Valencia Luno: la segunda época, de 1982 a 1990

Texto completo del número 1 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de mayo de 1982: 12 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 1, mayo de 1982.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1982_n01_maj

Qué tiene de especial este ejemplar

• Ninguna página va numerada. En los márgenes de las páginas 2, 6 y 9 están las cifras 2, 3 y 4 escritas a mano, que no forman parte de la impresión ni coinciden con el orden de las páginas.
• La página 7 está compuesta con una máquina distinta de la del resto del cuaderno —una impresión de matriz de puntos, no la mecanografía de las demás páginas— y repite la cabecera «10ª RENKONTIĜO DE LA VALENCIA ESPERANTISTARO» que ya lleva la página 3.
• El número está todo en esperanto: el único castellano que hay son los títulos de las cuatro conferencias que recoge la página 9 y los nombres de lugares y entidades. No hay ningún artículo en castellano.
• Las doce páginas solo llevan dos imágenes: la cabecera de la página 1, impresa en tinta verde (la torre de una puerta de muralla, una luna creciente y una estrella), y la cuadrícula vacía del crucigrama de la página 12. No hay ninguna fotografía ni ningún anuncio; el resto es texto mecanografiado.
• El grupo de Bolonia con el que se abren contactos sale impreso «Achile Tellini» (p. 11); el esperantista italiano que le da nombre se llama Achille Tellini.
• En la lista de la junta (p. 2) todos los cargos van en esperanto excepto el del secretario, que sale en castellano: «Carlos N. Moya Seguí (Secretario)». En las listas de vocales, las comillas de repetición dentro del paréntesis —( » )— ahorran repetir «voĉdonanto».
• El número abre signos que luego no cierra: «(ĉiuj vespere:» (p. 6), los dos títulos de conferencia de la página 9 abren comillas y no las cierran, y la quinta definición de las verticales acaba «(laŭ la gregoria kalendaro.» (p. 12).
• El crucigrama «KRUCENIGMO Nº 1» (p. 12) sale con la cuadrícula vacía y la solución impresa justo debajo, en la misma página. El encabezamiento de las definiciones dice «VERTICALE», con c, y el de la solución, «Vertikale».

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la bulteno, presita per verda inko: larĝa verda rektangulo en kies maldekstra parto staras blanka desegnaĵo de mezepoka defenda pordegturo de Valencio (kreneloj kaj duonrondaj turoj). Sur la turo kuŝas granda blanka lunarko, kies kurbo formas la komencan «C»-forman signon antaŭ la vorto. En blankaj majusklaj literoj, en du linioj: «VALENCIA» supre kaj «LUNO» sube. Dekstre de «LUNO», granda kvinpinta stelo el nura blanka konturo.

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – VALENCIA-8

DUA EPOKO – Nº 1 MAJO 1982

SALUTO DE NIA PREZIDANTO

Jen, ni denove eliras al la publika lumo, daŭrigante la laŭdindan laboron, kiun komencis antaŭ kelkaj jaroj nia karmemora, neforgesebla kaj bedaŭrinde forpasinta amiko D-ro Herrero. Li intencis per ĉi tiu vojo kunligi ĉiujn valenciajn esperantistojn, sub la standardo de nia rondeto, la Valencia Esperanto-Grupo. Li majstre kreis ĉi tiun efikan komunikilon, kiu daŭris plurajn jarojn ĝis la morto forportis lin por ĉiam.

Ni prenas ĉi tiun lumeton kun la deziro povi elteni ĝin sen estingiĝo. Ni volas, ke nia tuta membraro estu informita pri ĉiaj agoj de nia klubo. Nia deziro estus ke ĉiuj kunsocietanoj de tempo al tempo venu al nia sidejo, povante vidi kion ni faras. Kaj se eble, ke ili kunlaboru. Ni jam supozas, ke la societanoj kiuj ne venas, agas tiel ĉar estas neeble al ili veni. Tial ni deziras informi ilin. Kaj ni estos kontentaj, ke ili aprobas kaj kritikas niajn farojn. Ni nepre bezonas ilian moralan apogon; estu certaj ke tio kuraĝigos nin kaj pruvos al ni ke ni estas en la ĝusta vojo aŭ ke ni eraras kaj devas preni alian direkton. Ĉio estos bone akceptata de ni.

Página 2 del original

Do, komencante hodiaŭ per ĉi tiu unua foliaro, ni promesas al vi daŭri en ĉi tiu por ni kara tasko. Kaj kiel la aktoroj en la malnovaj komedioj, ni prezentas al vi nian spektaklon kaj petas pardonon pri ĝiaj mankoj.

J. BOSCH

ĜENERALA ASEMBLEO DE LA GRUPO

Kiel okazas ĉiujare komence de la jaro, la pasintan ĵaŭdon 21-an de Januaro, okazis la Ordinara Ĝenerala Asembleo de la societanoj de nia Grupo.

Post la prezentado, fare de la kalkulisto, de la bilanco de 1981 kaj la buĝeto por 1982, kiuj estis aprobitaj, la sekretario sciigis al la ĉeestantoj pri la demisioj de la jenaj estraranoj:

• Pascual Pont Martínez (vicsekretario)
• Rosa Mª Baz Temprano (voĉdonanto)
• Clara Casquero de la Cruz (voĉdonanto)
• Darío Cervera Gómez (voĉdonanto)

Post tio, estis elektitaj por tiuj postenoj la jenaj personoj:

• Ramón Diago Marco (vicsekretario)
• Joaquín Barrios Lucas (voĉdonanto)
• Pascual Pont Martínez ( » )
• Félix Navarro Clemente ( » )

Do la nuna estraro estas:

• Juan Bosch Fornals (Prezidanto)
• Jose Pérez Sempere (Vicprezidanto)
• Carlos N. Moya Seguí (Secretario)
• Ramón Diago Marco (Vicsekretario)
• Francisco Amorós Rico (Kasisto)
• Antonio Madrigal Sáez ( Kalkulisto)
• Juan Ant. Giménez García (Voĉdonanto 1-a)
• José Seguer García ( » 2-a)
• Manuel Gargallo Monforte ( » 3-a)
• Joaquín Barrios Lucas ( » 4-a)
• Pascual Pont Martínez ( » 5-a)
• Félix Navarro Clemente ( » 6-a)

Kaj finiĝis la asembleo sen alia afero pli.

C.N.M.S.

Página 3 del original

10ª RENKONTIĜO DE LA VALENCIA ESPERANTISTARO

CASTELLON DE LA PLANA 6ª Junio 1982

EJO: Centro Social del Ministerio de Cultura Hnos. Bou, nº 26 – CASTELLON

PROGRAMO

Je la 11ª kaj duono

Vizito al:

• Ekspozicio de fotoj pri la kongreso okazinta ĉe Castelló de la Plana, dum 1958.
• Ekspozicio de desegnoj prezentitaj al la Unua Renkontiĝa Konkurso pri Desegnado.
• Granda ekspozicio de la Libro-Servo de la Grupo Esperanto de Valencia, kun la ebleco aĉeti librojn kaj esperantaĵojn.

Je la 12ª

Malfermo de la aktoj de la Renkontiĝo

Aktoj:

1-e: Salutvortoj de la Prezidanto de la Grupo Esperanto Valencia, S-ro Johano Bosch.

2-e: Salutvortoj de la reprezentantoj de la aliaj Grupoj.

3-e: Disdonado de diplomoj al la gelernantoj.

4-e: Parolado pri Esperanto, fare de s-ro P. Pont.

5-e: Disdonado de premioj al la gajnintoj de la Unua Renkontiĝa Konkurso pri Desegnado.

Je la 13ª

Projekcio de filmoj pri Castelló.

Je la 14ª

Foriro al Benicassim, laŭ la marbordo.

Je la 14ª kaj duono

Bankedo ĉe la hotelo «Voramar» (3 steloj).

Je la 16ª kaj kvarono

Vizito al la proksimaj lokoj: ermitejo de la Dipatrino de Llidó kaj Dezerto de la Palmoj.

Poste: FORIRO HEJMEN.

Página 4 del original

CASTELLÓ DE LA PLANA: Nia renkontiĝa urbo por tiu-ĉi jaro

Castelló de la Plana, la antikva Castalia, estas urbo kun milda klimato, kvar kilometrojn el la maro, kiu ejas inter la riveroj Mijares kaj Seco. La komunumo havas loĝantaron de 100.000 personoj, inkluzivante la hortajn domojn kaj El Grao (antikva apudmara vilaĝo de fiŝkaptistoj).

Castelló estas en areo de grandaj komercaj centroj, kiel Vilareal, Borriana, Vall d’Uixó, Onda kaj Benicarló. En tiu-ĉi areo loĝas 300.000 personoj.

Castelló estas urbo de transiro; de ĝi oni povas viziti multajn interesajn lokojn, kiel la grotoj de Sankta Jozefo, en Vall d’Uixó, la mezepoka fortikigita urbo de Peñíscola kaj la belaj strandoj de Benicassim kaj Oropesa, inter aliaj.

En la urbo, oni povas viziti la gotikan katedralon de Sankta María, konstruita de Miguel Pérez en 1409 kaj baroke transformita en 1645, kie estas pentraĵo de Ribalta. Ankaŭ estas interesa la urbodomo, konstruita inter fino de la XVII jarcento kaj la XVIII. Kaj ankaŭ estas vizitinda la Muzeo pri Belaj Artoj, kie oni povas miri pentraĵojn de Ribalta, Ribera, Sorolla kaj Pinazo; estas ankaŭ restaĵoj de la ibera epoko kaj ceramikaĵoj el Alcora.

La ĉefa festo estas tiu de la Magdalena, kun la pilgrimo al la ermitejo de la Magdalena, rememorante la translokiĝon de la antikva urbo el tiu loko al la Plana. Tiu-ĉi festo okazas la trian dimanĉon de Kvaresmo.

Historio

Antikve, la urbo situis en la monteto de la Magdalena, kie dum islama epoko oni konstruis kastelon. La urbo estis konkerita de Jaume la Unua en 1233, kiu en 1251 permesis la translokiĝon al la ebenaĵo, meze de la riĉa horto, kie prosperis kiel agrikultura kaj komerca urbo.

La lokiĝo de la urbo estis en la ejo nomita «Palmeral de Borriana», tiel, ĝi prenis la nomon de «Castelló de Borriana», kaj komence de la 18-a

Página 5 del original

jarcento, ĝi prenis la aktualan nomon de Castelló de la Plana, pro sia topografia situacio.

Meze de la 14-a jarcento, ĝi luktis kontraŭ la reĝo Pere la Ceremoniulo, en la Militoj de la «Unuiĝo».

La urbo kreskis, sed tiu-ĉi kreskado haltiĝis pro la Pesto-epidemio, inter fino de la 14-a jarcento kaj komenco de la 15-a.

Reĝante Karolo la unua, la urbo batalis favore al «els agermanats» (la fratiĝintuloj), sed ĝi estis venkita de la Duko de Segorbe.

Dum la Prohereda milito, en la komenco de la 18-a jarcento, ĝi batalis favore al la pretendanto Karlo de Austrio, kies malvenko okazigis al la urbo la perdon de ĝiaj propaj leĝoj kaj ĝia libereco.

En la 18-a jarcento, estis faligitaj la muregoj de la urbo, kiuj etendiĝis tra la Plana.

Dum la karlistaj militoj, la urbo apogis la reĝinon Isabel la Dua, kaj estis sieĝita en 1837, suferante atakojn de la karlista generalo Cabrera.

En 1833, kiam okazis la administra divido de Hispanio en provincoj, Castelló fariĝis ĉefurbo de la provinco de la sama nomo.

Ekonomio

Estas grava la agrikulturo, kiu produktas precipe acidajn fruktojn (oranĝoj kaj citronoj) kaj lemomojn[?]. La besto-bredado ne estas tre grava, mendindas la kokobredado kaj iom malpli la porkobredado.

En El Grao, estas tre grava la haveno, pro sia komerca trafiko kaj la fiŝkapta ŝiparo. Tiu-ĉi haveno akceptas ankaŭ ŝipojn de aliaj fiŝkaptaj centroj. Oni praktikas la fiŝkaptado per trenado (triglo, sepio, merlando) kaj per lumallogo (sardino, engraŭlo, trakino kaj skombro).

La industrio estas eĉ pli grava ol la unua sektoro. Inter la tradiciaj industrioj, estas tiuj derivitaj el la agrikulturo, kiel enpakado de oranĝoj por la eksporto, kaj vegetalaj kaj fiŝaj konservaĵoj. Ankaŭ, tradicia estas la ceramika industrio (kahelaĵoj, mozajkoj, brikoj kaj tegoloj). Nuntempe starigitaj industrioj estas la teksaĵin-

Página 6 del original

dustrio kaj la tre grava petrolrafinejo. Kvankam ne tiom gravaj, ekzistas ankaŭ la meblindustrio kaj metalurgio.

C. N. Moya Seguí

KURSOJ DE ESPERANTO – DUA MONATTRIO

La pasintan lundon 22an de Marto, komenciĝis en la sidejo de la grupo, jenaj kursoj (ĉiuj vespere:

ELEMENTAJ KURSOJ

• lundon, merkredon kaj vendredon de 7ª ĝis 8ª
• lundon, merkredon kaj vendredon de 8ª ĝis 9ª
• mardon kaj ĵaŭdon, de 8ª ĝis 9ª

SUPERA KURSO (Gramatika)

• mardon kaj ĵaŭdon, de 7’30 ĝis 8’30

SPECIALA KURSO POR GESOCIETANOJ…

… kiuj ankoraŭ ne kuraĝas paroli esperanton. La pasintan 1an de Aprilo, komenciĝis konversacia kurso, gvidata de S-ro[?] Antonio Madrigal, kun la libro «Amuzaj dialogoj». Finiĝos la 30an de Junio.

• mardon kaj ĵaŭdon, de 7ª ĝis 8ª

Estas la okazo, se vi deziras ripeti iun kurson aŭ perfektigi vian lingvoscion. Ankaŭ vi povas sciigi al iu amiko via kiu povas esti interesita.

MALLONGA LANGO

Ĉiufoje kiam la infano deziris ion ĉe la tablo li etendis la brakon al la plado.

• Ĉu mi ne diris al vi, ke tio estas malbona edukiteco? -riproĉis lin la patrino-. Ĉu vi eble ne havas langon?

• Jes, panjo -respondis la infano- sed mia lango ne atingas ĝis tie.

F. ULEKSO

Página 7 del original

10ª RENKONTIĜO DE LA VALENCIA ESPERANTISTARO

1ª RENKONTIĜA PREMIO DESEGNADO

TEMO : La valencianoj kaj Esperanto.

REGULOJ : Povas partopreni iu ajn persono

La desegnoj devas esti faritaj kun grandeco : 31 x 41 cm.

Oni povas sendi la desegnoj ĝis la 30ª de majo (dato de la poŝta stampo) al Grupo-Esperanto Valencia G.V. Fernando el Católico, 45-3ª Valencia 8

Oni devas indiki en la malsupra parto dekstre la nomon kaj adreson de la desegnanton kaj aĝon.

Estas kategorioj laŭ aĝoj.

La gajnonton de ĉiu kategorio ricevos premion, dum la aktoj de la 10ª Renkontiĝo de la Valencia esperantistaro.

VOJAĜO PER BUSO

FORIRO: Je la 9ª kvarono ĉe la sidejo de Grupo-Esperanto Valencia en G.V. Fernando el Católico, 45

PREZO : 375 ptojn.

BANKEDO

EJO : Hotelo VORAMAR ( 3 steloj) ĉe Benicassim

PREZO : 800 ptojn.

NOTO.- Interesitoj bonvolu aĉeti la biletojn por buso kaj/aŭ bankedo kiel eble plej baldaŭ ĉar la lasta dato por aĉeti ilin estas la 3ª de junio.

KOTIZOJ POR 1982

Jam estas pretigitaj por enspezo la kvitancoj de la Grupo por 1982. Tiuj kiuj ankoraŭ ne pagas per Banko, bonvolu veni al la Grupo kiel eble plej baldaŭ por pagi la kotizon.

C. N. M. S.

Página 8 del original

INTERNACIA SEMINARIO PRI SPORTO

Madrido. 8ª ĝis 11ª Julio 1.982

Sub la aŭspicioj de UEA kaj de Hispana Esperanto-Federacio kaj la Honora Patroneco de la Reĝo Juan Carlos la Unua, kunlige kun la Mondaj Futbalaj Ĉampionludoj, okazos en Madrido, de la 8ª ĝis la 11ª Julio, seminario pri esporto, kiu celas studi per Esperanto la diversajn aspektojn de la moderna sporta fenomeno kaj per tio publike elmontri la utilecon de Esperanto je la servo kaj por la antaŭenigo de la sporto.

La kadra programo intencas doni la eblecon al la partoprenantoj ĉeesti la seminariajn sesiojn, ĝui pri turismaj ekskursoj tra Madrido kaj Hispanio, partopreni en distraj aranĝoj, kaj spekti mondeventajn futbalmatĉojn.

Inter la prelegantoj estas:

• D-rino Rafaela Urueña, docento ĉe la Universitato de Valladolid, Hispanio.
• S-ro P. Forster, docento ĉe la Universitato de Hull, Britio.
• D-ro Humphrey Tonkin, profesoro ĉe la Universitato de Filadelfia, Usono.
• D-ro Gianfranco Polerani, Milano (Italio)
• D-ro Jean Luc Tortel, kuracisto, Berck (Francio)
• S-ro Roman Dobrzynski, televida ĵurnalisto, Varsovio (Pollando)

Aliĝilo kaj informoj : Madrida Esperanto-Liceo Atocha, 98 MADRIDO-12 (Hispanio)

DUDEK JAROJN POSTE

La lernanto prezentas sian taskon pri Aritmetiko al la instruistino, kaj ŝi diras al li malplezure:

• Diru al via paĉjo ke estas hontige ne scii ankoraŭ solvi la problemojn, kiujn mi lernigis al li antaŭ dudek jaroj.

Esperantigis: F. ULEKSO

Página 9 del original

GAJA VESPERMANĜO «AKSELPORTITA» EN AMIKA ETOSO

La pasintan 29-an de Januaro okazis «akselportita» vespermanĝo, al kiu partoprenis pli ol dudek kvin gejunuloj kaj tri veteranoj. La vespermanĝo komenciĝis je la deka vespere.

En agrabla etoso, ni manĝis nian hejman sandviĉon, akompanante ĝin per olivoj, migdaloj, ternuksoj, k. t. p., kaj trinkaĵoj.

Poste oni projekciis serion da lumbildoj, pri kelkaj temoj (inter ili esperanto-aranĝo). Kaj je la unua nokte, ni gustumis bongustan ĉokoladon, preparitan de kelkaj gesamideanoj.

La kunveno daŭris unu horo pli, kiam ĉiuj rehejmiĝis.

Agrabla surprizo estis la partopreno de gesamideanoj kiujn de antaŭlonge ni ne vidis en la Grupo.

M. G. M.

PRELEGOJ

Jam okazis en la sidejo de la grupo du prelegoj en hispana lingvo, kiuj intencis informi al la ĝenerala publiko, kaj speciale al niaj gesocietanoj, pri interesaj temoj rilate al Esperanto. Estas interese ke vi partoprenu en ili.

La du kiu okazis estas:

• «Esperanto: lengua natural o artificial (18 Februaro).

• «La lengua internacional y las lenguas nacionales (11-a Marto)

Estas antaŭviditaj la jenaj:

• 15-a Aprilo: «Otros idiomas planificados».

• 13-a Majo: «La idea interna».

C. N. M. S.

Página 10 del original

NIA TITOLO

Tial ke nia bulteno aperis unuafoje jam antaŭlonge, ni kredas oportune publikigi denove iom pri la signifo de nia titolo.

Valencia, nia bela kaj ridanta urbo, restis enmurigita ĝis la dua triono de la pasinta jarcento. Cele al la ampleksigo de la urbo oni detruis ĉiujn remparojn, escepte la pordegojn Quart kaj Serrans, kies turoj ornamas la urban panoramon kaj estas fiere montrataj al la vizitantoj. Ĝis tiam, ĉiuj vojaĝintoj rapidis por alveni ĝustatempe dumvespere kaj eviti la noktofermon de l’pordegoj. Malsanculoj devis resti ekstermure kaj «Je la luno de Valencia». Tiu fakto fariĝis komuna diraĵo en la tuta Hispanujo, kaj, tiel, ĝi estis, kaj estas, ankoraŭ, sinonimo de maltrafo de negoco aŭ fiasko ĉe amaj aferoj. Sed, ĉar ĉio estas korektebla en ĉi tiu mondo -escepte la kalveco- bonvolemaj (profitemaj) gastigistoj estabilis antaŭ pordego, ŝirmejon kies alloga kaj pendanta afiŝo tekstis jene: «Je la Luno de Valencia». Tiel, tiu maltrafa kondiĉo fariĝis, ankaŭ, je sama nomo, sinonimo de ŝirmado, helpo kaj kora akcepto. Nia gazeteto, do, celas esti por vi ĉiuj, tio ĉi: akceptejo, ŝirmejo kaj plezurilo. Bonvolu, do, akcepti ĝin kun malfermita koro, kaj, kompense, la «LUNO» -malicete- sendos al vi sian plej gajigan palpebrumon.

42-a HISPANA ESPERANTO-KONGRESO

Málaga, 16-a ĝis 21-a de Julio 1982

En tiuj datoj okazos en Málaga la jara hispana kongreso, kun kunvenoj de la diversaj fakoj, prelegoj, filmprezentadoj kaj ekskursoj.

Tio estas bona okazo por profiti por praktiki Esperanton kaj interrilatiĝi kun aliaj hispanaj kaj eksterlandaj geesperantistoj.

La sekretario de la grupo, Carlos Moya, informos al la interesuloj kaj donos la aliĝilon.

Ankaŭ estas kelkaj personoj en la grupo kiu intencas iri, pro tio oni povas organizi karavanon.

Página 11 del original

KONTAKTOJ KUN BOLONIO

La Grupo Esperanto de Valencia komencis kontaktojn kun la Grupo Esperantista de Bolonja «Achile Tellini», ĉar kiel ĉiuj scias, Bolonio kaj Valencio estas ĝemelaj urboj.

La ĝemelaj urboj faras precipe kulturajn, sociajn, spertajn interŝanĝojn, ne nur inter la urbestraroj, sed ankaŭ inter urbaj organizoj.

En tiu-ĉi unuaj kontaktoj, la grupo de Bolonio invitis al du estraranoj de nia grupo ĉeesti la feston de la 70-a jarreveno de la fondiĝo de ĝia grupo, kiel honoraj invititoj.

Ni esperas ke el tiu-ĉi kontaktoj rezultos fruktedonan kunlaboron inter la du grupoj, kiun favoros la disvastigon de Esperanto.

C. N. M. S.

INTERNACIAJ KONGRESOJ VIZITINDAJ

67-a Universala Kongreso de Esperanto

Antwerpen (Belgio), 24-a ĝis 31-a de Julio 1982

Organizita de de Universala Esperanto-Asocio, kun la temo: «Generaciaj aspektoj de Esperanto».

38-a Internacia Junulara Kongreso

Leuven (Belgio), 31-a Julio ĝis 7-a Aŭgusto 1982

Organizita de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo, kun la temo: «Scienco kaj Socio». En tiu-ĉi kongreso partoprenos centoj da gejunuloj el la tuta mondo, precipe el Eŭropo.

C. N. M. S.

SE NE PARULUS…

• Doktoro, ĉi tie mi alportas mian filon, por vidi ĉu vi povas kuraci lin, do, li estas ripetbalbutulo?.

• Kaj li ripetbalbutas ĉiam?

• Ne doktoro, nur kiam li parolas.

F. ULEKSO

Página 12 del original

KRUCENIGMO Nº 1 de ALIA-GO

[BILDO p.12] La krado de la krucenigmo, presita kiel granda nigra disko en kies interno la blankaj kvadratoj formas ŝtupforman romban (kruc-similan) figuron. Super la disko, la ciferoj 1 ĝis 9 numeras la kolumnojn; maldekstre de ĝi, la ciferoj 1 ĝis 9 numeras la vicojn. Neniu litero estas presita; la krado estas malplena.

HORIZONTALE: 1.-Simbolo de sulfuro. 2.-(Rad.) Tranĉi per segilo. 3.- Navigi kun kiom eble malplej multe da veloj en malbela vetero. 4.- Firme teni de sube, por malhelpi falon. 5.- Ne atinginta la aĝon postulatan de la leĝo. 6.- Fortega premo. 7.- (Rad.) Trajektorio de korpo, animata de perioda movo. 8.-(Rad.) Maniero, en kiu la objektoj sekvas unu la alian. 9.- La deknaŭa litero de la esperanta alfabeto.

VERTICALE: 1.-Simbolo de nitrogeno. 2.-Kvar plus tri. 3.- Bruneruĝa peza metalo, pli facile fandebla ol oro… 4.-Grajno de sablo. 5.- La naŭa monato de la jaro (laŭ la gregoria kalendaro. 6.- (Rad.) Idaro de Eneo. 7.- Kelkaj literoj el fitogena. 8.- Fariĝo. 9.- La unua litero.

SOLVO DE LA ENIGMO

Horizontale: 1.- S. 2.- Seg. 3.- Kapei. 4.- Subteni. 5.- Neplenaĝa. 6.- Premego. 7.- Orbit. 8.-Ord. 9.- O

Vertikale: 1.- N. 2.-Sep. 3.- Kupro. 4.- Sablero. 5.- Septembro. 6.- Geeneid. 7.- Inagt. 8.- Iĝo. 9.- A.

SOMERA VOJAĜO AL BELGIO KAJ NEDERLANDO

Por tiu-ĉi somero oni estas organizante grupvojaĝon por partopreni en la du internaciaj kongresoj, kiuj okazos en Belgio, kaj poste viziti la Centran Oficejon de Universala Esperanto-Asocio, en Rotterdam (Nederlando), kaj profiti la vojaĝon por koni ambaŭ landojn.

Se vi estas interesita vojaĝi kun ni, vi povas kontakti kun la sekretario de la grupo, Carlos Moya kiu informos al vi pri la detaloj de la vojaĝo.

Texto completo del número 2 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de julio de 1982: 8 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 2, julio de 1982.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1982_n02_jul

Qué tiene de especial este ejemplar

• Los dos artículos largos del número van entrelazados: «10ª RENKONTIĜO DE LA VALENCIA ESPERANTISTARO» empieza en la página 1 y continúa en la 3, y «VI H.E.J.S. – TENDARO» empieza en la 2 y acaba en la 5. Ninguno de los dos lleva aviso de continuación: el texto de la página 1 se corta a media frase, en «La akto», y la 3 retoma con «estis prezentita de S-ro Albero».
• El número da dos nombres al mismo concurso: el título de la página 4 dice «PROVERBA ESPERANTO-KONKURSO», pero la regla 4 de ese mismo concurso pide que en el sobre se escriba «Por la Proverbara Esperanto-Konkurso».
• En la página 1 las comillas del tema del concurso de dibujos se abren y no se cierran nunca: «sub la temo «La valencianoj kaj Esperanto.» — el papel no marca dónde acaba el título.
• El número nombra de dos y de tres maneras cosas que son la misma: el conferenciante sale como «Paskalo Pont» (p. 3), firma «P. PONT» (p. 7) y consta como «S-no Pascual Pont» en la lista de donaciones (p. 8); y la ciudad sale «Alicante» en la lista de grupos de la página 1 y «Alacant» en la de la página 2.
• El artículo «Valencio al la mondo» de la página 7 esperantiza la paella como «paejo» y lo hace siempre entre comillas, en todo el artículo: «la «paejo»», «ili manĝas «paejon»», «por fari la «paejon»».
• En el poema «Mons Caius» de la página 6 el original imprime junto «Firegistaroj altaj!», sin el guion que separaría el prefijo de «fi-registaroj».
• Tres trozos del número van escritos a mano y no a máquina: el refrán que rodea el título de la página 4 («Kiam Kato promenas,.. / la musoj festenas.»), los dos cuadros de diálogo del chiste de Ulekso de la página 5 —donde el tartamudeo final va partido con puntos, «-JES..KE TIU HOR…LOĜO MAL..FRUADAS ..DU..ONON DA HO..RO.»— y las cifras grandes del teléfono nuevo del grupo en la página 3, «326 96 16».
• Las páginas 3, 5, 6 y 8 dejan ver por transparencia lo que hay impreso en la otra cara de la hoja; en la página 3 se adivina incluso la cabecera verde de la portada.

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la bulteno: granda verda rektangulo kiu okupas la supran trionon de la paĝo. Maldekstre, blanka desegnaĵo de la Turoj de Serranos (Torres de Serranos) de Valencio, vidata laŭ fronto. Malantaŭ kaj super la turoj, granda blanka duonluno kies kurbo formas la literon «C» kiu komencas la vorton. Meze kaj dekstre, per tre grasaj blankaj majusklaj sanserifaj literoj, la titolo en du linioj: «VALENCIA» supre kaj «LUNO» sube. Dekstre de «LUNO», granda kvinpinta stelo desegnita per blanka konturlinio, la esperanta simbolo.

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO – GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – VALENCIA-8

DUA EPOKO – Nº 2 JULIO 1982

10ª RENKONTIĜO DE LA VALENCIA ESPERANTISTARO

Castellón de la Plana akceptis, finfine, nian 10an Renkontiĝon de la valenciaj esperantistoj.

De antaŭ multaj jaroj, ni sopiris pri la ebleco kunveni en ĉi tiu bela urbo, en la norda parto de nia valencia geografio, kaj niaj deziroj realiĝis pasintan sesan de Junio.

Matene, je la 11ª, ĉe la Socia Centro de la Kulturministerio, estis pretigitaj ekspozicio pri fotografaĵoj el la Nacia Kongreso de H.E.F., okazinta en Castellón en la jaro 1958, kaj eta kolekto de desegnaĵoj, kiujn la valenciaj esperantistoj verkis por konkursi, en ĉi tiu okazo, sub la temo «La valencianoj kaj Esperanto.

Je la 12ª komenciĝis la Renkontiĝo. La salono estis plenplena de samideanoj. S-ro Hernández Aguilella, elkore bonvenigis la alvenintojn, nome de la esperantistoj el Castellón, kaj poste salutis al la ĉeestantoj, la reprezentantoj de la diversaj Grupoj partoprenintaj: Valencia, Alicante, Callosa, Cheste, Elda, Murcia, Burjasot, Esperanto-Muzeo el Sant Pau de Ordal kaj nome de la virinoj s-ino Malón. La akto

Página 2 del original

VI H.E.J.S. – TENDARO

Logroño, 9ª ĝis 12ª Aprilo 1982

La Hispana Esperantista Junulara Sekcio organizis sian kutiman jaran tendaron ĉe Logroño, estante la sesa fojo tiu ĉi jaro.

Ekde la 9ª ĝis la 12ª de la pasinta Aprilo, ariĝis en Logroño preskaŭ cent gejunuloj el multaj partoj de Hispanio (Valladolid, Bilbao, Zaragoza, Madrid, Alacant, Elx kaj Valencia). Ankaŭ estis inter la partoprenantoj du geesperantistoj el Irano.

Estas menciinda la granda partopreno de valencianoj, kiuj iris al la tendaro per buso luita de la grupoj de Elx kaj Valencia, en ĝi la vojaĝo fariĝis amuza kaj senlaca, danke al la agrabla etoso. El nia grupo de Valencia partoprenis dekkvin gejunuloj.

La unua tago (vendredo 9-an Aprilo) estis tago de interkonatiĝo inter la partoprenantoj, post la starigo de la tendoj. Vespere, multaj vizitis la urbon kaj gustumis la faman vinon de la Rioja, kion oni kutimis dum la aliaj tagoj.

La sabaton, ni estis vizitataj de la loka radio, kiu intervjuis al kelkaj el ni. Dum la tuta tendaro estis informoj per la radio pri Esperanto kaj nia tendaro. Vespere, okazis kunvenoj kaj kursoj (elementa kaj supera). Ankaŭ oni starigis informtablon ĉe centra promenejo de Logroño nomata El Espolón, kie informiĝis pri Esperanto multaj interesuloj.

La dimanĉon, matene, estis ekskurso al la antikvaj monaĥejoj de San Millán de la Cogolla (Yuso kaj Suso), kie troviĝas la glosoj en euskera kaj kastilia lingvo, unuaj skribaĵoj en tiuj lingvoj. Vespere daŭris la elementa kurso kaj kurso por profesoroj, fare de Dennis (usonano), kiu estas profesoro en Madrida Esperanto-Liceo; ankaŭ okazis kunvenoj de HEJS. Nokte, okazis granda adiaŭa festo, daŭrante plurajn horojn, kie oni amuziĝis multe.

Página 3 del original

estis prezentita de S-ro Albero, nia kara aktivulo el Burjasot.

S-no Zaragozá, kiel delegito de I.L.E.I., disdonis kelkajn diplomojn kaj donacojn al diversaj esperanto-instruistoj. Ankaŭ ricevis esperanto-diplomojn kelkaj gelernantoj el la Grupo de Callosa del Segura.

Nia kara grupano Paskalo Pont, prelegis en esperanto pri «Kvar vojaĝoj ĉirkaŭ la Tero», kaj ricevis fortajn aplaŭdojn.

La reprezentanto el Elda, proponis ĉi tiun urbon por la venontjara Renkontiĝo, kiu okazos la duan dimanĉon post Pasko.

Tuj poste, oni veturis al hotelo «Voramar», en Benicasim, por tagmanĝi, en granda nombro (pli ol 100 personoj) kun granda kamaradeco kaj apetito.

[BILDO p.3] Humura desegnaĵo, kiu okupas la dekstran duonon de la paĝo kaj ĉirkaŭ kiu fluas la teksto: aŭtobuso vidata laŭ tri kvaronoj de antaŭe-dekstre, desegnita per simplaj nigraj konturlinioj. Sur la fronta panelo, permane literumita, la vorto «ESPERANTO». En la stirejo, virino kun longa hararo kaj, ĉe la stirrado, ridetanta viro kun kravato. Tra la flankaj fenestroj kliniĝas eksteren dekduo da gajaj vizaĝoj, junaj kaj maljunaj, kiuj svingas la brakojn; kelkaj ĵetas siajn ĉapelojn, kiuj flugas super la tegmento de la buso.

Postagmeze, la valencia grupa aŭtoĉaro ekskursis al la Dezerto de la Palmoj.

J. Pérez Sempere

LASTMOMENTA GRAVA SCIIGO

Ekde nun, nia Grupo havas telefonon. Bonvolu noti nian numeron:

[BILDO p.3] Ĉe la piedo de la paĝo, maldekstre, nigra silueta desegnaĵo de malnova telefono kun tenilo sur forko. Dekstre de ĝi, per tre grandaj permane desegnitaj ciferoj:

326 96 16

Página 4 del original

[BILDO p.4] Kapo de la sekcio, en du linioj. La titolo mem estas presita per grasaj majusklaj sanserifaj literoj. Ĉirkaŭ la unua vorto, en kursiva manskribo, la du duonoj de proverbo: maldekstre «Kiam Kato promenas,..» kaj dekstre «la musoj festenas.»

PROVERBA ESPERANTO-KONKURSO

Estimata geleganto: Kuraĝu partopreni en nia «Proverba Konkurso», laŭ la jenaj reguloj:

1- Ĉiubultene ni publikigos kvin proverbojn.

2- Provu trovi en hispana lingvo ekvivalentajn proverbojn.

3- Ne traduku vorto post vorto, sed serĉu samsignifan esprimon. Ekzemple: Kiu bojas ne mordas – Perro ladrador, poco mordedor.

4- Sendu vian tradukaĵon al nia Grupo, skribante sur la koverto: «Por la Proverbara Esperanto-Konkurso».

5- Ni atendos viajn leterojn dum unu monato, ĝis la eliro de la sekvonta bulteno, do, sendu frue ilin.

6- Ni sumos vice la solvojn de ĉiu partoprenanto.

PREMIOJ:

Abono al Esperanto-gazeto, elektata de la venkinto. Se okaze estos kelkaj gajnintoj, ni lotos ĝin. La premion ni publikigos en nia bulteno, dum la venontjara Valencia Renkontiĝo.

Jen sube la unuaj proverboj:

1- Mono mondon regas.

2- Mono monon naskas.

3- Rusto mordas feron.

4- Lupo lupon ne manĝas.

5- Sperto saĝon akrigas.

Página 5 del original

Lundon matene, post vizito de televida raportisto de la elsendejo de Logroño, ĉiuj iris forirante hejmen, tiel finiĝante la tendaro, kun la espero partopreni en la venonta, kiu okazos en «Esperanto-Oazo», ĉe Gandia (Valencia), dum Sankta Semajno 1983. Tie, ni esperas ankaŭ vian partoprenon.

Carlos N. Moya Seguí

[BILDO p.5] Komikso en du bildoj, enkadrigita per rektangula linio. Supre, kiel titolo, per grandaj konturitaj literoj: «HUMURO» kaj, en manskriba kursivo, «FAR ULEKSO.»

Maldekstra bildo: en salono, maljuna viro en malhela kompleto, kun malkontenta mieno, levas la manojn; antaŭ li, ridetanta pli juna viro en helaj vestoj kun kravato staras kun la manoj malantaŭ la dorso. Sub la bildo, en aparta kadro, la dialogo per permane literumitaj majuskloj:

-ĈU VI DONAS AL MI LA MANON DE VIA FILINO, SINJORO? -JES, JUNULO, SED KONDIĈE KE ĜI ESTU LA MANO, KIUN ŜI ENMETAS EN MIAJN POŜOJN.

Dekstra bildo: ekstere, sur strato kun domoj fone, la maljuna viro staras malgaja kun la manoj en la poŝoj, dum la junulo, ridetanta, pendigas antaŭ li poŝhorloĝon je ĝia ĉeno. Sub la bildo, en aparta kadro:

… KAJ MI KUNPORTAS ANKAŬ VIAN HORLOĜON.ĈU VI DEZIRAS DIRI ION? -JES..KE TIU HOR…LOĜO MAL..FRUADAS ..DU..ONON DA HO..RO.

La instruisto en la lernejo demandas al unu el siaj lernantoj:

• Kiel oni nomas al tiu viro kiu mortigas al alia viro?

La lernanto respondas tre rapide:

• Al tiu kiu mortigis mian patron, oni nomis lin doktoro.

Página 6 del original

MONS CAIUS

Monkajo, Mons Caius, observisto rozkolora kaj blanka inter Kastilio kaj Aragono, ŝipo neĝa kaj alta tombita sur la kamp’de Tarazona kun supren la kil’akra. Sidejo de triboj, celo de reĝoj, loĝejo de uloj sanktaj, ŝtona standardo. Jaroj ne ekzistas por vi. Vi certe havas la trankvilon de la eterneco. Diru min, kiujn gravajn okazaĵojn vi spektis mutsilente?. Firegistaroj altaj!, ektremu timaj, sed ĝi iun tagon ekdiru verojn grandajn. Ho! ravmistera Monkajo, Mons Caius.

S. RICARTE (Valencio)

Marto, 1982

Ĉi tiu poemo estas silvo romanigita (silva arromanzada), farita dum la revena vojaĝo de la Logronja HEJS – Tendaro.

LA KAŬZO

Persono prezentas sin en la sendunga oficejo en Parizo, kaj petas ke oni enskribu lin sur la listo de la senlaborantoj.

• Kiu estas via metio?

• Balenkaptisto.

La oficisto rigardas lin mirigite.- Ĉu balenkaptisto, kaj kie vi kaptas ilin?

• En la Kanalo de Suezo.

• Sed… ĉu vi mokas min, sinjoro?. En la Kanalo de Suezo ne estas balenoj.

• Precize pro tio mi estas sen laboro.

Página 7 del original

VALENCIO AL LA MONDO

Tiu ĉi sekcio celas esperantigi kaj disvastigi kelkajn faktojn de la valencia personeco; ĝia historio, ekonomio, moroj, manĝaĵoj,problemoj kaj aspiroj, iom post iom ni volas prezenti ilin al la mondo.

Ni volas komenci per la rizo, ĉar la rizo havas gravan lokon en pluraj sferoj de la valencia vivo. La barako, nia tipa loĝejo estas farita per rizpajlo kaj koto, kaj niaj tradiciaj manĝaĵoj baziĝas ĉefe en la rizo.

Sed estas sendube la «paejo» la plej distinga rizaĵo, pro sia jam longa internacieco, sed ankaŭ pro sia graveco en la sociala vivo. Ĉiam kiam la gevalencianoj kunvenas grandnombre por manĝi, ili manĝas «paejon». Kaj ĝi estas la nura manĝaĵo kiun multaj viroj fieras pro kuiro.

Por ke ĉiuj povu fari la «paejon» ni prezentas nun la recepton por kvar personoj:

Oni elektu kokon mezgrandan kaj tranĉas ĝin en dekkvar aŭ dekses pecojn kaj salmetas al ĝi. Verŝu decilitron de olivoleo en taŭgan paton (tre malprofundan) kaj kiam ĝi estos varma metu la kokon kaj etfritu ĝin dum kvin minutoj. Almetu malgrandan tomaton tranĉitan en pecetoj, hakitan ajlon, freŝajn fazeolojn, ĵusaj pizojn kaj kuleron da ruĝa pipro. Kiam ĉio estos sufiĉe etfritita, aldonu unu litron da varma akvo. Atendu ke ĝi bolas, kaj almetu iomete da safrano, dekduon da helikoj kaj la salon kiu al vi plaĉas. Atendu ke ĉio kuiru dum dekkvin minutoj per fajreto.

Almetu la akvon konsumitan dum la kuirado kaj almetu 350 gr. da rizo. Unue la fajro devas esti tre vigla, post du aŭ tri minutoj, mildigu la fajron dum la necesa tempo por ke la rizo estu finpreta (aliajn dek aŭ dekdu minutoj). Sekigu la rizon, lasante la paton sur la braĝo preskaŭ estingita dum kvin minutoj.

Surtabligu ĝin almetante plurajn pecojn da citrono, por ke la kunmanĝantoj metu al la rizo la sukon laŭ sia gusto.

P. PONT

Página 8 del original

KRUCVORTENIGMO Nº 2 de ALIA-GO

[BILDO p.8] Malplena krucvortenigmo dekstre supre, desegnita per grasaj konturlinioj sur reto de 9 kolumnoj kaj 9 vicoj. La kolumnoj estas numeritaj de 1 ĝis 9 supre, la vicoj de 1 ĝis 9 maldekstre, per permane skribitaj ciferoj. La figuro havas formon de kruco de Sankta Andreo (X): la kvar anguloj de la kvadrato elstaras kiel blokoj kaj la kvar mezaj flankoj estas fortranĉitaj per nigraj trianguloj, tiel ke restas du diagonalaj strioj kiuj kruciĝas en la centro. Tri ĉeloj portas nigran kvinpintan stelon anstataŭ esti liberaj: en vico 3 kolumno 3, en vico 5 kolumno 5, kaj en vico 7 kolumno 7 — do laŭ la diagonalo.

HORIZONTALE: 1.-Malgranda, malintensa. Numeralo. 2.-Generala vivmaniero kaj kutima konduto de iu popolo. Ne la sama, kiel iu aŭ iuj jam menciitaj. 3.-Prepozicio kiu montras direkton aŭ celon. Ordinare, ofte uzata de ĉiu, kaj tial seninteresa pro senoriginaleco. 4.-Eco de iu, io obstina. 5.-Prefikso signifanta komenciĝantan agon. Persona pronomo, singulara. 6.-Malgranda ina persono (ofte kun familiara nuanco). 7.-Havanta koloron aŭ aspekton de eburo (akuz.). Prefikso signifanta «Du». 8.-Havanta nenian efektivan valoron. Grasa likvaĵo, uzata por nutrado. 9.-Speco de angla biero. (Rad.) Centrifuga infloresko de pedunklaj floroj.

VERTIKALE: 1.-Nedaŭran inklinon al io. Interne. 2.-Teksaĵo el linaj, kotonaj fadenoj. (Rad.) Alta, rapide kreskanta plurjara herbo. 3.-Sufikso esprimanta kolekton da samspecaj objektoj. Arbo kreskanta en la nordaj terzonoj. 4.-Malluma, ne ebliganta klaran vidon. 5.-Sufikso de la pasiva prezenca participo. Artikolo. 6.-Senkolora likvo, produktata per distilo de terkarba gudro. 7.-(Rad.) Germana aŭ pola lancistino. (Mallongigo). Loka komitato. 8.-Egipta granda rivero. Konformi sin al tio, kion alia ordonas aŭ malpermesas. 9.-Tri vokaloj. Adverbo, montranta nedifinitan malgrandan kvanton.

Ni publikigos la solvon en la sekvanta numero.

DONACOJ POR NIA GRUPO

S-no Pascual Pont……………. 7000 pesetojn

KORAN DANKON

Texto completo del número 3 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de noviembre de 1982: 8 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 3, noviembre de 1982.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1982_n03_nov

Qué tiene de especial este ejemplar

• En el ejemplar las hojas no van en el orden de lectura: el programa del Día de Zamenhof empieza en la página 3 y continúa en la 2, y la crónica del 67º Congreso Universal empieza en la página 5 y continúa en la 4.
• El anuncio del curso por el método directo (p. 7) lo hace empezar «la pasinta sabato 6-a de Oktobro», pero el 6 de octubre de 1982 cayó en miércoles; los sábados más cercanos eran el 2 y el 9.
• Algunos nombres propios salen con erratas que dificultan buscarlos: en la crónica del congreso (p. 5), «prof. G. Waringhier» por el gramático Gaston Waringhien y «d-ro Grahaham Leon», con una sílaba repetida; y «Oberwessel», con doble ese, por la villa alemana de Oberwesel (p. 7).
• El número va mecanografiado con una máquina sin los signos del esperanto: donde toca «ĥ» imprime «ñ» —«paroña preĝejo» (p. 3), «ñoroj» (p. 4)—, y en «aĉan» (p. 2) el circunflejo va tecleado aparte, junto a la ce.
• La composición «ĈU VI SCIAS RESPONDON?» (p. 2) está hecha letra a letra sobre cuatro curvas que se cruzan y forman una figura de abanico; las cuatro preguntas se leen siguiendo cada curva, no las líneas de la página.
• En la página 8, arriba a la derecha y separada del texto, hay una inscripción corta compuesta con letras adhesivas negras, «ie ALTA-GO», con una letra colocada del revés; no pertenece a ninguna sección y su sentido no queda claro.
• El original deja paréntesis sin cerrar: en el menú del banquete, «Fiŝo (Merluĉo aŭ» y «Viando (Porka lumbaĵo», y también «(fronte al «Hacienda»» (p. 3) y «Oberwessel (F. R. Germanio» (p. 7).

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la bulteno: verda horizontala bendo. Maldekstre, blanka desegnaĵo de la Turoj de Serranos (mezepoka pordego de Valencio). Apude, granda blanka lunarko kiu funkcias kiel komenca litero, kaj la vortoj VALENCIA LUNO per grandaj blankaj majusklaj literoj sur du linioj. Dekstre, kvinpinta stelo konturita blanke.

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – VALENCIA-8

DUA EPOKO – Nº 3 NOVEMBRO 1982

LA PRUVO DE NIA PRAVO

En ĉi tiu pasinta somero okazis kelkaj kongresoj, renkontiĝoj, tendaroj kaj privataj vojaĝoj de esperantistoj, kaj ĉiuj partoprenintoj povis sperti la valoron kaj la praktikan sencon de internacia ligvo.

La membroj de nia Grupo kiuj ĉeestis tiujn aranĝojn revenis plenaj de entuziasmo kaj iluzio pro la sukceso de sia interkompreniĝo. Ili faris novajn amikojn kaj estis ravitaj pro la atmosfero de simpatio kiu regis en tiuj eventoj.

Ĉio ĉi pruvas, ke nia idealo pravas, kaj se amasoj da personoj agus same, kaj en la tuta mondo estiĝus tia sento de amikeco, estus tre malfacile ke okazu tiaj kruelaj agoj, kiajn tre ofte la homaj okuloj vidas kun teruro en diversaj partoj de la tero.

Konscie de tiaj spertoj, ni devas daŭre persisti en la direkto, kiun ni prenis, por kunlabori per niaj malgrandaj fortoj por ke ĉie leviĝu movoj por la paco kaj harmonio inter ĉiuj homoj de la mondo.

J. BOSCH

Página 2 del original

Merkredo 15-a Decembro (Zamenhofa naskiĝtago)

7-a vespere: Unue, Johano Bosch (Prezidanto), parolos pri: «Signifo de la tago».

Poste, Festparolado pri interesa temo, fare de iu elstara membro de la Grupo.

VIZITO EL AŬSTRALIO

La pasintan mardon, 26-an de Oktobro, vizitis nin en nia ejo, la aŭstralia geparo Jim kaj Jennifer Dimo, kiuj faris lumbildprelegon pri naturaj kuriozaĵoj de Aŭstralio. Ili jam vizitis plurajn E-grupojn en Hispanio kaj la tuta Europo. La prelego estis sekvata kun granda intereso fare de la ĉeestantoj.

ĈU VI SCIAS RESPONDON?

[BILDO p.2] Tipografia komponaĵo: kvar demandoj tajpitaj laŭ kvar kurbaj linioj, litero post litero, kiuj krucas unu la alian kaj formas ventumilan figuron sur la paĝo. Ĉiu demando komenciĝas per «Kial» ĉe la maldekstra rando kaj finiĝas per demandosigno ĉe la dekstra. La kvar demandoj tekstas:

Kial lerni aĉan, frendan, strangan lingvon?

Kial lingvon studi dum jaroj kaj jaroj?

Kial fortimpozi nepropan lingvon?

Kial lingvaj al ni imperialismoj?

…. estante lingvo tiel laŭdindfacila,

…. estante lingvo bele logiksimplega,

…. estanta lingvo arte bonesprimega,

…. estante lingvo vere internacia.

S. RICARTE, Aprilo 1980

Página 3 del original

TAGO DE ZAMENHOF

Por festi la CXXIII datrevenon de la naskiĝo de la kreinto de Esperanto, la Grupo organizis la sekvajn aktojn:

Dimanĉo 12-a Decembro

11-a matene: Ĉe la apuda paroĥa preĝejo de Skta. Antono (strato Skta. Jacinto) la katolikaj esperantistoj partoprenos meson, memore al niaj forpasintaj gesamideanoj.

12-a matene: Ĉe la strato D-ro Zamenhof, oni surmetos laŭran kronon al la memorplaton pri nia Majstro.

Poste, kiuj deziros Vizitos la tombojn de la ĉefaj forpasintaj esperantistoj, ĉe la Urba Tombejo.

14,30-a tagmeze: Bankedo ĉe Restoracio «Casa Cesáreo», strato Guillén de Castro, (fronte al «Hacienda»

M E N U O

1.- Salato

2.- Paeljo

3.- Fiŝo (Merluĉo aŭ Viando (Porka lumbaĵo

4.- Deserto de la restoracio: Flano kun siropa persiko kaj glaciaĵo

5.- Kafo

Trinkaĵoj: Vino kaj minerala akvo

Prezo: 675 ptoj.

La manĝbiletojn estas aĉeteblaj ĉiutage, ĉe la Grupo, de 7-a ĝis 9-a vespere, ĝis la antaŭa vendredo, persone aŭ telefone (326 96 16). Neĉeesto postulas la pagon de la mendataj manĝbiletoj.

Página 4 del original

La konversacia kaj perfektiga kursoj estis animaj kaj viglaj. Amuzaj ekskursoj tra Belgio gvidataj de esperantistoj kaj interkonado plenplenis al ni ĉiun tagon, ne povante ĉeesti al paralellaboroj.

La ĉiutaga arta vespero amuzis al ni per muzikfolkloro, dancoj, ĥoroj, pupteatroj kaj kultura festivalo. Mi vidis du teatraĵojn en la teatrejo de Antverpeno: «Ĉu vi vidis jam la piedsignojn de l’ Profeto?» kaj «Gastamo», verkitaj kaj luditaj per hungaroj. Aliajn teatraĵojn kiel «Domo sen pordo», «Solaneca infero», «Evento» kaj aliajn ne atingeblajn sen perdi aliajn E-aferojn.

Ankoraŭ restas paroli pri kontaktoj kun la Urbodomo, Unesko, Monda Asambleo pri Maljuniĝo, la vizito de germanaj parlamentanoj de la Europa Parlamento, katolika meso en granda preĝejo Sta Jakobo, la sankta vespermanĝo en la protestanta preĝejo, radioamatoroj kaj multaj fakaj kunvenoj kiujn ni ne rememoras.

Finfine, mi precisas mallonge la kvar kongresajn rezoluciojn:

1- Inviti la organizaĵojn okupiĝantajn pri la problemoj de maljunuloj, utiligi E-on por faciligi internacian komunikadon kaj riĉigi la vivon de la maljunuloj.

2- Rekomendi al organizoj interesitaj en la komunikado, doni pli da atento al la sociaj kaj ligvaj dimensioj de la internacia komunikado, por evoluigi la Mondan Komunikan Jaron, speciale la Internacian Telekomunikan Union kaj Uneskon.

3- Alvoki al UN, UNESKO, praktike esplori la valoron de Esperanto en la internacia kompreniĝo inter la junularo, rekomendante studprogramojn en la lernejoj, universitatoj kaj klerigejoj.

4- Deziri ke la ŝtatoj-partoprenantoj en la Monda Turisma Kunveno en Akapulko, kuraĝigu la utiligon de la Internacia Lingvo por turismaj aferoj.

JOHANO ANTONO GIMENEZ

Página 5 del original

LA 67-a UNIVERSALA KONGRESO DE ESPERANTO EN ANTVERPENO

De la 24-a ĝis la 31-a de julio okazis en Antverpeno (Belgio) la 67-a Kongreso de UEA. Tie ĉeestis multaj samideanoj de diverspartoj de Hispanio, do Valencio ne mankis, kvar anoj de nia Grupo aliĝis a la UK; samideanoj Félix Navarro, Carlos Moya, Elisa Solves kaj la subskribanto. Tie ni dispartigis nian tempon en E-aferoj sub etoso de internacia amikeco, kun preskaŭ 2.000 aliĝintoj el 51 landoj kaj multaj centoj da nealiĝantaj spektatoroj.

Grégoire Maertens, la Prezidanto de UEA, malfermis oficiale la Kongreson kaj post prezentado de ĉiuj podianoj parolis la gastparolisto de la tunizia ambasado, Mustafá Masmoudi, kiu parolis pri «La lingvaj malhelpoj en rilato kun la nova mondskala ordo de informado kaj komunikado». En sia gastparolado, Masmoudi, substrekis la nunan lingvan malekvilibron, ĉar 60% de scienca komunikado uzas la anglan, kiu estas la gepatra lingvo de ne pli ol 10% de la homaro.

Multaj E-aferoj okazis dum la kongresa semajno, elstarante inter aliaj la «Esperantologia Konferenco». Pro la partoprenantoj de la «cerboj» de nia movado, la sesio resultis entute tre altnivela, ĉar grava interveno estis tiu de prof. G. Waringhier, William Auld, H. Tonkin, Blanke, Lo Jacomo, Rossetti k.t.p. La diskutoj fokusiĝis ĉirkaŭ la temoj «evoluado-planado» kaj «fakterminoj» pri kiuj rezultis fine sufiĉe konkordaj opinioj aŭspiciante revenon al la originaj fontoj.

«La lerneja tago» ankaŭ donis al ni per d-ro Borman informon pri ekzamenoj kaj E-diplomoj laŭ ĉiu lando, ĉar sistemoj de ekzamenoj varias de lando al lando, krom la regularo pri E-ekzameno de UEA pri supera instrukapablo de la internacia ligvo necesas ellabori regularojn pri la aliaj gradoj de la ekzamenoj. La d-ro Grahaham Leon parolis pri komputiloj en la instruado, kaj demostris la uzon de la komputilo kaj ĝian precizan funkciadon. La posttagmezo estis dediĉita al modellecionoj.

Página 6 del original

NOVA SERVO DE LA GRUPO

La biblioteko de la Grupo, celas atingi grandan aron da malsamaj lernolibroj, por komencantoj kaj progresantoj en la lernado de Esperanto. Nia trafo estas duobla:

• Konsultado de la gvidantoj, por elekti la plej taŭgan laŭ sia celo kaj nivelo de la kurseto.

• Konsultado de la memlernantoj, por elekti la la plej taŭgan lernolibron laŭ sia evoluo, evitante fari netaŭgan akiraĵon.

Ni esperas vian uzadon kaj vian opinion.

KOTIZADO AL ORGANIZOJ KAJ ABONO AL REVUOJ

Se vi deziras rekotizi aŭ abonigi al iu el la ĉefaj revuoj kaj organizoj de la Esperanto-Movado, vi povas fari tion pere de la sekretario de la Grupo, Carlos Moya, kiu sendos la kotizojn kolektitajn al la koncernaj lokoj.

Peritaj organizoj kaj revuoj:

• Universala Esperanto Asocio Ind. Membro (ricevas Jarlibron)= 800 ptj » » (abonanto revuo Esperanto)= 2.000 ptj

• Hispana esperanto Federacio Ord. Membro (ric. rev. «Boletín») 750 ptj Subtenanta Membro ( » » )= 1000 ptj

Revuoj

«Heroldo de Esperanto» (duonmonata)= 1050 ptj

«Monato» (monata)…………….= 2700 ptj

«El Popola Ĉinio» (monata)= 480 ptj/unu jaro 808 ptj/du jaroj 1120 ptj/tri jaroj

NOTO: La junaj membroj de U.E.A. (malpli 26 jaraj) ricevas senpage la revuon «KONTAKTO» kaj tiuj de H.E.F. la revuojn «KONCIZE» kaj «HEJS-Juneco».

Página 7 del original

NOVA ELEMENTA KURSO PER LA REKTA METODO

La pasinta sabato 6-a de Oktobro, nia usona s-no Dennis Keefe komencis elementan kurson per la rekta metodo, kiu daŭrigos ĉiusabate, de 11-a ĝis 13-a matene. La profesoro estas fakulo pri instrumetodiko en lingvoj

26-a INTERNACIA SEMINARIO

Oberwessel (F. R. Germanio

De 27-an Dec. 1982 ĝis 3-an Jan. 1983

La Internacia Seminario estas kutima aranĝo organizita de la esperantistoj de F. R. Germanio, en kiuj partoprenas multaj esperantistoj el aliaj landoj (Francio, Nederlando, Belgio, Pollando, k. c.).

Dum la seminario estas pritaktata temon de aktuala intereso; tiu-ĉi jaro estas «La tradicia seminario en krizo». Kune kun la diskutoj kaj kunsidoj pri la temo okazas multaj aliaj aranĝoj (ekskursoj, dancado, speciala jarfina festo, k. c.), kun speciala atento al la du grupoj ĉeestantaj: junuloj kaj plenaĝuloj.

Se vi deziras informiĝi pri ĝi, vi povas kontakti kun la Sekretario de nia Grupo, Carlos Moya. Estas kelkaj interesitoj en Valencia kiuj deziras partopreni en la seminario, venu kun ni.

KANDIDATIGO AL LA ESTRARO

Alproksimiĝas la fino de la jaro, kaj do nia ĝenerala asembleo. En la ĝenerala asembleo okazos la ŝanĝoj de la estraranoj kiuj finos sian postenan periodon.

Do, ĉiu interesito kandidatiĝi, ĉeestu la estrarkunsidon kiu okazos la unuan sabaton de Decembro, je la 11-a matene, por sin proponi, aŭ kontaktu kun la Sekretario antaŭ tiu dato.

Página 8 del original

KRUCVORTENIGMO Nº 3

ie ALTA-GO [?]

[BILDO p.8] Supre dekstre, apartigita de la teksto kaj kompostita per grasaj glumarkaj literoj, mallonga surskribo «ie ALTA-GO»: la tria litero de «AL_A» estas metita renversita kaj la senco de la vico ne klaras.

[BILDO p.8] Malplena krucvortenigma krado, 9×9 ĉeloj, kun la ciferoj 1 ĝis 9 supre kaj 1 ĝis 9 maldekstre. La kontura formo estas ŝtupara, kruc- aŭ papilioforma: la anguloj mankas kaj la randaj vicoj estas mallongigitaj. Tri nigraj barĉeloj staras diagonale interne, ĉe la kruciĝoj vico 4–kolumno 6, vico 5–kolumno 5 kaj vico 6–kolumno 4.

HORIZONTALE: 1.-Interna korto kun portiko, ĉe la romaj domoj. 2.-(Rad.) Tio, kion devas diri aŭ fari aktoro en teatraĵo aŭ filmo. 3.-Vokalo. Havanta malhelflavan, polvobrunan koloron. Vokalo. 4.-Komuna nomo por ĉiuj el la dekpiedaj krustuloj. (Rad.) Natria karbonato uzata en mastrumo. 5.-Fiksa aŭ movebla kunaĵo el lignaj aŭ metalaj stangoj. (Rad.) Vulkano en Sicilio. 6.-Inklina je, kapabla je. Trinkinta tiom da alkoholaĵoj, ke la cerbo kaj muskoloj ne plu normale funkcias. 7.-Vokalo. Genro de manĝeblaj, maraj moluskoj. Malantaŭa duonvocalo. 8.-Demanda neŭtra pronomo. 9.-Ĉefurbo de Litovujo.

VERTIKALE: 1.-Malnova unuo de termezurado. 2.-(Rad.) Trabo, fortikigita ĉe unu ekstremo. 3.-Vokalo. La grajnoj de kakaarbo. Konsonanto. 4.-Longa, dika peco de arbo servanta por subteni konstruon. (Rad.) Uzi skiojn, por translokiĝi. 5.-Tre malmola tavolo de la terkrusto. (Rad.) Unuvalenta radikalo, kiu troviĝas en multaj organikaj kombinoj. 6.-Persona pronomo en pluralo, por ĉiuj seksoj. Hispana rivero. 7.-Simbolo de oksigeno. Ĉiela korpo kun difinita formo. Vokalo. 8.-Nedifinita pronomo signifanta «la homoj, multaj aŭ kelkaj personoj». 9.-Interjekcio, per kiu oni ss-lutas iun

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCVORTENIGMO

HORIZONTALE: 1.-Eta. Unu. 2.-Moro. Alia. 3.-Al. Banala. 4.-Obstino. 5.-Ek. Li. 6.-Etulino. 7.-Eburan. Bi. 8.-Nula. Oleo. 9.-Elo. Kim.

VERTIKALE: 1.-Ema. Ene. 2.-Tolo. Ebul. 3.-Ar. Betulo. 4.-Obskura. 5.-At. La. 6.-Anilino. 7.-Ulanin. L.K. 8.-Nilo. Obei. 9.-Uaa. Iom.

BONVOLU NOTI NIAN TELEFONNUMERON: 326 96 16

Texto completo del número 4 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de enero de 1983: 12 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 4, enero de 1983.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1983_n04_jan

Qué tiene de especial este ejemplar

• Ninguna de las doce páginas va numerada, y todo el aparato editorial se reduce a una línea al pie de la última: «Deposito Legal V-1683-1983», sin acento y sin nombre de imprenta.
• Contando las hojas tal como están en este ejemplar, los artículos no siguen su orden: «PARTOPRENO EN «EXPO-JOVE 1982″» empieza en la quinta página y acaba en la cuarta; «MI ĈEESTIS LA 67-an UNIVERSALAN KONGRESON» empieza en la séptima y acaba en la sexta; y la crónica del «38-a INTERNACIA JUNULARA KONGRESO DE T.E.J.O.» va de la octava a la undécima y de ahí a la décima.
• El mismo número escribe el nombre de la ciudad de tres maneras: «València» con acento grave (p. 5 y p. 10), «Valencia» sin acento (la cabecera «VALENCIA-8», p. 8 y esa misma p. 10) y la forma esperantizada «Valencio» en el diálogo de la p. 6.
• Algunos nombres propios salen mal impresos, lo que dificulta buscarlos: «Debresen (Hungario)» por Debrecen, donde se anunciaba el IJK de 1983 (p. 10); y, en la crónica de Lovaina, «Lovain-la-Neuve» por Louvain-la-Neuve y «Meedaal-arbaron» por el bosque que hay junto a Lovaina, probablemente el Meerdaal (p. 11).
• El esperanto del número tiene formas propias que conviene no corregir al citarlo: «la teamo (ĉefe gejunuloj) kiun laboris» (p. 4), «por mi ne restas paroladproblemon» (p. 6), «mi elbuŝiĝas valizo en mane» (p. 7, donde parece haber «elbusiĝas», bajar del autobús), «la plej multo de la gekongresanoj estisloĝigitaj» (p. 8) y «Helmar Frank (kibekernikisto kiu laboras pri aŭtomata tradukado)» por kibernetikisto (p. 3).
• Los ordinales van con la volada castellana en lugar de la forma esperantista: «67ª Universala Kongreso» (p. 7), «de 7ª ĝis 8ª» para los horarios de los cursos (p. 10) y «43ª KONGRESO DE HISPANA ESPERANTO-FEDERACIO / ZARAGOZA – de la 21ª ĝis 25ª Julio 1983» (p. 12); las horas llevan apóstrofo, «je la 18’30» y «je la 19’00» (p. 2).
• Una nota titulada «ERARO» (p. 3) enmienda el boletín anterior: el tema del 26.º Seminario Internacional, ya celebrado en Oberwesel, no era el que allí se publicó, sino «La tradicia familio en krizo».
• El número no lleva ninguna fotografía ni anuncio alguno: las únicas imágenes son la cabecera verde con las Torres de Serranos y la luna creciente, el emblema de «EXPO JOVE 82» con el globo aerostático (p. 5), las dos frases manuscritas que enmarcan el título del concurso de proverbios —«Kiam Kato promenas,..» y «la musoj festenas.»— (p. 9) y la retícula del crucigrama (p. 12).

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la bulteno: granda verda rektangulo kun la teksto kaj la desegnaĵoj rezervitaj en blanko. Maldekstre, la Torres de Serranos (la fortikigita urbopordego de Valencia) desegnita per konturlinioj; apud ĝi granda kreskanta luno kiu formas la komencan «C» de la vorto VALENCIA. Sube, per la samaj grandaj sansérifaj majuskloj, «LUNO», kaj dekstre kvinpinta stelo desegnita per konturlinio.

VALENCIA LUNO

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – VALENCIA-8

DUA EPOKO – Nº 4 Tel.: 326 96 16 JANUARO 1983

TAGO DE ZAMENHOF – 1982

123-a datreveno de la naskiĝo de la Majstro

Kiel anoncite en nia antaŭa bulteno, ni festenis alian jaron plu la datrevenon de la naskiĝo de L. L. Zamenhof, kreinto de Esperanto.

La dimanĉon, 12-an Decembro, matene, kiel tradicie, sur la memorplato de la strato Zamenhof, ni surmetis laŭran kronon omaĝe al la Majstro, kaj la kelkdekoj de ĉeestantoj kantis la unuan strofon de «La Espero». Je la dua vespere, ni bankedis ĉe la restoracio «Casa Cesáreo» en amika kaj agrabla etoso. En ambaŭ aktoj partoprenis, kiel antaŭaj jaroj, samideanoj de la grupo de Cheste.

La merkredon, 15-an Decembro, naskiĝtago de Zamenhof, tri elstaraj membroj de nia grupo prelegis en Esperanto pri tre interesaj temoj. Inter la ĉeestantoj troviĝis novaj lernantoj kiuj sekvis atente la paroladojn.

Unue, nia prezidanto, Juan Bosch, prelegis pri «Ĉu estas proksima la fina venko de Esperanto?», opiniante ke la ĉefa antaŭkondiĉo por la fina venko

Página 2 del original

KUNVOKO AL ĈIUJ SOCIETANOJ POR LA ORDINARA ĜENERALA ASEMBLEO DE LA GRUPO, KORESPONDANTA AL 1983

DATO: 28-an Januaro 1983.

HORO: 1-a kunvoko, je la 18’30.

2-a kunvoko kaj lasta, je la 19’00.

TAGORDO:

1.- Legado kaj aprobo de la antaŭa akto.

2.- Resumo de la aktivaĵoj dum 1982.

3.- Legado kaj aprobo de la bilanco de 1982.

4.- Projekto de aktivaĵoj por 1983.

5.- Legado kaj aprobo de la buĝeto por 1983.

6.- Renovigado de la estrarpostenoj vakantaj.

7.- Sugestoj kaj demandoj.

LIBROJ PRI ESPERANTO POR LA VALENCIAJ BIBLIOTEKOJ

Post la vizito de tri estraranoj de nia Grupo al la Konsilejo pri Edukado kaj Kulturo de la Generalitat Valenciana (Aŭtonoma Valencia Registaro) ĝi mendos por sendi al ĉiuj valenciaj popularaj bibliotekoj (preskaŭ tricent) la necesan kvanton de tri bazaj libroj pri Esperanto:

• «Esperanto al alcance de todos» de F. Soler (Gramatiko).
• «Poŝvortaro Sopena».
• «El Esperanto» de Pierre Janton.

Per tiuĉi tri libroj, izoluloj povos informiĝi kaj memlerni Esperanton.

