Del 16 al 20 de abril de 1987 el esperantismo español celebró en Madrid el centenario de la lengua. El libro de aquel congreso lo abre el retrato oficial de Juan Carlos I, patrono de honor, con su firma reproducida y la fecha de 1987, y el comité de honor lo forman el presidente del Gobierno, dos ministros, Manuel Fraga, Camilo José Cela, Rafael Alberti, Nuria Espert, Ángel Nieto y Montserrat Caballé. Aquí está transcrito entero, las 34 páginas.
Un libro de congreso es, sobre todo, un programa: quién organiza, qué se hace cada día, dónde se duerme y dónde se come. Este trae además la historia del esperantismo madrileño escrita por el propio Liceo, la lista de las 48 asociaciones federadas y la de los congresistas.
Portada del libro del 47.º Congreso Español de Esperanto, Madrid, abril de 1987.
El jefe del Estado, patrono de honor
Las páginas 3 y 4 son la parte más llamativa del volumen. La primera lista el comité de honor, encabezado por «L.M. Juan Carlos de Borbón, Reĝo de Hispanio»; la segunda es una plana entera con la corona real, el retrato oficial del rey y la firma facsímil fechada en 1987.
Página del comité de honor, con el rey como patrono y quince cargos públicos y artistas como miembros.
Retrato oficial de Juan Carlos I con la corona real y la firma facsímil fechada en 1987, a página entera.
No era la primera vez. La historia del movimiento madrileño que trae el mismo libro recuerda que el congreso español anterior celebrado en Madrid, el de 1980, lo presidió de honor la reina, y que el de 1987 lo preside el rey.
Qué hay dentro
- El saludo del presidente de la Federación, Salvador Aragay i Galbany, que cuenta 48 asociaciones federadas, «la cifra más alta durante la existencia de nuestro movimiento esperantista español».
- La junta de la HEJS, la sociedad juvenil, y una llamada a la juventud.
- La historia del esperantismo en Madrid, redactada por Lupe Sanz Bueno, entonces presidenta del Liceo, a partir de un ensayo de A. Marco, de notas de Augusto Casquero y de Nia Voĉo. De ahí salen los casi 800 alumnos de 1980 y la bandera de 1983 que citamos en El Liceo de Madrid, a rebosar.
- El programa día a día y un mapa del metro de Madrid dibujado a mano.
- La lista de las asociaciones federadas y la de los congresistas.
Fotografía del 6.º Congreso Español de Esperanto, Madrid, 1926, en el Ateneo: una veintena de hombres, con José Perogordo y Julio Mangada en el centro. Publicada en la revista Ahora y reproducida en el libro.
Mapa del centro de Madrid dibujado a mano, con las líneas 1, 2 y 6 del metro y once lugares numerados: el palacio de congresos, el Liceo de Madrid, la oficina de la Federación, los hoteles, el teatro, la exposición y el banquete.
El congreso, visto desde Valencia
Nuestro boletín publicó la crónica: Valencia Luno n.º 18, de julio de 1987, firmada por Johano-Antono Giménez. Cuenta que el Teatro Esperantista Búlgaro representó allí Pikniko sur la batalkampo de Arrabal y La kaverno de Salamanka de Cervantes; que William Auld moderó un debate sobre las lenguas de la península y cerró el congreso con la conferencia «Cent jaroj de vivo kaj espero»; y que allí mismo los valencianos anunciaron el 48.º Congreso, el de 1988 en Valencia.
Cómo se ha hecho
El facsímil está en la Bitoteko de la Federación Española de Esperanto (PDF), y es el documento de verdad. La transcripción es automática, hecha por una inteligencia artificial que lee las páginas escaneadas en vez de pasarles un OCR: los acentos del esperanto destrozan cualquier OCR. El texto se reproduce en el idioma original, sin corregir su redacción ni su ortografía. Las fotografías y los dibujos no se transcriben: en su lugar hay una línea que dice qué se ve. De la lista de congresistas se reproducen los nombres, no las direcciones particulares. Para citar algo, compáralo con el facsímil: puede haber erratas.
El libro, entero
— página 1 —
[Imagen] Kovrilo sur oranĝa papero, tute kovrita per ripetiĝanta desegno de la Esperanto-simbolo (verda stelo/kverko-formo) en griza konturo; supre sur ĝi kvar blankaj tekstoskatoloj kun la titolo, la jaro, la datoj kaj la urbo.
47.a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO
1 9 8 7 JUBILEA JARO
16.a – 20.a DE APRILO
MADRIDO
— página 2 —
[Imagen] Kongresa emblemo en kvadrata kadro: stiligita kverko-simila Esperanto-simbolo kun la jaroj «1887» maldekstre kaj «1987» dekstre, kaj sub ĝi la madrida urbosimbolo — urso staranta apud la madrono-arbo. Ĉirkaŭ la kadro kuras la teksto sur la kvar flankoj.
KONGRESO
47a HISPANA
ESPERANTO
MADRIDO 1987
16-20a aprilo
— página 3 —
Honora Komitato de la 47-a Hispana Kongreso de Esperanto
Honora Patrono: L.M. Juan Carlos de Borbón, Reĝo de Hispanio
Membroj:
Felipe González Márquez: PREZIDANTO DE LA HISPANA REGISTARO Félix Pons Irazazabal. PREZIDANTO DE LA PARLAMENTO Carlos Solchaga Catalán: MINISTRO PRI EKONOMIO KAJ FINANCOJ Javier Solana Madariaga: MINISTRO PRI KULTURO Joaquín Leguina: PREZIDANTO DE LA AUTONOMA MADRIDA KOMUNUMO Juan Barranco Gallardo: URBESTRO DE MADRIDO Manuel Fraga Iribarne: EKSPREZIDANTO DE «ALIANCA POPULAR» Amador Schüller. REKTORO DE LA MADRIDA UNIVERSITATO «COMPLUTENSE» Cayetano López Martínez: REKTORO DE LA AUTONOMA UNIVERSITATO DE MADRIDO Enrique Moral Saldoval: KABINET-DIREKTORO DE LA MINISTERIO DE LA RILATOJ KUN LA PARLAMENTO Manuel Ortuño: SKABENO PRI INSTITUCIAJ RILATOJ DE LA URBO MADRIDO Francisco Michavila Pitarch: DIREKTORO DE LA SUPERA TEKNIKA LERNEJO DE MINEJ-INĜENIEROJ José María de Tomás Puch: DIREKTORO DE LA OFICIALA LINGVO-LERNEJO DE MADRIDO
Rafael Alberti: Verkisto Camilo José Cela: Lingva akademiano kaj verkisto Nuria Espert: Aktorino Antonio Fraguas: Grafik-desegnisto Angel Nieto Rolán: Monda ĉampiono pri motor-ciklismo
Hispanaj membroj de la Internacia Patrona Komitato
L.M. Juan Carlos de Borbón, reĝo de Hispanio Marcelino Oreja Aguirre: ĜENERALA SEKRETARIO DE LA EŬROPA KONSILANTARO Enrique de la Mata Gorostizaga: PREZIDANTO DE LA INTERNACIA RUĜA KRUCO Pedro Laín Entralgo: DIREKTORO DE LA REĜA HISPANA AKADEMIO Amador Schüller: REKTORO DE LA MADRIDA UNIVERSITATO «COMPLUTENSE» Montserrat Caballe: OPER-KANTISTINO
2
— página 4 —
[Imagen] Reĝa krono, desegnita supre en la centro de la paĝo.
[Imagen] Nigra-blanka foto de reĝo Juan Carlos I, starante en salono kun lignaj panelmuroj kaj kadrita pentraĵo, apud marmora tableto; li portas malhelan kompleton kaj strian kravaton.
[Imagen] Manskribita subskribo de la reĝo kun la dato «1987» sub ĝi.
— página 5 —
loka kongresa komitato
Augusto Casquero de la Cruz: PREZIDANTO/KASISTO Gian Carlo Fighiera: VIC-PREZIDANTO Guadalupe Sanz Bueno: SEKRETARIO Juan Carlos Ruiz Sierra: LOĜADO Miguel Fernández Martín: ARTAJ PROGRAMOJ Ana Montesinos de Gomis: EKSKURSOJ Perico Vilarroig Aroca: KONGRESEJO Carmen Suárez Fernández-Cid: KOMITATANINO
BONVENON EN LA KONGRESO DE LA JUBILEA JARO
En la tuta mondo la esperantistoj celebras ĉi-jare per dignaj ceremonioj kaj solenaj faroj la Centjaran Jubileon de la naskiĝo de Esperanto, la internacia lingvo, kiu proponas sin kiel solvon de la monda lingva problemo.
La celebroj en Hispanio atingos sian apogeon en la 47-a Hispana Kongreso de Esperanto, kiun patronas la plej altaj instancoj de la lando, sub la honora prezidanteco de la Reĝo.
Kiam la Madridaj esperantistoj akceptis la taskon organizi la kongreson en la Jubilea Jaro, ili konsciis pri sia respondeco. Dum du jaroj ili entuziasme laboris en la kadro de LKK por kunmeti interesan, kulturan, laboran kaj distran programon. En tiu periodo LKK ĉiam konsciis pri la malfacilaĵoj de ĝi alfrontataj, kiuj ligiĝas al la limigitaj disponeblaj fortoj kaj al la problemoj renkonteblaj en granda metropolo.
Tamen, super-rekompencis nian laboron la konfido kaj subteno donita al LKK de la hispana esperantistaro: ĉi-lasta aparte multnombre aliĝis al la 47-a Kongreso kaj tio donas al ni senliman ĝojon.
