero, pri la historio de kooperativa movado ktp. — ig.

Gvidlibreto de Wiesbaden, Germanujo, llustrita per 14 bildoj, l8-paga,. eldonita de la Urba Oficejo por Trafiko en Wiesbaden. Mendu poŝtkarte tiun belan senpagan propagandilon por viaj kursoj! M.G. Semajna bulteno, eldonita de la Unuigo por Kultura Interligo de Sovetunio kun eksterlando, Moskau, Malaja Nikitskaja, 6. — Tfu semajna bulteno aperas en rusa, germana, franca kaj angla lingvoj kaj raportas en tre interesaj, bonstile .verkitaj, ilustritaj artikoloj pri la kultura vivo kaj evoluo en Sovetunio. Ĉiujn demandojn de interesuloj pri la kultura vivo en Sovetunio respondas la redakcio de la semajna bulteno mem. — ‘gFerdinand Hirt u. Sohn, Leipzig, C 1, Salomonstr. 15, dissendas 3 ilustritajn kajeron: Esperanto-, Instru- kaj Leglibroj, Vortaroj, Literatura Informilo 4. ‘ Mendu viajn librojn en la administracio de I. P. R.! Nur tiam la firmoj mendas anoncojn en I. P. R.! Presejo : Dr. Karl Pickert, Leitmeritz, Bohemio.

— página 19 del PDF —

Kotizo 1928. Dam 1927 ni havis 500 membrojn de TAGE kaj 100 nur-abonantojn. La kotizojn por TAGE ni devis uzi — j’am 1926 — por I. P. R. Do 500 membroj pagis po 3 germ. m. kaj 100 pagis nur po 2,50 gm por 1. P. R. Ni konsideras justa, se ĉiuj pagas 3 gm. Do por 1928 ni ne postulas specialan TAGE-kotizon, sed nur unuecan sumon por 1. P. R.

Korespondado. SOVET-UNIO: K. M. Smirnov, instruisto, Vjatka, Institut socialnogo perevospitania, deziras interkorespondadi pri edukado de neprizorgitaj kaj krimemaj infanoj. TARIFO DE LA ABONPREZON Landoj

Prezoj

Angla Argentina Austria Belga Brazila Bulgara Ĉeĥoslovaka Dana Estona Finnlanda Franca Germana Greka Hispana Hungara Itala Japana Jugoslava Litova Latva Nederlanda Norvega Pola Portugala Rumana Rusa Sveda Svisa Usona

Ŝil. 4 pes. or. 2 Ŝil. 5 belgoj 5 milr. 6 lev. bulg. 100 kron. eek. 25 kronoj d. 3 mark. est. 300 mark. flnl. 30 frankoj fr. 18 mark. or. 3 drahmoj 54 pesetoj 4,6 kronoj or. 4 liroj ital. 15 1,5 jen. dinaroj 40 lid. 7,5 lat. 4 gulden. 2 kron. norv. 3 zlot. 6 eskud. 15 lev. rum. 150 kop. oraj. 1,50 kron. sv. 3 frank. sv. 4 dolaro 1

AGENTOJ DE TAGE. Vian kotizon akceptas.

Abonon por Int. Ped. Revuo sendu en nacia mono per registrita letero plejeble pere de via landa agento al la administrejo. Membroj de la germana asocio sendu la kotizon (4.— M: 1,— M por la germ. asocio, kaj 3.—M por Int. Ped. Revuo) al girokonto „Esperanto-Vereinigung deutscher Lehrer, Leipzig-Leutsch, No. 27.857“, membroj de la saksa asocio al k-go SchOnherr, Dresden, giro Dresden 30.560, poŝtĉeko Dresden 112.617.

En Landoj F-ino Kate Hancock, 172 8ackville Rd., Hove, Sussex. Belga: Lab. Esp. Grupo, 24. rue de SdvignAAnderlecht, Bruxelles. poŝtĉ. 124.801. Blankrusa: Agentejo Esperanto, D. SneJko, Minsk, Poŝtkesto 33. Bulgara: Ivan 8arafov, Gabarevo, Kazanlika regiono. Ĉekoslovaka: Albin Neuzil, lernejestro, Olomouc-Neredin. Estona: Agnes Dresen, Poska tanav 29-6, Tallinn. Finnlanda: Parnanen, Sulkava, Lieviska. Franca: E.Vittecoq, instit. a. Bourville par Fontaine-le-Dun (8. Inf.). Germana: Goldberg,Frohburgerstr.68 p. Leipzig-8 3 Greka: D-ro A. Stamatiadis, Rodou 21, Ateno. Hungara : Vilmos) Ujpest, Virag-utca 9. Japana: Joshi H. Ishiguro, Tokio, Koojimachi P. 0. Box 1. Jugoslava: 8vetislav 8. Petrovi^, Pirot, Serbio, Novosadska 17. Litova: A. Prapuolenis, mole., KazluRuda. Nederlanda: G. P. de Bruin, Wagelerdw. str. 28 B, Ensohede. Pola: K. Ma.jorkiewioz, Czersk-Pom. poŝtĉeka konto.; PKO 202 ifi,: (Poznan). Rusa: Centra Komitato de 8ov. Esperant. Unio (SEU), poŝtkesto 630, Moskvo. Angla:

— página 20 del PDF —

Aperis germanlingve:

WENDEL

LA EKLEZIO EN LA KARIKATURO Enhavas 125 bonegajn – ilustraĵojn, anekdotojn, proverbojn kaj kantojn. Prezo: bindita en toio, presita sur bona papero germ. mk. 3.—. Ĉiu germanlingva literaturo prizorgas lau originalprezoj de la eldonistoj:

KURT HUBRICHT, Leipzig O 30, Germanio, Marrannenstrafie 22, (PoŜtĉ<ek-n-o 43808) Se vi interesas pri iu ajn literatura tako, vi regule senpage estas informata per prospektoj kaj katalogoj

– pri la novaĵoj en via fako——

ENKONDUKILO en la fundamentajn regulojn de la mondlingvo Esperanto 1 Per simplaj ekzemploj la lernanto divenas la cefajn regulojn kaj notas ilin nacilingve sur aparta pago apud la Esperantoteksto. Prezo: por 2 ekz. 1 resp.-kup. 1 afi samvaloro, „ 10 „ 4 „ „ | inklusive de „ K) „ 16 „ J la sendkostoj.

Eldonejo :

Esperanto-Jenularo, A. Neupert,

Wedellstr. 11, Leipzig N 23, Germ.

Se vi konas Esperantoinstruiston, kiu ne jam legas Int. Ped. Rev. bonvoio sciigi ties adreson al la administrejo.

SEMAJNE aperas la aktuala, ilustrita neŭtrala jurnalo de la Esperanto-movado en granda, tagjurnala formato:

HEROLDO DE ESPERANTO kun rica diversspeca enhavo ekskluzive en Esperanto. Kunlaborantoj en 40 landoj. Petu tuj senpagan specimon de la Administrado

HEROLDO de ESPERANTO HORREM B.KOLN, GERM.

La plej inalkara gazeto esperantista estas sendube VERDA SIELO.), kiu aperas ĉiumonate en granda ĵurnala formato, dukolore presita, kun propaganda teksto en kvar iingvoj.la cetera teksto nur en Esperanto. Jarabono nur 2 sv. fk. aŭ egalvaloro. Kolektiva jarabono (mfnimume 5 abonoj al sama adreso) 1.50 fk. ĝis 1.10 fk. Specimeno tute senpage de la Administraj

VERDA STELO, Horrem bei Koln (Germ.)