C. N. M. S.

Página 3 del original

estas ke la homo forigu sian egoismon kaj malamon al la proksimulo, post tio-ĉi venos tuj la enkondukon de Esperanto kiel internacia lingvo, simbolo de amo kaj paco inter la homoj.

Sekve, Félix Navarro, nia antaŭa prezidanto, prelegis pri «Aktualeco de la poemo LA VOJO, de Zamenhof», poemo kiu instigas nin ne perdi la fidon en la venko de Esperanto, daŭrigante nian laboron, propagandante al ĉiuj, ĉie kaj ĉiam; daŭrigis la prelegon citante kun sia entuziasmo, jam konata de ĉiuj, kelkajn el la multaj ekzemploj, kiuj montras, laŭ li la proksimecon de la fina enkonduko de Esperanto, kiel la propono kiun faros Jugoslavio favore al Esperanto, dum la venonta Kunveno de Nealiancitaj Landoj, okazonta dum Marto 1983 en Nov-Delhio (Hinda Unio).

Fine, nia estrarano kaj bibliotekisto Pascual Pont, prelegis pri «Tri gravaj esperantistoj: Hilda Dresen (verkistino), E. Lanti (fondinto de Sennacieca Asocio Tutmonda) kaj Helmar Frank (kibekernikisto kiu laboras pri aŭtomata tradukado)».

Carlos N. Moya Seguí

«RADIO 80» PRI ESPERANTO

La ĵaŭdon, 13-an de Januaro, nia sekretario Carlos Moya kaj nia usona Esperanto-instruisto Dennis Keefe, partoprenis en la frumatena programo «Para empezar» («Por komenci») de la valencia radioelsendejo «RADIO 80», kie parolis pri Esperanto kaj anoncis la komencon de la novaj kursoj en nia sidejo.

C. N. M. S.

ERARO

En la antaŭa bulteno ni eraris pri la temo de la 26-a Internacia Seminario, jam okazinta en Oberwesel (F. R. Germanio). La korekta temo estas: «La tradicia familio en krizo».

Página 4 del original

aliajn novajn en Esperanto, kaj li promesis studi la eblecon.

Do, ĝis ĉi tie la ĉefaj trajtoj pri nia partopreno en la foiro, kiu sukcesis danke al la teamo (ĉefe gejunuloj) kiun laboris, unuj pli ol aliaj, por pretigi kaj funkciigi ĝin, kaj ni finis esperante aranĝi pli bone venontfoje, tio estas, jarfine 1983, atendante pli grandan sukceson.

Carlos N. Moya Seguí

LA VALENCIA LUNO

Beletra angul’por junaj artistoj. Speguliĝo de pasioj trefortaj. Publikigilo de humuro mola. Esprimo de la kaŝitaj deziroj.

Interŝanĝo de ideoj bonaj. Komenco de havi leteramikojn. Disdonado tra lando de noticoj. Komunikil’de kamaradoj oldaj.

Anoncado de la okazantaĵoj en la lando. Diskonigado de novaj gegeniuloj kaj de niaj aĵoj.

Ilo por, certe, atingi plej fortan unuecon kaj povon. Ĉi skribaĵo estas nia «La valencia Luno».

S. RICARTE – Februaro 1982

Página 5 del original

PARTOPRENO EN «EXPO-JOVE 1982»

[BILDO p.5] Emblemo de la foiro, supre dekstre: aerbalono kun larĝaj striaj bendoj kaj korbo sub ĝi, super la nomo «EXPO JOVE» skribita per grandaj konturitaj majuskloj sur nigra fono, kaj sube la cifero «82».

La Grupo partoprenis en «EXPO-JOVE 1982» (Foiro por la junularo kaj la infanaro) kiu okazis de 26-XII-1982 ĝis 5-I-1983 ĉe la Internacia Montra Foirejo de València, kie ni havis standon subvenciita de la Urbestraro de València.

Ni havis grandan ‘sukceson. Informiĝis centoj da vizitantoj kaj estis disdonitaj pli ol kvin mil faldfolioj pri Esperanto, eldonitaj de Provinca Deputitaro de València. Ankaŭ ni renkontis antikvajn lernantojn kaj esperantistojn, kiuj ne havis kontakton kun la Movado de antaŭ kelkaj aŭ multaj jaroj.

En la stando elstaris bela muralo desegnita de F. Aliaga, kun alegorio pri Esperanto. Ankaŭ troviĝis ekspozicio de libroj kaj revuoj en Esperanto, montro de leteroj el la tuta mondo, afiŝoj pri kongresoj, mapo pri la etnaj lingvoj de Eŭropo, lumbilda kurso kaj dume aŭdiĝis muziko en Esperanto.

La unua tago, dum la oficiala inaŭguro, nia sekretario Carlos Moya donacis la libron «El Esperanto», de P. Janton, al Joan Lerma, Prezidanto de la Generalitat Valenciana (Aŭtonoma Registaro), kiu gaje akceptis ĝin kaj dankis pro tio.

La radioelsendejoj ankaŭ rimarkis nian partoprenon, el kie rezultis du intervjuojn: dum la unua tago estis intervjuata, dum sia deĵoro en la stando, nia samideano Isidro Rey, fare de «Radio Popular FM» kaj la alia estis farita al Carlos Moya, ĉe la stacio de «RADIO 80» (elsendata la 28-an decembro).

Estis surprizo por ni la vizito en la stando de la fama valencia kantisto Lluís Fornés «El Sifoner», kiu lernis Esperanton antaŭ dek jarojn. Ni proponis al li ke li registru siajn kanzonojn aŭ

Página 6 del original

ne scias kion fari. Mi honte vidas ambaŭflanke, sed nenio okazas, mia instruisto, ridetante, decidigas min kaj kapjesas. La sinjorino afable petas mian kongreskarton. Apud mi okulklina samideano ankaŭ petas informojn. Mi kuraĝas.

• Pardonu sinjoro, estas la unua fojo ke mi aŭskultas E-fremlandanojn kaj estas scivolema por koni la aliajn prononcadojn.

He! Tiu sinjoro -mi pensas- komprenas min.

• Jes, mi nomiĝas Ahn Songsan, de Koreo, kaj ankaŭ volas koni vian landon.

• Mi loĝas en Hispanio.

• En kiu parto?

• En Valencio, ĉu vi konas ĝin?

• Jes, mi loĝis tie antaŭtempe, ĉar mi estas profesoro de Geografio en Seoul, kaj faris mian tezon pri Hispanio…

Sufiĉe. Post kvaronhoro da parolado, mi konstatas ke E-o estas taŭga por interkomprenadi kaj ke por mi ne restas paroladproblemon.

Nun, mi volas aŭskulti polojn, poste bulgarojn, ĉinojn, japanojn…

• Tiu sinjoro de la ruĝbireto, el kiu lando venas? Eble Egiptio? Mi ankoraŭ ne aŭskultis la prononcadon de la egiptoj… Sinjoro!… bonvolu!… atentu!… momenton!… Mi volas paroli iomete kun vi ĉar mi volas…

En tia maniero mi estis parolante kun almenaŭ unuopaj landanoj kaj konstatis finfine ke ili komprenis min kaj mi komprenis ilin.

Mi relegas la opinion de eminentulo: «Por ke la homoj povu interkompreniĝi, ili devas antaŭ ĉio havi la eblecon kompreniĝi. Esperanto redonu la aŭdon al tiuj surduloj, kies aŭdo estas barita per la muroj de ilia lingvo».

JOHANO ANTONO GIMENEZ

Página 7 del original

MI ĈEESTIS LA 67-an UNIVERSALAN KONGRESON

Post 24 horoj da vojaĝo mi atingas Antwerpen. Estas la unua fojo en kiu mi partoprenas en internacia esperanta kongreso. Kio okazos? Mi estas tre scivolema. Estas posttagmezo kiam S-ro Navarro kaj mi elbuŝiĝas valizo en mane, ni piediras la malmultajn metrojn ĝis la kongresejo. Mi vidas tre belan urbon kiu similas romanikan etoson, ĝi plaĉas multe al mi, sed tie, apud la stacidomo, ni vidas grandan afiŝon: «67ª Universala Kongreso de Esperanto». Mia korbatado rapidas ĉar alproksimiĝas la decida kaj atendata momento, se mi komprenos kaj estos komprenata, miaj revoj estos realaj, se ne mi forlasos la E-lingvon kaj liajn aferojn.

Mi parolas kun mia kunulo, mia E-instruisto S-ro. Navarro.

• Ĉu vere mi sukcesos?

• Certe, vi parolos kaj komprenos.

Ni eniras en la halon de la kongresejo kaj… Kio okazas? Mi streĉas miajn orelojn, malfermegas miajn okulojn, aŭskultante kaj vidante multegajn personojn kaj… mirinda momento.

Iu salutas alian.

• Kara amikino, ekde la pasinta kongreso mi nenion scias pri vi. Ĉu vi ricevis mian bildkarton de Norvegujo?

• Jes, mi ĝin ricevis en Hungario, sed pardonu min ke…

Mi ridetas ĉar mi komprenas fremdajn akcentojn sed ankoraŭ restas alian grandan momenton. Ĉu mia prononcado kaj parolado estos komprenata? Ni legas anoncilon: «Informoj». Mi preterlasas mian kunulon por antaŭ ol paroli povu konstati mian esperanton. Mi estas nerva, sed mi kuraĝas.

• Sinjorino, bonvolu… mi estas hispano… mi

Página 8 del original

38-a INTERNACIA JUNULARA KONGRESO DE T.E.J.O.

LEUVEN (Belgio) 31-a Julio ĝis 7-a Aŭgusto

La sabaton 31-an de Julio komenciĝis en la ejoj de la Universitato de Leuven, flandra urbo de Belgio la 38-a I.J.K. de TEJO sub la temo «Scienco kaj socio». En ĝi partoprenis preskaŭ kvarcent gejunuloj el tridekunu landoj. La hispana partopreno konsistis el gejunuloj (preskaŭ tridek) de Sabadell, Madrid, Barcelona kaj Valencia; do estis notinda la manko de gejunuloj de aliaj hispanaj urboj.

Leuven estas belega urbo kun multaj antikvaj konstruaĵoj, tre bone konservitaj, el kiuj elstaras la gotika urbodomo. Ĉar universitata urbo, ĝi ĝuas studentan etoson dum la tuta lernojaro, trankviliĝante dum la studentferioj. En la urbo estas ebla la gustumo de iu el la multaj specoj de biero (nacia belga trinkaĵo), ĉe iu el la ĉarmaj trinkejoj kiuj tie ekzistas, kiel en la tuta lando.

La Universitato de Leuven havas longan tradicion, ĝi estis fondita en la 15-a jarcento. En ĝi studis multaj famuloj, kiel ekzemple Deziderio Erasmo, estante ĉiam grava kultura centro. Nun studas en ĝi 20.000 studentoj, ne nur belgoj, sed el multaj diversaj landoj.

Dum la IJK la plej multo de la gekongresanoj estisloĝigitaj en unu kaj dulitaj ĉambroj ĉe la studentaj restadejoj kiuj ekzistas en la Universitato, do en la kongresejo mem. Ankaŭ la plimulto manĝis en la restoracio (memserva) de la Universitato, kie oni kuiris por ni tre bongustajn kaj abundajn manĝaĵojn.

Parto el la partoprenantoj venis el la Universala Kongreso kiu okazis en la flandra urbo de Belgio Antwerpen, kie la gejunuloj malpli 26-jaraj ĝuis senpagan aliĝon.

La oficiala malfermo de IJK okazis la dimanĉon vespere, prezidita de la urbestro de Leuven, honora patrono de la kongreso, kun la ĉeesto de granda parto de la estraro de U.E.A. Matene, la gekongresanoj estis akceptitaj de la urbestro en la urbodomo, kie post la paroladetoj ni estis invititaj per freŝaj trinkaĵoj.

La programo de la IJK estis abunda, kun progra-

Página 9 del original

[BILDO p.9] Supre de la paĝo, du permane skribitaj kursivaj frazoj kiuj enkadrigas la titolon: maldekstre «Kiam Kato promenas,..», dekstre «la musoj festenas.». Inter ili, per tre grandaj grasaj sansérifaj presliteroj, la titolo.

PROVERBA ESPERANTO-KONKURSO

Reguloj kaj premioj: Legu la bultenon de Julio 1982, nº 2.

Solvo de la pasinta numero:

1- Por dinero baila el perro. Poderoso caballero es don dinero.

2- Dinero llama a dinero.

3- Gota a gota, la mar se apoca. Gota a gota, horada la lluvia la roca.

4- El lobo y la vulpeja, ambos son de una conseja. Lobos de una camada nunca se muerden.

5- La experiencia es madre de la ciencia.

Partoprenantoj kiuj atingis poentojn:

Vicente Martorell 5 poentoj, Francisco Aliaga 1 poento.

Jen sube la sekvontaj proverboj:

6- Dividu kaj imperu.

7- Neniu scias ĉion.

8- Promeso ne satigas.

9- Razisto raziston razas.

10- Deziro leĝojn ne konas.

Página 10 del original

programeroj, de la kunsidoj de la Komitato de TEJO, kies sesioj okazis dum kelkaj tagoj. En ĝi estas reprezentataj ĉiuj landaj sekcioj de TEJO, inter kiuj la hispana (HEJS), kaj kunvenas dum la junularaj kongresoj. La Komitato kaj la estraro estas organoj kiuj gvidas la internacian junularan organizon TEJO.

La kongreso estis solene fermita la vendredon vespere, sed finiĝis la sabaton 7-an de aŭgusto je la matenmanĝo, post kio ĉiuj sin adiaŭis kaj foriris, ĉu daŭrigante sian vojaĝadon, ĉu hejmen, sed certe kun la espero partopreni en la venonta IJK kiu okazos en Debresen (Hungario) dum la lasta semajno de julio 1983, kaj en kiu mi esperas la partoprenon de pli da gejunuloj de Valencia kaj de ceteraj lokoj de Hispanio.

Carlos N. Moya Seguí (València)

FALDFOLIO PRI ESPERANTO

La Provinca Deputitaro de València financis la eldonon de faldfolion pri Esperanto, verkita de la Grupo. La kvanto de la eldono estis dekmil ekzempleroj, kiuj estis pretaj por disdoni dum nia partopreno en «EXPO-JOVE 82», sed ankaŭ mankas dua eldono, kies kvanto estos almenaŭ de tridek mil ekzempleroj pli, kiuj estos presataj tuj kiam la eldonejo havos tempon.

C. N. M. S.

ESPERANTO-KURSOJ EN NIA EJO

10-an Januaro, du grupoj, de 7ª ĝis 8ª kaj 8ª ĝis 9ª, lunde, merkrede kaj vendrede.

18-an Januaro, de 7ª ĝis 8ª, marde kaj ĵaŭde.

Página 11 del original

meroj de mateno ĝis vespero. La plej multo de la prelegoj traktis la temon de la kongreso: «Scienco kaj socio»; ni povas mencii: «Scienco kaj pseŭdoscienco en la socio nuntempa» de Claude Piron (Svisio), «Kiel aktivas ŝintoa religio Oomoto por la mondpaco» de Takasi Agou (Japanio), «Ĉu scienco anstataŭ kristanismo?» de Ian Tarrant (Britio), «Edukado en Bocvana» de Jacques Lieve (Bocvana), k. c. Ankaŭ estis aliaj interesaj prelegoj pri astronomio, komputiloj, literaturo kaj filmoj kaj lumbildprezentoj.

Tre interesa programero estis la laborgrupoj, kiuj kunvenis kelkajn fojojn dum la kongreso, gvidataj de fakuloj pri la specifa temo: «Internacia popoldanco» de Robert Haddon (Britio), «Muziko» de Feri Floro (Hungario) kaj «Mi en la socio» de Tiburcjusz Tyblewski (Pollando); la du unuaj estis ĉefe praktikaj. Ankaŭ okazis diversnivelaj kursoj de Esperanto kaj enkonduka kurso pri la flandra lingvo.

La ĉefa kunvenejo estis tendego kie okazis la amuzaj aranĝoj. En ĝi funkciis trinkejo kio estigis en ĝi agrablan etoson, ĉar ĉiam troviĝis personoj babilante trinkante ion.

Ĉiuvespere okazis en la tendego festo: sabate, la interkona vespero; dimanĉe, la belga vespero (popoldancoj, muziko, kantoj kaj standardsvingado); lunde, flandra foiro (popolludoj kun ĝenerala partopreno); marde, varia vespero; merkrede, teatra vespero; ĵaŭde, internacia vespero (kun la partopreno de diversnaciaj kongresanoj); kaj vendrede, adiaŭa vespero. Post ĉiu vespera aranĝo oni dancis akompanataj de diskotekmuziko ĝis malfrue en la nokto.

Interesaj ankaŭ estis la ekskursoj. La mardon, ni vizitis la Reĝan Muzeon pri Mez Afriko kaj Meedaal-arbaron, kun antikva trinkejo (en Flandrio), poste la restaĵojn de la cistercia abatejo de Villers-la-Ville kaj la novkonstruita universitaturbo Lovain-la-Neuve, por franclingvanoj (en Valonio). La vendredon estis libervola ekskurso al Bruselo. Ankaŭ ni vizitis la bierfarejon «Stella Artois», kie ni estis tre bone akceptitaj kaj invititaj gustumi kelkajn specojn de biero kiuj estis fabrikitaj tie.

Estas grave mencii la okazigon, aliflanke de la

Página 12 del original

KRUCVORTENIGMO Nº 4

de ALIA-GO

[BILDO p.12] Supre dekstre, la malplena krucvortenigmo: reto de 9 kolumnoj kaj 9 vicoj, numeritaj permane de 1 ĝis 9 supre kaj de 1 ĝis 9 maldekstre. La figuro ne estas kvadrata sed simetria, iom papilioforma, kun elstaraj ĉeloj ĉe la anguloj kaj kun grandaj nigraj kampoj en la mezo kaj ĉe la flankoj.

HORIZONTALE: 1.-(Rad.) Esti en kontakto kun… (Rad.) Loko en la haŭto, malmoliĝinta pro la frotado. 2.-Moviĝis de unu loko al la alia. Plezurkunvene. 3.-Lingvo internacia kaj neŭtrala, publikigita en 1887. 4.-Literoj de oazo. Vokalo. Nomo de litero. 5.-Okupi iun rangon. 6.-Difina artikolo. Konsonanto. (Rad.) Ricevi ion por ĝin uzi dum difinita tempo pagante interkonsentitan prezon. 7.-Genro de fungoj. 8.-Filino de Kadmo kaj mardiino. Filo de Venera, fondinto de la roma gento. 9.-(Rad.) Densa bruna aroma likvaĵo, uzata kiel saŭco. Unuo de elektra resistanco.

VERTIKALE: 1.-En tiu loko. (Rad.) Tuŝi per la lipoj, por esprimirespektan amon aŭ admiron. 2.-Granda rabobesta mamulo. Speco de haroj, formanta la felon de ŝafoj kaj similaj. 3.-Tuto de la ŝipanoj sur kelkaj ŝipoj. 4.-Subjunkcio signifanta «kun la supozo ke». Vokalo. Simbolo de tantalo. 5.-Havanta formo de sfero. 6.-Simbolo de bario. Konsonanto. Prefikso, denove, returne. 7.-Lirika kaj sentimentala kanto. 8.-Vertikala dimensio en la suprenira direkto. (Rad.) Teologo-juristo, sen oficiala aŭ pastreca karaktero. 9.-Flanko de ŝipo, ŝirmita kontraŭ la vento. Tri vokaloj.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCVORTENIGMO

HORIZONTALE: 1.-Atrio. 2.-Rol. 3.-A. Kakia. A. 4.-Krabo. Sod. 5.-Rako. Etni. 6.-Ema. Ebria. 7.-O. Ostro. U. 8.-Kio. 9.-Vilno.

VERTIKALE: 1.-Akreo. 2.-Ram. 3.-A. Kakao. V. 4.-Trabo. Ski. 5.-Roko. Etil. 6.-Ili. Ebron. 7.-O. Astro. O. 8.-Oni. 9.-Adiaŭ.

43ª KONGRESO DE HISPANA ESPERANTO-FEDERACIO

ZARAGOZA – de la 21ª ĝis 25ª Julio 1983

Deposito Legal V-1683-1983

Texto completo del número 5 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de abril de 1983: 10 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 5, abril de 1983.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1983_n05_apr

Qué tiene de especial este ejemplar

• El ejemplar conservado está incompleto: el artículo de portada «ĜENERALA ORDINARA ASEMBLEO DE NIA GRUPO POR 1983» se interrumpe a media frase al pie de la página 1 («Post ĉi tio estis kompletigata») y la página 2 empieza ya con otro artículo. Falta al menos una hoja del número impreso.
• La portada anuncia «Legu la Programon en ĉi tiu numero!», pero el programa del XI Encuentro del esperantismo valenciano, en Elda, no aparece en ninguna parte del ejemplar.
• El número no lleva colofón: no consta en él ni imprenta ni depósito legal.
• El crucigrama nº 5 (p. 10) va firmado «de Alia-go»; la traducción de la página 7 la firma Fco. Aliaga.
• El número nombra la ciudad de tres maneras: «Valencio» en el artículo sobre el Tribunal de las Aguas (p. 7), y «Valencia» y «València» en la misma página 9 —la necrológica de Eduard Capdevila Buil y la nota sobre el Boletín de Información Municipal.

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kaplinio presita en verda inko: sur verda fono, la blankaj majusklaj vortoj VALENCIA / LUNO. Maldekstre staras la silueto de la Torres de Serranos (la valencia urbopordego); la komenca litero de «VALENCIA» estas formita de blanka lunarko, kaj dekstre de «LUNO» estas kvinpinta blanka stelo.

VALENCIA LUNO

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – VALENCIA-8

DUA EPOKO – Nº 5 Tel.: 326 96 16 APRILO 1983

XI RENKONTIĜO DE LA VALENCIA ESPERANTISTARO

ELDA (Alicante) 17-an Aprilo 1983

Legu la Programon en ĉi tiu numero!

ĜENERALA ORDINARA ASEMBLEO DE NIA GRUPO POR 1983

La pasintan vendredon 18-an Februaro, vespere, kiel anoncite, okazis la Ĝenerala Ordinara Asembleo de 1983, post prokrasto de la antaŭa dato.

Kun la ĉeesto de malmultaj gesocietanoj disvolviĝis la asembleo. Dum ĝi estis aprobitaj la antaŭa akto, la bilanco de 1982 kaj la buĝeto por 1983. Estis prezentita la resumon pri nia agado dum 1982, sed la agadplena por 1983 ne estis prezentita ĉar, pro la gravaj ŝanĝoj en la Estraro, oni konsideris ke la nova Estraro rezultonta de la asembleo devos aranĝi ĝin.

Kiel lasta parto de la asembleo, post longa interparolado, estis elektataj la necesaj personoj por plenumi la postenojn de la demisiintoj kaj tiuj kiuj finis sian dujaran mandaton. Komence neniu deziris kandidatiĝi por la postenoj de prezidanto kaj kasisto, sed, finfine, tute sindoneme, akceptis la postenojn, respektive, Pascual Pont Martínez kaj José Pérez Sempere. Post ĉi tio estis kompletigata

[NOTO p.1] La artikolo ĉesas ĉi tie, meze de frazo, ĉe la malsupra rando de la paĝo. La daŭrigo ne troviĝas en la skanaĵo: paĝo 2 komenciĝas per alia artikolo. Mankas ankaŭ la Programo de la XI Renkontiĝo anoncita sur ĉi tiu paĝo («Legu la Programon en ĉi tiu numero!»), do la skanaĵo estas nekompleta — almenaŭ unu folio de la papera numero ne estas ĉi tie.

Página 2 del original

«ESPERANTO, VIVANTA LINGVO»

La ĉefredaktoro de la «Valencia Luno» diris al mi, ke mi rakontos iun ajn okazintaĵon el mia esperanta travivo. Kvankam mi pli preferas labori ol paroli aŭ skribi mi cedis al tiu sugesto.

Dum mia instruado de la Internacia Lingvo oni faris al mi multajn demandojn, kritikojn, antaŭjuĝojn. Mi rememoras nun unu el tiuj antaŭjuĝoj multfoje al mi farita:

«Esperanto, artefarita lingvo, ne povas esti vivanta idiomo».

Proksimume mi rezonis al ĉiuj tiamaniere:

Tiu argumento estas nur teoria ĉar la praktiko respondas tute kontraŭe kaj ni, esperantistoj, bone scias, ke nia kara lingvo, Esperanto, ne estas «artefarita». La radikojn, la vortaron de la Internacia Lingvo, Zamenhof bone elektis inter la plej internaciaj de la ĉefaj idiomoj naciaj, plej parte el la latina aŭ el la latinidaj lingvoj, precipe el la franca; ankaŭ grandparte el la germana, el la angla kaj kelkaj el la rusa, pola, k.t.p. Ekzemple:

Latindevena: Fuligo = fulgo; apud = apud; domus = domo; vir = viro.

Francdevena: citrone = citrono; chapeau = ĉapelo; rapide = rapido.

El la germana: Katze = kato; hund = hundo; trinken = trinki.

El la angla: street = strato; bird = birdo; letter = letero.

El la rusa: nepremenno = nepre; frukt = frukto; kajuta = kajuto; stal = ŝtalo.

El la pola: bazar = bazaro; buduar = buduaro; fasada = fasado; hamac = hamako.

Se la elpensinto de Esperanto estus kreinta ĉiun vorton tute arbitre, plene laŭplaĉe, tiam la Internacia Lingvo estus «artefarita» kaj tiuj vortoj estus tre malfacile memoreblaj. Zamenhof rimar-

Página 3 del original

kis, ke ĉiam pli, granda nombro da internaciaj radikoj estas ĝenerale uzataj en la modernaj lingvoj. Kiel bazo de la vortaro li prenis tiujn radikojn. Jen estas ekzemplo de tiu internacieco:

Rimarku la Esperanta radiko PARK (parko):

Latine: parcus; hispane=parque; portugale=parque; itale=parco; france=parc; germane=park; angle=park; pole=park; ruse=park.

Estas videble, ke nia genia Majstro, Dro. Zamenhof, ellaboris idiomon sur internacia lingvo-materialo kaj pro tio li sukcesis.

Vizitu la Internaciajn Esperanto-Kongresojn kaj via dubo, malkonfido, antaŭjuĝo tuj malaperos aŭdante centojn da parolantaj esperantistoj el la plej diversaj nacioj; tie oni parolas unu solan komunan lingvon al ĉiuj partoprenantoj, lingvo ne imperialisma, ne nacia kaj tial oni ofendas nenies lingvistikajn sentojn.

Do, konsekvence, ĉi tio pruvas ke «Esperanto estas vivanta lingvo».

F. NAVARRO

NIA SEKRETARIO EN LA ĴURNALO

La pasintan dimanĉon, 2-an Januaro 1983, en la fako «El personaje, hoy» («La rimarkindulo, hodiaŭ») de la valencia ĵurnalo «NOTICIAS AL DIA» («NOVAĴOJ JE LA TAGO») aperis intervjuo al nia sekretario Carlos N. Moya Seguí. Dum la intervjuo li parolis pri Esperanto kaj siaj vivspertoj rilate al ĝi.

[ANONCO p.3] VENU KUN NIA GRUPO AL ELDA kaj partoprenu en la

XI RENKONTIĜO DE LA VALENCIA ESPERANTISTARO!

Ni organizas vojaĝon per buso. Prezo:475 pesetojn

Página 4 del original

NIA LIBRO-SERVO

LERNOLIBROJ, VORTAROJ KAJ GRAMATIKOJ

Curso práctico de E-o, de Félix Navarro….. 200.-

El E-o al alcance de todos, de F. Soler….. 300.-

Perfraza metodo, de F. Zaragoza………….. 200.-

Junul-kurso de SAT……………………… 550.-

Iniciación al E-o, de Emilio Crespo………. 275.-

Legolibro, de Cink……………………… 200.-

Plena Analiza Gramatiko………………..2.000.-

Nuevo Método de Esperanto, de F. Diego……. 575.-

La Tuta Esperanto, de Henrik Seppik………. 325.-

Paŝoj al la Plena Posedo………………… 670.-

Amuzaj Dialogoj………………………… 585.-

La laŭta vekhorloĝo…………………….. 175.-

Poŝvortaro, de R. Sopena………………… 250.-

Vortaro de Esperanto, de E. Tudela……….. 200.-

Oportuna Vortaro de E-o, de Vilko Setälä….. 300.-

Vortaroj 808 vortoj, de Teodor Kilian…….. 50.-

Lernolibro de poŝo E-o, de Vrecka………… 130.-

Plena Ilustrita Vortaro de E-o………….4.200.-

Bildovortaro de Esperanto……………….. 475.-

[BILDO p.4] Humura desegnaĵo per plumo, sen subskribo. Ĉarpentisto kun kvadratita ĉapo kaj ŝelko martelas najlon en ĉerkon; antaŭ li kuŝas pluraj ĉerkoj kun kruco sur la kovrilo, kaj maldekstre staras stako da pliaj ĉerkoj. Fone videblas urbaj konstruaĵoj kaj du malvarmigaj turoj de atomcentralo kun fumanta kamentubo kaj la suno. Enmetita teksto: «ATOMENERGIAJ CENTREJOJ KREIGOS PLI DA LABORO.»

Página 5 del original

GRAVA INFORMO

Nia Libro-servo jam havas la faman verkon DON JUAN TENORIO, presita en Italio, tradukita de S-ro Mimó al Esperanto. Mi scias de bona fonto ke du akademianoj, probable la plej kompetentaj, diris «Ke ili trovis nenian eraron», konvenas ke vi tion sciu.

Dum la monato Aprilo ricevos donacon senpage, ĉiuj kiuj aĉetos unu ekzempleron; kostas 800 pesetojn.

Aperis en Hispanio NUEVO METODO DE ESPERANTO, lernolibro en hispanlingvo, verkita de la akademiano Fernando de Diego, presita en Italio, kaj jam oni povas aĉeti ĝin en nia Libro-servo.

La lernolibro estas tre interesa por lernanto de E-o kiu korekte konas la ĝeneralajn liniojn de la hispana lingvo, supozas la aŭtoro.

La libro havas pli ol 200 paĝojn, kaj la enhavo kensistas el gramatiko, prononcado, interpunkcio, dulingva leĝado, ĉiutagaj esprimoj, parolturnoj kaj proverboj, ekzercoj en hispana kaj E-o, vortareto.

Informaj artikolej pri la signifo de E-o kaj ĝia praktika laŭfaka disvastigo, ankaŭ havas adresaron de E-o-organizaĵoj en Hispanio kaj Sud-Ameriko.

Prezo: 575 pesetojn. (La venonta bulteno daŭrigos)

MAGAMO

[BILDO p.5] Humura desegnaĵo per plumo, subskribita «S. RICARTE». Nokta kampara sceno inter du arbotrunkoj, kun lunarko kaj muŝoj en la aero; kalva viro en kostumo kaj kravato, kun mieno de miro, portas televidilon sub la brako kaj tenas en la etendita mano la ŝtopilon de la kablo. Malantaŭe videblas horizonto kun arbustaro. Subskribo de la vinjeto: «—VE! ĈU ŜALTEJO?»

Página 6 del original

PROGRAMO DE ESPERANTO-KURSOJ 1983

13-an Aprilo: ELEMENTA KURSO, gvidata de S-ro Félix Navarro, lunde, merkrede kaj vendrede de 7ª ĝis 8ª aŭ de 8ª ĝis 9ª.

16-an Aprilo: ELEMENTA KURSO, gvidata de S-ro Dennis Keefe, sabate, de 11ª ĝis 1ª matene.

3-an Oktobro: ELEMENTA KURSO, gvidata de S-ro Félix Navarro, lunde, merkrede kaj vendrede de 7ª ĝis 8ª aŭ de 8ª ĝis 9ª.

ESPERANTO-PRELEGO EN LA KAMPADISTA KARAVANISTA KLUBO DE VALENCIA

La pasintan 8-an de Marto, vespere, nia aktiva nova prezidanto prelegis pri Esperanto en la sidejo de la Kampadista Karavanista Klubo de Valencia, kun la ĉeesto de pli ol dudek personoj, prelego kiu finis per amaso da demandoj al la preleganto. Eble estos aranĝata kurson tie baldaŭ.

KARAVANOJ AL LA UNIVERSALA KONGRESO DE BUDAPEST

Aŭgusto 1983

Estas kelkaj interesitoj pri grupa vojaĝo al la Universala Kongreso de Budapest. La vojaĝo estus per buso kaj estos vizitataj aliaj interesaj lokoj dum la vojaĝo. Se vi estas interesata, tuj kontaktu kun la Estraro, ĉar por antaŭvidi la eblecojn ni devas scii la preciza nombro de eblaj vojaĝontoj.

Madrida Esperanto-Liceo ankaŭ aranĝas karavanon al U.K. de Budapest, sed per aviadilo, do, se ne estas sufiĉa nombro da interesitoj por aranĝi la karavano en Valencia, ni vidos la eblecojn iri kun la madridanoj.

C. M. M. S.

Página 7 del original

VALENCIAJ TRADICIOJ

[BILDO p.7] Inter la du vortoj de la titolo, malgranda nigra emblemo: kronita ŝildo kun vertikalaj strioj — la blazono de la urbo Valencio — kun flugilformaj elstaraĵoj ambaŭflanke (stiligita vesperto[?], kiel en la urba blazono).

LA TRIBUNALO PRI LA AKVO

Por la valencia kamparo ekzistas fame konata tribunalo kiu havas kiel mision zorgi por la ĝusta efektivigo de la reguloj pri akvodisdono el la rivero Turia inter la valenciaj terkulturistoj.

Tiu ĉi tribunalo, unu el la plej malnovaj kiuj estas en la mondo (dum la jaro 1960ª oni celebris la jarmilon de ĝia kreado) estas la sola heredo kiu restas en la Valencia Regno el ĝia privilegia epoko. Kiam Jakobo la 1ª konkeris la muzulmanan valencian regnon, jam ekzistis ĉi tiu tribunalo; kaj li trovis tiel perfekta ĝian funkciadon ke li decidis la redaŭrigadon de ĝiaj normoj. Kaj kiam en 1707ª, Filipo la 5ª abolis la valenciregnajn privilegiojn, ankaŭ respektis tiun ĉi tribunalon, kiel unikan escepton inter la valenciaj privilegiaj organizaĵoj. La Tribunalo pri la Akvo estas konstituita de la sindikoj de la irigacikanaloj en la najbara kamparo, kaj oni kunsidas ĉiuĵaŭden je la dekdua tegmeze en libera aero, ĉe la pordo de la katedralo (nomita de la Apostoloj), en la urbo de Valencio. Se la ĵaŭdo estas festotago, oni kunsidas la antaŭtagon. Tiu ĉi tribunalo solvas ĉiujn konfliktojn kaj reklamaciojn kiuj oni prezentas pro malobeo pri la uzado de la kanalakvoj.

La maniero per kiu ĝi agadas estas senpaga, parola kaj konciza. La verdikto estas neapelaciebla. Dum la proceso oni uzas nur la valencian lingvon. La Tribunalo havas grandan influon kaj respektestimon inter la irigaciantoj el la najbara kamparo, pro la seriozeco, justeco kaj senpartieco pri ĝiaj decidoj, kaj ĝi estas konstanta studobjekto de scienculoj, laŭleĝaj fondaĵoj, irigacikanalaj organizoj el multenombraj landoj, kiuj mirigas la simplecon, saĝecon kaj efikecon pri ĝia funkciado.

Esperantigis: FCO. ALIAGA

Página 8 del original

MONDA TURISMO PER ESPERANTO (1983)

Kien iri ĉi somere en Esperantujo?

Estas jam tempo ke vi pripensu viajn teoriojn por la venonta somero, kaj profitu la okazon por partopreni en Esperanto-aranĝo.

Ĉio dependas de la tempo kaj la mono. Se vi ne deziras tro elspezi, vi povas partopreni en la Hispana Esperanto-Kongreso, okazonta en Zaragoza, de la 21-a ĝis la 25-a Julio (jam estas kelkaj interesitoj en la Grupo kiuj partoprenos en ĝi).

Se vi havas pli da mono, vi povas partopreni en multaj aranĝoj kiuj okazos eksterlande, inter kiuj elstaras:

• Internacia Junulara Kongreso de TEJO 23-a ĝis 30-a Julio 1983 en Debrecen (Hungario)

• Universala Esperanto-Kongreso de UEA 30-a Julio ĝis 6-a Aŭgusto 1983 en Budapest (Hungario)

• Kastelo de Gresillón – Baugé (Francio) Interesaj kursoj dum la tuta somero en agrabla etoso.

• Kultura Centro Esperantista – La Chaux-de-Fonds (Svislando). Diversaj interesaj kursoj.

• Bulgario kaj Pollando organizas semajnajn kursojn diversnivelaj pri Esperanto dum la tuta jaro en lernejoj kaj restadejoj, dediĉitaj ekskluzive por Esperanto.

Kaj estas multe pli da aranĝoj por ĉiuj gustoj. Venu al la Grupo kaj ni konsilos vin kie iri ĉi tiu somero.

CARLOS N. MOYA SEGUI

Página 9 del original

NEKROLOGOJ

Eduard Capdevila Buil

La pasintan 12-an de Januaro nia kunsocietano Eduard Capdevila Buil mortis en Valencia. Li tre aktivis en Katalunio (kie li naskiĝis) kaj en Valencia. Tre kompetenta esperantisto, kunlaborinto de la «Kataluna Antologio», kompilita de Jaume Grau Casas, dekiu li estis tre bona amiko. Ni bedaŭras ĉi tiu forpason kaj kondolencas lian edzinon, s-ino Matilde Miralles, kaj lian filinon Matilde. La familio donacis la esperantan librokolekton de la forpasinto por la biblioteko de nia Grupo.

Ramón Molera Pedrals

La pasintan 28-an Januaro mortis nia elstara samideano Ramón Molera Pedrals, batalanto por Esperanto de antaŭ multaj jaroj. Li gvidis amasojn da Esperanto-kursoj kaj kreis sian kursos per korespondado, kiu gajnis la aprobon kaj laŭdon de tiuj lernantoj sekvintaj liajn kursojn kun sukcesa rezulto. Li estis tre bonkora homo, kiu atingis havi multege de geamikoj en la tuta mondo.

Ni deziras eternan ripozon al tiu samideano kaj bona amiko, kiu venkis en multaj bataloj por Esperanto, por kiu la cetera hispana samideanaro devos esti eterne danka. Ni ankaŭ kondolencas liajn edzinon kaj gefilojn.

J. BOSCH

TURISMAJ BROŜUROJ PRI VALENCIA EN ESPERANTO

Kiel informas la Urbodoma Bulteno (B.I.M.) de València en ĝia nº 56 (15-an Februaro 1983), laŭ decido de la Urbestraro rilate al propono de la urbkonsilanto pri informado s-ro Vicent Garcés, ekde nun, ĉiuj turismaj broŝuroj pri València eldonotaj de la Urbodomo aperos ankaŭ en Esperanto.

C. N. M. S.

Página 10 del original

KRUCVORTENIGMO Nº 5

de Alia-go

[BILDO p.10] La krucvortenigmo mem: ronda nigra kampo kun la blankaj kvadratoj enskribitaj en rombo-forma figuro. Supre, la kolumnaj numeroj 1 2 3 4 5 6 7 8 9; maldekstre, la vicaj numeroj 1 ĝis 9.

HORIZONTALE: 1.-Mallongigo de taro. 2.-Adverbo kiu signifas «nur per si, spontanee, k.t.p. 3.-Saktio de Ŝivao, alnomata la Nigra. 4.-Posedante talenton. 5.-(Plur.) Muzikistoj ludantaj diversajn instrumentojn sub la direktado de estro. 6.-(Rad.) Medikamento kontraŭ la dormomalsano. 7.-Finaĵo de teknikaj vortoj, indikanta la specialiston pri la fako montrita de la radiko. 8.-Grupo da homoj kunigitaj per kuneco de la sama agado aŭ celo. 9.-Simbolo de oksigeno.

VERTIKALE: 1.-Vokalo. 2.-Prepozicio signifanta ke movo komenciĝas ĉe unu ekstremo kaj atingas la alian. 3.-Iu ajn el pli ol mil specioj el centoj da diversaj genroj sub la familio kaktacoj. 4.-Ĉiu el la du ostaj elstaraĵoj ĉe la ekstera kaj la interna flankoj de la piedartiko. 5.-Instrumento por observi la astrojn. 6.-(Rad.) Entera aŭ subtera kavaĵo, el kiu oni elfosas substancojn (3 literoj). Literoj de tusilago (4 literoj). 7.-Nomo de ĉiu el la du koraj kavoj. 8.-(Rad.) Dio de la ventoj. 9.-Finaĵo de la pluralo.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCVORTENIGMO

HORIZONTALE: 1.-Tuŝ. Kal. 2.-Iris. Bale. 3.-Esperanto. 4.-Oa. O. To. 5.-Rangi. 6.-La. D. Lu. 7.-Kantarelo. 8.-Inoa. Eneo. 9.-Soj. Omo.

VERTIKALE: 1.-Tie. Kis. 2.-Urso. Lano. 3.-Siparanoj. 4.-Se. A. Ta. 5.-Ronda. 6.-Ba. G. Re. 7.-Kantileno. 8.-Alto. Ulem. 9.-Leo. OOO.

Oni parolas pri amiko kiu ĉiam estas ebria.

• Li komencis trinki la vinon miksitan kun akvo, poste sen akvo.

• Kaj nun?

• Li drinkas ĝin anstataŭ akvon.

Texto completo del número 6 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de julio de 1983: 10 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 6, julio de 1983.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1983_n06_jul

Qué tiene de especial este ejemplar

• De cada hoja solo se reproduce una cara: los dorsos faltan. Por eso la crónica de portada sobre el XI Encuentro del esperantismo valenciano en Elda se corta a media frase al pie de la página y queda sin firma, y la sección del concurso de la página 2 empieza directamente con las soluciones.
• Por la primera página se transparenta, invertido, el texto del dorso que falta: se leen el final de la crónica de Elda («Per bankedo de la Restoracio de la casa Centro finiĝis la Renkontiĝo, kaj ĉiuj ekveturis reen.»), el titular «75 JUBILEO DE FRATECO» y el anuncio del Encuentro del año siguiente, después de Pascua de 1984.
• El título de la página 2 es medio manuscrito: las palabras «Kiam Kato promenas,..» y «la musoj festenas.» están escritas a mano con pluma, a uno y otro lado de la palabra impresa «PROVERBA».
• La lista de libros a la venta (pp. 4 y 5) marca los precios con signos de repetición —la unidad «ptoj.» solo aparece en la primera línea—, y «La Sankta Biblio» es el único título que lleva la línea de puntos sin precio alguno detrás.
• El nombre de la redactora de «Heroldo de Esperanto» sale impreso como «Ada Fighiera-Sirkorska» (p. 8): el apellido es Sikorska, y con la erre de más no se encuentra al buscarla.
• El calendario de los Días de Esperanto (p. 3) escribe las fechas con el ordinal castellano y el mes en esperanto: «7ª julio 8ª septembro 6ª oktobre 3ª novembro 1ª decembro 12ª januaro».
• El esperanto de este número pone a menudo el sujeto en acusativo: «okazis nian XI Renkontiĝo» (p. 1), «Estas menciinda la ĉeeston» y «Tre interesa estis la intervjuon» (p. 8). Son formas del propio original.

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la kovrilo: verda rektangula bloko. Maldekstre, blanke desegnitaj, la du poligonaj turoj de urba pordego (la Serranos-turoj de Valencio); antaŭ ili granda blanka lunarko kiu formas la komencan literon de la titolo. En la centro, per grandaj blankaj majuskloj, «VALENCIA LUNO» en du linioj. Dekstre, granda kontura kvinpinta stelo.

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – VALENCIA-8

DUA EPOKO – Nº 6 Tel.: 326 96 16 JULIO 1983

XI RENKONTIĜO DE LA VALENCIA ESPERANTISTARO

ELDA (Alicante)

[BILDO p.1] En nigra kadro, la blazono de Elda: ŝildo kun kastelo el tri turoj kaj, super ĝi, heraldika floro; supre reĝa krono, kaj ĉirkaŭ la ŝildo laŭra kaj palma branĉoj kunligitaj malsupre.

La pasintan 17-an de Aprilo, plurfoje, okazis nian XI Renkontiĝo ĉe la industria urbo Elda.

En ĉi tiu okazo, la rezultato estis brila pro la alta partopreno, bona organizo kaj taŭga kunvenejo.

Je la 11-a matene komenciĝis la akto, sub la prezido de la urbestro de Elda D. Roberto García Blanes kaj de la kunordigantino de la tieaj esperantistoj S-ino Joaquina Aguado. Post enkondukaj vortoj de S-ino Aguado, la urbestro bonveninigis kaj dankis nin pro la elekto de Elda kiel renkontiĝurbo. Poste li faris laŭdon pri Esperanto kaj ĝia idealo, al kiu li sentis tre identigita, reliefante la rolon de nia movado, kiel instrumento de tutmonda komunikado, kiu forigas landlimojn inter la popoloj, kaj estas la espero por la homaro, kun armonio, bazita en la fratigo inter ĉiuj homoj.

Página 2 del original

[BILDO p.2] Komponita titolo: la vortoj «Kiam Kato promenas,..» kaj «la musoj festenas.» estas manskribitaj per kursiva plumo, maldekstre kaj dekstre de la presita vorto «PROVERBA»; sube, per grandaj presitaj majuskloj, «ESPERANTO—KONKURSO».

Kiam Kato promenas,.. PROVERBA la musoj festenas.

ESPERANTO—KONKURSO

Reguloj kaj premioj: Legu la bultenon de Julio 1982, nº 2.

Solvo de la pasinta numero:

6- Dividu kaj imperu. Divide y vencerás.

7- Neniu scias ĉion. Nadie nace sabiendo.

8- Promeso ne satigas. Todas las promesas son cartas de amor.

9- Razisto raziston razas. Una mano lava la otra y las dos la cara.

10- Deziro leĝojn ne konas. A Roma por todo.

Partoprenantoj kiuj atingis poentojn:

Francisco Aliaga 5 poentoj, Vicente Martorell 4 poentoj

Jen sube la sekvontaj proverboj:

11- Falinton ĉiu atakas.

12- La muro havas orelojn.

13- Neniu rozo sen dorno.

14. Silento estas konsento.

15. Akvo kura, akvo pura.

Página 3 del original

ESPERANTA TAGO, estas tago por praktiki Esperanton

La pasintajn 5-an de majo kaj 9-an de junio, ni efektivigis du esperantajn tagojn, kiuj kiel jam diras la titolo, estas la tagoj por praktiki Esperanton parole.

Esperanto bezonas multajn agojn: instrui, lerni, skribi, traduki, propagandi, ktp, sed se ni volas ke nia lingvo vere estu vivanta lingvo, nepre ĝi devas esti lingvo parolata.

Tial ni aranĝis unu fojon monate, laŭeble la unuan ĵaŭdon de ĉiu monato, tian renkontiĝon, kiu havas nur unun celon: paroli kaj aŭskulti esperanton.

La afero daŭras du horojn, de la 7-a ĝis la 9-a vespere, kaj parolas kvar samideanoj po duonhoro. Dum la pasintaj esperantaj tagoj jam parolis s-noj Navarro, Madrigal, Pont, León, Aliaga, Moya kaj Ricarte.

La temoj estis variaj, ĉefe pri nia movado kaj pri Valencio, sed ankaŭ kanzonoj kaj spritaĵoj. Nia intenco estas ankaŭ pli varii, kaj pro tio oni bezenas la kunlaboron de ĉiuj samideanoj. Se vi volas paroli pri iu ajn temo, vi nur devas komuniki ĝin al la estraro.

Kaj se vi volas nur aŭskulti, venu ankaŭ por pruvi la taŭgecon de via Esperanto. Ankaŭ estas bona okazo por konvinki al tiuj kiuj dubas pri la reala ebleco de nia lingvo kaj por kunvenigi la esperantistaron el Valencio, ĉar bedaŭrinde multaj geesperantistoj nur estas retroveblaj dum la Zamenhofa Tago, kaj ni fidas ke en la estonteco ni povos retrovi ilin la unuajn ĵaŭdojn el ĉiu monato.

La venontaj Esperantaj Tagoj okazos la

7ª julio 8ª septembro 6ª oktobre

3ª novembro 1ª decembro 12ª januaro

Venu kaj kunlaboru kun la Esperanta Tago

Pascual Pont

Página 4 del original

NIA LIBROSERVO

Vi jam povas aĉeti la novan kaj belan horloĝon de la marko BONAN TAGON, kun malgranda verda stelo. La svisa brakhorloĝo povas esti de Kvarco aŭ Aŭtomatika, estas por viro kaj virino. Ĝi havas garantion dum unu jaro.

Prezo: 9.500 pesetojn.

[BILDO p.4] Supre dekstre, per grandaj grasaj majuskloj, la markonomo «BONAN TAGON». Sub ĝi, foto de brakhorloĝo kun metala maŝoringa brakringo: ronda ciferplato kun stangetaj horindikiloj, la surskribo «BONAN TAGON» kaj steleto sub la aksoj, la vorto «QUARTZ» malsupre kaj datfenestro kun la numero 27 dekstre.

[BILDO p.4] Desegnaĵo en nigra kadro: poŝfajrilo vidata oblikve, kun la markosigno «ZOR» sur la korpo; maldekstre, granda plenigita kvinpinta stelo kaj apud ĝi la vorto «ESPERANTO» per grandaj majuskloj.

Nia Libroservo eldonis la novan poŝfajrilon de la marko ZOR. Ĝi estas blanka, kaj aperas la vorto ESPERANTO kaj verda stelo. Prezo: 125 pesetojn.

AĈETEBLAJ LIBROJ

Página 5 del original

(La venonta bulteno daurigos)

[BILDO p.5] Plumdesegnaĵo okupanta la malsupran duonon de la paĝo: senfolia arbo kies ĉiu branĉo estas plena de birdoj — kelkdek birdoj vice sidantaj sur la branĉoj, kaj unu sola sur la supra pinto. Ĉe la piedo de la trunko staras eta homfiguro kun ĉapelo kaj barbo, tenanta hakilon super la ŝultro; sur la tero antaŭ ĝi kuŝas kelkaj birdoj kaj ŝtonoj. Sube dekstre la subskribo: S. RICARTE.

Página 6 del original

SEMINARIO DE T.E.J.O

«Partopreno en amaskomunikiloj»

Strasburgo (Francio) 24-an ĝis 30-an Majo 1983

La Komisiono pri Eksteraj Rilatoj de T.E.J.O, junulara fako de Universala Esperanto-Asocio, okazigis seminarion je tria fojo, en la Eŭropa Junulara Centro de la Eŭropa Konsilio, kaj subvenciata de la Eŭropa Junulara Fondaĵo. Daŭriganto sian politikon, la seminario estis per, kaj ne pri Esperanto, kun la celo montri la praktikan utilecon de ĝi.

La partopreno estis limigita al 35 aktivuloj, kaj estis sufiĉe varia; venis junaj esperantistoj el: Belgio, Britio, Danlando, F. R. Germanio, Hispanio, Hungario, Israelo, Italio, Jugoslavio, Kanado, Luksemburgio, Nederlando, Norvegio, Pollando kaj Svisio; entute 15 nacioj. La Europa Junulara Fondaĵo repagis al ĉiuj la tutajn vojaĝkostojn, inkluzive al kelkaj kiuj rajtis iri per aviadilo. Nur oni devis pagi simbolan pagon (ekvivalenta al trimil ptoj.) por la restadkostoj.

La manĝado estis bonega, kaj ni estis tre bone lokigitaj, ĉefe en unulitaj ĉambroj kun banĉambro. La Eŭropa Junulara Centro estas tre bone aranĝita kaj ekipita, kio certigas la komforton de la gastoj kun laborĉambroj, saŭno, salonoj, ludejo kaj propra kuirejo.

La laborkunvenoj disvolviĝis en laborĉambro kun granda tablocirklo ekipita kun paroliloj kaj aŭskultiloj por la simultana tradukado. Ni laboris la tutan tagon kun la necesaj paŭzoj por ripozi kaj manĝi, kaj finiĝis je la 20-a, kiam estis libera tempo, kiun ni pasigis ĉu en la centro interbabilante, aŭskultante muzikon, ĉu en la saŭno, ĉu en la urbo kiu estas tre bela.

La prelegoj de la seminario estis variaj kaj interesaj. Estis du neesperantistaj invititoj: Bruno Frischli, de la Universitato de Kolonio, kiu prelegis en germana lingvo pri teorio de la amaskomunikado, kaj la burundiano Athanase Gahoungu, de UNESCO, kiu prelegis en franca lingvo pri la amaskomunikado en la Tria Mondo. Dum tiuj ĉi du prelegoj estis simultana kaj ambaŭdirekta tradukado germana-Esperan-

Página 7 del original

ton kaj franca-Esperanton, kiujn sukcese faris du esperantistoj. Ankaŭ prelegis tri esperantistoj: B. Pabst, pri la radio kaj televido en Svisio kaj F. R. Germanio, Y. Bellefeuille, pri la radio kaj televido en Kanado, kaj N. Saletti, pri la liberaj radioj en Italio. Post ĉiu prelego estis demandoj al la prelegantoj kaj kolokvo en diskutgrupoj.

Dum la semajno ni faris viziton al la Eŭropa Parlamento, kie akceptis nin esperantista funkciulo d-ro Vorbeck, kiu afable klarigis al ni ĝian sintenon kaj funkciadon, kaj respondis al niaj demandoj.

Ankaŭ la estraro de T.E.J.O. kaj aliaj membroj de aliaj E-fakoj profitis por kunveni.

Por tiu ĉi jaro K.E.R. de TEJO aranĝis du seminariojn pli, kiuj okazos respektive en Zeist (NL), dum aŭgusto, kaj en Okcidenta Berlino (D), dum novembro, pri kiuj mi povas pli detale klarigi al kiuj interesiĝas pri ili; kontaktu kun mi.

Carles N. Moya i Seguí

VOJAĜO POR PARTOPRENI LA 68-an UNIVERSALAN KONGRESON DE ESPERANTO

Budapeŝto, 30-a Julio – 6-a Aŭgusto 1983-a

VOJIRO: Per aviadilo, direkte.

IRO: Eliro de Barcelono, sabaton 30-an de julio, je la 19,40. Alveno al Budapeŝto je la 22,35, vespermanĝo inkludita.

REVENO: Eliro de Budapeŝto, je la 16-a. Alveno al Barcelono, je la 18,40.

REVEN-TAGOJ: Sabatojn 13-an kaj 20-an de Aŭgusto.

PREZO: 23.000 pesetojn.

DOKUMENTOJ: Valida pasporto kaj vizo.

Por plia informado kaj pri loĝejo, konsultu telefone, marde kaj ĵaŭde, al nia telefono: 326 96 16

Página 8 del original

VII H.E.J.S. – TENDARO

GANDIA (Valencia) 1.a – 4.a Aprilo 1983 (Pasko)

Organizita de Hispana Esperantista Junulara Societokaj la junulara sekcio de Grupo-Esperanto de Valencia, okazis dum ĉi pasinta Pasko la ĉi jara HEJS-Tendaro, ĉe la esperantista kampadejo «Esperanto-Oazo», en La Marxuquera-GANDIA (Valencia).

Partoprenis preskaŭ cent personoj (inter ili dudek vizitantoj) el la Grupoj de Alacant, Aspe, Bilbao, Callosa de Segura, Elx, Madrid, Sevilla, València, Valladolid kaj Zaragoza. Estas menciinda la ĉeeston de la redaktorino de «Heroldo de Esperanto», Ada Fighiera-Sirkorska kaj ŝia edzo, Gian-Carlo Fighiera. Ankaŭ ĉeestis la usona samideano, nun loĝanta en València, Dennis E. Keefe, kaj s-ro Francisco Zaragoza de I.L.E.I.

Estis tre bona etoso kaj okazis multaj aktivaĵoj kiel kursoj, sportkonkuroj pri flugpilko, tendarfajroj kun rakontado de spritaĵoj kaj kantado, projekcio de lumbildoj, k. c. Pli seriozaj, okazis kunvenoj pri la junulara esperantista movado en Hispanio kaj pri aferoj de H.E.J.S. En la kunveno de la membroj de H.E.J.S. estis aprobita la nova statuto, kiu ebligos pli bona funkciado de la organizo.

Grava afero estis la akcepto, sabate vespere, en la Urbodomo de Gandía, kie la tiea samideano s-ro Rafael Moral, faris prelegon kun tre emocia kaj kuraĝiga mesaĝo, al kiu respondis la unua vicurbestro S-ro Eligio Domingo, dezirante al ĉiuj partoprenintoj feliĉan restadon. Rezulte de la tendaro, la Urbodomo de Gandía eldonos siajn turismajn broŝurojn ankaŭ en Esperanto.

Tre interesa estis la intervjuon kiu okazis en Radio Gandía, dimanĉon matene, en kiu parolis M. Angel Sancho, prezidanto de H.E.J.S. kaj Ramón Diago, sekretario de nia Grupo, rezultante tre sukcesa.

Fine, lunde ĉiuj foriris hejmen iom post iom, kun la espero renkontiĝi en la venonta tendaro, venontjare, kiu okazos plej eble en Córdoba, aŭ pli proksime en la venonta Hispana E-Kongreso, en Zaragoza, ĉi somere.

Carles N. Moya i Seguí

Página 9 del original

SOCIETA VIVO

[BILDO p.9] Nigra-blanka foto, tre kontrasta kaj parte forbrulita: la novgeedzoj starantaj flank-al-flanke antaŭ hela fono. Maldekstre la viro en malhela kompleto kun kravato; dekstre la virino en longa blanka nupta robo kun vualo, tenanta bukedon antaŭ si.

NIA FOTISTO KAPTIS LA NOVAJN GEEDZOJN

La pasintan tagon 27-an januaro okazis en familia etoso, en la vilaĝo El Puig de Santa María (Valencia), geedziĝo de nia societano kaj prezidanto de MEL, Augusto Casquero de la Cruz kaj Alicia Ballester Torregrosa, samideanino de MEL.

Ni deziras ke ili estu feliĉaj kaj manĝu perdikojn.

MAGAMO

I VOLTA A PEU A VALENCIA

La pasintan tagon 29-an majo, sukcesis en Valencio la «I VOLTA A PEU A VALENCIA», partoprenis 3.500 personoj, inter ili du samideaninoj de nia Grupo, Inmaculada Fonfría kaj Gloria Blanco. La venkinto estis Antonio Campos, kiu faris tempon da 26 minutoj; la distanco estis 8 kilometroj kaj 250 metroj.

MAGAMO

NOVA ESPERANTISTINO

La pasintan lundon 30-a de majo, la hejmo de nia sekretario Ramón Diago ĝojis pro la alveno de bela filineto MARTA.

Nome de la tuta membraro, ni kore gratulas la feliĉajn novajn gepatrojn.

MAGAMO

Página 10 del original

KRUCVORTENIGMO Nº 6

de Alia-go

HORIZONTALE: 1.-Lokon difinitan por io aŭ per io. 2.-Pikbatalilo. 3.-Vico de la klavoj de aparato aŭ instrumento. 4.-(Inv.) Muzika teatraĵo. Literoj de kafego. 5.-Opo de dek aferoj. Uazo. 6.-Grupo da homoj kunigitaj per kuneco de la sama agado. Vadbirdo el la ordo de pelikanoformaj birdoj. 7.-(Rad.) Nometo de la 15ª litero de la greka alfabeto. 8.-Manĝebla frukto de olivarbo. 9.-La plej maleebla kaj dratigebla el la metaloj.

VERTIKALE: 1.-Lirika poemo. 2.-Stofo el delikata lano aŭ silko. 3.-Genro de herboj. 4.-Genro de malgrandaj venenaj serpentoj. Instrumento, aparato aŭ organo por plenumi agon. 5.-Unu el la indoneziaj insuloj. (Rad.) Fariĝi posedanto de io. 6.-Rilata al aŭ el ovo. (Rad.) Metalo (du literoj). Tri literoj de revuo. 7.-Planto el familio tre granda. 8.-(Rad.) Procedo de presado. 9.-Ludo el antikva Ĉinio.

[BILDO p.10] Krucvortenigma reto desegnita dekstre de la difinoj: kvadrataro de 9 × 9 ĉeloj kies anguloj estas fortranĉitaj, tiel ke la konturo formas dikan oktangulan «diamanton». La kolumnoj estas numeritaj 1 ĝis 9 supre kaj la vicoj 1 ĝis 9 maldekstre. Tri ĉeloj estas nigrigitaj, laŭ diagonalo suben-maldekstren: unu en la 4-a vico ĉe la kolumno 6, unu en la 5-a vico ĉe la kolumno 5, kaj unu en la 6-a vico ĉe la kolumno 4.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCVORTENIGMO

HORIZONTALE: 1.-T. 2.-Mem. 3.-Kalia. 4.-Talente. 5.-Orkestroj. 6.-Atoksil. 7.-Ologo. 8.-Opo. 9.-O.

VERTIKALE: 1.-O. 2.-Tra. 3.-Kakto.- 4.-Maleolo. 5.-Teleskopo. 6.-Min-Tsgo. 7.-Atrio. 8.-Eol. 9.-J.

Du vagabondoj estas sidantaj borde de la ŝoseo; unu el ili diras al la alia:

• Miaj piedoj estas multe malpli malpuraj ol la viaj.

• Kompreneble -respondas la alia- ĉar mi estas kvin jaroj pli aĝa ol vi.

Edita: Grupo Esperanto de Valencia

Dep. Legal V-1683-1983

Texto completo del número 7 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de octubre de 1983: 12 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 7, octubre de 1983.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1983_n07_okt

Qué tiene de especial este ejemplar

• El título de la página 7, «PROVERBA ESPERANTO-KONKURSO», lleva un añadido a mano escrito a lado y lado de la palabra PROVERBA: «Kiam Kato promenas,.. la musoj festenas.»
• La canción «Vivu la stelo!» (p. 11) va en pentagramas escritos a mano, con la letra debajo de las notas partida en sílabas («Pleni-gu», «Pro-pa-gu», «ĉiuan gul’») y las dos estrofas encajadas en llaves allí donde no coinciden.
• En la página 5 la sigla de la sección juvenil va sobreimpresa, con las letras engrosadas y la primera apenas legible; la misma frase la escribe de dos maneras, «vicprezidanto de H.E.J.S. (junulara sekcio de H.E.F.)» y «la prezidanto de HEJS».
• Los ordinales del número van marcados con la «ª» volada del castellano en vez de «-a»: «La 68ª Universala Kongreso», «de la 21ª ĝis la 25ª de Julio», «de 7ª ĝis 9ª vespere», y la marca llega hasta los años y el nombre del rey: «9-ª de oktobro de 1238ª», «la 9ª de oktobro de 1338ª», «Jakobo Iª».
• El artículo sobre el 68º Congreso Universal (p. 1-2) va firmado sólo con los nombres de pila esperantizados, «Johano Antono.», sin apellido; los mismos nombres, con apellido, salen en la página 6 como profesor del curso de conversación: «S-ro Johano Antono Giménez».
• Los paréntesis no cuadran en dos sitios: en la página 9, «»Lo Rat-Penat» (La Vesperto, kultura societo))», con un cierre de más, y en la definición 4 vertical del crucigrama (p. 12), «Loĝanto de Uresujo (fantasta lando.», que se abre y no se cierra nunca.

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapa vinjeto sur verda fono, blanke presita: maldekstre la Turoj de Serranos de Valencio; en la mezo granda blanka lunarko, kies kurbo formas la komencan «C» de la vorto VALENCIA; sube la vorto LUNO per la samaj dikaj majusklaj literoj; dekstre kontura kvinpinta stelo.

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – VALENCIA-8

DUA EPOKO – Nº 7 Tel.: 326 96 16 OKTOBRO 1983

La 68ª Universala Kongreso de Esperanto.

La universalaj kongresoj estas la maksimuma realigado de la taŭgeco de esperanto. Tie ni povas konstati ke la esperanta lingvo estas taŭga por ĉiu rilato, conversacio, parolado, interkompreniĝo, kunsidoj, ktp.

La Budapesta Kongreso, la pli nombra el ĉiuj la okazintaj kongresoj, 5.010 ĉeestantoj, parolas per si mem pri la entuziasmo de la esperantistoj, de la taŭgeco de la E-lingvo, de la la intenso por divastigi pli kaj pli la internacian lingvon. La perfekta organizo de la Hungara LKK, la helpo kaj simpatio de la gedeĵorintoj E-hungaroj, la ĉarma etoso de la kongresejo kaj la ĉefurbo, allogi nin postsignante en nia spirito la neforgeseblajn momentojn de nia ĉeestado.

Ni konstatis la taŭgecon de la E-lingvo por prelegi dum la temo de la Kongreso «Sociaj kaj lingvaj aspektoj de la moderna komunikado», la inaŭguro kaj la ok prelegintoj de IKU.

La E-lingvo kiel peranto de laboro en la 29 fakaj kunsidoj tiel kiel ADA, EEU, IEI, IKUE, ILEF, TEVA, ktp, kiuj profitis la okazon dum la UK, por rekonti-

Página 2 del original

ĝi, paroli kaj solvi siajn proprajn problemojn.

Ankaŭ la instruado en la «Perfektiga kurso», en «La tago de la lernajo» kaj en la «Cseh-kurso» konstatis la helpon de E-o por E-o mem.

Kion ni devis fari dum la ekskursoj sen la gvidanto? Tre ĉarmaj gvidantoj, hungaroj, esperantiste parolis al ni dum la tuta tago en la ŝipo kaj manĝejo, tra la vidindaj urboj kaj pejzaĝoj. Sen la E-lingvo kion komprenus la alvenintoj el pli ol 50 landoj? Do ankaŭ en la turismo estas taŭga la E-lingvo.

Unu el la plej malfacilaj atingaĵoj estas la poezio, teatro kaj kanzonoj; ankaŭ por tio estas taŭga nia E-lingvo. En Budapeŝto okazis en ses programeroj diversaj ludoj de poezioj, naciaj kaj internaciaj, korusaj koncertoj, folkloro kaj pupteatroj. La teatro estis realeco en dek ĉu originalaj ĉu tradukitaj interpretoj. Finfine, la orkestro Kázmér amuzis nin dum kelkaj noktoj, danciginte nin en internacia amikeco.

Sed ne forgesu la privatajn rilatojn, situaciojn por kuraĝi paroli E-on sen helpo. Oni devas rakonti al siaj najbaroj kaj novaj geamikoj kion oni bezonos, informiĝi ĉe la gedeĵorantoj. Ĉe la rendevua tabulo estas granda emocio kiam via kongresnumero estas anoncata aŭ kiam vi rendevuas viajn leteramikojn. Se via leteramiko estas hungaro kaj li gvidas vin tra la urbo klarigante la vidindaĵojn, muzeojn, vendejojn, ktp, ni gustumas la revon de la komunikado en E-lingvo, ankoraŭ pli se kun viaj eksterlandaj konatoj vi parolas pri politiko, vivmanieroj, familiaj aferoj, fremdaj kutimoj, konstatante ke vi komprenas ĉiujn kaj ĉiuj komprenas vin.

Kara leganto, perfektigu vian E-on kaj ĉeestu UK-n, vi povos ĝui la internacian amikecon. Validas la peno.

Johano Antono.

Página 3 del original

IMPRESOJ PRI LA ĈIJARA

HISPANA ESPERANTO-KONGRESO EN ZARAGOZA

Alian jaron pli, hispanaj geesperantistoj kaj simpatiantoj ariĝis en la nacia kongreso; ĉi jare en Zaragoza de la 21ª ĝis la 25ª de Julio.

La unua rimarko estas la koincido de datoj kun la komenco de la Internacia Junulara Kongreso, dua ĉefa aranĝo de la Esperanto-Movado, afero kiu dubigis al gejunuloj pri la elekto: inter eksterlanda kongreso kun amuzega kaj alloga internacia junula etoso, kaj enlanda kongreso kun plenkreskula etoso, kutime oscediga kaj krokodila. Kiel ĉiam, decidis la mono: kiuj havis sufiĉe da ĝi iris al la internacia aranĝo.

Mi deziras daŭrigi rakontante pri pozitivaj eroj (bedaŭrinde malmultajn) de la zaragoza kongreso.

Tio kio plej elstaris estis la kongresejo: moderna kaj luksa konstruaĵo ĝentile disponigita de la Ŝparkaso de Zaragoza (C.A.Z.A.R.), kun klimatigita aerumado (dankinda pro la varmego de la vetero) kaj komfortaj salonoj.

Dua elstara ero, certe pli ol la antaŭa, estis la oficiala akcepto fare de la Urbestraro de Zaragoza, okazinta dum mateno. Ni estis regalitaj per bonega kaj abunda bufedo, kiun multaj altrangaj kongresoj dezirus por si. Mi nur diru ke tiun tagon multaj el ni ne bezonis tagmanĝi.