Mi petas indulgon pro la eblaj organizaj eraroj de ni faritaj kaj deziras al ĉiuj partoprenantoj en tiu ĉi Kongreso feliĉan restadon en Madrido kaj fruktodonan laboron.
Augusto Casquero prezidanto de LKK
4
— página 6 —
[Imagen] Blazono de la Urbodomo de Madrido: en heraldika ŝildo urso apogita sur arbo, sub reĝa krono.
Ayuntamiento de Madrid
Esperanto estas ne nur helpa lingvo; ĝi estas idealo, espero kaj movado por unueco kaj kompreno inter homoj pere de komuna lingvo.
Se lingvoj aŭ idiomoj estis iel diferenciga kaj disiga faktoro inter kulturoj kaj landoj, kaj ne malofte kontribuis al naciismoj kaj diskriminacioj, Esperanto, anstataŭ disrompi kaj dividi, unuigas kaj, anstataŭ ĉirkaŭmuri kaj izoli kulturojn, disvastigas kaj proksimigas ilin.
Esperanto ne povas elveki kontraŭstaron. Ĝi ne peras submetiĝon profite al ajna ĉiopova disvastiĝanta Kulturo. Simple ĝi estas nova universala lingvo naskiĝinta el universala kulturo, kiu bezonas komunikadon kaj kompreniĝon inter malsamaj popoloj kaj nacioj.
Tio estas Esperanto, komuna kaj necesa ilo por reciprokaj proksimiĝo, fratiĝo kaj kompenso.
Madrido, universala kaj malferma, ĝojas esti la sidejo de ĉi tiu Jubilea Kongreso kaj deziras al vi agrablan kaj fruktodonan restadon inter ni.
[Imagen] Manskribita subskribo de la urbestro.
JUAN BARRANCO, Alcalde de Madrid
5
— página 7 —
Madrido: la kongresurbo
LETERO AL LA GEKONGRESANOJ
Kiel la plejparto de la Madrida loĝantaro, mi naskiĝis en alia provinco de Hispanio. Tiel, la perspektivo de translokiĝo rezultis al mi kaj dolora kaj ĝena. Dolora, ĉar en la ŝanĝo mi perdis amikojn kaj pejzaĝojn. Ĝena, pro la nerveziga sento de la nekonata estonto.
Sed, post la eksento de tiu anim-stato, mi rapide adaptiĝis al la urbo, ĝia arkitekturo, ĝia etoso kaj ĝia spirito. Miaj kontaktoj kun eksterlandanoj kaj aliprovincanoj instigis min studi Madridon por respondi al iliaj demandoj.
Baldaŭ, mi interesiĝis pri la historio kaj personeco de la ĉefurbo, kies baza karakterizo estas servi kiel cemento de kulturoj kaj popoloj harmonie kunmiksitaj. Iom post iom, mi ŝategis Madridon kaj mi enradikiĝis tie ĉi.
En la prahistorio, Madrido estis lulilo de primitivaj kulturoj, kiel evidentigas la arkeologiaj restaĵoj trovitaj en la tavoloj de la rivereto Manzanares. Sed, ne estis ĝis la jaro 852 p.K., kiam la urbo naskiĝis sub la formo de maŭra fortikaĵo por defendi la nordon de la rivero Tago kontraŭ la kristanaj atakoj. La vilaĝo, nomata «Magerito» (loko kun abunda akvo), estis rekonkerita de la Kastilia reĝo Alfonso la VI-a en 1083 kaj ekde tiam ĝi dependis de la reĝa Konsilantaro. En 1346 Alfonso la XI-a rajtigis Madridon havi propran demokratan urbo-statuson.
Meze de la deksesa jarcento, la imperiestro Karlo la I-a rekonstruis la araban fortikaĵon kaj en 1561 lia filo Filipo la II-a translokigis la kortegon el Toledo al Madrido. Tiu decido aspektas stranga, ĉar Valladolido kaj Seviljo estis la plej grandaj urboj de la epoko, kaj eĉ Alcalá de Henares estis multe pli granda ol la tiama Madrido. (Seviljo havis la plej mult-nombran loĝantaron de Hispanio ĝis la fino de la deksepa jarcento). Ĉu la translokiĝo ŝuldiĝas al simpla kaprico de la alkimista imperiestro? Ĉu ĝi rilatas al la proksimeco de la urbo al la reĝaj rezidejoj de Aranjuez kaj El Escorial?
Madrido kaŝas ankaŭ aliajn enigmojn. Ekzemple, kial ĝia blazono kun urso kaj arbeto? Kial la sep steloj?
Madrido, sinsekvo de reĝaj dinastioj konstruantaj monumentojn bazitajn sur gloro kaj mizero. Madrido, magneto de artistoj kaj eminentuloj allogataj de la vivo-ŝancoj ofertitaj de la Kortego. Madrido, respegulo de la konstante ŝanĝiĝanta junularo, kiu postulas novan ordon por nuntempo vivinda. Madrido, grandanima urbego, kiu ankoraŭ ne perdis sian spontanecon kaj kiu invitas vin ĉiujn kunvivi kaj kunsenti dum la nuna Pasko.
Juan Carlos Ruiz
6
— página 8 —
[Imagen] Vico de blazonoj de hispanaj aŭtonomaj komunumoj laŭ la supra rando de la paĝo (interalie Katalunio, Valencio, Madrido, Navaro).
[Imagen] Kolumno de blazonoj laŭ la maldekstra rando de la paĝo.
[Imagen] Kolumno de blazonoj laŭ la dekstra rando de la paĝo.
estraro de H.E.F.
Carreras Candi 34-36. 08028 Barcelona
HONORAJ PREZIDANTOJ — Rafael Herrero Arroyo Miguel Sancho Izquierdo
PREZIDANTO — Salvador Aragay i Galbany VICPREZIDANTO — Luis Mª Hernández Izal SEKRETARIO — Victor Ruiz Rodríguez VIC-SEKRETARIO — Josep Miranda Calvo KASISTO — Joan Font Civit ESTRARANOJ — R. Urueña Alvarez, V. Ortiz Gratal F. Zaragoza Ruiz, A. González y T. Caspe Cereijo
ELDONA FAKO — Inés Gastón Burillo FINANCOJ — Agustín Foix INFORMA FAKO — Enrique Piquero FERVOJISTA SEKCIO — Rafael Ruiz Criado JUNULARA SEKCIO — Alberto Franco
LIBRO-SERVO — L. Hernández García Apdo 119. Valladolid
ĈEFDELEGITO DE UEA — J. Azcuénaga de Vierna Gral. Dávila 127, portal 7, 2.º I 39007 Santander
[Imagen] Blazono de Hispanio kun la kolonoj de Herkulo kaj la devizo PLUS ULTRA.
OFICEJO J. Mª. González Aboín Rodríguez San Pedro, 13 – 3.º 28015 Madrid
7
— página 9 —
bonvenigo
AL LA SAMIDEANARO
Antaŭ nia Jubilea Kongreso, denove mi salutas vin, la tutan esperantistaron, esperante renkonti ĉiun el vi en Madrido.
La ĉi-jara Hispana Kongreso havas tre rimarkindan signifon. Ne nur ĉar ĝi markas la komenciĝon de la Dua Jarcento de la antaŭeniro de la Movado en nia lando, sed, precipe, ĉar lastatempe ekstaris kaj firmiĝis pli kaj pli la federacia sento.
Se ni povas fieri pri io en nia asocia evoluo, estas ĉefe pri tio. Ni povas aserti, ke en Hispanio ĉiuj sentas kaj ŝatas federaciemon, sendistinge de autonoma komunumo, lingvo, religio kaj politika tendenco, ĉar ĉiuj esperantistoj akceptas la Federacion, sen ia ajn rezervo nek kondiĉo.
Pruvo pri tio estas la kreskanta florado de novaj oficialaj Esperanto-Asocioj aliĝintaj al la Federacio, nun jam 48, la plej alta cifero dum la ekzisto de nia Hispana Esperanto-Movado.
Tiel, do, kara kongresano, la 47-a Kongreso malfermas sian pordon atendante vian ĉeestadon. Ni certigas vin, ke vi gustumos la plej gravan kaj interesan ĉijaran eventon de la Esperanto-Movado en nia lando.
En la nomo de HEF La Prezidanto Salvador Aragay i Galbany
8
— página 10 —
[Imagen] Emblemo de HEJS: la literoj «HEJS» stiligitaj kaj enskribitaj en cirklo.
HEJS
hispana esperantista junulara societo
Prezidanto: Alberto Franco Ramírez (Seviljo)
Vicprezidanto: Miguel A. Sancho (Madrido)
Unua Sekretario: Francisco A. Antúnez (Seviljo)
Dua Sekretario: Antonio Rodríguez Gasch (Seviljo)
Komitatano C: Pablo J. Romero (aplikado de Scienco en Esperanto). Komitatanoj A: Jesús Armengol Arbiol, José María Rodríguez, Jorge Camacho Cordón.
Komisiitoj: Alberto Franco (financoj), M.A. Sancho (eldonoj), Antonio Rodríguez (paĝo de HEJS en Boletín), Jorge Camacho (komitatano de HEJS en TEJO, kulturaj rilatoj kun KEJ, informoj al TEJO-Tutmonde).
«HEJS-Juneco»: Miguel A. Sancho.
