Li naskiĝis en Marsejlo ĉar lia patro volis legi france, li fondis la alcoian movadon kun manpleno da amikoj kaj li vivtenis sin restaŭrante la freskojn de San Antonio de la Florida
Plennome Ulises Arquímedes, kvankam li ĉiam subskribis per la dua nomo. La lingvon oni instruis al li hejme: li devenis de valencia familio tradicie esperantista, kaj lia esperantismo trairas kvar generaciojn, kiuj fine interplektiĝas kun tiu de la Casquero-familio.
Arquímedes Ballester Vaquero, en studia portreto farita en Valencio (foto Gavilá).
Marsejlo, por povi legi
Li naskiĝis en Marsejlo la 10-an de novembro 1911. Lia patro, Rafael Ballester, lignoskulptisto kaj granda leganto, elmigris al Francio por lerni la francan kaj povi legi tion, kion en Hispanio li ne trovis. Kiam Arquímedes estis trijara, eksplodis la Unua Mondmilito kaj la familio revenis al Valencio, kie la patro starigis metiejon de artaj mebloj.
Esperanton instruis al li junaĝe lia patro kaj Manuel Caplliure Ballester. Ĉi tie la fontoj ne kongruas: la nekrologo de la Boletín nomas lin lia praonklo; la familio diras, ke temis pri onklo. Ni lasas ĝin tia.
En la listoj de la movado li aperas unuafoje en 1950, donacante monon por la Boletín el Alcoi.
Li portis Esperanton al Alcoi
En februaro 1951 la Boletín rakontas, ke la movado ankaŭ enradikiĝas en Alcoi «danke al la senlaca kaj persista laboro de la fervora samideano Arquímedes Ballester, kiu kun la helpo de kelkaj amikoj klopodas fondi grupon ene de iu el la societoj de la urbo», kaj emfazas la partoprenon de pluraj junulinoj en urbo, kiu ĝis tiam ne havis adeptojn.
La societo kiu akceptis lin estis, laŭ la familio, la Ekskursista Centro de Alcoi: tie ili faris esperanto-kursojn, tie ili ricevis vizitojn de germanaj kaj francaj esperantistoj, kaj ili publikigis la aktivaĵojn en la gazetaro. Restas nesolvita detalo: la sama Boletín de februaro 1952 listigas inter la aliĝintaj institucioj la «Akademion ALMI» de Alcoi, kaj ne la Ekskursistan Centron. Povas temi pri du sinsekvaj sidejoj de la sama grupo aŭ pri du malsamaj aferoj; ni ne scias.
Li edziĝis kun Trinidad Torregrosa —en 1951, laŭ la familio—. La Boletín de februaro 1952 diras, ke ili ĵus edziĝis kaj priskribas ilin kiel «tre aktivajn membrojn de nia Federacio kaj fervorajn pionirojn en Alcoi». En julio ili aliĝas kune al la 13-a Hispana Kongreso de Esperanto en Valencio, li kun la numero 122 kaj ŝi kun la 123.
Madrido: la Liceo, la afiŝoj kaj la belga geedza paro
Li loĝis en pluraj urboj kaj en ĉiuj li laboris por la lingvo. En 1957 li partoprenis en la 18-a Hispana Kongreso de Esperanto, en Madrido, de la 23-a ĝis la 28-a de julio. La familio memoras epizodon, kiu multon diras pri tio, kiel ili komprenis la fratecon de la lingvo: belga geedza paro kiu ĉeestis malsaniĝis —ambaŭ—, kaj ili du prizorgis ilin dum monatoj, li interpretante ĉe la kuracisto kaj ŝi kuirante por ili, ĉar al ili ne plaĉis la manĝaĵo de la hotelo, kie ili estis.
En 1973 li estis komitatano de la organiza komitato de la 33-a Hispana Kongreso, en Madrido, kaj li fariĝis prezidanto de la Madrida Esperanto-Liceo, kun Trinidad Torregrosa kiel sekretario —la sama posteno, kiun jarojn poste okupus ilia filino Alicia, en la estraro prezidata de Augusto Casquero—. En tiuj jaroj li desegnis la afiŝojn de la kongresoj kaj partoprenis en radiaj programoj kaj gazetaraj intervjuoj por disvastigi la lingvon.
De lignoskulptisto al restaŭristo de Goya
Li studis en la Belartlernejo de San Carlos kaj lernis la metion en la metiejo de sia patro. La Enlanda Milito trafis lin dum li studis konstru-teknikon kaj destinis lin al Kartografio, en Cabeza del Buey.
Poste li estis lignoskulptisto en Alcoi —kie li starigis kun du kunuloj unu el la unuaj plastfabrikoj de Hispanio—, restaŭristo de mebloj kaj antikvaĵoj en Madrido kaj, ekde la sesdekaj jaroj, restaŭristo de murpentraĵoj de la Instituto de Konservado kaj Restaŭrado de Artverkoj: la Goya-verkoj de El Pilar kaj de San Antonio de la Florida, la Transparente de la katedralo de Toledo, San Baudelio de Berlanga, Silos. Survoje li pentris akvarelojn, pli ol kvincent, precipe pri arkitekturo.
Li mortis en Valencio, hejme ĉe sia filino, en oktobro 1990.
→ La genealogia arbo de la du familioj —la Ballester kaj la Casquero, kvar generacioj— troviĝas en la paĝo de biografioj, kun la mallonga slipo pri Arquímedes Ballester kaj tiuj de ĉiuj, kiuj tie aperas.
Fontoj: Boletín de HEF n-roj 20 (1950), 26 (februaro 1951), 38 (februaro 1952), 195 (1973) kaj 299 (1991); libro de la 13-a Hispana Kongreso de Esperanto, Valencio, julio 1952; atesto de lia filino Alicia Ballester Torregrosa (aŭgusto 2026); kaj la familia blogo Cien años de Arquímedes Ballester (2012), el kie venas la naskiĝo, la metioj kaj la nomoj de la gepatroj. Ni konservas kopion. La blogo mortigas lin «en la aĝo de sepdek naŭ jaroj»; laŭ la dato donita de la familio —oktobro 1990— li havis sepdek ok.
Legi en:
Ĉi tiu afiŝo ankoraŭ ne havas komentojn. Estu la unua persono, kiu komentas ĝin el la fediverso.