Fine, mi mencias kiel elstara la prezentadon de la aragona folklora trupo «Baluarte Aragonés», kies membroj pruvis siajn artojn kaj kvaliton dum proksimume du horoj kiujn daŭris la prezentado. Ne estas kutime havi spektaklon tiel bonkvalitan en hispanaj kongresoj.

Krom tio, estis la normalaj programeroj de niaj hispanaj kongresoj: kunvenoj, diskutoj, prelegoj, ekzamenoj, oficiala bankedo, vizitoj al vidindaĵoj,

Página 4 del original

kaj ekskursoj, kiel tiu kiu finigis la kongreson, ĝi estis farita al la rava natura vidindaĵo Parko de Ordesa, kiu situas en la aragona pirineo.

Aldone al tio estis la aranĝoj, kiujn, flanke de la oficiala organizo, faris la junaj geesperantistoj de Zaragoza, kiuj sen alies helpo organizis ilin: festo sur la razeno je parko kun muziko kaj ĉampano, pupteatro en Esperanto, kaj kontraŭoficiala bankedo (sufiĉe pli malmultekosta ol la oficiala), kies prezo estis atingebla por la poŝoj de la gejunuloj; rimarku la tikedo por la oficiala bankedo kostis 1.500 pesetojn. Tiu ĉi junulara bankedo estis tre bona, ne nur pro la bona etoso, sed ĉar estis elektebleco inter kelkaj menuoj, ĉiuj tre bongustaj. Cetere la gejunuloj ariĝis ĉiutage je la malfrua vespero por iri amuziĝi.

Menciinda estas la ĉeesto de multe pli granda kvanto da eksterlandanoj, ol kutime kiuj, preskaŭ ĉiuj venis el la ĵus fininta konferenco de I.L.E.I. okazinta en Portugalio. Do, ĉi tiu ĉeesto internaciigis la kongreson kaj igis paroli Esperanton. Mi esperas ke tio ĉi ripetiĝu en la venontaj hispanaj kongresoj. Inter la eksterlandanoj elstaris la simpatia koreano s-ro So Gilsu, kiu prezentis lumbildojn pri la Movado en Koreo.

Rilate al la misfunkciado de la Kongreso de Zaragoza, ankaŭ direbla pri pasintaj hispanaj kongresoj, mia privata opinio estas ke ĉiaspecaj kongresoj neniel taŭgas por varbi novajn esperantistojn, des pli se ili estas junuloj. Dum ĝi estis multe da vakuoj, oni praktikis malmulte da Esperanto, la enhavo de la libroservo estis malgranda, la informado pri novaj aranĝoj aŭ ŝanĝo de antaŭaj estis senefika, k.t.p.

Sed la plej malbona afero kio okazis en Zaragoza estis la malatento al la gejunuloj, inter kiuj troviĝis pli granda proporcio da bonaj Esperanto-parolantoj.

Página 5 del original

Sekve mi, kiel junulo kaj vicprezidanto de H.E.J.S. (junulara sekcio de H.E.F.) per tiuj ĉi paĝoj deziras plendi pri la malrespektemo kiun suferis la prezidanto de HEJS kaj aliaj gejunuloj fare de du membroj de la organiza komitato de la kongreso, kiujn ne indas mencii; la afero estis ne tolerebla. Tiuj ĉi «personoj» ankaŭ taksis la junularan sekcion kvazaŭ ĝi estus ludo de infanoj, kiam ili povas ricevi lecionojn pri esperantisteco kaj sindonemo de tiuj junuloj. Ne estas korekte ke la estontaj gvidantoj de nia Movado ricevu trakton je tria aŭ kvara kategorio.

Kaj mi finas dirante ke la celo de miaj kritikoj ne estas la simpla atako, sed la lernado por ke tio ne okazu venontece. Ni esperu ke ne pravu la diraĵo: «La homo estas la sola besto kiu stumblas du fojojn en la sama ŝteno».

Carles N. Moya i Seguí.

NECESAJ ŜANĜOJ POR NIAJ HISPANAJ KONGRESOJ

Krom mia artikolo pri la lasta hispana kongreso, mi deziras paroli pri diversaj faktoj de niaj hispanaj kongresoj ĝenerale.

Mi startas el la bazo ke Esperanto ne estas hobio, do, laŭ mi, vera esperantisto ne pensas ke Esperanto estas solvo por okupi la liberan tempon, kiel farante puzlon, rigardante televidon aŭ ordigante poŝtmarkojn. Esperanto estas idealo por kiu ni laboras, ĉar ĝia venko estos transcenda por la progreso de la Homaro.

Do, ni devas apliki tion ĉi diritan al nia agado, ĉi kaze al niaj kongresanoj. Pro tio mi opinias ke ni kongresas por labori, ne por turismi, kio povas esti, sed kiel dua afero.

Por plibonigi la organizon de la Movado en nia

Página 6 del original

lando ni ne devas enfermiĝi kiel ni faras, sed viziti eksterlandaj aranĝojn en landoj kie la movado progresas por lerni el ili kaj peti konsilojn.

La datoj de niaj hispanaj kongresoj kutime koincidas kun unu el la du ĉefaj aranĝoj de la Esperanto Movado: la Universala Kongreso kaj la Internacia Junulara Kongreso. Tio malfaciligas la partoprenon en tiuj internaciaj aranĝoj, kio kontribuas al nia enfermiteco, des pli ke Esperanto estas la internacia lingvo.

Sekve ni devas rigardi kion faras la plej fortaj landaj organizoj en Eŭropo, kiel Britio, Okcidenta Germanio, kaj aliaj; ili faras sian nacian kongreson dum printempo kaj partoprenas amase en la Universala Kongreso kaj en la Internacia Junulara Kongreso. Ili faras la nacian kongreson en finsemajno, kio ebligas la partoprenon de la plejmulto; daŭras kvar tagojn.

Fine mi konkludas mian opinion (esprimitan dum la ĝenerala asembleo de HEF en la zaragoza kongreso): la hispana kongreso devas okazi dum finsemajno en printempo aŭ aŭtuno, daŭrante tri aŭ kvar tagojn, lasante la ĉefajn kunvenojn kaj aranĝojn por la vendredo vespere, sabato kaj dimanĉo, aldonante la ekskursojn, turismajn vizitojn kaj alispecajn amuzojn por la aliaj tagoj. Tio ĉi ŝajnas al mi ke plibonigos la Movadon en nia lando.

Carles N. Moya i Seguí.

ESPERANTO-KURSOJ

ELEMENTA KURSO, gvidata de S-ro Félix Navarro, lunde, merkrede kaj vendrede, de 7ª ĝis 9ª vespere.

KONVERSACIA KURSO, gvidata de S-ro Johano Antono Giménez, lunde, merkrede kaj vendrede, de 7,30 ĝis 8ª vespere, per la libro «Amuzaj Dialogoj».

Página 7 del original

[BILDO p.7] Ĉirkaŭ la presita titolo, manskribe aldonita proverbo dividita en du partojn, maldekstre kaj dekstre de la vorto PROVERBA: «Kiam Kato promenas,.. la musoj festenas.»

PROVERBA ESPERANTO-KONKURSO

Reguloj kaj premioj: Legu la bultenon de Julio 1982, nº 2.

Solvo de la pasinta numero:

11- Al perro flaco todo son pulgas. Del arbol caído todos hacen leña.

12- Las paredes oyen.

13- No hay rosas sin espeinas.

14- El que calla otorga.

15- Agua corriente no mata la gente.

Partoprenantoj kiuj atingis poentojn:

Vicente Martorell 5 poentoj, Francisco Aliaga 5 poentoj.

Jen sube la sekvontaj proverboj:

16- Ĉiu havas sian ŝarĝon.

17- Inter lupoj kriu lupo.

18- Kia patro, tia filo.

19- Mano pekis, dorso pagas.

20- Pli da bruo ol da faro.

KOTIZOJ POR 1983

Jam estas pretigitaj por enspeco la kvitancoj de la Grupo por 1983. Tiuj kiuj ankoraŭ ne pagas per Banko, bonvolu veni al la Grupo kiel eble plej baldaŭ, por pagi la kotizon.

Página 8 del original

VALENCIAJ TRADICIOJ

[BILDO p.8] Inter la du vortoj de la titolo, malgranda nigra emblemo: la blazono de la urbo Valencio — kronita ŝildo kun vertikalaj strioj, flankita de du literoj «L».

LA «MOCADORÁ» DE SANKTA DIONIZO

En la matenkrepusko de tiu tago 9-ª de oktobro de 1238ª, la gloro de Jakobo la unua de Aragono, venkinto kontraŭ la maŭroj ĉe cent bataloj, faris sian triumfan eniron en la remparan urbon de Valencio. Ekde la 9ª de oktobro de 1338ª (unua jarcento de la konkero) ke la valencianoj ĉiujare datmemorfestas seninterrompe tiun eksterordinaran efemeridon.

La tago de sankta Dionizo (la festo kiu hazarde koincidas kun la historia dato) estas antikva kutimo, kiu postvivas en Valencio malgraŭ la rapida ŝanĝigo de la tempoj kaj la moroj. La valencia popolo, tiel amanta ĉiam pri ĝiaj gloroj kaj grandecoj, renovigas en ĉi tiu tago la historian rememoron de la grandioza epopeo pri ĝia Rekonkero.

Lasante flanken la estimeblan historian kaj politikan valoron kiu eldevigas tiun eventon, ni deziras priskribi kutimon bontipe valencian, naskintan pro ties fervoro, kaj tre profunde enradikiĝintan en la popola valencia animo: tiu kiu donis devenon al la «mocadorá» nomata de sankta Dionizo.

En la unuaj tempoj de post la Konkero (tre speciale ekde la ĉisupre citita jaro de 1338ª) oni celebris grandajn religiajn kaj civilajn solenaĵojn en Valencio por memorfesti ĝin. Poste, plie, estis strataj festoj dum kiuj kune kun la mirta surĵetaĵo sur la plej ĉefaj stratoj estis eksterordinaraj iluminaĵoj ĉe la publikaj konstruaĵoj, tiel kiel ankaŭ ĉe multaj privataj domoj. Oni pafis grandan nombron da bruraketoj (kutimo bruligi pulvon tre enradikiĝinta inter la valencianoj) kiujn pagis la urba Konsilantaro, kaj ankaŭ, multaj urbloĝantoj.

La eksterordinara kvanto kiun pri la diritaj eksplodaĵoj, oni faris ĉiujare dum tiu tago de oktobro en Valencio, okazigis ke la genio, la arto

Página 9 del original

kaj la bonhumuro de niaj dolĉaĵofaristoj (ecoj tiel rimarkeblaj en la karaktero de la valencianoj) kreis tion kion oni nomas valencilingve «piuletes» kaj «tronadors» faritaj el bongustega marcipano; al kiuj oni donis nedubeblajn arbitrajn formojn, kun kiuj estis aldonitaj konfititaj sekaj fruktoj, karameloj, nugatoj el Xixona, sukermigdaloj el Alcoi kaj Casinos, cinamkonfitaĵoj, k.t.p., ĉio en granda fulardo el silko aŭ el agavo (la tiamaj pli bonkvalitaj teksaĵoj), ĝi konvertiĝis en tio kio konsistigas la klasikan «mocadorá» de sankta Dionizo, per kiu ĉiujare estas regalataj la valenciaj fianĉinoj de siaj fianĉoj en la 9-a tago de oktobro; ĉi tiu kutimo ankaŭ estas tre diskonigita inter la valencia geedzaro. Antikve, se la fianĉo estis tre malavara riĉulo, estis ankaŭ kutimo enmeti multvaloran juvelon en la fulardon, metita inter unu el la strioj, kiuj ornamas la «piuleta»-n aŭ «tronador»-en, aŭ ankaŭ povis esti orringo por kunligi la kvar ekstremaĵojn de la fulardo, kiun oni fermis farinte banton per ili ĉiuj.

La montrofenestrojn de la urbaj dolĉaĵovendejoj oni ornamas per ĝiaj plej bonaj festoparadoj kaj la «tronadors» kaj «piuletes» kune kun la plej diverskoloraj grandaj fulardoj, montras ĝojan valencian noton kaj samtempe de spiriteco, en ĉi tiu moderna Valencio, tiel malsama al tiu alia de la jaro 1238ª.

Ĉi tiu festo ĉiam havis nur valencian aspekten: La valenciaj urbreprezentantoj vestas sin festoparade, kaj dankohimnas tedeumon en la Katedralo, poste la aŭtoritataro kaj la urbloĝantaro, ĉiuj prezidataj de la glora laŭdinda Reĝa Standardo (nomata Senyera) kaj la Municipa Korporacio vizitas la rajdan statuon de la reĝo Jakobo Iª, la Konkerinto, kiu staras ĉe la publikeĝardeno nomata Parterre, antaŭ ĝian statupiedon oni elmetas laŭrokronojn kaj bukedojn, kaj oni elparolas diskursojn fare de la reprezentanto de «Lo Rat-Penat» (La Vesperto, kultura societo)) kaj de la Magistrato, ĉiuj ili kompreneble en valencia lingvo

Eble en neniu alia loko el la mondo ekzistas festo egala aŭ ŝajna je ĉi tiu tiel eksterordinare valencia pri la «mocadorá», tre plena de la bongus-

Página 10 del original

taj tradiciaj dolĉaĵoj en la tago de sankta Dionizo. Ĉi tiu festo estas inter la tradiciaj kaj popolaj de nia lando, unu el la plej belaj kaj elvokaj. Tiu momento kiam la fianĉo efektivigas la tradician kaj dolĉan oferdonacon al sia fianĉino estas plena de supernoblaj kaj promesaj esperoj.

Necesas kompreni la tutan poezion en ĉi tiu antikva kutimo, grandvalora heredaĵo kiun al ni faris niaj malproksimaj antaŭuloj, kiu prezentas ĉi tiun tradicion por la valenciaj geamantoj, kiuj ĉiujare, malgraŭ la materiigo de la trepida kaj vertiĝodona nuntempa vivado, ripetas seninterrompe, je admirinda daŭrigade, por niaj novaj valenciaj generacioj. Tiel, inter la historio kaj la tipispo, daŭras ekde tiuj malproksimaj tagoj ĝis hodiaŭ la tradicia festo, kiu memorfestas la eksterordinaran kaj transcendan efemeridon de la 9-a de oktobro, datreveno pri la glora konkero de la urbo de Valencio.

Tradukis: FCO. ALIAGA

LOTERIO POR KRISTNASKO

Profitu la okazon! S-ro Seguer havas por vi tre belan loterinumeron -40231- por la kristnaska lotumado.

Se vi deziras esti riĉulo, venu tuj al nia ejo marde aŭ ĵaŭde, vespere. Milionoj atendas vin!

Flegisto de frenezulejo diras al policano:

-Unu frenezulo forkuris el la hospitalo. Vi devas trovi lin.

-Bone- diras la policano-. Diru al mi kiel li aspektas.

-Li estas senharulo kaj estas tute senkombita.

-Kiel? Ĉu vi ne diras al mi ke li estas senharulo?

-Jes, kaj ankaŭ mi diras al vi, ke li estas freneza.

Klara.

Página 11 del original

HELPILO POR LA ESPERANTO-INSTRUADO

Dum mia profesorado ĉe naciaj kolegioj, ĉiam ludante, mi instruis Esperanton al miaj lernantoj. Tute mi konsciis pri la rolo de la kantado, spritaĵoj, poemoj, anekdotoj kaj skeĉoj kiel instruhelpiloj. Tiamaniere rapide, gaje, mi plivastigis la vortprovizon de la lernantoj kaj ili parolis pli frue kaj kuraĝe.

La elektita kanzono povas koincidi kun iu aktuala situacio: «La materialo de la leciono» (numeraloj, akuzativoj, afiŝoj…). ekskursoj, renkontiĝoj, datrevenoj… …

Ĉi sube estas bela kanzono, kiu samtempe konvenas, taŭgas por tosti (laŭ la cirkonstancoj) aŭ kiel lecionmaterialo (u-modo: volitive).

FELIX NAVARRO

VIVU LA STELO!

[BILDO p.11] Kvin manskribitaj muzikliniaroj kun la melodio de la kanzono, en violonŝlosilo, kun unu bemolo kaj 6/8-takto; markoj mf., f., ss. kaj, ĉe la fino, la signo D.C. La teksto estas manskribita sub la notoj, silabigita; la unua kaj la dua strofoj staras unu super la alia, en akoladoj, kie ili malsamas.

1.- Plenigu la glasojn kaj tostu kun ni, } vivu la verda stel’! { La lingvo kreita por ĉiu naci’ } vivu la verda stel’!.

2.- Propagu Esperanton en ĉiu angul’, } vivu la verda stel’! { Aliĝu al la grupo al via kunul’, } vivu la verda stel’!.

Vivu la, vivu la, vivu la stel’!. Vivu la, vivu la, vivu la stel’!. Vivu la stel’!, vivu la stel’!, vivu la verda stel’!.

Página 12 del original

KRUCENIGMO NO 7     de ALIA-GO

[BILDO p.12] Krucenigma krado apud la difinoj: kvadrata skemo kun naŭ numeritaj kolumnoj (1–9) supre kaj naŭ numeritaj vicoj (1–9) maldekstre, la numeroj blankaj sur nigraj rondoj. La kradkampo formas rombosimilan (diamantan) figuron el blankaj ĉeloj sur nigra fono, kun unu sola nigra ĉelo en la centro (vico 5, kolumno 5).

HORIZONTALE: 1.-Vokalo. 2.-(Rad.) Frukto de arbo, specio de prunuso. 3.-Eligu sekan bruon, kiel de rompado aŭ krevado. 4.-(Rad.) Metafora parolo, kiu sub la propra senco servas por esprimi alian nur aludatan. 5.-(Rad.) Dividaĵo de popolo laŭ iuj civilaj aŭ politikaj kondiĉoj. (Triviale) Sekskuniĝi kun virino. 6.-Loĝanto en Irano. 7.-Grupiĝo, en kiu la aldehida funkcio najbaras duoblan ligon. 8.-Metalo tre multvalora. 9.-Simbolo de la argono.

VERTIKALE: 1.-Simbolo de kalio. 2.-(Rad.) Araba virnomo. 3.-Distingebla por la okulo, por la orelo aŭ por la spirito. 4.-Loĝanto de Uresujo (fantasta lando. 5.-(Rad.) Ree prezenti al si en la spirito antaŭe viditajn bildojn. Literoj de arano. 6.-Komenciĝo (3 literoj). Movo de iu, aŭ io falanta (4 literoj). 7.-Pli malpli flava likvaĵo, sekreciata de la renoj. 8.-(Inv.) Veni post sep antaŭaj. 9.-Internacia sufikso uzata por formi landnomojn.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCENIGMO

HORIZONTALE: 1.-Ejo. 2.-Glavo. 3.-Klavaro. 4.-Orepo. Kfg. 5.-Deko. Oiso. 6.-Opo. Ardeo. 7.-Omikret. 8.-Olivo. 9.-Oro.

VERTIKALE: 1.-Odo. 2.-Krepo. 3.-Glekomo. 4.-Elapo. Ilo. 5.-Javo. Akir. 6.-Ova. Or/Rvo. 7.-Orkideo. 8.-Ofset. 9.- Goo.

Edita: Grupo Esperanto de Valencia

Dep. Legal V-1683-1983

Redactor: José Pérez Sempere

Texto completo del número 8 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de diciembre de 1983: 11 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 8, diciembre de 1983.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1983_n08_dec

Qué tiene de especial este ejemplar

• El esquema genealógico de la página 6 no cuadra con el texto al que acompaña: el texto da nueve hijos a Marko Zamenhof y nombra a las cuatro hijas (Sara, Fanja, Aŭgusta e Ida), pero del esquema solo cuelgan ocho e Ida queda fuera.
• En esa misma página los nombres van de dos maneras: el texto escribe «Klara Silbernik» y «Aleksandro Silbernik», con be, y «Fanja» y «Lidja», mientras que el esquema imprime «Aleksandro Silvernik», con uve, «Fania» y «LIDIA».
• Dos nombres propios salen mal impresos: el programa del Día de Zamenhof cita «la strato D-ro Zamenhoj», con jota final (p. 3), y el artículo sobre el jazmín llama al poeta Josep Carner «Jozefo Carner» en un párrafo y «Carnner» en el siguiente (p. 9).
• El número va mecanografiado con una máquina sin los signos del esperanto: donde toca «ĥ» imprime la «ñ» castellana —«paroña preĝejo» (p. 3), «ñaosa problemo» (p. 5), «(ÑAZMIN)» (p. 8)— y las mayúsculas Ŝ y Ĝ salen sin sombrero, en «Sajnas» (p. 4) y en el título «LA ESPERANTIGADO EN LA FAMILIO ZAMENHOF» (p. 6).
• Ninguna página del ejemplar va numerada, y el pliego central va impreso como una sola plana que cruza el doblez: en él caben las dos columnas del artículo sobre la familia Zamenhof y, debajo, el esquema genealógico enmarcado, que ocupa todo el ancho.
• El número lleva añadidos hechos a mano: las dos viñetas de humor —la del pulverizador «KONTRAŬ-PESTILO» (p. 2) y la del vertedero «KAJ… KIO ESTAS EKOLOGIO?» (p. 10)— van firmadas «S. Ricarte» con la misma letra, y el título impreso PROVERBA ESPERANTO-KONKURSO (p. 7) se completa a mano, a lado y lado, con el proverbio «Kiam Kato promenas,.. la musoj festenas.», el mismo rótulo que ya llevaba el número anterior.
• La traducción del artículo sobre el jazmín (p. 8-10) va poniendo entre paréntesis cómo suenan las palabras que cita —«YASMIN» (JASMIN), «gessamí» (ĝesami), «llessamí» (lesami), «Tirant lo Blanc» (blank), «gesmir» (ĝesmir), «gesmil» (ĝesmil)—: son pronunciaciones, no grafías alternativas. En «de Rois de Corella» (Koreja)» hay, además, una comilla de cierre que no abre ninguna.

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la kovrilo: verda rektangula bandero kun blanka desegnaĵo de la Torres de Serranos maldekstre, granda blanka lunarko kiu formas la komencan literon de la titolo, kaj kontura kvinpinta stelo dekstre. La titolo, per grasaj blankaj majuskloj, legiĝas VALENCIA LUNO.

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – VALENCIA-8

DUA EPOKO – Nº 8 Tel.: 326 96 16 DECEMBRO 1983

ZAMENHOF 1983

[BILDO p.1] Nigra-blanka fotografaĵo maldekstre de la teksto: la memorplato pri Zamenhof, kun lia portreto, fiksita sur muro apud ŝtuparo kaj ornamita per granda laŭra krono kun rubandoj.

Kiam en ĉi tiu tempo ni kontemplas la longan periodon de la naskiĝo de la internacia lingvo ĝis la tempo aktuala, kaj pensas la penojn de Zamenhof, kiam li imagis la ideon pri ligvo facila kaj utila por ke ĉiu homo en ĉiu spaco de la tero povu sin komuniki kun homoj de la cetera parto de la mondo, kaj la laboron de ĉiu persono laboranta pri la sama ideo, ni ne povas ne senti sinceran emocion kaj dankon al la tuta laborantaro pri nia afero, komencante kun la kreinto kaj finante kun la kontinuantoj de tiu giganta entrepreno.

La konsiderinda kvanto da lernolibroj, vortaroj, legolibroj, romanoj, libroj de vojaĝoj, konferencoj, kongresoj, renkontiĝoj, turismaj vojaĝoj, rilatoj inter esperantistoj el diversaj landoj, korespondado, k.t.p., sugestas la impreson de tia admirinda

Página 2 del original

laboro farita de ĉiuj interesuloj, kiuj de tempo al tempo kreskas en geometria progresado.

Kaj ni, unu jaron pli, atingas unu pluan mejloŝtonon voje al la triumfo de nia idealo, kiu alproksimiĝas kun gigantaj paŝoj. Ni devas pro tio esti tre kontentaj pri la penoj de tiom da idealistaj homoj.

J. BOSCH

LEGU LA PROGRAMON PRI LA ZAMENHOF-TAGO ⟶

[BILDO p.2] Humura desegnaĵo per nigra inko, subskribita permane «S. Ricarte»: mano tenas ŝprucbotelon kies etikedo diras KONTRAŬ-PESTILO kaj ŝprucas al flugantaj insektoj; malsupre dekstre kuŝas la terglobo kun homa vizaĝo, videble frapita.

1903 – 1983

80ª Datreveno de la fondiĝo de

VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

[BILDO p.2] Dekstre de la teksto: nigra kvinpinta stelo kun la vorto ESPERANTO en blanka bendo tra ĝia mezo, kaj apude la blazono de Valencio (kronita ŝildo kun la kvar palisoj kaj la vespertokrestro).

Página 3 del original

ZAMENHOFA TAGO

Por festi la CXXIV datrevenon de la naskiĝo de nia Majstro, Valencia Esperanto-Grupo organizas la sekvantajn aktojn:

Dimanĉo 18-a Decembro

11-a matene: Ĉe la apuda paroĥa preĝejo de Skta. Antono (strato Skta. Jacinto) la katolikaj esperantistoj partoprenos meson, memore al niaj forpasintaj gesamideanoj.

12-a matene: Ĉe la strato D-ro Zamenhoj, oni surmetos laŭran kronon al la memorplaton pri nia Majstro.

14,30 tagmeze: Bankedo ĉe la Restoracio ORTIZ strato Mayor, 16, Mislata.

M E N U O

1.- Salato. 2.- Paeljo. 3.- Merluĉo kun verda saŭko. 4.- Glaciaĵo 5.- Kafo kaj likvoroj.

PREZO: 850 ptoj.

La manĝbiletojn estas aĉeteblaj ĉiutage, ĉe la Grupo, de 7-a ĝis 9-a vespere, ĝis la antaŭa vendredo, persone aŭ telefone (326 96 16). Neĉeesto postulas la pagon de la mendataj manĝbiletoj.

Tuj post la tagmanĝo, en nia ejo, S-no Gargallo prezentos lumbildojn pri la Universala Kongreso de Esperanto, okazinta en Budapeŝto dum la pasinta monato Aŭgusto, kun la partoprenado de kelkaj membroj de nia Grupo

NE RESTU HEJMEN!… PARTOPRENU LA ZAMENHOFAKTOJN!

Página 4 del original

LA ANGLA LINGVO KAJ ESPERANTO

Okaze de la komenco de miaj dumonataj Esperanto-kursoj, kaj dum la semado de nia nobla idealo, multfoje oni diris al mi:

«Neniam kaj neniel Esperanto povos konkuri kun la angla».

Estas sciate la kreskanta influo de la angla lingvo en la komerco, en la scienco, en la turismo kaj eĉ… en la verkokantoj produktitaj ĉiulande pere de tiu idiomo. Ni ne forgesas, ke ĝi estas deviga lernobjekto en la lernejoj kaj liceoj de multaj landoj. Ankaŭ ĉe ni, en Hispanio, amaso da gelernantoj lernas la anglan.

Kiu volas lerni fremdan lingvon klopodas akiri la ĉefajn kvar kapablojn: paroli, aŭdkompreni, skribi kaj legi kun kompreno. En la angla estas relative facilaj la skribado kaj legado; sed la parolado kaj aŭdado estas ege malfacila pro la prononcado. Sufiĉas, ke unu el la kvar kapabloj estu malfacile akirebla por fiaskigi la komencantojn. Ŝajnas preferinde komenci per facila idiomo la lernadon de fremdaj lingvoj por kuraĝigi ilin, kaj Esperanto estas la plej facila lingvo de la mondo. Ĝi estas romana lingvo; ĝia vorttrezoro estas romana. La ortografio estas fonetika. Oni parolas kiel oni skribas, oni skribas kiel oni parolas. Komparu kum ĉi tio, ke en la angla oni devas duoble lerni ĉiun vorton: unue, la ortografion, poste, la prononcon.

La angla, same kiel multaj el la nomataj naturaj lingvoj (franca, germana, rusa, araba) havas multajn morfemojn, kun pluraj alomorfoj. Ni ne forgesu, ke ju pli da alomorfoj despli malfacileco en la lernado.

Laŭ enketo farita, ne al la gelernantoj, sed inter mezlernejaj profesoroj pri la scipovo de la angla, tre malmulte da ili deklaris sin kapablaj legi kaj paroli ĝin.

Página 5 del original

Laŭokaze mi reliefigis, ke la angla estas nacia idiomo, kaj tial ĝi ne plenumas gaje tiun rolon de internacieco. Se tiu ĉi idiomo estus la ĝusta solvo kiel lingvo internacia, kiel klarigi, ke en Usono progresas la Esperantista movado kaj en Britio okazis la plej alta nombro de Universalaj Kongresoj de Esperanto?. En la Brita Parlamento estas pli ol 120 membroj, el malsamaj politikaj partioj, kiuj favoras al Esperanto. La angla neniam povas esti, laŭ mia opinio, vere internacia, ĉar por alproksimigi la homojn al ĝi mankas kion neniam povos havi: la neŭtralecon.

Kiel ĉiuj aliaj naciaj lingvoj, la angla estas elitema, ĉar ĝia lernado, sukcesa lernado, apartenas nur al la havantoj da tempo kaj mono. Kontraŭe, Esperanto, kiun oni instruas senpage, pro ĝia logiko kaj simpleco postulas nur malmulte de la tempo bezonata en la lernado de la angla lingvo.

La novaj ŝtatoj en Afriko komprenis, ke la lingva kaj kultura dependeco de siaj iamaj koloniaj metropoloj estas precipe danĝera minaco en la konstruaĵo de sia sendependeco. Inter aliaj, Kenjo abolis la anglan. La bazo de ĉiu sendependo estas la nacia lingvo.

Esperanto (nenies kaj ĉies propraĵo) protektas la naciajn idiomojn kaj donas al la homaro la eblon interkompreniĝi, la veran solvon de la lingvistika ĥaosa problemo, la malaperon de la idiomaj diskriminacioj kaj ebligus pli ĝuste konservi egalan rajtecon inter ĉiuj etnaj lingvoj. La logiko kaj estrukturo de Esperanto ege helpas nin en la lernado de naciaj idiomoj.

Fine, estas pruvite, ke kiu unue lernis Esperanton kaj poste (aŭ samtempe) la anglan, atingas la celon pli frue ol kiu lernis la anglan. Plie, la unua havas la avantaĝon scipovi ne unu lingvon, sed du: Esperanto kaj la anglan.

F. NAVARRO

Página 6 del original

LA ESPERANTIĜADO EN LA FAMILIO ZAMENHOF

Lazaro Ludoviko Zamenhof, la aŭtoro de la esperanta lingvo, naskiĝis en Bjalistoko, urbo de Polonio, la 15-an de decembro de 1859. Lia patro nomiĝis Marko kaj lia patrino Rozalia. Lia patro estis instruisto de franca kaj germana lingvoj kaj havis 9 gefilojn: Kvar filinojn (Sara, Fanja, Aŭgusta kaj Ida) kaj kvin filojn (Felikso, Henriko, Leono, Aleksandro kaj Ludoviko).

Ludoviko Zamenhof komencis verki la internacian lingvon lernante ankoraŭ la lastan kurson en la gimnazio; la «praesperanto» jam estis preta. Post la abiturienta ekzameno li foriris el Polonio por lerni medicinon en la Moskova universitato, poste specialiĝis pri oftalmologio en Vieno.

L. Zamenhof edziĝis al Klara Silbernik. Lia bopatro, Aleksandro Silbernik, helpis lin finance eldoni la unuan lernolibron. En la familio aktivis kiel esperantistoj tri fratoj kaj unu bofrato de Zamenhof. Aleksandro, Felikso kaj Leono kiuj prenis respektive la pseŭdonimojn: Azo, Ger kaj Lozo. El la 8 gefratoj de lia edzino, nur unu esperantiĝis, la bofrato Aleksandro Silbernik el Usono.

Zamenhof havis tri gefilojn: Adamo, okulkuracisto, estro de oftalmologia fako en la Varsovia Universitato; Sofia, kuracistino, fakulino pri pediatrio kaj Lidja, juristino. Adamo edziĝis al Wanda, al kiu naskiĝis filo: Ludoviko. Lidja dediĉis sian tutan vivon al Esperanto kaj tradukis, inter aliaj, la romano «Quo vadis».

La unua mondmilito suferigis multe Zamenhofon, pro tio li mortis kormalsane la 14-an de aprilo 1917.

Komencante la dua mondmilito, en septembro 1939 germana bombo trafis la hejmon de Zamenhofoj kaj detruis la dokumentojn pri esperanto. En 1940 la faŝistoj arestis Wandan, Sofian, Lidjan kaj mortpafis Adamon. En 1942 Sofia kaj Lidja estis transportitaj al koncentrejo kaj finfine mortigitaj, sed Wanda kun sia juna filo Ludoviko sukcesis eskapi.

La vidvino de Adamo Zamenhof, Wanda, mortis en la jaro 1954 kaj la filo, Ludoviko, ankoraŭ vivas. Li estas inĝeniero kaj havas du filinetojn: la pranepinoj de L. L. Zamenhof.

JOHANO

[BILDO p.6] Genealogia skemo enkadrigita per dika nigra rando, kiu okupas la tutan malsupron de la duobla paĝo. Supre maldekstre: «Marko Zamenhof ∞ Rozalia Sofer»; supre dekstre: «Aleksandro Silvernik». De la unua paro pendas horizontala streko kun naŭ branĉoj al la nomoj: FELIKSO, Sara, Henriko, LEONO, Fania, Aŭgusta, ALEKSANDRO, LUDOVIKO; de la dua paro pendas branĉo al ALEKSANDRO kaj alia al Klara. LUDOVIKO kaj Klara estas ligitaj per la geedza signo «∞». De ili malsupreniras streko al la dua generacio: «Sofia LIDIA Adamo ∞ Wanda», kaj de Adamo kaj Wanda sago malsupren al «Ludoviko».

Página 7 del original

[BILDO p.7] La titolo de la rubriko estas kombinita kun permane skribitaj vortoj: maldekstre supre, kursive, «Kiam kato promenas,..», kaj dekstre, same permane, «la musoj festenas.», ĉirkaŭante la presitajn grasajn majusklojn PROVERBA ESPERANTO-KONKURSO.

PROVERBA ESPERANTO-KONKURSO

Solvo de la pasinta numero:

16- Ĉiu havas sian ŝarĝon. Cada cual con su cruz.

17- Inter lupoj kriu lupo. Allá donde fueres haz lo que vieres.

18- Kia patro, tia filo. De tal palo tal astilla.

19- Mano pekis, dorso pagas. El que la hace la paga.

20- Pli da bruo ol da faro. Mucho ruido y pocas nueces.

Sendis korektajn solvojn kaj atingis poentojn:

Vicente Martorell, 5 poentoj.

FINO DE LA KONKURSO

Ne finiĝis nia stoko, ankoraŭ restas esperantaj proverboj sed nia celo ne estas elĉerpi ĝin. Movi la entuziasmon kaj la partoprenadon estis nia celo. Okazas ke ĉiam partoprenas la samaj, pro tio ni finas ĉi tiun konkurson dankante al konkursantoj lian partoprenadon. Ni incitas ilin kaj la legantojn por nova konkurso. Kuraĝu!

Partoprenintoj kiuj atingis premion:

1ª premio: Vicente Martorell… 19 poentoj. 2ª premio: Francisco Aliaga…. 11 poentoj.

Ambaŭ povas elekti ĉu abonon al iu ajn E-gazeto dum la jaro 1984 ĉu E-libron. Bonvolu, skribu al ni dirante kion vi deziras. La premioj estos disdonitaj post la manĝado en la venonta Zamenhofa tago.

Gratuloj al niaj venkintoj.

JOHANO

Página 8 del original

[BILDO p.8] Inter la du vortoj de la granda titolo VALENCIAJ … TRADICIOJ staras malgranda desegnaĵo de la blazono de Valencio: kronita ŝildo kun vertikalaj strioj.

VALENCIAJ TRADICIOJ

JASMENO RIMIĜAS KUN ĜARDENO

La muzulmanan devenon pri la ĝardenoj aŭtentike valenciaj oni rimarkas inter aliaj aferoj pro la intenseco de ilia parfumo.

Kaj unu el la plej bonodoraj floroj estas la JASMENO, kiu importis el Persujo la mahometanoj, konsciencaj ĝardenistoj.

Ne estas manka pri simbolismoj ĉi tiu floro, komencante pri ĝia nomo. La vorto «YASMIN» (JASMIN) estas laŭ opinio de kelkaj specialistoj, altgrade elokventa, ĉar proklamas ĉi tiun sentencon kiu tiel utila povas rezulti dum la vivo: «La malespero estas eraro». Kaj proklamas tiun veron, ĉar-ĉiam, laŭ la specialistoj- «YAS» (JAS) signifas koleriĝo kaj «MIN» samvaloras al mensogo.

Alimaniere, certa orienta Horacio asertis: «Flora jasmenbranĉo sur la kapo, santala smiraĵo kun safrano ĉe la korpo kaj amata belega virino, estas tri aferoj kiuj anstataŭas la paradizon».

Kaj oni povas diri ke la hispana vorto «JAZMIN» (ĤAZMIN) troviĝas tre proksima al la devena formo. Valencilingve, la nomo pri la blanka floro -kiun la katalunanoj kaj majorkanoj nomas «gessamí» (ĝesami) aŭ «llessamí» (lesami) k.t.p.- estis spertinta ian leĝeran ŝanĝon tra la tempo. En la fama romano «Tirant lo Blanc» (blank) kaj en la elegantaj verkoj de Rois de Corella» (Koreja), oni uzis la vorton «gesmir» (ĝesmir). Sed nuntempe, ĉi tiu formo estas anstataŭata, antaŭ ĉio en la ordinara lingvo, per la formo «gesmil» (ĝesmil) ja tre eŭfona.

Indus ke la valenciaj verkistoj proprakriterie kontribuus por defendi la influon de tiu vorto «GESMIL», pro la aŭtoreco kiu devus doni la fakton, ĉar Valencio estas jasmenlando.

Ĉu senkosta jeso?… Ne, certe. Jam en 1382-a skribis la reĝo Don Petro la Ceremonia al sia vokto

Página 9 del original

en Valencio -t.e. al submastro pri la reĝa havaĵo- mendinte al li jasmenojn de tiuj kiuj oni kreskis ĉi tie, t.e., de tiuj kiuj havas grandan kaj larĝan floron.

Nedudeble, ke tiu reĝa frazo estas rememorigata je relativa frekvento. La granda kataluna poeto Jozefo Carner prologis libron en 1909-a, titolita «Las siestas del Cañaveral» (La siestoj de la Kanejo), pri kies aŭtoro li diris: Nia kara amiko García Sanchiz estas valenciano naskiĝinta en tiu amlando en kiu la jasmenoj, kiel certigis nia grandanima reĝo Petro la Ceremonia, estas «grandaj kaj larĝaj».

Lasante tiun kuriozegan konjunkcion inter Carnner kaj García Sanchiz -kiuj poste estis sekvintaj vojojn tiel malsamajn- estas bone rememori pri alia monarko, Don Marteno la Kompatema, kiu skribis en 1406-a al la valencia ĝardenisto Bartolomeo Guerau dirante lin ke li deziras planti en la ĝardeno de sia plej granda palaco en Barcelono kelkajn jasmenojn. Pro tio, li ordonis ke kiel eble plej baldaŭ oni ekspedu al li tri jasmenojn inter la plej belaj kiuj estas en la Reĝa Palaco de Valencio, kiuj estu sendataj kompletaj kaj kun la tuta radikaro tre bone protektita, por ke ili ne mortu dumvoje.

Kio pli?… En tempoj de la reĝo Ferdinando la Katolika, iris al Sevilo, kiel oni scias, valenciaj ĝardenistoj por zorgi la ĝardenojn en la Alkazaro, kie ili plantis multenombrajn arbojn kaj arbustojn, akiritaj en Valencio. Kaj dum 1485-a, Vilhelmo Salvador, karavela mastro, portis por la sevila ĝardeno diversajn plantaĵojn, inter ili dek jasmenajn bazotrunkojn, «Pro tio ke la famaj sevilaj jasmenoj -komentis madrida historiisto- trovas sian lokon kaj devenan epokon per ĉi tiuj novaĵoj».

En Valencio, la jasmenojn oni povas vidi… kaj flari ilin! Ĉe la pordoj de kelkaj kampardomoj kaj kabanoj; sur kortoj aŭ kortetoj de vilaĝaj loĝejoj; ĉirkaŭe de vilaoj pli aŭ malpli diskretaj arkitekture, kiuj estas konstruitaj por somerumi…

Tie kaj ĉie, kie ili troviĝas, kiel malavare

Página 10 del original

ili parfumas la someraj noktoj! Ĉar estas dum somero kiam la valencia jasmeno atingas tutan sian forton kaj pravigas la priskribon de la ceremonia reĝo. Kaj dum tiuj serenaj noktoj en kiuj la luno ŝajnas el argento sur heraldika lazuro, la floroj tiel blankaj estas kiel fabela stelaro (konstelacio) de bonodoraj steletoj inter la verdaj folioj…

FRANCISCO ALMELA Y VIVES Esperantigis Fco. Aliaga

LERNOLIBROJ

Novan lernolibron «Nuevo método de Esperanto» de la hispana akademiano de la E-lingvo Fernando de Diego, ni aĉetis por nia biblioteko. Ĝi kovras vakuan lokon en la memlernado de la hispanoj, ĉar post la elementalaj kursoj, preskaŭ ĉiuj progresantaj lernolibroj estas eldonitaj per E-lingvo, sed neniu per baza hispana lingvo. Ĉiuj memlernantoj, kiuj ankoraŭ ne regas flue Esperanton, povos daŭrigi ĝin per tia nova metodo.

[BILDO p.10] Humura desegnaĵo per nigra inko, subskribita permane «S. Ricarte»: paro — knabino kaj junulo kun okulvitroj — sidas sur amaso da forĵetitaj aĵoj (malnovaj lavmaŝinoj, televidiloj, radoj, ladskatoloj) meze de rubejo, kun ratoj ĉirkaŭe. La knabino demandas, en parolbalono: «KAJ… KIO ESTAS EKOLOGIO?»

Página 11 del original

KRUCENIGMO Nº 8

de ALIA-GO

[BILDO p.11] Dekstre supre: krucenigma krado kun kolumnoj numeritaj de 1 ĝis 9 supre kaj vicoj de 1 ĝis 9 maldekstre. La formo estas kruca, kun elstaraj anguletoj; kelkaj kvadratoj estas nigraj kaj unu, en la centro (vico 5), portas nigran X-forman markon.

HORIZONTALE: 1.-(Inv.) Ĉiu el la du flankaj partoj de konstruaĵo. Prepozicio. 2.-(Rad.) Malgranda pelvo, kun kvar piedoj. Sufikso signifanta objekton similan al tiu esprimita per la radiko (adjektive). 3.-Malgrandaj personoj. Sufikso de la pasiva futura participo. 4.-Birdoj el la ordo de paseroformaj birdoj. 5.-Literoj de taĉo. Prepozicio. 6.-Persona pronomo (3 literoj). Prepozicio (2 literoj). Poseda adjektivo (3 literoj). 7.-Interjekcio uzata por esprimi malkontentecon. Metafizika teorio. 8.-Malplezuri pro senintereso aŭ neokupiteco. Opon de ok aferoj. 9.-(Rad.) Tio, kion devas diri aŭ fari aktoro en filmo. Multvalora metalo.

VERTIKALE: 1.-(Rad.) Konformi sin al tio, kion alia persono ordonas aŭ malpermesas. Prepozicio. 2.-Adjektivo de meblo sur kiu oni kuŝas por ripozi, dormi k.t.p. La ekstrema parto de la brako. 3.-Rompi la geedzan fidelecon. Sufikso signifanta personon, individuon. 4.-Pagi por liberigi iun el kaptiteco. 5.-Du vokaloj. Nea adverbo. 6.-Merganaso. 7.-La deksesa greka litero. Speco de agato. 8.-Lirikaj poemoj, dividitaj en strofoj. (Rad.) Seksa pasio kaj volupta inklino al iu. 9.-(Rad.) Mamulo el la ordo de ronĝuloj. Frakcio kun numeratoro.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCENIGMO

HORIZONTALE: 1.-I. 2.-Ume. 3.-Kraku. 4.-Alegori. 5.-Klas. Fiki. 6.-Iranano. 7.-Enalo. 8.-Oro. 9.-A. VERTIKALE: 1.-K. 2.-Ali. 3.-Klare. 4.-Uresano. 5.-Imag. Nara. 6.-Eko. Falo. 7.-Urino. 8.-Iko. 9.-I.

Edita: Grupo Esperanto de Valencia Dep. Legal V-1683-1983 Redactor: José Pérez Sempere

Texto completo del número 9 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de febrero de 1984: 13 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 9, febrero de 1984.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1984_n09_feb

Qué tiene de especial este ejemplar

• El ejemplar no lleva ninguna numeración de página impresa: las referencias a páginas siguen el orden de los folios, no ninguna cifra que esté en el papel.
• La estadística de los cursos de la «Lerneja paĝo» atraviesa el cambio de folio: empieza en la cuarta página y las tres últimas filas del bloque «Propagandilo» —Radio kaj TV, «Expo Jove», Aliaj— están ya en la quinta. Las cuentas tampoco cuadran: en el bloque «Kalendaro» falta el tercer trimestre, porque salta de «2ª kvaronjaro» a «4ª kvaronjaro», y por eso suma 102 en vez de los 110 alumnos; el bloque «Propagandilo» suma 109.
• En la tabla «Etato de nia libroservo» (p. 8) la columna de 1980 sólo lleva la cifra de STOKO; las tres casillas de arriba —AĈETADO, VENDADO, PROFITOJ— están vacías y las cruza una flecha vertical hecha a mano que baja hasta esa fila.
• La canción «ĈIU, ĈIU» (p. 10) va toda a mano: los pentagramas, las notas y la letra partida en sílabas debajo de ellas. La atribución escrita arriba a la derecha, «Teksto kaj muziko de Nicanor Melinaro», tiene el apellido de lectura ambigua —puede leerse igualmente «Metinaro»—, y dentro de la letra hay dos sitios que no se leen con seguridad, «helpo de mi mik’» y «ŝi ni ĝas».
• La última página reproduce en facsímil una carta mecanografiada del presidente sobre el papel de carta del Grupo, fotocopiada: hacia los dos tercios de la altura la atraviesa una banda horizontal más oscura con una raya, que pasa por encima de las palabras «montri al ili ke tia unueco nur estas» sin hacerlas ilegibles.
• El esperanto del número se sale de la norma en varios puntos, y así está impreso: en el poema «OKULOJ», «ĉiam enemantaj», «per sureirisa ondo» y «Okuloj viaj, bruna»; en la página de radio, «Ĉu ankaŭ aliajn esperantajn radioelsendoj?»; y en el artículo de las fallas, firmado «Tradukis: Fco. Aliaga», «genajbaroj», «vestigis», «ke la labortagoj… oni laboris» y superlativos a la castellana como «la festo pli populara en Valencio».
• Dos nombres aparecen de dos maneras dentro del mismo número: el presidente firma la carta como «Paskal Pont» y la crónica de la fiesta de Zamenhof lo llama «s-ro Pascual Pont»; el librero firma «Manuel Gargallo Monforte» en la página 8 y es «Manolo Gargallo» en la once.
• Todo el número va en esperanto; el único trozo en otra lengua es la cancioncilla valenciana que cantan los chiquillos recogiendo trastos, «Per ahí hi ha una estoreta velleta…», impresa en la página 7 con la traducción al esperanto en mayúsculas debajo de cada verso.

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la kovrilo: verda rektangula kampo kun blanka desegnaĵo de la Serranos-turoj maldekstre, granda blanka lunarko kiu formas la komencan literon de la titolo, la vortoj VALENCIA LUNO per grasaj blankaj majuskloj, kaj kontura kvinpinta stelo dekstre.

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – ☎ 326 96 16 – VALENCIA-8

Nº 9 – FEBRUARO 1984

[BILDO p.1] Nigra-blanka desegnaĵo maldekstre: duonfigura portreto de juna virino kun longaj krispaj haroj, kun malkovritaj ŝultroj kaj drapiraĵo, rigardanta malsupren kaj dekstren.

OKULOJ

Tra bluaj lagoj, flatas vin la mondo, ĉar sur ĉi akvoj ĉiam enemantaj, la mondaj bildoj, enkarceriĝantaj restadas per sureirisa ondo.

Kontraste vian el obskur’ vizaĝon, dumtage, viaj okulegoj, sunoj aspektas, kaj dumnokte, brilaj sunoj dorlote forigantaj de mi l’ saĝon.

Okuloj viaj, bruna, la koloron posedas, kiu en ilian enon sinkigis mian elkaptitan koron.

Posedas vi, mistera, la mienon, rigardon rava, kaj dolĉĉarma koron, igantajn ĉiam for de mi la penon.

S. RICARTE

(Oktobro 1982)

Página 2 del original

ĜENERALA ASEMBLEO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

kiam: 23-an februaro 1984, 7-an vespere. kie: Sidejo de la Grupo, G. V. Fernando el Católico, 45, 3ª.

TAGORDO:

1.- Legado kaj aprobo de la antaŭa akto. 2.- Elekto de novaj estraranoj. 3.- Ĉefaj agoj de la pasinta jaro kaj celoj por la nuna. 4.- Bilanco 1983 kaj budĝeto 1984. 5.- Petoj kaj demandoj.

La ĝenerala asembleo estas la plej grava ago de ĉiu esperantisto. Tie oni decidos la sorton de Esperanto en Valencio. Nepre ĉiuj devas kunveni.

Normoj por la elekto de novaj estraranoj:

Leĝe, la nuna estraro devas daŭri dum alia jaro, sed praktike ni bezonas helpon, ĉefe por administracia kaj sekretaria laboro, kaj ankaŭ ni revas havi delegitojn de la esperantaj fakoj: fervojistoj, filatelistoj, turismo, IKUE, SAT, MEM, k.t.p. Tial oni alvokas al ĉiuj kiuj povas roli en tia senco, aŭ konas iun kiu povus tion fari, prezentu al si mem aŭ al li, kiel kandidaton por tio, oni devos prezenti al la nuna estraro, plej malfrue duonhoro antaŭ la komenco de la ĝenerala asembleo, bileton kun kompleta nomo kaj, laŭeble, taskon kiun oni povus plenumi.

Celoj por la jaro 1984

La estraro proponis kiel kolektivan celon por tiu ĉi jaro: PLIGRANDIGI KAJ PLIBONIGI LA ANOJN EL NIA GRUPO. Tio povus esti direktita en du sencoj:

1.- Starigi novajn rilatojn «movado-lernantoj» per tri ĉefaj agoj:

• gravigi la disdonon de diplomoj per ĉeesto de la esperantistaro kaj solenaĵo.

Página 3 del original

• atenti la komencon de la kurso.
• intermiksi paroladon pri la movado meze de la kursoj.

2.- Zorgi la malnovajn esperantistojn kaj eks-lernantojn per:

• sendi leterojn al ili.
• eldoni pluan Valencian Lunon por sendi al ili.
• fari esperantajn tagojn sabate, kun amuza parto kaj multnombra invito.

SOCIETA VIVO

de MAGAMO

NOVAJ GEEDZOJ

La pasintan tagon 7-an Aŭgusto 1983, okazis en la vilaĝo Quart de Poblet (Valencia), geedziĝo de nia societano Francisco Abad Moya kaj Marisa. Ni deziras ke ili estu feliĉaj kaj manĝu perdikojn.

NOVA ESPERANTISTO

La pasintan vendredon 20-an Januaro, en la Hospitalo Gómez Ulla en Madrido, naskiĝis la unua filo de nia societano kaj prezidanto de MEL, Aŭgusto Casquero de la Cruz. Ni deziras ke la gepatroj estu feliĉaj pro la alveno de la bela fileto AŬGUSTO.

POLINO DEZIRAS KORESPONDI

Kun sinjoro aŭ sinjorino de nia Grupo, ŝi havas 48 jarojn, komencanto pri nia lingvo. Ŝi jam partoprenis en la lasta UK de Budapeŝto. MARIA CZAJKOWSKA, 44-100 GLIWICE Str. Ul. Konarskiego 11/1 POLSKA

Página 4 del original

LERNEJA PAĜO

Statistiko de la lernokursoj

Kara samideano, legu kaj meditu la jenajn numerojn.

Aĝo

Studa nivelo

Kalendaro

Propagandilo

Página 5 del original

KONKLUDOJ

• La plej granda ĉeestado estis lernantoj ĝis 35 jaroj dum la unua kvaronjaro.

• La plej bona propagando estis farita de amikoj kaj familianoj, do PROPAGANDU LA KURSOJN al viaj konatuloj.

• Petu afiŝojn en la Grupo kaj gluu ilin en via laborejo, lernejo, universitato, montrofenestroj ktp.

• La Grupo devos intensigi la propagandon en la ĵurnalojn.

• Pensu ni. Kial malpliiĝis la lernantoj? Kion vi povos fari?

Johano Antono

AKTUALAJ KURSOJ

Daŭrigas la elementalaj kursoj: Lundo, merkredo kaj vendredo, de 7 ĝis 8 kaj 8 ĝis 9, por komencantoj.

Konversacia kurso: Lundo kaj merkredo, de 7,30 ĝis 9, por grupanoj. Ĉu vi venos?

LA KONTRAŬO

En ŝuvendejo, sinjorino estas surprobante kelkajn ŝuojn, la ŝuvendanto proponas ŝin surprovi la du piedojn, ĉar, li diras:

• Ĉiuj ni havas unu piedon pli granda ol la alia. Mi ne -respondas la sinjorino- mi havas unu piedon pli malgranda ol la alia.

Página 6 del original

[BILDO p.6] Rubrika kapo: la vortoj VALENCIAJ TRADICIOJ per grandaj grasaj majuskloj, kun meze malgranda blazono de la urbo Valencio — kronita ŝildo kun la du literoj «L».

VALENCIAJ TRADICIOJ

LES FALLES. LA FESTO DE LA FAJRO

La vorto falla (faljo), kiu devenas de la latina «FACULA» (kiu signifas torĉon). Oni pritraktas valencian mozarabismon, kiu jam enviciĝis inter la «Vocabulista in arabico» aŭ glosaro araba-latina, kunmetita de Rajmondo Martí, laŭ insistpetoj de la reĝo Jakobo Iª. Oni trovas ĝin dokumentita en la 16ª ĉapitro de la Kroniko de la sama reĝo. En la senco de flambrulaĵo uzis ĝin Jakobo Roig ĉe la 2373ª verso de «L’Espill» (La Spegulo) aŭ «Llibre de les dones» (Libro pri la virinoj).

La deveno de la nuntempaj «falles» (faljoj) oni trovas en la gilda korporacio, kiu havis la malsamajn oficojn kaj profesiojn dum la privilegia epoko kaj specife ĉe la ĉarpentista korporacio, kiu datumas el la XIIIª jarcento. Antaŭlonge estis kutimo, ke la labortagoj inter aŭtuno kaj vintro, tio estas, ekde sankta Mikaelo (29-an de septembro) ĝis sankta Jozefo (19-an de marto) oni laboris dum la horoj de la tagekfiniĝo ĉe la lumo de oleolampoj pendigitaj sur krucforma stango nomita valencilingve «ESTAI» aŭ «PAROT». Kiam alvenis la antaŭtago de sankta Jozefo, patrono de la korporacio, la metilernantoj kaj knabetoj ekbruligis flambrulaĵon aŭ faljon faritan el lignaj restaĵoj, mebloj kaj malnovaj sentaŭgaĵoj, stariginte ĉion tion sur la parot-o, kiel limtempo ke estis finitaj la mallumaj laborhoroj. La satira esenco de la metiistoj, enlokigitaj en tio kiu tiam oni nomis «partides del Carme» (distriktoj de Karmena) kiu estas nun la kvartalo pli tipa el la urbo, vestigis kaj piedvestis la parot-on, ne mankis pli, la genio, la humuro kaj la pensita kaj farita aliigis la parot-on je grupo da «ninots» (pupegoj), karikatura figuro, kiu estas la ĉefa rolulo sur la faljo. Laŭ ĉi tiu teorio ke la faljoj naskiĝis kiel konkludo pro la purigado en la ĉarpentejoj la antaŭtago de sankta Jozefo, ĉi tiuj ne povus esti antaŭaj al la XVIª jarcento, tiel ke ne estis ĝis finaĵoj de ĉi tiu jarcento kiam komencis ĝeneraliĝi la religia fervoro pri sankta Jozefo.

Página 7 del original

Oni povas konsideri ke la deveno estas multe pli antikva, kiel havi paganan antaŭaĵon. Laŭ multa kredebleco la faljoj devenas el la flambrulaĵoj kiujn oni ekbruligis dum la saturnaj festoj, kiujn oni celebris en la sezonoŝanĝoj. La faljo estas civiliza flambrulaĵo. La unuaj faljoj konsistis je kvar framoj el pentrita tolo kun sola «ninot» (pupego) sur la podio; poste aperis scenoj kun du aŭ tri pupfiguroj kaj ĉe la paso de la tempo oni aldonis aliajn elementojn ke ĝia argumento bezonis ĝis alveni al la nunaj faljoj.

La faljoj estis kaj estas elstare popularaj; ili naskiĝis inter la klasoj plej modestaj, siaj konstruantoj restis sub la anonimo. Kvar ŝercemuloj oni kunvenis en la butiko, la barbejo aŭ la kafejo, helpitaj de ĉarpentisto kaj facila multsatira versofaranto. La knabetoj oni prenis sur sin la amasigado de malnovaj sentaŭgaĵoj per mato, kiun ili trenis tra la stratoj dum ili kantis:

«Per ahí hi ha una estoreta velleta EN TIE ESTAS MATETO MALNOVETA

per a la falla de sant Josep el tio Pep POR LA FALJO DE SANKTA JOZEF’ LA ONKLO JOCJ’

mes que siga la tapadora del comú número ú.» ANKORAŬ KE ESTU LA KOVRILO DE LA NECESEJ’ NUMERO UNU.

La starigado de la faljoj oni faris je fruaj horoj en la ektagiĝo la 18-an de marto, do la festo oni celebris tiam la antaŭtagon de sankta Jozefo kaj oni forbruligis ilin ĉirkaŭe je la oka vespere en la sama tago. La temo estis sekreto kaj la surprizo aperis sur la strato aŭ placo samtempe kiel la sunlumo. Ĝia klarigado povis legi ĝin sur la fasadoj de la domoj plej proksimaj al la faljo. En tiuj tempoj la faljoj elmontris al mokado de pli ol kvar genajbaroj. La unuaj temoj estis konfuzaĵo inter la najbararo. Poste venis la eternaj socialaj kaj politikaj problemoj ĉiuspecaj: la prezo pri la porvivaĵoj, la luprezoj, la lumprezo, la eventoj pli popularaj en ĉiu jaro, k. t. p.

Vincento Blasco Ibáñez en sia verko «Arroz y tartana» (Rizo kaj kaleŝo) skribis belegan litera-

Página 8 del original

turan priskribon de la faljoj kaj ĝia medio.

En la nuntempo la faljoj, kiuj oni starigas pli ol kvarcent, estas la festo pli populara en Valencio. La falja semajno (12-an ĝis 19-an de marto) atingas reputacion inter la turismaj festoj, kiujn oni celebras ĉiujare.

Tradukis: Fco. Aliaga

ETATO DE NIA LIBROSERVO

(En la kolumno 1980 la tri unuaj ĉeloj estas malplenaj: mansignita sago malsupren kondukas de la supro ĝis la vico STOKO.)

MANUEL GARGALLO MONFORTE LIBROSERVANTO

[BILDO p.8] Senteksta vinjeto per simplaj konturaj linioj, en du scenoj markitaj «1º» kaj «2º». En la unua, homa figuro maldekstre levas la manon kun malgranda dentrado antaŭ sia vizaĝo; en la dua, la sama sceno spegulita, kun pli granda dentrado maldekstre kaj la homo dekstre, kiu ĝin tenas.

Página 9 del original

ESPERANTO EN RADIO

En Valencio ni aŭskultis, bone, klare, forte kaj sen bruo, la sekvontajn elsendojn:

Ĉiutage kaj hispana horo 21,00 – 21,30 Pekino, 9965 kHz. Informoj. Parolado. 22,30 – 22,55 Varsovio, 7285 kHz. E-Movado.

Dimanĉe 20,05 – 20,15 Vatikano, 6210 kHz. Religia.

Lunde 19 – 19,10 Berno, 3985 kHz. Informoj. 21,30 – 21,40 Berno, 3985 kHz. Ripeto de la antaŭa.

Marde 22,10 – 22,30 Keli, Svedio 17790: nur la unua mardo de ĉiu monato. Iomete brue.

Ĵaŭde Berno: same kiel lunde.

Sabate 21 – 21,20 Romo, 9710, 7275. Parolado

Ni aŭskultas ilin per ricevilo «Grundig 1400 Satellit» kune kun interna anteno de 1.44 m.

Ĉu vi, altestimata leganto, aŭskultis ilin per via ricevilo?

Ĉu ankaŭ aliajn esperantajn radioelsendoj? Skribu al ni ĉiujn informojn pri radio. Ni dankos vin.

JOHANO

Patrino diras al infano: -Vi devas esti bona por iri al la ĉielo, kaj se vi estas malbona, vi iros al la infero. La infano demandas tiam: -Kaj por iri cirkon, kion mi devas fari?

KLARA

Página 10 del original

[BILDO p.10] Manskribita muziknotaĵo, kvin sistemoj sur manlinieitaj kvinlinioj, kun la titolo ĈIU, ĈIU kaj sube «(Ĉilia melodio)». Supre dekstre, permane: «Teksto kaj muziko de Nicanor Melinaro[?]». La kanto estas en 4/4 kun du bemoloj ĉe la ŝlosilo; super la fino de la unua sistemo staras la ripetindiko «1ª». La kantoteksto estas skribita silabe sub la notoj, en ĝis tri paralelaj vicoj (la tri strofoj). Ĉe la lasta sistemo granda krampo kunigas la tri finajn vicojn kaj apude staras, per grasaj majuskloj, «NI KANTU!».

Kantoteksto, kiel ĝi staras sub la notoj (la strekoj estas la silabdivido de la manuskripto):

1-a sistemo: Ĉi-u, ĉi-u, ĉi-u, ĉi-u — ĉi-u homo vidas tuj (dua vico) scias ke sub verda stel’

2-a sistemo: ke l’ plej bela fami-li-o troviĝas ĉe ni en Es-pe-rant-uj’ (dua vico) ni-a granda fami-li-o konsistas el sankt-

3-a sistemo: tu-loj el ĉi-el’. 1.- Se i u venas eĉ el A-frik’ ni lin kom-pre-nas sen 2.- Ĉi u sin-jo-ro dediĉas sin el tu-ta ko-ro al 3.- Ni dum-kon-gres-e kunvenas por kon-sen-ti je-se kun

4-a sistemo: helpo de mi mik'[?] kaj se vi i-ras al Ame-rik’ tuj i-u ĉarma kursa-nin’. Se ŝi he-zi-tas pri l’ grama-tik’, li ŝin in- ĉi-o o-ra-tor’, kaj eĉ l’e-terna sta-tut-ba-tal’ ŝi ni ĝas[?]

5-a sistemo: di-ras «si-diĝu, do, a-mik'» vi-tas vo-lon-te al prak-tik’ per la plej harmoni-a bal’

Koregan dankon mi direktas al s-ro Sergio Docal, el Vaŝintono, ĉar en Budapeŝto li donacis al mi 380! kantojn kun muziknotoj kaj Esperantaj tekstoj, samtempe tradukitaj, jen hispane, jen angle, germane, portugale aŭ itale. Inter ili, «ĈIU, ĈIU» gaja kaj amuza kanzono por la uzado kiel instruhelpilo

Félix Navarro

Página 11 del original

FESTO DE LA TAGO DE ZAMENHOF

La pasintan 18-an Decembro, alian jaron pli, nia Grupo festis la datrevenon de la naskiĝo de D-ro Zamenhof, kiu estas ĉi-jare la 124-a.

Agrabla surprizo estis la pli granda partoprenantaro en la aktoj, kio vigligis la feston.

Je la 12-a matene, kiel anoncite, estis metita sur la memorplato kiu troviĝas en la strato D-ro Zamenhof, kaj memore al li, laŭra krono.

Poste, je la dua kaj duono postagmeze, ĉe la Restoracio Ortiz de la apuda vilaĝo Mislata, ni bankedis pli ol kvindek personoj. La bankedo disvolviĝis inter bongustaj pladoj kaj amika etoso.

Je la fino de la bankedo paroladetis nia kara prezidanto s-ro Pascual Pont, kiu sekve prezentis la eksterlandajn geesperantistojn, kiuj kun ni bankedis. Ili estis: s-ino Lilia Konstantinova, bulgara esperantistino edziniĝinta kun nia samideano Miguel Saballs Poves, el Aldaia; s-ro Adacio Vieira, konsulo de Portugalio en nia urbo; s-ro Dennis Keefe usona esperantisto kiu loĝas antaŭ pli ol unu jaro en nia urbo; kaj fine, la belga juna esperantisto Hans Stinders, kiu pasigas kelkajn monatojn ĉe «Esperanto-Oazo» de Gandía.

Kiel fino de la festeno, estis prezentita en la sama restoracio serio da lumbildoj pri la pasinta Universala Esperanto-Kongreso, okazinta en Budapest (Hungario). Ĝi estis aranĝita de Dennis Keefe kaj Manolo Gargallo, kaj prezentita de la unua.

Finis la aktoj, dezirante ĉiuj ariĝi en baldaŭa okazo kun tiel bona etoso.

Carles N. Moya i Seguí

Edita: Grupo Esperanto de Valencia Dep.Legal V-1683-1983 Redactor: José Pérez Sempere

Página 12 del original

KRUCENIGMO Nº 9

de ALIA-GO

[BILDO p.12] Krucenigma kradaro de 9×9 ĉeloj, numeritaj 1 ĝis 9 supre kaj maldekstre, enskribita en okangula kadro; meze staras granda kvarpinta stelo kiel nigra (neplenigebla) zono.

HORIZONTALE: 1.-Mola kaj tre movebla muskola organo. 2.-Rilata al angloj, aŭ al Anglujo. 3.-Genro de unujaraj, plurjaraj herboj kaj arbustoj. (Rad.) Alia, pli malnova nomo de nitrogeno. 4.-(Inv.) Rilata al difinita kvanto da medikamento. Ceremonia vira vesto de la antikvaj romanoj. 5.-Subjunkcio. (Inv.) Plurala pronomo de la unua persono. 6.-Opo de tri aferoj aŭ personoj. (Adv.) Plej zorge gardi kaj flegi. 7.-Adverbo signifanta: multe da fojoj unu post alia. (Inv.) Difinita parto de spaco. 8.-Moviĝu, por atingi iun aŭ ion. 9.-Genro de graminacoj (akuzative)

VERTIKALE: 1.-Blanka, dolĉa likvaĵo, produktata de specialaj glandoj. 2.-(Inv.) Prilabori lignon, metalon, oston k.t.p. 3.-Speco de haroj, distingiĝantaj per sia fajna, krispa kaj skvamsurfaca strukturo. (Rad.) Ano de la ĉefgento loĝanta en Italio. 4.-(Rad.) Pozitiva elektrodo en pilo. (Inv.) Grasa likvaĵo el animala, vegetaĵa aŭ minerala origino. 5.-Literoj de negi. (Inv.) Singulara virseksa pronomo. 6.-(Rad.) Prezentanta nenian elstaraĵon sur sia supraĵo. Muskola organo, kiu pumpas la sangon. 7.-Izola loko, verda kaj kvazaŭinsula en la dezerto. (Inv.) La malantaŭa parto de la kolo. 8.-Subtena, nervure elstara arko, diagonale streĉita sub volbo, por ĝin fortikigi. 9.-(Rad.) Internacia unuo de volumeno, uzata por mezuri la internan kapaciton de ŝipo.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCENIGMO

HORIZONTALE: 1.-Ola. Por. 2.-Bide. Oida. 3.-Etuloj. Ot. 4.-Alaŭdoj. 5.-Tĉ. En. 6.-Mi-en-mia. 7.-Pa. Teismo. 8.-Enui. Okon. 9.-Rol. Oro. VERTIKALE: 1.-Obe. Per. 2.-Lita. Mano. 3.-Adulti. Ul. 4.-Elaĉeti. 5.-Oŭ. Ne. 6.-Ojdemio. 7.-Pi. Onisko. 8.-Odoj. Amor. 9.-Rat. Ono.

Página 13 del original

[BILDO p.13] Faksimilo de tajpita letero sur la leterkapo de la Grupo: supre maldekstre nigra plenigita kvinpinta stelo, sub ĝi «GRUPO ESPERANTO DE VALENCIA» per majuskloj, kaj la adreso «Gran Vía Fernando el Católico, 45-3.ª / Tel. (96) 326 96 16 / VALENCIA-8».