Oficejoj: — Centra: Sol, 75 – 41003 Sevilla. Tel. (954) 41 59 91 — Madrida: Atocha, 98 – 28012 Madrid. Tel. (91) 230 87 98
9
— página 11 —
al la junularo
Kial ĉi-jare la 47a Hispana Kongreso montriĝos al ni, gejunuloj kaj similaj el preskaŭ tuta Hispanio, iel iom speciala? Ĉu pro Madrido? Ne! Ĉu pro la Centjara Jubileo? Ankaŭ ne! Kial do? Samtempe, samurbe, sameje kaj senkoste okazos nia 11-a HEJS-renkontiĝo, laŭaspekte pli magra kaj modesta ol la antaŭaj dek.
Jubileeco de 1987 ne garantias eksterordinaraĵojn. Tion ĉi certigas neniaj datrevenoj, rondaj ciferoj aŭ magiaj nombroj, sed organizaj kapablo kaj sindediĉo de unuopuloj en serioza kunlaboro. Ni ne ridindigu nin. Al jubileaj simboloj, flagetoj, flagegoj, ĉefartikoloj kaj tielpluaĵoj ni apliku la zamenhofan diron: la nepoj nin benos, se ni pacience eltenos.
Gravaj demandoj prezentiĝos refoje antaŭ la membroj de HEJS dum tiu ĉi aranĝo, ĉefe pri la estonta rolo kaj precizigota formo de niaj renkontiĝoj, organoj, nacia kaj internacia agadoj, kulturaj aktivaĵoj kaj multaj pliaj eroj de la vivo de nia hispana junulara movadeto. Ĉar ni, kaj ne nur ni, malfortas, kvante kaj kvalite, kaj tion ni ne rajtas forgesi.
Mia invito al tiu ĉi kongreso implicas insistan instigon al la junularo partopreni ĉi-somere en la Krakova Internacia Junulara Kongreso. Ni vojaĝu tien, ĉien ajn, sed ni kuniĝu antaŭe en Madrido; en ĝi ni replenigos niajn rezervujojn kaj el ĝi ni daŭrigos nian veturon.
Georgo Kamaĉo
10
— página 12 —
la esperanto-movado
en madrido
La unua Madridano, kiu okupiĝas pri la noviniciatita internacia lingvo, estas Joaquín de Arce y Bodega, bibliotekisto de la Senato: en 1889 li akiris tri ekzemplerojn de la Esperanto-lernolibro eldonita de D-ro Zamenhof en 1887. Iom poste (1898) la eks-prezidanto de la Hispana Respubliko, Pi y Margall, publikigas artikolon en «El Nuevo Régimen», en kiu li laŭdas la internacian lingvon kaj deziras al ĝi brilan estonton: en 1900 li denove aperigas plurajn artikolojn en la Madrida semajna eldonaĵo «Alrededor del mundo».
La Madrida Ateneo organizas en 1899 la unuan kurson de Esperanto, kiun gvidas Ramón Andrén. Ĉi-lasta publikigas resumon de la Esperanta gramatiko en la «Revista de estenografía y fonética» kaj poste aperigas vortaron Hispana-Esperanto. Unu el la lernantoj de la dirita Atenea kurso estis la juna oficiro Vicente Inglada Ors, kiu publikigas Esperantan lernilon, sekvata multjare en Madrido kaj Barcelono.
En 1903 Andrén, kune kun la menciita Arce y Bodega, aliĝas al la «Internacia Esperanto-Movado», al kiu apartenas 13 Madridaj esperantistoj. La sekvantan jaron (1904) la Santanderano Andrés Bravo del Barrio fondas en Madrido la Madridan Esperantistan Sekcion de la Kultura Societo «Fomento de las Artes». Ekde tiu ĉi momento pliiĝas en Hispanio la kreiĝo de esperantistaj grupoj kaj asocioj, inter kiuj la «Madrida Esperanta Grupo» (1907), kies unua prezidanto estas la kapitano José Perogordo kaj kies sidejo troviĝas en la strato Bola 12, en Madrido. En 1910 la reĝo Alfonso la XIII-a akceptas la grup-prezidanton, kiu omaĝe transdonas al li la lukse binditan numeron de la belarta periodaĵo «La revuo» kaj dankas lin pro la ordeno de Isabel la Katolika, asignita al Zamenhof dum la Universala Kongreso en Barcelono en 1909.
[Imagen] Grupa foto en nigra-blanka de proksimume dudek viroj en kompletoj, kelkaj sidantaj sur la planko, aliaj starantaj malantaŭe; ĝi estas la 6-a Hispana Kongreso de Esperanto en Madrido, 1926.
La 6-a Hispana Kongreso de Esperanto okazis en Madrido en 1926. La kongresejo estis «Ateneo de Madrid». Sur la fotografaĵo, publikigita en la revuo AHORA, aperas la organizantoj José Perogordo kaj Julio Mangada (centro) kaj aliaj eminentaj esperantistoj, inter ili, Carlos San Antonio, Mariano Mojado, Francisco Azorín, Luis Escartín, S-ro. Calahorra, Vicente Alonso kaj Vicente Inglada. (Fotografaĵo de Lucrecia San Antonio).
11
— página 13 —
La unua Madrida Esperanto-revuo naskiĝas en 1908 sub la titolo «Hispana Revuo»: ĝin redaktas Jozefo Menéndez kaj ĝia sidejo lokiĝas en la strato Echagaray 17.
Komence de 1909, Luisa Ayza fondas en Madrido la unuan kaj tiutempe unikan specife virinan asocion «Virina Esperanto-grupo», kies sidejo troviĝas en la strato de la Madera 5-7, kie en 1912 instaliĝas la «Sociedad Española para la propaganda del Esperanto», prezidata de Román Ayza Maquen.
La «Gaceta de Madrid» publikigas la 15-an de aŭgusto 1911 Ministerian Ordonon, kiu rajtigas la instruadon de Esperanto en publikaj lernejoj kaj universitatoj en tuta Hispanio. La dirita faro estas rezulto de la penadoj de la Madridaj esperantistoj José Peregordo ka D-ro Rafael San Millán. Samjare L.M. la reĝo Alfonso la XIII-a denove akceptas Peregordo, kiu transdonas al li simbolan donaceton por la Reĝino.
En 1915 la Madrida Esperanta Grupo presigas artikol-kolekton de elstaraj esperantistoj pri la vivo de la aŭtoro de Don Kiĥoto.
La grupoj «Centra Madrida Grupo» kaj «Verda Stelo», ĉi-lasta aganta en la kvartalo Prosperidad, organizas en 1916 plurajn kursojn de Esperanto, unu el kiuj en la Ateneo de Madrido. La Centra Madrida Grupo dissendas cirkulerojn petante al la parlamentanoj, provincaj deputitoj, urbestroj kaj prezidantoj de entreprenoj, speciale komercaj, apogi la enkondukon de Esperanto kiel komerca lingvo. La sama Centro presigas «Cartilla Esperantista», kiun ĝi senpage disdonas kaj utiligas en la kurso de la Komerca Lernejo.
La Federacio Zamenhof kaj la revuo «Hispana Esperanto» naskiĝas komence de 1917 en Madrido, dank’ al la iniciativo de Julio Mangada kaj de grupo de aktivuloj, post la malapero de la Hispana Societo.
Kiam en aprilo 1917 mortas en Varsovio D-ro Zamenhof, en Madrido okazas memor-celebro ĉe la asocio «Amigos de la enseñanza»: D-ro Rafael de San Millán eldiras apologion pri la ideraro de Zamenhof kaj Juan Calahorre prelegas pri Esperanto.
La Kongreso de la Hispanaj Sindikatoj, okazinta en Madrido en 1919, decidas disvastigi Esperanton kiel eble plej multe.
La Madridano Carlos Mario Cortezo, prezidanto de la Ŝtata Konsilantaro kaj de la Medicina Akademio, kaj lingva akademiano, esperantiĝas en 1925.
D-ro C. San Antonio kune kun J. Mangada en 1928 fondas la grupon «Antaŭen», kies samnoma ĥoro samjare plenumas turneon tra Hispanio.
En 1931 la sidejo de Hispana Esperanto-Asocio troviĝas en Madrido. Tiam pluraj parlamentanoj estas membroj de la Asocio (F. Azorín, N. de Pablo, R. Almada, C. Redondo). La ĵurnalo «Estampa» en Madrido dediĉas grandan artikolon al Esperanto en Cheste kaj la ĉefurbaj periodaĵoj ofte enŝovas en siajn paĝojn informojn pri la evoluo de la Madrida Movado.
Sub la aŭspicioj de HEA komenciĝas kurso en Radio España dufoje semajne, kaj diversaj kursoj en la Madrida Ateneo, Kuracista Asocio, lernejo Pablo Iglesias kaj Centro de Historiaj Studoj. La kurso, organizita de la Ateneo (Pedagogia Sekcio) en 1933 asignas subvencion de 400 pesetoj kaj senpagan aliĝon al la Kolonja Kongreso al la plej elstaraj lernantoj.
En 1951 rekomenciĝas la Esperanto-kursoj en Madrido, post 14-jara interrompo, kio signifas reviviĝon de la ĉefurba Esperanto-Movado post la intercivitana milito. En Radio SEU komenciĝas la programo «Antena Esperantista» (1952), kiu daŭros du jarojn. Samepoke estas la grupo Diamanto, kreita de A. Gansó, kiu kunigas junajn esperantistojn.
Hispana Esperanto-Federacio, prezidata de Angel Figuerola Auque, denove transiras al Madrido en 1970 kaj la movado de nevidantoj kreskas dank’ al la agado de José Ezquerra de ONCE.
