Ni ĵus publikigis en la Esperanta Vikipedio la biografion de Pascual Pont Martínez (Xàtiva, 1937 – Valencio, 13-a de aprilo 2023), humanisto, sindikatisto kaj veterana esperantisto de nia grupo.
Dum multaj jaroj, Pascual estis tre ĉeesta en la vivo de la Esperanto-Grupo de Valencio: li venis regule kaj engaĝiĝis. Laborema homo kun firmaj konvinkoj, li estis la intelekta kaj politika esperantisto: lin interesis la lingvo, sed antaŭ ĉio lin interesis por kio ĝi utilas.
Pascual Pont Martínez, dum prelego ĉe la Esperanto-Grupo de Valencio (decembro 2005).
Lingvo por alia modelo de mondo
Pascual ne defendis Esperanton pro filologia ŝatokupo. Li konsideris ĝin realisma ilo por neimperiisma tutmonda komunikado: maniero por ke la popoloj povu interkompreniĝi sen ke la lingvo de iuj trudiĝu al tiu de la aliaj. De tie venis lia konstanta intereso pri la rolo de la lingvo en Eŭropo kaj en la internaciaj institucioj.
Tiu konvinko havas bone dokumentitan epizodon. En septembro 1996, Pascual ĉeestis la prelegon kiun la Nobel-premiito pri Ekonomiko Reinhard Selten faris en la Universitato de Murcio. Kaj la prelego kaj la interveno de Pascual en la publika kolokvo estis en Esperanto, kun samtempa traduko al la hispana. Jarojn poste li mem tiel memoris tion: ili kunhavis la konvinkon ke Esperanto estas nepra por strukturi la novan paradigmon kiun la homaro bezonas.
Tiu rigardo igis lin ligi la lingvon al iu ajn afero kiun li konsideris grava. En februaro 2007, ekzemple, li publikigis la artikolon «Cambio climático e idioma común», en kiu li defendis ke komuna lingvo ŝparus la malŝparon kiun signifas traduki ĉion kaj favorus vere planedan solidarecon. Lia konkludo estis la kutima: Esperanto jam pruvis ke ĝi povas funkcii kiel komuna lingvo de la tuta homaro, kaj tio malpravigas tiujn kiuj nomas ĝin nerealigebla utopio.
Al li estis klare ke lia persona rilato kun Selten estis mallonga —ĝi limiĝis praktike al tiu renkontiĝo—, sed la funda kongruo konfirmis al li ke li ne misvojis.
Lia voĉo
Ni konservas registritan unu el la prelegoj kiujn li faris en la sidejo de la grupo, en Esperanto:
Vivo de laboro kaj engaĝiĝo
La biografio de Pascual klarigas grandan parton de lia maniero vidi la aferojn.
Li naskiĝis en Xàtiva en 1937 kaj orfiĝis pro la Civila Milito kiam li havis nur dek kvin monatojn. Li laboris en oficejo, kiel kamionista helpanto kaj en kahelfabriko. Dekkvinjara li translokiĝis al Valencio por eniri kiel lernanto en MACOSA, la grandan metalurgian entreprenon; tie la Kristana Laborista Junularo (JOC) vekis en li la senton pri la digno de la laboro.
En 1957 li loĝis en Ĝenevo, sendita de la entrepreno al la laborejoj Sécheron. Li establis fortajn kontaktojn kun la svisaj sindikatoj kaj kun la franca JOC, kaj la svisa demokratia spirito profunde markis lin. Li partoprenis en la Internacia Kongreso de JOC en Romo kiel interpretisto inter la franca kaj la hispana.
Reveninte, li estis Nacia Respondeculo pri Lernantoj (1958–1960) kaj, ekde 1961, studdirektoro de la Socia Laborista Instituto. En 1963 li estis elektita entreprena ĵurianto, kaj reelektita en 1966 kun pli ol 99 % de la voĉoj. Li provis ekfunkciigi la kaŝan sindikaton USO en Valencio, sed du kontraktaj intertraktadoj kaj krizo-dosiero kiu minacis pli ol ducent laborpostenojn devigis lin forlasi la kaŝan agadon. Lia plej granda sindikata kontentiĝo estis ke, fine, neniu laboristo estis maldungita en tiuj du krizoj.
La naskiĝo de liaj tri gefiloj malkovris al li la bedaŭrindan staton de la lernejoj de lia kvartalo, la Kruco Kovrita. En 1979 la familio translokiĝis al Sant Marcel·lí, kie li eniris la kvartalan asocion kiel respondeculo pri urboplanado; la plej komplika batalo estis kontraŭstari la kontraŭleĝan konstruadon de municipa kremaciejo en la sola verda zono de la distrikto.
La skribado kiel dialogo
La antaŭtempa emeritiĝo, en januaro 1993, donis al li tion kio mankis al li: tempon por pensi kaj skribi. Li faris tion abunde kaj pri tre diversaj temoj, ĉar por li ĉio en la vivo estas interplektita. Li diris ke lia skribado estis, antaŭ ĉio, dialogo kun li mem, malfermita al la aliaj.
Najbaro, Miguel Fuster, kuraĝigis lin meti siajn tekstojn en Interreton, kaj lia nevo Alberto Pérez, komputilisto, helpis lin fari tion. Li dubis pri kion publikigi, pro timo kontribui al la troŝarĝo de informoj; li decidis inkluzivi ankaŭ tre personajn tekstojn, kiel «Demanda de fe» kaj «Camino personal», kaj studon de 1992 titolitan «La Trinidad se llama E.M.I.». Li lasis ilin tiaj kiaj ili estis, kun siaj ŝanĝoj de verba tempo inkluzivitaj: kvankam ili parolis pri pasintaj aferoj, iliaj efikoj daŭre agis en la nuno.
Por scii pli
- Pascual Pont Martínez, artikolo en la Esperanta Vikipedio.
- Autobiografia, en lia retejo Universo complejo (lia retejo jam ne funkcias; ni ligas la kopion en Internet Archive).
- Recuerdo de Reinhard Selten, lia teksto publikigita en Atrio.org en septembro 2016.
- Cambio climático e idioma común, lia artikolo de februaro 2007.
La fotografio devenas de Wikimedia Commons (CC0). Ĉi tiu teksto baziĝas sur la artikolo de la Esperanta Vikipedio, disponebla laŭ la permesilo CC BY-SA 4.0, kaj sur la aŭtobiografio de Pascual Pont mem.
Legi en: Valencià · Castellano
