Partituro mane kopiita de don Félix Navarro, subskribita la 5-an de februaro 1984
La pasodoblo Valencia de José Padilla —«Valencia, es la tierra de las flores, de la luz y del amor»— havas Esperantan tekston jam de jardekoj. Tiu, kiu ĝin encirkuligis ĉi tie, estis Félix Navarro Clemente, la instruisto de la grupo, kiu ĝin kopiis mane —liniaroj, silabigita teksto kaj la titolo ene de disvolvita rubando, kaligrafie— kaj subskribis ĝin «Valencia, 5-2-84». La bulteno Valencia Luno ĝin publikigis du monatojn poste.
La partituro de «Valencio» tia, kia ĝi aperis en Valencia Luno n-ro 10 (aprilo 1984): teksto de José Prada, muziko de José Padilla, kopiita kaj kaligrafiita de Félix Navarro, kun la subskribo kaj la dato sur la lasta liniaro.
Kial partituro en bulteno
Kanti estis lia metodo, kaj li diris tion senĉirkaŭfraze. Sub la partituro, don Félix skribis ĉi tiun noton:
«Kiel instruhelpilo, jen estas bela, ĉarma kanto, vigla kaj famkonata en la tuta mondo. Ĉi tiu melodio estas vere internacia, same kiel nia kara lingvo Esperanto.
Mia celo estas, inter aliaj, ke la kantado proksimigu Esperanton al la lernantoj per ĝia rekta kaj emocia uzo. La kantado estas grava ilo por edukado kaj la lernantoj entuziasmiĝas, ekŝatas la lingvon kaj fervore ekzercas ĝin.»
Tio ne estis ideo el skribotablo. Du jarojn pli frue, en la intervjuo, kiun faris al li la bulteno de la Federacio, li donis la saman recepton en du linioj: «Parkere lerni kantojn en Esperanto, kun simpla teksto, multe helpas akiri la necesan vortprovizon». Kaj eĉ pli frue, lia lerneja infana koruso «Esperanto» konkursis en la kristnaskkanta konkurso de la Teatro Principal de Valencio per propra peco.
La teksto
La Esperanta teksto estas de José Prada. Jen nia legado de la manuskripto; la unua strofo estas presliterе kaj la dua, kursive, sube:
Valencjo — estas lando de la lumo, de la amo kaj lo flor’… Valencjo, de la rozoj en virinoj estas ĉiam la kolor’. Va— mi volus en la Valencja kamparo amon trovi por ĉiam. La blanka dometo, la flor’ de l’oranĝ’, migdalarbe plenas la tuta kampar’. La Turia arĝenta, ĉielo azura, la sun’ en Valencjo al mi donas am’. Va—
Kaj la dua voĉo, sub la unua linio: «Valencjo, ĉe l’odor’ en viaj ĝarmoj de la floro de l’oranĝ’» —la vorto, kiun ni ĉi tie legas «ĝarmoj», estas la plej dubinda legaĵo de la tuta folio.
La aliaj kantoj
«Valencio» ne estis izolita kazo: dum la okdekaj jaroj, don Félix iom post iom plenigis la Valencia Luno per mane kopiitaj partituroj, ĉiam kun la sama rubandokartuŝo kaj la sama gotika litertipo en la titolo.
«La Kolombo» —La paloma, la habanero de Iradier— en la traduko de Sergio R. Docal, kopiita de F. Navarro por la Valencia Luno n-ro 16 (januaro 1986).
Pri «La Kolombo» —La paloma, la habanero de Iradier, tradukita de Sergio R. Docal— li rakontis la originon en du frazoj: «Antaŭ nelonge, iu eksterlanda samideanino petis al mi ĉi tiun belan kaj popularan melodion, esperantigita. Ĉar mi opinias ke la kancono plaĉos ankaŭ al aliaj, jen ĝi. Profitu ĝin laŭ via plaĉo kaj povo.».
Poste venis la marŝo «La fluanta tajdo» (junio 1984) kaj «Pro malnova amikec’» —Auld Lang Syne— en marto 1987. Kaj en 1993, jam okdekkvarjara, li kunigis la repertuaron en libro: la Esperanta kanzonaro, 76 paĝoj, 700 pesetoj, vendata ĉe la libroservo de la grupo.
Se vi havas partiturojn, sonregistraĵojn aŭ memorojn pri la kantoj de don Félix, skribu al ni.
Fontoj: Valencia Luno n-ro 10 (aprilo 1984), p. 15, por la partituro de «Valencio» kaj la noto, kiu ĝin akompanas (ekzemplero en Internet Archive); n-ro 11 (junio 1984), p. 3, por «La fluanta tajdo»; n-ro 16 (januaro 1986), p. 6, por «La Kolombo» (ekzemplero); n-ro 17 (marto 1987), p. 17, por «Pro malnova amikec’»; n-ro 38 (decembro 1993), por la anonco de la Esperanta kanzonaro. La intervjuo de 1982, en la Boletín de la Hispana Esperanto-Federacio n-ro 251. La citaĵoj de Navarro aperas ĉi tie en sia originala esperanta formo; la valencia kaj la hispana versioj de ĉi tiu afiŝo donas ilin tradukitaj.
Afiŝo retrospektive aldonita la 1-an de septembro 2026. La dato de la afiŝo respondas al la originala dokumento: la subskribo de la partituro.
Legi en:
Ĉi tiu afiŝo ankoraŭ ne havas komentojn. Estu la unua persono, kiu komentas ĝin el la fediverso.