12
— página 14 —
En Madrido fondiĝis pluraj asocioj: Hispana Esperanto-Asocio kaj Hispana Esperanto-Instituto (1926), Madrida Esperanto-Grupo (1950), Hispana Esperanto Aŭroro (por blinduloj) en 1951 kaj, fine, Liceo Madrileño de Esperanto (1962), kiel daŭrigo de Madrida Esperanto-Klubo (1953).
La Klubo Esperantista de Madrid kreiĝas en 1953: ĝia unua prezidanto estas Lopez Herrero. En 1954 ĝi transiras al la Centro Riojano, en la strato Pizarro 19; en 1956 prezidas ĝin Martín Gomez, kiun sekvos, en 1960, Angel Figuerola, Sanos Perez Arranz en 1963, Tomás Ortiz en 1965, kaj Miguel Diez y Diez en 1966. En tiuj jaroj, inter 1960 kaj 1964, la sidejo kelkfoje elmigras: unue al la strato Espozimina 1, poste al Artistas 1, al Alberto Aguilera 32, al Princesa 78, al Albuquerque 14 kaj al Hortaleza 84. La nuna sidejo, en strato Atocha 98, estas inaŭgurita en 1978.
Necesas memorigi, ke fine de 1977 Augusto Casquero transprenas la prezidantecon de MEL. Lin sekvas, de 1984 ĝis nun, Guadalupe Sanz. Samjare Angel Gansó kreas grupon de esperantistaj emerituloj en Emeritula Hejmo ĉe la Toleda Ponto, en Madrido.
La statutoj de la Liceo Madrileño de Esperanto kaj la anstataŭigo de la vorto «klubo» per «liceo», konsiderata pli taŭga por tia organizaĵo, aprobiĝas en 1962, sed en 1977 por aperi en la telefonlibro sub la nomo Esperanto, la statutoj denove ŝanĝiĝas kaj la titolo fariĝas Esperanto-Liceo de Madrido; tiu ĉi lasta titolo konserviĝis ĝis nun, kvankam la populara formo estas Liceo Madrileño de Esperanto (MEL). Dek jarojn pli frue, en 1968, okazas en Madrido la 53-a Universala Kongreso de Esperanto, kiun partoprenas 1769 kongresanoj el la tuta mondo.
En 1979 Hispana Esperanta Junulara Sekcio (nun Hispana Esperantista Junulara Societo) translokiĝas al la sidejo de MEL.
En 1979 instaliĝas en Madrido la internacia revuo «Heroldo de Esperanto», kiu kelkajn jarojn poste eldonos la lernolibron «Nuevo método de Esperanto» de Fernando de Diego.
Madrida Esperanto-Liceo plenumas tre intensan pedagogian agadon, kiu atingis sian supron en 1980, kiam preskaŭ 800 lernantoj vizitas ĝiajn kursojn. En 1979, 1980, 1981 kaj 1985 ĝi lanĉas traduk-konkursojn, kiuj renkontas vastan eĥon eksterlande.
La turismaj kaj literaturaj verkoj iniciatitaj de MEL plimultiĝas en la pasintaj jaroj: «Parolu Esperanton», «Madrido kaj ĉirkaŭaĵoj», «Sentempa simfonio», «Sanga nupto», «La domo de Bernarda Alba», «Datos acerca del movimiento esperantista» kaj pluraj informiloj.
En 1985 la Liceo donacas al la Museo del Quijote de El Toboso (Toledo) ekzempleron de la Esperanta traduko de la senmorta ĉefverko.
La Biblioteko de MEL (700 titoloj) kreiĝas en 1966 kaj ĝi daŭre kreskas ĝis atingi konsiderindan bibliografian valoron: ĝiaj verkoj estas ekspoziciataj en 1980 en la Nacia Biblioteko, en 1987 en la Madrida Ŝparkaso kaj en la Nacia Hemeroteko.
La informada laboro por la disvastigo de la internacia lingvo esprimiĝas per la partopreno de la plej aktivaj Liceanoj en radio kaj televid-programoj, same kiel en gazet-intervjuoj. Propagandcele estas preparitaj ankaŭ insignoj, ĉemizetoj, ŝlosilringoj, kalendaroj, alumet-skatoloj kaj afiŝoj ĉiujare algluataj surstrate.
La ĥoro de MEL «Verda Stelo» kreiĝas en 1984: ĝin iniciatas kaj gvidas Perico Vilaroig, aŭtoro de la muziko de la Licea himno, kies vortojn verkis Juan Carlos Ruiz.
Ĉiuj sociaj, kulturaj kaj propagandaj aktivaĵoj de MEL aperas en la monata bulteno «Nia Voĉo», kiu startas en 1966 kaj nun redaktas Gian Carlo Fighiera. La alveno de ĉi-lasta kaj de lia edzino Ada Sikorska al MEL kontribuas levi la lingvan nivelon de la Liceanoj. Preterpase ni menciu, ke dekoj da eksterlandaj esperantistoj,
13
— página 15 —
inter kiuj gravaj eminentuloj movadaj, vizitis la Liceon.
En 1982 inaŭguriĝas en la Madrida kvartalo San Blas la strato «Idioma Esperanto» kaj samjare, en la kadro de la Tutmondaj Futbalaj Ĉampionludoj, MEL organizas Sportan Seminarion, en kiu partoprenas raportantoj el diversaj landoj.
La nova Licea flago estis preparita en 1983 de Alicia Ballester kaj konsistas el la Esperanta flago, en kies centro situiĝas la urba blazono, ĉirkaŭita de la nomo de MEL.
En 1984 kaj 1985 du membroj de MEL, José F. Arroyo kaj F.J. Monleón, atingis gravajn premiojn en internaciaj literaturaj konkursoj.
En 1985 kaj 1986 profesoroj de MEL organizis kursojn de Esperanto ĉe la Universitato.
Kelkfoje la Madrida Esperanto-movado atingis subvenciojn de diversaj instancoj por esperantaj aktivaĵoj, nome la Ministerioj de Kulturo kaj Turismo, Madrida Urbodomo, Madrida Komunumo, Hispana Komisiono de Unesko, Ŝparkaso de Madrido, kt.p. Dank’ al la demarŝoj de MEL (1986), unuafoje en la historio de la hispana Esperanto-movado, la Kultura-Ministerio subvenciis Esperanto-tradukon, rigardante Esperanton egalrajta kiel la naciaj lingvoj.
Madrido gastigas la naciajn Esperanto-kongresojn en 1926, 1932, 1957, 1973, 1980. La lastan kongreson honor-prezidis Ŝ.M. la Reĝino, la honora prezidanto de la nuna kongreso estas L.M. la Reĝo.
Nuntempe la sola laŭleĝe registrita soci-kultura Esperanto-grupo estas Madrida Esperanto-Liceo, al kiu aliĝas cento da esperantistoj. Tamen, la Esperanto-movadon de la ĉefurbo ankaŭ formas aliaj malgrandaj societoj, funkciantaj en diversaj kvartaloj (Salamanca, Alcorcón, Moratalaz, Fuencarral, Chamberí ktp.); per laboro de kelkaj Esperanto-instruistoj, la lingvo kreita antaŭ cent jaroj de L.L. Zamenhof pli kaj pli disvastiĝas en Madrido.
Redaktita de Lupe Sanz Bueno, prezidantino de MEL (laŭ historia eseo de A. Marco, notoj de Augusto Casquero, diversaj hispanaj revuoj kaj «Nia Voĉo»).
Madrid, Jubilea Jaro, 1987
14
— página 16 —
KONGRESA PROGRAMO(*)
[Imagen] Mane desegnita mapo de la centro de Madrido kun la metroaj linioj kaj la lokoj interesaj por la kongresanoj. Klarigskatolo supre dekstre: «Linio 1 METROO / Lin. 6 METROO / Lin. 2 METROO / ⊠ Interesaj lokoj por kongresandoj / Substrekitaj vortoj: metroaj haltejoj plej proksimaj al interesaj lokoj». Sur la mapo aperas la stratoj kaj lokoj: Bravo Murillo, Alvarado, Cuatro Caminos, R. Fernández V., Joaquín Costa, Ríos Rosas, Diego de León, Av. Toreros, Quevedo, Eloy Gonzalo, Iglesia, Castellana, Francisco Silvela, Manuel Becerra, Colón, Alcalá, Doctor Esquerdo, Cibeles, Palacio Real, Sol, Mayor, Plaza Mayor, El Rastro, Antón Martín, Atocha, Museo del Prado, Parque del Retiro, Ibiza, Alcalde Sainz de Baranda, Menéndez Pelayo, Ciudad de Barcelona, Méndez Álvaro; kaj la linio-etikedoj L1, L2, L6. Nord-suda sago (N/S) en la centro. Malsupre maldekstre la listo de numeritaj lokoj: ① Kongresejo, ② Madrida Esperanto Liceo, ③ Oficejo de H.E.F., ④ Hotelo «Europa», ⑤ Hostalo «El Pilar», ⑥ Urbodomo, ⑦ Teatro, ⑧ Ekspozicio, ⑨ Bankedo, ⑩ Planed-observejo, ⑪ Aŭtobuso al flughaveno.
(*) La neŭtralaj, gravaj kaj publikaj oficialaj programeroj de HEF kaj LKK estas dike presitaj
— página 17 —
ĴAŬDON, 16 aprilo 1987
10,00 – 14,00 kaj 15,00 – 19,00 — Disdonado de la dokumentoj al la kongresanoj (bonvolu kontroli, ke vi ricevis la kuponojn korespondantajn al viaj antaŭpagitaj mendoj).
14,00 — Lunĉo (eblas en la Kongresejo).
