Esperanto anstataŭ la angla

En januaro 1994, Augusto Casquero de la Cruz petis al la Eduka Konsilantaro (Conselleria d’Educació) ke lia dekjara filo rajtu studi Esperanton anstataŭ la anglan en la publika lernejo, kaj li mem proponis instrui la lecionojn senpage. La Konsilantaro rifuzis. Li anoncis ke li iros al la tribunaloj, al la Popola Defendanto kaj al la Eŭropa Parlamento. Levante rakontis tion la 27-an de januaro; semajnon poste, Las Provincias publikigis lian leteron, kie li klarigis ĉion.

La novaĵo en Levante-EMV, paĝo 20, la 27-an de januaro 1994.
La novaĵo en Levante-EMV, paĝo 20, la 27-an de januaro 1994.

Kion publikigis Levante

La novaĵo, sen subskribo, titoliĝis «Instruisto postulas la rajton de sia filo studi Esperanton en publika lernejo» kaj devenis el skribaĵo kiun Casquero sendis al la redakcio.

Ĝi rakontis ke li estis instruisto de EGB (baza ĝenerala edukado) kaj de Esperanto, ke lia dekjara filo lernis en publika lernejo, kaj ke li prezentis la peton al la Eduka Konsilantaro sen ia ajn rezulto:

«La konsilantaro nur, dirite popoldirmaniere, fermis al ni la pordon antaŭ la nazo, tiel al la peto kiun ni prezentis kiel al la apelacio, donante kiel kialojn ke la lerneja centro ne estas rajtigita instrui tiun lingvon.»

Kaj li bazis la postulon sur du tekstoj:

«Ni kredas ke ni havas ĉiujn niajn rajtojn, laŭ la Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj kaj la Hispana Konstitucio —asertas Augusto Casquero— en kiuj estas konsekrita la nediskriminacio pro lingvo, kaj ke la gepatroj elektas por siaj gefiloj la edukadon kiun ili konsideras plej taŭga, ke la edukaj aŭtoritatoj atentu nian peton, des pli kiam tio ne implicas por la diversaj kompetentaj instancoj ian ajn postulon, sed nuran agnoskon.»

Antaŭ la neebleco ke la Konsilantaro disponigu instruiston, li proponis sin al la lernejo kaj al la aŭtonomia departemento por mem instrui la lecionojn «sen ia ajn ekonomia kosto nek por la lerneja centro nek por la edukaj institucioj».

Fonto: Levante, el mercantil valenciano, 27-a de januaro 1994, paĝo 20 (Bitoteko).

La letero al Las Provincias

La 4-an de februaro Las Provincias publikigis al li leteron al la direktoro, subskribitan «A. Casquero (Valencia)», kun la kazo rakontita de la komenco kaj kun nomoj kaj datoj.

La letero al la direktoro de Las Provincias, 4-a de februaro 1994, paĝo 37.
La letero al la direktoro de Las Provincias, 4-a de februaro 1994, paĝo 37.

La knabo estas Augusto Casquero Ballester, kiu fariĝis dekjara la 20-an de januaro. Li lernis Esperanton de du jaroj kaj «sin esprimas sufiĉe flue». Danke al la lingvo li partoprenis du internaciajn infanajn kongresojn —la patro skribas Melk (Aŭstrio) en 1992 kaj Alborache (Valencio) en 1993— kie li interkompreniĝis kun infanoj el la tuta mondo, kaj li vojaĝis kun la gepatroj tra Eŭropo amikiĝante kun esperantistoj.

Post unu jaro la lerneja instruplano devigus lin komenci fremdan lingvon, kiu en tiu lernejo estus la angla. La peto estis pri agnosko kaj anstataŭigo, kaj la propono de la patro, detala: ĉar la centro ne havis instruiston de Esperanto,

«mi mem devontigas min, sen ia ajn ekonomia kosto nek por la lerneja centro nek por la edukaj institucioj, daŭrigi la instruadon de Esperanto al la knabo, ĉar mi posedas ĉiujn koncernajn kvalifikojn por adekvate plenumi tiun taskon, ĉar mi estas licenciulo pri Edukaj Sciencoj, krom instruisto de EGB kaj instruisto de Esperanto dum 17 jaroj

La Konsilantaro respondis ke la centro ne estis rajtigita instrui tiun lingvon kaj ke ankaŭ li ne estis rajtigita instrui ĝin, tiel ke la filo devis studi la anglan devige.

Kaj la fino de la letero estas tio, kio donas al ĝi la tonon:

«Krome, ni tute rifuzas ke oni instruu al li la anglan, ĉar ni konsideras en la nuna momento la anglan lingvon, kiel en la pasinteco estis aliaj, transmisia rimeno kaj rimedo por trudi lingvon kaj kulturon fremdajn al ni, kiu estas produktanta la malaperon de minoritataj lingvoj kaj kulturoj (kiel okazis kun la hispana en Filipinoj, kaj multe pli forte kun pli malfortaj lingvoj kaj kulturoj). Ni ne povas kunfinanci ke alia kulturo, fremda al ni, servu por tio. Kiel diris Nebrija, “la lingvo estas kunulino de la imperio“, kaj ni defendas justan kaj solidaran mondon, en kiu ĉiuj estu en situacio de egaleco. Ni kredas ke tio pli bone atingeblas per la studado de la lingvo Esperanto ol per iu ajn alia.»

Fonto: Las Provincias, leteroj al la direktoro, 4-a de februaro 1994, paĝo 37 (Bitoteko).

Kion ni ne scias

Ni ne trovis postan spuron de la apelacio. Nek ĉu ĝi fine estis prezentita al la tribunaloj, al la Popola Defendanto aŭ al la Eŭropa Parlamento, nek kia respondo venis. Se iu scias tion, aŭ konservas paperojn pri tio, skribu al ni.

Estas io, pri kio la dokumentoj ne konsentas. La patro skribas ke la infanaj kongresoj okazis en Melk (1992) kaj Alborache (1993); la bulteno de la Federacio lokas tiun de 1992 en Gresten kaj tiun de 1993 en la lernejo CEU San Pablo de Montcada. La du aŭstraj lokoj estas en Malsupra Aŭstrio kaj la du valenciaj, en la sama komarko; ni ne scias, kiu el la du versioj estas la ĝusta.

Augusto Casquero de la Cruz (Plasencia, 1945 – Valencio, 2023) kaj lia edzino, Alicia Ballester Torregrosa, havas sian slipon en la paĝo de biografioj.

Afiŝo retrospektive aldonita la 24-an de aŭgusto 2026. La dato de la afiŝo respondas al la originala dokumento.

Raúl Salinas Monteagudo
Raúl Salinas Monteagudo
Articles: 154