Valencio, la 30ª januaro 1984

Karaj gesamideanoj,

Kiel prezidanto de la grupo, mi devas konfesi al vi ion tre grava: la grupo funkcias malbone. La kialoj estas pluraj, sed eble la ĉefa estas la forlaso pro nepraj profesiaj devoj, de la tre aktiva laboro farita lastatempe de niaj amikoj Moya, Diago, León kaj Ricarte. Certe, la problemo estas nedaŭra, ĉar neniu el ili malgrandigas sian esperantistecon, sed intertempe…

Kontraŭe, la universala movado travivas, laŭ mia opinio, la plej interesan epokon el sia historio. Pruvoj… la sukceso de la lasta Universala Kongreso en Budapeŝto… La oficialigo de Esperanto en Internacia Asocio de Kibernetiko… sed eble… la plej grava… Ĉu vi aŭdis ke Usono forlasos Unesko? Ĉu vi scias ke la kialo estas la Nova Komunika Ordo adoptita de Unesko? Kaj en la Nova Komunika Ordo Esperanto estas laborante tre aktive.

Nia kara Tero ĉiu tago estas pli malgranda, kaj la homoj, ĉiuj homoj bezonas kaj aspiras vivi kune kaj pace. Vi bone scias ke lastatempe en Valencio mem, multenombriĝas la movadoj, asocioj, manifestacioj por la paco, la unueco, la universala sento de la homaro.

Kial ni ne atingas montri al ili ke tia unueco nur estas teorio se ne komencas havante veran ilon por interparoli kaj interkompreniĝi la homoj, ĉiuj la homoj? Kiel montri ke se ĉia lingvo profunde influas la subkonscion de la homo, la fakto de paroli kaj uzi veran internacian lingvon estas nepra kondiĉo por daŭra kaj profunda internacia konscio?

Nia tasko estas tre granda, grava, urĝa kaj bezonas la strebadon, la penojn, la klopodojn de ni ĉiuj. Niaj kapabloj estas malsimilaj. Iu taŭgas por paroli, alia por skribi, tiu por organizi, tiu ĉi por diskuti kaj konvinki. Iu havas sufiĉe da libera tempo, aliaj estas tre okupataj. Iu konas tre bone la gramatikon, alia havas gravajn amikojn; tiu ĉi estas fervojisto, povas vojaĝi senpage kaj ĉeesti en pluraj kunsidoj, sed mi estas certa, ke se la tuta valencia esperantistaro laboras laŭ sia ebleco, ni povos ege progresigi nian movadon.

Mi atendas vin en la Asembleo. Venu pretaj por diskuti kiel vi volas la movadon kaj kiel oni povas tion atingi, kion oni devas ŝanĝi kaj kion oni devas konservi. Estas la laboro de la tuta jaro kion oni devas tie aranĝi.

Ĝis la baldaŭa revido

Paskal Pont Prezidanto de la Grupo

Texto completo del número 10 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de abril de 1984: 16 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 10, abril de 1984.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1984_n10_apr

Qué tiene de especial este ejemplar

• El número no lleva índice: la primera página es la cubierta, con la cabecera, la dirección del grupo, la fecha «Nº 10 – APRILO 1984» y un plano del barrio que indica dónde está la nueva calle. Encima de la fecha, un sello redondo de tinta violeta del Depósito Legal (Generalitat Valenciana, Conselleria de Cultura) tapa una parte de ella.
• Todo el número está en esperanto. Las únicas líneas en castellano son el colofón de la última página («Edita: Grupo Esperanto de Valencia», «Redactor: José Pérez Sempere») y los nombres de las calles del plano de la cubierta.
• El esperanto impreso usa formas que no son las de la lengua estándar: falta el acusativo donde la sintaxis lo pide («En 1934 organizis en Valencio la XIV Universala Kongreso de SAT», p. 2), hay concordancias trabadas («aprobis kotizajn aktualiĝon», p. 3) y presente donde el relato va en pasado («Estas la unua pruvo en Hispanio el la dekunu popularaj», p. 11). También abundan las formas calcadas del castellano: «komfuzite» y «demostrante» (p. 2), «enspecoj/elspecoj», «priokupa» y «ekscepte» (p. 3), «vicaliĝilo» (p. 10).
• Dos nombres propios salen mal impresos, lo que dificulta buscarlos: la traducción que Hernández Lahuerta empezó en la cárcel aparece como «Don Kiñoto», con la ñ castellana en lugar de la ĥ (p. 2), y la base 8 del concurso de redacción anuncia los premios para el «Zamenhoha Tago», con h donde toca una f (p. 7).
• Las páginas 12 y 13 forman una sola sección, «NIA LIBROSERVO», impresa de través: van giradas noventa grados respecto del resto del número. La 12 solo lleva el título y tres imágenes —las dos caras de una postal del 68.º Congreso Universal de Budapest y la silueta de un bolígrafo—; la 13, una tira con tres pegatinas y el cartel del 44.º Congreso Español de Sevilla.
• En la lista «PREZOJ DE KELKAJ ESPERANTAJ OBJEKTOJ» (p. 13), los dos últimos artículos —la postal y la hoja de pegatinas del congreso español— no llevan precio: el papel imprime un interrogante donde debería ir la cifra.
• La página 15 es una partitura manuscrita, fotocopiada: bajo los siete pentagramas, la letra va partida en sílabas con guiones, como se canta. La cinta dibujada del título atribuye «TEKSTO: José Prada» y «MUZIKO: José Padilla», y escribe el nombre de la ciudad «Valencio», mientras que la letra de la canción dice siempre «Valencjo», con j. Bajo el último pentagrama, a mano y muy desvaídos, están «Valencia, 5-2-84» y la firma «Félix Navarro»; el texto en prosa que acompaña a la partitura va firmado «F. NAVARRO». La canción no acaba en la página: la última sílaba impresa es «Va-», el principio de «Valencjo».
• El colofón de este número imprime «Dep. Legal V-1603-1983», mientras que el de los números 9 (febrero de 1984) y 11 (junio de 1984) lleva «V-1683-1983».

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la bulteno: verda rektangulo kun blanka desegnaĵo de la Turoj de Serranos maldekstre, la vortoj «VALENCIA LUNO» grandlitere blanke, duonluno ĉirkaŭanta la unuan «V» kaj kvinpinta stelo dekstre malsupre.

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – ☎ 326 96 16 – VALENCIA-8

Nº 10 – APRILO 1984

Situo Strato «Esperantista Hernandez Lahuerta»

[BILDO p.1] Skema plano de la kvartalo, per nigraj linioj, montranta kie situas la nova strato: haĉita bloko inter la stratoj kun la surskriboj «C/ GENERAL AVILES» (kun la numeroj 23, 21, 19), «C/ MIGUEL SERVET» (numeroj 14, 12), «C/ CONCHITA PIQUER» (numeroj 15, 13) kaj «C/ MONESTIR DE POBLET»; sago kun linio indikas la lokon el la titolo. Dekstre kuras «AVENIDA CAMPANAR»; malsupre aperas «COLEGIO SAN FRANCISCO JAVIER» kaj «CIUDAD SANITARIA «LA FE»».

[BILDO p.1] Ronda violkolora inkstampo super la dato, kun la surskribo «GENERALITAT VALENCIANA – Conselleria de Cultura – DEPOSITO LEGAL» kaj emblemo en la centro.

Página 2 del original

NOVA STRATO «ESPERANTISTA HERNANDEZ LAHUERTA»

La pasintan 6-an de februaro, la Urbestraro de Valencio aprobis la peton de nia Grupo kaj dediĉis straton de nia urbo al nia forpasinta samideano Luis Hernández Lahuerta.

Por tiuj kiuj ne konas tiun esperantiston, ni devas diri ke li estis la plej grava esperantisto de Valencio. Li naskiĝis de laborista familio en 1906 en Valencio, apude de Tros Alt. En 1925 li partoprenis en esperanta kurso gvidata de D. Fernando Soler y Valls, kaj ekde tiam li dediĉis sian vivon al Esperanto. Korespondis kun samideanoj de la tuta mondo, gvidis kursojn de Esperanto, kunlaboris en multaj naciaj kaj internaciaj revuoj pri aŭ per esperanto, kaj parolis esperante, kastilie aŭ valencie en multegaj konferencoj. En 1934 organizis en Valencio la XIV Universala Kongreso de SAT (Sennacieca Asocio Tutmonda) kaj poste, en 1936 kiam okazis nia enlanda milito, li vojaĝis tra Eŭropo por defendi la rajtojn de la Respubliko. Finita la milito, li estis en malliberejo dum kvar jaroj, kaj li profitis por komenci traduki al Esperanto «Don Kiñoto». Kiam li estis liberigita, li laboris por reorganizi la Grupo-Esperanto Valencia kaj la Hispana Esperanto-Federacio, eldoni la bultenojn kaj aranĝi la naciajn kongresojn.

La 12-a januaro 1961 li mortis kaj poste jam ripozas en la malnova civila tombejo de Valencio. Per internacia kaj tre disvastigita monofero, oni metis en lia tombo senpompan memorig-platon kun zamenhofa verso: «Li semis kaj semis konstante».

Estas nun nia devo pligrandigi la frukton de lia semo.

PASCUAL PONT

Avo babilas kun sia nepino, rakontante al ŝi historiojn. Subite, la infano rigardas lin fikse, kaj demandas:

• Aveto, ĉu vi estis en la arkeo de Noa?

• Ne, karulino…- respondas la avo iom komfuzite, demostrante ŝin ke li ne estas tiel maljuna kiel ŝi kredas.

• Tiam -dubas la nepino- kiel vi aranĝis vin por ne droni?.

Página 3 del original

NIA ORDINARA GENERALA ASEMBLEO

Kun malmulta partopreno de societanoj, la pasintan 23-an de februaro, okazis la Ordinara Generala Asembleo de nia Grupo. Post informo pri la aktivaĵoj dum 1983 kaj peto de la Prezidanto al ĉiuj membroj por pli granda partopreno kaj kunlaboro en la Grupaj aktivaĵoj favore al Esperanto, oni informis pri la enspecoj kaj elspecoj, fare de la Kontisto s-no Johano Bosch, kaj pri la priokupa ekonomia situacio, pro la kreskantaj elspecoj kaj stabiligitaj enspecoj, kio igis ke la asembleo, per plimulto, aprobis kotizajn aktualiĝon, restante fiksitajn je 1.500 p-tojn/jare por la plenrajtmembroj, kaj 500 p-tojn/jare por la simpatiantoj.

Fine, oni ratifis entute la nunan Estraron, ekscepte la Sekretario, kiu demisiis pro profesiaj motivoj, kaj estis anstataŭata de s-no Justo González Soriano.

RAMON DIAGO

REAGOJ AL LA RAPORTO PRI LA PASINTA HISPANA ESPERANTO-KONGRESO EN ZARAGOZA

Post la publikigo en «Valencia Luno» de la raporto de Carles Moya pri nia pasinta hispana kongreso en Zaragoza, atingis nin kelkaj reagoj. Malfavore al la raporto skribis la sekretario de la Organiza Komitato de la kongreso kaj la s-ino Ureña, Prezidantino de Hispana Esperanto-Federacio (HEF). Favore al la artikolo skribis s-ro Sancho, Prezidanto de Hispana Esperantista Junulara Societo (HEJS), en kiu li donas pli da detaloj pri la tieaj okazintaĵoj, kaj s-ro Camacho, kunredaktoro de la junulara revuo «HEJS-Juneco».

La amplekso de la tri unuaj leteroj malpermesas al ni la publikigon de la leteroj, pri kio ni petas pardonon.

LA REDAKTORO

Página 4 del original

VIII HEJS-TENDARO************XXV JUBILEO

La Hispana Esperantista Junulara Societo, kunlaborante kun la Andaluza Esperanto-Junularo organizos en Kordovo la Okan Kampadon, en la tendaro «CERCA DE LAGARTILLO», 2-a kategorio, samtempe ni festos 25-an Jubileon de la Hispana Junulara Societo, de la 20-a ĝis la 23-a de aprilo.

Vi jam konas la ĉarman etoson de ĉi tiuj tendaroj por praktiki Esperanton.

[BILDO p.4] Foto de Kordovo vidata de alte: la Moskeo-Katedralo kun sia sonorilturo super la tegmentoj de la urbo, kun palmoj kaj ĝardeno en la antaŭa plano. Dekstre de la foto, vertikale kolumne presita, la vorto: K O R D O V O.

La provizora programo havas multajn aktivaĵojn kiel kursojn, sportkonkurojn pri flugpilko, tendarfajrojn kun rakontado de spritaĵoj, kantado, komuna manĝado, projekcio de lumbildoj, kaj la oficiala temo estas:

ESPERANTO KIEL ALTERNATIVO

Unua foje la Nacia Tendaro okazos en Andaluzio, pro tio profitu la okazon por viziti Kordovon, situas je Valencio 545 kilometrojn. Ni povus viziti la Moskeon, la Katedralon, Medinan Azaharan, la Jud-kvartalon, la florojn, la kortojn, trinki bonegan vinon aŭ promeni. Krome dum tiuj tagoj okazos la tre konataj «PROCESIONES», religiaj tipaj marŝadoj tra la stratoj por festi la Paskon.

Kotizo: Restado ĉe la tendaro.
        Persono      130 pesetojn
        Tendo        130    "
        HEJS-ano     150    "
        Ne HEJS-ano  250 pesetojn.

Nia Grupo organizos vojaĝon per buso, kunlaborante kun samideanoj de Alicante, Elche kaj Callosa de Segura. Gesocietanoj de Valencio jam petis rezervon de biletoj.

Página 5 del original

Foriro: Je la 9-a vespere de la tago 19 de aprilo,
        ĉe la sidejo de Grupo-Esperanto Valencia,
        G. V. de Fernando el Católico, 45

Reveno: Eliro de Kordovo je la 10-a matene de la tago
        23-a de aprilo. Alvenos al Valencio proksimume
        je la 9-a vespere.

Prezo:  2.500 pesetojn (Eble ni faros tagan ekskurson
        senpage).

Notoj:  Interesitoj bonvolu aĉeti la biletojn por
        buso kiel eble plej baldaŭ. La lasta dato
        por aĉeti ilin estas la 12-a de aprilo

MAGAMO

ESPERANTA KURSO EN VALENCIA KVARTALO

Ekde la pasinta oktobro, nia samideano Madrigal direktis esperantan kurson en la kvartalo Sant Marcel.li, kiu havas specialan signifon, ĉar preskaŭ ĉiuj lernantoj estas anoj de la skolta grupo «Gilwell» kaj la kurso disvolviĝas en la sidejo de tiu ĉi grupo.

La kurso estas tre fruktodona, ĉar ses geskoltoj finis bone la gramatikan kurson kaj nun sekvas la paroladan kurson. Sed la fruktoj ankoraŭ estos pli grandaj en la estonteco.

La Najbara Asocio de tiu ĉi kvartalo, demandis nin fari en sia sidejo novan esperantan kurson, kaj oni pretigas ke la gvidanto estos iu de la skoltaj lernantoj.

Sed ankaŭ oni intencas fari alian aferon. Profitante ke Valencio estas ĝemelita kun pluraj eŭropaj urboj, oni volas peti al la esperantaj delegitoj el tiuj urboj, korespondantojn. Tiel, ni zorgos montri al la urbestraro ke la afero de ĝemelitaj urboj ne devas esti nur oficiala afero, sed ankaŭ povas esti populara danke al esperanto.

PASCUAL PONT

Página 6 del original

NOVAJ ESPERANTO-KURSOJ

Gvidotaj de s-no Félix Navarro komencos elementalaj Esperanto-Kursoj, la venontan 2-an de Majo, en nia Grupo, lunde, merkrede kaj vendrede, de 7-a ĝis 8-a kaj 8-a ĝis 9-a vespere.

Samtempe, s-no Johano Giménez, lunde kaj vendrede, gvidos Parolado-Kurson per la libro «Amuzaj Dialogoj».

Ankaŭ oni intencas organizi Perfektigan Kurson, per la lernolibro «Esperanto 1» de la Hungara Esperanto Asocio.

¡ATENTU SOCIETANOJ!

Kun tiu ĉi numero, ni sendas afiŝon pri Esperanto-Kurso. Bonvolu ĝin fiksi ĉe videblan lokon.

Koran dankon pro via helpo.

LA ESTRARO

DONACOJ POR NIA GRUPO

Josep Guzmán i Guzmán............... 1.000 p-toj
Miguel Saballs Radresa..............   500    "
Micaela Malón Fenero................ 5.000    "
Ernesto González Suárez.............   500    "

ANKORAŬ ALIA NOVAĴO

La Kultura Komisiono de la Urbestraro de Valencio akordis en pasinta kunveno la eldonon en Esperanto de tri broŝurojn pri Valencio: «Historio kaj arto»,»Vojplanoj» kaj «Festoj kaj gastronomio»

Ni devas profiti baldaŭ la eblecon sendi al niaj fremdaj korespondantoj tian esperantan kaj valencian eldonon.

Página 7 del original

Redakcia Konkurso

[BILDO p.7] La titolo estas manskribe presita, kaj apud ĝi nigra desegnaĵo de skribplumo (plumingo kun beko), kies pinto kvazaŭ tuŝas la finan «o» de la vorto «Konkurso».

Nun vi povos praktiki vian E-redaktadon partoprenante en ĉi tiu konkurso. Eble vi redaktis multajn fojojn al viaj pluramikoj kelkajn kutimojn el nia lando. Kuraĝu fari pli bonan redaktadon kaj sendu ĝin al «Valencia Luno». Temas pri «La Kristnasko», «La nokto de la vinberoj», «La Magaj Reĝoj», «Las Fallas», «La Sankta Semajno», «La Pasko», «San Dionís», «San Valentín», «San Fermín», «La festo-taŭro», «La flamfajro de Sankta Johano», ktp. Kompreneble, ne nur valencianoj, sed ankaŭ vi, kiu legas ĉi tiun artikolon kaj loĝas en iu ajn loko de la mondo, povas partopreni. Prenu vian krajonon kaj komencu tuj.

REGULARO

1- La redaktado temos nur pri hispanaj kutimoj el iu ajn loko de Hispanio kaj en Esperanto.

2- Subskribu la redaktaĵon per kaŝnomo. En aparta koverteto enmetu vian tutan adreson kaj skribu for nur vian kaŝnomon. Enŝovu la fermitan koverteton kune kun la redakcio en normala kovertletero kaj sendu ĝin al ni.

3- La redaktaĵo ampleksos proksimume 35 tajpitaj linioj en paperfoliego.

4- La samideanoj s-ro Adacio Vieira, s-ro Johano Bosch kaj s-ro Paskalo Pont, elektos la plej superan laŭ ilia opinio, kaj ni publikigos ĝin en «Valencia Luno».

5- La Grupo Esperanto de Valencio ne redonos la konkursajn redakciojn, stokigante ilin.

6- Se la eldonistoj de «Valencia Luno» publikigos en estontaj numeroj iun konkursan redaktaĵon, ili anoncos ankaŭ la nomon de la verkisto.

7- La fino de la ricevo okazos la unuan de decembro de 1984. La dato de la poŝtmarka stampo estos nia kontrolo.

8- «Valencia Luno» anoncos la unuan kaj la duan premiojn je la venonta Zamenhoha Tago.

9- La unua premio konsistos el jara abono al «Heroldo de Esperanto» aŭ egalvalora esperanta libro, kaj la dua per abono al «Popola Ĉinio» aŭ egalvalora esperanta libro.

Página 8 del original

ESPERANTO NUR TAŬGAS POR SOLVI KRUCENIGMOJN

Ĉi supran titolon multfoje mi aŭdis. Inter aliaj al tre grava lernejestro antaŭ kelkaj jaroj. Kompreneble, tiu sinjoro, same kiel multaj, kleruloj aŭ ne, samopinias, kondamnas la lingvon, eĉ antaŭ ol ili povas ĝin ekkoni, eble pro la sola argumento, ke ili ĝin ne uzas.

«Ĉu ankoraŭ ekzistas Esperanto?, Mia avo jam lernis ĝin. Tiu lingvo por nenio valoras», diris aliaj «doktaj» personoj. Kaj tiuj asertoj oni adresis al mi ke, bone aŭ malbone, efike aŭ senefike, sukcese aŭ malsukcese, dum pli ol 50 jaroj, senlace kaj senĉese, mi «semas kaj semas konstante…».

Multmaniere, laŭ la cirkonstancoj, mi intencis pruvi al ili la praktikan valoron de la Internacia Lingvo.

Unue, ke ĝi utilas por tuj efektivigi tutmondan interkomunikadon. Al miaj gelernantoj mi konsilas la korespondadon jam de la unuaj lecionoj, kompreneble, helpataj de mi. Por samcelaj rilatoj ili kunigas al alilandanoj kaj interŝanĝas bildkartojn, poŝtmarkojn, ideojn, amikecon,… kaj praktikas la lingvon. Kiam iu ajn ricevas la unuan bildkarton aŭ leteron, gaje, ĉe la klasĉambro, «mi bone komprenas ĝin!», li/ŝi diras.

Samideanino el Pollando petis al mi serĉi en Valencio kuracilon por sia dujara nepineto, malsana. Bonsorte mi serĉis, trovis, aĉetis kaj sendis ĝin al la afliktita avino.

Gelernantoj de nacia kolegio ricevis fotografaĵon akompanata de nelegeblaj kaj por ili strangan japanajn signojn. Esperante mi skribis al instruisto el Japanio kaj rapide mi ricevis esperantan tradukon de la, por ili, nesolvebla problemo.

Due, la Internacia Lingvo al ni permesas legi la ĉefverkojn en prozo aŭ poezio de la monda kulturo jam esperantigitaj, aliajn popolajn kaj gravajn literaturaĵojn ne tradukitaj al la imperialistaj idiomoj kaj jam esperantigitaj. Unu el miaj lernintoj, ĵus elfininte mian kurseton (26 lecionoj po unu horo) -mi diris al la antaŭjuĝuloj por rebati la atakojn- tute sola vizitis Bulgarion dum unu monato parolante nur Esperanton. Tie li aĉetis kaj donacis al mi unu el la plej gravaj kaj interesaj noveloj por la bulgaroj

Página 9 del original

esperantigita kaj ne tradukita al la imperialistaj lingvoj.

Ankaŭ al miaj oponintoj mi parolis pri la ordinaraj internaciaj kongresoj, sciencaj, komercaj, sportaj, k. c. Oni elektas, adoptas kiel oficialajn laborlingvojn du-tri idiomojn, kiuj ne apartenas al la plimulto de la partoprenantoj. Kompreneble tio donas al la denaske parolantoj de tiuj lingvoj senton de supereco aŭ almenaŭ de fiero rilate al la aliaj personoj.

En la Universalaj Esperanto-Kongresoj la Internacia Lingvo estas la sola idiomo kaj tial ne bezonas dungi interpretistojn kaj funkciigi aparatojn por samtempa tradukado. Krom monŝparo, la komuna neŭtrala lingvo estas morala avantaĝo, ĉar ĉiuj partoprenantoj intervenas sen ĝenoj pro lingvaj privilegioj.

Laŭ la cirkonstancoj, mi prezentis multajn ekzemplojn de la praktika valoro de Esperanto: turismo, radio, fakaj asocioj kaj en la disvastigado de filozofiaj, religiaj, sciencaj aŭ aliaj ideoj.

Ĉi ekzemploj kaj multaj aliaj kiel la delegita reto de UEA, ĉiam preta fari sennombrajn servojn en la mondo, mi diris al ili, sufiĉe elmontras, ke Esperanto, krom solvi krucenigmojn, taŭgas por aliaj pli gravaj problemoj.

F. NAVARRO

Virino iras al la kombejo. Ŝi havas nur tri harojn kaj diras al la kombistino:

-Faru al mi plektaĵon.

-Bone- respondas la kombistino.

La kombistino ekkombas, kiam subite ŝi rompas unu haron.

-Oh! Mi bedaŭras. Mi rompis haron.

-Ne gravas. Faru al mi harmezdividon.

La kombistino daŭrigas kaj poste denove rompas alian haron.

-Oh! Denove mi rompis alian haron.

-Ne gravas -diras la virino-. Lasu al mi la harojn liberajn.

KLARA

Página 10 del original

DISKOJ – KASEDOJ

[BILDO p.10] Nigra emblemo maldekstre de la titolo: stiligita desegnaĵo de sonbenda kasedo kun granda ronda spolo, kaj sur ĝi la surskribo «AŬSKULTANTA RONDO».

La aŭskultado de fremdaj lingvoj per sonbendaj kasedoj aŭ diskoj estas tre-tre utila metodo al la memlernantoj por alkutimigi nian orelon al la prononcado, imiti ĝin kaj ampleksi nekonscie nian propran vortaron.

Ĉu vi volas facile kaj malmultekoste havi bonan kolekton da ili?

Nia rondo konsistas aĉeti inter interesuloj la diskon aŭ kasedon kiujn ni volas, poste aŭskulti kaj interŝanĝi inter ni. Ni povos uzi senpage bonan sonbendilon.

Se vi estas interesata venu al la Grupo, lunde kaj merkrede, por paroli kun Johano, aŭ skribu vian nomon kaj telefonon en taŭga vicaliĝilo fiksita sur la tabulo

Mi atendas vin.

JOHANO

44-a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO

Seviljo, 7-a ĝis 12-a julio 1984-a

Petu aliĝilojn al Hispana Esperanto-Federacio,
                  Apartado 119
                  VALLADOLID

69-a UNIVERSALA KONGRESO DE ESPERANTO

Vankuvero, Brita Kolumbio, Kanado 21-a ĝis la 28-a de Julio 1984-a

Por aliĝoj, kontaktu kun s-ro Juan Azcuénaga Vierna, de Santander, kiu estas la Peranto por Hispanio de la Universala Kongreso.

Página 11 del original

SOCIETA VIVO

de magamo

SAMIDEANO PARTOPRENIS EN LA MARATONO

[BILDO p.11] Skema mapo de la maratona itinero tra Valencio kaj ĝia sudo, kun la vojo markita per nigra dika linio kaj sagoj, kaj kilometraj markoj (Km. 5, Km. 10, Km. 15, Km. 20, Km. 25, Km. 30, Km. 35, Km. 40). Legiĝas la surskriboj «SALIDA Y LLEGADA», «Nuevo cauce», «Mar Mediterráneo», «El Saler», «La Albufera», «Pinedo» kaj «Autopista al Saler». Malsupre maldekstre, kompasrozo kun la nordo.

Superi rekordon de partoprenantoj en la maratono de Valencio, la pasintan tagon 19-an februaro sukcesis la Kvara Maratono Populara. Estas la unua pruvo en Hispanio el la dekunu popularaj, kiu sukcesis en nia lando. La distanco de la maratono estas 42’195 kilometroj. Partoprenis 1379 atletoj, inter ili Enrique Casquero de la Cruz, samideano de nia Grupo, kiu daŭrigis dum tri horojn kaj kvindek ok minutojn.

La gajninto estis Vicente Antón Pastrana, de León, kiu daŭrigis unu horon kaj dek kvar minutojn, kaj ricevis la unuan premion.

MAGAMO

UNUA MEDITERANEA KONFERENCO DE ESPERANTOLOGIO

Vilafranca del Penedés (31 majo – 3 junio 1984)

La Programo enhavas: prelegoj, ekskursoj, laborkunsidoj, ktp.

Oni traktos pri: Leksikografiaj aspektoj de Esperanto.

Petu aliĝilojn al MUZEO DE ESPERANTO
                  Apartado 83
                  Villafranca del Penedés
                  (hispanio)

Página 12 del original

NIA LIBROSERVO

[BILDO p.12] La tuta paĝo estas presita transverse (la skanaĵo aperas turnita je 90 gradoj). Sub la titolo, foto de la dorsflanko de bildkarto: hungara poŝtmarko «MAGYAR POSTA» kun terglobo, surstampita per la ronda kongresa stampo «68. ESPERANTO VILÁGKONGRESSZUS – 68a UNIVERSALA KONGRESO» kun la kongresa emblemo; en la malsupra maldekstra angulo la eta preslinio «© Képzőművészeti Alap Kiadóvállalata, Budapest».

[BILDO p.12] Dekstre, silueto de globkrajono (bulkrajono) kun la surskribo «68a UK 1983 – Budapeŝto».

[BILDO p.12] Malsupre, la antaŭa flanko de la sama bildkarto: fotomontaĝo de Budapeŝto (la kastelo super la Danubo, moderna stadiono, la kolonaro de la Heroa Placo, avenuo kun rajdanta statuo) kun la surskriboj «SALUTON» kaj «EL HUNGARIO», kaj en la mezo la emblemo «68a UNIVERSALA KONGRESO de ESPERANTO – 1983 – BUDAPEŜTO».

Página 13 del original

[BILDO p.13] Maldekstre, vertikala strio kun tri glumarkoj de la kongreso: nigra stelo, la teksto «44 a HISPANA KONGRESO de ESPERANTO – SEVILJO», la jaro «1984» kaj desegnaĵo de la Giralda kaj de sevilaj konstruaĵoj.

[BILDO p.13] Dekstre, la afiŝo de la kongreso: granda nigra stelo kaj sub ĝi pli malgranda, la manskribe presita teksto «44a Hispana Kongreso de Esperanto», foto de sevila konstruaĵo kun du turetoj inter arboj, kaj malsupre la subskribo «Seviljo, 1984, 7-12 julio».

PREZOJ DE KELKAJ ESPERANTAJ OBJEKTOJ

Bildkartoj kun poŝtmarkoj lasta U.K.   40 p-tojn
Bildkartoj lasta U.K................   20    "
Bulkrajono U.K......................   80    "
Bildkarto Nacia Kongreso............    ?    "
Glumarkoj Nacia Kongreso, folio.....    ?    "

Página 14 del original

NOVAN LUDADON

Ni havas belan kaj novan ludadon,
kaj ĝin instruos al vi, kamarado.

Ni ŝanĝis bajonetojn
en falĉiletojn
kaj serpas krucojn de vicoj da tomboj.
Ni ŝanĝis la pafilojn
en balailojn
kaj grandamason balaas da bomboj.

Ni ŝanĝis dratoretojn
en longvojetojn
kaj forkondukas tra ili armeojn.
Ni ŝanĝis la armilojn
en longplugilojn
kaj plugas ree per ili tranĉeojn.

Ni ŝanĝis batalĉarojn
en kulturĉarojn
kaj portas blondan esperan tritikon.
Ni ŝanĝis fisocion
en anarkion
kaj fondas la sen naci'respublikon.

Ni ŝanĝis bombminacon
en mildan pacon
kaj forgesiĝas la vorto milito.
Ni ŝanĝis la malamon
en koran amon
kaj iĝas amprofundiĝo jam rito.

Kuraĝu, ĉiuj vi!, estu bravuloj
kaj venu nomiĝi "malsimiluloj".

S. RICARTE (Valencio) (Decembro, 1982)

[BILDO p.14] Humura desegnaĵo laŭ la maniero de la fama foto de Iwo Jima: kvar soldatoj kun kaskoj kaj kugloĉenoj kune levas flagostangon; la flago portas la surskribon «PACO KAJ AMO.».

Página 15 del original

[BILDO p.15] Manskribita muziknotaĵo sur kvadratita papero, okupanta la supran du trionojn de la paĝo. Supre, desegnita rubando kun tri kampoj: maldekstre «TEKSTO: José Prada», centre, per kaligrafia kursivo, «Valencio», dekstre «MUZIKO: José Padilla». Sekvas sep liniaroj kun la melodio (violonŝlosilo, du bemoloj, taktindiko C-barita) kaj la kantoteksto skribita sub la notoj — la unua strofo per presliteroj, la dua nur sub la du unuaj liniaroj, per kursivo. Sur la dua kaj tria liniaroj estas la finaĵoj markitaj «1ª» kaj «2ª». Sub la lasta liniaro, manskribe: «Valencia, 5-2-84» kaj la subskribo «Félix Navarro».

Teksto sub la liniaroj (unua strofo per presliteroj; la kursiva dua strofo inter krampoj sub la du unuaj liniaroj):

1. Va-lencjo – estas lando de la lumo de la (Va lencjo ĉe l’o-dor’ en viaj farmoj de la)
2. amo kaj la flor’ Va lencjo de la rozoj en vi- (floro de l’o-ranĝ’.)
3. rinoj estas ĉiam la ko-lor’. Va – mi volus –
4. en la Valencja kampa-ro a-mon trovi por ĉi-am. La blanka do-
5. meto, la flor’ de l’o-ranĝ’, mig-dal-arbe ple-nas la tuta kampar’. La
6. Turia arĝenta, ĉi-e-lo – a – zu-ra, la sun’ en Va-lencj-o al mi
7. do-nas am’. Va-

Valencia, 5-2-84

Félix Navarro

Kiel instruhelpilo, jen estas bela, ĉarma kanto, vigla kaj famkonata en la tuta mondo. Ĉi tiu melodio estas vere internacia, same kiel nia kara lingvo Esperanto.

Mia celo estas, inter aliaj, ke la kantado proksimigu Esperanton al la lernantoj per ĝia rekta kaj emocia uzo. La kantado estas grava ilo por edukado kaj la lernantoj entuziasmigas, ekŝatas la lingvon kaj fervore ekzercas ĝin.

F. NAVARRO

Página 16 del original

KRUCENIGMO Nº 10

de ALIA-GO

[BILDO p.16] Malplena krucenigma krado en la dekstra supra parto de la paĝo, kun la kolumnoj numeritaj 1–9 supre kaj la vicoj 1–9 maldekstre. La konturo estas krucforma: en la vicoj 1–2 kaj 8–9 mankas la kvadrato de la kolumno 5, kaj en la vico 5 mankas la kvadratoj de la kolumnoj 1–2 kaj 8–9. Kvar kvadratoj estas nigrigitaj: kolumno 4 de la vico 3, kolumno 7 de la vico 4, kolumno 3 de la vico 6 kaj kolumno 6 de la vico 7.

HORIZONTALE: 1.-Granda korna hejmbesto. Arkforma akvomaso, ĉe la supraĵo de la maro. 2.-(Inv.) Antaŭe ne ekzistanta, ne konata, ne spertita. (Rad) Statuo, prezentanta pli-malpli krude homfiguran diaĵon. 3.-(Rad.) Sukcene flava likvaĵo, disiĝanta el la sango. Ricevadi, laŭ kontrakto kaj post pago gazeton. 4.-Vira nomo. (Rad.) Unuo de elektra rezistanco. 5.-Manĝa, drinka kaj seksa diboĉo. 6.-Nomo de konsonanto. Monunuo en diversaj landoj, de tre diversa valoro.7.-(Inv.) Granda afrika kolharara mamulo. Prefikso montranta ideon kontraŭan. 8.-Adverbo «en kiun lokon?. (Adverbe). Farita per la ekstrema parto de la brako. 9.-Havenurbo de Norvegujo.

VERTIKALE: 1.-Rilata al plej malalta vira voĉo. Tre malmola tavolo de la terkrusto. 2.-(Inv.) Filo de frato aŭ fratino. (Inv.) Tiu parto de la vesto, kiu kovras la bruston. 3.-Areto da artikigitaj sonoj, havanta difinitan signifon. (Inv.) Tiu flanko de ŝipo, kiu estas ŝirmita kontraŭ la vento. 4.-Sufikso uzata por derivi numeralojn. Societo, kies membroj vivas laŭ difinitaj reguloj. 5.-Serpentosimila manĝebla riverfiŝo. 6.-(Inv.) Plurala pronomo (2 literoj) (Inv.) Longa kaj ofte larĝa zono el teksaĵo (4 literoj). 7.-Literoj de nodo. (Inv.) Budhista pastro ĉe tibetanoj. 8.-Tio,kio estas donita. Senvosta vertebrulo el la amfibioj. 9.-(Inv.) Aro da multaj aferoj. Grasa likvaĵo uzata por nutrado, medicino, k.t.p.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCENIGMO

HORIZONTALE: 1.-Lango. 2.-Angla. 3.-Lino.Azot. 4.-Azod. Togo. 5.-Ke. In. 6.-Trio Kove. 7.-Ofte. Okol. 8.-Aliru. 9.-Lolon.

VERTIKALE: 1.-Lakto. 2.-Izerf. 3.-Lano. Ital. 4.-Anod. Oelo. 5.-Ng. Il. 6.-Glat. Koro. 7.-Oazo. Okun. 8.-Ogivo. 9.-Tonel.

Edita: Grupo Esperanto de Valencia Dep. Legal V-1603-1983 Redactor: José Pérez Sempere

Texto completo del número 11 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de junio de 1984: 12 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 11, junio de 1984.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1984_n11_jun

Qué tiene de especial este ejemplar

• La crónica de la cena del 31 de marzo (p. 2) lista lo que se comió como «olivoj, ternuksoj, paĉjoj ktp.»: «paĉjoj» no es ningún alimento, sino «papás» en esperanto.
• La página 3 no va mecanografiada: la marcha «La fluanta tajdo» aparece como partitura manuscrita, con el título dentro de una cinta dibujada y la letra partida en sílabas bajo las notas («ku-raĝ’», «maris-tar’»); las estrofas van a dos columnas, no una debajo de otra.
• El artículo sobre Eger se contradice a sí mismo en el nombre de un club: el texto habla del «E-Klubo de la fabriko «Berba»» y la firma dice «Prezidanto de BERVA E-grupo» (p. 7).
• El artículo sobre Manises (p. 10) imprime «ceramiko kaj azuleñoj», con la ñ castellana dentro de una palabra esperantizada; la forma esperable del castellano «azulejos» sería «azuleĥoj».
• El programa del 12º Encuentro (p. 11) pone dos actos seguidos a la misma hora: «Je la 13-a» la proyección de diapositivas y «Je la 13-a» la reunión de los delegados de los grupos.
• La solución del crucigrama anterior (p. 12) no cuadra consigo misma: la vertical 6 sale impresa «Oibo. In. Ma.», mientras que las horizontales dan para esa columna OIBOIN, una casilla negra y MA.

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Verda kapbendo de la kovrilo, presita blanke sur verda fono: maldekstre desegno de la Turoj de Serranos; apud ili granda luna serpo, kiu samtempe funkcias kiel la komenca «C» de la titolo; dekstre kontura kvinpinta stelo.

VALENCIA LUNO

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – ☎ 326 96 16 – VALENCIA-8

Nº 11 – JUNIO 1984

12ª RENKONTIĜO DE LA VALENCIA ESPERANTISTARO 17ᴬᴺ JUNIO 1984

[BILDO p.1] Granda inka desegnaĵo, okupanta la malsupran maldekstran duonon de la kovrilo: kvarono de ceramika telero de Manises, vidata deproksime, kun konturitaj florornamaĵoj, folioj kaj kradeca reto — la tipa fajenco de la urbo.

[BILDO p.1] Blazono de Manises: kronita ŝildo dividita horizontale; supre ceramika forno, malsupre paŝanta kvarpiedulo (ĉevalo). Ĉirkaŭ la ŝildo kurbiĝas rubando kun la surskribo «URBO HISTORIA KAJ LABOREMA».

[BILDO p.1] Nigra rektangulo kun la vorto «manises» en blankaj minusklaj literoj.

Página 2 del original

SOCIETA VIVO

de magamo

GRANDA ESPERANTA VESPERO

La pasintan tagon 31-an de marto okazis en nia Grupo, sub-braka sandviĉa manĝado, en kiu partoprenis tridek gejunuloj. La vespermanĝado komenciĝis je la oka kaj kvarono vespere; en agrabla etoso ni manĝis nian hejman sandviĉon, akompanante ĝin per olivoj, ternuksoj, paĉjoj ktp. kaj trinkaĵoj.

Ni gustumis bongustan likvan paston faritan el kakao, sukero, lakto kaj aromaĵoj kun kirlita kremo preparita de nia samideano Isidro.

Poste oni projekciis serion da lumbildoj pri Valencio kaj la 8-a Tendaro de HEJS ĉe Logroño. Fotoj faritaj de Dennis kaj Manolo, kaj prezentita de la unua. Ankaŭ nia samideano Carles informis pri la tendaro ĉe Kordovo.

Fine, ni trinkis dolĉan vinon kaj manĝis tipajn dolĉaĵojn de Hispanio, kaj poste iris hejmen.

NOVA GEEDZA PARO

En la Ermitejo de la Virgulino de «Gracia», en la vilaĝo Caudete (Albacete), la pasintan tagon 27-an aprilo, okazis en familia etoso la geedziĝo de niaj gesocietanoj Jordi Quinquer Agut kaj Mª Teresa García Bañón. Ni gratulas la novajn geedzojn kiuj estas la unuaj geesperantistoj de nia societo kiuj interne la orringoj gravurigis frazon en nia lingvo Esperanto.

Ni deziras ke ili estu feliĉaj kaj manĝu perdikojn, ĉar en Albacete estas multaj.

KONTRAŬ LA VARMO

La Grupo inaŭguris modestan Servon de Trinkejo, kun kelkaj malvarmaj aperitivoj je via dispono.

Momente, ĝin zorgas s-no. Ramón Sánchez.

Página 3 del original

[BILDO p.3] Manskribita muziknotaĵo, plenigante la supran duonon de la paĝo: kvin liniaroj kun la melodio kaj la teksto silabigita sub la notoj. Supre, desegnita disvolvita rubando (kartuŝo) portas la titolon. En la maldekstra volvaĵo de la rubando legiĝas «ESPERANTA MARŜO», sube «Kopiis: F. Navarro»; en la dekstra volvaĵo «Poezio: Harrison Hill» kaj «Muziko: G. F. Root.». Fine de la lasta liniaro staras la ripetsigno «D.C.».

La fluanta tajdo

ESPERANTA MARŜO

Kopiis: F. Navarro

Poezio: Harrison Hill Muziko: G. F. Root.

(teksto sub la notoj:)

Jen la kanto de kuraĝ’ por maristoj en vojaĝ’ ĉar kuraĝon ĉiam donas melodi’. Do kunkantu maristar’ vi la rajton havas ĉar la fluanta tajdo estas nun ĉe ni. Kantu, kantu, kamaradoj, gloran estontecon havos vi. Estas hela la ĉiel’, ĉiam brilas nia stel’, la fluanta tajdo estas nun ĉe ni.

Kontraŭ vento, kontraŭ ond’, kunbatalis nia rond’, post la nuboj ofte kaŝis sin la stel’. Sed la tajdo venas nun, sin prezentas oportun’ kaj la stelo klare brilas el ĉiel’.

Kantu, kantu, … …

Do altiĝu nun la kor’ la ventegoj pasis for’, kaj la bordojn preskaŭ vidi povas vi. Helpa vento blovas nun, kaj ekbrilas varma sun’ la fluanta tajdo estas nun ĉe ni.

Kantu, kantu, … …

Levu velojn al ventet’, levu voĉojn al kantet’, levu korojn al ĉiama la esper’, Kaj altiĝu la kuraĝ’ ĉar la fino de l’vojaĝ’ estos nepre la triunfo de l’Afer’.

Kantu, kantu, … …

Página 4 del original

ESPERANTO NE TAŬGAS POR LA SCIENCO

Antaŭ nelonge licea profesoro al siaj gelernantoj parolis pri la naciaj lingvoj. Inter la gelernantoj estis unu el miaj multenombraj genepoj (19 nuntempe). Mia nepo -17 jara- parolis pri Esperanto kaj ties granda kaj praktika valoro. La profesoro, kiu, kompreneble, same ol multaj aliaj kleruloj, ne konas la Internacian Lingvon, diris ke Esperanto nur taŭgas por interŝanĝi «salutajn vortojn» kaj nenion valoras por la sciencistoj.

Por rebati tiun maljustan opinion kaj montri la valoron de Esperanto, mia nepo petis al mi esperantaĵojn. Mi enmanigis al li po unu letero (koverto) kiun mi ricevis el preskaŭ ĉiuj mondaj ŝtatoj, al kiuj mi aldonis: «Sciencaj Studoj», de Paul Neergaard; «Scienca Revuo», «Homo kaj Kosmo», «Don Quijote»… k. a.

Foliuminte tiujn konvinktajn montraĵojn, la profesoro, antaŭ la plenplena klasĉambro kaj la ĝojo de mia nepo, diris:

«Mi ne povas ne rekoni mian antaŭjuĝon».

Tion saman ekkriis alia latina licea profesorino, antaŭ kelkaj jaroj, kun unu el miaj Esperanto-lernantinoj. Krom tiuj du ekzemploj, ofte mi aŭdadis kaj aŭdas similajn pensojn.

Se la mondo bezonas komunan lingvon en ĉiuj medioj de nia kosmopolita vivo, tiu helpa lingvo, Esperanto, estas treege necesa por la scienco. La sciencistoj esploras, traserĉas, eksperimentas en ĉiuj fakoj aŭ branĉoj de la monda scio.

Multaj sciencaj esploroj estas nekonataj pro manko de komuna lingvo, precipe de scienculoj apartenantaj al malgrandaj ŝtatoj. Nemezureblaj perdoj por la scienco!. La lingvo treege limas la interŝanĝon de ideoj, esploroj, atingoj, kontaktoj kaj diskutado pri sciencaj problemoj inter la scienculoj. Nur la tre gravaj atingoj, rezultatoj, sukcesoj estas presitaj en la ĉefaj idiomoj.

Sciencistoj bezonas scipovi almenaŭ tri-kvar gravajn naciajn lingvojn. Kiom da tempo kaj energio ili devas dediĉi tiucele!. Pli ol duona de sia vivo ili bezonas por ellerni tri-kvar fremdajn lingvojn por asimili, alproprigi la ekzistantajn konojn pri la koncerna fako!. Nur malmultaj lingvotalentaj

Página 5 del original

sciencistoj kapablas samtempe lerni kvar-kvin ĉefajn idiomojn kaj profundiĝi en la studon de la propra scienca branĉo.

Diversaj sciencistoj interesiĝis lastatempe pri la vera solvo, kiun prezentas Esperanto. Japanaj sciencistoj subskribis specialan deklaracion, laŭ kiu ili devigas sin publikigi en Esperanto almenaŭ unu disertacion. «Ni volas adopti Esperanton -diris 20 ĉinaj sciencistoj- kiel scienca lingvo por internacia uzado kaj publikigi niajn verkojn».

F. NAVARRO

NOVA KABLOFERVOJO EN VITOŜA-monto, BULGARIO

La 3-an de aprilo, 1983, la tagon de la bulgara ĉefurbo Sofio, la naturamikoj ricevis valoran akiraĵon: komencis funkcii kablofervojo en Vitoŝa-monto.

Post unujara uzado miloj da sofianoj kaj gastoj el la lando kaj eksterlando konvinkiĝis pri la granda komforto kaj oportuneco, proponataj de la nova moderna konstruaĵo.

La linio estas longa 6274 m. kun diferenco en la alteco inter la komenciĝa kaj fina stacioj je 1085 m. Pere de siaj 250 seslokaj budoj la kablofervojo donas la eblecon al po 1500 turistoj hore atingi la regionon de montodomo «Aleko» -unu el la plej vizitataj partoj de Vitoŝa-monto- en 27 minutoj.

La nova kablofervojo estis konstruita laŭ projekto de aŭstria firmao en nur 6 monatoj, ĉe tre komplikaj, malfacilaj atmosferaj kaj terenaj kondiĉoj. Vere labora heroaĵo!

Granda estas la ĝojo de la naturamikoj! Somere kaj vintre la veturado ĝis la monto donas plezuron. Pli rapide kaj pli komforte la turistoj, la skiistoj povas atingi la ĉarmajn partojn de Vitoŝa.

Per siaj tekniko-ekspluataj kvalitoj la nova kablofervojo okupas unu el la ĉefaj lokoj inter la plej modernaj kablofervojoj en Eŭropo.

Sofio, III.1984.

Lilija Koleva

Página 6 del original

NIA URBO EGER

[BILDO p.6] Kolono de kvar inkaj desegnaĵoj laŭ la maldekstra flanko de la paĝo. Supre maldekstre: alta ok-angula turka minareto kun konusa pinto kaj balkoneto. Supre dekstre: blazono de la urbo — ŝildo kun birdo (aglo) tenanta glavon, sub ruĝa stelo, kaj sub la ŝildo grenspikoj. Meze: moderna ronda konstruaĵo kun kurba tegmento, antaŭ kiu staras du aŭtobusoj. Malsupre: granda baroka palaco kun larĝa arka pordego kaj balkono, kun la minareto videbla maldekstre.

En Hungario, ĉ. 120 km oriente de Budapeŝto situas la urbo Eger, kiun nun havas iom pli ol 60.000 loĝantoj. Ĝi estiĝis, elformiĝis inter la montaroj Mátra kaj Bükk. La ĉirkaŭe situanta montara regiono estas enretita per turisme bone aranĝitaj kaj signitaj vojoj kaj padoj. La urbo mem estas precipe riĉa je arkitekturaj memoraĵoj kaj historiaj vidindaĵoj. Krom tio Eger estas famkonata pri sia vinkulturo, respektive pri siaj produktoj. El fremdultrafika vidpunkto ĝi apartenas do al la plej frekventataj urboj. Ĝi estis sidejo inter la unuaj episkopejoj de Hungario, fonditaj en la mezepoko. (Nun ĝi estas jam ĉefepiskopejo). Ĝian historie faman fortikaĵon oni konstruis ĉe la fino de la XIII-a jarcento. Poste en la tempo de la turka konker-epoko, pro la ĉiam pli minacinta turka danĝero la fortikaĵo estis fortikigita per novaj remparoj en la XVI-a jarcento.

La unuan grandan sieĝon kontraŭ la fortikaĵo komencis la turka armeo havinta egan superforton, en la jaro 1552. La defendantoj de la fortikaĵo -apenaŭ dumil armitoj- sub la gvido de la legende fama kapitano István (Stefano) Dobó dum pli ol monato kontraŭstaris al la turka armeo nombrinta 150 mil militistojn. Fine la turka armeo estis devigita ĉesigi la pluan sieĝon tiel opiniinte: «Allah simpatias kun la hungaroj, tial ne eblas venki ilin». Pri tiu historio verkis romanon Géza Gardonyi, kiu estas entombigita en bastiono de la fortikaĵo. La titolo de lia romano estas: «Steloj de Eger», kiu estis eldonita ankaŭ esperantlingve, en koncize mallongigita bildromano.

La fortikaĵo nun estas la plej vizitata, frekventata historia loko en nia lando. Cetere ĝi havas muzeon, galerion kaj grandampleksajn kazematojn kun longaj grotecaj koridoroj, kiujn -dum la sieĝo- la defendantoj uzis kiel kazernon kaj deponejon de armiloj kaj pulvo. 44 jarojn post la sieĝo en 1596, la turka armeo denove alvenis por sieĝi la fortikaĵon, kiun ĝi povas facile konkeri, ĉar la fremdaj solduloj kapitulaciis kvazaŭ senreziste. En la postaj tempoj, inter 1656 kaj 1687 Eger estis sub turka regado. En tiu tempo Eger estis fortikaĵcentro de la nordregiono de la teritorioj konkeritaj fare de la turkoj, kaj ĉi tie rezidis altrangaj turkaj estroj (paŝaoj). Ankaŭ nun videblas kelkaj restaĵoj, kiel memoraĵoj de la turka subigo, ekzemple kelkaj iamaj turkaj konstruaĵoj, kiel minareto kaj tipa turka banejo.

La nuntempa urbobildo de Eger elformiĝis jam grandparte en la XVIII-a jarcento. Grandaj publikaj konstruaĵoj, artobjektvaloraj palacoj kaj loĝdomoj estis konstritaj en tiu jarcento. Krom la historia urboparto Eger havas ankaŭ modernajn loĝkvartalojn, kaj modernajn hotelojn, ĉefe por la turistoj, kiuj alvenas tien ĉi el diversaj partoj de la mondo.

Meze de la urbo situas granda, arboplena parko kaj termobanejoj. La termakvo havas diversajn mineralojn. Tial ĝi taŭgas por kuracado. Ĉi tiu termo-mineralakvo havas inter alie radiumon, feron, sulfuron, kalcion, magnezion, hidrokarbonaton, karbacidon, ktp. Ĉi tiu kuracakvo estas precipe taŭga kontraŭ reŭmatismaj malsanoj de la muskoloj, artikoj kaj nervoj. Krom tio ĝi utiligeblas por kuraci ankaŭ la inflamajn malsanojn de la virinoj.

Página 7 del original

La urbo Eger tamen povas danki sian famon unuavice al siaj arkitekturaj memoraĵoj. Oni povas diri, konstati, ke la tuta urbokerno, t.e. la urbocentro havas artobjektan karakteron. Alveninte en la urbocentron, niaj gastoj povas vidi, spekti la katedralon, kiu laŭ la grandeco estas la dua en nia lando. La klasicisma konstruaĵo, laŭ eklezia termino «baziliko» estas 93 m longa, kaj 40 alta sub sia kupolo. La bazilikon konstruis József Hild en la pasinta jarcento. Monumentefika stupar-vico ornumita de statuoj gvidas al la impona ĉefenirejo, respektive ĉeffasado, kiu havas 17 m altajn korintajn kolonojn. Ankaŭ la interna spaco de la preĝejo havas imponan efikon, impreson. Krom la katedralo Eger havas ankaŭ aliajn famajn, valorajn preĝejojn, kiel tiuj de la iamaj monaĥordenoj, la franciskanan, minoritan, trinitaran, cistercian (benediktanan) kaj servitan preĝejojn, krome grekortodoksan preĝejon. Meze de nia urbo situas granda palaco de Dobó, kie videblas lia monumento.

Kaj oni ne licas forgesi pri la famaj vinoj de Eger. La regiono de Eger estas unu el la plej konataj hungaraj vinberegionoj. Krom la Tokaj-a selekt-vino, tre famkonata estas ankaŭ la «taŭrosango de Eger», nia rubenruĝa vinospecialaĵo. Krom la «taŭrosango» la vinberregiono de Eger produktas ankaŭ blankan vinon nomitan «leányka» (knabineto), la delektan ruĝan vinon «Medoc-noir», kiuj estas same bonkvalitaj. La hungara nomo de «taŭrosango» estas «bikavér», kiun oni povas gustumadi ankaŭ en kelvintrinkejoj, amuzejoj kaj animagordaj, intimefektaj restoracioj, drinkejoj.

La vizitanto deziranta ekkoni la urbon Eger kaj ĝian ĉirkaŭaĵon, povas viziti belajn pejzaĝojn, agrablajn lokojn per mallongaj veturoj. La protekta teritorio Nacia Parko BÜKK, la arbaroj de la montaro Bükk, en tiu la belega «vualakvofalo» kaj montra ĉevalbredejo prezentas belan vidindaĵojn kaj agrablan tempopasigon.

Por la esperantistoj mi prezentas la Esperanto-movadon de nia urbo, kiu havas kelkajn memstarajn klubojn. La plej malnova klubo estas la «Verda Stelo». Pli junaj kluboj estas la E-Klubo de la fabriko «Berba», krome la «Arkitekta» klubo, kaj la klubo funkcianta en la Pedagogia Altlernejo. La junaj lernantoj povas agadi en la klubo de la «Pioniroj». Krom la loka agado, ni havas ankaŭ ceterajn. Ekde la jaro 1980, en ĉiu jaro estas aranĝita la «Somera Esperantolernejo» (SELE), kiuokaze ni povas interkonatiĝi ankaŭ kun eksterlandaj esperantistoj. Nian internaciajn kunvenojn (SELE) oni vizitis ĝis nun el ĉirkaŭ dudek landoj (ĉiu jare ĉ. 100 gastoj). Dum la kunvenoj en nia Lernejo oni instruas la Cseh (ĉeh) metodo, ankaŭ la eksterlandaj prelegantoj (instruistoj). La instruado estas farata nur antaŭtagmeze, en labortagoj. La posttagmezo staras je la dispono de niaj gastoj, por fari liberan, laŭplaĉan, programon. Sabate kaj dimanĉe same paŭzas la instruado. En la libertempo niaj gastoj povas fakultative partopreni diversajn programojn; dancaj vesperoj, urbrigardo, ekskursoj, vizitado en la lokaj Esperantistaj Kluboj, respektive vinkeloj, ktp.

Ĉi-jare okazos jubilea, la kvina kunveno de SELE, kiu ĝis nun estis sukcese aranĝita. Ni esperas ankaŭ ĉi-jare aranĝi bonan, sukcesoplenan kunvenon. Multaj el la antaŭaj partoprenantoj espereble ripetos sian viziton, ĉar ili fartis bone ĉi tie. Ni povas akcepti kiel gastojn, vizitantojn de SELE ankaŭ ties anonciĝon, kiuj ne havas tempon sufiĉan por partopreni dum la tuta tempo de nia somera aranĝaĵo, t.e. kiuj nur kelkajn tagojn povas restadi ĉe ni. Ni akceptos ankaŭ tiajn vizitantojn, gastojn volonte. Skribu al Esperanto Komitato, H-3301 EGER Pk: 105. HUNGARIO.

Mi esperas, ke mi povis sufiĉe bone prezenti nian urbon amatan, sed mi proponas al vi ekkoni tiun persone, ĉar vi havos espereble neforgeseblajn, belajn memoraĵojn.

Zoltán Szabó Prezidanto de BERVA E-grupo, landa komitatano

Página 8 del original

VALENCIO KAJ ĜIA SIMBOLO

La sonorilejo de la katedralo aŭ sonorilturo «MIQUELET» (Mikaĉjo) estas la plej famkonata el la sonorilturoj en la urbo, kaj ĝia simbolo.

Post la konkero de Valencio, farita de la reĝo Jakobo 1-a, la «jurats» (popolkomisiantoj) klopodis por rapidigi kelkajn konstruaĵojn en la katedralo, inter ili, la konstruo de sonorilturo en kiu oni enmetos la katedralsonorilojn, samtempe ke ĝi servos kiel loko de kie oni avertos la popolon per fajrosignaloj pro la danĝeroj, kiuj povus alveni tra la maro.

En la jaro 1376-a oni decidis la konstruon de la sonorilturo, sed la masonaĵoj komenciĝis serioze en 1381-a. En ĉi tiu unua fazo, tiel kiel por la projekto en la tuta konstruaĵo estis gvidita de la «tortosa» arkitekto Andreo Juliá. Dum 1402-a gvidis la konstruadon Jozefo Franch, kaj en 1414-a prenis sur sin la gvidado, Petro Balaguer, la sama arkitekto kiu gvidis la konstruaĵojn de la turoj ĉe la pordego de «Serranos». Al li oni devas la konstruon kaj dekoracion sur la lasta korpo de la sonorilturo, kiu estis benita la 28-an de septembro en 1417-a, antaŭtago de sankta Mikaelo, pro tio nomiĝis ĝin «Miquelet» (Mikaĉjo) Laŭ alia rakonto aŭ legendo la nomo Miquelet, oni devenas pro la karesema nomo kiun la valencianoj donis al la plej granda sonorilego -peza je 300 kvintaloj- ĉi tiu sonorilego difektiĝis en diversaj okazoj, eĉ falis ĝin el la alteco de la sonorilturo, kiam brulis la lignoj inter kiuj ĝi estis fiksita, konsekvence de la flambrulaĵoj kiuj tien oni faris.

[BILDO p.8] Inka desegnaĵo, dekstre malsupre en la paĝo: la supra parto de la sonorilturo «Miquelet», okangula prismo kun ogivaj arkoj kaj balustrado, kaj supre la baroka «espadaña» kun la horsonoriletoj.

La sonorilturo estas el orienta gotika stilo, kun ornamaĵo de la sama arto kaj formo, kun okangula prismo, je la perimetro en la bazo proksimume egala al ĝia alteco, kiu mezuras 58,80 metroj. La totala alteco de la sonorilturo estas je 64 metroj, Kvankam ĝis la altano aŭ teraso estas nur je 51 metroj. Ĝia korpo estas kunmetita el kvar partoj, la tri unuaj estas sen iu ajn ornamaĵo, kaj sur la lasta estas ok ogivaj arkoj kun modluroj faritaj samstile.

Oni faras la supreniradon al ĝi tra interna helika ŝtuparo kun «nabo» aŭ

Página 9 del original

centrapogilo, kiu havas 207 ŝtupojn. Je certa spaco staras la sonorilejo, kaj sur la supera teraso, de kiu oni ĝuas belegan panoramon. Oni metis anstataŭ la projektitan pinton, barokan «espadaña» (spadanjon) kun la du sonoriletoj de la horoj kaj kvaronhoroj. «Miquelet» (Mikaĉjo) konservas la sonorilan tutaĵon, kiu tiel pro ĝia nomo kiel pro ĝia antikveco estas la plej bona el la valencia urbo. La konstruŝtono uzita por ĝia realigado devenas el la ŝtonminoj de Burjasot (Burĵasot), Godella (Godelja) kaj Moncada (Monkada).

Tamen, ankaŭ la religiarta enhavo de la Metropolitena Baziliko estas eksterordinara, oni povas admiri, krome la belaĵojn de ĝia arkitekturo, pri kiu oni jam estis raportinte, estas riĉega arkivo pri multenombraj ilustritaj kodeksoj kaj inkunabloj kaj pergamenoj kun interesegaj historiaj tekstoj, multvaloregaj pentraĵoj de Llanos kaj Almedina, Juanes, Ribera, Orrente, Vincento López, Vergara, Ribalta, Jacomart kaj aliaj, tiel kiel du grandaj pentraĵoj de Goya (Goja); famaj skulptaĵoj kiel tiu de Kristo nomata de la bona morto, de Alonso Cano (Kano); la arta kaj monumenta hostiujo, je moderna konstruo; la «predikejo» de sankta Vincento Ferrer kaj rimarkindega Muzeo.

Tradukis: Fco. ALIAGA

SAMIDEANO FORPASIS

La pasintan tagon 29-an Januaro, mortis nia societano Vicente Lleonart Sancho, en Valencio 72 jaraĝa.

Antikva membro de la societo «Lo Rat Penat» kaj tre aktiva defendanto de la aŭtonomio por Valencio. Poeto kaj verkisto en valencia lingvo, ĉefe pri festaj temoj, aŭtoro de sennombraj «llibrets de falles». Grava amiko kaj entuziasmanto de Esperanto, ĉeestanta ĉe multaj kongresoj kaj renkontiĝoj, en kiuj li partoprenis kiel subtenanto, glosisto de nia movado per sia facila kaj imagriĉa parolado.

Ni deziras eternan ripozon al tiu samideano kaj bona amiko, ni bedaŭras ĉi tiun forpason kaj kondolencas lian edzinon Mª Rosa Iranzo Quirós kaj gefilojn.

MAGAMO

Página 10 del original

MANISES, NIA ĈI JARA RENKONTIĜURBO

Manises apartenas al la arondimento «L’horta» kaj situas je 6 Km nordokcidente de Valencio, la ĉefurbo, ĉe la dekstra flanko de la rivero Túria. Entute 19 Km2 vasta estas la civita teritorio, kiu limas la urbojn Paterna, Quart de Poblet kaj Ribaroja del Túria. Ĝia alteco estas nur 52 m supermare kaj la tereno estas preskaŭ ebena, escepte de iuj malaltaj montetoj okcidente. La urbo havas 25.187 enloĝantojn, laŭ la censo de 1983, estinta la kreskado tre forta dum la lastaj jarkvinoj pro la granda industriiĝo.

La fabrikado de ceramiko kaj azuleñoj, kaj iliaj akcesoraj industriaj aktivecoj, estas la plej grava industrio. Tiu ĉi atingis grandan famon en Eŭropo jam de antaŭ pluraj jarcentoj, per, ekzemple, la maŭr-hispana fajenco kun ĝiaj belaj metalaj rebriloj, tiutempe tiel ŝatataj de papoj kaj reĝoj, kaj kies pecojn hodiaŭ ni trovas en la plej gravaj muzeoj. Tial, la reĝo Alfonso la 13-a, en 1926, koncesiis titolon al ĝi kiel urbo historia kaj laborema, titolo kiu situas sur la ŝildo de la urbo.

Tiu ĉi ŝildo apartenis al la familio «Boil», la nobeloj de Manises, kiuj laboradis dum jarcentoj por kreskigi la ceramikan fabrikadon.

Hodiaŭ, Manises havas Oficialan Lernejon pri Ceramiko, el kiuj ekzistas nur du en Hispanio, la alia lokiĝas en Madrido. Ankaŭ en Manises estas la flughaveno de Valencio, kun la novaj eksterordinaraj instalaĵoj ĵus inaŭguritaj, kiuj pretigas la valencian flughaveno por la novaj bezonoj de la moderna aertrafiko. Fine, situas en Manises ankaŭ la Akvopurigejo de Valencio kiu efike provizadas per trinkebla akvo Valencion kaj la ĉirkaŭantajn urbojn.

José Mª Moreno Royo

Oficiala Kronikisto el Manises

Esperantigis: Salvador Ricarte

Página 11 del original

12-a RENKONTIĜO DE LA VALENCIA ESPERANTISTARO

MANISES (Valencia) 17-an Junio 1984

EJO: Colegio Nacional «Benjamín Benlloch» Apud la Urbodomo

PROGRAMO

Je la 11-a kaj duono Akceptado: Vendado de esperantaĵoj, fare de Libroservo de Valencia Esperanto-Grupo.

Je la 12-a Malfermo de la aktoj de la Renkontiĝo: 1-e: Bonvenaj vortoj de la Organiza Komitato kaj aŭtoritatuloj de Manises. 2-e: Salutvortoj de la Prezidanto de la Valencia Esperanto-Grupo. 3-e: Salutvortoj de la reprezentantoj de la aliaj Grupoj de la Valencia Komunumo. 4-e: Disdonado de diplomoj al la gelernantoj.

Je la 13-a Projekcio de lumbildoj pri Esperantaj Aktivaĵoj.

Je la 13-a Kunsido de la delegitoj de la Grupoj el la Valencia Aŭtonoma Komunumo.

Je la 14-a Vizito al la urbo.

Je la 15-a Bankedo ĉe la Restoracio «Alcácer II»

Je la 17-a Fino de la aktoj kaj foriro hejmen.

[BILDO p.11] Malgranda inka vinjeto en la centro de la paĝopiedo: heraldika ŝildo kun la vertikalaj strioj de la valencia senyera, super ĝi kaska ornamaĵo kun plumaro. Sub la vinjeto, horizontala grasa linio laŭlarĝe de la paĝo.

Página 12 del original

KRUCENIGMO Nº 11

de ALIA-GO

[BILDO p.12] Krucenigma krado dekstre supre: nigra kvadrato kun blankaj ĉeloj, numerita 1 ĝis 9 supre kaj 1 ĝis 9 maldekstre, la numeroj en blankaj rondoj. La blankaj ĉeloj formas krucsimilan, oktogonan figuron kun nigraj anguloj, kaj unu izolita nigra ĉelo en la centro.

HORIZONTALE: 1.-Senvoĉa, laringa konsonanto. 2.-Plej supera, perfekta, eterna kaj ĉiopova estaĵo. 3.-La universo, rigardata kiel ordigita tuto, aparte de la tero. 4.-Tago de la semajno inter sabato kaj lundo. 5.-Ŝovi la langon sur io. (Inv.) Transformi felojn en ledojn per ilo (aŭ aliaj kemiaĵoj). 6.-(Rad.) Monaĥo vivanta en komunumo, kontraste al anaĥoreto. 7.-(Rad.) Homo posedanta multe da propraĵo. 8.-(Rad.) Alia nomo de franca rivero. 9.-Voĉa nazala konsonanto.

VERTIKALE: 1.-En romana cifero kvindek. 2.-(Rad.) Tio, kio estas rigardata kiel juste ŝuldata. 3.-(Rad.) Genro de herboj el kiuj la maturaj grajnoj estas manĝataj. 4.-Titolo de kelkaj pli-malpli sendependaj partoj de la Brita Konfederacio. 5.-Rilata al suprentiro per ŝnuro. (Inv.) Regulforma kavaĵo en muro aŭ konstruo, destinita por loki statuon aŭ alian objekton. 6.-(Rad.) Iama kovrita publika veturilo. 7.-(Inv.) Punmortigo laŭ decido de memstariĝinta neleĝa tribunalo. 8.-(Inv.) La nedifinebla, nepersona principo imanenta en la universo kaj ĝin movanta. 9.-Senvoĉa ploziva konsonanto.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCENIGMO

HORIZONTALE: 1.-Bovo. Ondo. 2.-Avon. Idol. 3.-Ser. Aboni. 4.-Antono. Om. 5.-Orgio. 6.-Ro. Dinaro. 7.-Onoel. Mal. 8.-Kien. Mane. 9.-Oslo. Aleo.

VERTIKALE: 1.-Basa. Roko. 2.-Oven. Onis. 3.-Vorto. Oel. 4.-On. Ordeno. 5.-Angil. 6.-Oibo. In. Ma. 7.-Ndo. Oamal. 8.-Dono. Rano. 9.-Olim. Oleo.