15,00 — Renkontiĝo inter la prezidanto de UEA kaj la individuaj membroj kaj delegitoj de UEA.
17,00 — Gvidata promenad-vizito tra malnova parto de Madrido (Komuna foriro el la kongresejo).
19,00 — Hispana Esperanto-Junulara Societo (HEJS) sin prezentas (Publika kunveno, ne nur por gejunuloj).
20,00 — Interkona vespero (senpaga sangrio).
22,00 — Junulara festo.
VENDREDON, 17 aprilo 1987
10,00 — Oficiala Malfermo de la Kongreso. (Auditorio de la Kongresejo). Fest-prelegos D-ro Humphrey Tonkin, prezidanto de UEA. Muzika paŭzo fare de Laura Carballo.
12,00 – 13,30 — Disdonado de la dokumentoj.
12,00 — Gazetara Konferenco por la gazetaro, radio kaj televido (nur por invititoj).
12,00 — Unua intensiva, 6-hora kurseto. Temo ĉi-jara: «La esperanta konjugacio». Gvidos Antono Alonso Núñez, kiu malvolvos la unuan lekcion pri la pliriĉigaj tendencoj en la Esperanto-konjugacio: tempoj, aspektoj, gradoj, statoj. Por la ceteraj lecionoj la interesiĝantoj elektos mem la konvenan tempon.
13,30 — Oficiala foto.
14,00 — Lunĉo (eblas en la Kongresejo).
15,00 — Artaj kaj sciencaj horoj: «Laseroj en la moderna vivo» de Hugh P. Reid (Skotlando). «Esperanta poezio» Poem-legado kaj komentoj de Julio J. Juanes.
16,00 — Oficialaj ekzamenoj de HEF kaj la hispana sekcio de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj: lingvo-kono kaj rajtigo al Esperanto-instruado.
16,00 — Kunveno de la estraro de Hispana Esperanto-Federacio (HEF) kun la delegitoj de la lokaj Esperanto-societoj.
16,00 — Akompanata vizito al la Madrida Planetario (komuna foriro el la kongresejo).
17,00 — Ĝenerala kunveno de HEJS (nur por gejunuloj).
20,00 — Teatra Vespero (en la «Centro Cultural Buena Vista», Avenida de los Toreros, 5. Metroo: Diego de León). «La gruto de Salamanca» de Miguel de Cervantes. «Pikniko sur la batalkampo», unuakta teatraĵo de Fernando Arrabal. Ludas la Bulgara Esperanto-Teatro. (Komuna foriro el la kongresejo je la 19,15). Nur por kongresanoj inter n-roj 1-150.
— página 18 —
SABATON, 18 aprilo 1987
10,00 — Artaj kaj sciencaj horoj: «Tradukita internacia proverbaro» de Xaime Canoa González. «Kanta kaj muzika prezentado» de la familio López-Hernández.
11,30 — Prezentado pri Andaluzio, sekvata de Prezentado pri Valencio, urbo de la 48-a Hispana Kongreso de Esperanto.
13,00 — Kunveno de la estraro de HEJS kun ĉi ties komisionoj.
13,00 — «Madrido tra la jarcentoj»: aŭdvida prezentado de Juan Carlos Ruiz.
14,00 — Lunĉo (eblas en la Kongresejo).
16,00 — Ĝenerala Kunveno de la membraro de HEF.
18,00 — Samtempaj fakaj kunvenoj: * IFEF (fervojistoj) * ILEI (instruistoj) * BAHAA-anoj * aliaj fakkunvenoj.
20,00 — Teatra Vespero (por la kongresanoj de n-roj 151 ĝis fino).(En la «Centro cultural Buena Vista. Avenida de los Toreros 5. Metroo: Diego de León). «La gruto de Salamanca» de Miguel de Cervantes. «Pikniko sur la batalkampo» unuakta teatraĵo de Fernando Arrabal. Ludas la Bulgara Esperanto-Teatro. (Komuna foriro el la kongresejo je la 19,15).
DIMANĈON, 19 aprilo 1987
10,00 — Katolika Meso (Kongreseja kapelo. Celebros Pastro Musazzi).
11,30 — Projekcio de filmo en Esperanto pri la Eŭropa Ekonomia Komunumo.
12,30 — Artaj kaj sciencaj horoj: «La lingvoj de la Iberia duon-insulo». Debato kun po unu denaska parolanto de tiuj lingvoj, sub prezido de William Auld (Skotlando).
15,00 — Elementa kurso.
16,00 — Prezentado de la novaj Esperanto-verkoj.
18,00 — Oficiala Fermo de la Kongreso: * Omaĝo al la fratinoj Gastón. * Disdono de diplomoj. * Anonco de la Premio «Clara Silbernik» * Gast-parolado de William Auld (Skotlando) pri: «Cent jaroj de vivo kaj espero». (en la Auditorio de la Kongresejo).
19,30 — Libera distra programo: la scenejo estas je dispono de la kongresanoj. (Auditorio de la Kongresejo)
20,30 — Adiaŭa Bankedo (Restoracio Murillo, Bravo Murillo, 120; Metroo: Alvarado).
— página 19 —
LUNDON, 20 aprilo 1987
9,00 — Postkongresa ekskurso al Toledo kaj Chinchon. (Foriro de la aŭtobusoj el la Kongresejo).
9,30 — Senpaga aŭtobusa vizito tra Madrido. (Foriro de la aŭtobuso el la Kongresejo).
19,00 — Oficiala akcepto de la kongresanoj fare de la urbestro de Madrido.
[Imagen] Linidesegnaĵo de la fasado de klasika konstruaĵo kun centra kupolo kaj kolonoj — la Centro Cultural «Buenavista».
[Anuncio] SALAMANCA CENTRO CULTURAL «BUENAVISTA» Avenida de los Toreros, 5. T. 245 50 27
«Cent jaroj de Esperanta literaturo»
Inter la 14-a kaj la 26-a de aprilo 1987, oni povas viziti la Ekspozicion de Esperantaj libroj, organizitan de LKK en la ejoj de la Caja Madrid, Eloy Gonzalo, 10. Vizit-horoj: 11-13 h.; 18-21 h. (Fermita dum Pasko).
— página 20 —
hispanaj esperantaj grupoj
Sur la sekvantaj paĝoj aperas listo de la hispanaj esperantaj grupoj kaj de la kongresanoj.
- Rafael Blanco Arlé. Plaza Zaldiaran, 1 – 6°. 01008 Vitoria (Alava)
- Grupo de Esperanto. San Fernando, 39. 03001 Alicante.
- Sro. Antulio Asensi. Joaquín Sorolla, 6 – 10°. 03800 Alcoy (Alicante).
- Sro. Angel Miralles. Avda. Madrid, 41. 03680 Aspe (Alicante).
- Grupo de Esperanto. Queipo de Llano, 18. 03360 Callosa de Segura (Alicante).
- Grupo de Esperanto. José Santos Orts, 5. 03204 Elche (Alicante).
- Grupo Idioma Esperanto. Goya, 58 – 3° C. 03660 Novelda (Alicante).
- Grupo Idioma Esperanto. S. Gregorio, 25 – 1°. 03300 Orihuela (Alicante).
- Astura Esperanto-Asocio. Enrique Cangas, 25. 33206 Gijón (Asturias).
- Barcelona Esperanto-Centro. José Carreras Candi, 34/36. 08028 Barcelona.
- Centre Comarcal Lleidetà (Esperanto). Gran Vía, 592 – 1 – 2°. 08007 Barcelona.
- Hispana Esperanta Fervojista Asocio. Ronda San Antonio 46-50-2. 08001 Barcelona.
- Kataluna Esperanto Asocio. Apdo. 32318. Barcelona.
- Grupo de Esperanto «Aŭroro». Mallorca, 580. 08025 Barcelona.
- Hispana Esperanto Instituto. Plaza de España, 1 – 4°. 08004 Barcelona.
- Amics UNESCO Esperanto. Mallorca, 207. 08036 Barcelona.
- Esperanto-Grupo. A. Einstein, 1 – 1° 3ª B. 08860 Castelldefels (Barcelona).
- Esperanto-Fako – Geava Domo. Circumvalació, 60. 08240 Manresa (Barcelona).
- Lingua Club. Sant Joan Bautista la Salle, 2. 08003 Manresa (Barcelona).
- Grupo Esperanto. Forn, 99. 08180 Moià (Barcelona).
- Grupo de Esperanto. Ronda d’Orient, 8 – 4° 4ª. 08100 Mollet del Vallés (Barcelona).
- Grupo Esperanto «Josefo Angles». Orient, 59 – 1° 3ª. 08190 S. Cugat del Vallés (Barcelona).
- Hispana Esperanto Muzeo. Dr. Zamenhof, 12. 08739 Sant Pau D’Ordal (Barcelona).
- Grupo de Esperanto. Carrer de Ponent, 16. 08739 San Pau d’Ordal (Barcelona).
- Noia Esperanto Grupo. Forn, 19. 08770 S. Sadurní d’Anoia. (Barcelona).
- Esperanto. Centre Excursionista. Sant Josep, 20. 08922 Santa Coloma de Gramanent (Barcelona).
- Esperanto Grupo «Anton Bal.». Font Nova, 32. 08207 Sabadell (Barcelona).
- Grupo de Esperanto. Avda. 11 Setembre, 59. 08208 Sabadell (Barcelona).
- Centro de Esperanto. Apartado 407. 08080 Sabadell (Barcelona).
- Associació Cultural Esperantis. C/ Montseny, 5, 1°. 08208 Sabadell (Barcelona).
- Juventud Esperantista. San Mariano, 122. 08221 Terrassa (Barcelona).
- Tutmonda Esperanto-Grupo. Apartado 313. 08280 Terrassa (Barcelona).
- Secció Esperanto. Grup Filatelia. Rambla d’Egara, 340 – 2°. 08221 Terrassa. (Barcelona).
— página 21 —
- Grupo Esperanto. Inst. «Padre Coloma». Jerez de la Frontera (Cádiz).
- Grupo Esperanto. Mariano de Cavia, 34. 11300 La Línea (Cádiz).
- Grupo Bahai de Esperanto. Apartado 280. 11300 La Línea (Cádiz).
- Grupo Esperanto «IB Séneca». Avda. Menéndez Pidal, s/n. 14004 Córdoba.
- La Kordova Esperantisto. Apdo. 611. 14080 Córdoba.
- Grupo Verda Stelo. Sta. Marina, 5. 15701 Santiago de Compostela. (La Coruña).
- Grupo Esperanto. La Rosa, 26. 15701 Santiago de Compostela. (La Coruña).
- Girona Espero. Parc Coll, 15 – 2º – 2º. 17005 Girona.
- Skolta Esperanto Grupo. Apdo. 638. 17080 Girona.
- Grupo Esperanto. Facultad de Ciencias. Granada.
- Grupo Esperanto. «J. Rodríguez». 18600 Motril (Granada).
- Grupo «Verda Leono». Colegio San Juan de la Cruz. 24080 León.
- Liceo Madrileño de Esperanto. Atocha, 98 – 4º. 28012 Madrid.
- Grupo de Esperanto. UNESCO. Madrid. Pza. Tirso de Molina. 28012 Madrid.
- U. Popular. Grupo Esperanto. Virgen de Icíar, 17. 28921 Alcorcón (Madrid.
- Clases de Esperanto. Maestro Alonso, 6. 28028 Madrid.
- Antonio Ruiz Alba «Nueva Era». Villabona, 1 – 1º A. 28041 Madrid.
- Andaluzia Esperanto-Unuiĝo. Apdo. 3275. 29080 Málaga.
- Grupo de Esperanto. Apartado 13. 29770 Torrox (Málaga).
- Grupo de Esperanto R. Codorniu. Sta. Teresa, 16. 30005 Murcia.
- Grupo Esperanto Cartago Nova. Juan Fernández, 13. 30204 Cartagena (Murcia).
- Esperanto. «Paco kaj Amo». Príncipe, 44. 36202 Vigo (Pontevedra).
- Asociación Cántabra de Esp. Camilo Alonso Vega, 20 – 7 – A. 39010 Santander.
- Academia Sevillana de Esperanto. Sol, 75. 41003 Sevilla.
- S.E.J.O. Pozo, 3. 41003 Sevilla.
- Sociedad Esperantista ESTO. Apartado 53. 38712 La Laguna (Tenerife).
- Esperanto-Grupo. Fernando el Católico, 45. 46008 Valencia.
- Grupo Esperanto. Sr. Domínguez. Avda. Carcaixent, 23. 46600 Alcira (Valencia).
- Grupo Esperanto. Nueva, 23. 46450 Benifayó (Valencia).
- A.R.B.O. (Asoc. Radioamatoroj). Apdo. 25. 46380 Bujarsot (Valencia).
- Esperanto Rondeto. Concepción Arenal, 10. 46100 Burjasot (Valencia).
- Grupo Esperanto «Zamenhof». Universidad Laboral. 46380 Cheste (Valencia).
- Grupo Esperanto «Lumradio». c/ Antonio Machado, 6. 46380 Cheste (Valencia).
- Grupo Esperanto «Fido kaj Espero». Apartado 119. 47080 Valladolid.
- Grupo Esperantista. Barrencalle Barrena, 2. 48005 Bilbao (Vizcaya).
- Katolika Esperanto-Asocio. Fray Luis Amigó (Ed. Diamante). 50006 Zaragoza.
- Esperanto Societo «Frateco». San Vicente de Paul, 1. 50001 Zaragoza.
- Esperanto Turismo. Inés Gastón. Paseo de la Constitución. 35 – 4º. 50001 Zaragoza.
- Grupo-Esperanto Sr. Juliá. C. Del Parc 86 baix. 08302 Mataró (Barcelona).