Edita: Grupo Esperanto de Valencia

Dep. Legal V-1683-1983 Redactor: José Pérez Sempere

Texto completo del número 12 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de octubre de 1984: 12 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 12, octubre de 1984.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1984_n12_okt

Qué tiene de especial este ejemplar

• El ejemplar no lleva ninguna numeración de página impresa: las referencias a páginas siguen el orden de las hojas, no una cifra que esté en el papel.
• Todo el número está en esperanto. Lo único en castellano son el colofón de la página 11 («Edita: Grupo Esperanto de Valencia / Dep. Legal V-1683-1983 / Redactor: José Pérez Sempere») y la línea de fechas del anuncio del congreso de Cartagena de la página 2 («CARTAGENA, 5 – 9 Julio 1985»).
• El boletín cierra muchas frases con un signo doble —«!.», «?.», «!,»—, y eso alcanza al poema «Ho, mia kor’» reproducido en la página 9: el verso que en Zamenhof es una pregunta («Ĉu mi ne venkos en decida hor’?») aquí se imprime «Ĉu mi ne venkos en decida hor’!.», y «Sufiĉe! trankviliĝu» sale como «Sufiĉe!, trankviliĝu».
• La página 8 no va mecanografiada: la música de «Ho, mia kor’» aparece ahí como partitura manuscrita —cuatro pentagramas copiados por F. Navarro, con el título dentro de una cinta dibujada—, y las palabras repetidas de la segunda estrofa no se vuelven a escribir, sino que van como comillas debajo de las de la primera.
• El esperanto impreso se sale de la norma en varios puntos, y así está en el papel: «Ni feliĉas la mirindan laboron de la L.K.K. de Seviljo» (p. 2), el título «TAGON EN «EL ALTO MAESTRAZGO»» con acusativo (p. 4), «Kelkajn kilometrojn mallonge, situas Mirambel» (p. 4), «la teksto kaj la cirkonstancoj verki ĝin» (p. 8) y «En tiaj ekscitintaj tagoj» (p. 9).
• El artículo sobre las cuevas búlgaras da en la página 7 dos formas que pueden confundir a quien lo cite: «Ŝtona ŝtuparo kondukas al tie n. «Lago»», donde el sentido pide «al la t.n. «Lago»» (el llamado), y «la groto de gabela «Neĝulino» kaj sep nanoj», donde pide «fabela».
• La máquina de escribir junta palabras por todo el número, de modo que las separaciones del papel no son fiables: la página 4 imprime «la du kilometrojn kaj duononda muregoj» por «duonon da muregoj», y esa misma página acaba con «Dumla reveno».
• En la página 4 una mancha cubre la ŭ de «Paŭlon», dentro del nombre del portal de Morella que la crónica da como «la Sanktan Paŭlon Pordon».

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la kovrilo: verda rektangula bloko kun blanka desegnaĵo de mezepoka defenda turo (valencia urbopordego) maldekstre; la vorto VALENCIA komenciĝas per granda C formita de lunarko, kaj sub ĝi staras LUNO, dekstre akompanata de kontura kvinpinta stelo.

VALENCIA LUNO

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – ☎ 326 96 16 – VALENCIA-8

Nº 12 – OKTOBRO 1984

[BILDO p.1] Granda altkontrasta nigra-blanka fotografio de groto-interno: kruda kalkŝtona muro kaj rokaj masoj, kun helaj stalaktitaj formaĵoj, okupanta la maldekstran duonon de la paĝo.

LA GROTOJ EN BULGARIO

Legu en ĉi tiu numero tre interesan artikolon de LILIJA KOLEVA pri ĉi tiu bela natura temo.

Página 2 del original

LA 44-a HISPANA KONGRESO

En Seviljo estis reprezentata nia Grupo per kelkaj el niaj samklubanoj, ĉeestante en la ĝenerala kunveno, fake en ILEI, Redaktoroj de Gazetoj, Jubilea Kongreso, kaj ceteraj arta vespero, duontaga kaj tuttaga ekskurso, vojaĝo per ŝipo tra la rivero Guadalquivir… kaj la tuta programero, kiun la E-Grupo de Seviljo organizis tre bela kaj ĉarma. Ni feliĉas la mirindan laboron de la L.K.K. de Seviljo.

Jen kelkaj konkludoj de la kongreso:

-Instigi al la Ministerio de Turismo la eldonadon de turismaj broŝuroj en Esperanto.

-Okazigi la 47-an Hispanan Kongreson de E-o en Madrido, dum la sankta semajno aŭ pasko, pro la koincido kun la Jubilea Kongreso de Varsovio, tiamaniere ĉiu partoprenonto povos aranĝi sian feriadon. Okaze de la jubilea kongreso, traduki kaj eldoni novajn esperantajn librojn, ampleksi kaj altniveli novan dulingvan vortaron. Desegni allogan afiŝon kaj peti esperantan poŝtmarkon.

-La kunveno de redaktoroj parolis pri la uzado de la supersigno de la duonvokalo ŭ per tajpa kunmetita akcento kaj uzi arabajn ciferojn anstataŭ romanajn.

-La kunveno de ILEI, tra longa eksposicio de s-ro Zaragoza pri lia granda kaj ampleksa laboro, pritraktis la bezonon plani programon laŭ tri nivelaj ekzamenoj, publikigi ĝin al ĉiu E-Grupo, por unuigi la nivelojn, kune kun konvena bibliografio.

Ni deziras fruktodonajn konkludojn de la kongreso kaj atendas kunveni en Kartageno dum la 45-an Hispanan Kongreson.

JOHANO

[REKLAMO p.2] 45-a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO / CARTAGENA, 5 – 9 Julio 1985 / Petu aliĝilojn. Poŝta adreso: Apartado de Correos 461 CARTAGENA (Murcia)

Página 3 del original

TRIMONATA PROGRAMO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

oktobro-novembro-decembro

Ĉiuj agoj okazos en nia sociala ejo: G. V. Fernando el Católico, 45, de la 7-a ĝis la 9-a vespere.

ELEMENTA KURSO GVIDATA DE S-RO FELIX NAVARRO

ekde la 1-a de oktobro, ĉiuj lundoj, merkredoj kaj vendredoj. Informu al viaj amikoj kaj konatuloj.

PAROLATA KURSO GVIDATA DE S-RO JOHANO ANTONO GIMENEZ

ekde la 1-a de oktobro, ĉiuj lundoj kaj merkredoj. Ĉu via esperanta parolado ne bezonas pli da ekzercoj?

KASTILLINGVAJ PRELEGOJ PRI ESPERANTOLOGIO

18-a oktobro.- Kia internacia lingvo?

8-a novembro.- Ĉu artefarita lingvo?

Partoprenu en la pripensado kaj diskuto de tiaj temoj.

EKSKURSO-RENKONTIĜO EN ALBARRACIN

27-28 oktobro.

Por interkonatiĝi esperantistoj de Madrido, Aragono, Katalunio kaj Valencio, kaj eble ankaŭ de Kastilio-La Manĉa.

ESPERANTA-TAGO – 25 OKTOBRO

Marichin Fonfria, Antonio León kaj Dario Cervera informos nin esperante pri sia vojaĝo tra Ĉekoslovakio, Germanio kaj Italio.

Venu aŭskulti bonan esperanton por praktiki.

16 DECEMBRO – ZAMENHOFA TAGO

Ni devas festi tian tagon esperante. Tial, ni jam devas pretigi nian esperantan partoprenon.

[BILDO p.3] Malsupre, larĝa vinjeto: vico de ĉirkaŭ dudek nigraj siluetoj de starantaj homoj, viroj kaj virinoj kun manteloj, ĉapeloj kaj valizoj, vidataj kontraŭlume; meze de la vico, sur unu el la siluetoj, kuŝas kvinpinta stelo.

Página 4 del original

TAGON EN «EL ALTO MAESTRAZGO»

La pasintan trian de Junio, kun blua ĉielo kaj brila suno, preskaŭ kvindek geesperantistoj vojaĝis per luksa buso al «El Alto Maestrazgo», kie la aero estis primaverodora.

Ni matenmanĝis en tipa restoracio de «La Ermita de Vallivana», kaj iomete poste ni alvenis al Morella, historia urbo de la provinco de Castellón. Tie ni trapasis la Sanktan Paŭlon Pordon, ĉirkaŭante piede la du kilometrojn kaj duonon da muregoj de la urbo. Plu promenante ni alvenis tra ĝiaj tipaj stratoj al la muzeo kaj ruinoj de la Reĝa Monaĥejo de Sankta Francisko kaj ĝia Kastelo.

Poste ankaŭ ni vizitis la bazilikon de Santa María la Mayor.

Kelkajn kilometrojn mallonge, situas Mirambel, en la provinco de Teruel, kien ni alvenis tra streta vojo, meze de la kampo kaj verdaj montoj. La vilaĝo estas tia kia dum la Meza Epoko, pro siaj bone konservitaj muregoj. Ni trairis la stratojn, same kiel Pio Baroja iam trapasis, por poste verki sian libron «La Venta de Mirambel». En 1981 la Eŭropa Konsilantaro donis la unuan premion EUROPA NOSTRA al Mirambel, pro ĝia konservado kaj restaurado. La plato estis donita de ŝia Moŝto la Reĝino Doña Sofía, dum la pasinta jaro.

Je dektri kilometrojn de tie, sur rokego staras Cantavieja, vilaĝo kiun elektis la generalo Cabrera kiel ĉefa militistejo dum la Karlista Milito. Ni vizitis la Plaza Mayor, mezepoke aspekta, purigita de la nepo de la mondfama pentristo Sorolla, ĉar lia avo naskiĝis en tiu ĉi vilaĝo. Poste ni vizitis la preĝejon, kiu estas tiel granda kiel katedralo, estante la plej granda preĝejo en la provinco de Teruel.

Aŭdante popolkanzonojn el Aragono ni alvenis buse al Iglesuela del Cid, je 1227 m. supermare, por tagmanĝi en la restoracio «Casa Amada». La menuo estis en Esperanto kaj konsistis el pladoj de la regiono. Poste ni promenis tra la vilaĝo el napolstilaj domoj kaj altaj turoj. Ni ankaŭ havis tempon por vidi ĝiajn teksajn metiejojn kaj ĝiajn dudek du mil ŝinkojn pendantajn en libera aero.

Dum la reveno ni vidis bildbendojn «Valencia»,

Página 5 del original

«Valencia en Fallas», «Corpus Christi» kaj «El Maestrazgo», ĝentile pruntedonitaj de la valencia Urbodomo kaj la Komunumo de «El Maestrazgo».

Proksimume je la naŭa kaj duono, ni alvenis Valencion, kvazaŭ dezirante rekomenci la trairadon, ĉar ĝi aspektis por ni ne peza vojaĝo, sed amuza promeno.

MAGAMO

«LA MIRINDA LIBRO»

Ĉu vi kuraĝas redakti bonnivele? Ĉu vi intencas partopreni en esperantaj konkursoj? Legu nepre ĉi tiun libron. Tra ĝiaj paĝoj vi povos legi la ĉefajn redaktaĵojn premiitajn en la Internacia Literatura Konkurso «Ramón Solera», organizita en Barcelona Esperanto Centro, la pasintan 4-an de decembro de 1983.

La venkintaj redaktaĵoj estis elektitaj laŭ opinioj de s-roj Miguel A. Gutiérrez, Petro Nuez kaj Giordano Moya.

Aĉetu ĉi tiun libron al nia libro-servanto. Ĝia prezo estas 300 p-toj, kaj nur restas dek ekzempleroj. Ne prokrastu ĝian aĉetadon.

Ĉu poste vi partoprenos en iu ajn venonta konkurso?

johano

INTER KAMARADOJ

• Ĉu vi memoras pri tiu konjakbotelo, kiun mi havas en mia ĉambro?

• Jes, mi memoras.

• Do, hieraŭ nokte iu eniris en mian ĉambron kaj trinkis la duonon de la konjako.

• Kaj vi suspektas pri mi?

• Ne. Mi estas absolute certa ke vi ne estis kiu trinkis ĝin.

• Kial?

• Ĉar se estus vi kiu trinkis, vi trinkus ĉion, ne la duonon.

Página 6 del original

LA GROTOJ EN BULGARIO

Bela lando estas Bulgario! Per siaj multnombraj turistaj objektoj kaj varia naturo ĝi allogas ĉiujare turistojn-naturamikojn.

Unu el la riĉaĵoj estas la pompaj subteraj grotoj, kaŝitaj en la sino de kalkecaj montetoj. Laŭ sia grandeco kaj interna enhavo ili apartenas al la plej rimarkindaj naturaj fenomenoj, loko por interesaj esploroj de la morta naturo.

La beleco kaj mistereco de la grotoj konsternas la homon, allogas lin, altiras lian atenton. Ankoraŭ en la malhelaj epokoj de sia apero sur la tero li serĉis en ili sekuran azilon de la sovaĝaj bestoj. En la grotoj multaj popoloj kaŝis sin de la barbaroj kaj okupantoj. Mirigaj, kuriozaj legendoj rakontas pri grotaj drakoj, pri kaŝitaj trezoroj. Granda estas la intereso al la grotoj-analoj, en kiuj estas enskribitaj la unuaj paĝoj de la deveno de la vivo kaj de la homa historio. Intereso, liberigita de timo kaj superstiĉo, intereso pure scienca kaj estetika. La esploro de la grotaj tavoloj montras kaj pruvas la fazojn de la evoluo de nia grota praavo, kiel li aspektis, kiaj estis liaj vivrimedoj, kion li manĝis.

La grotoj estas interesaj ne nur por la sciencistoj. La interno de ĉiu groto proponas neforgeseblajn vidaĵojn: la pompo kaj la majesteco de la morta naturo de la subtera mondo, kaŝita en la mallumo de la eterneco!… Mirindaj stalagmitoj kaj stalaktitoj kun strangaj formoj ornamas la grotajn murojn kaj plafonojn. Kolonoj kaj drapiraĵoj, fabelaj kasteloj kaj turoj aperiĝas je ĉiu paŝo tra la subteraj labirintoj. Miloj da jaroj la naturo skulptis kaj ĵaluze gardis ilin.

En Bulgario la grotoj (pli ol 2000) estas disĵetitaj tra la tuta lando, en la apudriveraj rokoj, en la regionoj de Danubo kaj Dobruĝa, je la bordo de la Nigra Maro, en la montoj. La ŝtato prizorgas ilin. Kiel naciaj turistaj objektoj funkcias 16, kaj 6 estas bonaranĝitaj kaj elektricigitaj.

«MAGURA» – la groto ĉe vilaĝo Rabiŝa (regiono de Belogradĉik), unu el la plej belaj bulgaraj grotoj, estas grandega labirinto, longa 3000 metrojn, fama per siaj surrokaj desegnaĵoj de IX-VIII jar-

Página 7 del original

cento antaŭ la nova erao. La primitiva pentristo desegnis sur la grotaj muroj de unu interna galerio per nigra «guano» (vesperta sterko) apartajn bestajn figurojn kaj scenojn el la vivo de la pratempaj homoj. Apud la groto, en muzeo estas kolektitaj valoraj objektoj, trovitaj ĉe la esplorfosado. La elirejo de la groto kondukas al la pitoreska Rabiŝa-lago, kie oni povas promeni per boato. En la proksimeco de 100 m., sude de la lago, troviĝas kampadejo kaj ĉe la grota enirejo, motelo kun restoracio.

La groto «magura» distancas 31 km. de la famaj rokoj de Belogradĉik kaj estas vizitebla dum la tuta jaro.

«LEDENIKA» – la plej populara groto en Bulgario. Ĝia nomo devenas de la konstanta temperaturo (5,5-4,5) kaj de ĝiaj stalagmitoj, formitaj en la enirejo. Ŝtona ŝtuparo kondukas al tie n.[?] «Lago», eta baseno kun kristale pura akvo. Kelkaj lumĵetiloj kaj dekoj da elektrikaj lampoj donas al la groto pli da belecon kaj pitoreskon. Proksime al la enirejo turista bazo proponas 80 lokojn kaj restoracion. La groto troviĝas 16 km. sudokcidente de urbo Vraca, 850 m. sur la mara nivelo.

Alia populara groto estas «Temnata dupka» (La malhela kavo), ĉe stacidomo Lakatnik. Ĝi estas labirinto de koridoroj. De la profundeco de vasta subtera lago ŝprucas klara kaj pura akvo. Ĝojigas kaj mirigas la beleco de majesta akvofalo. Ĝia bruego estas tiel forta, ke ĉio ĉirkaŭe tremas.

«SAJOVA DUPKA» – groto, situata 1 km. de vilaĝo Malka Brestnika. Riĉa je belegaj formaĵoj, kolonoj, kortenoj, grandegaj stalaktitoj. Malgranda hotelo proponas tranokton kaj du restoracioj, bongustan manĝadon kaj la faman «brestniŝka halvao» (orienta dolĉaĵo el sezamoleo).

«SNEĴANKA» – troviĝas proksime de urbo Peŝtera. En ĝi estas trovitaj argilaj objektoj kaj ostoj. La groto estas riĉa je figuroj. Ege interesa estas la groto de gabela «Neĝulino» kaj sep nanoj. La plafono de la enireja galerio similas frostigita pluvo.

La bulgaraj grotoj kaŝas centjarajn sekretojn, kiuj allogas la turistojn-naturamikojn kaj la sciencu­lojn-speleologojn. Per multe da lerteco kaj perfekta rok-alpeca tekniko ili penetras pli kaj pli profunde en la grotajn internaĵojn.

Sofio, III, 1984 LILIJA KOLEVA

Página 8 del original

[BILDO p.8] Supre, desegnita disvolvita rubando (banderolo) kun la titolo HO, MIA KOR’. en la mezo; maldekstre sur la rubando la noto «Kopiis: F. Navarro», dekstre «Teksto: L. L. Zamenhof.» kaj «Muziko: B. Rijpstra.».

[BILDO p.8] Sub la rubando, kvar liniaroj de manskribitaj muziknotoj (violonŝlosilo, du bemoloj ĉe la ŝlosilo, C-takto), kun du subtekstaj vicoj da silaboj — la unua kaj la dua strofoj — sub la notoj. Ripetsigno fermas la lastan liniaron. La subteksto tekstas:

Ho, mi-a kor’, ne ba-tu maltrank- » » » » post lon-ga la-bo-

-vi-le el mia brusto nun ne saltu for’! jam te-ni rado ĉu mi ne venkos en de-ci-da hor’ su-fi-ĉe

min ne po-vas mi fa-ci-le, Ho, mi-a kor’, trank-vi-li-ĝu de l’ba-ta-do, » » » «

Ho, mi-a kor’! » » «

Jen estas alia nova, origina, kortuŝinta instruhelpilo, kapabla emocii la gelernantojn, ne pro ties melodio, kiu ne multe plaĉas al mi, sed pro la teksto kaj la cirkonstancoj verki ĝin.

Temas pri pionira poemeto, verkita de la genia Zamenhof en tre malfacilaj, perturbaj, malserenecaj tagoj. La malpacienco, timo, malespero agitis samtempe la koron de Zamenhof. Li decidis eldoni sian por ni mirindan verkon: La Internacia Lingvo.

Vane li serĉadis eldononton. Neniu deziris riski sian monon. Sed bonsorte intervenis la tiama bopatro de la Majstro, helpema idealista homo, kiu di-

Página 9 del original

venis ke lia bofilo estis geniulo. La patro de Klara Zilbernik, simpla komercisto, alportis la necesan monon por presigi la unuajn gramatikojn de Esperanto.

La presprovaĵoj bezonis tempon, ankaŭ la cenzuristo, kaj la koro de nia elpensinto, konstante, persiste batadis.

En tiaj ekscitintaj tagoj, kiam la dezirata, avida momento alvenis en kiu aperis la lernolibro al la publiko kaj estus neeble reiri; en kiu li, juna kuracisto ĵus edziĝinta, la estonta trankvileco de li kaj familio dependis de la publiko. En tiuj sentemaj, emociitaj tagoj, li multe timegis ke oni povu juĝi lin kiel ĥimera fantaziulo, kiu pensis pri utopiaj idiomaĵoj anstataŭ cerbumi, enpensiĝi pri la plej bonaj kuraciloj por la malsanuloj. En tiuj dubaj kaj gravegaj cirkonstancoj, Zamenhof verkis ĉi tiun mirindan versaĵon:

HO, MIA KOR’

Ho, mia kor’, ne batu maltrankvile, El mia brusto nun ne saltu for!. Jam teni min ne povas mi facile, Ho, mia kor’!.

Ho mia kor’!. Post longa laborado Ĉu mi ne venkos en decida hor’!. Sufiĉe!, trankviliĝu de l’batado, Ho, mia kor’!.

Multaj «kleruloj», inter ili lingvistika diplomito, amiko mia, ankaŭ diris al mi ke Esperanto ne taŭgas por la poezio!.

F. NAVARRO

Unu araneo piediras sur fervojo kiam subite ĝi vidas ke trajno alproksimiĝas rapide. En tiu momento unu piedeto de la araneo restas kaptita en relo. La trajno alproksimiĝas, alproksimiĝas tre rapide. La araneo tiras kun forto de sia piedeto kaj ne povas liberigi ĝin. Fine ĝi diras: «Mi jam faris mian eblon. Se la trajno elreliĝas, mi ne povis malebligi».

KLARA

Página 10 del original

RENKONTIĜO EN MANISES

La pasintan 17-an de Junio okazis en la industria urbo, mondfama pro ĝia ceramiko, Manises, nia dekdua Renkontiĝo de la Valencia Esperantistaro. La ejo estis la privata lernejo «Sagrado Corazón de Jesús», proksime al la urbodomo, kiun treege ĝentile pruntedonis al la valencia grupo por la aktoj la Paroĥestro de Manises. La Organiza Komitato tre multe dankas lin pro lia ĝentileco kaj afableco.

Je la dekdua horo komencis la aktoj, kiuj estis kiel oni antaŭvidis, kun la salutvortoj de la reprezentantoj de ĉiu grupo el la Valencia Komunumo, de la Prezidanto de la valencia grupo, s-no Pont, de la ĉefo de la Organiza Komitato, s-no Ricarte kaj de la reprezentanto de la urbo, s-ro Moreno Royo, oficiala kronikisto el Manises. Post la diplomdisdonado oni akordis dum la asembleo organizi la venontan Renkontiĝon en la provinco de Castellón kaj ankaŭ fari ilin denun ne dum Majo aŭ Junio, sed dum Oktobro, ĉar kiel ĉiuj ja scias deĉiam estis problemoj por organizi la renkontiĝojn dum tiuj ĉi monatoj.

Je la unua horo estis projekcio de lumbildoj, fare de s-no Keefe, pri liaj vojaĝoj tra Eŭropo.

Je la dua horo, oni vizitis la urban preĝejon gvidataj ĉiumomente de S-ro Moreno Royo. Ankaŭ lin ni volas danki por lia ĉeesto en la aktoj kaj posta gvidado tra la preĝejo, kiu havas grandajn artajn trezorojn.

Poste, la bankedo estis en la restoracio «Alcácer II» en Manises, kie ni povis reakiri niajn fortojn perditajn dum la mateno. Post la bona manĝado ni adiaŭis kaj…

ĜIS LA VENONTA RENKONTIĜO.

S. RICARTE

-Ĉu vi ne scias ke estas malpermesata sin bani ĉi tie?, diras la parkogardisto al sinjoro kiu estas en la parkobaseno.

-Sed, mi ne banas min, mi estas dronante!

-Ha! tio estas alia afero.

ULEKSO

Página 11 del original

SOCIETA VIVO

de magamo

[BILDO p.11] Desegnaĵo dekstre de la teksto: infano kun ligita kaptuko sur la kapo, apogante la mentonon sur la manoj, sidas malantaŭ granda ronda kuirvazo (paelujo aŭ kuko) kun du teniloj, en kies mezo staras unu ŝaltita kandelo.

La pasintan tridekan de Majo, oni festis en gaja kaj juna etoso, la unuan jaron de Marta Diago Romero, ĉe ŝiaj gepatroj Ramón kaj Mari Sol. Marta estas nuntempe la plej juna societanino de nia Grupo.

La ĝoja kaj belega infanino estingis la kandelon, kiu estis sur la bonega paŝtelo farita de ŝia patrino. Poste ĉiuj ni manĝadis.

MAGAMO

ELDONITAJ ĜIS NUN PLI OL 20.000 EKZEMPLEROJ

La plej vendita esperanto-libro, en la tuta historio, jam estas en nia Libro-Servo.

En 230 paĝoj, la perfektiga lernolibro prezentas 30 lecionojn kune kun 180 lingvaj ekzercoj, al ĉiuj lecionoj estas aldonitaj literaturaĵo, ktp.

La lernolibro nomiĝas PAŜOJ AL PLENA POSEDO, de la akademiano William Auld. Eldonita de Heroldo de Esperanto.

Prezo nun: 670 pesetojn.

MAGAMO

Edita: Grupo Esperanto de Valencia

Dep. Legal V-1683-1983 Redactor: José Pérez Sempere

Página 12 del original

KRUCENIGMO Nº 12

de ALIA-GO

[BILDO p.12] Dekstre supre, la krucenigma kradfiguro: kruc-forma reto kun kolumnoj numeritaj 1 ĝis 9 supre kaj vicoj numeritaj 1 ĝis 9 maldekstre; kelkaj ĉeloj estas nigrigitaj per triangulaj duonoj, ĉe la vicoj 4, 5 kaj 6.

HORIZONTALE: 1.-(Rad. Inv.) La dudekkvarona parto de la tago. Plej alta grado (kun ec). 2.-(Rad.) Ami per respetoplena pasio. (Inv.) Aro da pakitaj objektoj. 3.-Observo pri la situacio de iuj planedoj aŭ stelaroj, je la horo de naskiĝo de infano. 4.-(Rad. Inv.) Moviĝi malproksimen de iu aŭ io. Finaĵo de la derivitaj adverboj. Mi kaj unu alia. 5.-Tre uzata metalo, kia simbolo estas Zn. 6.-Prefikso montranta la peredziĝan parencecon. Senvoĉa ploziva konsonanto. (Inv.) Sufikso montranta inklinon al io. 7.-Krean imagipovon. 8.-Maniere, kiel per la verkoj de la homo esprimiĝas lia percepto de la belo. Flaveca ĝis ruĝeca tero, el ferika-oksidhava argilo. 9.-Demanda neŭtra pronomo. Malgranda, malintensa.

VERTIKALE: 1.-Fadenforma epiderma elkreskaĵo kovranta la korpon de homo. Aparta dividaĵo de kesto. 2.-(Rad.) Eligi materiajn nevideblajn korperojn. Meti ion sur vojon, por malhelpi la iradon. 3.-Ĉirkaŭa linio, kie finiĝas nia vidkapablo. 4.-Nomo de konsonanto. Finaĵo de la infinitivo. (Rad.) Genro de daŭrafoliaj aziaj arbedoj. 5.-Rilata al sento. 6.-Numeralo, kvar per du. Simbolo de kalio. Nomo de la lasta litero. 7.-Teorie kaj science pri la meĥanismoj reguligantaj la produktadon kaj distribuadon de la riĉaĵoj. 8.-Senpense, naive kaj iom stulte rigardadi. (Inv.) Estanta en troa kvanto, superanta la ĝustan mezuron. 9.-Grupo da homoj, kunigitaj per la sama agado. Patriarko, prapatro de la tri konataj homaj rasoj.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCENIGMO

HORIZONTALE: 1.-H. 2.-Dio. 3.-Kosmo. 4.-Dimanĉo. 5.-Leki. Inat. 6.-Cenobit. 7.-Riĉul. 8.-Ois. 9.-N.

VERTIKALE: 1.-L. 2.-Dec. 3.-Kiker. 4.-Dominio. 5.-Hisa. Oĉin. 6.-Omnibus. 7.-Oĉnil. 8.-Oat. 9.-T.

Texto completo del número 13 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de enero de 1985: 12 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 13, enero de 1985.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1985_n13_jan

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la kovrilo: verda rektangula bloko kun blanka desegnaĵo de mezepoka defenda turo (la Turoj de Serranos) maldekstre; la vorto VALENCIA komenciĝas per granda C formita de lunarko, kaj sub ĝi staras LUNO, dekstre akompanata de kontura kvinpinta stelo.

VALENCIA LUNO

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – ☎ 326 96 16 – VALENCIA-8

Nº 13 – JANUARO 1985

BLUA KRISTALA PILKO

Supere de la horizonto luna aspektas vi kristala blua pilko, ŝvebanta, kun nubaroj el blanksilko, banita en nigrmar’, de lumo suna.

Soradas vi pli alten, senflugila. Aspektas vi por fali funden preta, sed ĉiam tenas vin mistero reta. Vi estas tiel bela kaj fragila.

Sed nun misludas fiaj geinfanoj sur vi per armilaro mortigema, kaj timas mi pri viaj vivaj anoj.

Vi estas delikata kaj rompema; kaj estas nun terviv’ en homaj manoj; Revenos la homaro teramema?

[BILDO p.1] Malgranda nigra kvadrata vinjeto maldekstre de la lastaj versoj: blanka terglobo kun meridianoj kaj paraleloj, sur kiu vidiĝas la konturoj de Eŭropo kaj Afriko.

S. RICARTE (Oktobro 1982)

Página 2 del original

GRAVA EĤO DE LA TURISMAJ BROŜUROJ PRI VALENCIO

Lastetempe, la leterkesto de nia grupo ofte pleniĝas da leteroj petante ricevi la broŝurojn eldonitajn de la Urbestraro de Valencio.

La plej grava peto estas farita de naciaj aŭ lokaj esperantaj asocioj el Ĉeĥoslovakio, Francio, Italio, Japanio, Aŭstrio, Demokrata Germanio, Hispanio, Federala Germanio, Jugoslavio, Britio, Svislando kaj Portugalio. Petoj kiuj totalas kvanto de 1030 broŝuroj.

La unuopaj petoj totalas ĝis la 18-a decembro 116 broŝuroj. Sed pli interesa ol ĝia kvanto estas ĝia tre diversa deveno. Elstaras multe Francio per 26 petoj, kaj sekvas Pollando kaj Usono (8), Hispanio kaj Britio (6), Nederlando, Italio kaj Federala Germanio (5), Bulgario kaj Ĉeĥoslovakio (4), Danlando, Hungario, Sovetunio kaj Demokrata Germanio (3), Svedio, Jugoslavio, Aŭstrio, Brazilo, Finlando kaj Japanio (2), kaj Argentino, Norvegio, Andorra, Kanado, Rumanio, Hong-Kong, Israelo, Svislando, Sud-Afriko, Irano, per unu.

Ni ankaŭ devas signali ke multaj esperantistoj petis la broŝurojn rekte al la Turisma Oficejo.

Kelkaj ankaŭ profitas la leterojn por peti korespondantojn, kiel: 23-jara esperantistino Eva Sučiková, Provaznicka 47/961, 70500 OSTRAVA 5 CSSR; aŭ estona profesoro kiu serĉas korespondantojn por siaj 12-16 jaraj lernantoj: Tallina 10. Keskkool, Esperanto-Rondo, SU 200016 TALLINN, Estonio; aŭ 49-jara teknikisto, prezidanto de Esperanto Societo: Cvjatko Todorov, p. k. 60, 9700 SUMEN, Bulgario. Se kelkaj el niaj legantoj deziras korespondi kun ili, jam povas rekte skribi al ili al tiaj adresoj.

Tre interesa estas ankaŭ ke multaj akompanas sian leteron per propaj eldonaĵoj tre variaj: propalestina diskurso de arabo, filosofa razonado de Grekio aŭ kalkultempa propono de germano, praktika turisma broŝuro de Milano kaj de Vejle, urbeto de Danlando, aŭ broŝuro pri fervoja muzeo de Finlando.

La leteroj ankoraŭ enhavas komentojn pri sia pasinta vizito al Valencio, aŭ sia projektita estonta vizito, aŭ sia kono de valenciaj esperantistoj kiel Luis Hernández.

La ricevo de leteroj ankoraŭ daŭras, sed ni jam

Página 3 del original

povas bilanci sian tre gravan instruon, ke vere Esperanto funkcias kaj alproksimas la gentojn de ĉiuj landoj.

Bedaŭrinde nia urbodomo eldonis malmultajn broŝurojn kaj rapide ili estas elĉerpitaj. Ni klopodos la reeldonon.

P. PONT

LERNOLIBROJ

«SALUTON» estas konsultebla en la biblioteko de la Grupo. Tia nova akiraĵo instruas la esperantan lingvon ekde la komenco, sed unulingve. Pro tio ĝi estas taŭga por la memlernantoj kiuj jam finis la elementalan kurson antaŭtempe kaj forgesinte ĝin volas aktualiĝi. Antaŭ aĉeti vian lernolibron konsultu en nia ŝranko kiu estas la plej taŭga al via studnivelo.

SLIPO

TITOLO: Esperanto aŭtodidakte, «Saluton»

AŬTORO: Andrey Childs-Mee

LANDO: Antverpeno-La Laguna

PAĜOJ: 210 JARO: 1983 MEZURO: 20 x 14’5

JOHANO

ĜENERALA ASEMBLEO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

Kiam: 7-an februaro, ĵaŭdo, 7-a vespere.

Kie: Sidejo de la Grupo, G. V. Fernando el Católico, 45 – 3ª

TAGORDO:

1.- Legado kaj aprobo de la antaŭa akto. 2.- Elekto de novaj estraranoj. 3.- Ĉefaj agoj de la pasinta jaro kaj projektoj por la nuna. 4.- Bilanco 1984 kaj budĝeto por 1985. 5.- Petoj kaj demandoj.

Página 4 del original

LERNEJA PAĜO

Statistiko de la lernokursoj

Aĝo

Studa nivelo

Kalendaro

Propagandilo

KONKLUDOJ

• La plej granda ĉeestado estis lernantoj ĝis 35 jaroj dum la unua duonjaro.

Página 5 del original

• La plej bona propagando estis farita de amikoj kaj familianoj, do PROPAGANDU LA KURSOJN al viaj konatuloj.
• Petu afiŝojn en la Grupo kaj gluu ilin en via laborejo, lernejo, universitato, montrofenestroj, k. t. p.
• La Grupo devos intensigi la propagandon en la ĵurnaloj.
• Dum la jaro 1984-a plialtiĝis la mezkvanto po kurso, sed malpliiĝis la kursoj. Ĉu vi povas helpi al ni?

JOHANO ANTONO

NOVAJ ESPERANTAJ ASOCIO KAJ REVUO

Lastetempe estis fondita IAHE «Asocio de Handikapitaj Esperantistoj» kiu apelacias al esperantistoj kaj ne esperantistaj helpopretaj homoj kaj instancoj ke oni helpu ĝian agadon, ĉar 80 % de handikapitaj esperantistoj vivas en evolulandoj kaj ne havas transpagipovon.

Praktika helpo estas aboni al grandformata revuo «VOĈO DE HANDIKAPULOJ», presita en tre bona papero kaj entenante artikolojn pri sia asocio, sed ankaŭ pri esperantologio kaj beletroj. Tio faras ĝin tre akceptebla por ĝenerala publiko.

La jarabono estas 5 US dolaroj kaj la adreso de la asocio estas:

Internacia Asocio de Handikapitaj Esperantistoj Skolska 25 – 56227 BOROVO – Jugoslavio

Du amikoj vojaĝas en vagonaro. Dum la trajno ĉirkaŭas valon ili vidas ŝafaron. Unu diras al la alia: «Ni kalkulu kiom da ŝafoj». «Nu, akceptite» respondas la dua. Subite la proponinto ekkrias: «Ili estas tridek unu!». «Kiel vi faris por tiel rapide agi?, mi estas ankoraŭ je la dudekdua». «Tre facile. Mi havas metodon tre efikan. Unue, mi kalkulas la krurojn kaj mi dividas per kvar».

Página 6 del original

[BILDO p.6] Manskribita, kaligrafia titolo trans la supro de la paĝo: «antaŭ 5o jaroj…».

antaŭ 5o jaroj…

«Esperanto»-bicikloj.- La ESKA-uzinoj, fabriko de bicikloj en la urbo Eger (Ĉeĥoslovakujo) produktas biciklojn sub la var-nomo «Esperanto». La «Esperanto»-bicikloj estas vendataj en ĉiu biciklo-vendejo de Ĉeĥoslovakujo.

Rozo «Doktoro Zamenhof».- La ĉeĥoslovaka rozkulturisto s-ro Jan Böhm en Blatná (Ĉeĥoslovakujo), kiu antaŭ du jaroj donis la nomon «Esperanto» al unu nova rozo-speco, ĵus kulturis novan specon kaj donis al ĝi la nomon «Doktoro Zamenhof», honore al la aŭtoro de la lingvo Esperanto. La nova rozo estas volviĝanta kreskaĵo kun 4-6 metrojn longaj vergoj, brile karmin-ruĝaj floroj kaj forta odoro.

Opero en Esperanto per la radio.- La 3-an de Aprilo la radio-stacio de Brno (Ĉeĥoslovakio) kune kun la stacioj de Praha, Bratislava, Košice kaj Moravska-Ostrava disaŭdigos en Esperanta-lingvo la plej ĉarman ĉeĥan operon: «La vendita fianĉino» de Smetana. La disaŭdigo okazos de la 22,15 ĝis la 23,15 h. laŭ la mezeŭropa tempo.

La aŭtomobilo de B.E.A.- La Brita Esperantista Asocio posedas aŭtomobilon, per kiu la oficistoj de la asocio vizitas la provincajn urbojn kaj vilaĝojn por vigligi la movadon kaj fari propagandon. Laŭ la lasta raporto de B.E.A. tiu aŭtomobilo dum la jaro 1934 veturis pr. 25.000 mejlojn (40.225 kilometrojn). Oni faris specimenajn lecionojn en 82 lernejoj, vizitis 37 kunvenojn de grupoj aŭ federacioj, kaj faris 64 propagandajn prelegojn en ne-esp-istaj kunvenoj. Dum la vizitoj oni vendis librojn en la valoro de 100 britaj funtoj. La aŭtomobilo faris ĉiurilate tre utilajn servojn.

Esperanta restoracio en Parizo.- En la franca ĉefurbo malfermiĝis restoracio sub la nomo «A l’Etoile Verte» (Ĉe la Verda Stelo). Ĝia adreso estas: 16 rue Brey (proksime al la Triumfa Arko).

Página 7 del original

ROMANS, EN FRANCUJO, atendas vin!

[BILDO p.7] Peninka desegnaĵo okupanta la maldekstran trionon de la paĝo: alta gotika sonorilturo kun pinta tegmento kaj horloĝo, ĉirkaŭata de kelkaj flugantaj birdoj.

La Esperantista Grupo «BONA STELO» proponas «INTERNACIAN RENKONTIĜON» en ROMANS, de la 29-a de Junio ĝis la 6-a de Julio 1985, kun tre diversa kaj tre interesa programo.

-Komentata vizito de Romans (ĉefurbo pri piedvesta industrio).

-Vizito de la ŝumuzeo.

-Ekskursoj:

. Ĉirkaŭiro de la Departamento «Drôme».

. Ĉirkaŭiro de «Vercors» (pentrinda montaro).

. Vizito de «LA GRANDE CHARTREUSE» (fama kartuzio en arbaro).

. Vizito de HAUTERIVES (Kastelo de la Leterportisto).

. Vizito de SAINT-ANTOINE (fama Abatejo).

. Vizito de Vinkelo en TAIN-L’HERMITAGE (Rodana Valo).

-Akceptado en la Urbodomo de ROMANS.

-Vesperoj tre diversaj:

. Interkona Vespero . Kantistgrupo

. Plektra Orkestro . Prezentado de diapozitivoj

. Internacia Balo

Vi povos loĝi en DORMEJO (Liceo situata en Parko) apud la Sidejo «Bona Stelo»… aŭ en Hotelo.

Petu aliĝilojn al la Grupo «Bona Stelo» – Rue Premier – 26100 ROMANS (Francujo)

Vagabondo vokas sur la pordon de domo.

-Sinjorino, vidu ĉu vi povas doni ion al mi. Via najbarino donis pecon da torto al mi farita de ŝi mem.

-Ĉu farita de ŝi mem? Kompatinda! Eniru, bona homo, eniru. Mi donos iom da bikarbonato al vi.

Ulekso

Página 8 del original

[BILDO p.8] Supre de la paĝo, desegnita disvolvita rubando (banderolo) el tri partoj: en la meza, kaligrafie, la titolo «Regiona Himno»; en la maldekstra «Esperantigis: F. Navarro»; en la dekstra «Muziko: J. Serrano» kaj «Teksto: M. Thous».

Regiona Himno

Esperantigis: F. Navarro — Muziko: J. Serrano — Teksto: M. Thous

[BILDO p.8] Sub la banderolo, dek liniaroj de manskribitaj muziknotoj (violonŝlosilo, du dieszoj ĉe la ŝlosilo, C-takto, indiko «Adagio» ĉe la komenco kaj «ff» ĉe la tria liniaro), kun la kantoteksto silabigita sub la notoj. La subteksto tekstas:

Por ofer-don’ al His-pan’ no-vajn glo-rojn

ni-a Re-gion’ sci-is ba-tal’. En a-te-lier’ kaj en kampo re-

sonas kan-toj de am’, himnoj de pac’!. Vi-du la re-

gi-on’ en tri-un-fa i-rad’! Trans-do-nas ĝardeno

mi-a la ri-ĉec’, kiun a-ma-si-gas kaj lir-las la akvo

kantoj de ga-jec-o devenintaj el ritmoj de gita-ro maŭ-ra.

Sendas l’arto pala-di-nojn si-ajn triunfojn ofer-do-nu

piede, Sulta-nino, havas miaj ĝar-de-noj tapiŝon de rozoj, nardoj

kaj di-ant-oj. Do-nas ri-ĉan tre-zo-ron la oranĝ-

arboj de la rive-rujo; pen-das oraj gra-po-loj de sub la ar-boj

Página 9 del original

[BILDO p.9] Daŭrigo de la partituro: ses pliaj liniaroj de manskribitaj muziknotoj, la lasta finiĝanta per duobla trastreko. Super la kvara liniaro estas manskribita eta alternativa subteksto en du vicoj, la supra apenaŭ legebla («…ĝis…» [nelegebla]), la malsupra «kaj saltas». La subteksto tekstas:

de belaj palmoj. Palmoj so-no-ras l’a-ma-ta vo-ĉo kaj la ven-

kin-ta vibranta son’ no-toj de l’ek-ta-gi-ĝo kantas la

triunfo de la Re-gi-on’. Ni ve-ki-ĝu, valencianoj, ke ni-a voĉo

lumo sa-lu-tu de nova sun’ Flirtu en l’a-e-

ro’ ni-a stan-dar-do!. Patri-o gloron! Vi-vu Va-len-cio

Vivu!. Vivu!!. Vivu!!!.

Kelkaj samideanoj demandis al mi ĉu mi havis, esperantigita, la tekston de la Valencia Regiona Himno. Mi havas ĝin en valencia kaj kastilia lingvoj, sed inter miaj centoj da esperantigitaj kanzonoj, ĝi ne aperas.

Por komplezi tiujn esperantistoj, laŭ miaj humilaj fortoj (mi ne estas poeto) mi hastis esperantigi ĝin.

Nun ĉi tiu himno estas la oficiala en la Valencia Komunaĵo (maltaŭgas KOMUNUMO laŭ la opinio de la elstara esperantisto D-ro Ivo Lapenna).

Ĉi tiu himno, teksto de M. Thous kaj muziko de J. Serrano, origine estis ellaborita por la Regiona Foiro (Ekspozicio) de la jaro 1909-a, sed en 1925-a ĝi estis alektita kiel Valencia Regiona Himno.

En ĝia unua prezentado kaj antaŭ la ĉeesto de lia Moŝta Reĝo Alfonso 12-a, ĉi tiu, emociigita, ordonis ĝian ripeton kaj li manifestis ke neniam li aŭdis nenion tiel bela.

Página 10 del original

Ĝi estas unu el la plej belaj himnoj de la mondo.

Ĉiam ĝi estas kantata de ĉiuj la valencianoj, kore, solene, ame kaj respekte.

Ĝi pritraktas nian laboron ĉe l’ateliero, ĉe la kampo kaj fabriko; pri nia amo al la paco; pri kio estas nia tero: ĝiaj fruktoj, floroj,…

Jen estas alia bona kaj bela instruhelpilo por plivastigi la vortprovizon de la gelernantoj kaj por ke ili parolu pli frue kaj kuraĝe pere de la kantado.

Do, kantu kaj trovu ĝojon.

F. NAVARRO

LERNOLIBROJ

La libroservanto, post peza laboro, atingis por ni novan lernolibron: Esperanto-2.

Ĉi tiu libro estas daŭrigo de Esperanto-1. Unu kaj alia estas verkitaj de fama esperantisto Istvan Szerdahelyi, profesoro de Esperanto en la universitato de Budapesto.

Ĉu vi jam legis Esperanto-1? Se jes, daŭrigu do per Esperanto-2, se ne, komencu per Esperanto-1, ilin ambaŭ vi povos aĉeti en la grupo, sed nur restas kelkaj ekzempleroj. Venu rapide.

Ĉiu leciono havas: legaĵon kun bildo kaj didaktikajn demandojn, taŭgan kaj unulingvan vortaron, ekzercojn kun modelaj frazoj. Post dudekvar lecionoj vi povos legi elektitan krestomation kaj sinoptikan gramatikon kiu kuntenas la sintakson.

Se vi lernas la tutan libron, vi certe povos superi iun ajn normalan ekzamenon pri esperanto.

Ĉu vi volas ke ni faros kune rondeton por lerni tiun libron.

JOHANO

BONŜANCO

-Vi havas novan kaj tre strangan malsanon.

-Kia bonŝanco, doktoro! Ĉu mi povas patenti ĝin?

Página 11 del original

CALLOSA DE SEGURA.- GRAVEGA ATINGO

La pasintan decembron, la koncerna servo de la Valencia Registaro (Generalitat), akceptis proponon de la gvidantoj de ILEI de Callosa de Segura, por instrui kurson de Esperanto dum lekciaj horoj en Publika Kolegio de tiu urbo.

La graveco de tia atingo elstaras el multaj flankoj, sed ĉefe oni devas substreki ke estas la unuan fojon en Hispanio ke oni instruas Esperanton dum lekciaj horoj.

Ankaŭ oni devas atentigi la signifon pri la faro ke landaj registoj, gepatroj, geprofesoroj, direktoro kaj ĉiuj kiuj partoprenis en la decido, estis devigitaj oficialigi sian sintenon rilate al Esperanto.

Ni esperas ke la faro disvastiĝos kaj okazonte en pluraj lokoj ĝi bezonos programojn kaj diskutos la aferon en oficialaj instancoj.

Ni volas profiti la okazon por kore gratuli niajn samideanojn el Callosa de Segura, kiuj tiel entuziasme kaj efike laboras por Esperanto.

P. PONT

[BILDO p.11] Peninka desegnaĵo okupanta la malsupran duonon de la paĝo: urba placo vidita en perspektivo, kun altaj modernaj loĝblokoj ĉe ambaŭ flankoj kaj konstruaĵo funde; maldekstre du malgrandaj figuroj apud afiŝtabuloj, dekstre viro sidanta sur benko kun bastono, kaj antaŭ li eta kreskaĵo ĝermanta el la pavimo. Subskribite dekstre malsupre: «S. RICARTE».

Página 12 del original

KRUCENIGMO Nº 13

de ALIA-GO

[BILDO p.12] Dekstre supre, la krucenigma krado: naŭ kolumnoj (numeritaj 1 ĝis 9 supre) kaj naŭ vicoj (numeritaj 1 ĝis 9 maldekstre), kun neregula, simetria formo — la anguloj kaj kelkaj mezaj ĉeloj estas ekster la krado.

HORIZONTALE: 1.-Seksa inklino al iu. Literoj de «venu». 2.-Speco de moleo, staranta ambaŭflanke de havena ŝanelo. Samkolore kiel la sennuba ĉielo. 3.-(Inv.) Unujara tropika, marĉa herbo (oryza sativa). Malgranda vadbirdo el la ordo de ĥaradrioformaj birdoj. 4.-Genro el labiacoj de plejparte plujaraj spicaj herboj. 5.-Literoj de «sude». 6.-Liturgia himno en nacia lingvo. 7.-(Inv.) Opo de tri personoj aŭ aferoj. Malsupra ĉeftrabego aŭ trabkunaĵo de ŝipo. 8.-Malobservo de religia aŭ morala leĝo. Leviĝi kaj malleviĝi aŭ iom post iom disvastiĝi, kiel ondoj. 9.-Angla biero. (Inv.) Specio de nov-zelandaj papagoj (Nestor notabilis).

VERTIKALE: 1.-Kvanto da tempo, ekde la naskiĝo. Kolektive, unubloke. 2.-Punkto egaldistanca de du ekstremoj. En kia maniero? en kia grado?. 3.-(Inv.) Tuto de la religiaj ceremonioj. Difinita parto de kurbo. 4.-Parto de la horizonto, ĉe kiu la suno leviĝas. 5.-(Rad.) Sfera ereto de likvaĵo. 6.-Genro el kruciferoj el dujaraj herboj (Brassica). 7.-(Rad.) Germana lancisto. (Mallongige) Arto de kinematografio. 8.-Cifero, kiu montras neniun kvanton. Maljune. 9.-Plenda ekkrio. (Inv.) Demanda neŭtra pronomo.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCENIGMO

HORIZONTALE: 1.-Roh. Ego. 2.-Ador. Okap. 3.-Horoskopo. 4.-Ri. E. Ni. 5.-Zinko. 6.-Bo. T. Me. 7.-Fantazion. 8.-Arte. Okro. 9.-Kio. Eta.

VERTIKALE: 1.-Rah. Fak. 2.-Odor. Bari. 3.-Horizonto. 4.-Ro. I. Te. 5.-Senta. 6.-Ok. K. Zo. 7.-Ekonomike. 8.-Gapi. Eort. 9.-Opo. Noa.

Edita: Grupo Esperanto de Valencia

Dep. Legal V-1683-1983 Redactor: José Pérez Sempere

Texto completo del número 14 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de marzo de 1985: 12 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 14, marzo de 1985.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1985_n14_mar

Qué tiene de especial este ejemplar

• La crónica «ZAMENHOFA TAGO» (p. 1) no dice qué día se celebró la fiesta: cuenta la misa, la corona de laurel sobre la placa de la calle Zamenhof y la comida en Mislata con unos 70 asistentes, pero no da fecha alguna. El poema que, según el mismo texto, leyó allí Dario Cervera sale en la página 6 fechado «16-12-84».
• Dos Rafael Herrero en el mismo número: la crónica de la página 1 da la palabra a «s-no Rafael Herrero, filo de nia neforgesebla D-ro Herrero», antiguo presidente del grupo y de la Federación, y la necrológica de la página 5 despide a la viuda «de nia karmemora s-no D-ro Rafael Herrero Arroyo». Padre e hijo llevan el mismo nombre, y el boletín no los distingue más que por el «D-ro».
• La tabla de peticionarios de folletos turísticos (p. 6) lista «Estonio» como país aparte de «Sovetunio»: 3 peticiones bajo el primer nombre y 8 bajo el segundo.
• En la palabra «Ĉeĥoslovakio» (p. 6 y p. 9), el circunflejo de la C mayúscula va puesto a mano encima de la letra impresa.
• La dirección de Núremberg (p. 8) lleva el nombre de la entidad impreso «Verkehrsverein Nurberge V.» y el de la ciudad «Nurnberg 70», sin diéresis: tal como están escritos, ninguno de los dos se puede buscar.
• La primera dirección de «DEZIRAS KORESPONDI» (p. 9) imprime «73949 Metyloviee ĉ 378»: el nombre del pueblo sale con una e de más (Metylovice) y la abreviatura checa «č.» (číslo, ‘número’) va escrita con la ĉ del esperanto.
• El título de la sección «antaŭ 50 jaroj…» (p. 10) va manuscrito con caligrafía cursiva y ocupa todo lo alto de la página. La sección reproduce noticias de 1935 —la falla con el rótulo «ESPERANTO», la ginebra «Oude Genever Esperanto», la muerte de Louis de Beaufront «la 8-an de Januaro»—, de modo que esas fechas son de 1935 y no de 1985.
• El crucigrama nº 14 (p. 12) se queda sin una definición: la cuadrícula va numerada del 1 al 9 tanto en horizontal como en vertical, pero la lista «VERTIKALE» acaba en el 8, mientras que la solución del crucigrama anterior, en la misma página, sí llega al 9.

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la bulteno: granda verda rektangulo kiu okupas la supran kvaronon de la paĝo. Maldekstre, blanka silueta desegnaĵo de la Turoj de Serranos de Valencio. Malantaŭ kaj super la turoj, granda blanka duonluno kies kurbo formas la literon «C» kiu komencas la vorton. Meze kaj dekstre, per tre grasaj blankaj majusklaj sanserifaj literoj, la titolo en du linioj: «VALENCIA» supre kaj «LUNO» sube. Dekstre de «LUNO», granda kvinpinta stelo desegnita per blanka konturlinio.

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO – GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – ☎ 326 96 16 – VALENCIA – 8

Nº 14 – MARTO 1985

ZAMENHOFA TAGO

Plurfoje, la valencia esperantistaro, kiel la ceteraj lokaj grupoj tra la kvin mondaj kontinentoj, festis la naskiĝan datrevenon de nia majstro D-ro Zamenhof.

Kiel anoncite, matene, grupo da katolikoj partoprenis meson, memore la forpasintajn gesamideanoj, ĉe apuda paroĥa preĝejo.

Tuj poste oni metis laŭrokronon sur la plato de D-ro Zamenhof, ĉe samnoma strato tre proksime de nia grupejo. Kvamkam la mateno estis malvarma, la emocio hejtigis la koron de la partoprenantoj, kiuj finfine ekkantis La Esperon.

Je la 14-a kaj 30 mtoj, post mallonga veturado al najbara urbo Mislata, ĉirkaŭ 70 gesamideanoj riparis siajn fortojn per tradicia tagmanĝo. Je la tostoj, la Prezidanto s-ro Pont, iomete diskursis pri la tiam celebranta evento, kaj sekve disvolviĝis aro da salutvortoj, fare de la reprezentantoj de aliaj urboj kaj grupoj. Menciinde estas la kortuŝitaj vortoj diritaj en perfekta esperanto de nia kara s-no Rafael Herrero, filo de nia neforgesebla D-ro Herrero, iama prezidanto de Valencia Esperanto-Grupo kaj Hispana Esperanto Federacio.

Fine kaj neatendite, s-no Dario Cervera legis poemeton homaĝante la kreinton de nia movado.

Pérez Sempere

Página 2 del original

NOVA ESTRARO DE NIA GRUPO

Dum la Ordinara Ĝenerala Asembleo, okazinta en nia ejo la pasintan 7-an de Februaro, estis elektita nova estraro. Sekve, ni publikigas ĝin.

Prezidanto: S-ro Ramón Diago Marco Vicprezidanto: S-ro José Pérez Sempere Sekretario: S-ro Juan Bosch Fornals Vicsekretario: F-ino Renata Krüger Kasisto: S-ro Francisco Amorós Rico Kontisto: S-ro Ricardo Flores Navarro Voĉdonantoj: S-ro Manuel Gargallo Monforte S-ro Antonio León Sánchez S-ro José Seguer García S-ro Ramón Sánchez Arnau S-ro Pascual Pont Martínez S-ro José Miguel Monrabal Lloria

Post nia alvoko al ĉiuj valenciaj samideanoj pri nia bezono de kunlaboro, tial ke la direktantoj de nia Grupo estas malmultaj kaj superŝutitaj de laboro, ni ricevis ofertojn de tiom da bonvolaj samideanoj kiuj deziris helpi, ke ne ĉiuj povis esti enskribitaj kiel estraranoj.

Tamen, tial ke ili volas helpi, ni akceptis ilian oferon por esti helpantoj, tie kie ili povos esti utilaj. Tiuj samideanoj estas:

S-ino Miguela Malón Fenero F-ino Vicenta Pérez Lloria S-ro José Añó Belda

[BILDO p.2] Maldekstre, la emblemo de la kongreso: la ciferoj «41» kaj la literoj «IJK» desegnitaj per tre dikaj nigraj strekoj kun tranĉitaj, iom rompitaj formoj, sur blanka fono. Dekstre, linidesegnaĵo de granda baroka kastelo (Schloss Eringerfeld) vidata laŭ fronto: du etaĝoj da fenestroj, mansarda tegmento kun turetoj kaj kupoloj, kaj antaŭ la ĉefa enirejo perono kun ŝtuparo; antaŭ la konstruaĵo videblas eta figuro sur la placo.

[REKLAMO p.2] 41-A INTERNACIA JUNULARA KONGRESO / SCHLOSS ERINGERFELD / 22-29.7.1985 F.R. GERMANIO

Página 3 del original

GRAVA LASTMOMENTA INFORMO

Malgraŭ la diversaj klopodoj de la estraro de Hispana Esperanto-Federacio pri la translokiĝo de la sidejo de la Federacio, oni informas ke, lastmomente, la Sekretario de la Grupo de Alikante, s-no Francisco Sánchez Antón sciigas nin ke finfine ne eblas tiu translokiĝo, ĉar ili ne sukcesis trovi la taŭgajn membrojn por la nova estraro.

Daŭrigante la kontaktojn, la estraro de H.E.F. akceptis la proponon de Barcelona Esperanto-Centro por translokigi la sidejon de H.E.F. al Barcelona.

Kun la celo ke la agado de la Federacio ne interompiĝu dum la venonta jaro, oni akceptas, provizore, ĉi tiun proponon, ĝis kiam, laŭ niaj Statutoj, la Ĝenerala Kunsido de H.E.F. kunvenonta en Kartagena, aprobu ĝin.

La nova estraro konsistos el:

PREZIDANTO: S-ro Salvador Aragay i Galbany VICPREZIDANTO: S-ro Luis María Hernández Izal SEKRETARIO: S-ro Víctor Ruiz Rodríguez VICSEKRETARIO: S-ro Josep Miranda KASISTO: S-ro Joan Font

Ĉefredaktoro de Boletín: S-ro Giordano Moya Balmes, 38 – TERRASA (Barcelona)

De nun la adreso de la Federacio estas: Hispana Esperanto-Federacio Carreras Candi, 34-36 08028 BARCELONA

Pri la konto por sendi la kotizojn: Caja de Pensiones para la Vejez y de Ahorros Ag. Riera Blanca 436, Libreta nº 2303-26 08028 BARCELONA

NOVAJ ESPERANTO-KURSOJ

Ekde la 17-a de Aprilo, ĉiuj lundoj, merkredoj kaj vendredoj, de 7-a ĝis 8-a kaj 8-a ĝis 9-a, gvidataj de s-ro FELIX NAVARRO.

Informu al viaj amikoj kaj konatuloj!

Página 4 del original

SE ESPERANTO SUKCESOS BALDAŬ DIALEKTIĜOS

Alia antaŭjuĝo, kiun mi multfoje aŭdis al miaj oponintoj estas, ke se iam Esperanto sukcesos, post ne longa tempo ĝi dialektiĝos. La popolo malsame prononcus Esperanton kaj ĝi havus malfacilaĵojn por kompreni unu la alian. Ĉi tio okazis al la latina lingvo, de kiu eliris la hispana, franca, portugala, k. c.

Jes. La falo de la Romia Imperio donis aŭtonoman vivon al la provincoj. Latino evoluis tute libere en ĉiu teritorio kaj tiamaniere latino dialektiĝis por formi novajn lingvojn. Nuntempe la gazetaro, libroj, kino, televido, satelitoj multe malpermesas tiun fenomenon, ĉar eĉ la modo, muziko, k. c. internaciiĝas pli kaj pli.

Esperanto ne libere evoluas. Ĝi baziĝas sur «netuŝebla Fundamento» kiu garantias grandan kaj longdaŭran stabilecon. Tiu ĉi firmeco aŭ solideco permesas la nunan disvastiĝon. Krome ni havas la Akademion de E-o, kiu zorgas pri la pureco, parola kaj skriba, de la Internacia Lingvo. Ankaŭ ĉiu konscia esperantisto ellernas la verkojn de Zamenhof, en kiu troviĝas la modelo de nia lingvo, antaŭ ol uzi skribe la lingvon.

La latinidaj lingvoj jam frue perdis sian deklinacian sistemon. Tio en Esperanto estas neebla, ĉar kiam ni misuzas la akuzativon ni faras eraron. Do, la evoluo de E-o estas nek libera nek identa kompare kun la evoluo de la naciaj idiomoj. En Esperanto oni povas uzi ĉiun esprimon, kiu estas komprenebla kaj ne kontraŭas la «netuŝeblan Fundamenton», malgraŭ ke la oficialigitaj reguloj ne ĉiuj estas perfektaj. Plie ni povas aldoni, ke la ĉiujaraj Universalaj Kongresoj multe helpas la uniformecon de la prononco de la lingvo.

En nia Esperanta movado ekzistas neniu instanco kiu rajtas kompletigi la Fundamenton per devigaj reguloj. En la Akademio ne estas leĝodona instanco, des malpli la verkantoj de gramatikoj kaj lernolibroj. Ne forgesu la konata esprimo «Zamenhofa lingvo», kiu klare manifestas la influon de la verkoj de Zamenhof en la lingvo-uzado. Kiu ne legis la gazetartikolojn, leterojn, traktatojn kaj paroladojn de la Majstro, tiu vane klopodos penetri la esencon

Página 5 del original

de Esperanto kaj vane li serĉos klarigi la strangan fenomenon, ke ĝuste la nekompleta kaj primitiva projekto de Zamenhof sukcesis, dum centoj da ŝajne superaj planlingvoj plene fiaskis.

Sekve, post preskaŭ unu jarcento da ekzistado la Internacia Lingvo konservas sian unuecon kaj kompreneblo en la tuta Esperantio. Ĉu oni povas pensi ke kun la senĉesa progreso de la komunikiloj iam estos favoraj kondiĉoj al la dialektiĝo de E-o?.

En Esperanto jam tute mankas dialektoj kaj kvankam ekzistas fakterminaroj, el tio ne sekvas ke ankaŭ ekzistas specialaj grupaj idiomoj.

Ĉiam ni konsciu ke Esperanto estas helpa lingvo. Ĝia sola tasko estas peradi inter homoj diverslingvanoj. Se ni uzas la lingvon tiel ke la celo efektiviĝas, ni estu gajaj.

Kiu per Esperanto sukcesas facile komprenigi sin al alilingvanoj, tiu plene atingis la celon por kiu Zamenhof kreis la lingvon kaj por kiu ni ĉiuj lernis ĝin.

F. NAVARRO

NEKROLOGO

S-ino PILAR GARCIA VILLAGRASA

Ni bedaŭras informi al niaj legantoj, ke s-ino Pilar García Villagrasa, vidvino de nia karmemora s-no D-ro Rafael Herrero Arroyo, mortis la pasintan 8-an de Marto. Ŝi estis ĉiam helpantino de sia edzo, al kiu ĉiam akompanis en ĉiuj kongresoj kaj kuraĝigis lin persisti en la ideo labori, instrui kaj disvastigi la internacian lingvon Esperanto. Nia movado estas tre dankema al ŝi pro ŝiaj klopodoj, same kiel ĝi estis pri ŝia neforgesinda edzo. Ke ŝi ripozu en paco.

S-ro GABRIEL DIAGO GIMENO

La pasintan 25-an de Februaro mortis s-ro Gabriel Diago Gimeno, patro de nia Prezidanto s-no Ramón Diago Marco. Al ĉi tiu samideano kaj ceteraj familianoj ni esprimas nian plej sinceran kondolencon.

Página 6 del original

[BILDO p.6] En la supra dekstra angulo, stiliga desegnaĵo de la kapo de L. L. Zamenhof, duonprofile turnita maldekstren: kalva verto, okulvitroj, barbo kaj lipharoj, la vizaĝo konstruita per nigraj kvadrataj makuloj kaj kontrastaj blankaj zonoj. Sube dekstre, la inicialoj de la desegninto: «HP».

KANTO POR ZAMENHOF

Mi amas, Doktoro Zamenhof, vian spiritan vizaĝon, vian ĉiam amantan koron, pli longe ankoraŭ post la morto. Hodiaŭ mi rememoras vian orientan vizaĝon plenan da forto kaj simpatio, ĉar vi estas la amo.

Mi nur esperas ke aperu via lumo iomete plu ĉiu tage: estas necese. Ne nur ĝi estas la taŭga ilo kaj preciza, sed estas ankoraŭ pli, la gravo de via Elpenso tuta la plena vivo eliranta de via enlumiĝa animo.

Jam la Verda Stelo gvidas tri reĝojn en la mondo: Volo, Amo, Penso. Vera frateco vivas en via viva ideo.

DARIO CERVERA, 16-12-84

UNUOPAJ PETANTOJ DE TURISMAJ BROŜUROJ ĜIS 7-2-85

Página 7 del original

NACIA FESTO

Taŭro, vi fimokata estas dum la festoj de l’vilaĝetoj. Taŭr’, vi fetoras, aĉa, malpura, ĉar vin oni karcerigas en stalaĉoj fekaĵaj kaj kamionoj fekaĵplenaj, bruaj.

Vi, al aren’ de sango avida estos puŝata vespere. Vi rikoltos stangbatojn, ŝtonvundojn, piklancvundojn kaj insultojn. Kaj por ĉi tiun agon plenumi senkomplike kaj senriske, fiulaĉoj, vin, taŭron, incitos malkuraĝe, perfidege, insulte, per grimacoj kaj alvokoj ekde loko sekura.

Ili, per la instinktoj ludos, kaj kiam, vi, taŭro, respondis al iliaj incitoj, ili batos vin kaj poste mokos vin: «Naivega bovino».

Dume, sur sidŝtuparo sinjorinoj, geolduloj, fraŭlinoj, virinoj, geinfanoj, kaj muzikistoj rigardos, ridegos kaj bekformanĝos grajnojn kaj terpomojn. Ili interblekegos: «Jes, jes, tre bona taŭro, tre amuza, tre rideginda…!». Sed se hazarde kapton de iu atingus, vi, taŭro, tiam komentoj havos ŝanĝon: «Perfida taŭro, tro lerta» kaj diros al siaj geinfanoj la patrinoj: «Ĉu vi jam vidis kiel perversa estas taŭro?».

Ĉar la ludo principojn havas ĉiam favore al la homoj. Ĉiam estas viktimo la taŭro, ĝi ne povas bati, kapti aŭ vundi iun, tio estas por la reĝo de la Kreado. Kaj dume, la muziko sonas distra, gaja, por rid’ de ĉiuj «…. kaj vivu Hispanio……».

S. RICARTE (Aŭgusto 1982)

[BILDO p.7] Ĉe la malsupro de la paĝo, linidesegnaĵo: torero en brodita kostumo, staranta maldekstre kun la korpo iom klinita, tenanta en la etenditaj manoj la kapon kaj la kornojn de granda taŭro, kiu staras dekstre kun malaltigita kapo antaŭ li. Sub la du figuroj, per mallongaj strekoj, la grundo de la areno.

Página 8 del original

ALILANDAJ TURISMAJ BROŜUROJ EN ESPERANTO

Sendis al ni ankaŭ turismaj broŝuroj kaj estas tre konvena ke ni ĉiuj petu ilin.

MILANO.- Granda mapo de la urbo, kun praktikaj indikoj kaj klarigoj en Esperanto. Sendas senpage:

Provinca Turisma Entrepreno (EPT) Str. Marconi, 1 20123 MILANO.- Italio

Estas signalinda ke Milano havas «Oficialan Esperanto-parolantan Vizitgvidanton»!

HAMAR.- Norvegio. Kvinlingva broŝureto ankaŭ en Esperanto, pri tre interesa fervojmuzeo. La fervojistoj devas demandi kaj indiki sian fervojistan kondiĉon. Petu al:

Jernbanemuseet Fervojmuzeo HAMAR – 2300 Norvegio

VEJLE.- Danlando. Tre belega urbeto, kaj ankaŭ tre belega broŝureto tuta en Esperanto. Petu al:

Vejle Turistoficejo Raadhustorvet DK 7100 VEJLE.- Danlando

NURENBERGO.- Germanio. Angla-germana-esperanta faldfolio kun belaj koloritaj mapoj kaj fotografaĵoj. Havebla ĉe:

Verkehrsverein Nurberge V. Eilgutstr. 5 D-8500.- Nurnberg 70 Germana Federacia Respubliko

SUKCESA KURSO DE ESPERANTO

La pasintan 5-an de Februaro komenciĝis Esperanto-kurso, gvidata de nia kara s-no Félix Navarro, kun partopreno de 15 gejunuloj (15-18 jaraĝaj), ĉe la paroĥaj salonoj de La Bona Paŝtisto, najbara al nia Grupo.

Página 9 del original

DEZIRAS KORESPONDI

Halata Bohuslav 73949 Metyloviee ĉ 378 Ĉeĥoslovakio ·

Interŝanĝi bildkartojn, poŝtmarkojn, kaj pri katolika eklezio.

Andrzej Sochacki ul. Langiewicza 15/25 28-200 STASZOW Pollando

Polo, 29-jara, edzinata. Poŝtmarkoj, fotografaĵoj, ĉiuj temoj.

K. Prusakowski Beverstraat 2A 3531 AR UTRECHT Nederlando

Malnova korespondanto kun Laura Cuadros, el Valencio deziras daŭrigi sian korespondadon kun gevalencianoj. Polo loĝanta en Nederlando.

Blaheta Zbyněk Tr. es. odboje 267 CS-33003 CHRAST U PLANE Ĉeĥoslovakio

26-jara, serĉas valencian amikinon.

D-ro Sándor Dzencz p. poŝtĉefkonsilanto SOPRONO Str. Csengeri 53 H-9400 Hungario

Kun Esperanto Poŝtista Rondeto au grupo el Valencio.

Ivan Cernaev ul. Mihail Busev 26 8800 SLIVEN Bulgario

Emerita advokato, 73-jara, intereso pri turismo, kolekto de drogoj kaj fungoj, lingvistiko kaj esperantologio.

Ing. Jan Laus Merhautova 13/3 CS-61300 BRNO Ĉeĥoslovakio

39-jara.

Página 10 del original

antaŭ 50 jaroj…

(la titolo estas manskribita per kursiva kaligrafio, kiu okupas la tutan supron de la paĝo)

[BILDO p.10] Nigra-blanka foto, alta kaj mallarĝa, okupanta la dekstran duonon de la supra parto de la paĝo. Ĝi montras fallan monumenton starigitan en mallarĝa valencia strato inter altaj domoj. Supre en la monumento, granda horizontala panelo kun la vorto «ESPERANTO» inter du steloj; sub ĝi pendas vertikala standardo kiu ripetas «ESPERANTO» skribitan supre-suben, kun stelo ĉe la fino. Sur la supra plato staras du figuroj de la falla. Malsupre, antaŭ la monumento, staras tri viroj en kompletoj kun kravato, kaj ĉirkaŭ ili grupo da infanoj kaj scivolemaj rigardantoj.

En Valencia (Hispanujo) laŭ malnova kutimo oni starigas printempe sur la stratoj artajn monumentojn el kartono kaj ligno kaj post tri tagoj oni bruligas ilin «Falles». En ĉi tiu jaro unu monumento prezentis Esperanton kiel interkomprenilon. Ĝi faris grandan propagandon por Esperanto.

Esperanto kiel varnomo.- La firmo «Distilejo Van Zuylekom», fabriko de alkoholaj trinkaĵoj en Amsterdam, fondita en la jaro 1884, produktas ĝinon sub la nomo «Oude Genever Esperanto».-(La adreso de la firmo: Westerstraat 176, Amsterdam).

Mortis L. de Beaufront.- La 8-an de Januaro mortis s-ro Louis de Beaufront, en la aĝo de 80 jaroj, en Thézy-Glimont (Francujo).- S-ro L. de Beaufront estis iam la plej fervora disvastiganto de Esperanto. Li kreis potencan movadon en Francujo kaj akiris al nia lingvo grandajn sukcesojn. Sed en la jaro 1907 li faris la lingvon «Ido» kaj per tio multege malutilis al Esperanto kaj al la mondlingva movado.

Fianĉiĝo.- S-ro R. Gazanhes, instruisto de la Cseh-Instituto en Carrières-sur-Seine (Francujo), fianĉiĝis kun sia kursanino, f-ino Lucienne Lours.

Página 11 del original

«PAROLU ESPERANTON»

Nia samideano, José Fernández Arroyo, de Madrido, verkis lernolibron, novan aŭtodidaktan lernolibron de la internacia lingvo Esperanto.

Okaze de la nunjara 1985, internacia jaro de la junularo, venas ĉi tiu libro por instrui al la junuloj.

Ĉiu leciono komenciĝas per bildrakonto kaj poste eksplikas la gramatikaĵojn koncerne al la enkonduka bildrakonto. Ĝi estas simila metodo al tiu de Fernando de Diego, sed enkondukante la «patterns» per konversacia bildrakonto.

Ni rekomendas tiun lernolibron al ĉiu junulo kiu volos, post la elementala kurso, aŭ ne finante ĝin, memlerni la gramatikaĵojn; al ĉiu kiu jam de longe lernis esperanton kaj jam forgesis ĝin; kaj al ĉiu kiu per la natura metodo estu kapabla kapti la gramatikajn estrukturojn tra la parolado, anstataŭta ĉi tie per amuza kaj juna bildrakonto.

Estu bonvena tia lernolibro, kaj ni deziras al la nova metodo grandan sukceson en la disvastigado de esperanto.

LIBRO-SLIPO

Titolo: Parolu Esperanton. Método autodidacta de Lengua Internacional Esperanto. Aŭtoro: José Fernández Arroyo. Desegno: Kolora kovrilo kaj desegnoj, Carlos Fernández Arroyo. Eldonejo: Tiempo de Ediciones S.A., Madrid 1984 Formato: 22 x 30 cmj., 48 paĝoj. Prezo: 500 ptj.

HAVEBLA ĈE NIA LIBROSERVO.

Johano

—

-Ĉu estas grava mia malsano, doktoro?

-Ne maltrankviliĝu sinjoro, mi konas bonegan funebran entreprenon.

—

Edita: Grupo Esperanto de Valencia Dep. Legal V-1683-1983 Redactor: José Pérez Sempere

Página 12 del original

KRUCENIGMO Nº 14

DE ALIA-GO

[BILDO p.12] Dekstre supre, la krucenigma kradaĵo: skemo de naŭ kolumnoj (numeritaj 1 ĝis 9 supre) kaj naŭ vicoj (numeritaj 1 ĝis 9 maldekstre), desegnita kun ombra reliefo. La formo ne estas kvadrata sed okangula: la kvar anguloj estas fortranĉitaj laŭ ŝtupoj, tiel ke la unua kaj la lasta vicoj havas nur tri ĉelojn, kaj la figuro larĝiĝas ĝis la mezo. En la centro estas tri nigrigitaj (plenaj) etaj kvadratoj, lokitaj diagonale: unu en vico 4, unu en vico 5 kaj unu en vico 6.

HORIZONTALE: 1.-Poseda adjektivo signifanta posedata de aŭ rilata al vi. 2.-Videbla aspekto de objekto, sceno kaj simile. 3.-Granda kuseno, remburita per haregoj, pajlo, marherboj kaj simile, sur kiu oni dormas. 4.-Prefikso signifanta movon aŭ agon faratan kontraŭe al la normala direkto. (Inv.) Adverbo signifanta «en alta grado». 5.-(Inv.) Tia, ke kiam ĝi kruciĝas kun alia, ĝi formas kvar egalajn angulojn (linio aŭ ebeno). Signo lokata ĉe la komenco de la notliniaro por montri la nomon de ĉiu noto kaj ĝian altecon. 6.-Prepozicio signifanta ke movo komenciĝas ĉe unu ekstremo kaj atingas la alian. Nomo de litero (du literoj) (Inv kaj Rad.) Helena nomo de virino. 7.-Punkto, ĉe kiu la luno estas malproksima je 45º de la konjunkcio aŭ opozicio kun la suno. 8.-Manĝa, drinka kaj seksa diboĉo. 9.-Tri samaj vokaloj.

VERTIKALE: 1.-(Rad.) Mamulo el la ordo de ronĝuloj, parenca al muso. 2.-Mezurilo, havanta unumetran longon. 3.-Senvosta amfibio. 4.-Malmola, travidebla, rompebla substanco farita kun potaso aŭ sodo. Adverbo, «pli ol sufiĉe», «pli ol necese», «pli ol ĝustamezure». 5.-(Inv.) Fari rando de ŝtofo refaldita kaj kudrita. Stangeto, kiun oni pafas per arko. 6.-Sufikso esprimanta ĝenerale agon (kun adjektiva finaĵo. Genro de venenaj herboj el umbeliferacoj. 7.-Amerika mamulo, kun bele makulita felo (Felis pardalis). 8.-La organo de aŭdkapablo. (Inv. kaj rad.) Tero, polvo miksita kun akvo, sur strato, vojo aŭ simile.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCENIGMO

HORIZONTALE: 1.-Amo. Unv. 2.-Geto. Blue. 3.-Oriz. Ralo. 4.-Origano. 5.-Eus. 6.-Kantiko. 7.-Oirt. Kilo. 8.-Peko. Ondi. 9.-Elo. Oek.

VERTIKALE: 1.-Aĝo. Ope. 2.-Mezo. Kiel. 3.-Otir. Arko. 4.-Oriento. 5.-Gut. 6.-Brasiko. 7.-Ulan. Kino. 8.-Nulo. Olde. 9.-Veo. Oik.

Texto completo del número 15 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de junio de 1985: 12 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 15, junio de 1985.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1985_n15_jun

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la bulteno: granda verda rektangulo kiu okupas la supran trionon de la paĝo. Maldekstre, blanka desegnaĵo de la Turoj de Serranos (Torres de Serranos) de Valencio, vidata laŭ fronto. Malantaŭ kaj super la turoj, granda blanka duonluno kies kurbo formas la literon «C» kiu komencas la vorton. Meze kaj dekstre, per tre grasaj blankaj majusklaj sanserifaj literoj, la titolo en du linioj: «VALENCIA» supre kaj «LUNO» sube. Dekstre de «LUNO», granda kvinpinta stelo desegnita per blanka konturlinio, la esperanta simbolo.

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO – GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – ☎ 326 96 16 – VALENCIA – 8

Nº 15 – JUNIO 1985

13-a RENKONTIĜO DE LA VALENCIA ESPERANTISTARO

Alcoy, 26-a Majo 1985

[BILDO p.1] Nigrablanka foto, tre kontrasta, kiu okupas la malsupran duonon de la paĝo. Grupo da viroj en kompletoj staras vice malantaŭ afiŝoj kaj flagoj, ŝajne en salono aŭ sur podio. Maldekstre, granda blanka afiŝo kun nigraj majusklaj literoj: «ESPERANTO / UNA LENGUA PARA TODOS». Meze kaj dekstre, du grandaj etendataj flagoj: tiu maldekstra estas la esperanta flago kun kvinpinta stelo en la supra angulo ĉe la stango; la alia, apuda, portas surskribon kiu ne legiĝas sur la skanaĵo [nelegebla]. Antaŭ la grupo, granda blanka bendo kun nigraj majusklaj literoj en tri linioj: «ABONU / HEROLDO / DE ESPERANTO !».

Página 2 del original

13-a RENKONTIĜO DE LA VALENCIA ESPERANTISTARO

Dimanĉon la 26-an de majo kunvenis en Alcoy, en nombro de ĉirkaŭ 70 gepartropenantoj, la samideanaro de la valencia regiono.

Antaŭ ol paroli pri la bazaj detaloj de ĉi tiu evento trudiĝas la neceso, se eĉ nur birdo-fluge, diri ion pri ĉi tiu urbo.

Ĝi situas en la supro de la montara zono de la provinco de Alicante. Ĉiuj ĝiaj karakterizoj, longaj mallarĝaj stratoj kiuj svarmas tra la tuta urbo; pontoj, kiuj multiĝas super profundaj ravinoj aŭ talusoj arte komunikantaj la diversajn periferiajn kvartalojn; abundo da parkoj kaj ĝardenoj; antikvaj imponaj konstruaĵoj klare parolas pri urbo industria kun elstaraj trajtoj en la branĉoj teksa kaj papera kun famo en la tuta lando. Fortaj spuroj de iamaj laboristaj organizaĵoj, famaj festoj de maŭroj kaj kristanoj, kiuj ĉiu jare kun populara brilo, reliefigas scenojn de la bataloj tenataj antaŭ jarcentoj kontraŭ la muzulmanoj por rekonkeri urbojn kaj Kredon.

La kunveno, kunsidoj kaj manĝo okazis en la sama domo. Iam ĝi estis societo de solidaraj monhelpoj, kiuj antaŭ la ekzisto de la modernaj socialaj leĝoj ebligis al la laboristoj kuracistan atenton, sportajn distrojn kaj aliajn solidarecajn servojn.

Salutis samideanoj de Alcoy, Valencia, Alicante, Novelda, Elche, Orihuela, Burjasot, Callosa de Segura kaj ankaŭ niaj invititoj el Murcia kaj Cartagena. Kelkaj samideanoj el ĉi tiu lasta urbo, membroj de la ĉijara Organiza Kongres-komitato donis al ni skizajn informojn pri nia venonta ĝenerala kunveno.

La respondeculo de I.L.E.I. parolis pri la aktivado de ĉi tiu organizaĵo en la kampo de la lernejoj kaj ties pozitivaj atingoj.

Estis disdonado de diplomoj al kursfinintoj, kiuj atingis kontentigan poentaron en la lasta ekzameno.

Plej diversaj opinioj aŭdiĝis pri proponoj rilate proksiman urbon kaj daton de onta renkontiĝo kies fina decido akceptis urbon de la provinco de Castellón kaj lastan dimanĉon de venontjara septembro.

Página 3 del original

Amika, vere kamaradeca etoso regis dum la tuta aranĝo. Kiel prave diris samideano de la prezidotablo en siaj fermo-paroloj: …»en niaj vicoj feliĉe ne ekzistas drogemuloj, envioj nek rankoroj».

Kaj tiel finiĝis ĉi tiu ero de la valencia movado.

Post la tostoj, kanto de La Espero, kisoj kaj brakpremoj ĉiuj adiaŭis ĝis venonta jaro en Castellón-io.

Informis: M. López Serna

Foto: José Añó

ESPERANTO-NOVAĴOJ

De la unuaj tagoj de marto la radiostacio «INTER VALENCIA-RADIO, F.M. 97’7» ĉiusemajne, lunde ĝis vendrede, meze de «PROGRAMO DE LA MATENO», je la 12’30 ĝis la 13-a, elsendas unu el la plej gravaj Esperanto-noticojn kiujn, cele al la valoro kaj disvastigo de Esperanto, mi konsideras pli oportunaj kaj enmanigas al ties funkciuloj.

La origino de ĉi tiuj informoj estas ke oni rendevuis min al tiu programo por intervjuo. Mi pretigis tri taŭgajn resumojn de artikoloj aperigitaj inter miaj ricevitaj Esperanto-revuoj.

Oportune, fininte la intervjuon, mi prezentis ilin al la anoncistoj, kiuj trovis la resumojn bonaj por esti dissendotaj.

De tiam ĉiusemajne mi sendas kvin el la plej konvenaj novaĵoj, avide serĉataj en miaj ricevitaj revuoj, favore al la disvastigo de nia utila internacia lingvo.

Ĉiam mi aldonas ke oni instruas E-on, senpage, en la Valencia Esperanto-Grupo, G. V. Fernando El Católico, 45-3ª, lunde, merkrede kaj vendrede, de 7-a ĝis 8-a kaj de 8-a ĝis 9-a vespere, dum la tuta lernojaro.

Do, propagu INTER VALENCIA-RADIO, F.M. 97’7 inter viaj konatuloj.

F. NAVARRO

Página 4 del original

GRAVA EKSPERIMENTA INSTRUADO EN CHESTE (ĈESTE)

La dimanĉon 19-an de majo, sukcesis en Ĉeste tre interesa kurso kiu intencis provi novan metodon por instrui esperanton. La gvidanto, Dennis Keefe (Denis Kif), jam kunvenis du semajnojn antaŭe kun pluraj malnovaj esperantistoj por montri al ili la celon kaj metodon kaj instrui ilin kiel helpantojn.

La celo de la kurso estas instrui esperanton al homoj kiuj ne konas ĝin, en nur unu tago.

Matene, je la 10-a kaj iom (hispana akurateco) komenciĝis la klaso. Dennis instruis ĉirkaŭante la verbon «esti» kaj aldonante malmultajn nomojn tiel ke tre baldaŭ la lernantoj povis konstrui frazojn kaj havi dialogojn tute en esperanto.

Kiam ĵus en la tagmezo la lernantoj kunvenis en malgrandaj grupoj, gvidataj de la helpantoj, ili jam povis legi, kompreni kaj daŭrigi la dialogojn tre bone aranĝitaj en folioj kiuj permesis progresi iomete post iomete. Dennis zorgas multe ŝpari vortojn kiuj tute ne estas necesaj. Tial la vortoj elektitaj estas uzataj plurajn fojojn kaj la lernantoj spertas ke ili jam devenas el familiaj, konataj vortoj.

Je la 14-a ĝis la 16-a oni paŭzis por tagmanĝi, tasko plenumita danke al nia valencia paejo kaj la tre bona Ĉesta vino. Dum la vespero, la kurso sekvis kaj estas mirinde ke la lernantoj tre bone legis facilajn esperantajn tekstojn, kiuj vekis en ili la ĝojon de la sukceso.

Eble, dum la lasta horo, Dennis kuris troe kaj neebligis la asimiladon de novaj vortoj. Sed okazis ke la kurso lasis guston de malsufiĉo, kaj ĉiuj restis malsataj. Eble, por venontaj ripetadoj, oni devas klopodi ke la kurso daŭru iomete pli. Sabato kaj dimanĉo povus esti sufiĉa tempo por ke junaj homoj kiuj konas nenion pri esperanto, per tiu metodo sukcesos kompreni kaj, pli bone ankoraŭ, uzi E-on.

Fine, je la 8-a vespere, nia s-no Manolo aranĝis interesan bankedon, taŭga por repreni fortojn kaj ĉeesti kun ĉestanaj esperantistoj kiuj venis je la fino por saluti kaj koni la rezulton de la kurso. Al malgrandaj paroladoj kaj amuzaĵoj, sekvis adiaŭoj.

La urbestro kaj la kultura konsilanto ankaŭ estis longan tempon en la kurso, kun siaj salutoj kaj esperantaj vortoj montris la profundan esperantistecon de tiu ĉi urbo.

Tiuj kiuj ne estis ĉestanoj, profitis la okazon por viziti la sidejon kiun la loka esperantistaro havas en la mezgrada lernejo kaj admiri ĝian gravan bibliotekon kaj ĝian tre interesan, belan kaj instruan tabulon por klarigi la simplajn vortojn kaj la prepoziciojn. La venontan jaron eble ili povos translokiĝi al la nun konstruata Kultura Domo.

Nepre oni devas ripeti tian interesan kurson.

PASCUAL PONT

NEKROLOGO

S-ano ANTONIO CABALLERO NAVARRO

La pasintan 19-an de Majo mortis nia societano Antonio Caballero Navarro. Al lia vidvino, ankaŭ membro de nia Grupo, ni esprimas nian kondolencon.

Página 5 del original

SANKTA FRANCISKO ANKORAŬ HODIAŬ

[BILDO p.5] Linidesegnaĵo kiu okupas la maldekstran duonon de la paĝo: kvin altaj, tre maldikaj plantoj kun longaj rektaj tigoj kaj plumecaj, fiŝostaj branĉetoj — laŭaspekte ekvizetoj aŭ filikoj — kreskantaj el herbotufo desegnita per mallongaj strekoj ĉe la malsupro. Ĉe la piedo de la dua tigo, malgranda ronda floro kun radiaj petaloj.

Suno, kara grandfrato, ruĝa, sur oriento, mi rigardas vin je la ektagiĝo, kiam, al okcidento vi trairas lumanta vian vojon. Tiujn materialojn kiuj igas konsisti bestojn, astrojn homojn kaj vegetalojn, vi donacis al de la kosm’ estuloj; same ol energio kiu pro la movad’ kaj ŝanĝo ĝiaj estas bazo de ĉio. Kiel vin la sunlumbanitoj dankas? Kiel vin la sunlumbanitoj vartas?

Luno, bela fratino, kiu, blanka, lumigas dum la nokto obskura nian vojon, kaj mistere, estigas kiam movas l’ aerojn kaj la marojn, ventojn kaj marotajdojn. Vi influas la bestojn kaj verdaĵojn surĉielajn ciklrajdojn. Ekde homo kapablis kapti belon; kun l’ akompanantaro stela, taŭga simbolo vi estiĝis por enamaj geparoj. Kiel vin la lunlumbanitoj dankas? Kiel vin la lunlumbanitoj vartas?

Tero, ĉies patrino, kiu kontraŭ kosmŝtonoj nin protektas kaj estas pli valora ol mem oro por homoj. Vi donacas al ni por loĝi lokon kie vivo kaj amo estas parto de lakto, kiun suĉas ni el via grandmamo. Vi al ni asekuris de l’ komenco nian bazan subtenon por ke, kiel gefiloj viaj, havu ni neniam subpremon. Kiel vin la loĝantoj viaj dankas? Kiel vin la loĝantoj viaj vartas?

Vegetaloj, fratetoj, kiuj kovras surfacojn kontinentajn kaj en profundoj ĝiaj la subondajn marspacojn. Ŝtupoj inter la vivo kaj la morto estas vi, pro l’ kapablo por eligi nutraĵon el sunlumo kaj bazalta nigrsablo. Estas vi verdkoloraj ĉar neniam malaperos l’ espero por renasko de tera viv’ se restas via iu ajn ero. Kiel vin la de vi nutritoj dankas? Kiel vin la de vi nutritoj vartas?

S. RICARTE (Oktobro 1982)

Página 6 del original

[BILDO p.6] Desegnita disvolvita pergameno kun ondaj randoj kaj kunvolvitaj anguloj, kiu servas kiel titolkadro. Interne, per gotikaj kaligrafiaj literoj, «Kanto de l’ Kosmo.» kaj sube, per manskribaj presliteroj, «Poez. k muz.: HUKUZAWA Moro». Vertikale skribitaj sur la maldekstra kaj la dekstra randoj de la pergameno: «Kopiis: F. Navarro» kaj «Trad.: KONISI Gaku».

[BILDO p.6] Manskribita muziknotaro: kvar sistemoj de unu portlinio ĉiu, en violonŝlosilo kun unu diesa signo ĉe la ŝlosilo kaj kvarkvarona takto, kun la kantoteksto submetita silabo post silabo sub la notoj. La kvar strofoj estas skribitaj unu sub la alia: la unua per presliteroj, la tri sekvaj per kursiva manskribo. La lastaj mezuroj portas la ripetsignojn kaj la indikon «1. 2. 3 4». Jen la submetita teksto, laŭ strofoj (la streketoj de la silabdivido sub la notoj ĉi tie forigitaj):

1. En ĉielo de vesper’ kosmo spacon vidas mi. En la vasta kosmo spac’ brilas steloj de mister’.
2. Sur suprajo de l’terglob’ bluan maron vidas mi. Jen briletas surfa ond'[?] tra kotone blanka nub’.
3. Sur ebeno de la ter’ belajn florojn vidas mi. Bunte ravas la kolor’ en aroma la aer’.
4. Kun la vivoj sur la ter’ jen la homojn vidas mi. Sur ĉi tiu vasta ter’ vivas homoj kun sufer’.

Se en spaco staras mi, la terglobon vidas mi. La ter’ glob’ kun pala blu’ sin turnadas daŭre plu. Se al maro iras mi, la terpecon vidas mi. Trans la ŝaŭmo de l’ondar’ fonas ĝi kun digna star’. Se kun floroj kuŝas mi, tie vivojn vidas mi. Multaj vivoj spiras nun en la lumo de la sun’. Se kun homoj estas mi, ankaŭ amon vidas mi. Milde brilas, kiel flam’, en la koroj varma am’.

Página 7 del original

[BILDO p.7] Daŭrigo de la manskribita muziknotaro: ses pliaj sistemoj de po unu portlinio, kun la rekantaĵo submetita al la notoj kaj kun la du finaĵoj markitaj «1» kaj «2». Jen la submetita teksto:

Se la amon sentas mi, do min mem retrovas mi.

Mi rigardas kun esper’ al ĉielo de vesper’. Helaj steloj en la spac’ buntaj floroj sur la ter’ kaj la amo por la hom’ ravas min, belas nia mond’!. Helaj [1]

mond’! kaj tial… En ĉielo de vesper’ kosmo spacon vidas mi. En la vasta kosmospac’ brilas steloj de mister’. [2]

Japana versisto-komponisto-kantisto, s-ro Hukuzawa Moro, verkis la supran komponaĵon «Kanto de l’Kosmo» kun espero ke la Terglobo havu trankvilon kaj agrablon por ĉiuj kaj unuopaj homoj povu vivi laŭ sia deziro homeca. La aspiro havigis al li la ideon kanti ĝin en Esperanto kaj en diversaj naciaj lingvoj.

Momente li deziras havi tradukojn de la ĉina, korea, itala, franca kaj hispana.

Pere de la Japana Esperanto-Instituto, nia Hispana Esperanto-Federacio ricevis la supran kopiitan kanzonon, kiun sendis al mi por esti tradukota en la kastilia lingvo.

Tiun taskon mi plenumis kaj, jam finita por kanti hispane, mi ĝin sendis tuj al la Federacio.

Jen estas pruvo de la valoro kaj taŭgeco de nia kara lingvo. Pere de la Internacia Lingvo estas tre facila komplezi la deziron de ĉi tiu japana versisto-komponisto kaj tre grave por faciligi al li la aferon, senpage.

Pripensu, gesamideanoj, se ne ekzistu E-o, kiom da mono, tempo kaj malfacileco havus ĉi tiu japano por realigi tiun deziregon.

F. NAVARRO

Página 8 del original

KIAL NE RIDETI?

Ĉu vi scias ke homoj, kiuj ofte balbutas parolante, ne havas tiun problemon dum kantado?.

Ankaŭ Esperanto-lernantoj, kaj same okazas al la «eternaj komencantoj», balbutas kiam ili parolas nian karan lingvon. Cele al la flua parolado, al la vortprovizo, kiel alia amuza instruhelpilo, mi uzas spritaĵon, kiujn mi konsilas enmemorigi.

F. NAVARRO

KONKURANTOJ

Du knabetoj vortbatalas.

-Unua: Mia patrino havas tiom da mono, kiom ŝi ne povas utiligi.

-Dua: Tio estas nenio. Mia patro havas tiom da mono, kiom eĉ mia patrino ne povas elspezi.

KOLEGOJ

Advokato turnas sin al sia sekretariino por dikti leteron al la advokato de la kontraŭa partio.

-Sekretariino: Kiel ĝi estu titolata?.

-Advokato: Tre estimata sinjoro…

-Sekretariino: Estimata?. Eĉ… Tre estimata?. Sed hieraŭ vi mem diris ke li estas firuza fripono!.

-Advokato: Do tiam skribu: «Mia kara kolego!».

SCIU ŜPARI

La fileto de ŝparema patro kun ĝojo venas hejmen.

-Filo: Paĉjo, hodiaŭ mi ŝparis kvardek pesetojn.

-Patro: Brave, mia filo, kaj kiel?.

-Filo: Anstataŭ uzi aŭtobuson, mi kuris post ĝi.

-Patro: Malsaĝulo, kiel vi ne kuris post taksio?. Vi ŝparus multe pli.

[REKLAMO p.8] 45.ª HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO-FEDERACIO — Cartagena 5-9 Julio 1985

Página 9 del original

Sekve ni publikigas artikolon de s-ano Francisco Aliaga Rocafull kiu atingis la unuan premion en nia Redakcia Konkurso. (Vidu «Valencia Luno» nº 10 de la pasinta jaro).

LA KUKARTO EN VALENCIO

En la Valencia Lando estas grava kuka tradicio, eble pro la amasa kultivado de la «canyamel» (sukerkano) kiu konvertis la teritorion al produktejo kaj eksportado de la baza elemento en la kukarto: LA SUKERO. La unuaj lokoj en kiuj oni preparis dolĉaĵojn laŭ industria formo, tio estas, por ilin vendado estis la bakejoj kaj malnovaj apotekoj. La apotekistoj vendis samtempe ol medikamentojn, ankaŭ dolĉaĵojn kaj konfitaĵojn, pro tio multfoje ili estis konataj ankaŭ kiel «sucrers» (sukervendistoj). Sed la fabrikado de «pastissets» (kuketoj) estis tradicie hejma; la propraj dommastrinoj estis tiuj kiuj faris la kukaĵojn por soleni la familiajn kaj loĝlokajn festojn. La preparadon oni faris hejme kaj poste ili estis portitaj en panvendejon por sia bakado. Iufoje la panvendejoj mem fariĝis kukvendejoj, precipe dum la antaŭtagoj de la ĉefaj festoj. Poste estis jam la panvendejoj, kiuj preparis diversajn kukojn kaj kukaĵojn por vendado; ĝis kiam naskiĝis la butiko dediĉita ekskluzive al fabrikado kaj vendado de kukoj; la «pastisseria» (kukejo). Oni vidas nuntempe retroiron al la malnovaj kutimoj, kaj la plimulto el la panvendejoj fabrikas ankaŭ kukojn. La landa kukgastronomio estas tre riĉa je diverseco pri kukoj, kuketoj kaj kukaĵoj, inter la plej karakterizaj oni citas la jenajn: La «arnadí» (ARNADIO), la «mones» (MUNOJ), la batatkukoj, la viankukoj, la la platkukoj, la nugato kaj granda vario pri dolĉaĵoj inkluditaj ĉe komuna apartaĵo nomata «les llepolies», la frandaĵoj inter kiuj oni devas distingi la sukermigdalojn el Alcoi, Xixona kaj Casinos, ovoflavaĵojn el Albaida, la «flaons» (FLAOJ) el Morella, la buterkukoj el Aiora, k.t.p.

La «mona» (muno) de Pasko estas platkuko garnita per malmole boligitaj ovoj, kiun oni preparas por la Paskofesto. Laŭfame, ĉi tiu kutimo datas ekde la antaŭa epoko al la elpelado de la maŭroj, kiam ili kiel farmprenintoj kultivis la plimulton de la kamparo sur la tuta valencia teritorio. Inter la enspezoj kaj donacoj, kiuj ili kutimis donaci al la landaj mastroj, enviciĝis platkukoj maŭre nomitaj «munnas», vorto kiu degeneris al la nuntempa valencia vorto «mona». La muno adoptas multenombrajn formojn, eĉ de animaloj, precipe de fiŝ- kaj serpento figuroj.

«Coca» (platkuko).-Ĉi tiu platkuko rondforma kaj plata estas pasto farita el diversaj ingrediencoj. Ĝiaj bazaj ingrediencoj estas akvo, faruno, oleo kaj ovoj, preparante ĝin kune kun sukero aŭ salo. Sur la Valencia Lando estas nekalkulebla nombro da platkukoj, kiujn oni preparas diferencigante nur ĝenerale pro la garnaĵoj kiujn oni aldonas al ili. Tiujn kiuj estas dolĉaj oni faras kun akompanado de muelitaj migdaloj, kelkfoje trempitaj en likvorojn. Kelkaj platkukoj kiel la paska muno, aeraj platkukoj, kristnaskaj platkukoj, sekvinberaj kaj juglandaj platkukoj, pomtortoj, k.t.p. estas preparitaj dum rimarkindaj tagoj aŭ en la ĉefaj vilaĝaj festoj.

«L’arnadí».-La arnadio estas kuko probable el araba deveno, laŭ tradicia preparado en multaj valenciaj distriktoj (kiel Costera kaj Ribera). Oni faras ĝin el kukurbo, boligante aŭ bakante ĝin forme, se oni boligas ĝin, oni devas poste senakvigi ĝin bone. Oni senŝeligas kaj spicas ĝin per sukero kaj cinamo, aldonante al ĝi pecojn da migdaloj kaj donante piramidformon al ĝi, finfine oni ornamas ĝin per piniograjnoj kaj oni bakas ĝin forne. Ekzistas varianto farita el batato.

FRANCISCO ALIAGA

Página 10 del original

[BILDO p.10] Manskriba kaligrafia titolo per kursivaj literoj, kiu okupas la supron de la paĝo: «antaŭ 50 jaroj…».

Morto.-Dum la monato Majo mortis en Madrido Pastro Mariano Mojado, fervora kaj eminenta hispana pioniro de Esperanto, membro de la Lingva Komitato.

Valencio.-La Esp-ista Grupo de Valencia aranĝis tre efikan Esperanto-ekspozicion en la 28-a Internacia Specimena Foiro, kiu okazis dum la 12-30 de Majo. En la verda ĉambro de la Esp-a ekspozicio inter la multaj dokumentoj de nia lingvo pendis granda geografia karto de la kvin mondpartoj, prezentanta la disvastiĝon de Esperanto. Dum la daŭro de la ekspozicio oni vendis multajn lernolibrojn kaj oni senpage disdonis 10.000 propagandilojn. En la foira poŝtoficejo dejoris ankaŭ Esp-ista oficisto kaj antaŭ lia giĉeto pendis afiŝo kun la vortoj: «Esperanto parolata». La ekspozicio faris tre bonan propagandon por Esperanto.

Nova Esperanto-Grupo.-En la urbo Zaragoza fondiĝis nova Esp-ista societo sub la nomo: «Esperanto» Kultura Klubo. Ĝia adreso: Strato Candalija, 7, 11ª.

Nederlandaj policistoj lernas Esperanton.-En la urbo Rotterdam 78 policistoj lernas la lingvon Esperanto, en du kursoj, gvidataj de s-ro J. Th. Goeij.

Danaj ŝoforoj trapasis Esperanto-ekzamenon.-La 28-an de Majo okazis en Kopenhago lingvaj ekzamenoj por 25 ŝoforoj de taks-aŭtoj. Kelkaj el ili estis ekzamenataj ankaŭ pri Esperanto, krom la lingvoj angla kaj germana.

F-ino Lidja Zamenhof, la filino de la aŭtoro de Esperanto, sukcesplene daŭrigas sian apostolan laboron en Francujo. En ĉi tiu monato ŝi finos la grandajn kursojn en Lyon, Villeurbanne kaj Oullins kaj en julio komencos instrui en Villefranche. Poste ŝi partoprenos en la Roma kongreso. En Septembro ŝi gvidos kurson en Haguenau.

Página 11 del original

DEZIRAS KORESPONDI

Hristo Tonev P. Volov, 12 9700 SCHUMEN Bulgario

Deziras interŝanĝi abonon por li al «Heroldo de Esperanto» kaj li abonos al vi la gazeto «Bulgara Esperantisto».

Eugeniusz Orlowski Os. Wieczorka 9/2/8 42-643 PIEKARY SL. 3 Pollando

Interesiĝas pri moderna muziko, literaturo, filmoj, turismo, kulturo kaj kutimoj de aliaj nacioj. Li kolektas bildkartojn, mapojn kaj etikedojn de biero. El la suda Pollando, 23-jaraĝa.

3-a ANDALUZIA KONGRESO DE ESPERANTO

SEVILLA, 15-an – 18-an Aŭgusto, 1985

Konstantaj adresoj de A.E.U.

Apdo. 611 Córdoba 14080

Trinidad Grund, 28-2º Málaga 29001

Pozo, 3 Sevilla 41003

NASKIĜO

Al la familio Madrigal-Paricio, karaj kaj ŝatataj amikoj, la 27-an de Marto naskiĝis filineto, kiu ricevis la nomon Sara. La baptopatro de la ĵus naskita Sara estas s-no Manuel Gargallo.

Koran bondeziron!

La sinjorino.- Kie estas la blindulo kiu almozas ĉe ĉi tiu angulo?

Amiko de la blindulo.- Baldaŭ li venos; li estas legante la ĵurnalon.

Página 12 del original

KRUCENIGMO Nº 15

De ALIA-GO

[BILDO p.12] La krucenigma krado, desegnita interne de granda nigra cirklo: kvadrata reto de 9×9 blankaj kaj nigraj ĉeloj, en formo de kruco aŭ stelo, kies kvar anguloj estas plenigitaj per la nigra fono de la cirklo. Supre, la kolumnoj estas numeritaj de 1 ĝis 9; maldekstre, la linioj same de 1 ĝis 9.

HORIZONTALE: 1.-Finaĵo de la infinitivo. 2.-Nedaŭran inklinon al io. 3.-(Rad.) Profunda dormo, en kiu la intelekto estas malpli manka ol en komato. 4.-Kvalifikas la malsanojn komunikeblajn per seksa kuniĝo. 5.-Fari respekta ĝentila movo de la korpo konsistanta en klino de la busto aŭ flekso de la genuoj. 6.-Tiu, kiu profesie tenadas varojn, librojn k.t.p. 7.-Hispana monunuo, kvarono de la peseto. 8.-(Rad.) Grasa likvaĵo el minerala, vegetaĵa origino. 9.-La deknaŭa litero de la alfabeto.

VERTIKALE: 1.-Konsonanto. 2.-(Rad.) Vinberujo. 3.-(Rad.) Senindulga; ne facile pardonanta kaj forte punanta. 4.-(Rad.) Potenca spirito, emanita el la eterna dieco (tri literoj), Fondinto de la roma gento (kvar literoj). 5.-Surtegmenta fako de veturilo aŭ vagono, aranĝita por sidigi veturantojn. 6.-Miksitaj literoj de «ORESALE». 7.-Perioda enspezo de proprietulo. 8.-Neoficiala sufikso uzata por formi nomojn de plantfamilioj. 9.-La dekdua litero de la alfabeto.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCENIGMO

HORIZONTALE: 1.-Via. 2.-Bildo. 3.-Matraco. 4.-Retro. Ert. 5.-Atro. Kleo. 6.-Tra. Soolk. 7.-Oktanto. 8.-Orgio. 9.-OOO.

VERTIKALE: 1.-Rat. 2.-Metro. 3.-Batrako. 4.-Vitro. Tro. 5.-Ilro. Sago. 6.-Ada. Konio. 7.-Oceloto. 8.-Orelo. 9.-Tok.

Edita: Grupo Esperanto de Valencia

Dep. Legal V-1683-1983 Redactor: José Pérez Sempere

Texto completo del número 16 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de enero de 1986: 12 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 16, enero de 1986.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1986_n16_jan

Qué tiene de especial este ejemplar

• La página 6 no va compuesta: reproduce un manuscrito entero, la partitura de «La Kolombo» —traducción de Sergio R. Docal, copiada por F. Navarro—, con el título dentro de un pergamino dibujado y la letra en esperanto escrita a mano, sílaba a sílaba, debajo de los pentagramas. El título «antaŭ 50 jaroj…» de la página 7 también va manuscrito, en caligrafía cursiva grande.
• La máquina con la que está mecanografiado el boletín no tiene los signos diacríticos del esperanto, y algunos van añadidos a mano sobre el papel: el capelo de la «Ĉ» de «Ĉeste» (p. 2) está dibujado a pluma. Otros se quedan sin él: debajo del emblema de la portada se imprime «NEUTRALA», y la línea de fechas del congreso de SAT (p. 10) dice «de augusto» mientras que el programa que viene justo debajo escribe «aŭgusto».
• El programa provisional del 59.º congreso de SAT (p. 10) se salta un día: el congreso va del 2 al 9 de agosto y las líneas pasan de «Lundon: Unua laborkunsido…» directamente a «Merkredon», sin ninguna entrada para el martes.
• Las dos direcciones polacas de «DEZIRAS KORESPONDI» (p. 9) van impresas de manera distinta aunque son de la misma ciudad: «92-412 Łódź», con todos los diacríticos, y «93-509 Łódz», sin la ź.
• La sección «antaŭ 50 jaroj…» (p. 7) reproduce seis noticias de 1936 —entre ellas que los milicianos eligieron general a Julio Mangada en el campo de batalla y que las organizaciones esperantistas de Portugal y de Alemania tuvieron que cerrar— sin decir de qué publicación están sacadas.
• Todo el número va en esperanto. El único castellano es el colofón de la última página —«Edita: Grupo Esperanto de Valencia / Dep. Legal V-1683-1983 Redactor: José Pérez Sempere»— y los nombres propios y las direcciones.

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la kovrilo: verda rektangula bloko. Maldekstre, blanke desegnitaj, la du poligonaj turoj de urba pordego (la Serranos-turoj de Valencio); antaŭ ili granda blanka lunarko kiu formas la komencan literon de la titolo. En la centro, per grandaj blankaj majuskloj, «VALENCIA LUNO» en du linioj. Dekstre, granda kontura kvinpinta stelo.

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – ☎ 326 96 16 – VALENCIA-8

Nº 16 – JANUARO 1986

KIU NE PAROLAS, SILENTAS

Disvastigi esperanton estas la plej ĉefa laboro de la esperantistoj. Sed… ĉu vi parolas esperanton?. Ankoraŭ pli, ĉu vi praktikas ĝian paroladon?.

Vi, samklubano, aliĝinta al la grupo, faras pli da kunlaboro ol tiu kiu laŭdas kaj nenion faras. Sed tio ne estas sufiĉe. Eble vi, legas kaj leterkorespondas per esperanto… sed tio ne sufiĉas. Multaj esperantistoj abonas kotizon al internaciaj E-institucioj kaj gazetoj… sed tio ne sufiĉas. Aliaj atendas kaj atendas la disvastigadon de Esperanto per la registaroj… ili estas ridindaj.

[BILDO p.1] Dekstre de la teksto, kliŝo: flago sur stango, kun kvinpinta stelo en la supra maldekstra angulo kaj la vorto «ESPERANTO» per grandaj blankaj literoj sur la malhela flagtuko. Malantaŭ la flago, terglobo ĉirkaŭita de kurbaj surskriboj — supre «INTERNACIA — LINGVO», sube «SIMPLA-LOGIKA» — kaj de rubando trans la globo kun la teksto «LA LINGVO DE LA PACO». Sub la tuta emblemo, per apartaj presitaj majuskloj, la vorto «NEUTRALA».

La demokratioj pli kaj pli ampleksiĝas tra la landaj registaroj, kaj en tiaj registaroj la voĉdonado estas kiu ordonas. La plimulto estas kiu atingas kion ĝi volas. Do se ni estus plimulto, ni atingus la instaladon de la E-instruado.

Página 2 del original

La varbadon de la plimulto ni atingos per la E-laboro, ne atendante aŭ sendante nur la kotizon. Montrante al ĉiuj kiuj ĉirkaŭas vin ke esperanto estas taŭga por la komunikado. Per kia maniero vi atingos tion? Nur per la parolado. Parolu do esperanton en la grupo, ne krokodilu. Ĉu vi volas ekskursi? Bonege, sed parolu esperanton. Ĉu vi volas festi?… Bonege, sed parolu esperanton. Ĉu vi volas kunveni?… Bonege, sed parolu esperanton. Ĉu vi volas kunlabori?… Bonege, sed parolu esperanton. Ne forgesu ke la esperanta parolado estas la kohereco de ĉiuj aliaj esperantaj laboroj, kaj la pli firma disvastigado, kvankam ĝi aspektas malrapida. Tia maniere, kiel fluanta tajdo, ni ampleksos la simpatiantojn, niajn vicojn kaj finfine la plimulton en voĉdonado.

JOHANO

ZAMENHOFA TAGO

En vere amikeca etoso disvolviĝis la aktoj organizitaj de la esperantistoj el Ĉeste por celebri la 126an naskiĝan datrevenon de D-ro Zamenhof, kune kun multaj samideanoj venintaj el Valencio kaj aliaj regionaj urboj.

Oni vizitis stratojn «Francisco Máñez» kaj «Doctor Zamenhof», kaj per oferado de laŭrokronoj kaj paroladoj de la urbestro kaj samideanoj Arnau kaj Diago (prezidanto de Valencia Esperanto-Grupo) estis reliefitaj la vivo kaj agoj de ties ŝatataj gravuloj el nia movado.

Sekvis interesa vizito al grava vinprodukta kooperativo, kun gustumo de bonegaj vinoj.

Finiĝis la aktoj per tagmanĝo ĉe restoracio «León», kaj lastaj salutvortoj de la reprezentantoj de urboj partoprenintaj kaj de la gastiga urbestro. Ne mankis bonhumoraj poeziaĵoj fare de samideano Arnau.

Resume: Ripetinda evento.

J. Pérez Sempere

Página 3 del original

KUNVENO DE ESPERANTISTAJ GEJUNULOJ DE LA VALENCIA KOMUNUMO

Pasintajn 12-an kaj 13-an oktobro, ĉe la montara rifuĝejo de Moncabrer en la vilaĝo de Agres (Alacant), kunvenis 20 esperantistaj gejunuloj el Elx, Novelda, Oriola, Alacant kaj València, kun ĉeesto ankaŭ el Murcio.

Krom spiri tre puran aeron kaj havi tre interesajn babiladojn, okazis diskutrondo pri movadaj aspektoj, pri niaj spertoj pri instruado kaj organizado kaj pri farendaj projektoj (kiel organizi esperantistan labortendaron).

Dimanĉe (13-an oktobro) ni supreniris ĝis la montpinto Moncabrer, unu el la plej altaj de la Valencia Lando (1389 mtj).

[BILDO p.3] Dekstre de la du lastaj alineoj, gravurstila vinjeto: du karikaturaj viroj en deknaŭjarcenta vestaĵo staras vizaĝon kontraŭ vizaĝo, konversaciante. Maldekstre dika sinjoro en frako kun larĝa kravato kaj hela veŝto, kun malfermita buŝo; dekstre pli maldika viro kun granda nazo kaj kirla hararo, en jako el kvadratita ŝtofo, kiu tenas sub la brako skatolon aŭ paperujon kaj bastonon super la ŝultro, kaj etendas la fingron al la unua.

Ankaŭ ni konsentis organizi venontan renkontiĝon, simila al tiu-ĉi, por venonta februaro 1986.

CARLES MOYA

46-a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO

VIGO, de la 15-a ĝis la 20-a de julio 1986

Adreso de la Loka Kongresa Komitato:

Círculo Mercantil, strato Príncipe, 44

NOVA KATALOGO

Libro-servo de H.E.F. ĵus aperigis novan libron-katalogon, kiu en 12 paĝoj listigas la librojn kaj esperantaĵojn aĉeteblajn en tiu grava servo de la Federacio.

Se vi deziras ricevi senpage ekzempleron, skribu tuj al Libroservo de H.E.F.; Apartado 119 47080 VALLADOLID

Página 4 del original

REZOLUCIO DE UNESKO XI.4.4.218

Festado de la centjariĝo de Esperanto

La Ĝenerala Konferenco,

Konsiderante, ke ĝi en sia sesio de 1954, okazinta en Montevideo, per la resolucio IV.1.4.422-4224 notis la rezultojn, atingitajn pere de la internacia lingvo Esperanto sur la kampo de internaciaj intelektaj interŝanĝoj kaj reciproka kompreniĝo inter la popoloj de la mondo, kaj rekonis, ke tiuj kongruas kun la celoj kaj idealoj de Unesko,

Memorigante, ke Esperanto intertempe faris konsiderindan progreson kiel ilo de kompreniĝo inter popoloj kaj kulturoj de malsamaj landoj, penetrante en la plimulton de la regionoj de la mondo kaj la plimulton de la homaj agadoj,

Rekonante la grandajn eblecojn, kujn Esperanto prezentas por la internacia kompreniĝo kaj la komunikado inter popoloj de malsamaj naciecoj,

Notante la tre gravan kontribuon de la Esperanto-movado, kaj precipe de Universala Esperanto-Asocio, al la disvastigado de informoj pri la agado de Unesko, same kiel ĝia partopreno en tiu agado,

Konscia pri la fakto, ke en 1987 oni festos la centjariĝon de la ekzisto de Esperanto,

1. Gratulas la Esperanto-movadon okaze de ĝia centa datreveno;
2. Petas la Ĝeneralan Direktoron daŭre sekvi kun atento la evoluon de Esperanto kiel rimedo por plibonigi la komprenon inter malsamaj nacioj kaj kulturoj;
3. Invitas la Statojn-Membrojn marki la centjariĝon de Esperanto per konvenaj aranĝoj, deklaroj, eldono de specialaj poŝtmarkoj kaj simile, kaj instigi al la enkonduko de studprogramo pri la lingvo-problemo kaj pri Esperanto en siaj lernejoj kaj siaj institucioj de supera edukado;
4. Rekomendas al la internaciaj neregistaraj organizaĵoj aliĝi al la festado de la centjariĝo de Esperanto kaj pristudi la eblecon utiligi Espe-

Página 5 del original

ranton kiel rimedon por disvastigi inter siaj membroj ĉiajn informojn, inkluzive de tiuj pri la agado de Unesko.

Akceptita de la Ĝenerala Konferenco de Unesko, la 8an de novembro 1985.

INTERNACIA HISPAN-LINGVA TRADUK-KONKURSO

Lige kun la Jubilea Jaro, Madrida Esperanto-Liceo organizas internacian konkurson pri tradukado en Esperanton de nefragmenta proza literaturaĵo el la originala hispanlingva literaturo.

Partopreno: a) ĉiu konkursanto rajtas partopreni per maksimume unu verko, antaŭe ne publikigita pres-forme. b) la konkursaĵo devas esti sendita en 3 ekzempleroj al la jena adreso: Madrida Esperanto-Liceo (MEL), Internacia Traduk-konkurso, C/ Atocha 98, 4º, E-28012 Madrid, Hispanio.

Anonimeco: ĉiu konkursaĵo devas esti subskribita per pseŭdonimo. La sama pseŭdonimo estu ripetitita sur aldonita koverto, ene de kiu troviĝu la plena nomo de la tradukinto kaj lia adreso.

Temo: la konkursantoj rajtas libere elekti la tradukotajn aŭtoron kaj verkon.

Longo: la longo de la partoprenantaj konkursaĵoj devas esti inter 25 kaj 50 paĝoj, formato Din A 4, tajpitaj kun duobla interspaco.

Lim-dato: la konkursaĵoj devas alveni al MEL ĝis la 30-a de junio 1986.

Juĝantaro: la alvenintaj konkursaĵoj estos prijuĝitaj de 3-persona juĝantaro. La membroj de la juĝantaro ne rajtas partopreni en la konkurso.

Premioj: estos asignitaj 3 premioj. Ĉiu premiita konkursanto ricevos diplomon kaj pokalon dum la Jubilea UK en Varsovio en 1987. La rezultoj de la Konkurso estos anoncitaj en la Esperanto-gazetaro.

Publikigo: Madrida Esperanto-Liceo rezervas al si la rajton publikigi la premiita(j)n verko(j)n.

Página 6 del original

[BILDO p.6] La tuta supra kaj meza parto de la paĝo estas manskribita muziknotaĵo, reproduktita el manuskripto. Supre, desegnita disvolvita pergameno kun la titolo «La Kolombo» per ornama gotika kaligrafio; sur la maldekstra volvaĵo la noto «Kopiis: F. Navarro.», sur la dekstra «Tradukis: Sergio R. Docal.». Sub la pergameno, sep manskribitaj kvinlinioj kun soprana ŝlosilo kaj taktindiko 2/4, kun ripetsignoj kaj kun unua kaj dua finaĵo (markitaj «1ª» kaj «2ª»). Sub la notoj estas manskribe subtekstigita, silabo post silabo, la esperanta kantoteksto — melodio de kubana temo, kies unua verso komenciĝas «El Kub’ kiam mi foriris…» —, kun dua strofo skribita en pli malgranda linio sub la unua en la du unuaj sistemoj. La lasta sistemo finiĝas per fina duobla taktostreko.

Antaŭ nelonge, iu eksterlanda samideanino petis al mi ĉi tiun belan kaj popularan melodion, esperantigita. Ĉar mi opinias ke la kancono plaĉos ankaŭ al aliaj, jen ĝi.

Profitu ĝin laŭ via plaĉo kaj povo.

F. NAVARRO

Página 7 del original

antaŭ 50 jaroj…

(La titolo estas manskribita per granda kursiva kaligrafio trans la supro de la paĝo.)

Esperantaj gramofondiskoj.-La plej granda japana fabriko de gramofon-diskoj, Nihon Cikuonki Sookai, fabrikis du Esperanto-lingvajn gramofon-diskojn, kiuj estas aĉeteblaj ĉe la firmo Columbia sub la numeroj J 13300 kaj 13301.

Novaj Zamenhof-stratoj en Francujo.-La urbaj konsilantaroj de la francaj urboj Houilles (Seine-et-Oise), Perpignan (Pyrénées-Orientales), Thiers (Puy-de-Dôme) kaj Liévin (Nord), decidis doni la nomon «Zamenhof-strato» al unu el la stratoj de tiuj urboj.

Hispanujo.-La Esp-ista Grupo de Valencia dum la pasinta jaro tre vigle laboradis kaj atingis gravajn sukcesojn sur diversaj kampoj (radio, komerco, instruado k.t.p.). La raporto pri la agado aperis, kune kun speciala verkaĵo de s-ro Pino pri «la helpo de la Esp-istaro al la ekonomio de Valencio», en 32-paĝa bela broŝuro. Ĉi tiun hispanlingvan broŝuron ĉiu interesiĝanto povas senpage ricevi. Adreso: Esperantista Grupo, Sangre, 9.

Konata Esperanto-pioniro fariĝis generalo.-S-ro Julio Mangada, la hispana oficiro, kiu ofte partoprenis en la universalaj Esperanto-kongresoj, post la komenco de la hispana interna milito servis kiel kolonelo en la registara armeo. Ĉar la trupoj sub lia komando sukcesplene bataladis, la milicanoj mem sur la batalkampo elektis lin kiel generalon. S-ro Mangada estas konata kiel aŭtoro de kelkaj originalaj Esperanto-verkoj.

Portugalujo.-Pro ordono de la registaro ĉiuj Esp-istaj organizaĵoj devis ĉesigi sian funkciadon. La ejoj de la Esp-aj kluboj estas fermitaj

Germanujo.-Laŭ postulo de la polico, la Esperantistaj organizaĵoj devas ĉesigi sian laboron.

Página 8 del original

KIAL NE RIDI?

«KIU RIPETAS ABUNDE, LERNAS PLEJ PROFUNDE»

Enmemorigu, ripetu, studu la gramatikaĵojn de ĉi tiuj spritaĵoj, estas konsilinde al la ĵusaj lernintoj kaj al «eternaj komencantoj».

F. Navarro

INFANA SCIO

-Ĉu vi scias, al kiu apartenas tiuj bovino kaj bovido?

-Pri la bovino, mi ne scias, sed pri la bovido, jes.

-Al kiu?

-Al la bovino.

FIDO

Malgranda Joĉjo ne povis formanĝi ĉiujn nuksojn kaj donas la reston al la avino por konservi ilin. Riproĉe la patrino demandas:

-Joĉjo, ĉu vi pli fidas la avinon ol min, ke al ŝi vi donis la nuksojn por gardi?

-¡Jes! Ĉar ŝi ne havas dentojn.

SIGNIFO DE INTELEKTO

Du verkistoj renkontiĝas.

-Terura sortobato trafis min -plendis unu al alia-. Mia filo ludante bruligis la manuskripton de mia plej nova romano.

-Kion aĝa estas via filo?

-Li estas baldaŭ kvarjara.

-Nekredeble, kaj jam tiel inteligenta!

ĜUSTA LOGIKO

Knabeto manĝas pomon.

-Atentu la vermojn!, avertas lia patrino.

-Atentu ili, mi dismaĉis ilin!

[BILDO p.8] Ĉe la piedo de la paĝo, sub horizontala streko: la jubilea emblemo de la centjariĝo — granda ovala konturo ene de kiu du simetriaj kurboj formas stiligitan duoblan «S»-figuron (la simbolo de la Jubilea Jaro). Dekstre de ĝi, per moderna presliteraro: «1887-1987 Centjara Jubileo de Esperanto».

Página 9 del original

DEZIRAS KORESPONDI

Janina Januszkiewicz 92-412 Łódź ul. Rokicińska 187 Pollando

32-jara virino, ŝi interesiĝas pri kulturo kaj kutimoj de Hispanio.

Andrzej Brozi ul. Gagarina 21 m. 36 93-509 Łódz Pollando

Korespondado pri scienc-fikciaj literaturo kaj filmo kun esperantistoj el ĉiuj landoj.

S-ano RESTITUTO ALBERO, INTERVJUATA

La oktobra bulteno «La Raó» de la Comunista Partio el Burjassot (Valencia) publikigis tre interesan dupaĝan intervjuon al nia kara veterano kaj senlaca aktivulo s-ano Restituto Albero García.

Laŭlonge de la artikolo li klarigas kion signifis por li la ekkono de Esperanto kaj liaj spertoj dum sia longa laborado por nia idealo. Je la fino, la redakcio aldonas diversajn adresojn de Esperanto-Grupoj el la Valencia Komunumo.

NOVAJ ESPERANTO-KURSOJ EN NIA GRUPO

Ekde la 8an de Januaro, ĉiuj lundoj, merkredoj kaj vendredoj, de 7a ĝis 8a kaj 8a ĝis 9a vespere, gvidataj de s-ro FELIX NAVARRO.

Informu al viaj amikoj kaj konatuloj!

NEPAGITAJ KOTIZOJ

Ĉu vi jam pagis vian pasintjaran kotizon al nia Grupo?. Restas ankoraŭ multaj nepagitaj kvitancoj.

Tiuj kiuj ankoraŭ ne pagis, bonvolu veni al nia ejo kiel eble plej baldaŭ. Dankon!

LA ESTRARO

Página 10 del original

[BILDO p.10] Supre maldekstre, en ortangula kadro, la afiŝeto de la kongreso: supre per gotikaj literoj «59a kongreso de Esperanto»; sub ĝi grandaj ornamaj literoj «SAT», kaj vertikale ĉe ambaŭ flankoj, kapaltere skribita, «2-9 aŭg. 1986» respektive dekstre kaj maldekstre. Meze, desegno de krenelita kastelmuro kun turoj, kaj antaŭ ĝi ronda medaljono kun kvinpinta stelo kaj la vorto «ESPERANTO». Sube, per gotika skribo, «Sant Cugat del Vallès».

59-a SAT KONGRESO DE ESPERANTO

Sant Cugat del Vallès (Barcelono) 2-a ĝis 9-a de augusto, 1986

SKIZA PROVIZORA PROGRAMO

Sabaton, 2-an aŭgusto: Interfratiĝa vespero.

Dimanĉon: Solena malfermo. Vizito al la Monaĥejo. Teatraĵo.

Lundon: Unua laborkunsido. Fakaj kunvenoj. Vizito al Barcelono.

Merkredon: Parolado. Fakaj kunvenoj. Vizito al Muzeoj de Sabadell kaj Terrasa.

Jaŭdon: Tuttaga ekskurso al Montserrat kaj Sant Pau d’Ordal, kie oni vizitos la Muzeon de E-o.

Vendredon: Rezolucia laborkunsido. Fermo de la Kongreso.

Sabaton: Ĝis revido!

En la liberaj horoj okazos Artaj, Sciencaj kaj Kulturaj Horoj.

La Antaŭkongreso en «Valo Ordesa» (Aragona Pirineo) 26.07 – 01.08.1986.

Informojn kaj aliĝilojn petu al la ORGANIZA KOMITATO: K-do Antonio Marco Botella. Av. Compromiso de Caspe, 26 E – 50002 ZARAGOZA

47-a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO

MADRID, 16 – 20 Aprilo 1987 (Jubilea Jaro)

Loka Kongresa Komitato: Atocha, 98, 4º 28012 MADRID

71-a UNIVERSALA KONGRESO DE ESPERANTO

PEKINO (Ĉinio), 26 julio – 2 aŭgusto 1986

Konstanta adreso: Nieuwe Binnenweg 176 NL-3015 BJ Rotterdam NEDERLANDO

Adreso de LKK: p/a Ĉina Esperanto-Ligo P. O. Kesto 825, Beijing ĈINIO

Página 11 del original

JARA GEEDZIĜO

Dum la esperanta kongreso kiu okazis en Sevilla en 1984, Mariam konis ĉarman pentriston.

La pasintan 20-an Julio, ĵus unu jaro, oni festenis la geedziĝan kunligon, en la ermitejo de la «Rocio» en la urbeto Almonte (Huelva), de la ĉarma fraŭlino Mariam Sarrió kaj Muñoz, anino de nia Esperanto-Grupo, kun la prestiĝa kaj konata artisto laŭreato internacie, katedra profesoro de la instituto «Velázquez» de Sevilla, d-ro Rodolfo Abad kaj Lechosa.

La fianĉino vestis elegantan veston de natura silko, kovrita per belega hela-verda mantelo, ornamita kun la esperanta stelo, kaj la fianĉo vestis smokingon ornamitan kun «marismeña»-insigno.

Estis rezervita honora sidejo por la moŝta registara prezidanto de Hispanio, Felipe González kaj lia edzino Carmen Romero.

Finita la ceremonio, la invititoj translokiĝis al Sevilla, kie estis regalitaj per la festo-manĝaĵo en la restoracio nomita Virgulino de la Reĝoj. Poste la feliĉaj geedzoj vojaĝis al eksterlando.

Valencia Esperanto-Grupo deziras ke ili estu feliĉaj kaj baldaŭ aliĝu nova bebo-esperantisto.

S-ro SOLER SEMPERE, OMAĜITA

[BILDO p.11] Dekstre de la artikolo, kvadrata nigra-blanka foto, tre kontrasta: kapa kaj ŝultra portreto de maljuna sinjoro kun malhelaj okulvitroj, malmulta hararo, en malhela kompleto kun blanka ĉemizo kaj malhela kravato, sur nigra fono.

La pasintan 25an de majo, kun ĉeesto de multaj amikoj kaj kolegoj, okazis tagmanĝo ĉe hotelo «Astoria Palace», en nia urbo, kie estis koncesiita al nia estimata samideano José Fernando Soler Sempere, la Ora Medajlo 1985 de la Oficiala Kolegio de Sub kaj Teknikaj Arkitektoj, kiel kolegia rekono pro lia honora profesia laboro.

Nia Grupo gratulas samideanon Soler pro la meritite ricevita omaĝo.

MAGAMO

Página 12 del original

KRUCENIGMO Nº 16

De ALIA-GO

[BILDO p.12] Maldekstre de la difinoj, la krucenigma reto: kvadrataro de 9 × 9 ĉeloj kies kvar anguloj estas fortranĉitaj laŭ ŝtupoj, tiel ke la konturo formas dikan oktangulan «diamanton». La kolumnoj estas numeritaj 1 ĝis 9 supre kaj la vicoj 1 ĝis 9 maldekstre. Tri ĉeloj estas nigrigitaj, laŭ diagonalo suben-maldekstren: unu en la 4-a vico ĉe la kolumno 6, unu en la 5-a vico ĉe la kolumno 5, kaj unu en la 6-a vico ĉe la kolumno 4.

HORIZONTALE: 1.-Prepozicio. 2.-Tiel fiksite ke ne eblas ŝanceliĝo. 3.-Temploj ofte kun piramidformaj turoj, en Hindujo kaj Ĉinio. 4.-Eligi sonon similan al longedaŭra «s». (Rad.) Kompleta turniĝo de aviadilo en vertikala ebeno ĉirkaŭ ĝia transversa akso. 5.-(Inv.) Fari randon de ŝtofo refaldita kaj kudrita. Rilata al arto de kinematografio. 6.-Fari okoj. (Rad.) Natura aŭ artefarita objekto, kiun la primitivuloj rigardas kiel sidejon de supernatura forto, aŭ loĝejon de diaĵo. 7.-Kvarvalenta oksigeno, aperanta en kelkaj kombinaĵoj. 8.-Kvin literoj de «konjunkcio». 9.-Estaĵo de innaska sekso.

VERTIKALE: 1.-(Rad. kaj inv.) Franca rivero. 2.-Ĵetglobo, ordinare el pli-malpli elasta materialo, uzata en diversaj ludoj. 3.-Ejo, en kiu oni produktas pogrande komercaĵojn. 4.-Komenclitero aŭ grupo da literoj, uzata por mallongige esprimi unu aŭ plurajn vortojn, precipe en epigrafio, stenografio k. s. (Rad.) Havi precise certan ideon pri io. 5.-Specio de bovo, formortinta antaŭ kelkcent jaroj. (tri literoj). La tria vokalo. (Rad.) Specio de marteso, konebla per duobla gorĝa makulo.=mustelkato. 6.-La tri konsonantoj de la vorto «RIMEDO». Monto en ekvatora Afriko. 7.-(Rad.) Prahistoria epoko, antaŭa al la paleolitiko. 8.-Virina seksorgano kies ŝtonan figuron kultas la hindoj, kiel simbolon de fekundeco. 9.-(Rad. kaj inv.) Kapvesto el pelto, drapo aŭ alia mola materialo.

SOLVO DE LA ANTAUA KRUCENIGMO

HORIZONTALE: 1.-I. 2.-Ema. 3.-Sopor. 4.-Venerea. 5.-Riverenci. 6.-Tenisto. 7.-Realo. 8.-Ole. 9.-O.

VERTIKALE: 1.-R. 2.-Vit. 3.-Sever. 4.-Eon-Eneo. 5.-Imperialo. 6.-Aoresle. 7.-Rento. 8.-Aco. 9.-I.

Edita: Grupo Esperanto de Valencia Dep. Legal V-1683-1983 Redactor: José Pérez Sempere

Texto completo del número 17 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de marzo de 1987: 20 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 17, marzo de 1987.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1987_n17_mar

Qué tiene de especial este ejemplar

• La portada reproduce en facsímil la cubierta de la Unua Libro con la ortografía rusa anterior a la reforma (Дръ, ЯЗЫКЪ, копѣекъ). La línea de letra más pequeña —«Чтобы языкъ былъ всемiрнымъ, не достаточно назвать его таковымъ»— llega hasta el borde derecho del escaneo y está en el límite de la legibilidad.
• En la estadística de los cursos (p. 8), la tabla «Kalendaro» salta del «2-a» al «4-a» trimestre: la fila del tercero no está. En esas mismas tablas, la cifra más alta de cada bloque de la columna «De 1982 ĝis 1985» lleva un signo de admiración impreso (80!, 48!, 70!, 86!).
• El gráfico de la matriculación que encabeza «ĈU NIA LABORO DEKLIVAS?» (p. 9) no lleva ninguna cifra impresa: solo la curva sobre una escala graduada de 20 a 70 y los años 82 a 86 en el eje horizontal. Ningún valor concreto está escrito en el papel.
• En la lección «KIAM UZI «-ATA» KAJ «-ITA»?» (p. 11), justo después de concluir «Do, ni uzos «-AT»», el boletín imprime «La letero estas skribITa de mi»: el ejemplo contradice la regla que acaba de explicar.
• El recuerdo de la página 15 dice de Luis Hernández Lahuerta que «li mortis antaŭ dudek kvin jaroj». Murió el 12 de enero de 1961 —el propio Valencia Luno (nº 5, 1971) situaba el décimo aniversario de su muerte en enero de 1971—, es decir, veintiséis años antes de este número.
• El anuncio «DEZIRAS KORESPONDI» (p. 15) pide escribir la dirección «laŭ la han-lingva fonetika alfabeto», pero la dirección que va debajo está hecha a mano, con tinta y en caracteres chinos, no en pinyin; el trazo cursivo deja dos caracteres difíciles de leer.
• La página 17 entera va hecha a mano: una partitura con el título caligrafiado sobre una cinta ornamentada, Pro malnova amikec’ —la versión en esperanto de Auld Lang Syne—, con la letra escrita bajo las notas, las dos estrofas a la derecha y la nota «Kopiis F. Navarro.» dentro del pliegue de la cinta.
• El título de la página 18 se queda con el paréntesis abierto —«ESPERANTO EN LA RADIO (102.7 m en F. M.»— y el subrayado acaba después de «M.».

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la bulteno: verda rektangulo kun la turoj de la Serranos-pordego maldekstre, granda blanka duonluno kaj kvinpinta stelo dekstre, kaj la vortoj VALENCIA LUNO en grandaj blankaj literoj.

BULTENO DE LA VALENCIA ESPERANTO-GRUPO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – ☎ 326 96 16 – VALENCIA – 8

Nº 17 – MARTO 1987

[BILDO p.1] Maldekstre, emblemo el laŭra krono ĉirkaŭanta la jarojn «1887 / 1987».

[BILDO p.1] Sub ĝi, la oficiala emblemo de la centjariĝo (du interplektitaj kurbaj formoj), kun la apudskribo: «1887-1987 / Centjara jubileo de Esperanto».

[BILDO p.1] Dekstre, faksimilo de la kovrilo de la Unua Libro, en kadro. Ĝia ruslingva teksto: «Дръ ЭСПЕРАНТО. — МЕЖДУНАРОДНЫЙ ЯЗЫКЪ. — ПРЕДИСЛОВIЕ и ПОЛНЫЙ УЧЕБНИКЪ. — [por Rusoj] — Чтобы языкъ былъ всемiрнымъ, не достаточно назвать его таковымъ. — Цѣна 15 копѣекъ. — ВАРШАВА. Типо-Литографiя Х. Кельтера, ул. Новолипье № 11. — 1887.»

LA UNUA ESPERANTO-LIBRO

Página 2 del original

LA UNUA LIBRO

Antaŭ 100 jaroj, en la somero de 1887, el la malgranda presejo de Kristiano Kelter en Varsovio eliris maldika libreto. Jen la traduko de la ruslingvaj vortoj legeblaj sur la kovrilo de la libreto: D-ro Esperanto. Internacia Lingvo. Antaŭparolo kaj plena lernolibro. por Rusoj. Por ke lingvo estu tutmonda, ne sufiĉas nomi ĝin tia. Prezo 15 kopekoj. Varsovio. Presejo-litografejo de Kr. Kelter, str. Nowolipie n-ro 11. 1887.

Ĉi tiu 40-paĝa broŝuro, aperinta en la mondo sen ia bruo, en modesta vesto de sensignifeco, estis la semo de tiu granda arbo, kies verdaj branĉoj etendiĝas hodiaŭ super la tuta terglobo, kies freŝigan ombron kaj dolĉajn fruktojn ĝuas multaj miloj da homoj apartenantaj al la plej diversaj nacioj, lingvoj, religioj, profesioj kaj aĝoj.

Simile al la Biblio, ĉi tiu libro, la lernolibro de la lingvo Esperanto, trovis vojon al ĉiu angulo de la mondo, kie civilizitaj homoj vivas, kaj ĝi estas nuntempe sen iu dubo la plej disvastiĝinta libro post la Biblio.

Decas, ke ni, adeptoj de la «internacia lingvo» okaze de ĉi tiu festa datreveno ekkonu detalojn pri la naskiĝo de nia unua libro. Ĝia enhavo mem estis rezulto de multjara laborado. Post longa provado kaj reviziado fine en la jaro 1885 la lingvo estis preta. Sed la aŭtoro, D-ro Ludoviko Lazaro Zamenhof, dum du jaroj vane serĉadis eldonanton por sia «danĝera» kaj «freneza» verko. Tial la libro aperis kiel lia propra eldonaĵo.

La rusa cenzuro la 2-an de Junio 1887 donis la permeson por la kompostado, kaj la preta libro la 26-an de Julio forlasis la presejon. Baldaŭ sekvis la alilingvaj eldonoj de la unua libro. La pola eldono aperis la 6-an de Septembro, la franca kaj la germana la 24-an de Novembro, fine la angla eldono en la jaro 1888.

La unua libro enhavis 28-paĝan antaŭparolon kun specimenaj tekstoj, 2 paĝojn kun 8 promesbiletoj por ellerni la lingvon, la 16-regulan gramatikon sur 6 paĝoj kaj apartan grandan aldon-folion kun

Página 3 del original

Internacia Rusa Vortaro entenanta 917 vortojn.

La unua libro de la Esperanto-literaturo estas hodiaŭ altvalora maloftaĵo, sed ĝia enhavo fariĝas pli kaj pli universala trezoro de la tuta homaro.

INTERNACIA ESPERANTO-PROPAGANDA BICIKLADO TRA EŬROPO

Pro centjariĝo de nia Ilo, internacia grupo bicikle foriros ekde februaro el Perpinjano (Sud-Francio) por atingi Jubilean Universalan Kongreson en Varsovio, fine de julio.

Kiu vojiro??? Bonvolemuloj foriros el Perpinjano en:

• Februaro: 1500/3500 Km tra Hispanio kaj Portugalio. Certe estos en Francio komence de: Aprilo: 1000/4000 Km ĉefe ĉe Sud-Francio kaj poste se eblas ĉe iomaj partoj de Itala kaj Svisa landoj, norden ĝis (kial ne?) Danlando… laŭ la baldaŭaj respondoj al ĉi-tiu alvoko.

[BILDO p.3] Desegnaĵo meze de tiu alineo, kiu estas tajpita ĉirkaŭ ĝi en du duonlinioj: biciklanto kun kaskedo kaj pakaĵoj, portanta sur stango flagon kun kvinpinta stelo.

La grupo petas sin anonci kaj bonvenigas ĉiu kunpedalumonta homo (ĉu esperantistoj, ĉu neesperantistoj, ĉar kompreneble Esperantokursoj okaziĝos laŭ la vojrajdado). Diru al ni en kiu urbo vi loĝas kaj dum kiom da tagoj vi biciklos.

La Esperanta lingvo bone funkcias kiel internacia komunikilo, ni pretigas tion elpruvi.

NESCII NE ESTAS MALBONA – (EK)SCII ESTAS BONA – SCIIGI ESTAS BONEGA.

Ni petas, tuj anoncu ĉion al:

J O R G O S 12, Pl. Picasso F – 6 6 4 0 0 – C E R E T .

Biciklontoj, bonvolu aldoni I.R.K.ojn. Antaŭdankon.

Página 4 del original

SOLENO DE LA VALENCIAJ ESPERANTISTOJ EN LA 127-a DATREVENO DE LA NASKIĜO DE D-ro ZAMENHOF

[BILDO p.4] Supre dekstre, blazono kun mura krono: ŝildo dividita vertikale, maldekstre fortikigita dometo, dekstre ŝlosilo. Estas la blazono de Almussafes.

Granda nombro da valenciaj esperantistoj kunvenis dimanĉe la 14-an de Decembro, je la 10,30 horo, por omaĝi la kreinton de la internacia lingvo Esperanto, D-ro Ludoviko Lazaro Zamenhof, en la strato kiu havas lian nomon en Valencio.

Post tiu akto, ĉiuj foriris al la urbo Almussafes, kie ili estis atendataj de la lokaj esperantistoj, kiuj estis ĉe la pordo de la Domo de la Kulturo kun granda bonvena afiŝo. Inter la diversaj aktoj okazintaj, oni rimarkigu la bonegan manĝon de frateco kiu okazis en la Reala Salono. Ĉe la deserto parolis diversaj membroj de la Valencia Grupo, por informi inter aliaj aspektoj pri la marŝo de la preparoj de tri grandaj okazaĵoj: la venonta Nacia Kongreso en Aprilo de ĉi tiu jaro en Madrido, la proksima Internacia Kongreso (Centjara reveno de la apero de la unua lernolibro pri Esperanto) kiu okazos en Varsovio, julio-aŭgusto de ĉi tiu jaro, kaj la sekvanta Hispana Kongreso en Valencio en 1988, okazaĵo de granda graveco por la valenciaj esperantistoj.

Kun plena certeco, la akto plej emocia -kaj eble tiu de plej granda valoro- estis la livero de premioj kaj diplomoj akreditaj al preskaŭ kvardek knaboj, kiuj superis sukcese la Elementan Kurson de la Internacia Lingvo, kio supozas ne nur povi havi korespondecon kun knaboj de ĉiu loko de la mondo kaj kreskigi ilian intereson por la lernado de fremdaj lingvoj, sed ankaŭ la faciligo por ilia praktikado kaj eĉ por ilia konstanta progresigo pri la patrina lingvo. Unu el la pli grandaj aplaŭdoj estis por la penanta veterana loka esperantisto Francisko Ramírez, inicianto kaj instruisto de la kursoj.

Ankaŭ la urbestro s-ro Vicente Escrivá, kaj la konsilanto pri Kulturo s-ro Jesús Gil, partoprenis en la aktoj kaj en la kunmanĝo kun la esperantistoj, parolante la maksima aŭtoritatulo de la urbo al la ĉeestantoj, ne nur kun kuraĝigaj vortoj, sed ankaŭ oferante la apogon de la Urbestraro por la disvastigo de Esperanto, kaj malfermante pordon al tio,

Página 5 del original

kio estos certe fruktodonan kunlaboron, kies iniciata simbolo estos la nomigo de strato de la urbo kun la nomo de Esperanto aŭ de ĝia kreinto. Ne necesas aserti, ke la tago estis grava sukceso en bonega etoso de kamaradeco.

CONRADO MEDINA

[BILDO p.5] Reprodukto de la kovrilo de la lernolibro: la vorto «esperanto» skribmaniere, sub ĝi la vokaloj «a e i o u» unu sub la alia kaj, dekstre de ili, «DE LA INTERNACIA LINGVO»; malsupre desegnaĵo de infanoj kaj plenkreskuloj inter altaj floroj, nigraj siluetoj sur blanka fono.

[REKLAMO p.5] E S P E R A N T O / A E I O U / de la Internacia Lingvo / Lernolibro por Infanoj / Verkita de / José Añó Belda / Mendebla ĉe Libroservo de Valencia Esperanto Grupo, aŭ rekte al la verkisto, strato Castielfabib, 18, 3º-10ª / 46015 VALENCIA

LASTMOMENTA SCIIGO

La Internacia Esperanto-Propaganda Biciklado trapasos nian Komunumon dum la monato marto, laŭ la ĉi-sekva plano:

9-a, Vinaros – 10-a, Castellón de la Plana – 11-a, Valencia – 12-a, Gandía – 13-a, Alicante – 14-a Elx.

Ĉiu plej preciza rendevuo kun ĵurnalistoj, biciklantoj, esperantistoj, subtenantoj de la ideo… okazos antaŭ la Urbodomo de ĉiu urbo, je la 16-a.

Ni akceptu kaj bonvenigu niajn samideanojn!

Página 6 del original

46-a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO

PREZENTADO DE LIBROJ

En Vigo, kie okazis la lasta hispana kongreso, inter multaj konkludoj estas la jenaj novaĵoj pri E-libroj en Hispanio.

La jubilea komisiono eldonos, kun permeso de la familio Tudela, 500 ekzemplerojn de tia jam konata vortaro.

La ilustrita broŝuro «Esperanto ponto de la mondo», tradukita de Rafaela Ureña, estas eldonata je cent mil ekzempleroj.

«D-ro Esperanto L. L. Zamenhof, apostolo de la paco», verkita de s-ro de la Puente, kiu faras novelon kun fantazio pri la historio de Pollando. Li eldonos mil ekzemplerojn.

La serio «Sferoj» eldonos la okan numeron «Kandama».

Ankaŭ daŭrigos la kolekto de hispanaj tradukaĵoj. Preskaŭ elĉerpita la n-ro 1 «La familio de P. Duarte» de Cela, jam estas eldonita la n-ro 2, «Astura bukedo», kaj ni jam scias la sekvantajn titolojn: 4, «La domo de Bernarda de Alba» de Lorca. 5, «Malsupra tero» de Guimerá.

La sekretario de «Frateco», aŭtoro de la «Historio de la hispana esperanto movado», jam finis la manuskripton de la unua volumo, 300 paĝoj kaj prezo de 800 p-toj. Ĝi havas cent biografiojn de hispanaj esperantistoj.

Nia valencia samklubano José Añó prezentis sian lernolibron «A E I O U de la Internacia Lingvo» kiu havis grandan akceptadon. Multaj aĉetis ĝin, kaj jam estas preta nova eldono. Ni deziras al li grandan sukceson.

Ni ankaŭ havas grandegan novaĵon: la unua video-kurso, eldonita en Valencio pere de ILEI, kun elementa kurso de la perfraza metodo de Zaragozá. Ĝi estas duflanka ĉar pritraktas ĉu instruado ĉu movado. Ĝia prezo estas 6000 p-toj.

JOHANO

Página 7 del original

ZAMENHOFAJ VORTOJ

[BILDO p.7] Maldekstre, altkontrasta stiligita portreto de Zamenhof — kapo kun okulvitroj kaj barbo, en nigraj kaj blankaj makuloj; en la malsupra dekstra angulo de la desegnaĵo monogramo de la artisto.

…Kiel estas sendube, ke post la nokto venas mateno, tiel sendube estas, ke post mallonga aŭ longa batalado Esperanto pli aŭ malpli frue estos enkondukita en komunan uzon por la komunikiĝoj internaciaj. Ni konfirmas tion ĉi kuraĝe ne tial, ke ni tiel volas, ke ni tion esperas, sed tial, ke la konkludoj de simpla logiko diras, ke tiel esti devas kaj ke alie esti ne povas. Longan tempon eble ankoraŭ la esperantistoj devos bataladi, longan tempon eble ankoraŭ ĉia bubo ĵetados sur ilin ŝtonojn, koton kaj malsaĝajn spritaĵojn, sed tio, kio devas veni, pli aŭ malpli frue venos. La iniciatoroj de la esperanta afero eble ne ĝisvivos ĝis tiu tempo, kiam fariĝos videblaj la fruktoj de ilia agado, ili iros eble en la tombon kun la malestima nomo de homoj, kiuj okupadis sin je infanaĵoj, sed pli aŭ malpli frue por la maldolĉa kaliko, kiun ili trinkas el la manoj de la samtempuloj, la posteuloj konstruos al ili monumentojn kaj elparolados ilian nomon kun la plej granda danko. Longe ankoraŭ eble ili ŝajnos al la mondo senfortaj, multajn fojojn eble ankoraŭ ilia afero ŝajnos al la mondo eĉ mortinta kaj je ĉiam enterigita, sed tiu ĉi afero jam neniam mortos, ĉar ĝi morti jam neniam povas. La afero vivos kaj konstante rememorigados pri si; post ĉiu nova silenta tempo, se ĝi eĉ daŭrus dekon da jaroj, aperos nova revigliĝo; kiam laciĝos unuj batalantoj, aperos pli aŭ malpli frue novaj energiaj batalantoj, kaj tiel la afero iros tiel longe, ĝis fine ĝi plene atingos sian celon. Ne malĝoju tial, esperantistoj, se nesaĝaj homoj ironie rimarkas al vi, ke vi estas ankoraŭ tre malmultaj, ne perdu la kuraĝon, se via afero iras malrapide. La afero konsistas ne en rapideco, sed en certeco. Multe da sencelaj aferoj ekbrilis antaŭ la mondo rapide, sed ankaŭ rapide falis; afero bona kaj certa progresas ordinare malrapide kaj kun grandaj malhelpoj.

(Esenco kaj Estonteco de la Ideo de Lingvo Internacia). Jaro 1900.

Página 8 del original

LERNEJA PAĜO

Statistiko de la lernokursoj

Aĝo

Studa nivelo

Kalendaro

Propagandilo

Página 9 del original

ĈU NIA LABORO DEKLIVAS?

[BILDO p.9] Linia grafikaĵo. La vertikala akso estas gradigita de 20 ĝis 70 je dekoj; la horizontala akso portas la jarojn 82, 83, 84, 85 kaj 86, ĉiu kun vertikala streko ĝis la kurbo. La linio ekas alte super 82 (ĉirkaŭ 66), falas krute al ĉirkaŭ 40 en 83, releviĝas al ĉirkaŭ 49 en 84 kaj poste malrapide malaltiĝas tra 85 (ĉirkaŭ 47) ĝis ĉirkaŭ 44 en 86.

Ĉu vi konstatas la grafikon? La matrikulado de gelernantoj malaltiĝas. Ni komencas deklivi. Kia estas la kaŭzo?

La propagando, en la nuna mondo, estas la plej efika maniero por varbi, do nia propagando ne estas bona.

Same kiel en la komerco, la kliento estas la plej efika maniero por propagandi. Ni klientoj de la instruado de esperanto, devas propagandi. Vidu en la statistiko ke la personoj estas tiuj, kiuj pli da gelernantoj allogis. Kiom da gelernantoj vi konvinkigis por veni al la kursoj?

La aliaj propagandiloj ne estas malŝatindaj. Mi petas al la estraro pensu serioze la propagandlaboron. Ke ĝi elektu unu manieron, aŭ vi, kara leganto, pensu kaj laboru ĉian manieron propagandi.

JOHANO

[BILDO p.9] Malsupre, larĝa desegnaĵo el altkontrastaj siluetoj: vico de ĉirkaŭ dudek homoj — viroj kaj virinoj en mantelo, kelkaj kun sako aŭ ĉapelo — starantaj unu apud la alia kaj rigardantaj al la leganto.

Página 10 del original

KIAM UZI «-ATA» KAJ «-ITA»?

Iuj gesamideanoj demandis al mi ĉu estas kelkaj reguloj por bone uzadi, logike, ambaŭ formoj. Estas iel komplika la korekta uzado de «-ATA» kaj «-ITA».

Krom la ekzemploj, kiujn mi donas en mia «PRAKTIKA KURSO» pri la uzado de tiuj pasivaj participoj, -ĉiam akre diskutataj- jen kelkaj konsideroj:

Kiel ĝenerala principo «-ATA» ekzistas nur kiam la ago daŭras, kontinuas, ne estas ankoraŭ finita. Kiam temas pri ago unuopa la afero estas tre facila:

«La legata novelo» estas novelo, kiun mi komencis legi kaj ankoraŭ mi legas; mi estas leganta ĝin, ĉar ankoraŭ mi ne finis ĝin legi.

«La konstruata domo» diras al ni, ke oni temas pri domo, kies konstruon jam komencis sed ties konstruado ankoraŭ daŭras.

La participa pasivo «-ITA» indikas, ke la ago ne plu daŭras, jam finis. Ekzemple:

«La legita novelo» signifas ke mi jam ellegis ĝin kaj tial mi lokis la novelon en la bibliotekon.

«La konstruita domo» estas domo, kies konstro jam finis, ne plu daŭras ĉar jam ĝi estas definitive konstrita.

Sed ĉe la pasivaj formoj la uzado de ambaŭ estas iom pli komplika kaj konfuza.

Zamenhof konsilas (same ke pri la uzado de la «-n» de la akuzativo), ke, kiam oni dubas, hezitas inter «-AT» kaj «-IT», tiam uzu prefere «-IT» aŭ transitivan formon, per la sufikso «-IG».Ekzemple:

«Viaj leteroj ĉiam estas skribitaj kaligrafe de vi».

«Viaj leteroj ĉiam vi skribiĝas kaligrafe».

Jen estas reguloj por la korekta uzado de «-AT» kaj «-IT»:

1.-Transformu la pasivajn verbojn en aktivo kaj aldonu «-AD» aŭ uzu la aktivan participon

Página 11 del original

«-ANT». Se la senco, la penso, la ideo, la kompreno ne varias, tiam uzu «-ATA» kaj kontraue, se la senco ŝanĝiĝas, uzu «-ITA». Ĉio dependas de la ideo, de la penso, kiun ni deziras esprimi. Ekzemple:

«La letero estas skribata/skribita de mi».

Ni dubas, hezitas ĉu uzi «-ATA» aŭ «-ITA». Kion fari? Nur ni devas meti la frazon en aktivon kaj aldoni «-AD» aŭ «-ANT» kaj se la senco de la frazo ne ŝanĝas, uzu «-AT»:

Mi skribas = mi skribADas aŭ mi estas skribANTa la leteron.

La penso, la senco estas egala, ne ŝanĝas. Ĝi signifas, ke la skribado de la letero daŭras, ankoraŭ ne finiĝis. Do, ni uzos «-AT»:

«La letero estas skribITa de mi».

Kontraŭe ni devas uzi «-ITA» kaj ankaŭ ni povas aldoni en ĉi tiu kazo la vorton «definitive»:

«La letero estas skribITa definitive de mi».

2.-Alia regulo estas jene:

Uzu «-AT», kiam, sen ŝanĝo de la senco, ni povas aldoni al la frazo «plu kaj plu».

Se tio ne eblas, ni devas uzi «-IT». Ekzemple:

«La ĵerzo estas aĉetATa/aĉetITa de mia fratino».

Metante la frazon en aktivon kaj aldonante «plu kaj plu»:

«Mia fratino aĉetas «plu kaj plu» la ĵerzon».

Ĝi estas ne logika frazo, do, ni uzos «-IT» kaj skribi:

«La ĵerzo estas aĉetITa de mia fratino».

PRAKTIKU PER LA JENAJ EKZEMPLOJ:

1.-La pomo estas manĝ…a de Paŭlo. 2.-Esperanto estas lern…a de la gelernantoj. 3.-La ŝtelisto estis arest…a de la polico. 4.-La libro estas verk…a de mi. 5.-Tiu ĉi loko estas jam okup…a. 6.-Li estas okup…a en la oficejo. 7.-La supo estis manĝ…a kaj la telero estis malplena. 8.-Tio estas lia am…a ĉevaleto. 9.-La muso estis kapt…a de

Página 12 del original

la kato. 10.-La muzeo estas lok…a en la subtera etaĝo. 11.-Ŝi ne povis esti las…a sola. 12.-Jen kelkaj ideoj de la prelego far…a dum la kongreso.

JEN ESTAS LA SOLVOJ

1.-manĝata. 2.-lernata. 3.-arestita. 4.-verkita. 5.-okupita. 6.-okupata. 7.-manĝita. 8.-amata. 9.-kaptita. 10.-lokita. 11.-lasata. 12.-farita.

F. Navarro

«JUNAJ VERKISTOJ»

«JUNAJ VERKISTOJ» estas kolektivo de junaj esperantistoj, kiuj kreiĝis en la 9-a HEJS-Renkontiĝo okazinta en Malago (Hispanio). Ĝi celas kunordigi la poreldonajn strebojn de la junuloj, kiuj verkas kaj trovis konvena publikigi ĉi tiel. Tiu kolektivo serĉas kunlaborantojn por publikigi literaturajn, kulturajn kaj sciencajn librojn. La unuan subvencios Andaluzia Esperanto-Unuiĝo kaj ĝi titoliĝos «PANDEMONIO». En ĝi havos lokon beletraĵoj, eseoj, ktp. Oni petas nur, ke la manuskriptoj estu lingvaĵe kaj stile decaj. Ĝis nun tiun kolektivon konsistigas jenaj personoj: Miguel A. Sancho, Miguel Fernández, Rikardo F. Albert, Georgo Kamaĉo, Alberto Franco, Francisco Pérez, María José Quesada kaj Francisko Ksavero Moleono. La adreso de tiu kolektivo, de kiu vi povas peti informojn, aŭ al kiu vi povas sendi manuskriptojn, jenas:

A. S. S. Apdo. 6026 41080 SEVILLA HISPANIO

-Mi ĝojas ke plialtiĝas la prezo de la aŭtobusbiletoj.

-Ĉu vi estas frenezulo?

-Tute ne! Kiel mi iras paŝante, ĉiufoje ke plialtiĝas la prezoj, mi ŝparas pli da mono.

Ulekso

Página 13 del original

KIAL NE RIDETI?

LA PLEJ FREMDA

La nova riĉulo postulas ke oni instruu fremdan lingvon al sia filo.

-Kiun, la anglan, la francan, la germanan…?, diris la direktoro.

-Mordetante sian dikan cigaron, la riĉulo cerbumas kaj fine demandas:

-Kiu estas la plej fremda?

MALBELA INFANO

-Paĉjo, konduku min al la cirko!

-Neniel, filo. Kiu deziru vidi vin, ke li venu hejmen.

ĈE LA KONSULTEJO

Antaŭ ĉio, rekomendas la kuracisto al sia paciento, vi devas manĝi pli da frukto, kaj, speciale, la ŝelon, ĉar ĝi enhavas multe da vitaminoj. Ni vidu, li aldonas, kia estas via preferata frukto?

La paciento, honorigita, replikas:

-La kokosojn!, doktoro.

ĈE LA RESTORACIO

-Kelnero! Sep fojojn mi vokis vin! Ĉu estas ke vi ne havas orelojn?

-Jes, sinjoro. Kiel vi deziras ilin, rostokrade aŭ vinagrsaŭce?

Mi konsilas al la ĵus bakitaj lernantoj kaj al la «eternaj komencantoj»:

Analizu la tiklajn punktojn de la gramatiko; parkerigu, enmemorigu la spritaĵojn cele al la flua parolado kaj enskribu en vian memoron la, por vi, novajn vortojn; faru frazojn por uzi la novajn vortojn.

F. Navarro

Página 14 del original

A M I K A Ĵ O

al Luis Hernández

Hernández, vi ne mortis, ĉiu ero el via koro vivas kiel oro en ĉiuj ni, en ĉiu bona koro scianta Esperanto ama vero.

Sed oro estas oro, koopero persona mankas nin, la oratoro mutiĝis, malaperis la motoro varbiga al bezona sinofero.

Antaŭen, do! Kaj ankaŭ nia dio, Esperantismo iĝos religio kun la Esperantujo kiel templo!

Hernández, vi ne mortis, vi, amiko, daŭrigas vin per ni kaj via briko varmiĝis pli kaj pli kiel ekzemplo!

Lisboa, aŭgusto, 1963

Saldanha Carreira UL 2000

47-a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO

Madrido, de la 16-a ĝis 20-a de Aprilo 1987

1887 – JUBILEA JARO – 1987

Kongresa Sekretariejo: Liceo de Esperanto Atocha, 98, 4º 28012 – MADRIDO

Página 15 del original

REMEMORO PRI LUIS HERNANDEZ

[BILDO p.15] Malhela, grajneca nigrablanka fotografaĵo dekstre supre: viro en kompleto kaj kravato, vidata deprofile, parolas antaŭ tablomikrofono; malantaŭ li apenaŭ videblas alia persono. Sen apudskribo.

Li mortis antaŭ dudek kvin jaroj. La paso de la tempo gigantigas lian figuron kaj grandigas niajn rememorojn pri li. Ŝajnas al ni, liaj amikoj kaj liaj kamaradoj, ke li ne malaperis por ĉiam. Ŝajnas ke ni denove vidos lin, aperanta en niaj kunvenoj, silenta, preskaŭ ne rimarkata, paŝanta kun tia ŝajne felina marŝo kun kiu li aperis antaŭ ni, tiel malpeza pro lia malgrandeco, tamen kia granda homo li estis! Multaj samideanoj tute ne scias kian ciklopan animon li havis; tute ne scias ke li tre ofte pasigis plenajn noktojn, en kiuj li dediĉis sian tutan energion, sian animon kaj ankaŭ sian korpon, al la Esperanta laboro. Li per sia senlaca agado montris al ni taŭgan ekzemplon, pri kio devas esti konscia esperantisto, ekzemplo kiun ni devus imiti. Ni gardu en la interno de nia koro la plej indan rememoron pri li: Ni penu imiti lian belan konduton!

JUAN BOSCH

DEZIRAS KORESPONDI

              Xia Rongqiang
              La Unua Mezlernejo
              Jiujiang-urbo
              Jiangxi-provinco, Ĉinio

Ĉina esperantisto, 33-jara, gvidanto de Esperanto-grupo. Interesiĝanto pri pejzaĝoj kaj moroj de la mondo. Skribu la adreson laŭ la han-lingva fonetika alfabeto:

中华人民共和国，江西省， 九江市第一[?]中学

夏荣强[?]先生收

[BILDO p.15] La supraj ĉinaj signoj aperas manskribitaj per inko, en kursiva dukto, sub la teksto de la anonco. La signoj markitaj per [?] estas malfacile legeblaj pro la kursivo.

Página 16 del original

HISPANA LITERATURO

Endas serĉi 100 esperantistojn por eldoni la serion «Hispana Literaturo», kiu montros al la skeptikuloj la valoron kaj taŭgecon de Esperanto.

Ĉu vi povas anticipe pagi 2.200 p-tojn kaj subskribi 4 volumojn kiel «La familio de Pascual Duarte», «Astura bukedo» kaj aliaj?

Sendu la monon al: s-ro Miguel Gutiérrez Aduriz strato Prolongación Floranes, 57-2º, Santander.

Rimarko: Nun estas en presejo: «Stultaj infanoj», de Ana Mª Matute.

«LUM-RADIO», TRANSLOKIĜIS

La Esperanto-Grupo de Cheste «Lum-Radio» translokiĝis al la Kultura Domo de tiu urbo. Ili informas ke ĉiuj vizitantoj al la nova ejo estas bonvenaj.

NOVA LERNOLIBRO

Nia samgrupano José Añó, esperantiĝita de mallonge, jam fruktodonis helpan lernolibron. Tion kion li scias, li ne volas por si mem, sed por la aliaj. Lia malavareco donas al ni la lernolibron «A E I O U de la Internacia Lingvo».

Li plenumas la proverbon: Unu bildo pli valoras ol mil vortoj. Tiamaniere, tra la 50 paĝoj de sia verko vi povas kunigi ĉiun vorton kun ĉiu bildo, la plej natura maniero por enkapigi bazan vortaron.

La vigla agado de José Añó, estu ekzemplo al ni ĉiuj, por ke nia grupo estu ĉiam E-agema. Aĉetu en nia Libro-Servo tian verketon, bele presita, bone eldonita. Petu dediĉon al la aŭtoro kaj ellernu ĝin. Certe vi ampleksos vian vortaron.

JOHANO

Página 17 del original

[BILDO p.17] Tuta paĝo manskribita per inko: partituro sur ornamita, volvita rubando kun la titolo kaligrafie skribita — Pro malnova amikec’ — kaj, dekstre en la volvaĵo, la noto «Kopiis F. Navarro.». Sub la rubando kvar liniaroj en soprana kleo, kun unu bemolo ĉe la ŝlosilo kaj takto «C»; super la unua staras «Moderato» kaj «mf.», super la lasta «rit.», kaj la lasta liniaro finiĝas per la signo «D.C.». Sub la notoj kuŝas la kantoteksto:

«1. Malnovan ami-kecon ĉu ne trovas reme-mor’, ju-neca ĝoj’ ĉu jam ne plu re-venos al la kor’?. Pro junaj jaroj, ho, amik’ pro ĝoj’ de juna spec’ ple-numu toston, jen kalik’, pro nia amikec’!.»

Sub la partituro, same manskribitaj, la du strofoj:

1.- Malnovan amikecon
    ĉu ne trovas rememor',
    juneca ĝoj', ĉu jam
    ne plu revenos al la kor'?.

    Pro junaj jaroj, ho, amik'
    pro ĝoj' de juna spec'
    plenumu toston, jen kalik',
    pro nia amikec'.

2.- Jen mia man', ĝin konas vi,
    do vian donu nun;
    ni serĉu kun melankoli'
    printempon en aŭtun'!.

    Pro junaj jaroj, ho amik',
    vi ankaŭ amikin',
    ni kune tostu, jen kalik'
    pro ni eltrinku ĝin!.

Página 18 del original

ESPERANTO EN LA RADIO (102.7 m en F. M.

Oni fermas la okulojn kaj ŝajnas ke oni faras nenion… ke temas pri la hieraŭo. Kaj ne: baldaŭ plenumiĝos unu jaro ekde la herzianaj ondoj ĵetas al la kvar ventoj de Valencio la Internacian Lingvon. Eĉ eble multaj valenciaj esperantistoj tion ne scias, sed ekde marto de la pasinta jaro, ĉiusemajne s-ro Felikso Navarro Clemente surmetas en antenon sian programon «Esperanto en la Radio». En Radio Klara, F.M. 102.7.

Ĉio komenciĝis kaŝe, kun la modesto kiu lin karakterizas; preskaŭ irante milde por ne ĝeni. Kiel la bona kuirado, per malforta fajro, sed sen malzorgoj. Kaj, kompreneble, kun bonaj ingrediencoj. Ĉu rezultoj? Oni vidos: preskaŭ silente «Esperanto en la Radio» konvertiĝis ne nur en programo kie oni disvastigas la lingvon, sed en plena sinjora kultura programo (tiel tion pruvas la alvokoj de la aŭskultantoj, inter kiuj oni povas kalkuli tiuj de la kolektivo de Radio Klara) kiu estas aŭskultata kun granda atento, kiel tion pruvas la fakto, ke la pli granda parto de la lernantoj kiuj partoprenis la lastajn kursojn, estas aŭdantoj de tiu programo.

Dum la unuaj monatoj, oni elsendis lunde je la 16,45 h., kun daŭro de 45 minutoj, sed baldaŭ vidiĝis la neceso plilongigi ĝin ĝis unu horo. Nuntempe oni elsendas marde, de la 17-a ĝis la 18-a horo, tago kaj horo en kiuj la programo trovis sian idealan akcepton (dank’al la bona ricevo de la Kolektivo de Radio Klara). La programo enhavas unu parton, dediĉita al la historio kaj al aliaj aspektoj kiuj havas rilatojn kun Esperanto, kurson kaj informaron pri esperanta movado; ne forgesante la gravan kontribuon de la kantoj en la lingvo.

[BILDO p.18] Inka desegnaĵo malsupre dekstre: dratmasta radiodissenda turo, el kies supro eliras fulmosimilaj radiadaj zigzagoj al ambaŭ flankoj.

Estas kun plena justo ke «Valencia Luno» gratulu ĉi tiun fervoran esperantiston, kies pli ol 50 jaroj dediĉitaj al la instruado de la idiomo, ne atingas kaŝi ke «nia» profesoro sentiĝu per la programo, kiel infano kun novaj ŝuoj.

CONRADO MEDINA

Página 19 del original

[REKLAMO p.19] 72-a UNIVERSALA KONGRESO de ESPERANTO / 25 Jul. — 1 Aŭg. 1987 / VARSOVIO, POLLANDO Konstanta adreso: universala kongreso de esperanto, Nwe Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, Nederlando. Adreso de L.K.K.: p/a PEA, ul Jasana 6, PL-00-013 Warszawa 1, Pollando

[BILDO p.19] Maldekstre de la anonco, la blazono de Varsovio: ŝildo kun sireno — virino kun fiŝvosto — kiu levas glavon per la dekstra mano kaj tenas rondan ŝildon per la maldekstra.

DONACOJ POR NIA BULTENO

Grupo Esperanto de Alicante…….. 1.000 p-toj

PARDONPETA REDAKCIA NOTO

Post unujara lumluna silentado, Valencia Luno, denove estas ĉe vi.

Dum ĉi tiu tro longa eklipso, mi profitis por ŝargi mian tajpilon, kaj mi promesas, almenaŭ okaze de nia Centjariĝo, atingi akurate viajn lunamantajn legemajn okulojn.

La Redaktoro

SOLVO AL LA KRUCENIGMO Nº 16

HORIZONTALE: 1.-Sur. 2.-Firme. 3.-Pagodoj. 4.-Sibli. Lop. 5.-Ilro. Kina. 6.-Oki. Fetiĉ. 7.-Oksonio. 8.-Ocijk. 9.-Ino.

VERTIKALE: 1.-Sio. 2.-Pilko. 3.-Fabriko. 4.-Siglo. Sci. 5.-Uroj. Foin. 6.-Rmd. Kenjo. 7.-Eolitik. 8.-Jonio. 9.-Paĉ.

Página 20 del original

KRUCENIGMO Nº 17

De ALIA-GO

[BILDO p.20] Krucenigma krado de 9 × 9 kvadratoj, kun la kolumnoj numeritaj 1 ĝis 9 supre kaj la vicoj 1 ĝis 9 maldekstre. La ekstera konturo estas oktogona (la anguloj de la kvadrato estas fortranĉitaj), kaj la nigraj kaseroj formas en la centro kvarpintan stelon.

HORIZONTALE: 1.-Eligi voĉmodulatajn harmoniajn sonojn aŭ vortojn. 2.-(Rad.) Ekvinoksa punkto. 3.-Malprofunda senkovrila kaserolo kun longa tenilo. La centra parto de heliko, cirkaŭ kiu ekvilibriĝas la aloj. 4.-(Inv.) Muskola kava organo, kiu estas la centra organo de la sangocirkuliga sistemo. (Rad.) Unu el la ioniaj insuloj, reĝlando de Uliso. 5.-Adverbo-interjekcio, per kiu oni rifuzas, malkonsentas, k.t.p. Mallongigo de postskribo. 6.-La plej ĝenerala ideo de io, kio estas. Garni per subŝtofo el kotono kombita kaj premita en molaj tavoloj. 7.-(Rad.) Heroo de fama dramo de Ŝekspiro. (Inv.) Tradicia rakonto pri la dioj aŭ praavoj kaj iliaj agoj en la komenco de la tempoj. 8.-Skota mallonga jupo por viroj (adverbe). 9.-Genro de mamuloj el la subordo de parhufuloj al kiu apartenas la ŝafo (akuzative).

VERTIKALE: 1.-Ĉevalo de malgranda raso, kun longaj haroj. 2.-(Rad.) Per leĝa aŭ polica aŭtoritato kapti iun, por tiun malliberigi. 3.-Mamulo tenata kiel muskaptanta dombesto. Subbrake portata ujo, por oportune transporti desegnaĵojn, dokumentojn, kajerojn k.t.p. 4.-(Rad.) En ŝakludo, movi, per unu samtempa movo, unu el la turoj, metante ĝin ĉe unu flanko de la reĝo, kaj la reĝon mem, metante ĝin ĉe la alia flanko de tiu turo. (Rad.) La manĝebla frukto de olivarbo. 5.-Ĉiu homo, inkluzive de mi. Singulara virseksa pronomo. 6.-Havi en la mano(j) aŭ la brakoj, kaj ne ellasi. Promeso farita al Dio plenumi meritan agon, se li konsentas ian peton. 7.-(Rad.) Izatido. (Rad.) La fama ĉefurbo de Atiko. 8.-Trempi (iun) en akvo, aŭ simple aspergi per akvo aŭ alia likvaĵo, kiel puriga aŭ inica rito. 9.-(Rad.) Kombinaĵo kun grupo-NOH, preparita ekzemple el ketono kaj hidroksilamino.

Edita: Grupo Esperanto de Valencia Dep. Legal V-1683-1983 Redactor: José Pérez Sempere

Texto completo del número 18 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de julio de 1987: 20 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 18, julio de 1987.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1987_n18_jul

Qué tiene de especial este ejemplar

• En la primera frase de la página 2 la palabra «ne» no está mecanografiada: está añadida a mano encima de la línea, con un signo de inserción. Sin ella la frase diría justo lo contrario: «Kvamkam nia Grupo ne devas esti tro kontenta pro sia aktivado…».
• El número no lleva índice ni número de página impreso: la página 1 es la cubierta (cabecera, dirección, «Nº 18 – JULIO 1987» y dos fotos) y los artículos empiezan en la 2. Las páginas que se citan aquí son las del escaneo.
• La canción «Adiaŭ, Hispanio» da dos versiones del mismo verso: bajo las notas (p. 18) el texto dice «Mi pro la peno mortiĝos loĝanta ekstere de vi», mientras que el texto manuscrito de la página 19 dice «loĝante».
• Las páginas 18 y 19 son una partitura manuscrita entera: título caligráfico, nueve pentagramas con tres bemoles y compás de 2/4, letras de acorde escritas encima de los pentagramas y los signos de segno y de coda dibujados a mano, con la indicación «Al 𝄉 ĝis ⊕ / kaj saltas» al final del sexto pentagrama. Las letras de acorde solo se leen en parte.
• La máquina de escribir no tenía los circunflejos del esperanto, y el papel los resuelve de maneras distintas: la lista de países de la página 7 imprime «Ĉehoslovakio», con la hache pelada, y la dirección de la página 15, «Ceĥoslovakio», con el sombrero solo sobre la hache; en la página 9 el monasterio de Murcia sale como «Monañejo», con eñe en lugar de ĥ.
• La lista del comité del congreso (p. 14) imprime «Internaj Rilatej» y «Eldonaĵej» acabados en -ej, justo al lado de «Eksteraj Rilatoj» con -oj; la misma terminación sale en «kunveno de valencia esperantistej» (p. 10). La o de esta máquina sale muy llena de tinta y a menudo parece una e, pero en estos tres sitios el papel lleva -ej.
• El número está todo en esperanto salvo dos pies: bajo la caricatura del coche (p. 10) la misma broma se repite en búlgaro con alfabeto cirílico («Да, тя е хубава,елегантна,бърза…но изкуствена.»), y el colofón de la página 20 está en castellano («Edita: Grupo Esperanto de Valencia / Dep. Legal V-1683-1983 Redactor: José Pérez Sempere»).
• El artículo «KIAJ ESTAS LA VIROJ?» (p. 13) acaba con «(Daŭrigos)» y no lleva firma: el nombre «Ulekso» que viene más abajo pertenece al chiste impreso bajo la línea horizontal, no al artículo.

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapa strio sur verda fono: maldekstre blanka desegnaĵo de valencia gotika turo (pordego kun kreneloj), apude granda blanka lunarko formanta la komencan literon de la titolo VALENCIA LUNO, kaj dekstre kvinpinta stelo.

ESPERANTO – BULTENO DE LA VALENCIA KOMUNUMO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – ☎ 326 96 16 • 46008 VALENCIO (HISPANIO)

Nº 18 – JULIO 1987

[BILDO p.1] Foto: du viroj staras apud tablo plena je paperoj kaj libroj; la dekstra, okulvitra kaj kravata, estas William Auld. Apudskribo: «S-ro William Auld kun nia kunlaboranto J. Antono Giménez».

[BILDO p.1] Foto de teatra sceno sur malluma scenejo, kun aktoroj kaj dekoracio. Apudskribo: «Bulgara E-Teatro ludis dum madrida Kongreso».

Página 2 del original

AGADOJ DE NIA GRUPO

Conrado Medina

Kvamkam nia Grupo ne devas esti tro kontenta pro sia aktivado, tamen ja oni povas rimarki kelkajn interesajn -inkluzive gravajn- agojn.

(Noto de la transskribo: la vorto «ne» ne estas maŝinskribita; ĝi estas aldonita permane super la linio, kun enmeta signo.)

Dum somero okazis parolado de s-ro Freddy Bosmans, el Belgujo, pri «Esperantoterapio». Ankaŭ s-ino Janina Januszkiewicz paroladis pri Pollando, en la grupejo kaj ankaŭ en la Kulturdomo de Cheste.

Lilija Pavlova, bulgara esperantistino, vizitis nin, interparolante pri interesaj aferoj. Ŝi estas poetino kaj ankaŭ tradukas al esperanto kaj al la bulgara lingvo, hispanajn verkojn. Redaktoro de «Las Provincias» intervjuis ŝin -samtempe s-ro Félix Navarro- kies intervjuo aperis sur la nomita ĵurnalo la 28-10-1986.

Alia interesa vizito estis tiu de s-ano Paŭlo, el Brazilo, kiu estas kartografisto en granda komerca ŝipo. Li interparolis kun lernantoj el la elementa kaj konversacia kursoj. Li afable invitis kelkajn el ni por koni la ŝipon, ankaŭ por manĝi en ĝi.

Dum Fallo-festoj estis kun ni s-anoj Mina, el Japanio; Georges, el Francio kaj Roy, el Usono.

Grava evento estis trapaso de biciklantoj esperantistoj, kiuj per cikloturismo disvastigas Esperanton tra la tuta Eŭropo, ĝis sia alveno Varsovion por partopreni en la Centjara Kongreso. Tiu ĉi afero aperis en ĵurnaloj de Castellón kaj Valencia. Ni disdonis mil foliojn propagantaj esperanton kaj bicikladon. Ĉi tiuj francaj samideanoj estas Jean Marc, Jorgo kaj Silvie.

Pri eldonaĵoj, ni devas konstati la sukceson okaze de la dua eldono de broŝuro pri Valencio (ni jam ricevis plurajn gratulojn el la tuta mondo). Ili diras ke ĝi estas unu el la plej belaj, kaj oni montras ĝin al la lernantoj kiel ekzemplon de bonagado esperanta. Ankaŭ estas sukceso la libro de nia kara s-ano José Añó «a e i o u del esperanto». Jam aperis la dua eldono, tre pliboneldonita. Internacie oni tre bone valoras ĉi instruan metodon.

Ankaŭ ni devas informi por fini, pri du interesajn aferojn. Unue: Oni okazigis intervjuon kun membroj de nia Grupo en Radio Cadena, Intervalencia Radio, Radio Color, Valencia SER kaj Radio Onteniente (telefone). Due: Oni komencis jam elementan matenkurson ĉe ni. Mardoj kaj ĵaŭdoj, de 11,30 ĝis 12,30.

Página 3 del original

LA 47-a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO

Du grandaj novaĵoj envenigis nin al Madrido. Unu la teatra programo, alia la vizito de William Auld.

La teatron ludis Bulgara Esperanto-Teatro. Ĉi tiu grupo de entuziasmigitaj esperantistoj, profesiaj aktoroj, elektis el sia longa repertuaro, du hispanaj tradukaĵojn. «Pikniko sur la batalkampo» de Fernando Arrabal, kaj «La kaverno de Salamanka» de Miguel de Cervantes.

Vendredon kaj sabaton ili ripetis ambaŭ teatraĵojn, plenigante la tutan salonon. Bona ludado, kompleta kaj adekvata vestaro, argumenta dekoracio, bona prononcado, ktp., estis la karakteroj de la Bulgara Esperanto-Teatro.

La vizito de William Auld, kiu estis tre afabla parolanto al ĉiu kiu alproksimiĝis al li, elstara esperanto-verkisto, gravigis la Madridan Kongreson.

Li partoprenis kiel moderiganto en la debato pri «La lingvoj de la ibera duoninsulo». Li komencis laŭtlegante sian poemon «Nokte» kaj poste la partoprenantoj po unu denaska parolanto de la lingvoj galega, kastilia, kataluna, portugala kaj vaska. Preskaŭ unu horo daŭris la debato, en plenplena biblioteko de la Universitato.

William Auld, en la Oficiala Fermo de la Kongreso, estis la gastparolanto pri «Cent jaroj de vivo kaj espero». Ni ĝuis multe aŭskultante lin, kaj multaj esperantistoj de Hispanio, silenteme, spirmanke, aŭskultis la longan sed por ni mallongan prelegon de nia majstro.

Ankaŭ ni, ĉe la fino de la Oficiala Fermo de la Kongreso, anoncis la 48-an Hispanan Kongreson de Esperanto, kiel la «Unua postjarcenta kongreso», kiun ni la esperantistoj de Valencio, organizos de la 14-a ĝis la 18-a de julio, por la jaro 1988.

Ni gratulas la organizantojn pro ilia diligenteco, aktiveco, simpatio kaj laboremo.

Tre alloga estis la programo dum la 47-a Hispana Kongreso en Madrido, same kiel la kongresejo, komforta, historia kaj urbocentra.

Johano-Antono Giménez

Página 4 del original

BAZAJ NORMOJ POR LA PROTEKTADO DE LA ĈIRKAŬA MEDIO FLANKE DE LA TURISMO

[BILDO p.4] Desegnaĵo de papilio kun malfermitaj flugiloj, supre dekstre.

Ĝuu kaj observu la riĉon de la hispanaj faŭno kaj flaŭro, sed ne kaptu bestojn nek disŝiru plantojn. Ne importu nek intencu eksporti naturajn objektojn sen permeso aŭ informo pri tio. Vizitu niajn naŭ «Naciajn Parkojn» kaj dekunu «Naturajn Parkojn», ĝuu per ili kaj evitu ilian detruon. La arbaraj bruloj okazigas en Hispanio gravajn perdojn ekonomiajn kaj ekologiajn. Ne ekbruligu fajron en la kamparo, escepte en la lokoj indikitaj por tio. Estingu la cigarstumpojn kaj ne forĵetu ilin tra la fenestroj de via aŭtomobilo. La akvo estas io tre neabunda en la plej granda parto de la hispana teritorio. Ne trouzu ĝin. La verŝado de petrolo kaj oleo de ŝipmotoroj estas grava faktoro de polucio de la akvo. Tenu en bona stato de funkciado la motoron de via boato.

[BILDO p.4] Du desegnaĵoj de fiŝoj, unu super la alia, ĉe la maldekstra marĝeno.

La akvoj de lavado kaj restaĵoj povas grave polucii la riverojn. Evitu fari ĉi tiujn laborojn ekstere de la adekvataj instalaĵoj: en kazo ne esti ebla, verŝu la malpuran akvon sur la terenon. Ne alproksimigu vian veturilon malpli ol 100 metrojn de riveretojn, riveroj, lagoj ktp. La verŝado de aŭtomobiloleoj sur la terenon povas okazigi gravan polucion de subteraj akvoj. Neniam ŝanĝu la oleon de via veturilo en la kamparo. La radspuroj de aŭtomobilo estas unu el la agentoj de komenco de erozio pli potencaj. Ne invadu kun via veturilo la herbaĵojn ekster la vojoj kaj ŝoseoj. 83 decibeloj estas la maksimuma nivelo de bruo permesata al veturilo. Krome estas io tre necesa teni en minimumaj niveloj de emisio de partikloj kaj monoksido de karbono. Tenu la motoron de via veturilo en perfektaj kondiĉoj de funkciado. En viaj vojaĝoj laŭ la ŝoseoj haltu en la servo-stacioj aŭ signalitaj staciopunktoj, kie vi povas ĵeti rubaĵojn kaj restaĵojn en la ujojn destinitaj por tio. Ĉiukaze evitu forĵeti ilin en la marĝenojn de la ŝoseoj. Forlaso de restaĵoj en la natura

[BILDO p.4] Desegnaĵo de birdo (perdriko aŭ simila) staranta sur branĉo, malsupre dekstre.

Página 5 del original

[BILDO p.5] Desegnaĵo de fluganta hirundo kun etenditaj flugiloj, supre maldekstre.

medio konsistigas atencon al la estetiko, krom klara danĝero en multaj kazoj. Lasu neniam en la kamparo restaĵojn organikajn kaj neorganikajn. Akcentu vian zorgon en zonoj speciale delikataj, kiel la plaĝoj. La elkavo farita de ekskursistoj en naturaj zonoj tre vizititaj tradukiĝas en gravajn alteraciojn de la vegetaro kaj de la surfacaj horizontoj de la planko. Kavu neniam truojn sur la plankon por malaperigi restaĵojn el ia ajn tipo. La libera kampado estas unu el la kaŭzoj pli gravaj de la polucio kaj detruo de la natura medio. Ne kampu for de la areoj destinitaj al tio. La maksimuma nivelo de ĉirkaŭa bruo permesata estas de kvindek kvin decibeloj. Evitu levi la volumon de via radiaparato aŭ televido, speciale en publikaj lokoj kaj aŭtoĉaroj, en la kamparo aŭ natura medio kaj ĉiam dum la horoj de ripozo.

[BILDO p.5] Desegnaĵo de soleca arbo kun larĝa krono, ĉe la dekstra marĝeno.

Plenumu la sanitarajn normojn kiuj rilatas al la bestoj vojaĝantaj kun vi. Tenu vian hundon ligita per la rimeno en publikaj zonoj. Por ke ili faru siajn necesaĵojn konduku ĝin al la alfluejoj ĉe la bordo de la ŝoseoj. Hispanio estas deficita lando pri energio. Estu prudenta en la uzo de varma akvo, elektra lumo kaj aparatoj de hejtado kaj aerkondiĉo. Se vi akiras terenojn aŭ konstruaĵojn en Hispanio, informiĝu antaŭe de la urbaj kondiĉoj en la koncernaj urbodomoj. La historiaj monumentoj kaj lokoj de urboj devas esti speciale zorgitaj pri la forlaso de restaĵoj. Ne forĵetu cigarstumpojn kaj aliajn objektojn kiuj povas detrui ilin.

Tradukis: Juan Bosch

N O T U !

La societanoj kiuj volas, povas veni en la Grupejon por preni belegan broŝuron pri Hispanio, eldonita kaj sendita al ni de la Turisma Ministerio.

Página 6 del original

NOVA EPOKO DE «VALENCIA LUNO»

[BILDO p.6] Desegnaĵo de la valencia blazono: ŝildo kun vertikalaj strioj, surmetita krono kaj vespertofiguro supre.

Ekde nun, nia bulteno, ne plu estos nura voĉo de la Valencia Grupo.

Estas deziro de la aliaj E-Grupoj kaj izolitaj esperantistoj tra nia landa movado ke ĝi fariĝu laŭtparolilo pri iliaj aktivaĵoj kaj informoj.

Mi bonvole akceptos kaj publikigos ĉion kion niaj samideanoj sendos al nia grupa adreso, aŭ rekte ĉe la redaktoro: José Pérez Sempere, strato Puerto Rico,12-9ª, 46006 VALENCIO.

LA REDAKTORO

GRAVA AKCEPTO DE LA VALENCIA TURISMA BROŜURO

Jam delonge elĉerpita la unua eldono de la tri turismaj broŝuroj «Festoj kaj Gastronomio», «Itineroj» kaj «Historio kaj Arto», la Kultura Konsilanto de la Valencia Urbestraro aprobis proponon de la Valencia Esperanto-Grupo kaj eldonis novan turisman broŝuron, tre malsimila ol la antaŭaj, sed eble pli taŭga, ĉar entenas pli da informoj kaj fotografaĵoj en manuzebla formato.

Ni sendis la novan broŝuron al ĉiuj kiuj petis la jam elĉerpitajn, kaj la ampleson de nia disdono klare montras la apuda listo, kiu ne enhavas la pakaĵojn senditajn al naciaj kaj lokaj esperantaj centroj.

Ni jam ricevis plurajn kaj ĉiam favorajn opiniojn pri tiu broŝuro, opinioj kiuj rilatas ankaŭ al la traduko de nia samideano Juan Bosch. Jen du specimenoj:

«Ĝi estas bonega legaĵo en nia sesmembra kurso».

«Ja estas malfacila legaĵo priskribi la ĉarmecon kaj variecon de tia belega urbo kia estas Valencio, tamen tiu broŝuro sukcesplene kaj trafe atingis tiun celon».

PASCUAL PONT

Página 7 del original

INDIVIDUAJ PETOJ PRI LA VALENCIA TURISMA BROŜURO EN ESPERANTO, 2-a ELDONO.

Andoro........   1    Francio.......  47    Mongolio.....   1
Argentino.....   2    Hispanio......  18    Nederlando...  13
Aŭstralio.....   2    Hong-Kongo....   1    Norvegio.....   1
Aŭstrio.......   3    Hungario......  11    Peruo........   2
Belgio........   6    Germanio DR...  15    Pollando.....111
Brazilo.......  14    Germanio FR...   9    Portugalo....   4
Britio........  11    Irano.........  11    Rumanio......   5
Bulgario......  18    Israelo.......   6    Sovetunio....  28
Ĉeĥoslovakio..  66    Italio........  11    Sudafriko....   2
Ĉilio.........   2    Japanio.......   6    Svedio.......  14
Ĉinio.........   1    Jugoslavio....  16    Svislando....   1
Danlando......   3    Kanado........   3    Usono........   9
Ekvadoro......   1    Kolombio......   5    Venezuelo....   1
Estonio.......   3    Koreo.........   1       Entute...505
Finlando......   3    Kubo..........   1    Aprilo 1987

DEZIRAS KORESPONDI

Masiera Maria Lutomierska 103 m 78 91-046 Lódz Pollando

51-jara virino, teknikistino pri kolorigo de fibro. Ŝi deziras korespondi pri ĉiuj temoj, prefere pri hispanaj kutimoj kaj naciaj vestaĵoj.

S-ro Guillaume René Ecole PASTEUR F 54550 Pont St. Vincent Francio

10 junaj geesperantistoj kiuj vizitadas la elementan lernejon estus tre kontentaj ricevi leterojn: Nicolas (11 jara), Céline (11 jara), Nadine (10 jara), Anabelle (10 jara), Claude (11 jara), Cédric (11 jara), Dorothée (11 jara), Virginie (11 jara), Céline (10 jara) kaj Véronique (10 jara).

Página 8 del original

NASKIĜO DE LA GRUPO «JUNA SUNO»

[BILDO p.8] Desegnaĵo supre dekstre: granda punktita suno subiranta malantaŭ arbaro kaj monteta horizonto, kun nuboj kaj punktita tero sube.

Je la 12-a kaj 13-a de Oktobre de 1985, kunvenis en la montara rifuĝo de Agres, proksime de Alcoy, junaj geesperantistoj el Murcio, Valencio, Alicante, Orihuela, Elche, Aspe kaj Novelda. La ideo, jam de antaŭlonge pripensita de Antono Verdú, José Miguel Bernabéu kaj Carles Moya, finfine ekrealiĝis.

Tie ni praktikis la lingvon, parolis pri niaj aferoj, interkonatiĝis kaj memkomprenoble amuziĝis. Tie, naskiĝis «Juna Suno».

Tiel ni malkovris la manieron havigi al ni pli malpli grandan Esperantogrupon , pere de la malgrandetaj. La evento ŝajnis al ni bona kaj ni decidis pli da fojoj ĝin ripeti, por antaŭenirigi la esperantomovadon en nia regiono kaj inter ni mem. Tial ni organiziĝis iomete, kaj post unu semajno ĉiu partoprenanto ricevis informilon pri la konkludoj de nia unua kunveno. La unua rondira kunordiganto, Antono Verdú, okupiĝis pri la laboro.

Nia organizaĵo estas tia:

—- Dum kelkaj monatoj ni havas «rondiran kunordiganton», kiu okupiĝas pri la informado, zorgas pri la organizo de venontaj renkontiĝoj, informas al la ĵurnaloj kaj radioelsendejoj, ktp. Dum la sama tempo, la «rondira instiganto» kontrolas tion kion la kunordiganto faras, kaj samtempe lernas kiel agadi. Post ses aŭ ok monatoj, la instiganto fariĝas preta kunordiganto kaj oni nomas novan instiganton. Tiel ni ne laciĝas pro la troa laboro, la organizaĵo ne dependas ĉiam de la samaj personoj, ĉiu pli malpli partoprenas kaj la izolitaj geesperantistoj kunformas solidan grupon. —-

Per nia sperto, ni konstatis ke tiu ĉi sistemo estas tre taŭga por izolitaj kaj ne tro malproksimaj esperanto-grupetoj.

Nia historio daŭras jam preskaŭ du jaroj. Antono Verdú estis la unua kunordiganto, José Miguel Bernabéu la dua. La nuna kunordiganto estas Fernando Gil el Orihuela, kaj la venonta estos Pedro Macaná el

Página 9 del original

Murcio. Ni kunvenis jam ses fojojn en diversaj lokoj:

Rifuĝo de Agres............ 25 partoprenantoj
Novelda.................... 18        "
Kampingo en Calpe.......... 13        "
Elche/Arenales............. 12        "
Monaĥejo "La Lumo" (Murcio) 10        "
Kampingo en Alicante....... 28        "

Ĝis la nuna tempo, multaj personoj partoprenis la grupon, kelkaj daŭrigis en ĝia movado, aliaj ĝin forlasis pro malsamaj kialoj, sed al ĉiu plaĉis la juna etoso de niaj renkontiĝoj por granda ĝojo de ĝiaj membroj.

LA JUNA SUNO

KUNVENO EN KAMPADEJO

Juna Suno, neoficiala grupo al kiu apartenas junuloj de la provincoj Alicante kaj Murcia (ili deziras kapti ankaŭ membrojn en Valencia), kunvokis tendaron dum la 9-a – 10-a de majo en kampadejo Lucentum en la Albufereta de Alicante.

Ni profitis tiun eventon por kunveni, parolante pri pluraj aferoj. La kunveno partoprenis membroj de la esperantaj grupoj el Valencia, Alicante, Callosa, ktp. Bedaŭrinde, ni ne povis anonci ĝin al ĉiuj esperantistoj de la regiono.

Oni traktis gravajn aferojn. Unue pri «Valencia Luno», kiu jam estas ne «Bulteno de la Valencia E-Grupo», sed «Esperanto-Bulteno de la Valencia Komunumo». Ni havas korespondantojn en Alicante (ankoraŭ ni ne konas ilin, Elche (Antonio Verdú) kaj de la «Juna Suno» (Fernando Gil, el Orihuela). Kompreneble ili kontribuos al la kosto de la eldono. Kelkaj anoj proponis ke la «prezentado» kaj iu artikolo aperus en hispana lingvo, kaj se estas necese, eventuale valencie. Ĉiuj konsentis ke «Valencia Luno» estas bona bulteno.

Alia grava afero estis la venonta Renkontiĝo. Ĉi jare ni devas transformi nian jaran renkontiĝon per «Esperantistaj taglaboroj», por festi la Centjarigon de la Internacia Lingvo. Ĉi tiuj «tagoj» okazos dum septembro aŭ oktobro. Baldaŭ ni anoncos ĝin. La propono por programo estas: Ĵaŭdo, 17-a horo: Infana Kurseto; 18-a: Prezentado de libroj; 19,30: Prelego de

Página 10 del original

grava esperantisto; 20,30: Filmo aŭ video. Vendredo, 17 h.: Infana kurseto; 18 h.: Prezentado de la 48-a Hispana Kongreso; 19 h.: Prelego de Vicente Gregori pri sia aventuro en 1934, disvastigante Esperanton tra Ameriko; 20,30 h.: Teatro, aŭ kanzonoj, aŭ koncerto. Sabato, 10 h.: Promenado tra la centro de la urbo; 11 h.: Akceptado de la urbestro (ni proponos lin); 14,30 h.: Frata tagmanĝo; 17 h.: Kunveno de valencia esperantistej por trakti novajn projektojn, 48-a H. K., ktp. Poste, noktomanĝo kaj luda tempo (popola noktofesto).

Trie, ni interŝanĝis opiniojn pri la ebleco kaj bezono per konstrui la Valencian Esperanto-Federacion. Jen kelkaj el la ideoj: Federacio eblecas atingi subvenciojn. Ni povas kune programi samtempe Kampanjojn, Konferencojn, Kursojn, Ekskursojn, ktp. Ankaŭ ni povas eldoni librojn, broŝurojn, poŝtkartojn. Nia jara renkontiĝo povos esti regiona Konferenco aŭ Kongreso. Ni ĉiuj akordis ke ni pli bone devas pensi pri tio kaj pli longe paroli dum la venonta renkontiĝo.

Kvare, oni parolis pri Juna Suno. La nuna kunordiganto estas Fernando Gil, el Orihuela. Ili diskutis pri kie kaj kiam estos la venonta tendaro, kaj pri ĝia funkciado. Ili tre deziras tendumi kun la junaj valencianoj, kaj ke ili estu membroj de Juna Suno.

CONRADO MEDINA

[BILDO p.10] Karikatura desegnaĵo: moderna aŭtomobilo kun la surskribo «ESPERANTO» kaj kvinpinta stelo sur la kapoto; antaŭ ĝi staras azeno kiu rigardas ĝin, dum la aŭto ŝprucas nubetojn el la radoj.

Jes,ĝi estas bela,eleganta.rapida…sed artefarita.

Да, тя е хубава,елегантна,бърза…но изкуствена.

Página 11 del original

KIAM UZI «PLI» KAJ «PLU»

Ĉu vi ankaŭ dubas, ne scias, hezitas pri la korekta uzado de «PLI» kaj «PLU»? Mi intencos helpi vin. Unue mi transkribos kion skribis Zamenhof pri ĉi tiu temo:

«Diri «PLI» anstataŭ «PLU» oni povas tre ofte sed ne ĉiam. PLI = pli multe; PLU = daŭre, pli malproksimen; PLI signifas kvanton, multecon; PLU signifas daŭradon (en loko aŭ tempo); en abstraktaj okazoj ni ofte povas uzi unu esprimon anstataŭ la dua, ĉar ilia senco fariĝas preskaŭ la sama; sed kiam ni volas paroli rekte pri kvanto aŭ pri daŭrado (aŭ malproksimigado) tiam ni ne povas intermiksi ambaŭ vortojn.»

Mi provos helpi vin pere de ekzemploj:

«PLI» indikas:

a) La superan aŭ malsuperan komparativon. Li estas PLI alta ol vi. Iru malPLI rapide.

b) Konstantan progreson de ago. Poste la sonoriloj estas PLI kaj PLI pezaj.

c) Signifante «proksimume, ĉirkaŭ,…» Ĉe la naŭa, PLI malPLI.

«PLU» montras la daŭradon kaj neĉeson de stato aŭ ago

a) En la tempo: Mi ne PLU daŭrigos mian abonon.

b) En la loko: Iru kelkajn paŝojn PLU.

UZU «PLI» aŭ «PLU» en la jenaj frazoj:

1.-Ĉi tio ŝajnas al ni … konforma. 2.-Ili ne … peze manlaboros. 3.-La ago ne … daŭras. 4.-Ni devas agi … tolereme. 5.-La ekspozicio konsistas el … ol 7.000 libroj. 6.-La homaro havos … konfortan medion. 7.-La gazeto estas … abonebla. 8.-… da kapo … da opinioj. 9.-Li ŝin ne vizitos … 10.-La pluvo faladis … kaj …

JEN ESTAS LA SOLVOJ

1.-PLI. 2.-PLU. 3.-PLU. 4.-PLI. 5.-PLI. 6.-PLI. 7.-PLU. 8.-PLI, PLI. 9.-PLU. 10.-PLU, PLU.

F. NAVARRO

Página 12 del original

KIAL NE RIDETI?

DUM VIZITO

Ŝercemulo prezentas sian amikon al la dommastro kaj diras:

-Jen, tiu estas fama bestkuracisto, D-ro Osuna.

-Ho, ne! Mi estas medicina doktoro, sed nia komuna amiko nomas min ĉiam bestkuracisto, ĉar mi lin kuracis plurfoje.

TERURAJ INFANOJ

En la lernejo, dum la leciono pri Naturo. Joĉjo ne povas memori ekzemplon de besto sovaĝa, loĝanta en la glaciaj maroj. La profesoro, volante lin helpi, demandas:

-Nu, kia besto havigis al via panjo ŝian pelton?

-Paĉjo!, respondis triunfe Joĉjo.

INTER AMIKOJ

-Ĉiutage vi pli kaj pli dikiĝas.

-Pri tio kulpas mia kuracisto. Imagu: li nur permesas al mi trinki bieron dum la manĝado… Sed vi jam scias, ke mi ege ŝatas trinki bieron. Do, la ordono de la kuracisto devigas min manĝi almenaŭ dudekfoje dumtage.

La ridado havas sanajn efikojn: fortigas la pulmojn, malobstrukcias la spiran sistemon, helpas batali la timidecon, la tension kaj la enuon, forpelas la tedon, faciligas la interrilaton kaj ĝi estas emocia fuĝo, rimedo por malŝarĝi la superfluan energion.

Al la ĵusaj lernintoj mi sugestus, ke ili analizu la, por ili, malfacilajn vortojn, la afiksojn kaj enmemorigu la spritaĵojn por ke la parolo fluu dolĉe kaj agrable. Ankaŭ kaj ĉiam, uzu en frazojn la novajn vortojn.

F. NAVARRO

[BILDO p.12] Ornama strio ĉe la piedo de la paĝo: du paralelaj ondaj (zigzagaj) linioj tra la tuta larĝo.

Página 13 del original

KIAJ ESTAS LA VIROJ?

PRAKTIKA ASTROLOGIO POR VIRINOJ.

La viroj ne estas egalaj, sed ili estas malegalaj. Ĉi tiun saĝan frazon konas jam ĉiu komencanto en niaj Esperanto-kursoj. Sed pri la diferencoj inter la malegalaj viroj estas jam diversaj opinioj. Germana astrologo, granda estimanto de la sinjorinoj, ellaboris sciencan sistemon, laŭ la reguloj de la astrologio, pri la diferenco inter la viroj. Lia celo estis helpi al la virinoj, ke ili pli facile ekkonu la virojn, kiujn la sorto al ili kondukas. Laŭ la konstato de la astrologo la viroj apartenas al dekdu kategorioj, ĉar iliaj naturo kaj karaktero dependas de la dekdu stelaroj de la zodiako, sub kiuj ili naskiĝis. Ni scias el la kalendaro, ke la monatoj de la jaro portas laŭvice la sekvantajn signojn de la zodiako: Amforo, Fiŝoj, Ĝemeloj, Kankro, Kaprikorno, Leono, Pesilo, Sagitario, Skorpio, Ŝafo, Taŭro kaj Virgo. Laŭ la astrologio jam la naskiĝo difinas la karakteron de la homo kaj ĉiu homo devas esti traktata en aparta maniero, konforma al lia naturo. La sinjorinoj esploru do, en kiu dato, sub kiu ĉiela signo naskiĝis iliaj karaj viroj, elserĉu ĉi tie la rilatajn klarigojn, kaj klopodu trakti ilin laŭ la konsiloj de la bonvola astrologo, por havi feliĉon en la vivo.

[BILDO p.13] Desegnaĵo de la zodiaka signo Kaprikorno: kapro kun kurbigita fiŝa vosto, ĉe la maldekstra flanko.

La viroj kiuj naskiĝis inter la 23-a de Decembro kaj 20-a de Januaro, estas regataj de la stelaro Kaprikorno. Tiuj viroj havas multajn bonajn ecojn, kiuj ne manifestiĝas. Ili estas pensemaj, inklinataj al soleco, meditado, ili ŝatas la historiajn librojn. Sed se oni malĝuste traktas ilin, ili facile fariĝas egoismaj kaj tiranemaj.

(Daŭrigos)

Mia knabo estas tre lerta. Li jam povoscias algebron kaj francan lingvon. Joĉjo, bonvolu paroli iom algebre al ĉi tiu sinjoro.

Ulekso

Página 14 del original

KONGRESO EN VALENCIO

48-a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO Unua postjarcenta kongreso

Ni ĝojas. Ni estas feliĉaj. Nia Hispana Esperanto Federacio akceptis nian urbon por organizi la venontan kongreson. Ni gastos dum la jaro 1988, de la 14-a ĝis la 18-a de julio, multajn esperantistojn de Hispanio kaj de la tuta mondo.

Tio estas granda okazintaĵo por la esperanta historio de Valencio, ĉar estos la unua hispana kongreso okazonta en la dua jarcento de nia movado.

Estu ni pretaj kaj laboremaj, ne eŝparu fortojn por helpi la organizantojn.

La Loka Kongresa Komitato (LKK) jam elstaras en la Grupo de Esperanto. Jen:

Prezidanto: Augusto Casquero Vicprezidanto: Ramón Diago Sekretario: Juan Antonio Giménez Kasisto: Ricardo Flores Internaj Rilatej: Félix Navarro Eksteraj Rilatoj: Antonio León Eldonaĵej: José Pérez Pascual Pont Ekskursoj kaj bankedo: Manuel Gargallo Poŝtmarkoj kaj poŝtstampiloj: Darío Cervera Infanaj aranĝoj: José Añó Komunikiloj: Conrado Medina Loĝado: Ismael García

Dektri iluziitaj samideanoj, pretaj por organizi modelan kongreson. Ĉiuj povas elekti helpantojn por sia faka laboro. Se eble estus vi, kunlaboru gaje kaj prete, la Valencia Kongreso dankos vin.

Nia eldonisto, Pérez Sempere, jam komencis la laboron. La aliĝiloj kaj konfirmiloj estas pretaj. Prenu vian aliĝilon por fotokopii kaj dissendi al viaj amikoj kaj familianoj, aliĝu vi mem kaj venu labori kun ni.

Ismael García jam elektis lokon por preskaŭ cent kongresanoj kaj daŭrigas sian serĉadon.

Ramón Diago, José Pérez kaj Pascual Pont, desegnas multfoje por atingi bildanagramon.

La kasisto, Ricardo Flores, jam kalkulas, unu

Página 15 del original

post unu, la monerojn ricevitajn de pli ol kvardek aliĝintoj.

Manuel Gargallo pensas pri ekskurso al la kastelo de Sagunto, grotoj de Vall d’Uixó, plaĝo… aŭ Albufera, El Saler, Palmar… aŭ aranĝi grandan «paella»-n por ducent personoj… aŭ, aŭ…, li havas multajn ideojn.

Nia prezidanto, Augusto Casquero, jam serĉis tradukiston por nova libro, kiun Valencio oferos dum la kongreso. La verko estas de Miguel Hernández.

Félix Navarro, baldaŭ komencos peti monhelpon al la kulturaj medioj por subvencii la eldonon de la libro.

José Añó fiksis grandan kaptilon en anonctabulo de la kongreso de Madrido.

Magamo kaj Aliaga estarigis tablon por propagandi, disdonante informojn kaj aliĝilojn.

Multaj aferoj jam estas survoje, kaj ni, senlaciĝante, daŭrigas plu kaj plu. Sendu viajn ideojn, ni dankos multe al vi.

JOHANO-ANTONO

DEZIRAS KORESPONDI

                 Pavel Abov
                 Avenuo Platov, 130-9
                 346421 u. Novoĉerkassk
                 USSR - Soveta Unio

Soveta esperantisto, deziras korespondi kun iu fraŭlino aŭ juna virino.

                 Ing. Olga Chalupová
                 Gottwaldova 73
                 736 01 HAVIROV I
                 Ĉeĥoslovakio

Geologia inĝenierino, laborante en lernejaferoj. Interesiĝas pri belarto, muziko kaj folkloro. Ŝi admiras flamenkon kaj mondfaman danciston Gadés.

Página 16 del original

LA VERAJ BESTOJ ESTAS…

...Ĉu malliberiĝuloj
   post kadr', kondamnitaj senkompate
   al vivodaŭra puno
   por ke la reg' de la Kreado
   iliajn strangajn figurojn
   povu rigardi en etaj kaĝaĉoj?

...Ĉu estuloj sovaĝaj,
   kiuj vekas nian ĉasan instinkton
   kaj animon praan
   lukteman, kaj kiujn taŭgas mortigi
   ĉar ili ekkuraĝas
   iufoje nutri sin per iom da
   niaj rikoltoj grandaj?

...Ĉu etaj vivaj bestoj
   sur kiujn ni eksperimenti
   geniegajn elpensojn?

...Ĉu grandaj karnaj masoj
   atingitaj post ilia mortigo,
   tuta senhaŭtigado,
   vakuad' senviscerigad' mutilad'
   kaj findispecigado?

...Ĉu la forto brutega
   nescia, kiun devas venki la hom'
   ruza, inteligenta?

...Ĉu motivo por festega spektaklo
   de ruĝa sango plena
   kaj mona profit' de iuj lertuloj?

TIUJ, KIUJ MORTE PAFAS KONTRAŬ LA ANIMALOJ
  ke Dio liberigu vin de ili, kamaradoj.

                          S. RICARTE

Página 17 del original

antaŭ 50 jaroj…

[BILDO p.17] La titolo de la rubriko estas kaligrafie manskribita per larĝa plumo, en granda kursiva dukto, trans la supro de la paĝo.

Esperanto-lingva varnomo.-La nederlanda firmo H. J. Phaff, frukt-kulturejo en Winschoten, produktas konserveblan vinberan moston sub la Esperanto-lingva nomo «Amato».

Rekordo en la Korespondado.-S-ro H. Ph. Breuker en Schingen bij Dronrijp (Nederlando), en la jaro 1930 ellernis Esperanton kaj komencis fervore korespondadi kun alilandanoj. Nun li havas korespondantojn en 71 diversaj landoj. Ĉu ekzistas alia samideano, kiu superis ĉi tiun rekordon?

Nova frukto kun Esperanto-lingva nomo.-Al nova oranĝo-speco, kiun oni kulturis el semoj hazarde trovitaj en Kalifornio, la usona profesoro D-ro Howard B. Frost donis la Esperanto-lingvan nomon «Trovita».

Novaj oficialaj leter-kovertoj en Sovjetunio kun Esperanto-lingva surpreso.-La poŝt-direkcio de Sovjetunio ĵus aperigis novan eldonon de la oficialaj leterkovertoj kun surstampita poŝtmarko. Sur la kovertoj la surpresitaj tekstoj estas trilingvaj: en rusa, franca kaj Esperanto.

La Foiro de Vieno uzas Esperanton.-La Internacia Specimena Foiro de Viena (Aŭstrio), kiel en la antaŭaj jaroj, ankaŭ dum la nunjara foiro, kiu okazis dum la 7-14 de Marto, uzis Esperanton por sia reklamo, korespondado kaj por la informado de la vizitantoj.

Polaj policistoj lernas Esperanton.-En Varsovio, ĉefurbo de Polujo, 250 policistoj lernas la lingvon Esperanto, pro la Universala Kongreso de Esperanto, kiu okazos dum la monato Aŭgusto, pro la 50-jara jubileo de Esperanto. La instruadon faras la konata Esperanto-instruisto Tiberio Morariu el Romanujo, speciale invitita al Polujo.

(El la gazeto «La Praktiko» – 1937-a jarkolekto).

Página 18 del original

[BILDO p.18] Tuta paĝo kun manskribita partituro. Supre, kaligrafie skribita titolo: Adiaŭ, Hispanio; dekstre supre, per la sama mano: «Muziko: D. Montorio. / Teksto: R. Perelló.». Sekvas naŭ liniaroj en soprana kleo, kun tri bemoloj ĉe la ŝlosilo kaj takto 2/4; super la liniaroj staras manskribitaj akordoliteroj por la akompano (CM, FM kaj similaj). Ĉe la komenco de la unua liniaro staras la signo 𝄉, kaj ĉe la fino de la sesa liniaro la indiko «Al 𝄉 ĝis ⊕ / kaj saltas». Sub la notoj kuŝas la kantoteksto, silabigita:

Kan-ton mi ha-vas land' mia kan-ton fa-
ri-tan el bri-zoj kaj sun',  i-ran-ta tra mar' kvi-e-ta
per ĝi-a - di-aŭas  mi. A-di-aŭ, Hispanuj' be-la, land'
ki-e naskiĝis mi, fe-li-ĉa, ĝoja kaj ĉar-ma sam ki-el
roz' de a-pril'  a - - j,  a - - j,  a - - j
Mi pro la peno mor-tiĝos lo-ĝanta eks-te-re de vi.  i-
ran-ta tra mar' kvi-e - - ta  per ĝi-a di-aŭas mi.
Al Di-o mi plo-re pe-tas  tre baldaŭ re-vi-di vin. - - -
Sam ki-el rozo bru-lan-ta  parfumas  la koron vi   A-di-aŭ,

Página 19 del original

[BILDO p.19] Supre de la paĝo, la tri lastaj liniaroj de la sama manskribita partituro, ankaŭ kun akordoliteroj super ili; la lasta noto portas fermaton kaj la peco finiĝas per duobla stango. Sub la notoj daŭras la silabigita kantoteksto:

patruj' a-mata,  al vi i - - ras mi-a kant'  kaj dum mi
fo-re so-pi - ras  la ko - - ro restas sur vi  His panuj' patruj' a-
ma - - ta  por ĉi-am  por ĉi-am "ĝis"

[BILDO p.19] Sub la partituro, la tuta kantoteksto manskribita per inko en kursiva dukto, ĉiu verso pli enŝovita ol la antaŭa, laŭ ŝtupara aranĝo:

Kanton mi havas, land' mia,
  kanton faritan el brizoj kaj sun'
    irante tra mar' kvieta
      per ĝi adiaŭas mi.
        Adiaŭ, Hispanuj' bela
          land' kie naskiĝis mi,
            feliĉa, ĝoja kaj ĉarma
              samkiel roz' de april'
                aj, aj, aj.
                  Mi pro la peno mortiĝos
                    loĝante ekstere de vi.

Kanton mi havas, land' mia,
  kanton faritan el brizoj kaj sun'
    irante tra mar' kvieta
      per ĝi adiaŭas mi.
        Al Dio mi plore petas
          tre baldaŭ revidi vin.
            Samkiel rozo brulanta
              parfumas la koron vi.
                Adiaŭ, patruj' amata,
                  al vi iras mia kant',
                    kaj dum mi fore sopiras,
                      la koro restas sur vi.

Hispanuj', patruj' amata,
  por ĉiam, por ĉiam «ĝis».

                                    F. Navarro.

Página 20 del original

KRUCENIGMO Nº 18

De ALIA-GO

[BILDO p.20] Krucenigma krado de 9 × 9 kvadratoj, kun la kolumnoj numeritaj 1 ĝis 9 supre kaj la vicoj 1 ĝis 9 maldekstre. La ekstera konturo estas ŝtupara rombo — la kvar anguloj de la kvadrato estas fortranĉitaj kaj el la mezo de ĉiu flanko elstaras unu kasero — desegnita kun ombro-efekto ĉe la dekstra kaj malsupra randoj. La sola nigra kasero staras en la centro (vico 5, kolumno 5).

HORIZONTALE: 1.-La kvara litero de la alfabeto. 2.-Neŭtra pronomo, por demandi pri afero aŭ besto. 3.-Elemento, gaso verdete flava, kun forta sufoka odoro. 4.-Parto de gazeto, dediĉita al definita speco de novaĵoj. 5.-(Rad.) Doni al metalo, ŝtofo, papero, aspekton de ondemaj rebriloj. Sekigita, nesalumita moruo. 6.-Sporta, vent-kaj pluvimuma jako kun kapuĉo. 7.-Modifita stato de oksigeno, produktata per la efiko de elektro… k.t.p. 8.-Monosakarido. 9.-Finaĵo de la substantivo.

VERTIKALE: 1.-La deksepa litero de la alfabeto. 2.-Rilata al nomo de la 16-a latina litero. 3.-Aparato, adaptita al ekstremaĵo de tubo, kaj provizita per turnebla fermilo, k.t.p. 4.-Malsano de la sango ĉe maturiĝantaj knabinoj. 5.-(Akuzative) Kolektiva pronomo, uzata nur pri aĵoj. Nomo de bela florplanto. 6.-Genro de plejparte plurjaraj spicaj herboj kaj arbustoj. 7.-Vicmontra numeralo, kiu venas post sep antaŭaj (tri literoj). Nomo de litero «K» (du literoj). 8.-Lirika poemo, dividita en strofoj, ordinare similaj inter si. 9.-La plej ronda vokalo.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCENIGMO

HORIZONTALE: 1.-Kanti. 2.-Aries. 3.-Pato. Nabo. 4.-Orok. Itak. 5.-Ne. P. S. 6.-Esto. Vati. 7.-Otel. Otim. 8.-Kilte. 9.-Ovion.

VERTIKALE: 1.-Poneo. 2.-Arest. 3.-Kato. Teko. 4.-Arok. Oliv. 5.-Ni. Li. 6.-Teni. Voto. 7.-Isat. Aten. 8.-Bapti. 9.-Oksim.

NOTO: En nia antaŭa krucenigmo, erare oni publikigis desegnon ne apartenanta al la aperintaj difinoj. La linioj 2 kaj 8, horizontale kaj vertikale devus esti forigitaj. Pardonpeton kaj dankon.

Edita: Grupo Esperanto de Valencia Dep. Legal V-1683-1983 Redactor: José Pérez Sempere

Texto completo del número 19 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de febrero de 1988: 19 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 19, febrero de 1988.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1988_n19_feb

Qué tiene de especial este ejemplar

• La crónica del congreso de Varsovia «JUBILEA 72-a KONGRESO DE ESPERANTO» empieza en la página 4, se corta al final de la 8 —la hoja de inscripción del 48º Congreso Español (p. 9) y la tabla de cuotas (p. 10) se le meten en medio— y termina en lo alto de la página 11, con la firma JOHANO ANTONO, justo encima de un artículo distinto sobre el 40º aniversario de la HEF.
• El pie de la foto de la página 7 va impreso en vertical, a la izquierda de la imagen, y nombra a tres personas —«Nia kunlaboranto Johano A. Giménez, Neĝoj Munsuri kaj Nicole»—, pero en la fotografía hay cuatro, de pie ante un panel con el rótulo «ESPERANTO 1887-1987».
• El mismo autor firma de dos maneras dentro del número: «JOHANO ANTONO» al final de la crónica de Varsovia (p. 11) y «JOHANO-ANTONO», con guion, al pie del comentario de la estadística (p. 13). El pie de foto de la página 7 lo llama «Nia kunlaboranto Johano A. Giménez».
• En la estadística de los cursos (p. 12), la tabla «Kalendaro» pasa del «2-a» al «4-a» trimestre: la fila del tercero no está impresa. En la tabla «Propagandilo», la fila «Afiŝoj» tiene 39 en la columna de 1982-1986 y la casilla de 1987 en blanco, no a cero.
• El gráfico que encabeza «Jes, nia laboro deklivas. VIDU» (p. 13) no lleva ninguna cifra impresa junto a los puntos: solo la curva sobre una escala graduada de 20 a 70 y los años 82 a 87 en el eje horizontal. Ningún valor concreto de la serie está escrito en el papel.
• La página 16 entera va manuscrita en tinta: la partitura de Kisu min (L. y M. C. Velázquez, «Kopiis: F. Navarro.»), con el título dibujado dentro de las volutas que salen de la boca de un niño que canta. Las dos copias de la letra que conviven en la página no coinciden: bajo las notas se lee «jen mi-a de-zir’» y «de mi», y en la estrofa manuscrita de la derecha, «jem mia dezir’» y «de vi».
• El número ofrece dos viajes distintos al mismo congreso de Rotterdam: la página 15 anuncia la caravana aérea de VIAJES IBERIA, 96.500 pesetas, salida el 24 de julio y vuelta el 31, y la página 19 un programa de autobús de LEVANTE TOURS que sale el 19 de julio por 29.400 pesetas.
• La página 19 es la única del número en castellano y está hecha de una fotocopia del papel de carta de la agencia LEVANTE TOURS, con el sello redondo de la agencia junto al precio. El itinerario imprime los nombres sin acentos ni ortografía francesa: «Mont Matre» por Montmartre, «Campos Eliseos», «Invalidos», «Sacré Coeur».

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la bulteno: verda bendo kun blanke desegnita Torres de Serranos (la Serrans-turoj de Valencio) kaj granda blanka lunarko, sur kiu legiĝas la titolo VALENCIA LUNO; dekstre, kvinpinta stelo en kadro.

ESPERANTO – BULTENO DE LA VALENCIA KOMUNUMO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – ☎ 326 96 16 • 46008 VALENCIO (HISPANIO)

Nº 19 – FEBRUARO 1988

[BILDO p.1] Granda nigra kvinpinta stelo apud la kongresa titolo.

48-a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO UNUA POSTJARCENTA KONGRESO

[BILDO p.1] Nigra silueta desegnaĵo de la valencia fontano de la Plaza de la Virgen (la Turia-fontano), kun la figuroj ĉirkaŭ la centra akvoportanto — la emblemo de la kongreso.

VALENCIO 14-18 Julio 1988

Página 2 del original

NACIA KONGRESO EN VALENCIO

Ekde la 14-a ĝis la 18-a de Julio 1988, laŭ unuanima aprobo de la Ĝenerala Asembleo de HEF, okazos en nia urbo, Valencio, la 48-a Hispana Kongreso de Esperanto. Tio signifas grandan honoron por la valencia esperantistaro, ĉar la tuta landa movado fidas je la kapablo kaj entuziasmo de la lokaj samideanoj.

[BILDO p.2] Supre dekstre, la kongresa emblemo: nigra stelo kun la teksto «48-a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO — UNUA POSTJARCENTA KONGRESO», kaj sube la silueta desegnaĵo de la valencia fontano kun «VALENCIO / 14-18 Julio 1988».

Nia intenco estas ke tiu kongreso restu kiel neforgesebla impreso kaj sperto en la menso de tiuj kiuj vizitos nin. Nia Kongreso devas esti ekzemplo de organizado, gastigado, efiko, laboro, kaj, kial ne, amuzo.

La programo kiun la L.K.K. pretigas, enhavos amason da diversaj erojn: prelegojn, ekskursojn, bankedojn, oficialajn aranĝojn, artajn prezentadojn, filmojn, prezentadon de novaj verkoj, junularajn aktivaĵojn, k.t.p.

Estas invitataj kelkaj famegaj kaj elstaraj esperantistoj, kiel Humphrey Tonkin (prezidanto de U.E.A.), Bulgara Esperanto Teatro, Gian Carlo Fighiera, John Wells, kaj aliaj.

Dank’ al la malavara helpo de la Konsilantaro pri Kulturo de la Valencia Komunumo oni eldonos 1.000 ekzemplerojn de la libro «Poetika Antologio de Miguel Hernández», por kiu la Konsilantaro donas subvencion (324.000 pesetojn). Tiucele, la familio de Miguel Hernández, la bofilino kaj du genepoj, venos al la Kongreso.

Certe la Kongreso estos sukcesa, sed nur estas parto de kio la valencianoj oferas al la monda esperanto-movado. Jes, kiel multaj el vi scias, de la sukceso de la Nacia Kongreso dependas la finan aprobon por okazigi en Valencio la Universalan Kongreson de Esperanto de la jaro 1992. Jam antaŭ kelkaj tagoj vizitis nin du estraranoj de UEA, kiuj havis okazon paroli kun gravaj aŭtoritatuloj kaj vidi inter alie la «Palaco de la Muziko», hoteloj, k.t.p., kaj prenis bonegan impreson pri la taŭgeco de Valencio okazigi la Universalan Kongreson, kiu alportos al nia urbo inter 3.000 kaj 4.000 esperantistojn de la tuta mondo.

Página 3 del original

Do, ni esperas ke vi ĉiuj aliĝos rapide kaj ke la valenciaj esperantistoj estos ekzemplo por la nacia kaj internacia movado.

Ĝis nun aliĝis preskaŭ 200 samideanoj.

ĈU VI ESTOS LA LASTA?

AUGUSTO

[BILDO p.3] Enkadrigita reprodukto de la kongresa poŝtkarto: nigra stelo, la teksto «48-a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO — UNUA POSTJARCENTA KONGRESO», sub ĝi la silueta desegnaĵo de la valencia fontano, kaj plej sube «VALENCIO / 14-18 Julio 1988».

Dukoloraj poŝtkartoj aĉeteblaj ĉe nia Grupo

NEKROLOGO

Samideano ERNESTO PEREZ ĵus mortis je la aĝo de 98 jaroj, post longa malsano. Ĉi tiu veterana samideano laboris por Esperanto dum multaj jaroj. Li instruis la lingvon al multaj generacioj da junuloj kaj plenkreskaj homoj. En sia profesio de horloĝisto li estis tre kompetenta kaj serioza, kaj transformis modestan negocon post multaj jaroj da dediĉo en gravan entreprenon kun multege da klientoj, kiuj por ĉiam restis al li fidelaj pro lia kompetento kaj afableco.

Al lia ĉiama akompanantino kaj flegistino, lia filino Maruja kaj al la aliaj ses gefiloj ni transdonas nian plej sinceran kondolencon.

JOHANO BOSCH

Página 4 del original

JUBILEA 72-a KONGRESO DE ESPERANTO. VARSOVIO

La kongresa labirinto

-Ĉu vi estas «ŝafar-gvidanto» aŭ kompas-majstro?

-?

-Ĉu ne? Vi devus superi praktikan kurseton por labirint-gvidantoj antaŭ ol iri al la mamuta kongreso de Varsovio. Tiel estis la dislokiĝo de la salonoj en la kultur-palaco.

Mi vojaĝis tien kun mia samurbanino Neĝoj, ĉarma knabino, 16 jaraĝa, novesperantistino. En la flughaveno oni anoncis:

-La geesperantistoj de Varsovio salutas la samideanojn kiuj venas al la Kongreso. Bonvolu, venu tra la elirejo numero kvar.

Kun Neĝoj kaj multaj hispanaj geesperantistoj, ni eliris kaj alproksimiĝis al la esperantista deĵoranto.

-Bonvolu, vian nomon.

-Mia nomo estas Johano Giménez.

[BILDO p.4] Foto de la Palaco de Kulturo kaj Scienco en Varsovio: la ronda, kolonhava suba parto kun granda ŝtofa bendo surskribita «…VERSALA KONGRESO DE ESPERANTO»; malantaŭe leviĝas la turo de la konstruaĵo, kaj antaŭ la fasado staras aro da aŭtobusoj «ORBIS» kaj homgrupoj.

Página 5 del original

Li legis en longan liston.

-Bone, vi iru al hotelo «Novotel». Prenu la aŭtobuson nº 175 kaj elbusiĝu en la kvina haltejo. Tie estas, vid al vide, via hotelo.

Post kelkaj geesperantistoj, li rimarkis mian kunulinon.

-Bonvolu, vian nomon.

-Mia nomo estas Neĝoj Munsuri.

-Neĝoj… Neĝoj… Neĝoj… Ne estas, sinjorino.

-Ĉu ne? Mi sendis mian kotizon ekde Valencio, vidu mian kvitancon.

-Jes, vi pravas. Sed vi ne estas enlistigita. Restu ĉe mi kaj mi kunportos vin al la kongresejo por solvi tian eraron.

Ĉu mi devas konsenti tion? Ĉu tian belan junulinon mi devas lasi kun ne konata homo?

-Ne priokupiĝu -diris la bonaspekta deĵoranto- ni solvos la problemon kaj vi ambaŭ renkontiĝos en la kongresejo.

Post aranĝo en mia hotelo, mi rapide vojaĝis al la kongresejo.

Ekde la aŭtobuso mi vidis, en la centro de la urbo, grandan kaj imponan konstruaĵon.

-Ĉu…? Tie mi devas serĉi ŝin?

Mi restis malfermbuŝe, okulplate.

-Ĉu mi devos eniri en tian gigantan konstruaĵon kaj serĉi Neĝojn?

Kuraĝe kaj sinanime mi komencis superi la ŝtuparon trapasanta el svarmo da geesperantistoj. Poste mi sciis ke la kongresanoj alvenis de 76 landoj.

-Eble en la halo, mi pensis.

Sed ne… … en la halo ankoraŭ estas pli da geesperantistoj.

Al kiu mi demandu? Kien mi iri?

Momente mi elstaris en la plej alta ŝtupo kaj rigardis la tajdon da kapoj kiuj supreniris kaj malsupreniris antaŭ mi. Ne eblas demandi al ĉiu persono.

-Ĉu vi vidis belan knabinon, nigrharulinon, deksesjaraĝa?

Ne, tio ne estas bona metodo. Mi devas plani la serĉadon.

-Bonan vesperon Johano. Salutis min samurbano Carles.

-Mi ĝojas multe vidi vin.

-Kial?

-Ĉar mi serĉas Neĝojn. Ĉu vi rememoras ŝin?

Página 6 del original

-Jes, mi rememoras. Se mi vidos ŝin mi diros ke vi serĉas ŝin.

Komence mi serĉis la giĉeton «Informoj». Sed kion mi devas demandi tie? Ne, tio ne estas taŭga loko por demandi pri Neĝoj.

-Bonvolu, aŭskultu mian problemon. Mi serĉas knabinon Neĝoj, kiu ne havas liberan ĉambron en hoteloj kaj…

-Ne estu nerva sinjoro -diris min la deĵoranto-. Petu helpon en la LKK.

-Kie ĝi estas, bonvolu?

-En la kvara etaĝo. Prenu la lifton. Poste laŭ la dekstra parto, dua salono maldekstre kaj je la fino de la koridoro…

Mia kapo turniĝis. Mi ne rememoras se la dekstra aŭ maldekstra. Eble mi povos demandi en la kvara etaĝo. Mi hontas ripeti demandon ĉe la deĵorant-informejo. Sed mi forgesis demandi pri la lifto. Mi iris dekstren kaj maldekstren, larĝen kaj longen, baraktante kontraŭ la svarmo da kongresanoj, sed ne trafis la lifton.

-Sub la teretaĝo- diris al mi kongresano.

-Ĉu ne estas indikilo?

Puŝante unu la alian mi atingis la lifton, sed bedaŭrinde longa vico atendis ĝin. Mi solvas iri laŭ la ŝtuparo, kaj ankaŭ tie estas granda homamaso. Atinginte la kvaran etaĝon, mi komencis kalkuli: Unua salono, «Klara»; dua «Bufedo»; tria, «Lidia»; kvara, «Marko»; kvina, «Felikso».

-Kie estas LKK?, mi petis.

-Mi ne scias, pardonu min.

Oh, granda okazaĵo de la kongresejo. Finfine mi vidis koridoron. Serioza kaj pripensa sinjoro iris rapide. Certe tiu sinjoro estas LKK-ano.

-Pardonu. Momenton! Mi petas.

Li, falsafable, atendis min.

-Mi serĉas Neĝojn, knabino kiu ne estas en la listo de hoteloj kaj…

Li ne atendis la finon de mia klarigo kaj diris:

-Demandu unue en la giĉeto «Loĝejoj».

Alifoje mi iris al la lifto por malsupreniri al la teretaĝo. Sed tiel malbone estas situata la lifto, ke ĝi ne haltas en la teretaĝo, sed sube. Post kelkaj duboj mi vidis la serĉatan giĉeton.

La deĵorantino serĉis en listo.

Página 7 del original

-Neĝoj, Neĝoj…, certe, estas hispanino sen hotelo, ĉu ne? Ŝi estas nun en hotelo Polonio, sed mi ne scias la ĉambron.

-Kie estas la hotelo Polonio?

-Eliru kaj dekstre, apud hotelo Metropol.

Mi jam estas trankvila. Nun mi pensas pri mia dokumentaro kaj tia de Neĝoj.

-Fulmoj kaj tondroj. Ŝi jam prenis sian dokumentaron kaj prenis bileton por ekskursoj. Certe ŝi estas en bona vojo.

En mia dokumentaro mi legis notojn de du leterkore-

[BILDO p.7] Foto de kvar personoj starantaj antaŭ granda afiŝtabulo kun la emblemo de Esperanto (verda ovalo kun la litero E) kaj la surskribo «ESPERANTO 1887-1987». La apudskribo, presita vertikale maldekstre de la foto, tekstas: «Nia kunlaboranto Johano A. Giménez, Neĝoj Munsuri kaj Nicole».

Página 8 del original

spondantoj. Unu el ili devias min en la pordo de la salono «Ludoviko», en unua etaĝo je la oka, kaj la alia en salono «Kalocsaj» je la sama horo.

-Al kiu mi elektos? Kion mi devas fari? Kie estas la salonoj? -mi pensis-. Mi iris alifoje en la informejon. La vojon por iri tien mi jam konas bone.

-Bonvolu. Mi petas alifoje al vi. Kie estas la salono Kalocsaj?

La kompatinda deĵoranto donis al mi informilon. Tie mi legis la nomojn de tridek salonoj dislokigitaj inter kvin etaĝoj.

Terura afero! De la dua ĝis la oka etaĝo mi devas kuri inter centoj da homoj. Poste mi legis en la kongresa kuriero preskaŭ 6.000 aliĝintoj kaj preskaŭ mil ne aliĝintoj. Ŝajnis al mi maro da kapoj trapasante la ŝtuparon. Mi hazarde vidis amikinon de la kongreso de Budapeŝto.

-Ĉu vi konas Neĝojn?, diris ŝi al mi.

-Oh! Ĉu ankaŭ vi serĉas ŝin?

-Jes, mia nevino Nicole estas sia korespondamikino.

Kion fari? Mi ne volis diri al ŝi mian maltrafon pri la loĝejo de Neĝoj.

-Diru al ŝi ke Nicole atendos ŝin en la salono Cseh, en la oka etaĝo, je la naŭa matene.

Granda problemo por mi serĉi alifoje Neĝojn, por ke ŝi ĉeestu la rendevuon.

Mi iris tra la urbo ĝis la hotelo Polonio, kie loĝas Neĝoj.

Alia granda problemo por mi. Mi devis paroli kun la deĵorantino en la akceptejo per pola lingvo.

-Ĉu la ĉambro de fraŭlino Munsuri?

-?

-La habitación de la señorita Munsuri?

-?

-Quoi c’est la chambre de mademoiselle Munsuri?

Nenion komprenis la akceptulino. Sed tiom da fojoj mi diris la vorton Munsuri ke finfine ŝi komprenis min. Ŝi permesis min lasi noton kun la ŝlosilo.

Bona metodo por vekiĝi estas komenci serĉi salonojn en la kongresejo. Tio okazis min ĉar post labirinta kongreseja problemo, ni renkontiĝis kune en la salono Cseh. Mi vidis Neĝojn. Ŝi estis feliĉa kaj trankvila kaj mi ankoraŭ pli ol ŝi.

Finfine mi povis legi la programon. Kun granda surprizo mi konstatis ke la programero estas kvarope. Do, mi elektas.

Página 9 del original

48-a HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO

Valencio, de la 14-a ĝis la 18-a de Julio 1988

Unua postjarcenta Kongreso

A L I Ĝ I L O N-RO …….

(BONVOLU SKRIBI TAJPE AŬ PRESLITERE)

Familiaj nomoj ………………………………………………

Antaŭnomo, s-ro/ s-ino/ f-ino (1) ………………………….

Aĝo (2) ……………. Profesio (2) …………………………

Adreso ……………………………………………………….

Urbo ………….. Poŝtkodo ………….. Provinco (3) ……….

Mi aliĝas al la 48-a Hispana Kongreso de Esperanto kaj sendas per poŝtmandato, ĉeko, aŭ banko (1) la jenan sumon:

Kiel kongreskotizon en kategorio …………………… p-tojn

Kiel kongresdonacon ………………………………… p-tojn

ENTUTE: …………………………………………….. p-tojn

Plenigu apartan aliĝilon por ĉiu familiano samtempe aliĝanta

(1) Forstreku la nevalidan.

(2) Nur por statistiko.

(3) Eksterlandanoj menciu la landon.

Por uzo de la administracio:

Página 10 del original

K O N G R E S K O T I Z O J

Membro de HEF-HEJS n-ro ……..

Loĝejoj: Ni informos per HEF-BULTENO

Rimarkigoj:

1. Plenigu la aliĝilon kaj sendu ĝin al la kongresa sekretariejo: Grupo Esperanto de Valencia, G. V. Fernando el Católico, 45-3.ª, 46008-Valencia.

2. Sendu la koncernan kotizon al la 48-a Hispana Kongreso de Esperanto, konto n-ro 131022997631 Urbana 46, Caja de Ahorros de Valencia, c/ Chiva, 46018-Valencia.

3. La kotizo ne estos repagebla, eĉ se la aliĝinto ne partoprenas en la kongreso.

4. La aliĝilon oni pritraktos nur post ricevo de la koncerna pago.

5. Kongresanoj en kategorioj (2) kaj (4) devas sendi ateston de HEF pri la pago de la kotizo de 1987 aŭ 1988.

6. Kunulo: Tiu kiu loĝas samadrese kun aliĝinto.

7. La senlaboruloj sendu fotokopion de atestilo.

8. Se vi bezonas pliajn aliĝilojn, petu rekte de la kongresa sekretariejo.

Página 11 del original

En la salono Kabe okazas filmo «Esperanto». Mi komencis la plej komplikan labirinton de la kongresejo. Post multe da penado, serĉante la unuan kaj duan etaĝon, ne sole sed arope ni frontis unu la alian inter koridoroj kaj salonoj, kaj post kvaronhoro da penado, venis alta gvidanto kiu instruis al ni la rektan vojon. Laŭ la salono Fabiano, oni devas iri al la dekstra ŝtuparo, malsupreniri al la unua etaĝo, trapasi Kotarbinski, laŭ la kafejeto iri maldekstren, kaj post kubuta kurbo alifoje malsupreniri kelkajn ŝtupojn por vidi la kinejon «Kabe». Sed pordisto diris al ni:

-Malpermesate, ĝi estas kompleta. Ni ripetos ĝin morgaŭ matene je la deka.

La geesperantistos estis sidantaj pro laceco sur la planko en koridoroj, sur ŝtuparoj, en bufedoj kaj kafejetoj de la kongresejo.

Estis la plej ŝvarma homamaso da esperantistoj ene kaj for, tramoj kaj manĝejoj, hoteloj kaj ĝardenoj.

La impona kaj labirinta kongreso estos neforgesebla al ĉiu ĉeestanto.

JOHANO ANTONO

40-a DATREVENO DE LA FONDO DE HISPANA ESPERANTO-FEDERACIO 1947-1987

a) KONKURSO Temo: 40-a Datreveno de HEF. Historio, personaj spertoj, memoraĵoj, ktp. «Lingvo Esperanto». Maksimume: Du paĝoj de HEF-Boletín.

b) KONKURSO Temo: 40-a Datreveno de HEF kaj Esperanto. Artikolo aŭ raporto publikigita en la hispanaj ĵurnaloj aŭ revuoj rilate al HEF. Validas, ĉiuj oficialaj lingvoj el Hispanujo.

Materialon al la adreso de la ĉefredaktoro de HEF-Boletín, Giordano Moya, Balmes, 38, TERRASSA (Barcelona)

POR ĈIU KONKURSO TRI PREMIOJN

1-a Diplomo kaj Dumviva membreco al HEF.

2-a Diplomo kaj kolekto da libroj.

3-a Diplomo kaj kolekto da libroj.

Página 12 del original

LERNEJA PAĜO

Statistiko de la lernokursoj

Aĝo

Studa nivelo

Kalendaro

Propagandilo

[BILDO p.12] Malsupre de la paĝo, ornama linio el du ondaj (zigzagaj) strekoj tra la tuta larĝo.

Página 13 del original

Jes, nia laboro deklivas. VIDU

[BILDO p.13] Linia diagramo. La vertikala akso estas gradigita de 20 ĝis 70 (20, 30, 40, 50, 60, 70); la horizontala akso montras la jarojn 82, 83, 84, 85, 86, 87. La linio komenciĝas ĉirkaŭ 69 en 1982, falas al ĉirkaŭ 45 en 1983, releviĝas al ĉirkaŭ 56 en 1984, kaj poste malkreskas seninterrompe: ĉirkaŭ 48 en 1985, ĉirkaŭ 42 en 1986 kaj ĉirkaŭ 34 en 1987.

Kion vi faras por plibonigi la ststistikon? Dum ses jaroj ni konstatis ke la amikoj kaj familianoj estas la plej trafa kondukilo por allogi lernantojn al niaj kursoj. Sed preskaŭ 200 grupanoj nur konvinkis 15 lernantojn. Ĉu vi alportis iun ajn?

Pensu pri la plej taŭga propagandilo kaj montru ĝin al ni. Ni estas pretaj por fari ĝin.

JOHANO-ANTONO

LA SONĜO DE LA HOMOJ FRUKTODONIS FINFINE

Mekanike, la krurojn mia patrino dissternis aeren kaj kun mallonga zumo kaj eta metala bru’ naskiĝis mi. Finfine donis frukton la esperata sonĝo de la homoj.

De ostempa serio kiu nigrigos la mondon, mi estas la unua nask’. Vivo estos tre kurta por mi, nur sekondoj.

Ĉiam, kiam mortigo venu min aŭ unun de miaj fratoj, dum tutgeneracioj, la mond’ angore suferos kaj ploros.

La vento vipas, forta, mian vizaĝon, kiel se ĝi vere min naŭzus, furioza, batas…; kaj kiu ne abomenos min?

Naskiĝi por mortigi kaj mortigi por daŭri mortigante.

Restas iuj sekondoj…, eble jam dekonoj… kiel mi ŝatus scii pri de la homoj intrigoj, aŭ pri de la universo sekretoj, por en kosmon malaperi kaj ke neniu sciu iam mian Grandpovon.

Estas ridinde: homoj kiuj kreis min eĉ havigis al mi nomon, nomon por morto, por ĥaos’. Mi nomiĝas «Little boy», havas tri dek kvin megatonoj kaj estas falanta sur Hiroŝimon, rekte al mia morto. Hola, panĉjo, Hola, panjo, Ĝis revid’.

Naskiĝi por mortigi kaj mortigi por daŭri mortigante.

Ĉu vere, de la homo, tiu estas la fatala destino? Via estas respondo.

S. RICARTE

Página 14 del original

KIAJ ESTAS LA VIROJ?

PRAKTIKA ASTROLOGIO POR VIRINOJ.

[BILDO p.14] Gravuraĵo de la zodiaka signo Akvisto (Amforo): nuda vira figuro flugante en la aero, verŝanta akvon el amforo.

Al la kategorio de Amforo apartenas tiuj viroj, kiuj naskiĝis inter la 21-a de Januaro kaj 19-a de Februaro. Ĉi tiu viroj estas tre malfacile venkeblaj per la persona ĉarmo de la virino. Sed se la virino kontentiĝas per tio, ke ŝi sur la intelekta kampo kaj en la socia interrilatado signifas por sia viro pli multe, ol sur la kampo de la romantikaj sentoj, ŝi trovas en li la plej sindonan amikon. La vera «Amforo»-viro respektas la rajtojn de la aliaj homoj, sed firme defendas ankaŭ siajn proprajn rajtojn. Se la virino konstruas sur tiu fundamento, ŝi akiros en li tiel fidindan viv-kunulon, kiel en la viroj de grandaj sentoj. Bedaŭrinde multaj virinoj ne komprenas tion kaj ne estas kontentaj havante edzon kun «Amforo»-karaktero.

[BILDO p.14] Gravuraĵo de la zodiaka signo Fiŝoj: du fiŝoj ligitaj per longa kurba ŝnuro, unu super la alia, naĝantaj en kontraŭaj direktoj.

La stelaro de Fiŝoj regas la karakteron de tiuj viroj, kiuj naskiĝis inter la 20-a de Februaro kaj 21-a de Marto. Ili estas revemaj kaj facile perdas sian ekvilibron. Ili ne posedas memfidon, ili bezonas fortan instigadon kaj oni devas konstante atenti pri ili. Tiuj viroj tre emas rigardi ĥimerojn kiel realaĵojn, ĉar ili ne vidas la ligon inter la kaŭzoj kaj efikoj. Ofte ili estas tro superstiĉaj. Ne la trankvila pripenso, sed la momenta emocio direktas iliajn agojn. Ili senpripense malŝparas la monon, ĉiam estas pretaj al helpado, ne pripensante, ĉu la helpo estas utila aŭ malutila. Oni ne povas diri, ke ili estas aktive malfidelaj, sed ili havas treege malgrandan rezisto-forton kontraŭ tiuj, kiuj ilin admiras. En la hejmo ili estas ĉarmaj kamaradoj, ili bone komprenas la arton por rapide akiri simpation. Tial, ĉiu amas ilin.

(Daŭrigos)

Página 15 del original

ESPERANTA TAGO

                estas tago por praktiki esperanton.

La lasta vendredo de ĉiuj monatoj, en la grupejo, je la oka vespere.

PROGRAMO ĜIS LA NACIA KONGRESO

26 februaro
   Temo: AŬDOVIDO PRI VALENCIO
   Aranĝita de Añó kaj la junularo de la grupo

25 marto
   Temo: LA D. L. T., ¿REVO AŬ REALO?
   Prelegos: Antonio León

29 aprilo
   Temo: LA PACAJ MOVADOJ KAJ ESPERANTO
   Prelegos: Jesús Raposo

27 majo
   Temo: HISTORIO DE ESPERANTO EN VALENCIO
         kaj fina komento de interesaj lumbildoj
   Prelegos: Johano A. Giménez

24 junio
   Temo: AŬDOVIDO PRI HISPANIO
   Aranĝita de Añó kaj la junularo de la grupo

Al la parolado kaj la diskuto sekvos «BUFEDON». Alportu vi ion (arakidoj, fritaj terpomoj, krakenoj, kringoj, rostmaizo, migdaloj, rostkikeroj, oranĝaĵo, limonado, ktp.) kaj ni ĉiuj ĉion manĝu kune, babilante kaj ne krokodilante.

       ne forgesu!!    notu ĝin en via agendo!!

73-a UNIVERSALA KONGRESO DE ESPERANTO, 1988

Aviadila karavano de Hispanio al Roterdamo. Buĝeto de VIAJES IBERIA. 96.500 p-toj. Eliro la 24-an de julio. Reveno la 31-an de julio

Página 16 del original

[BILDO p.16] Tuta paĝo manskribita per inko: partituro de la kanto Kisu min. Supre maldekstre desegno de knabkapo kun disstaranta hararo kaj larĝe malfermita buŝo, kiu kantas; el la buŝo eliras longa volvita kaligrafia ornamaĵo, kies bukloj formas la titolon Kisu min. Dekstre, sub la ornamaĵo, la atribuoj: «L. y M. / C. Velázquez. / Kopiis: F. Navarro.». Sub tio kvin liniaroj en violonŝlosilo, kun unu bemolo ĉe la ŝlosilo kaj takto «C»; komence de la unua staras la signo segno (𝄋), kaj la tria finiĝas per «FINO». Super la notoj estas skribitaj akordosimboloj (DM, GM6, GM, A7, DM7, E7, GM6, DM …). Sub la notoj kuŝas la kantoteksto:

«Kisu min, kisu min multe. Kvazaŭ ĉi nokton ni kisus por lasta la foj’. Kisu min, kisu min multe ĉar mi ti-megas ke iam ek-perdos mi vin. Havi vin tre tre a-pude dum la tuta vivo jen mi-a de-zir’. Pensu ke eble jam morgaŭ mi povus ek-iri tre fore de mi»

Sub la partituro, en du manskribitaj kolumnoj, la kantoteksto denove:

Kisu min, kisu min multe.        Havi vin tre tre apude
Kvazaŭ ĉi nokto ni kisus         dum la tuta vivo,
por lasta la foj'.               jem mia dezir'.
Kisu min, kisu min multe         Pensu ke eble jam morgaŭ
ĉar mi timegas ke iam            mi povus ekiri
ekperdos mi vin.                 tre fore de vi.
                                      Kisu min, ...

Página 17 del original

DEZIRAS KORESPONDI

[BILDO p.17] Tre kontrasta, malhela nigrablanka fotografaĵo: kvin virinoj sidas vicigite ĉe longa tablo, sur kiu kuŝas paperfolioj; du el ili portas okulvitrojn. Malantaŭ ili muro kun granda kradita fenestro kaj, dekstre, du afiŝoj aŭ bildoj. La vizaĝoj apenaŭ distingeblas pro la kontrasto. Sen apudskribo.

              Pogorelaja Svetlana
              SU - 252035 KIEV-35
              ul. Urickogo d.19, kv. 73
              Soveta Unio

Soveta instruistino de Esperanto (meze de la foto) kies novaj lernantinoj plezure korespondus kun hispanaj esperantistoj.

              Jusuf Dizdarević
              JU 72000 ZENICA
              S. Miliovoja Pibuge 57
              Jugoslavio

Jugoslava instruisto, deziras korespondi kun hispanaj geesperantistoj kaj interŝanĝi bildkartojn.

SOLVO DE LA ANTAŬA KRUCENIGMO

HORIZONTALE: 1.-Ĉ. 2.-Kio. 3.-Kloro. 4.-Kroniko. 5.-Muar. Gado. 6.-Anorako. 7.-Ozono. 8.-Ozo. 9.-O.

VERTIKALE: 1.-M. 2.-Kua. 3.-Krano. 4.-Klorozo. 5.-Ĉion. Rozo. 6.-Origano. 7.-Oka-Ko. 8.-Odo. 9.-O.

Página 18 del original

KRUCENIGMO Nº 19

                                                De ALIA-GO

[BILDO p.18] Krucenigma krado de 9×9 kvadratoj, numeritaj 1 ĝis 9 supre (kolumnoj) kaj maldekstre (vicoj). La kvar anguloj estas plenigitaj per dikaj nigraj oblikvaj strioj, tiel ke la tuta figuro prenas okangulan konturon, kaj en la centro nigraj felderoj desegnas grandan kvarpintan stelon kun blanka interno.

HORIZONTALE: 1.-La dua tago de la semajno (adverbe). 2.-Pli-malpli plena manko de lumo en loko. 3.-Japana luktoarto inter du personoj. Skandinava aerfeo. 4.-(Rad.) Iu el la staŭdoj, kiuj havas klingoformajn foliojn kaj horizontalan rizomon. (Rad.) Iama franca monero, valoranta la dudekonon de pundo. 5.-Onomatopeo, imitanta la krion de bebo, la bojon de hundo. Sufikso uzata por derivi numeralojn, indikantajn egalaj partoj de tuto. 6.-Literoj de «Dezerto». Pagordono, per kiu la subskribanto ordonu al sia banko, kie li havas bonhavan konton, ke ĝi pagu ĉe vido la tie skribitan sumon al la nomita profitanto. 7.-Genro de amerikaj malgrandaj noktaj simioj grandokulaj. (Rad.) Ringoforma insulo, formita de koraloj, kun centra lageto kaj zono da rifoj. 8.-Filo de Dedalo, kiu fluginte tro proksime al la suno perdis siajn vaksalgluitajn flugilojn kaj falis en la maron. 9.-(Rad.) La sesa tago de la semajno.

VERTIKALE: 1.-Rilata al la kvara tago de la semajno. 2.-Edikto de la rusa caro. 3.-Nedaŭra, kaprica kutimo, moro aŭ maniero, koncernanta precipe vestadon. (Inv.) Genro el la ordo de paseroformaj birdoj, kun blugriza dorso. 4.-(Rad.) Sekse ami. Rilata al tre malmola tavolo de la terkrusto. 5.-Konsonantoj de «ROBO». (Inv.) Interjekcio uzata por esprimi iom malŝatan senzorgecon. 6.-(Rad.) Instrui beston por iu celo. Rilata al durada veturilo, tirata de besto. 7.-Dio de la ventoj. (Inv. kun adverbo) Egipta dio de la scienco, prezentita kiel homo kun ibiskapo. 8.-Peceto, tufeto el maldensa kaj malpeza materio, kiu balanciĝas en aero, malrapide falante. 9.-(Inv.) La unua tago de la semajno.

Edita: Grupo Esperanto de Valencia Dep. Legal V-1683-1983 Redactor: José Pérez Sempere

Página 19 del original

[REKLAMO p.19] Tuta paĝo: fotokopio de leterpapero de la vojaĝagentejo LEVANTE TOURS, S.A. Supre maldekstre la emblemo — kursivaj, oblikvaj literoj «LEVANTE» kun rapidecaj strioj maldekstre, kaj apude «TOURS, S.A.»; sub la emblemo, malgrande, «G.A.T. 1757». Dekstre la kapo de la letero:

OFICINAS:

ALBACETE, 19
         342 04 22
TELS.    342 04 46
         342 04 28
TELEX: 62116
46007 VALENCIA

Sub horizontala linio, transversa strio:

CIRCUITOS NACIONALES E INTERNACIONALES • GRUPOS ESCOLARES • TERCERA EDAD • SKI • CONGRESOS • FERIAS

La teksto de la paĝo:

CONGRESO UNIVERSAL DE ESPERANTO. ROTTERDAM.

PROGRAMA DE VIAJE

DIA 19-07 VALENCIA-LYON. Salida a la hora acordada hacia la frontera, posibilidad de efectuar paradas durante el recorrido recogiendo a congresistas de otras provincias. Cena y alojamiento en LYON.

DIA 20-07 LYON-PARIS. Desayuno y salida con direccion a Paris, llegada, acomodacion y tiempo libre para realizar visitas. Alojamiento.

DIA 21 PARIS. EXCURSIONES. Desayuno y alojamiento. Jornada a disposicion para realizar las visitas que se consideren de interes: Sacré Coeur, Mont Matre, Campos Eliseos, Invalidos, Notre Dame…

DIA 22-07 PARIS-ROTTERDAM. Desayuno en el hotel y salida a una hora prudencial, despues de completar alguna visita, hacia Rotterdam, llegada y toma de contacto con la organizacion del Congreso para la acomodacion en los distintos hoteles.

DIAS 23 al 30-07-ROTTERDAM.- Asistencia a las distintas actividades del Congreso. Autobus a disposicion para recorrer, visitar las zonas mas interesantes: Amsterdam, Gran Dique, … Despues de la clausura salida hacia el punto de origen.

DIA 31-07.ROTTERDAM-VALENCIA. Continuacion del viaje de regreso a los distintos puntos de origen donde se hayan efectuado las recogidas el primer dia.

                    PRECIO...................29.400.-

Dekstre de la prezo, ronda stampo kun la teksto «VIAJES LEVANTE TOURS, S.L. — Albacete, 19 · Tel. 342 04 22 · Tx. 62116 · 46007 VALENCIA».

Sub horizontala linio:

                    S O L I C I T U D   D E   R E S E R V A

Nombre y Apellidos.............................................................
Domicilio..................................Lugar..............................
Telefono...................................DNI...............................
Lugar de recogida:.........................(Valencia-Castellon-Tarragona)

Enviar a la direccion del membrete, a la atencion de Francisco Sáez, antes del 30 de mayo. Posteriormente se le enviarian las instrucciones e informacion detalladas.

Texto completo del número 20 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de noviembre de 1988: 8 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 20, noviembre de 1988.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1988_n20_nov

Qué tiene de especial este ejemplar

• La crónica del congreso (p. 3) imprime «El la ĵaŭdo 14a ĝis la dimanĉo 18a julio»: en 1988 el 14 de julio sí cayó en jueves, pero el 18 fue lunes — el domingo era el 17.
• El esperanto del número va lleno de hispanismos y erratas: el título de portada imprime «PROVISORA FORIRO DE J. PEREZ SEMPERE» en lugar de «provizora», y dentro se leen «presidanto», «deligito», «empaĝigo» o «badeaŭrinda».
• En la página 2, al final del tercer punto, el original imprime «tutanesperantistaron» todo junto, con una rayita hecha a mano insertada entre las dos palabras.
• El programa del Día de Zamenhof (p. 5) anuncia «Diskoto instigata kaj gvidata de Pascual Pont pri la lastaj proponoj de lingvaj ŝanĝon»: la letra impresa es una o, aunque lo que se anuncia es una discusión.
• En la lista de contactos africanos (p. 6) varios topónimos argelinos salen mal escritos, lo que dificulta buscarlos: «Ghradaia» por Ghardaïa y «Tlemcem» por Tlemcen.
• Las páginas 4 y 5 están impresas con una tipografía cursiva, distinta de la del resto del número, y la página 6 con impresora matricial: allí los puntos y las comas del final de frase apenas se distinguen.
• Debajo del retrato de Miguel Hernández (p. 8) está la firma manuscrita del artista, demasiado pequeña y cursiva para poder descifrarla.

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Kapo de la kovrilo: verda rektangula bloko. Maldekstre, blanke desegnitaj, la du poligonaj turoj de urba pordego (la Serranos-turoj de Valencio); antaŭ ili granda blanka lunarko kiu formas la komencan literon de la titolo. En la centro, per grandaj blankaj majuskloj, «VALENCIA LUNO» en du linioj. Dekstre, granda kontura kvinpinta stelo.

ESPERANTO – BULTENO DE LA VALENCIA KOMUNUMO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – ☎ 326 96 16 • 46008 VALENCIO (HISPANIO)

Nº 20 – Novembro 1988

PROVISORA FORIRO DE

J. PEREZ SEMPERE

DE LA REDAKTADO DE NIA BULTENO

Pro troa profesia laboro, la fondinto kaj subtenanto de la dua epoko de «Valencia Luno» ne povas daŭrigi sian mirindan laboro redakti, tajpi, enpaĝigi, presi kaj krampi tiun ĉi bulteno.

José Añó kaj Pascual Pont anstataŭas lin por redaktado, tajpado kaj empaĝigo ĉar Perez Sempere ankoraŭ daŭros kiel krampisto kaj presisto.

Tamen estas certe ke «Valencia Luno» perdis (ni esperas ke nur momente) la perezsemperespirito kaj tio estas badeaŭrinda ĉar riskas multege la vivo de tiuj ĉi paĝoj, kvankam ni ĉiuj klopodos ĝian daŭron.

Ni devas profiti tian okazon por repensi la celon de nia bulteno kaj serioze mediti pri la vero de tiu opinio kiu diris ke Esperantujo havas tro da bultenaĉoj, fibultenoj kaj bultenetoj. Ĉu estas utila tia proliferado? Ĉu ne estus plej taŭga kunigi niajn estrebojn en unu altkvalita revuo?

La opinio de la redakcio estas ke oni devas zorgi tian multobligon da eldonetoj kaj inter ili nia «Valencia Luno». Tie ĉi la kialoj, laŭ nia vidpunkto:

Página 2 del original

• Esperantujo havas tiajn altrangajn revuojn: Monato, Esperanto, Heroldo, El Popola Ĉinio, Fokuso, ktp. Ne ekzistas konkurenco inter tiaj revuoj kaj nia bulteneto. Ili estas komplementaj.

• Esperanto estas lingvo viva ĉiam kiam estus uzata. «Valencia Luno» estas motivo por pripensi, skribi, legi, diskuti en Esperanto. Se ĝi malaperus, estas certe ke Esperanto iomete velkus.

• Ni estas malgranda amaso da personoj. Ni devas profiti tian karakteron por fari veran komunumon. Ni devas scii kion ni faris, faras aŭ faros, kion ni intencas aŭ revas. «Valencia Luno» devas esti ilo por kunligi la tutan esperantistaron de la Valencia komunumo.

• Se ni ĉiuj havas vulgaran trajton, tia estas nia universala sento. Ĉu estus eble ke «Valencia Luno» gastigus kaj kovus tian senton, tiel ke ni maturiĝus laŭ vera universala penso? Ni ĉiuj havas korespondantojn tra la tuta mondo, kaj foje ni havas malfacilaĵojn por daŭrigi tian rilaton. Ĉu la sendado de «Valencia Luno» povus helpi al ni, se ĝi vere spegulas al ni ĉiuj?

POR REALIGI TIAJN CELOJN «VALENCIA LUNO» DEVAS ESTI LA VERKO DE LA TUTA VALENCIA ESPERANTISTARO

Sendu al ni viajn novaĵojn, agojn aŭ pensojn; buŝe, letere aŭ telefone, per via gepatra lingvo aŭ esperante. Direktu vin al la grupejo de Valencio aŭ rekte al la novaj redaktoroj

TIU KIU KONAS PROGRAMON POR METI SUPERSIGNOJ EN KOMPUTILO AMSTRAD PCW8256 BONVOLU INFORMI AL REDAKTOROJ

• La pasintan 8an de novembro forpasis Rafael Bosch Fornals, frato de malnovaj kaj elstaraj esperantistoj Guillermo kaj Juan, al kiuj ni kore kondolencas.

Página 3 del original

OKAZIS EN VALENCIO

48ª HISPANA KONGRESO DE ESPERANTO

====================================

El la ĵaŭdo 14a ĝis la dimanĉo 18a julio, en Ekonomia Fakultato de Valencio, 245 esperantistoj partoprenis en la 48ª Hispana Kongreso de Esperanto.

Jesús Castillo, prezidanto de Kuba Esperanto-Asocio, kortuŝe rememoris ke la eniginto de Esperanto en Kubo estis valenciano Fernando Soler y Valls kaj tial li havis grandan plezuron povi saluti lian filon.

«Falla l’Antiga de Campanar» plenigis la Arta Vespero per grava teatraĵo kaj Populara Valencia Folkloro.

La «Generalitat Valenciana» subvenciis eldono de » M. Hernandez, poeto de l’popolo». Dum ĝia prezentado, nepino de la aŭtoro deklamis poeziaĵojn kaj subskribis ekzemplerojn.

Ankaŭ oni prezentis librojn de valenciaj samideanoj: Curso Práctico Elemental de Esperanto, de Felix Navarro; Infana Ludado, de Adrian Mañas kaj AEIOU de Esperanto, de José Añó.

[BILDO p.3] Nigra-blanka foto okupanta la malsupran trionon de la paĝo, tre kontrasta kaj krude rastrumita. En la antaŭo, enorma paelo-pato plena de kuirita rizo, vidata oblikve de supre; ĝi okupas preskaŭ la tutan larĝon de la foto kaj ripozas sur la tero. Malantaŭ ĝi staras vico de proksimume dudek personoj, plejparte viroj en somera vesto, kelkaj kun brakoj sur la ŝultroj de la najbaro; dekstre du figuroj kun blanka kuirista antaŭtuko, unu el ili kun blanka ĉapo, apud metala stativo. La grundo antaŭ la pato estas malseka kaj malhela.

Página 4 del original

GRAVA KUNLABORO DE UNIVERSALA ESPERANTA ASOCIO KAJ AMNESTIO INTERNACIA

La venontan 10an de decembro 1988, okazos la 40a datreveno de la Universala Deklaracio pri Homaj Rajtoj, proklamita de la registaroj enkadre de Unuiĝitaj Nacioj. Ĝi proponas perspektivon de mondo sen maljusto, sen diskriminacio, sen kruelo.

Tiu promeso restas plenumota.

Amnestio Internacia festas tiun datrevenon per:

• distribuado da ekzemplerjn de la Universala Deklaracio pri Homaj Rajtoj al plejeble multaj personoj.

• Kolektado da subskriboj favore al la homaj rajtoj.

Tiu kolektado estos alportita la Tagon de la Homaj Rajtoj al la reprezentantoj de ĉiuj statoj kaj al la Unuiĝitaj Nacioj.

Universala Esperanto Asocio, per siaj membroj kaj kunlaborantoj en 105 landoj, zorgas tian distribuadon kaj kolektadon en lingvo Esperanto.

Tiel montriĝas la utileco de nia lingvo kaj strebiĝas nia emo al la humana, justa kaj paca homaro.

Atentu bone

ELSTARA KUNVENO

La pasintan 22an de oktobro okazis en Madrido kunveno de esperantistoj de Santiago, Santander, Bilbao, Barcelono, Valencio, Sevijlo kaj Madrido por antaŭzogi la anstataŭigon de la nuna estraro de H.E.F. ili ĉefe kunsentis:

• kandidati Antono Nuñez por prezidanteco de H.E.F helpata de Miguel Gutierrez Aduriz, Juan Azcuenaga, Miguel Fernández, Jorge Camaĉo kaj Augusto Casquero.

• prepari kompletan kaj sciencan dosieregon por peti oficiale la enkondukon de Esperanton en lernejojn. Du milionoj da pesetoj estas budĝeto por tiu ĉi laboro.

Página 5 del original

17-12-88

ZAMENHOFA TAGO

La Valencia Grupo intencas festi tiun tagon laŭ la jena programo:

13´— horo Ofero de laŭrojn al la busto-plato de D-ro. L. Zamenhof en la strato de la sama nomo.

14´— horo komuna Tagmanĝo en Restoracio Nevada, apud nia grupejo. Por detaloj kaj rezervoj telefonu aŭ iru al la Grupo.

16´— horo Johano Fontecha (presidanto de la Grupo) en nia Grupo kunveno por informo kaj diskuti pri aliaj aferoj Juna Suno, la Universala Kongreso en Valencio, ktp. José Añó projekcios kaj komentos lumbildojn pri Universala Kongreso en Nederlando. Vi povos vidi inter aliaj temoj, komputilojn kiuj, per dolĉa voĉo, tre bone parolas Esperanton. Diskoto instigata kaj gvidata de Pascual Pont pri la lastaj proponoj de lingvaj ŝanĝon en Esperanto. Se ni atingus komunan penson pri tio, ni povus sendi al UEA nian opinion.

TELEFONU AŬ IRU AL LA GRUPO POR REZERVOJ.

LOTERIO

Nia Grupo reprenis la tradicion ludi loterion por Kristnasko por helpi sian ekonomian staton.

Nia numero estas

50.845

Tiuj kiuj deziras ludi aŭ vendi ĝin, direktu al samideano Casquero en la grupejo.

Página 6 del original

ESPERANTO EN VALENCIO—DAKARO

Aro da personoj kaj institucioj de Valencio organizis ekspedizion tra Afriko por pliigi konon kaj kunlaboron inter Valencio kaj afrikaj popoloj.

La valencia esperantistaro profitis la okazon por interrilati kun afrikaj esperantistoj kaj montri la taŭgecon de esperanto por plibonigi la interkomprenon.

Ni rikoltis adreson de urboj de la itinero kaj sendis pakaĵeton da esperantaj libroj. La nombro da esperantistoj kun kiuj ni kontaktis estas:

ALĜERIO.- Alĝero, 2; Ghradaia, 1; Laghouat, 2; Oran, 4; Tamanrasset, 1; Tlemcem, 18.

BURKINA FASO.- Ouagadougou, 10.

MALIO.- Bamako, 2.

NIGERLANDO.- Niamejo, 3

SENEGALIO.- Dakaro, 7

INSTRUADO DE ESPERANTO

======================

✱✱✱ Kiel longjara tradicio, Sro. FELIX NAVARRO komencis la unuan lundon de oktobro la Elementan Kurson de Esperanto, kie troviĝas la origino de preskaŭ la totala esperantistaro de la Valencia Grupo. Tiu ĉi jaro aliĝis 14 personoj. Tio rompas la descendon de la kurvo de la lastaj jaroj.

✱✱✱ JOHANO ANTONO GIMENEZ gvidas Kurson de Parolado en la Valencia Grupo por tiuj kiuj faris jam la Elementan Kurson.

✱✱✱ JOSE AÑO disdonis intensivan kurson de 2-3 horoj, laŭ sia metodo «AEIOU DE LA INTERNACIA LINGVO», por infanoj de 8-14 jaroj:

Tiaj kursoj finas per testo kiu permesas konstati la rapidecon kaj efektivecon de la infanoj por kompreni la strukturon kaj logikon de Esperanto.

✱✱✱ JULIO TARIN CORTES gvidis Someran Kurson en la grupejo de Valencio.

Página 7 del original

PERSONAJ NOVAĴOJ

================

• Carles Moya loĝas denove en Valencio post sia deviga laboro en Barcelono. Li ankaŭ intencis repreni siajn universitatajn studojn kaj tial li demisiis kiel deligito de UEA en Valencio. Anaro de UEA en Valencio devas elekti novan delegiton.

• Manuel Bermell Bonet, kasisto de Valencia Grupo foriris por plenumi sian militservon. La laboro de kasisto estas provizore postenita de Adrian Mañas Codes.

• Ankaŭ Amparo Boluda Leal anstataŭas José Miguel Claudios Dominguez, kiu devas lasi la sekretariecon de la Valencia Grupo.

• Burokrata eraro malebligis aperi en la kongresa listo de hispanaj grupoj tiu de Almussafes kiu regis nia samideano Francisco Ramirez Baldoví kore helpata de sia edzino Maria Grau Magraner kaj sia amiko Blay. Ni pardonpetas kaj publike rekonas lian laboron ĉefe inter la infanaro.

• José Manuel Añó, José Añó, María Margarita Peña, Juan Antonio Gimenez, Maria Isabel Beut, María Dolores Lull kaj Felix Navarro, partoprenis en la Universala Kongreso de Esperanto en Roterdamo:

• Marisol Romero kaj Ramón Diago havis novan filinon kiu nomiĝas Aurora. Alicia Ballester kaj Augusto Casquero ankaŭ havis filon al kiu oni baptis esperante dum la Meso de Hispana Kongreso kaj donis la nomon de Victor Enrique.

• Antonio Madrigal sukcese finis siajn studojn de Informadiko. Joan Quiles same kronis la medicinan lernadon kaj malfermis privatan konsultejon.

• J. Añó kaj J.M. Claudios aranĝas sportan vortaron kaj frazaron por Olimpiaj Ludoj, bazita sur libro de Kanado.

• Pasintan 29an de Oktobro, kiel rezulto de bedaŭra akcidento, mortis samideano Félix Gabaldón del Rio patro de ankaŭ samideano Félix Gabaldón Ruano.

Página 8 del original

[REKLAMO p.8] Tutpaĝa reklamo de la Libroservo de la Grupo por la esperanta poem-antologio «m. hernández, poeto de l’ popolo». La teksto de la reklamo:

[BILDO p.8] Supre maldekstre, alt-kontrasta desegno (aŭ rastrumita foto konvertita al du tonoj) de la kapo de Miguel Hernández, vidata iom de flanke: senhara verto, grandaj oreloj, la vizaĝkonturoj solvitaj en nigraj makuloj sen mezaj grizoj. Sub la desegno, eta manskriba subskribo de la artisto, nelegebla.

MIGUEL HERNANDEZ

unu el la zenitaj figuroj de la nuna Hispana liriko, nerezisteble renomiĝis en Hispanio en la lastaj dudek jaroj. Enkarcerigite de la Franko-a reĝimo, kiu malpermesis kaj kondamnis lian verkaron, li mortis en la prizono de Alicante en marto 1942, kiam li ne aĝis ankoraŭ 32 jarojn.

Ĉi tiu poeto arda, tenera, delikata, populara, solidara kun siaj epoko kaj fratoj, la homoj, lasis sian voĉon al la estontaj generacioj apud la voĉoj de la grandaj lirikistoj Garcilaso, Juan Ramón Jiménez, Federico García Lorca, Antonio Machado…

En ĉi tiu Esperanta antologio de liaj plej gravaj poemoj, la leganto trovos, krom unu detala komentario pri ĉiuj liaj libroj aŭ poemkolektoj, biografian resumon kaj notojn, nemalhaveblajn por ĝuste loki la poeton en ties pasia epoko.

m. hernández,

poeto de l’ popolo

poem-antologio

[BILDO p.8] Reprodukto de la librokovrilo, en nigra kadro: plumdesegno de olivarbo kun tordita trunko sur herba grundo; ĝiaj folioj disflugas dekstren, kaj supre dekstre, en la angulo, vidiĝas malgranda fenestro kun kvar vertikalaj feraj stangoj — prizona fenestro. Sub la kadro, en aparta strio, la vortoj: hispana literaturo

hispana literaturo

¡AĈETU ĜIN EN NIA LIBROSERVO PER 800 PTOJ.!

Edita: Grupo Esperanto Valencia

Imprime: Snollocer – Denia, 51 – Valencia

Deposito Legal V-1683-1983

Texto completo del número 21 de Valencia Luno, el boletín del Grupo de Esperanto de Valencia, de febrero de 1989: 12 páginas transcritas del original.

Portada de Valencia Luno n.º 21, febrero de 1989.

Facsímil: https://archive.org/details/valencialuno_1989_n21_feb

Qué hay en este número

El boletín, entero

Página 1 del original

[BILDO p.1] Verda kapo de la bulteno: maldekstre la silueto de la Torres de Serranos; super kaj ĉirkaŭ la titolo, granda blanka lunarko; la titolo «VALENCIA LUNO» per grandaj blankaj literoj, kaj dekstre blanka kvinpinta stelo.

ESPERANTO – BULTENO DE LA VALENCIA KOMUNUMO

GRAN VIA FERNANDO EL CATOLICO, 45, 3.ª – ☎ 326 96 16 • 46008 VALENCIO (HISPANIO)

Nº 21 – Februaro 1989

LA ESPERANTA FONDAĴO «FERNANDO SOLER» komencas siajn aktivecojn

Efektive, kiel jam anoncis dum la pasinta Hispana Kongreso de Esperanto okazinta ĉe Valencio, la valencianoj havas, krom nia Grupo, alian sidejon por lerni, paroli, praktiki kaj ĝenerale disvastigi nian karegan idiomon Esperanton.

Ĝi estas la «Esperanta Fondaĵo Fernando Soler», fondita de José Soler, filo de D. Fernando Soler i Valls. Ĉi tiu fondaĵo estis aprobita kaj akceptita de Ministraro pri Edukado (B.O.E. nº 177 dato: 23ª julio 1988) kaj ankaŭ de la Konsilantaro pri Edukado kaj Scienco (D.O.G.V. nº 934 dato: 13ª julio 1988)

Tre resumitaj, la ĉefaj aktivecoj kiujn la fondaĵo havas estas: instrui Esperanton, disvastigi ĝin kaj, inter aliaj, oni pensis kunvoki premion memore al Sro. Fernando Soler i Valls. Ĉi tiu premio estos direktata al ĉiuj kiuj (esperantistaj aŭ ne) kontribuu eksterordinare al la disvolvigo de la Esperanta Movado.

Dum la februara monato oni disdonos klason kaj, samtempe, komenciĝos la aliaj aktivecoj. Oni infor-mos, oportune, pri la tagoj, horoj kaj aliaj ajn deta-loj.

Do, restu ĉiuj invitataj por viziti nin kaj por partopreni kun ni en nia sidejo.

Página 2 del original

OKAZIS LA ZAMENHOFA TAGO

Tiel kiel oni anoncis en la pasinta bulteno, la sabato 17ª decembro, oni festis la Zamenhofan Tagon.

Tre bela kaj granda laŭra krono ĉirkaŭis la bustoplato de Dro. Zamenhof en la strato de la sama nomo en Valencio. Poste oni kantis «La Espero», sed bedaŭrinde nia grupo ne estas tro riĉa de belaj voĉoj kaj muzika senco. Venontan jaron ni devas helpi nin per kasedo.

Ni tagmanĝis kune en proksima restoracio. La manĝaĵo estis bona kaj la etoso tre agrabla kaj ĉarma. Estas esperantistoj kiuj tradicie oni retrovas jare en tia manĝaĵo sed estas agrable trovi ke tio permesas daŭrigi sian esperantistecon.