16
— página 22 —
kongresistoj
NRO. NOMO
145 AGUADO JEREZ, MARTIN
41 AGUDO CALLEJA, JERONIMO
49 ALBERICH JOFRE, FEDERICO
99 ALBERT REYNA, RICARDO FELIPE
78 ALBERTO GARCIA, RESTITUTO
274 ALIAGA ROCAFULL, FRANCISKO
235 ALMEIDA HERNANDEZ, MA. JESUS
90 ALMEIDA, ANTONIO
91 ALMEIDA, OLGA
200 ALMELA ALERT, TERESA
257 ALONSO NUÑEZ, ANTONIO
79 ALVAREZ IGLESIAS, MARIA ELVIRA
82 AÑO BELDA, JOSE
236 APRAIZ RIBERAS, TOMAS
9 ARAGAY GALBANY, SALVADOR
105 ARAGAY GIRONA, CARLES
104 ARAGAY PUJOLS, JAIME
45 ARMENGOL ARBIOL, JESUS
11 ARNAU PROSPER, ENRIQUE
241 ARNEDO BROTO, FERNANDO
116 AULD, META
115 AULD, WILLIAM
207 AUTHIER, MAURICE
208 AUTHIER, SUZANNE
73 AZCUENAGA VIERNA, JUAN
18 BALLESTER TORREGROSA, ALICIA
16 BALLESTER VAQUERO, ARQUIMEDES
205 BAURET, MICHEL
108 BERNABEU FRANCO, JOSE MARIA
142 BIELSA VISPE, JOAQUIN
57 BLASCO ROSADO, AGUSTIN
254 BLAY CALATAYUD, ROSA
65 BRAEM DE ZARAGOZA, JOSEFINA
62 BUENO CORTES, JULIO
240 CABALLERO FRANCES, PEDRO
46 CAMACHO CORDON, JORGE
101 CAMPDELACREU LLAGOSTERA, EDELMIRA
209 CANET MARIN, RODOLFO
56 CANOA GONZALEZ, JAIME
231 CANO, RUFINA
275 CARBALLO ROJAS, LAURA
53 CARDO, ANNA
155 CARRION GAMIS, ARCISELA
175 CASANOVES CASALS, MANUEL
19 CASQUERO BALLESTER, AUGUSTO17
— página 23 —
KONGRESISTOJ
NRO. NOMO
3 CASQUERO DE LA CRUZ, AUGUSTO
137 CLARKE, BEATRICE
52 CLIMENT GRAÑANA, JOSE
33 CODINA GASSO, ARACELI
156 COELHO, ROLANDO CONCEICAO
39 COLOME CLAVEROL, JOSE
96 CONDE LABAJO, CARMEN
77 CORRALES GUERRERO, FRANCISCA
129 CORREIA COIMBRA, ANTONIO M.
123 COSTAS BASTERO, ROSA
127 COSTA, FERNANDO
256 COTS GIRIBET, TERESA
203 COUDERC, JANINE
194 CHAPULI MOTTA, JOSE CARLOS
113 DA COSTA, SOLEDADE DA CONCEICAO
112 DA COSTA, TOMAZ ROCHA
252 DAVILA BUITRON, MAMEN
206 DAVSON, ROSE
25 DE LA CUEVA DE GOMEZ, JULIA
246 DE LA FUENTE MOYA, MATILDE
167 DE LA PUENTE SOLSONA, FERNANDO
251 DE MIGUEL ALVAREZ, ALBERTO
255 DE MIGUEL ALVAREZ, ?
8 DE OTAOLA Y FAON, LUIS S.
187 DEL RIO PEREZ PIAYA, LUIS
234 DEL RIO PEREZ-PIAYA, MA. JOSE
201 DIAGO MARCO, RAMON
181 DIMOV UZUNOV, NIKOLAJ
197 DOMENECH SAVALL, DOMINGO
196 DOMENECH SAVALL, ELIAS
31 DOMENECH TORREGROSA, FRANCISCO
177 DRAGANOVA ZJUMBJULEVA, VENETA
133 EDZINO DE DIEGO HERNANDEZ
109 EGEA ESTAN, DOLORES
34 ESCAMILLA ROA, ALFONSO
28 FERIGLE, DANTI
26 FERNANDEZ ARROYO, JOSE
63 FERNANDEZ LOPEZ, JOSEFINA
44 FERNANDEZ MARTIN, MIGUEL
242 FERNANDEZ MENDEZ, FERNANDO
261 FERNANDEZ VAZQUEZ, AMALIA
7 FIGHIERA SIKORSKA, ADA
6 FIGHIERA, GIAN CARLO
262 FIGUEROLA AUQUE, ANGEL
172 FLORES MARTIN, GERARDO
222 FOLGADO LOPEZ, EMILIO
4 FRANCISCO PLATAS, JOSE
223 FRATECO ESPERANTA SOCIETO
106 GALBANY CUSIDO, ROSA18
— página 24 —
KONGRESISTOJ
NRO. NOMO
93 GARCES NUEZ, MARIA
169 GARCES PUYUELO, J. VICENTE
152 GARCIA CARRION, ISMAEL
265 GARCIA ITURRIOZ, JESUS MIGUEL
100 GARCIA MARTIN, MARIA
173 GARCIA MONTEMAYOR, ANTONIA
131 GARCIA PINTADO, JUAN
232 GARCIA TARIN, RICARDO MANUEL
199 GARGALLO MONFORTE, MANUEL
94 GARROTE ESCRIBANO, PEDRO A.
166 GASTON BURILLO, EMILIA
165 GASTON BURILLO, INES
61 GAYARRE VILLORIA, MARIA PILAR
244 GHUELDRE MAYNAR, HURELIE
15 GIL ALVAREZ, HERMINIA
126 GIMENEZ FELIU, RAMON
86 GIMENEZ GARCIA, JUAN ANTONIO
10 GIRONA ARAGAY, JOSEFINA
266 GOMEZ DE TRAVESEDO, MERCE
24 GOMEZ MARTIN, FELIX
2 GONZALEZ ABOIN, JOSE MARIA
186 GONZALEZ ALVAREZ, ANTONIO
98 GONZALEZ CUETO, EMILIA
48 GONZALEZ HERNANDEZ, MARIA LUZ
184 GORANOVA DIMITROVA, DARINKA
140 GOSALVEZ OLMO, PEDRO JOSE
259 GRANDIO RIVAS, JESUS
89 GRAU MAGRANER, MARIA
191 GR. E. VALLADOLID
211 GUILLEN MAÑEZ, PILAR
74 GUTIERREZ ADURIZ, MIGUEL
147 G.ESP.DE ALICANTE
120 G.ESP.VIGUES, PACO KAJ AMO
238 HERNANDED CASTILLO, FCO.
67 HERNANDEZ BALLESTER, CONCHA
54 HERNANDEZ GARCIA, LUIS
36 HERNANDEZ LLUSERA, VICENTE
132 HERNANDEZ SANCHEZ, DIEGO
13 HERNANDEZ YZAL, LUIS MARIA
76 HERRERO SEGURA, JULIO
178 HRISTOVA BELEVA, BELKA
51 IVERN MAS, JOSE
27 JUAN MERINO, DOLORES
213 JUANES SAINZ, JULIO JOSE
182 KARLOVA LUKANOVA, GERTRUDA19
— página 25 —
KONGRESISTOJ
NRO. NOMO — ADRESO
192 KRUGER, RENATE
144 LAPUERTA PALACIOS, ANTONIA
239 LAPUERTA PALACIOS, GABRIELA
118 LARROUY LOPEZ, EDUARDO
92 LAS SANTAS, ADELAIDA
143 LAZARO DE BIELSA, ANGELINES
17 LELIEVRE PARIS, GEORGETTE
114 LENGYEL, MARTON
139 LICERANZU ORTEGA, JUAN
250 LIMA SACRAMENTO, WERTHER JOAO
125 LOJO MARTINEZ, MANUEL
22 LOPEZ COTO, LEON
69 LOPEZ HERNANDEZ, CONCEPCION
68 LOPEZ HERNANDEZ, MANUEL
66 LOPEZ SERNA, MANUEL
21 LOPEZ TEJERINA, JOSE RAMON
154 LUJAN BELTRAN, AMPARO
107 LLIBRERIA ESPERANTO
151 LLOBAT BOSCH, ALBERT
160 MADRAZO ARANGUREN, JUAN ANTONIO
271 MADRIDA ESPERANTO LICEO
168 MAÑAS CODES, ADRIAN
179 MANCEV KLISUROV, NIKOLAJ
214 MAÑERO GONZALEZ, ANGEL
229 MANTECA, MANUEL
212 MANZANERA TARIN, FRANCISCO
210 MANZANERA TARIN, RICARDO
163 MARCET LLUIS, ROSA
60 MARCO BOTELLA, ANTONIO
253 MARTI SANZ, RAMON
176 MARTINEZ GUILLEN, FAUSTINA
30 MARTINEZ LIEVANA, ANGELES
14 MASSANA RAFOES
136 MC COY, ROY
128 MEDEIROS, RUTH
70 MELLADO LOPEZ, ALVARO
71 MELLADO LOPEZ, EZEQUIEL
72 MELLADO LOPEZ, ZAIDA
268 MENENDEZ DIAZ, MARIA LUISA
258 MENLLE FERNANDEZ, MA. CONCEPCION
216 METS, VIVIAN
215 METS, WILLIAM
20 MIGUEL SIMON, BELEN
217 MILLAN SANTAMARIA, NATIVIDAD
42 MIRANDA CALVO, JOSE
75 MOA BANGA, PIO
224 MOLEON GARCIA, FCO. JAVIER
35 MOLERA URGELLES, ANA MARIA20
— página 26 —
KONGRESISTOJ
NRO. NOMO — ADRESO
117 MOLINS REIG, VICENTE
122 MONTENEGRO SANJURJO, MA .PILAR
59 MONTESINOS MARIN, ANA
174 MONTOTO SARRIA, JUAN DE DIOS
221 MORENO FUENTES, ANA MARIA
150 MORILLAS GARCIA, ESTHER
185 MOSTEYRIN CASTILLO, CESAR
188 MOYA CASADO, ANTONIO
102 MOYA ESCAYOLA, GIORDANO
148 MOYA SEGUI, CARLES
189 MOYA TUDELA, ANTONIO
272 MULAS GALLEGO, SANTIAGO
273 MULAS ROCES, SUSANA
269 MUÑIZ ALONSO, NICOLAS
81 NAVAREÑO FERNANDEZ, JUAN
202 NAVARRO CLEMENTE, FELIX
119 NORABUENA DE LARROUY, CARMEN
138 NOUGARET, ANDREE
141 NUÑO CASION, JUAN CARLOS
164 ORTEGA TORRES, ROSARIO
247 ORTIZ GRATAL, VICTOR
124 OTERO DOURAL, ISABEL
263 PALOMO HERRERO, MARCELINA
243 PALLIN MUIÑO, CARMEN
38 PASCUAL JORNET, JOSE SEBASTIAN
157 PEDROSA, FEDERICO
171 PENA VALENTE, GRACIELA
97 PEREIRA LAMELAS, CONCEPCION
249 PEREZ GIMENO, EMILIO
270 PEREZ PRESA, MA. PILAR
159 PERIS SOLAZ, RAFAEL
50 PI MAYNAR, MARIA
245 PIQUERO VAZQUEZ, ENRIQUE
43 PLANAS LLAURADO DE MIRANDA,
MAGDALENA
121 POUSA VELOSO, CELESTINO
225 QUESADA MEJIAS, MARIA JOSE
85 QUINTAS MONTERO, JOSE CARLOS
88 RAMIREZ BALDOVI, FRANCISCO
228 RAMPULLA, ANTONIO HECTOR
47 RAPADO LOPEZ, JOSE
198 REHOVELL SANZ, ISABEL
162 ROCA GENESCA, ERNEST
158 RODRIGUES, FILOMENA
264 RODRIGUEZ HERNANDEZ, JOSE MARIA
149 ROMERO PAREJA, FCO. JAVIER
260 ROMERO REGENJO, ROSARIO
37 ROYO CRUELLAS, MAGDALENA
29 RUIZ CRIADO, RAFAEL21
— página 27 —
KONGRESISTOJ
NRO. NOMO — ADRESO
220 RUIZ RODRIGUEZ, VICTOR
1 RUIZ SIERRA, JUAN CARLOS
130 SADLER, MIKE
195 SALVADOR HERNANDEZ, FERNANDO
219 SAN ANTONIO NIETO, LUCRECIA
12 SANCHEZ ANTON, FRANCISCO
110 SANCHEZ BELDA, ANTONIO
230 SANCHEZ, ANGELES
193 SANCHO PARDO, MIGUEL ANGEL
170 SANCHO REBULLIDA, MARIA PILAR
5 SANZ BUENO, GUADALUPE
226 SANZ MAYOR, ANGELITA
95 SEÑOR FERNANDEZ, MA. DEL CARMEN
111 SERRANO GUILABERT, DOLORES
23 SERRANO PEREZ, LUIS
248 SOBRINO UTRILLA, GREGORIO
218 SOLER SEMPERE, JOSE FERNANDO
87 SOTILLO CORDOBA, PLACIDA
180 STOJANOV JURUKOV, TEODOR
83 SUAREZ FERNANDEZ CID, CARMEN
134 SUDEC, FRIEDEL
135 SUDEC, MILAN
183 SVETOSLAVOV CERNEV, PANCO
103 TEIXIDO MELERO, DOLORES
267 TERUEL RODRIGUEZ, CARMEN
204 TONKIN, HUMPHREY
32 TORNE GRAU, SANTIAGO
190 TUDELA PLA, VICENTITA
227 UCEDA FLORES, FRANCISCO
55 URUEÑA ALVAREZ, RAFAELA
237 VAZQUEZ MARQUEZ, RODRIGO
161 VEGA ABASCAL, MARTINA
233 VEZ BARRERO, MARIA ESTHER
80 VILA MAS, MARIA
40 VILLALONGA GALI, JOAQUINA
153 VINET LUJAN, AMPARO
84 YRUEGAS DEL RIO, FRANCISCA
58 ZAMORANO FERNANDEZ, FLORENCIA
64 ZARAGOZA RUIZ, FRANCISCO
146 ZHONG, YUTIAN275 PARTOPRENANTAJ
22
— página 28 —
arta programo
BULGARA ESPERANTO-TEATRO
1958 – 1987
Bulgara Esperanto-Teatro estas unika formo de teatra agado. Ĝi posedas nek konstantan aktoran konsiston, nek apartan domon, nek propran scenejon.
BET estas kreaĵo de grupo de entuziasmaj esperantistoj – profesiaj dramaj aktoroj. Ĝi ekestis kaj havis la unuan prezentadon en Esperanto sur teatra scenejo la 19-an de majo 1958. Sub la aŭspicio de Bulgara Esperantista Asocio, ĝia senpera artagado pliriĉigas la kulturajn programojn de la E-societoj en la tuta lando kaj la artajn vesperojn de la naciaj kongresoj de Bulgara Esperanto-Asocio. Ĝi gastas en internaciaj simpozioj, renkontiĝoj. Amikan akcepton BET ricevis flanke de IFEF kaj TEJO. Plej alta agnosko estas ĝia longjara partopreno en la Universalaj Kongresoj de UEA.
La repertuaro de BET inkluzivas teatraĵojn de konataj bulgaraj kaj mondaj dramverkistoj: Ivan Vazov, Jordan Jovkoc[?], St. L. Kostov, Shakespeare, Molière, Ĉeĥov, Cervantes, Brecht, Arbuzov k.a.
Originalaj E-verkoj kaj tradukoj —poezio kaj prozo— havas lokon en la individuaj plenumoj de la aktoroj.
Por la Jubilea Jaro BET preparis jenajn surscenigojn: — «Pikniko sur la batalkampo» de Fernando Arrabal; — «La Gruto de Salamanko» de Miguel de Cervantes; — «Nia kara lingvo Esperanto» – literatura teatra komponaĵo; — «Odo pri la paco» – literatura-muzika komponaĵo; Apartaj programeroj.
En sia estonta agado BET planas ludi verkojn de aliaj klasikaj kaj nuntempaj dramverkistoj kaj la tiel deziratajn teatraĵojn de originala Esperanto-dramaturgio.
23
— página 29 —
ROLANTOJ EN LA TEATRAĴOJ
«PIKNIKO SUR LA BATALKAMPO»
de Fernando Arrabal
Esperantigis: Kunĉo Vâlev Reĝisoro: m.a. Gertruda Lukanova Scenografio kaj kostumoj: Maja Uzunova Muzika aranĝo: Ognjan Atanasov
ZAPO: Panĉo Ĉernev S-ro TEPAN: Todor Jurukov S-ino TEPAN: Belka Beleva ZEPO: m.a. Nikolaj Uzunov I-a BRANKARDISTO: Veneta Zjumbjuleva II-a BRANKARDISTO: Darinka Goranova
«LA GRUTO DE SALAMANCA»
de Miguel de Cervantes
Esperantigis: Kunĉo Vâlev Reĝisoro: m.a. Gertruda Lukanova Scenografio kaj kostumoj: Maja Uzunova Muzika aranĝo: Petâr Konstantinov PANKRASIO: Nikolaj Klisurov LEONARDA, lia edzino: Veneta Zjumbjuleva KRISTINA, servistino: Darinka Goranova LA PEDELO REPONSE: m.a. Nikolaj Uzunov BARBIRO NIKOLAS ROKE: Todor Jurukov STUDENTO: Panĉo Ĉernev
m.a. = merita aktor(in)o
24
— página 30 —
ĝeneralaj informoj
BIOGRAFIOJ
Humphrey Tonkin
Naskiĝis en 1939 en Britio kaj nuntempe vivas en Usono, kie li estas prezidanto de la Kolegio Potsdam de la ŝtata universitato de Novjorkio. Li estas magistro de la universitato de Cambridge (Britio), doktoro de la universitato Harvard (Usono) kaj oficis kiel profesoro pri angla literaturo en la universitato de Pensilvanio kaj kiel gastprofesoro pri la angla kaj kompara literturo en la universitato Columbia (Usono). Li publikigis plurajn verkojn pri angla literaturo kaj pri internaciaj studoj, estas bibliografiisto de la Asocio pri Modernaj Lingvoj; ankaŭ verkis plurajn artikolojn pri literaturo, supera edukado, lingvistiko kaj esperantologio. Li estas jam la duan fojon prezidanto de UEA, krom direktoro de Centro de Esploro kaj Dokumentado, administra redaktoro de la revuo «Lingvaj problemoj kaj lingvo-planado» kaj membro de la Akademio de Esperanto. En 1969-1971 li prezidis TEJO-n.
William Auld
Magistro de la Universitato de Glasgovo (Britio), William Auld, skoto, naskiĝis en 1924. Li estas vic-estro de liceo, kie li instruas literaturon, plenumis la oficon de redaktoro de la revuo «Esperanto», de vicprezidanto de UEA kaj de prezidanto de la Akademio. Li publikigis tri Esperanto-lernolibrojn, inter kiuj la fama «Paŝoj al plena posedo», kaj dum pluraj jaroj instruis la internacian lingvon dum la Someraj Kursoj de la Universitato de San Francisko (Usono).
Auld estas konata poeto, eseisto, verkisto: li publikigis dekojn da verkoj, du antologiojn, multajn poemarojn (inter kiuj la plej fama estas «La infana Raso») kaj monografiojn.
Laura Carballo Rojas
Naskiĝis en San José (Kostariko) en 1954 kaj komencis siajn muzikajn studojn en la samurba konservatorio Castella, kiam ŝi estis 10-jara. Studfine, ŝi atingis la bakalaŭron pri artoj, kun faka gitara specialiĝo. En 1978 ŝi translokiĝis al Madrido, kie ŝi daŭrigis la muzikajn studojn en la Supera Reĝa Muzik-Konservatorio. En 1986 ŝi ricevis la titolon de Supera Gitar-Profesorino.
Laura Carballo partoprenis en diversaj recitaloj kaj en interpretadkaj perfektigaj kursoj en Madrido, Santiago de Compostella, Arthes de Bearn (Francio).
25
— página 31 —
DANK-ESPRIMO
La Loka Kongresa Komitato de la 47-a Hispana Kongreso de Esperanto elkore dankas ĉiujn instancojn kaj personojn kiuj grandanime kontribuis al la sukceso de la Kongreso:
MINISTERIO DE CULTURA. Dirección General de Cooperación Cultural Dirección General de Libro y Bibliotecas COMUNIDAD AUTONOMA DE MADRID Consejería de Cultura AYUNTAMIENTO DE MADRID Concejalía de Relaciones Institucionales Junta Municipal de Salamanca. Centro Cultural «Buenavista» Junta Municipal de Chamberí Patronato Municipal de Turismo. COMISION ESPAÑOLA DE COOPERACION CON UNESCO BANQUE NATIONALE DE PARIS CAJA MADRID ESCUELA TECNICA SUPERIOR DE INGENIEROS DE MINAS EDICIONES «LA MISMA» COMISION ESPAÑOLA DE LA UNESCO COMUNIDAD EUROPEA Oficina de la Comisión de la C.E.E.
26
— página 32 —
PREZENTADO DE NOVAJ LIBROJ
Dum la Kongreso estos prezentitaj jenaj novaj verkoj: — «Pandemonio», kolekto de verkoj de junaj hispanaj aŭtoroj. — «La homa viv-aventuro» de Giordano Moya — «Sentempa simfonio», antologio de hispana poezio en traduko de F. de Diego. — «Astura bukedo», antologio de astura literaturo en traduko de diversaj esperantistoj. — «Sanga nupto» kaj «La domo de Bernarda Alba» de F. García Lorca, en traduko de Miguel Fernández. — «La blua hundo» de Guillermo Osorio, rakonto du-lingve tradukita de Miguel Fernández.
— Sferoj 5.
27
— página 33 —
La espero.
[Imagen] Muziknotoj de la himno «La espero» en kadro: partituro por kanto kun la teksto sub la notoj, kun indikoj «Movo de marŝo», «Fortigante», «La trian fojon tru al signo», «rit».
Movo de marŝo.
F. DE MÉNIL
En la mond’on ven’is nov’a sent’o, tra la mond’o ir’as fort’a vok’o; per flug’il’oj de facil’a vent’o nun de lok’o flug’u ĝi al lok’o. Ne al glav’o sang’on soif’ant’a ĝi la hom’an tir’as famili’on: Al la mond’ etern’e mi’lit’ant’a ĝi promes’as Sankt’an harmoni’on.
Sub la sankt’a sign’o de l’Esper’o, kolekt’iĝ’as pac’aj batal’ant’oj, kaj rapid’e kresk’as la afer’o per labor’o de la Esper’ant’oj. Fort’e star’as mur’oj de mil’jar’oj inter la popol’oj divid’it’aj; Sed dis’salt’os la obstin’aj bar’oj, per la Sankt’a Am’o dis’bat’it’aj.
Sur neŭ’tral’a lingv’a fund’ament’o, kompre’nant’e unu la ali’an, la popol’oj far’os en konsent’o unu grand’an rond’on famili’an. Ni’a diligent’a kole’gar’o en la labor’o pac’a ne lac’iĝ’os, Ĝis la bel’a sonĝ’o de l’Hom’ar’o por eterna ben’ efektiviĝ’os.
Teksto de Dro. L. L. Zamenhof.
28
— página 34 —
[Imagen] Humura desegnaĵo de Forges: du viroj sur insuleto en la maro, unu rigardas per binoklo. Parolbaloneto supre: «¿LAS SARDINAS HABLAN ESPERANTO?»; la alia respondas «NO» kaj «PUES ES UNA PENA PORQUE PODRÍAMOS ESTAR LIGANDO A MANTA». Subskribo: Forges.
— Ĉu la sardinoj parolas Esperanton? — Ne. — Domaĝe car ni povus flirti abunde kaj redunde.
[Imagen] Blazono de la Aŭtonoma Komunumo de Madrido kun krono kaj sep steloj, super la teksto «Comunidad de Madrid».
Comunidad de Madrid
Leer en: